CConstaterende datLaarbeek
Koppel je AI →
Document · PDF

7 20260702 Jaarstukken 2025 incl. getekende controleverklaring

Raadsvergadering 2 juli 2026, gemeente LaarbeekBij agendapunt: Voorstel tot vaststelling van de Jaarstukken 202564.653 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 8

Woningbouw De provincie geeft jaarlijks een bevolkingsprognose en het daaruit voortvloeiende aantal woningen dat in principe gebouwd mag worden. In Laarbeek naderen we deze prognose snel, en zodra we deze bereikt hebben, zijn uit- en inbreidingslocaties niet zondermeer nog realiseerbaar. Kwalitatief en kwantitatief goed onderbouwde plannen, afgestemd met de regio en provincie, geven mogelijkheden om meer te bouwen dan de prognose. Inbreiding gaat daarbij voor uitbreiding. Dit zorgt voor een aantal uitdagingen. Deze locaties zijn schaars en brengen hogere ontwikkelkosten met zich mee dan uitbreidingslocaties. Ook treedt er spanning op ten opzichte van klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen. Verder geeft inbreiding meer kans op bezwaren en dus langere procedures. In onze woonvisie is aangegeven vooral te kiezen voor goedkope woningen; dit zorgt ook ten aanzien van de planexploitatie voor een uitdaging. Er moeten dan ook prioriteiten gesteld worden: welke plannen worden wel en niet uitgevoerd en in hoeverre passen deze binnen de uitwerking van de woonvisie? Klimaatverandering Ons klimaat verandert, er komen steeds meer extremen in de weersomstandigheden. Dit vraagt een andere manier van denken van iedereen. De leefomgeving moet namelijk anders ingericht worden om hierop voorbereid te zijn. Hier wordt vanuit het Nationale Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie op gestuurd.

De openbare ruimte moet groener worden en we zetten vol in op het uitvoeren van ons natuur- en landschapsbeleid. De huidige beleidsplannen voor openbaar groen (2011) en bomenbeheer (2013) zijn verouderd. Nieuwe uitgangspunten dwingen ons om het onderhoudsniveau van het openbaar groen kritisch tegen het licht te houden en zo nodig te herzien. Energietransitie Er zijn toenemende Rijksambities op het gebied van de energietransitie die zich uiten in strengere regelgeving, toenemende gemeentelijke verplichtingen, maar ook subsidieprogramma’s en projecten. Denk aan de duurzame warmtetransitie. Laarbeek voert de Transitie Visie Warmte uit door toe te werken naar een aardgasvrij Laarbeek in 2050. Laarbeek zet in op grootschalige opwek van duurzame energie door onder andere onderzoek te doen naar mogelijkheden voor een windpark, met inachtneming van de conclusies uit de recent gevoerde omgevingsdialoog. Ook zet Laarbeek zich - voor zover dit lokaal mogelijk is - in tegen energie-armoede.

42 Recreatie en toerisme In 2021 hebben we samen met de Brabantse Peelgemeentes een regionale marketingorganisatie opgezet: Land van de Peel. In 2022 wordt de organisatiestructuur voor Land van de Peel en regionale samenwerking op het vlak van vrijetijdseconomie verder vormgegeven. ’t Gulden Land in Aarle- Rixtel en de Blauwe Poort in Beek en Donk worden ontwikkeld voor recreatie en natuur, met de nadruk op natuurontwikkeling. In de transitie van het buitengebied zijn recreatieve en toeristische ontwikkelingen meer en meer een alternatief voor stoppende agrariërs en veehouders. In de Omgevingsvisie buitengebied zijn de globale kaders gesteld voor deze ontwikkelingen. Laarbeek profileert zich als Waterpoort van de Peel en spant zich in voor een aantrekkelijk buitengebied met extensieve en laagdrempelige recreatie. De komende periode wordt verder ingezet op (het faciliteren van) kleinschalige recreatieve functies. Erfgoed In 2021 is het nieuwe erfgoedbeleid vastgesteld voor de periode 2021-2026. Hierin is een uitvoeringsprogramma opgenomen. In 2022 worden diverse acties opgepakt zoals het paraplubestemmingsplan archeologie en monumenten en de Kerkenvisie. De inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft consequenties voor de bescherming van erfgoed. Om de bescherming goed te waarborgen moeten de nodige acties worden uitgevoerd op korte en lange termijn.

Verkeer Vanuit de Bereikbaarheidsagenda worden diverse projecten in Laarbeek uitgevoerd zoals de aanleg van diverse snelfietspaden, het opwaarderen van de bushalte bij Bavaria en het oplossen van het knelpunt bij de Beekse brug. Dit knelpunt staat hoog op de politieke agenda. Voor de gewenste oplossing bij de Beekse brug is nog geen overeenstemming met de provincie in verband met de cultuurhistorische waarde van Landgoed Eyckenlust. Er wordt veel overlast ervaren van doorgaand verkeer door de kernen.

43 Ontwikkelingen Terugblik op inhoudelijke ontwikkelingen De uiteenlopende opgaven en ambities op het gebied van woningbouw, voorzieningen, klimaat en energie, mobiliteit en landelijk gebied vragen om een integrale aanpak. Het is een uitdaging om de totale ruimtelijke puzzel op een verstandige wijze te leggen, ook voor de lange termijn. In de Omgevingsvisie kernen zijn alle elementen voor de ruimte voor de toekomst meegenomen. Met de vaststelling van de Omgevingsvisie Kernen (13 november) is een concreet ruimtelijk beeld beschreven voor Laarbeek tot 2040. Geen algemeen geformuleerde visie zonder sturende kracht, maar een uitnodiging aan de ontwikkelende marktpartijen om de enorme woningbouwopgave – met inachtneming van een aantal belangrijke randvoorwaarden - op aangewezen locaties, samen met de gemeente vorm te geven. De gemeente Laarbeek neemt ook actief deel aan de ruimtelijke processen binnen de MRE (Ontwikkelstrategie Zuidoost Brabant) en de subregio Peel. In nauwe samenwerking willen we komen tot passende strategische en uitvoeringskaders. Tegelijkertijd legt de provincie een zogenaamde ‘Ruimtelijke Puzzel’ op het gebied van duurzaamheid en energie, verstedelijking en landelijk gebied.

In die puzzel krijgen beleidsontwikkelingen in het kader van het Provinciaal Meerjarig Investeringsprogramma Energie en Klimaat (PMIEK), het Brabants Programma Landelijk Gebied (BPLG), het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) en het Ontwikkelperspectief voor NOVEX De Peel (en NOVEX Stedelijk Brabant) een plaats. Deze Ruimtelijke Puzzel wordt vertaald in de afspraken tussen provincie Noord-Brabant en het Rijk (het zogenaamde Ruimtelijk Arrangement). Het is vervolgens aan de gemeenten om deze ruimtelijke en financiële afspraken uit te werken op (sub)regionaal en lokaal niveau. Eén van die lokale uitwerkingen betreft de Omgevingsvisie Kernen, die eind 2025 door uw raad is vastgesteld.

44 Onze woningmarktopgave pakken we voortvarend op. We geven uitvoering aan het Beleidskader Wonen (inclusief Woonzorgvisie) en de Regionale Woondeal, die in 2025 is geactualiseerd. In 2025 hebben we een succesvol beroep gedaan op de Beethovenmiddelen voor de uitvoering van het centrumplan Lieshout. De toenemende drukte op de wegen, de verkeersongevallencijfers en de mobiliteitstransitie hebben eveneens onze volle aandacht. In 2025 is het Mobiliteitsplan vastgesteld. Dit plan is een uitwerking van de Mobiliteitsvisie in de vorm van een uitvoeringsprogramma met concrete maatregelen. Bij de vaststelling van het Mobiliteitsplan zijn de voor de uitvoering benodigde middelen opgenomen in de Reserve Mobiliteit. De Laarbeekse duurzaamheidsagenda is volop in uitvoering. Het accent ligt op een drietal transities: de energietransitie, de klimaatadaptieve en biodiverse inrichting van de leefomgeving en de grondstoffentransitie. Dit vraagt om een evaluatie en herijking van de duurzaamheidsagenda die we gaan omvormen naar een Programma Duurzaamheid. We bekijken in 2026 hoe we met de beschikbare middelen en menskracht de meeste impact kunnen maken en koppelen daar voor de komende jaren passende projecten aan.

