6 20241107 Begroting 2025
Tekst van het document
Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief ..........................................................................................................5 1. Inleiding ...................................................................................................................6 Algemeen ..................................................................................................................6 Procedure behandeling ................................................................................................6 Bestuursakkoord .........................................................................................................7 Leeswijzer ..................................................................................................................7 2.
Financiële samenvatting ...........................................................................................8 Inleiding ....................................................................................................................8 Meerjarenperspectief Kadernota 2025 ............................................................................8 Ontwikkelingen na de kadernota 2025 ...........................................................................9 Financiële ontwikkelingen begroting 2025.......................................................................9 Toelichting financiële ontwikkelingen ............................................................................10 Actueel meerjarenperspectief ......................................................................................12 Structureel evenwicht ................................................................................................12 Reservepositie ..........................................................................................................12 3. Programma's ..........................................................................................................13 1.
Burger en bestuur .................................................................................................13 Portefeuillehouders ................................................................................................13 Ontwikkelingen .....................................................................................................13 Ambities ..............................................................................................................13 Speerpunten.........................................................................................................13 Wat willen we bereiken? .........................................................................................13 Wat gaan we daar voor doen? .................................................................................14 Financiën .............................................................................................................14 Toelichting financiële mutaties ................................................................................15 Beleidsindicatoren .................................................................................................15 2.
Veiligheid .............................................................................................................16 Portefeuillehouders ................................................................................................16 Ontwikkelingen .....................................................................................................16 Ambities ..............................................................................................................16 Speerpunten.........................................................................................................16 Wat willen we bereiken? .........................................................................................16 Wat gaan we daar voor doen? .................................................................................16 Financiën .............................................................................................................17 Toelichting financiële mutaties ................................................................................17 Beleidsindicatoren .................................................................................................18 3.
Woon- en leefklimaat .............................................................................................19 Portefeuillehouders ................................................................................................19 Ontwikkelingen .....................................................................................................19 Ambities ..............................................................................................................20 Speerpunten.........................................................................................................21 Wat willen we bereiken? .........................................................................................21 Wat gaan we daar voor doen? .................................................................................22 Financiën .............................................................................................................24 Toelichting financiële mutaties ................................................................................25 Beleidsindicatoren .................................................................................................26 Investeringen .......................................................................................................26 4.
Economie en werkgelegenheid .................................................................................28 Portefeuillehouders ................................................................................................28 Ontwikkelingen .....................................................................................................28 Ambities ..............................................................................................................28 Speerpunten.........................................................................................................28 Wat willen we bereiken? .........................................................................................28 Wat gaan we daar voor doen? .................................................................................29 2
Financiën .............................................................................................................29 Toelichting financiële mutaties ................................................................................30 Beleidsindicatoren .................................................................................................30 5. Gezondheid, welzijn, zorg en onderwijs ....................................................................31 Portefeuillehouders ................................................................................................31 Ontwikkelingen .....................................................................................................31 Ambities ..............................................................................................................33 Speerpunten.........................................................................................................33 Wat willen we bereiken? .........................................................................................33 Wat gaan we daar voor doen? .................................................................................34 Financiën .............................................................................................................36 Toelichting financiële mutaties
................................................................................37 Beleidsindicatoren .................................................................................................38 Investeringen .......................................................................................................39 6. Financiën en bedrijfsvoering ....................................................................................40 Portefeuillehouders ................................................................................................40 Ontwikkelingen .....................................................................................................40 Ambities ..............................................................................................................40 Speerpunten.........................................................................................................40 Wat willen we bereiken? .........................................................................................40 Financiën .............................................................................................................41 Toelichting financiële mutaties ................................................................................42 Beleidsindicatoren .................................................................................................43
Investeringen .......................................................................................................43 4. Paragrafen ..............................................................................................................44 4.1 Lokale heffingen ..................................................................................................44 Geraamde belastinginkomsten (en overige heffingen) ................................................44 Beleidsuitgangspunten ...........................................................................................44 Overzicht lokale heffingen ......................................................................................45 Onroerendezaakbelasting .......................................................................................45 Rioolheffing ..........................................................................................................45 Afvalstoffenheffing ................................................................................................46 Verblijfsbelasting ..................................................................................................46 Reclamebelasting ..................................................................................................47 Leges
..................................................................................................................47 Markt- en staangelden ...........................................................................................48 Lokale lastendruk ..................................................................................................48 Kwijtscheldingsbeleid .............................................................................................48 4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...............................................................50 Beleidsuitgangspunten ...........................................................................................50 Weerstandscapaciteit .............................................................................................51 Risico's ................................................................................................................54 Kengetallen financiële positie ..................................................................................55 Netto schuldquote & de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen .....56 Solvabiliteitsratio ..................................................................................................57 Grondexploitatie ...................................................................................................57 Structurele
exploitatieruimte ..................................................................................58 Belastingcapaciteit ................................................................................................58 4.3 Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................60 Algemeen.............................................................................................................60 Beleidskader .........................................................................................................60 Wegenbeleid.........................................................................................................61 Bruggen en vlonders..............................................................................................61 Bermen en sloten ..................................................................................................61 Openbare verlichting .............................................................................................62 Riolering ..............................................................................................................62 3
Waterbeheer ........................................................................................................63 Groenbeleids- en groenstructuurplan .......................................................................63 Bomen .................................................................................................................64 Natuurterreinen, landschapselementen en bossen .....................................................64 Speelplekken ........................................................................................................64 Gemeentelijke gebouwen .......................................................................................65 4.4 Financiering ........................................................................................................67 Algemeen.............................................................................................................67 Risicobeheer .........................................................................................................67 Financiering..........................................................................................................67 Financieringsbehoefte ............................................................................................68 Rente(toerekening)
...............................................................................................68 4.5 Bedrijfsvoering ....................................................................................................70 Organisatieontwikkeling .........................................................................................70 Dienstverlening .....................................................................................................71 Informatisering & automatisering ............................................................................71 Planning & Control.................................................................................................73 Personeel .............................................................................................................73 Rechtmatigheid .....................................................................................................74 4.6 Verbonden partijen ..............................................................................................75 Beleidsuitgangspunten ...........................................................................................75 Overzicht verbonden partijen ..................................................................................76 4.7 Grondbeleid
........................................................................................................94 4.8 Wet open overheid ...............................................................................................95 5. Financiële begroting ...............................................................................................96 5.1 Overzicht van baten en lasten ...............................................................................96 Uitgangspunten ....................................................................................................96 Incidentele baten en lasten.....................................................................................98 Structurele reservemutaties ..................................................................................100 5.2 Financiële positie ...............................................................................................101 Geprognosticeerde balans .....................................................................................101 EMU-saldo ..........................................................................................................102 Financiering ........................................................................................................102 Reserves & voorzieningen
.....................................................................................102 5.3 Overzicht per taakveld ........................................................................................105
4
Aanbiedingsbrief Voor u ligt de programmabegroting 2025-2028. Een begroting waarin we ons voorbereiden en inspelen op financiële uitdagingen die ons te wachten staan vanaf 2025. In de Kadernota 2025 hebben we al benoemd dat de komende jaren financieel niet makkelijk gaan worden voor gemeenten. Het is aan ons om ondanks dit gegeven te blijven investeren in Laarbeek. Bijdragen vanuit het Rijk Een groot deel van onze begroting is gebaseerd op bijdragen die wij ontvangen vanuit het Rijk. We zien dat deze bijdragen aanzienlijk dalen, terwijl onze (wettelijke) verplichtingen én ambities gelijk blijven. Zoals in de Kadernota 2025 al beschreven is, zijn we al begonnen met voorzorgsmaatregelen. Het is onze uitdaging om met minder inkomsten toch te blijven ontwikkelen en investeren in onze samenleving. Het is ons gelukt om voor 2025 een sluitende begroting aan te bieden. Daarnaast sluiten we onze ogen niet voor de uitdagingen in de komende jaren. Kansen Onze financiële positie is al jaren goed. Dat maakt dat er ondanks de zorgen ook kansen zijn. We zijn deze raadsperiode een weg ingeslagen om duurzaam te investeren in onze samenleving. Dat blijven we doen! Thema’s als duurzaamheid, welzijn, sociale cohesie, leefbaarheid, leefomgeving, veiligheid, mobiliteit en economie blijven hoog op de agenda staan. Deze thema’s staan ook benoemd in het bestuursakkoord 2022-2026.