Professionalisering en intensivering regionale samenwerking In MRE verband is in 2025 verdere uitvoering gegeven aan het samenwerkingsakkoord, de regionale ontwikkelingen en alle activiteiten gekoppeld aan de schaalsprong waaronder ook de zogenoemde Beethoven middelen. Ook op subregionaal niveau in de Peel hebben we de professionaliseringsslag doorgezet en ons zelf goed gepositioneerd in de regionale opgaven en ontwikkelingen. Overige resultaten Duurzaamheid – energie – klimaat - grondstoffen • Het natuurontwikkelingsproject ’t Gulden Land in Aarle-Rixtel is uitgevoerd en geopend. Laarbeek heeft er in één klap ongeveer 17 hectare natuurgebied bij gekregen. • Na een jarenlange voorbereiding is de uitvoering van de tweede fase van het project Blauwe Poort eind 2025 gestart. Langs de Aa, Boerdonkse Aa en Snelle Loop in Beek en Donk wordt gewerkt aan beekherstel en een ecologische verbindingszone. • Het ontwerp voor de vernieuwde milieustraat is in 2025 uitgewerkt en aanbesteed. Realisatie is voorzien in de eerste helft van 2026. • M.b.t. bestrijding van energiearmoede is in 2025 de witgoedactie afgerond. Vele oude witgoedapparaten zijn vervangen door energiezuinige apparaten. • Via het project ‘Toekomstbestendige woningen’ ondersteunen we inwoners via voorlichting, buurtacties, informatieavonden en het energieklusteam bij het energiezuiniger maken van hun woningen.

45 • In 2025 zijn we samen met Enexis en Tennet gestart met de planvorming om het elektriciteitsnet toekomstproof te maken. Het hoogspanningsstation in Aarle-Rixtel wordt uitgebreid en er komen nieuwe middenspanningsstations bij de kernen. Vanaf 2026 wordt ook gestart met vervanging en bijplaatsing van tientallen trafohuisjes in de kernen. • Vier van de vijf zonneparken die in Laarbeek vergund zijn, zijn inmiddels in bedrijf. De vijfde is in aanbouw en komt in 2026 in bedrijf. Dit betekent ook dat de afdrachten aan het Omgevingsfonds Duurzaamheid gaan toenemen en dat we meer lokale verduurzamingsprojecten financieel kunnen gaan ondersteunen vanuit het fonds. Buitenruimte • Er is in 2025 een start gemaakt met de uitvoering van het door de raad vastgestelde plan om de prullenbakken met de helft te verminderen. • Er zijn ruim 1.500 meldingen openbare ruimte opgelost. • De buitendienst heeft ongeveer 450.000 kg (zwerf-)afval verzameld. • Tijdens de winterperiodes is gezorgd voor begaanbare en veilige wegen. • Bedrijventerrein Bemmer IV in Beek en Donk is bouw- en woonrijp gemaakt. • De speeltuin De Ratel in Beek en Donk is heringericht. • Er heeft een herinrichting plaatsgevonden van Kerkplein- gedeelte Dorpstraat Aarle-Rixtel; • In 2025 is de herinrichting van het Piet van Thielplein afgerond. • De waterberging aan de Oranjelaan in Beek en Donk is gerealiseerd.

• De Bakelseweg is van een 80km-weg heringericht naar een 60 km –zone.

46 Wonen • Er zijn in 2025 3 procedures in de raad aan de orde geweest voor een verklaring van geen bedenkingen c.q. adviesrecht voor de ruimtelijke procedure. • De gemeenteraad heeft op 3 oktober een Kaderbesluit genomen voor het Centrumplan Lieshout. • Voor 3 ontwikkellocaties is het voorkeursrecht gevestigd en bezwaarprocedure doorlopen (behandeld in de vergaderingen van respectievelijk 3 juli en 18 december 2025). • Voor De Beekse Akkers fase 2 en 3a zijn overeenkomsten gesloten tussen gemeente en ontwikkelaars voor de bouw van 540 woningen. Daarnaast is het TAM IMRO plan (Fase 2) ter inzage gelegd. • Bestemmingsplan Baverdestraat is in december 2025 onherroepelijk geworden. • Het Masterplan Eykenlust is op 12 juni 2025 vastgesteld. Hierna is op 18 december de Ontwikkelrichting Beek en Donk Oost vastgesteld. • De nieuwe werkwijze rapportage grondprijzen is vastgesteld op 2 maart 2025. • Op 3 juli heeft de gemeenteraad de Grondnota vastgesteld. • De grondprijzen en parameters voor 2026 zijn op 18 december 2025 vastgesteld.

47 Speerpunten Afspraken uit de begroting 2025 3.01 Tussen de kernen Lieshout, Aarle-Rixtel, Beek en Donk en Mariahout wordt een bebouwingsvrije zone in acht genomen om te voorkomen dat deze kernen sluipenderwijs naar elkaar groeien. Doel is dat de kernen - met behoud van een eigen identiteit - zelfstandig waarneembaar blijven en niet visueel-ruimtelijk versmelten. 3.02 Bij het proces rond de gebiedsontwikkeling aan de Heuvel in Lieshout is niets doen geen optie. We gaan voor het beste plan voor Lieshout. Het plan wordt naast verlevendiging, stedenbouwkundige inpassing en verkeersveiligheid, ook getoetst aan haalbaarheid, betaalbaarheid en draagvlak. De politieke beoordeling is voor de partijen een vrije kwestie in een open debat. 3.03 Wij stellen een Omgevingsvisie op voor de kernen die door de raad vóór 1 januari 2025 moet zijn vastgesteld. Het centrale thema hierin is meer integrale aandacht voor wonen, klimaat, water en groen binnen de bebouwde kom. 3.04 De beleidslijnen zoals verwoord in de beide omgevingsvisies voor het buitengebied en de kernen, worden in een omgevingsplan geïmplementeerd. 3.05 De Brede Plattelandsbestemming wordt uitgewerkt zoals verwoord in de vastgestelde Omgevingsvisie Buitengebied. Doel hiervan is meer juridische ruimte te bieden voor omzetting naar een andere functie in het buitengebied, zonder kostbare en tijdrovende procedures.

3.06 Landelijke en provinciale regels zijn leidend voor de landbouw. Wel stimuleren we boeren en tuinders om hun bedrijfsvoering te verduurzamen. 3.07 De gemeente wordt overspoeld met woningbouwinitiatieven. Het aantal woningen dat hiermee gepaard gaat overstijgt de woningbehoefte op de lange termijn. We maken in 2022 daarom ingrijpende keuzes in het woningbouwprogramma om de ontwikkeling van kansrijke projecten, in lijn met onze ambities in de Woonvisie, mogelijk te maken. 3.08 Bij inbreiding wordt allereerst ingezet op herbestemming, transformatie of vervanging van bestaande gebouwen, met name gericht op het bereiken van de doelstellingen in de Woonvisie. 3.09 Bij het streven om meer groen in de nabijheid van woningen te handhaven of te realiseren, geldt de 3-30-300 regel als denkrichting. 3.10 Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen wordt natuur-inclusiviteit van bebouwing en openbare ruimte als norm gehanteerd. 3.11 In afspraken met gebiedsontwikkelaars wordt bij de toewijzing van koop- en huurwoningen ingezet op voorrang voor de eigen inwoners, personen met een economische binding en spijtoptanten. Bij de uitgifte van gemeentelijke gronden worden eveneens de (juridische) mogelijkheden hiervoor benut. Daarnaast integreren we zelfbewoningsplicht in ons beleid.

3.12 Er worden onderhoudsplannen opgesteld voor het openbaar groen, waarbij groenbeleving, biodiversiteit en klimaatadaptatie leidende principes zijn.

48 3.13 We werken aan een normering voor een toekomstbestendige inrichting van de openbare ruimte, waarbij rekening wordt gehouden met mensen met een geestelijke of fysieke beperking. 3.14 Bij het terugdringen van wateroverlast ten gevolge van clusterbuien wordt ingespeeld op kansen (grondverwerving), maar worden inwoners ook gestimuleerd om hun eigen verantwoordelijkheid te nemen. 3.15 Op het gebied van grootschalige opwek van energie wordt in beginsel ingezet op bewezen en effectieve maatregelen. Besparende maatregelen en zonnepanelen op het dak worden met voorrang gestimuleerd. 3.16 Bij de eventuele plaatsing van windmolens is voldoende draagvlak een vereiste, met lokaal eigenaarschap als uitgangspunt. Daarbij worden de resultaten en conclusies van de omgevingsdialoog meegenomen. 3.18 We zetten in op het versterken van de natuur en landschap van Laarbeek, met het oog op het bevorderen van de biodiversiteit, met als zwaartepunten ’t Gulden Land en de tweede fase van waterhouderij De Blauwe Poort. ’t Gulden Land wordt in goede samenwerking met de gemeente Helmond en Waterschap Aa en Maas gecontinueerd. 3.19 We vinden de bescherming en instandhouding van het erfgoed in het algemeen en van Landgoed Eyckenlust, Landgoed Croy en Missieklooster Heilig Bloed erg belangrijk. Hierbij geldt ‘behoud door ontwikkeling’ als uitgangspunt.