Vanwege de financiële vooruitzichten zijn we nu terughoudend met het aandragen van nieuwe initiatieven. Ondanks onze ambities moeten we realistisch zijn zodat we afspraken of beloftes die we maken waar kunnen maken. Tot slot Zowel op korte als op lange(re) termijn zien we dat we nieuwe wegen moeten bewandelen om onze samenleving sterk te houden. Woorden als ‘eigen regie’ en ‘zorg voor elkaar’ worden steeds vaker genoemd. Uiteraard staan we er als gemeentebestuur voor om onze rol stevig te pakken. We zetten ons dan ook met veel enthousiasme én vertrouwen in voor ons mooie Laarbeek.
5
1. Inleiding Algemeen Voor u ligt de begroting 2025 van de gemeente Laarbeek. In de begroting informeren wij u over het voorgenomen beleid en maken we een financiële vertaling van alle activiteiten in de komende jaren. De begroting is het document waarin de gemeentelijke uitgaven (lasten) en inkomsten (baten) bij elkaar worden gebracht. Na beoordeling van de begroting kan de provincie repressief of preventief toezicht instellen. Repressief toezicht is het normale toezicht en houdt in dat de begroting direct kan worden uitgevoerd zonder dat hier vooraf goedkeuring van de provincie voor nodig is. Preventief toezicht is de uitzondering en houdt in dat de provincie begrotingswijzigingen eerst goed moet keuren voordat tot uitvoering kan worden overgegaan. Om elk jaar in aanmerking te komen voor het repressieve toezicht zorgen we ervoor dat: - de begroting structureel en reëel in evenwicht is; - de jaarrekening (15 juli) en begroting (15 november) tijdig wordt verzonden. Met structureel evenwicht bedoelen we dat de structurele lasten worden gedekt door structurele baten. Dit blijkt uit het structurele gedeelte van het begrotingssaldo. Als dit positief is, spreken we van een structureel evenwicht. De provincie beoordeelt jaarlijks óf de eerste jaarschijf (het begrotingsjaar) óf uiterlijk de laatste jaarschijf van de meerjarenraming structureel en reëel in evenwicht is.
Een reëel evenwicht houdt in dat de ramingen volledig, realistisch en haalbaar zijn. Het perspectief van deze begroting is dat het eerste begrotingsjaar 2025 structureel sluitend is. Vanaf 2026 blijkt zijn de structurele baten onvoldoende om de structurele lasten te dekken. Dat heeft te maken met de landelijke terugval van de Rijksbijdrage in het Gemeentefonds. In onderstaande tabel is dit cijfermatig weergegeven. Begroting
Meerjarenbegroting
bedragen x € 1.000
2025
2026
2027
2028
Structureel
1.428
-1.431
-1.681
-1.763
Incidenteel
-2.719
-181
0
0
Begrotingstotaal
-1.292
-1.612
-1.681
-1.763
Procedure behandeling In de commissie Sociale & Algemene Zaken van 17 oktober reiken we de begroting uit aan de fracties. Op 28 oktober wordt de begroting gepresenteerd in de Auditcommissie. Technische vragen over de begroting die uiterlijk op 28 oktober worden ingediend, beantwoorden wij op 30 oktober. Technische vragen die daarna volgen beantwoorden we zo snel mogelijk, maar op een later moment. Moties en amendementen op de begroting die uiterlijk op 4 november worden ingediend, voorzien wij van een schriftelijke reactie op 6 november. In de raadsvergadering van 7 november wordt de begroting behandeld en vastgesteld.
6
Bestuursakkoord Zoals ook bij de vorige twee begrotingen hebben wij bij de samenstelling van deze begroting rekening gehouden met het bestuursakkoord 2022-2026, vastgesteld in 2022. Om de inhoud ervan eenvoudig te raadplegen hebben wij een link naar het bestuursakkoord opgenomen: bestuursakkoord 'Samen aan zet!'
Leeswijzer In hoofdstuk 2 gaan we dieper in op de ontwikkeling van het begrotingssaldo. Als vertrekpunt hanteren we de stand uit de kadernota 2025-2028. Deze stand is aangevuld met recente raadsbesluiten, waaronder de structurele gevolgen uit de Financiële rapportage 2024. De effecten van deze begroting op het begrotingssaldo zijn aan het einde van hoofdstuk 2 op hoofdlijnen toegelicht. In hoofdstuk 3 beschrijven we per programma de actuele ontwikkelingen en geven we aan wat de oorspronkelijke ambities zijn uit het bestuursakkoord. Aan de hand van deze ambities hebben we speerpunten geformuleerd (antwoord op 1e W-vraag: Wat willen we bereiken?). Vervolgens geven we aan wat we in 2025 gaan doen om deze speerpunten te realiseren (antwoord op 2e W-vraag: Wat gaan we ervoor doen?). Bij het onderdeel Financiën geven we inzicht in de lasten en baten op taakveld-niveau en lichten we de financiële mutaties toe (antwoord op 3e W-vraag: Wat mag het kosten?). In hoofdstuk 4 hebben we de volgende paragrafen beschreven: - Lokale heffingen - Weerstandsvermogen en risicobeheersing - Onderhoud kapitaalgoederen - Financiering - Bedrijfsvoering - Verbonden partijen - Grondbeleid - Wet open overheid In hoofdstuk 5 geven we inzicht in de financiële begroting.
De financiële begroting bestaat uit een overzicht van baten en lasten, een uiteenzetting van de financiële positie en een overzicht van de begroting 2025 per taakveld.
7
2. Financiële samenvatting Inleiding In dit hoofdstuk gaan we dieper in op de ontwikkeling van het begrotingssaldo. Als vertrekpunt hanteren we de stand uit de kadernota 2025-2028. Deze stand is aangevuld met recente raadsbesluiten, waaronder de structurele gevolgen uit de Financiële rapportage 2024. De effecten van deze begroting op het begrotingssaldo zijn aan het einde van dit hoofdstuk op hoofdlijnen toegelicht. In hoofdstuk 3 is dit gedetailleerder uitgewerkt per programma. Uitkomsten septembercirculaire 2024 In deze begroting zijn de uitkomsten van de septembercirculaire niet verwerkt. Over de uitkomsten van de septembercirculaire informeren wij u afzonderlijk via een raadsinformatiebrief. Hierin brengen we ook in beeld wat de gevolgen van de septembercirculaire zijn voor het begrotingssaldo. De raadsinformatiebrief verstrekken wij u gelijktijdig met de begroting. De begroting én de raadsinformatiebrief worden gezamenlijk betrokken bij de besluitvorming over de begroting in de raadsvergadering van 7 november.
Meerjarenperspectief Kadernota 2025 Begroting bedragen x € 1.000
Meerjarenbegroting
2025
2026
2027
2028
-1.477
-3.225
-3.547
-3.597
Raad 21 december 2023
264
246
228
210
Kadernota 2025
-635
887
1.091
1.042
-1.848
-2.092
-2.228
-2.346
Primitieve begroting 2024-2027 Ontwikkelingen na vaststelling begroting
Stand na de kadernota 2025
8
Ontwikkelingen na de kadernota 2025 Het verloop van het begrotingssaldo vanaf de kadernota 2025-2028 tot aan de Financiële rapportage 2024 is als volgt: Begroting bedragen x € 1.000
Meerjarenbegroting
2025
2026
2027
2028
-1.848
-2.092
-2.228
-2.346
Raad 13 juni 2024
4
4
4
4
Raad 4 juli 2024
-15
-24
-34
-43
Raad 22 augustus 2024
-18
-18
-18
-18
Raad 26 september 2024
0
0
0
0
Financiële rapportage 2024
37
-103
-121
-115
Startpositie Meerjarenbegroting 2025-2028
-1.839
-2.233
-2.397
-2.518
Incidentele effecten
-2.589
-86
0
0
750
-2.148
-2.397
-2.518
Stand na kadernota 2025 Ontwikkelingen richting (meerjaren)begroting 2025
Meerjarenperspectief - structureel
Financiële ontwikkelingen begroting 2025 De financiële ontwikkelingen uit de begroting 2025 geven bij elkaar opgeteld een positief effect op het begrotingssaldo. In het volgende overzicht zijn de financiële ontwikkelingen onderverdeeld in de volgende categorieën: bestaand beleid, kapitaallasten, loon- en prijsontwikkeling, nieuw beleid en overige mutaties < € 25.000. In de begroting 2025 is er geen nieuw beleid. Dit heeft verschillende oorzaken: - We bouwen voort op beleid dat in voorgaande jaren is vastgesteld; - Er is geen structurele ruimte voor nieuwe ambities die geld kosten; - Nieuwe beleidsontwikkelingen zijn eerder al opgenomen in de kadernota 2025-2028. De bedragen bestaand beleid zijn toegelicht. Voor de loon- en prijsontwikkeling is een indexering van 2,2% toegepast. De kosten hiervan zijn gedekt uit de stelpost Indexering. Hierdoor is de loon- en prijsontwikkeling budgetneutraal verwerkt. Het voordeel op de kapitaallasten wordt voornamelijk veroorzaakt door een aangepaste rekenrente op de investeringen (was 0,5%, wordt 0,13%). De overige mutaties worden niet toegelicht.