3.20 Het paraplubestemmingsplan archeologie en monumenten en de Kerkenvisie worden opgesteld. 3.21 In verband met het grote aantal verkeersuitdagingen binnen het grondgebied van Laarbeek, wordt een Integrale Verkeersstudie verricht, met daarin een doorkijk naar en afstemming met de regionale verkeersproblematiek en de kansrijke inbreidings- en uitbreidingslocaties. In deze studie worden ook onderwerpen als de Sonseweg en de ervaren verkeersoverlast in de kernen meegenomen. 3.22 We accepteren een 2x2-baans N279, indien nut en noodzaak (Ladder van Verdaas) op basis van actuele cijfers zijn aangetoond. 3.23 Bij de planontwikkeling voor de N279 wijzen wij een omleiding rond Dierdonk, hetgeen nieuw asfalt betekent, af. 3.24 De aansluiting van de N615 op de N279 (fly-over) en de aansluiting van de Peeleindseweg op de N615 (rotonde) worden bij voorrang met een hoge urgentie geprioriteerd. 3.25 We streven naar het oplossen van het verkeersknelpunt bij de Beekse brug. 3.26 Afspraken toegevoegd die niet in het bestuursakkoord waren opgenomen.

49 Wat hebben we er voor gedaan in 2025 Status Begrotings- jaar Portefeuille- houder Afdeling Laatst vastgestelde planning 3.02 Bij het proces rond de gebiedsontwikkeling aan de Heuvel in Lieshout is niets doen geen optie. We gaan voor het beste plan voor Lieshout. Het plan wordt naast verlevendiging, stedenbouwkundige inpassing en verkeersveiligheid, ook getoetst aan haalbaarheid, betaalbaarheid en draagvlak. De politieke beoordeling is voor de partijen een vrije kwestie in een open debat. Gebiedsontwikkeling Heuvel 2025 Wethouder Van den Berkmortel Leefomgeving 12 - 2025 In oktober 2025 zijn door de gemeenteraad de (ruimtelijke) kaders voor het centrumplan Lieshout vastgesteld en zijn er grondexploitaties geopend. Ook is de voorbereiding voor de planologische procedure gestart. Status Begrotings- jaar Portefeuille- houder Afdeling Laatst vastgestelde planning 3.03 Wij stellen een Omgevingsvisie op voor de kernen die door de raad vóór 1 januari 2025 moet zijn vastgesteld. Het centrale thema hierin is meer integrale aandacht voor wonen, klimaat, water en groen binnen de bebouwde kom. Omgevingsvisie voor kernen 2025 Wethouder Van den Berkmortel Leefomgeving 12 - 2025 De omgevingsvisie kernen is in 2025 door de gemeenteraad vastgesteld. Na de vaststelling is het zaak om de Omgevingsvisie Buitengebied en de Omgevingsvisie Kernen in elkaar te schuiven.

De wet schrijft immers één Omgevingsvisie voor ten behoeve van het gehele grondgebied.

50 Status Begrotings- jaar Portefeuille- houder Afdeling Laatst vastgestelde planning 3.10 Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen wordt natuur-inclusiviteit van bebouwing en openbare ruimte als norm gehanteerd. Opstellen beleid Groene, klimaatadaptieve gebouwde omgeving. 2025 Wethouder Slaets- Sonneveldt Leefomgeving 12 - 2026 We zijn gestart met de vertaling van de landelijke maatlat Groene, klimaatadaptieve gebouwde omgeving naar lokaal Laarbeeks beleid voor natuur- inclusiviteit, vergroening en klimaatadaptatie. Dit verwachten we op inhoud in 2026 af te ronden. Eén en ander zal moeten landen in een programma onder de Omgevingswet. Dat vraag wellicht langer tijd. Status Begrotings- jaar Portefeuille- houder Afdeling Laatst vastgestelde planning 3.18 We zetten in op het versterken van de natuur en landschap van Laarbeek, met het oog op het bevorderen van de biodiversiteit, met als zwaartepunten ’t Gulden Land en de tweede fase van waterhouderij De Blauwe Poort. ’t Gulden Land wordt in goede samenwerking met de gemeente Helmond en Waterschap Aa en Maas gecontinueerd. Visie 't Gulden land realiseren 2025 Wethouder Briels Leefomgeving 12 - 2025 Het natuurontwikkelingsproject 't Gulden Land in de Kop van Aarle-Rixtel is in 2025 volledig gerealiseerd en geopend.

51 EVZ/beekherstelproject Blauwe Poort fase 2 2025 Wethouder Slaets- Sonneveldt Leefomgeving 12 - 2026 Rond de Aa, de Boerdonkse Aa en de Snelle Loop is samen met waterschap Aa en Maas de uitvoering van een beekherstelproject (Blauwe Poort fase 2) gestart om aan de doelstellingen uit de Kaderrichtlijn Water te kunnen voldoen. Dit wordt gecombineerd met de aanleg van een Ecologische Verbindingszone met extensieve recreatieve voorzieningen en aandacht voor cultuurhistorie. Het project wordt in 2026 afgerond. Status Begrotings- jaar Portefeuille- houder Afdeling Laatst vastgestelde planning 3.19 We vinden de bescherming en instandhouding van het erfgoed in het algemeen en van Landgoed Eyckenlust, Landgoed Croy en Missieklooster Heilig Bloed erg belangrijk. Hierbij geldt ‘behoud door ontwikkeling’ als uitgangspunt. Uitvoeringsprogramma erfgoedbeleid 2025 Wethouder Slaets- Sonneveldt Leefomgeving 12 - 2026 Het geactualiseerde erfgoedbeleid (Een erfenis aan verhalen) voor 2021-2026 is in september 2021 vastgesteld door de raad. In het bijhorende uitvoeringsprogramma zijn acties per ambitie opgenomen tot en met 2026. Een van de onderdelen is dat er beleid wordt ontwikkeld zodat met betrekking tot cultuurhistorische waardevolle panden in het buitengebied afwegingen kunnen worden gemaakt.

52 Status Begrotings- jaar Portefeuille- houder Afdeling Laatst vastgestelde planning 3.21 In verband met het grote aantal verkeersuitdagingen binnen het grondgebied van Laarbeek, wordt een Integrale Verkeersstudie verricht, met daarin een doorkijk naar en afstemming met de regionale verkeersproblematiek en de kansrijke inbreidings- en uitbreidingslocaties. In deze studie worden ook onderwerpen als de Sonseweg en de ervaren verkeersoverlast in de kernen meegenomen. Opstellen mobiliteitsplan 2025 Wethouder Van den Berkmortel Leefomgeving 12 - 2025 Het mobiliteitsplan is in 2025 door de gemeenteraad vastgesteld. Uitvoering volgt in 2026 en verder. Status Begrotings- jaar Portefeuille- houder Afdeling Laatst vastgestelde planning 3.26 Afspraken toegevoegd die niet in het bestuursakkoord waren opgenomen. Jaarlijkse rapportage duurzaamheidsagenda 2025 Wethouder Briels Leefomgeving 12 - 2025 De Laarbeekse duurzaamheidsagenda omschrijft aan de hand van 6 thema's welke activiteiten/projecten we uitvoeren op het vlak van duurzaamheid. Jaarlijks rapporteren we de stand van zaken en brengen we de raad in de positie om de prioriteiten voor het volgende jaar aan te geven.

Beleidsindicatoren In dit jaarverslag presenteren wij de verplichte BBV-indicatoren per programma. De opgenomen gegevens zijn gebaseerd op de landelijke database van Waarstaatjegemeente.nl. De hier getoonde cijfers lopen, doordat niet alle gemeenten even snel de informatie verschaffen, mees | tal achter, soms zelfs jaren. Indien opgenomen hebben wij de uitkomsten van onze gemeente afgezet tegen de uitkomsten van de gemiddelde gemeente met een in | woneraantal tot 25.000 inwoners. Beleidsindicator | Verplicht volgens | Meeteenheid | Actualiteit | Laarbeek | Gemiddelde gemeente BBV j/n | < 25.000 inwoners Demografische druk | Ja | % | 2025 | 81,7 | 82,0 Gemeentelijke woonlasten | Ja | € | 2025 | 957 | 996 eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten | Ja | € | 2025 | 1.022 | 1.091 meerpersoonshuishouden Gemiddelde WOZ-waarde | Ja | x € 1.000 | 2025 | 439 | 427 Nieuw gebouwde woningen | Ja | per 1.000 | 2024 | 3,1 | 8,6 woningen 53 Financiën Onderstaande tabel geeft de lasten, baten inclusief mutaties in de reserves weer.

bedragen x € 1.000 Begroting | Begroting | Rekening | Verschil voor wijziging | na wijziging | 2025 Lasten | 11.601 | 16.196 | 12.639 | 3.557 Verkeer en vervoer | 3.251 | 3.254 | 3.237 | 17 Recreatieve havens | 5 | 5 | 5 Economische promotie | 237 | 366 | 363 | 3 Musea | 22 | 23 | 23 Cultureel erfgoed | 104 | 149 | 137 | 13 Media | 400 | 523 | 523 Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 2.911 | 2.974 | 3.016 | -41 Milieubeheer | 2.934 | 6.586 | 3.316 | 3.270 Ruimte en leefomgeving | 1.449 | 1.885 | 1.571 | 314 Wonen en bouwen | 287 | 429 | 448 | -19 54 Baten | 1.550 | 9.161 | 5.829 | -3.332 Verkeer en vervoer | 215 | 3.629 | 3.572 | -57 Economische promotie | 155 | 155 | 155 Musea | 1 | 1 | 1 Cultureel erfgoed | 18 | 18 | 13 | -6 Media | 23 | 82 | 59 Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 63 | 159 | 182 | 24 Milieubeheer | 447 | 4.040 | 267 | -3.773 Ruimte en leefomgeving | 107 | 161 | 507 | 346 Wonen en bouwen | 543 | 975 | 1.050 | 75 Saldo van baten en lasten | -10.051 | -7.035 | -6.810 | 225 Stortingen in reserves | 1.590 | 8.428 | 8.515 | -87 Onttrekkingen aan reserves | 687 | 4.685 | 4.270 | -415 Resultaat | -10.955 | -10.777 | -11.055 | -277 55 56 Analyse verschillen Volgens de Financiële verordening 2025 worden in de verschillenanalyse uitsluitend de afwijkingen tussen begroting en realisatie toegelicht die een omvang hebben van € 50.000 of meer.

Dit drempelbedrag geldt separaat voor zowel laten als baten, dus zonder saldering. Per relevant taakveld wordt beschreven wat de oorzaak is van het verschil en wordt aangegeven of het verschil structureel dan wel incidenteel van aard is. Taakveld en toelichting Verschil V/N I/S 2.1 Verkeer en vervoer Lasten 17 V Overige verschillen 17 V I Baten -57 N Onderhoud verharde wegen Het verschil betreft voornamelijk lagere inkomsten van nutsbedrijven uit leges (kosten afhandeling vergunningsaanvragen) en degeneratievergoeding (compensatie kwaliteitsvermindering verharding boven graafwerkzaamheden ten behoeve van kabels). In 2025 hebben deze werkzaamheden minder plaatsgevonden dan in voorgaande jaren. In verband met energietransitie en de grootschalige vervangingsopgaven verwachten we dat deze inkomsten de komende jaren weer toe zullen nemen. -64 N I Overige verschillen 7 V I 5.6 Media Lasten 0 - Baten 59 V Overige verschillen 59 V I

57 7.4 Milieubeheer Lasten 3.265 V Warmtetransitie In 2025 is het tweede deel van kosten van het meerjarige programma SIE2 in rekening gebracht. Dit leidt tot een eenmalige budgetoverschrijding die voorheen gecompenseerd werd uit de voormalige reserve duurzaamheidsfonds. Nadat deze reserve is opgeheven en aan de algemene reserve is toegevoegd, dient deze overschrijding nu ten laste van het rekeningresultaat (algemene reserve) te komen. -50 N I Energiearmoede Het gaat hier om bijdragen van het Rijk die in één keer uitgekeerd worden, maar over meerdere jaren besteed mogen worden. Het grootste deel van het budget wordt de komende jaren besteed waardoor er nu zowel aan de baten- als aan de lastenkant grote verschillen zijn. 221 V I Nationaal isolatie programma Het gaat hier om bijdragen van het Rijk die in één keer uitgekeerd worden, maar over meerdere jaren besteed mogen worden. Het grootste deel van het budget wordt de komende jaren besteed waardoor er nu zowel aan de baten- als aan de lastenkant grote verschillen zijn. 3.084 V I Overige verschillen 10 V I Baten -3.770 N Openbare bibliotheek De ontvangen specifieke uitkering vanuit het rijk is in 2024 doorgeschoven naar 2025, terwijl de betaling in 2024 heeft plaats gevonden.

59 V I Regeling capaciteit klimaat en energie CDOKE In totaal is over de jaren 2023 tot en met 2025 € 1.715.712 aan CDOKE-middelen ontvangen (2025: € 806.729). Over deze jaren is in totaal € 2.651.604 aan bestedingen (inclusief overhead) verantwoord middels de Sisa- verantwoordingen (2025: € 878.802). Het verschil/tekort van € 935.892 komt ten laste van de gemeentebegrotingen in 2023 tot en met 2025, waarvan € 410.004 is toegerekend aan 2025. Dit betreft nadrukkelijk geen overschrijding, we hebben ervoor gekozen om alle kosten via Sisa te verantwoorden om op die manier zichtbaar te maken dat de vergoeding vanuit het Rijk niet dekkend is voor de uitvoering van de taak door de gemeente. -410 N I Milieu: algemeen Het verschil in de baten wordt veroorzaakt door de overheveling van de SISA-geluidssanering naar 2026. -79 N I

58 Energiearmoede Zie toelichting lasten. -226 N I Nationaal isolatie programma Zie toelichting lasten. -3.063 N I Overige verschillen -51 N I 8.1 Ruimte en leefomgeving Lasten 233 V Omgevingswet We hebben in 2025 veel minder gebruik gemaakt van inhuurcapaciteit (voordeel € 129.000). Daarom hoeft er ook minder verrekend te worden met de reserve Omgevingswet. 136 V I Kleine facilitaire ruimtelijke plannen Bij de Grondnota 2022 is besloten om alle inkomsten (o.a. leges en wettelijk verplicht kostenverhaal) en uitgaven (onderzoekskosten) vanuit de facilitaire projecten te verantwoorden. Voor de kleinere facilitaire plannen gebeurt dat binnen 'kleine facilitaire ruimtelijke plannen' (taakveld ruimte en leefomgeving). Omdat het vooraf moeilijk in te schatten is wat de inkomsten en uitgaven zijn en inkomsten en uitgaven niet altijd binnen dezelfde jaarschijf vallen, wordt niet alles begroot en ontstaan er verschillen tussen de begroting en werkelijkheid, zowel in de inkomsten als in de uitgaven. Het saldo van deze inkomsten en uitgaven wordt onttrokken of gestort in de reserve exploitatiebijdrage ruimtelijke plannen. 278 V I 2023 Beekse akkers fase 2 (facilitair) Bij de Grondnota 2022 is besloten om alle inkomsten (o.a. leges en wettelijk verplicht kostenverhaal) en uitgaven (onderzoekskosten) vanuit de facilitaire projecten te verantwoorden.

Voor de grote facilitaire plannen wordt een eigen grootboeknummer aangemaakt (taakveld ruimte en leefomgeving). Omdat het vooraf moeilijk in te schatten is wat de inkomsten en uitgaven zijn en inkomsten en uitgaven niet altijd binnen dezelfde jaarschijf vallen, wordt niet alles begroot en ontstaan er verschillen tussen de begroting en werkelijkheid zowel in de inkomsten als in de uitgaven. -57 N I Overige verschillen -124 N I

Baten | -70 | N Omgevingswet | -136 | N | I Zie toellichting lasten. Bestemmings- en structuurplannen In 2025 hebben we voor € 75.000 meer leges opgelegd dan verwacht. Van de Provincie Noord-Brabant hebben we € 75.000 subsidie ontvangen in het kader van versnelling van de woningbouw. Hiervan hebben we in 2025 € 56.500 | 75 | V | I gebruikt. Daar staat tegenover dat we verwacht hadden om € 50.000 subsidie te ontvangen in het kader van Ruimte voor Ruimte. Dit is uiteindelijk maar € 33.000 geweest. Kleine facilitaire ruimtelijke plannen | -305 | N | I Zie toelichting lasten. 2023 Beekse akkers fase 2 (facilitair) | 155 | V | I Zie toelichting lasten. Overige verschillen | 141 | V | I 8.3 Wonen en bouwen Lasten | -19 | N Overige verschillen | -19 | N | I Baten | 75 | V Leges bouwvergunningen Voor 2025 is op taakveld wonen en bouwen € 87.000 minder | binnengekomen dan begroot, echter zien we binnen leges taakveld ruimte en leefomgeving juist een voordelig effect van € 398.000. Bouwleges zijn moeilijk te | -87 | N | I voorspellen, het is moeilijk in te schatten in welk taakveld de vergunningaanvraag ingediend en geadministreerd z | al worden. Rijksbijdrageregeling Realisatiestimulans. De regeling heeft betrekking op het verstrekken van een specifieke uitkering ten behoeve van de stimulering van de bouw van betaalbare woningen.

| 161 | V | I In 2025 is gestart met de bouw van 23 betaalbare woningen. Per woning mag er € 7.000 worden aangevraagd. Overige verschillen | 1 | V | I 59 Reservemutaties Onderstaande tabel geeft de mutaties in de reserves weer. bedragen x € 1.000 Begroting | Begroting | Rekening | Verschil voor | na wijziging | 2025 wijziging Storting in reserves | 8.428 | 8.428 | 8.515 | -87 Verkeer en vervoer | 4.989 | 4.989 | 4.989 Algemene reserve Reserve Budgetoverhevelingen | 95 | 95 | 95 Reserve Mobiliteit | 4.894 | 4.894 | 4.894 Economische promotie | 1.249 | 1.249 | 1.249 Reserve Budgetoverhevelingen | 1.249 | 1.249 | 1.249 Cultureel erfgoed | 706 | 706 | 706 Bestemmingsreserves | 706 | 706 | 706 Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 417 | 417 | 417 Reserve Afschrijvingen | 95 | 95 | 95 Reserve Budgetoverhevelingen | 322 | 322 | 322 Milieubeheer | 502 | 502 | 508 | -6 Reserve Budgetoverhevelingen | 497 | 497 | 497 Reserve Omgevingsfonds Duurzaamheid | 5 | 5 | 11 | -6 60 Ruimte en leefomgeving | 461 | 461 | 543 | -82 Res. Exploitatiebijdr.ruimtelijke plannen | 98 | -98 Res.