9
Begroting
Meerjarenbegroting
bedragen x € 1.000
2025
2026
2027
2028
Bestaand beleid
321
382
477
490
Kapitaallasten
224
222
223
254
Loon- & prijsontwikkeling
0
0
0
0
Nieuw beleid
0
0
0
0
Overige mutaties
3
18
16
12
548
621
716
755
Totaal ontwikkelingen begroting 2025-2028
Toelichting financiële ontwikkelingen Bestaand beleid Begroting bedragen x € 1.000
Actualisatie Legesverordening 2025 - Hoofdstuk 2
Meerjarenbegroting
2025
2026
2027
2028
46
46
46
46
De inschattingen voor diverse onderdelen in de Legesverordening zijn geactualiseerd. Daarnaast vindt een verhoging van de tarieven plaats van 5%. Op basis van de huidige ervaringen met de Omgevingswet hebben we verbeteringen aangebracht in onze producten en de onderbouwing hiervan. Omdat er nog geen volledig jaar is doorlopen, is de beschikbare data op dit moment nog beperkt. Samen met de Omgevingsdienst gaan we hier het komende jaar verdere verbeteringen in aanbrengen. Bijstelling exploitatie afvalverwerking en opbrengst afvalstoffenheffing
46
46
46
44
De exploitatielasten en -baten met betrekking tot afvalverwerking zijn geactualiseerd. Bijstelling stelpost vervangingsinvesteringen
50
62
62
77
We hebben in de begroting een structurele stelpost opgenomen om de kapitaallasten van vervangingsinvesteringen op te kunnen vangen. Dit budget hebben we bijgesteld naar de laatst bekende cijfers. College van B&W - actualisatie loonkosten
32
32
32
32
Bijstelling op basis van herrekening loonkosten College van B&W op basis van actuele CAOgegevens. Informatiebeveiligingsbeleid
-35
-35
0
0
De eisen die voortvloeien uit wet- en regelgeving van informatiebeveiliging worden steeds scherper. We moeten komende jaren maatregelen gaan treffen om aan de NIS2-richtlijnen te voldoen. De huidige capaciteit is niet voldoende om nieuwe wetgeving zoals de AI-wet te implementeren in onze bedrijfsvoeringprocessen en dit op juiste manier te monitoren. Vooralsnog gaan we ervan uit dat incidentele middelen nodig zijn om tijdig in te spelen op nieuwe ontwikkelingen.
10
Invoering PodiumD
-15
-60
0
0
Laarbeek staat aan de vooravond om het huidige dienstverleningsplatform eSuite te vervangen. Dit gebeurt in samenwerkingsverband Dimpact. Het nieuwe platform heet PodiumD. De voorbereidingswerkzaamheden zijn in volle gang en kunnen binnen bestaande capaciteit worden uitgevoerd. De start voor de organisatie brede invoering van het component 'zaak van het platform' staat gepland vanaf 2026. Hiervoor is extra capaciteit nodig voor projectleiding. De vernieuwing van een dienstverleningsplatform wordt gemiddeld een keer per acht jaar uitgevoerd. De inzet is dan ook incidenteel. Na afronding van het project worden de werkzaamheden in de lijnorganisatie uitgevoerd. Meeropbrengst leges leggen van kabels en leidingen en de daarbij behorende degeneratiekosten
55
55
55
55
Sinds het gebruik (2e kwartaal 2023) van de software "Moor" ontvangen we meer leges voor het leggen van kabels en leidingen en de daarbij behorende degeneratiekosten. Dit zijn kosten die de gemeente moet maken nadat kabels en leidingen gelegd zijn en het straatwerk nog niet perfect ligt op die locaties. Opvoering investering Heftruck
0
0
0
0
De huidige heftruck is aan het einde van de levensduur. Reparatie is niet meer rendabel. Deze moet dus worden vervangen. De aanschafprijs is € 25.000. De kapitaallasten die hieruit voortvloeien worden gedekt door de stelpost kapitaallasten vervangingsinvesteringen en is daardoor budgetneutraal voor deze begroting. Privacy
-80
0
0
0
Het inbedden van privacywetgeving in de organisatie vergt de komende periode de nodige aandacht. In de afgelopen jaren zijn niet alle benodigde werkzaamheden uitgevoerd en/of afgerond. Voorbeelden hiervan zijn de externe audit voor de Wet Politiegegevens, het updaten van het verwerkingsregister en volgen van DPIA-procedures. De beschikbare 0,5 fte voor een privacy-officer is vooralsnog onvoldoende om het komende jaar onze processen op het gewenste niveau te brengen. Hiervoor zijn incidenteel middelen nodig. Verlaging stelpost nominale prijsstijgingen
175
188
188
188
Vanuit de meicirculaire 2024 gemeentefonds hebben we een bedrag gereserveerd voor nominale prijsstijgingen. In deze begroting 2025 hebben we de indexeringen verwerkt en wordt met dit journaal het restant toegevoegd aan het begrotingssaldo. Verwerking financiële bijstelling Subsidiestaat 2025
47
47
47
47
Bij de vaststelling van de Begroting 2025 wordt tevens de Subsidiestaat 2025 vastgesteld. Dit leidt tot diverse budgettaire bijstellingen als gevolg van gewijzigde hoeveelheden als ook het toepassen van indexering. Deze begrotingswijziging heeft betrekking op programma 2, 3 en 5. Totaal Bestaand beleid
321
11
382
477
490
Actueel meerjarenperspectief De financiële ontwikkelingen uit de begroting 2025 zorgen voor het volgende meerjarenperspectief:
Begroting bedragen x € 1.000
Stand na de Financiële rapportage 2024
2025
2026
2027
2028
-1.839
-2.233
-2.397
-2.518
548
621
716
755
-1.292
-1.612
-1.681
-1.763
Ontwikkelingen begroting 2025 Actueel Meerjarenperspectief 2025-2028
Meerjarenbegroting
Structureel evenwicht Onderstaande tabel geeft de splitsing van het exploitatiesaldo uit het meerjarenperspectief in incidenteel en structureel weer. Actueel structureel meerjarenperspectief
Begroting
bedragen x € 1.000
Meerjarenbegroting
2025
2026
2027
2028
Actueel meerjarenperspectief 2025
-1.292
-1.612
-1.681
-1.763
Waarvan incidentele effecten
-2.719
-181
0
0
Actueel structureel saldo meerjarenperspectief 2025
1.428
-1.431
-1.681
-1.763
Reservepositie Zoals blijkt uit de onderstaande verloopoverzichten blijft de reservepositie solide. Op basis van Begroting 2025 bedragen x € 1.000
Ultimo jaar 2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Algemene reserves
9.399
7.991
10.948
14.712
16.854
16.889
16.924
16.959
16.994
Bestemmingsreserves
12.109
15.038
14.678
16.538
17.734
20.079
20.683
20.688
20.693
Afschrijvingsreserves
23.341
22.721
23.183
22.301
23.208
22.526
21.831
21.111
20.401
Totaal reserves
44.229
46.658
48.809
53.551
57.796
59.494
59.438
58.758
58.088
12
3. Programma's 1. Burger en bestuur Portefeuillehouders Burgemeester De Boer
Ontwikkelingen Opgaven Als gemeente hebben we een voortrekkersrol in belangrijke dossiers zoals asiel- en huisvestingscrisis, koopkracht en inflatie en in het zoeken naar manieren om, ondanks de stikstof impasse, te kunnen blijven bouwen voor onze inwoners. Om uit de crisis-stand te komen is het zaak om de lokale integrale praktijk (de leefwereld) nadrukkelijker als uitgangspunt te hanteren voor één overheidsbeleid. Dit vraagt om versteviging van de positie van gemeenten en het sluiten van de cyclus beleid-uitvoering. Laarbeek neemt daarin nadrukkelijk haar verantwoordelijkheid, zowel voor wat betreft de taakvelden waar we als zelfstandige gemeente het verschil willen blijven maken voor onze inwoners, als de lokale, regionale en landelijke opgaven die we samen met collega-overheden oppakken. Het college heeft ervaring met het ondersteunen van burgerinitiatieven. Daar zijn eerder goede resultaten mee bereikt. Het college blijft dit daarom van harte ondersteunen.