Kwaliteitsverbetering buitengebied | 50 | 50 | 33 | 17 Reserve Budgetoverhevelingen | 280 | 280 | 280 Reserve Omgevingswet | 131 | 131 | 131 Wonen en bouwen | 103 | 103 | 103 Reserve Budgetoverhevelingen | 103 | 103 | 103 Onttrekking aan reserves | 4.685 | 4.685 | 4.270 | -415 Verkeer en vervoer | 287 | 287 | 286 | -2 Res. MRE Bereikbaarheidsmaatregelenpakket | 20 | 20 | 19 | -1 Reserve Afschrijvingen | 101 | 101 | 101 Reserve Budgetoverhevelingen | 167 | 167 | 167 Economische promotie | 1.379 | 1.379 | 1.379 Res. Kwaliteitsverbetering buitengebied | 530 | 530 | 530 Reserve Budgetoverhevelingen | 849 | 849 | 849 Cultureel erfgoed | 746 | 746 | 746 Reserve Afschrijvingen | 10 | 10 | 10 Reserve Budgetoverhevelingen | 736 | 736 | 736 Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 505 | 505 | 505 Res. Kwaliteitsverbetering buitengebied | 99 | 99 | 99 Reserve Afschrijvingen | 9 | 9 | 9 Reserve Budgetoverhevelingen | 397 | 397 | 397 61 Milieubeheer | 563 | 563 | 566 | 3 Reserve Budgetoverhevelingen | 513 | 513 | 513 Reserve incidenteel nieuw beleid | 50 | 50 | 50 Reserve Omgevingsfonds Duurzaamheid | 3 | 3 Ruimte en leefomgeving | 1.085 | 1.085 | 669 | -416 Algemene reserve | 13 | 13 | 13 Res.

Exploitatiebijdr.ruimtelijke plannen | 550 | 550 | 270 | -280 Reserve Budgetoverhevelingen | 342 | 342 | 342 Reserve Omgevingswet | 180 | 180 | 44 | -136 Wonen en bouwen | 120 | 120 | 120 Algemene reserve | 120 | 120 | 120 Totaal reservemutaties | -903 | -3.743 | -4.245 | -502 62 Toelichting Reservemutaties | Storting 2025 | Onttrekking 2025 Algemene reserve | - | 133 Dekking voor werkzaamheden Bemmerstraat | 13 Dekking voor onderzoekskosten woonwagen en standplaatsen | 120 Reserve Budgetoverheveling | 2.547 | 3.004 Budgetten in programma 1 zijn overgeheveld van 2025 naar 2026. Dit verloopt budgetneutraal via deze reserve. | 2.547 Budgetten in programma 1 zijn overgeheveld van 2024 naar 2025. Dit verloopt budgetneutraal via deze reserve. | 3.004 Reserve Project Eyckenlust | 706 | - Bij de budgetoverheveling 2025 (raadsbesluit 18 december 2025) is besloten tot vaststelling van een nieuw te vormen reserve Project Eyckenlust (met beschikkingsbevoegdheid: raad achteraf) en het restantbudget van € 705.663 te storten in deze reserve | 706 | - Reserve Afschrijvingen | 95 | 119 Extra storting in deze reserve vanwege ophoging krediet de Groene Long.

De dekking komt uit de Voorziening egalisatie rioolheffing | 95 Onttrekkingen ter dekking van afschrijvingslasten van activa die hiervoor eerder zijn aangewezen | 119 Reserve Mobiliteit | 4.894 | - In de begroting 2023 is afgesproken en besloten om € 3 miljoen te storten in deze reserve (€ 1,5 miljoen in 2024 en € 1,5 miljoen in 2025) | 1.500 Ontvangen subsidie MRE-snelfietsroute Gemert-Helmond | 538 Ontvangen subsidie MRE-snelfietsroute Gemert-Eindhoven | 2.876 Budgetoverheveling van 2024 Oplossen knelpunten in wijk | -20 Reserve Kwaliteitsverbetering buitengebied | 33 | 629 Bijdragen Ruimte voor Ruimte | 33 Dekking budget projecten natuur- en landschap | 99 Dekking budget m.b.t.

de recreatieve structuur en ontsluiting van 't Gulden Land | 530 Reserve Omgevingsfonds duurzaamheid | 11 | 3 Bijdragen van exploitanten van zonneparken | 11 Subsidie voor de uitvoering van lokale duuurzaamheidsprojecten | 3 63 Reserve Omgevingswet | 131 | 44 131 Ontvangen bedrag voor uitvoeringskosten Omgevingswet uit de meicirculaire gemeentefonds 2025 gestort in deze reserve Dekking voor diverse inhuur | 44 Reserve MRE Bereikbaarheidsmaatregelenpakket | - | 19 Bijdrage bereikbaarheid Brainport | 19 Reserve Incidenteel nieuw beleid | - | 50 Dekking voor budget fietsenstalling gemeentehuis | 50 Reserve Exploitatiebijdrage ruimtelijke plannen | 98 | 270 Bij de grondnota 2022 is besloten om de Reserve Exploitatiebijdrage ruimtelijke plannen in te stellen. Deze reserve is bedoeld om o.a. de inkomsten vanuit het wettelijk verplicht kostenverhaal vanuit de facilitaire projecten en overige exploitatiebijdrage | 98 | 270 Totaal Reservemutaties | 8.515 | 4.270 64 Investeringen Onderstaand overzicht toont de begroting, realisatie, het restant per lopende investering.

bedragen x € 1.000 Startjaar | Projectnaam | Begroting | Realisatie | Verschil 2020 | Bijdrage projectkosten ombouw N279 / N272 | 142 | - | 142 2020 | Afkoopsom jaarl onderh en expl VRI ombouw N279 / N272 | 68 | - | 68 2020 | Vervanging evenementenkasten 2020 | 49 | 27 | 22 2021 | Lankelaar herstraten in combi met aanleg hwa | 672 | 143 | 529 2021 | Herinrichting Groene long | 497 | -34 | 531 2022 | Vervangen baanverlichting Runnersclub LH | 27 | 27 | - 2022 | Vervanging VRI Aarle-Rixtel | 200 | 5 | 195 2022 | Aanpak kruising Deense Hoek N615 | 800 | - | 800 2022 | Herinrichting Kerkplein Aarle-Rixtel | 720 | 681 | 39 2023 | Verv. openbare verlichting cfm beleidsplan 2023 | 355 | 227 | 128 2023 | Aanp kruising Helmondseweg/Klokkengieterst AR | 500 | - | 500 2023 | Speelvoorzieningen 2023 | 61 | 61 | - 2024 | Herinrichting De Heuvel LH (centrumontw) | 940 | 17 | 923 2024 | Reconstr P v Thielplein (verharding) | 802 | 800 | 2 2024 | Herstraten Broekelingstr-Trompetter AR | 250 | - | 250 2024 | Verv.

openbare verlichting cfm beleidsplan 2024 | 384 | - | 384 2024 | Verduurzaming groen openbare ruimte 2024 | 300 | 302 | -2 2024 | Bomenvervangingsplan 2024 | 393 | 108 | 285 65 2024 | Speelvoorzieningen 2024 | 68 | 65 | 3 2024 | Herontwikkeling Leonardusplein Beek en Donk (verharding) | 75 | 99 | -24 2025 | Krediet Bijdrage in kosten afwaarderen Bakelseweg naar 60 km/uur | 60 | 60 | - 2025 | Verv. openbare verlichting cfm beleidsplan 2025 | 287 | - | 287 2025 | Verduurzaming groen openbare ruimte 2025 | 300 | 53 | 247 2025 | Speelvoorzieningen 2025 (cf. speelruimteplan) | 61 | 113 | -52 2025 | Brandstraat/ged Koppelstraat: Reconstructie verharding - | 38 | - | 38 Voorberedingskrediet 2025 | Baverdestraat LH: Reconstructie verharding na realisatie woningen | 40 | - | 40 Wocom - Voorbereidingskrediet 2025 | Bomenvervangingsplan 2025 | 109 | 14 | 95 2025 | Aanlegkn De Heuvel, Grotenhof, Kerkhofpad | 551 | - | 551 Per investering is een korte toelichting opgenomen over de huidige voortgang en status.

Krediet afsluiten Startjaar | Projectnaam | Toelichting | bij jaarrekening Ja/Nee 2020 | Bijdrage projectkosten ombouw N279 / N272 | Uitvoering voorzien in 2028, aanvullend budget is gereserveerd in | Nee Reserve Mobiliteit 2020 | Afkoopsom jaarl onderh en expl VRI ombouw N279 / N272 | Uitvoering voorzien in 2028, aanvullend budget is gereserveerd in | Nee Reserve Mobiliteit 2020 | Vervanging evenementenkasten 2020 | Doorlopend project. | Nee 2021 | Lankelaar herstraten in combi met aanleg hwa | Momenteel in uitvoering. Naar verwachting worden de werkzaamheden | Nee in 2026 afgerond. 2021 | Herinrichting Groene long | Project in voorbereiding. Uitvoering in 2027. | Nee 2022 | Vervangen baanverlichting Runnersclub LH | Projectwerd in 2024 gerealiseerd. Financiële afronding volgde in 2025. | Ja 2022 | Vervanging VRI Aarle-Rixtel | Uitvoering en financiële afronding in 2026. | Nee 66 2022 | Aanpak kruising Deense Hoek N615 | Voorbereiding in 2026, uitvoering voorzien in 2027/2028 | Nee 2022 | Herinrichting Kerkplein Aarle-Rixtel | Project uitgevoerd in 2025. Financiële afronding volgt in 2026. | Nee 2023 | Verv. openbare verlichting cfm beleidsplan 2023 | Uitvoering gestart in 2025. Restant van het uitvoeringsprogramma | Nee volgt in 2026. 2023 | Aanp kruising Helmondseweg/Klokkengieterst AR | Projectvoorbereiding start najaar 2026.

| Nee 2023 | Speelvoorzieningen 2023 | Project is afgerond | Ja Is nieuw krediet geworden (zie Aanlegkn De Heuvel, Grotenhof, 2024 | Herinrichting De Heuvel LH (centrumontw) | Kerkhofpad) en verhoogd naar € | 1.491.000. Werkzaamheden tijdelijke | Nee inrichting starten in 2026. 2024 | Reconstr P v Thielplein (verharding) | Project is gereed. Dit betreft een deelkrediet van de reconstructie Piet | Ja van Thielplein. 2024 | Herstraten Broekelingstr-Trompetter AR | Project in voorbereiding. Uitvoering in 2027. | Nee 2024 | Verv. openbare verlichting cfm beleidsplan 2024 | Wordt gerealiseerd in 2026 | Nee 2024 | Verduurzaming groen openbare ruimte 2024 | Project is gereed. | Ja 2024 | Bomenvervangingsplan 2024 | Bomenplan de Regt is in voorbereiding, uitvoering start in 2026. | Nee 2024 | Speelvoorzieningen 2024 | Project is gereed. | Ja De overschrijding wordt veroorzaakt door de toezichttaken in te huren. 2024 | Herontwikkeling Leonardusplein Beek en Donk (verharding) | De financiële afwikkeling vindt in 2026 plaats, zoals ook de verrekening | Nee van een gedeelte van de kosten met een derde. 2025 | Krediet Bijdrage in kosten afwaarderen Bakelseweg naar 60 km/uur | Project is gereed. | Ja 2025 | Verv. openbare verlichting cfm beleidsplan 2025 | Wordt gerealiseerd in 2026 | Nee 2025 | Verduurzaming groen openbare ruimte 2025 | Project in uitvoering.

Deelprojecten 'wijk De Regt' en | Nee 'Lankelaar/Schutsstraat' nog in uitvoering. 2025 | Speelvoorzieningen 2025 (cf. speelruimteplan) | Project uitgevoerd in 2025. Financiële afronding volgt in 2026. | Nee 2025 | Brandstraat/ged Koppelstraat: Reconstructie verharding | - | Project in voorbereiding. Uitvoering in 2027. | Nee Voorberedingskrediet 2025 | Baverdestraat LH: Reconstructie verharding na realisatie woningen | Projectvoorbereiding wordt opgestart in 2026. | Nee Wocom - Voorbereidingskrediet 2025 | Bomenvervangingsplan 2025 | Project Bomenplan de Regt is in voorbereiding, uitvoering hiervan start | Nee in 2026. Is nieuw krediet geworden (zie Herinrichting De Heuvel LH 2025 | Aanlegkn De Heuvel, Grotenhof, Kerkhofpad | (centrumontw)) en verhoogd naar € | 1.491.000. Werkzaamheden | Nee tijdelijke heririchting starten in 2026 67 68 Verbonden partijen Verbonden partij Vorm Brabant Water N.V. Deelneming door aandelenbezit Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB) Gemeenschappelijke regeling Samenwerkingsovereenkomst Bereikbaarheidsagenda Zuidoost-Brabant 2017-2030 Gemeenschappelijke regeling Meer informatie over deze verbonden partijen staat in het overzicht Verbonden partijen.

69 Programma 4 Economie en werkgelegenheid Portefeuillehouders Wethouder Briels Wethouder Slaets-Sonneveldt Wethouder Van den Berkmortel Bestuursakkoord 2022 - 2026 Regionale schaalsprong Onze regio staat aan de vooravond van een forse schaalsprong: een nieuwe ontwikkelfase die mede wordt ingegeven door de snelle groei van de bedrijven in de Brainportregio. De verwachte groei van onze industriële bedrijven tot 2030 en verder is dermate groot, dat dit ook impact zal hebben op het woon- en leefklimaat in onze regio en in onze gemeente. Bedrijfskavels De uitgifte van bedrijfskavels is de afgelopen jaren versneld. Bedrijventerrein Bemmer IV is zo goed als uitverkocht en er is meer vraag naar kavels dan aanbod. Dat geldt voor de gehele regio. In de toekomst is het mogelijk gewenst om een onderzoek op te starten naar de mogelijkheden om vraag en aanbod meer op elkaar af te stemmen. Detailhandel De detailhandel in Laarbeek staat onder druk. De belangrijkste oorzaken zijn toenemende mobiliteit, internetmogelijkheden, schaalvergroting en de behoefte aan recreatief winkelen. De winkels in Laarbeek hebben vooral een lokale functie en zijn van belang voor een leefbare woonomgeving voor alle inwoners, maar ook voor economie en werkgelegenheid. Het is belangrijk de winkelstructuur te bewaken en het winkelen door inwoners in de eigen kernen te stimuleren.

Stichting Ondernemersfonds Laarbeek heeft sinds 2017 een ondernemersfonds. Het is een initiatief van Parkmanagement Laarbeek, CentraManagement Laarbeek en ZLTO. Het fonds is bedoeld om georganiseerd ondernemerschap in staat te stellen om collectieve zaken structureel te financieren en daarmee de economie in Laarbeek te versterken.

70 Ontwikkelingen Regionale opgaven De economische dynamiek in Zuidoost Brabant zorgt (naast de druk op woningen en voorzieningen) niet alleen voor een forse groei van de werkgelegenheid, maar stelt Brainport Eindhoven ook voor forse opgaven op het gebied van economische infrastructuur. Zowel de HTSM-sector (hightech systemen en materialen) als hun toeleveranciers groeien hard, wat een forse vraag aan nieuwe werklocaties oplevert. In 2025 zijn stappen gezet voor de samenwerking rondom het Regionaal Bedrijventerrein Brainport-Oost. Daartoe zijn in oktober de kaders vastgesteld en is een zienswijze ingediend op de bijbehorende gemeenschappelijke regeling. Uw raad heeft de locatie Mariahout Zuidoost aangewezen als voorkeursrechtlocatie. In de Omgevingsvisie is op die locatie voorzien in uitbreiding van het bedrijventerrein. Speerpunten Afspraken uit de begroting 2025 4.01 De gemeente ondersteunt de realisatie van een regionaal bedrijventerrein in de regio en zet ook in op uitbreiding van bedrijventerrein Bemmer ten behoeve van de lokale behoefte. 4.03 In ons vestigingsbeleid wordt het bieden van (meer) werkgelegenheid als toewijzingscriterium gehanteerd. 4.04 De gemeente neemt haar verantwoordelijkheid waar het gaat om de huisvesting van arbeidsmigranten, volgens recent vastgesteld beleid.

Wat hebben we er voor gedaan in 2025 Begrotings- | Portefeuille- | Laatst Status | jaar | houder | Afdeling | vastgestelde planning De gemeente ondersteunt de realisatie van een regionaal bedrijventerrein in de regio en zet ook in op uitbreiding van bedrijventerrein Bemmer 4.01 | ten behoeve van de lokale behoefte. Toekomstige vestigingslocaties | 2025 | Wethouder Van | Leefomgeving | 12 - 2025 den Berkmortel Om ook in de toekomst voldoende vestigingsmogelijkheden voor (lokale) bedrijven te hebben onderzoeken we de mogelijkheden voor het ontwikkelen van een nieuw lokaal bedrijventerrein. Samenwerkingsovereenkomst Regionaal | 2025 | Wethouder Van | Leefomgeving | 12 - 2025 Bedrijventerrein Brainport-Oost | den Berkmortel Het realiseren van het Regionale Bedrijventerrein Brainport-Oost is een langdurig proces dat stap voor stap wordt doorlopen. Over diverse onderdelen zoals rechtsvorm, beoogde locatie etc. heeft in de gemeenteraad in 2025 besluitvorming plaats gevonden. In 2025 is ook de samenwerkingsovereenkomst afgesloten. De daadwerkelijke realisatie zal nog enkele jaren duren. Toekomstige vestigingslocaties | 2024 | Leefomgeving | 12 - 2026 Om ook in de toekomst voldoende vestigingsmogelijkheden voor (lokale) bedrijven te hebben zijn we verdergegaan met de planvorming voor Bemmer V.

Daarnaast is Mariahout Zuidoost als voorkeursrechtlocatie aangewezen voor mogelijke ontwikkeling. 71 72 Beleidsindicatoren In dit jaarverslag presenteren wij de verplichte BBV-indicatoren per programma. De opgenomen gegevens zijn gebaseerd op de landelijke database van Waarstaatjegemeente.nl. De hier getoonde cijfers lopen, doordat niet alle gemeenten even snel de informatie verschaffen, meestal achter, soms zelfs jaren. Indien opgenomen hebben wij de uitkomsten van onze gemeente afgezet tegen de uitkomsten van de gemiddelde gemeente met een inwoneraantal tot 25.000 inwoners. Beleidsindicator Verplicht volgens BBV j/n Meeteenheid Actualiteit Laarbeek Gemiddelde gemeente < 25.000 inwoners Functiemenging Ja % 2025 47,8 49,9 Vestigingen (van bedrijven) Ja per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jr 2024 202,2 195,4

Financiën Onderstaande tabel geeft de lasten, baten inclusief mutaties in de reserves weer. bedragen x € 1.000 Begroting | Begroting | Rekening | Verschil voor wijziging | na wijziging | 2025 Lasten | 3.526 | 12.166 | 7.337 | 4.828 Beheer overige gebouwen en gronden | 21 | 24 | 26 | -2 Vennootschapsbelasting (VpB) | 60 | -38 | -38 Economische ontwikkeling | 551 | 555 | 464 | 91 Fysieke bedrijfsinfrastructuur | 766 | 3.848 | 2.908 | 940 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | 46 | 46 | 38 | 8 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) | 2.082 | 7.731 | 3.939 | 3.791 Baten | 4.392 | 13.299 | 7.191 | -6.108 Beheer overige gebouwen en gronden | 45 | 45 | 45 | 1 Fysieke bedrijfsinfrastructuur | 1.234 | 4.333 | 3.545 | -788 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | 60 | 67 | 71 | 4 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) | 3.053 | 8.855 | 3.530 | -5.324 Saldo van baten en lasten | 866 | 1.134 | -146 | -1.279 Stortingen in reserves | 1.420 | 1.973 | 876 | 1.097 Onttrekkingen aan reserves | 60 | 387 | 353 | -34 Resultaat | -495 | -452 | -669 | -217 73 Analyse verschillen Volgens de Financiële verordening 2025 worden in de verschillenanalyse uitsluitend de afwijkingen tussen begroting en realisatie toegelicht die een omvang hebben van € 50.000 of meer. Dit drempelbedrag geldt separaat voor zowel laten als baten, dus zonder saldering.

Per relevant taakveld wordt beschreven wat de oorzaak is van het verschil en wordt aangegeven of het verschil structureel dan wel incidenteel van aard is. Taakveld en toelichting | Verschil | V/N | I/S 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Lasten | -791 | N Uitname ten onrechte ingebrachte gronden naar strategische gronden | 135 | V | I Vrijval post nadeelcompensatie | 66 | V | I Woonrijp maken afgerond (€ 48.000 voordeel), aanpassing fasering: aanleg inritten (2026) en groen (2027), | 119 | V | I bijstelling onvoorzien naar 15% over nog uit te voeren werkzaamheden (€ 71.000); Kosten die door andere fasering zijn doorgeschoven naar 2026 en verder | 132 | V | I Overige verschillen | 16 | V | I Minder naar de balans "Voorraad onderhanden werk inzake grondexploitatie" | -1.259 | N | I Baten | -807 | N Verkoop overige gronden via strategische gronden (€ 310.000 nadeel), aanpassing fasering levering en verkoop | -953 | N | I kavels naar 2026 (€ 643.000 nadeel); Meer winstneming dan geprognosticeerd was | 146 | V | I 74 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) Lasten | 5.567 | V Bouwgrond Algemeen Meer kosten voor de ontwikkeling van toekomstige locatieontwikkelingen | 181 | N | I Minder afdracht aan de reserve Grondexploitatie door minder winstneming op de complexen | 1.205 | V | I Beekse Akkers Door fasering van werkzaamheden naar 2026 zijn de apparaatskosten en kosten voor

toezicht lager | 97 | V | I Meer naar de balans "Voorraad onderhanden werk inzake grondexploitatie" | 3.072 | V | I Overige verschillen | 8 | V | I D'n Hoge Suute Kosten bouwrijp maken: Woonrijpmaken westelijk plandeel naar 2026 | 216 | V | I Overige verschillen | 37 | V | I Meer naar de balans "Voorraad onderhanden werk inzake grondexploitatie" | -178 | N | I Vogelenzang Complex is in 2025 afgesloten; de nog te maken kosten zijn gestort in een voorziening | -46 | N | I Overige verschillen | 14 | V | I Cluster Beek/Kerkakkers Kosten bouwrijp maken: Aanpassing fasering bouw- en woonrijp maken blok I naar 2026/2027 | 122 | V | I Overige verschillen | 7 | V | I Meer naar de balans "Voorraad onderhanden werk inzake grondexploitatie" | 1.169 | V | I Baverde Kosten bouwrijp maken: Aanpassing fasering sloopkosten naar 2026 | 106 | V | I Overige verschillen | 22 | V | I Klokkengieterij Kosten bouwrijp maken in verband met watertafel | -137 | N | I Overige verschillen | 17 | V | I 75 Mariastraat 18-22 Kosten bouwrijp maken ivm saneringen | -101 | N | I Overige verschillen | -71 | N | I CPL: Noordflank Heuvel Lieshout Voor grondaankopen is de fasering aangepast: nog niet alle verwervingen zijn in 2025 verricht | 655 | V | I Meer plankosten | -80 | N | I Minder naar de balans "Voorraad onderhanden werk inzake grondexploitatie" | -835 | N | I CPL: Floreffeplein Door aanpassing fasering

minder naar de balans "Voorraad onderhanden werk inzake grondexploitatie" | -70 | N | I Overige verschillen | 15 | V | I BIO Bakelseweg Woonrijp maken vindt pas plaats in 2026 i.v.m. vertraging bouw laatste woning | 118 | V | I Overige verschillen | 24 | V | I Baten | -5.472 | N Bouwgrond Algemeen Overige verschillen | -34 | N | I Beekse Akkers Grondverkopen: Kavelverkoop westelijke afronding vertraagd in verband met waterbergingsopgave. Enkel restituties | -3187 | N | I geboekt. Overige verschillen | 10 | V | I D'n Hoge Suute Grondverkopen: Levering 1 kavel blok I in 2026, verkoop blok III in 2026 | -1.274 | N | I Meer naar de balans "Voorraad onderhanden werk inzake grondexploitatie" | 1.199 | V | I Vogelenzang Overige verschillen | 1 | N | I Cluster Beek/Kerkakkers Grondverkopen: Fasering aangepast, nog geen uitsluitsel over planaanpassingen | -1.295 | N | I Overige verschillen | -4 | N | I Minder winstneming dan was geprognosticeerd | -607 | N | I 76 Baverde Afrekening bijdrage woCom is verschoven naar 2026 | -158 | N | I Meer naar de balans "Voorraad onderhanden werk inzake grondexploitatie" | 286 | V | I Klokkengieterij Fasering aangepast: exploitatiebijdrage naar 2026 | -74 | N | I Meer naar de balans "Voorraad onderhanden werk inzake grondexploitatie" | 194 | V | I Mariastraat 18-22 Fasering aangepast: levering gronden verwacht in 2026 | -1.706 | N | I Meer naar de

balans "Voorraad onderhanden werk inzake grondexploitatie" | 1.534 | V | I CPL: Noordflank Heuvel Lieshout Fasering aangepast: inbreng bijdrage Ruimte voor Ruimte naar 2026 | -1.200 | N | I Meer naar de balans "Voorraad onderhanden werk inzake grondexploitatie" " (€ 1.460.000 voordeel). Per saldo is | I voor € 625.000 meer naar de balans geboekt. | 1.460 | V CPL: Floreffeplein Meer naar de balans "Voorraad onderhanden werk inzake grondexploitatie" | 55 | V | I BIO Bakelseweg Minder winstneming dan was geprognosticeerd | -530 | N | I Minder naar de balans "Voorraad onderhanden werk inzake grondexploitatie" | -142 | N | I 77 Reservemutaties Onderstaande tabel geeft de mutaties in de reserves weer. bedragen x € 1.000 Begroting | Begroting | Rekening | Verschil voor | na wijziging | 2025 wijziging Storting in reserves | 1.973 | 1.973 | 876 | 1.097 Vennootschapsbelasting (VpB) | 38 | 38 | 38 Reserve Grondexploitatie | 38 | 38 | 38 Fysieke bedrijfsinfrastructuur | 410 | 410 | 556 | -146 Reserve Grondexploitatie | 410 | 410 | 556 | -146 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) | 1.525 | 1.525 | 320 | 1.205 Res.

Kwaliteitsverbetering buitengebied | -34 | 34 Reserve Grondexploitatie | 1.525 | 1.525 | 354 | 1.171 Onttrekking aan reserves | 387 | 387 | 353 | -34 Vennootschapsbelasting (VpB) Reserve grondexploitatie Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) | 387 | 387 | 353 | -34 Reserve grondexploitatie | -34 | -34 Reserve Resultaatbestemming | 387 | 387 | 387 Totaal reservemutaties | -1.360 | -1.586 | -523 | 1.063 78 Toelichting Reservemutaties | Storting 2025 | Onttrekking 2025 Reserve Grondexploitatierisico | 909 | -34 Terugdraaien tussentijdige winstneming Cluster Beek/Kerkstraat | -25 Terugdraaien voortijdige winstneming Bio Bakelseweg (resultaat nr reserve kwaliteitsverbetering buitengebied) | -34 Afsluiten complex Vogelenzang | 25 Tussentijdige winstneming Bemmer IV | 556 Bestemming rekeningresultaat rekeningsaldo 2024 | 387 Doorverdeling resultaat BIO Bakelsweg naar reserve kwaliteitsverbetering buitengebied) | -34 Reserve Kwaliteitsverbetering buitengebied | -34 | 0 Terugdraaien voortijdige winstneming Bio Bakelseweg (verloopt via de reserve grondexploitatierisico) | -34 Reserve Resultaatbestemming | 0 | 387 Bestemming jaarrekeningsaldo 2024 naar de reserve grondexploitatie | 387 Totaal Reservemutaties | 876 | 353 Verbonden partijen Verbonden partij | Vorm Grondexploitatiemaatschappij De Hoge Regt B.V.

| Deelneming door aandelenbezit Meer informatie over deze verbonden partijen staat in het overzicht Verbonden partijen. 79 80 Programma 5 Gezondheid, welzijn, zorg en onderwijs Portefeuillehouders Wethouder Briels Wethouder Slaets-Sonneveldt Bestuursakkoord 2022 - 2026

81 Decentralisatie en integraliteit De decentralisatie richting gemeente is de afgelopen jaren steeds verder doorgevoerd en de transitie in het sociaal domein heeft vorm gekregen. De komende jaren ligt het zwaartepunt op het gebied van preventie. Het koersdocument ‘Samenwerken door Samen Werken’ van de vijf Peelgemeenten - georganiseerd in een gemeenschappelijke regeling - geeft de komende jaren richting met de nadruk op de omgeving en context van de gemeenten. De integrale aanpak van het sociaal domein heeft zijn vruchten afgeworpen. Door te ontschotten staat er momenteel een sociaal domein waarin over de verschillende leefdomeinen wordt samengewerkt, met als doel de goede en adequate ondersteuning voor onze inwoners. Dit is ook financieel merkbaar, Laarbeek heeft de afgelopen periode hard gewerkt aan een financieel stabieler sociaal domein. We willen maatwerk bieden, toegesneden op de individuele ondersteuningsbehoefte. Van het gelijkheidsbeginsel naar erkende ongelijkheid, het ongelijkheidsbeginsel. Doen wat nodig is in dít geval, in déze situatie binnen déze omstandigheden. Integrale samenwerking is de sleutel tot het voorkomen van escalaties of het snel de-escaleren. De Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) geeft hier meer handvatten voor.

De Wams helpt gemeenten om bij inwoners met ‘gestapelde problemen’ de regierol te pakken voor een integrale aanpak. Vroegsignalering We willen steeds meer aandacht besteden aan de voorkant van het proces. Daarbij is vroegsignalering een belangrijke methodiek. Momenteel is vroegsignalering reeds actief bij schuldhulpverlening; dit wordt breder uitgerold. Ook gaan we meer inzetten op preventie en collectiviteit. Hierdoor hoeven minder inwoners een beroep te doen op specialistische zorg en ondersteuning. Voorbeelden hiervan zijn o.a. de huiskamers in de kernen en de acties rondom Vitaal Laarbeek. Hierin blijven we met onze maatschappelijke partners innoveren en ontwikkelen op basis van de behoeften binnen de samenleving. Eenzaamheid Je goed voelen wordt voor een belangrijk deel bepaald door mensen om je heen. Mensen met wie je lief en leed kunt delen en op wie je een beroep kunt doen als het even minder goed gaat. Helaas heeft niet iedereen een sociaal netwerk waarop hij terug kan vallen. Eenzaamheid wordt door veel van onze inwoners als een groot probleem ervaren. Het gemis aan verbondenheid met anderen kan nadelige gevolgen hebben voor de gezondheid en ertoe leiden dat mensen meer gebruik maken van voorzieningen. Eenzaamheid is bovenal vanuit menselijke oogpunt ongewenst. Wij willen hen (jong en oud) niet aan hun lot overlaten.

Vrijwilligers Onze vrijwilligers zijn cruciaal voor het functioneren en floreren van onze maatschappij. Onze waardering hiervoor is groot en heeft onze voortdurende aandacht. Tegelijkertijd zetten we in op slimme samenwerkingen tussen verenigingen, mede om de inzet van vrijwilligers toekomstbestendig te houden. Positieve gezondheid Gezondheid kan gezien worden als ‘het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven’. Het gaat niet alleen om de afwezigheid van ziekte. Mensen die goed leren omgaan met hun ziekte (aanpassingsvermogen) ervaren hun gezondheid over het algemeen ook als goed. Er wordt niet zozeer gekeken naar problemen of beperkingen, maar naar de mogelijkheden die mensen zelf nog hebben. Wij willen blijvend inzetten op deze nieuwe benaderingswijze van gezondheid. Dementie Door de toenemende vergrijzing van onze maatschappij wordt het aandeel van mensen met een vorm van dementie in de toekomst groter. Laarbeek probeert daaropin te spelen door een dementie-vriendelijke gemeente te zijn waarin gekeken wordt naar de dementerende mens en zijn omgeving.

82 Omdat mensen langer thuis blijven wonen moet de zorg hierop aangepast worden. Ook het begrip voor mensen met dementie in onze dorpen zal moeten veranderen zodat ze langer mee kunnen doen in hun buurt en vereniging. Mantelzorg Steeds vaker wordt bij het verlenen van zorg een beroep gedaan op vrijwilligers die mantelzorg verlenen. Mantelzorg verlenen, hoort bij het leven. Dat neemt niet weg dat mantelzorgers overbelast kunnen raken. Slechts een beperkt gedeelte van de mantelzorgers is in beeld bij de welzijnsorganisatie. Veel van hen vinden het normaal wat ze doen en hebben geen behoefte aan ondersteuning of advies. In de toekomst zal steeds vaker een beroep op mantelzorgers moeten worden gedaan. De mantelzorger moet, daar waar nodig en gewenst, vanuit de sociale basisstructuur ondersteund en ontlast worden. Participatiewet Sinds 1 januari 2015 is de Participatiewet van kracht. Dit betekent dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor het bieden van ondersteuning aan mensen met (verminderd) arbeidsvermogen bij het vinden van passend werk. Laarbeek werkt hiervoor regionaal samen in het werkbedrijf Senzer. Om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te kunnen begeleiden naar de reguliere arbeidsmarkt zijn voorzieningen nodig, zoals werkervaringsplaatsen en mogelijkheden voor maatschappelijke deelname bij lokale voorzieningen.

Door een breder aanbod van dergelijke (laagdrempelige) voorzieningen wordt de kans tot de toeleiding naar de arbeidsmarkt vergroot. Hierbij wordt geconstateerd dat de complexiteit van de doelgroep toeneemt met meer intensieve begeleiding tot gevolg. Participatie en armoede We zetten ons in om (verborgen)armoede te bestrijden, armoede die voor de samenleving niet zichtbaar, is met als uitgangspunt gelijke kansen voor iedereen. Daarbij willen we speciale aandacht besteden aan kinderarmoede. Preventie en vroegtijdig signaleren van betalingsachterstanden kunnen helpen om (problematische) schulden te voorkomen. Problematische schulden leiden niet zelden tot gezondheidsproblemen, een beroep op de bijstand en/of huisuitzetting of zelfs tot jeugdhulpvraagstukken. We vinden het daarom van belang om de schulddienstverlening verder door te ontwikkelen. Jeugdparticipatie Jeugdparticipatie is het maatschappelijk meedoen van jeugd, bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk of via een maatschappelijke stage. Dit geeft jongeren inspraak en invloed en een bredere kijk op de maatschappij waar ook zij onderdeel van uitmaken. Ze krijgen de mogelijkheid om initiatief te nemen en verantwoordelijkheid te dragen. Statushouders/vluchtelingen De komst van vluchtelingen naar Nederland betekent ook iets voor de gemeente Laarbeek.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://laarbeek.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/a58ee384-8846-40b2-8983-4f833f2d2452?agendaItemId=cf99204e-6e44-4cc7-bc43-69a5c735363e