Ambities A. Het samenspel tussen raad, bestuur en organisatie is een kracht van Laarbeek die we willen behouden. B. We vinden het belangrijk om bewoners te betrekken bij de voorbereiding en uitvoering van gemeentelijke plannen. Daarbij staan we open voor initiatieven uit de samenleving. C. We zetten conform de Wet open overheid in op een actievere informatieverstrekking over onze besluitvorming en beleidsstukken. D. We communiceren in begrijpelijke en duidelijke taal met onze inwoners. E. We nemen een proactieve rol in regionale netwerken en kijken over de bestaande regiogrenzen heen om gemeentelijke en regionale belangen te behartigen en kansen te benutten. F. De gemeentelijke milieustraat voldoet aan de eisen van deze tijd.
Speerpunten Wat willen we bereiken? 1.01
Met enige regelmaat wordt de samenwerking tussen raad, bestuur en organisatie geëvalueerd en vormgegeven, bijvoorbeeld door thematische bijeenkomsten.
1.02
We evalueren de nieuwe vergaderstructuur van commissie en raad.
1.03
De gemeente stelt een participatieverordening op. Basis voor deze verordening is het in 2021 vastgestelde participatiebeleid. In deze verordening wordt uiteengezet wat onder participatie wordt verstaan en wat inwoners en gemeente in dit verband in alle redelijkheid van elkaar mogen verwachten.
1.04
Initiatieven uit de samenleving worden - waar nodig en mogelijk - door de gemeente ondersteund en gefaciliteerd.
1.05
We spreken initiatiefnemers bij de beoordeling van plannen aan op het voeren van een zorgvuldige omgevingsdialoog.
1.06
We hanteren taalniveau B1 bij de communicatie met inwoners en spreken daarbij duidelijke en realistische verwachtingen uit op welke termijn men een reactie krijgt. 13
1.07
In het kader van goedschaligheid en samenwerking - met een natuurlijke gerichtheid op de Peelgemeenten en Brainport - wordt de horizon verbreed, bijvoorbeeld naar de gemeente Meierijstad.
1.08
Er wordt een besluit genomen over en krediet beschikbaar gesteld voor de noodzakelijke renovatie van de milieustraat. Hierbij wordt een aantal scenario’s van dienstverlening, bijbehorende kosten en eventuele samenwerking met omliggende gemeenten onderzocht.
1.09
Afspraken toegevoegd die niet in het raadsprogramma waren opgenomen.
Wat gaan we daar voor doen? 1.03
1.08
De gemeente stelt een participatieverordening op. Basis voor deze verordening is het in 2021 vastgestelde participatiebeleid. In deze verordening wordt uiteengezet wat onder participatie wordt verstaan en wat inwoners en gemeente in dit verband in alle redelijkheid van elkaar mogen verwachten. Participatieverordening Planning Op 1 januari 2025 treedt het wetsvoorstel "Versterking participatie op 12 - 2025 decentraal niveau' in werking. Vanaf dan hebben gemeenten twee jaar de tijd om een Participatieverordening op te stellen, die de huidige Inspraakverordening uit 2003 vervangt. De projectgroep is begonnen met de voorbereidingen voor het opstellen van deze nieuwe participatieverordening. Eind 2025 is de verordening naar verwachting gereed. Er wordt een besluit genomen over en krediet beschikbaar gesteld voor de noodzakelijke renovatie van de milieustraat. Hierbij wordt een aantal scenario’s van dienstverlening, bijbehorende kosten en eventuele samenwerking met omliggende gemeenten onderzocht. Renovatie milieustraat Planning De voorbereidingen voor de realisatie van een vernieuwde milieustraat 12 - 2025 (planvorming en aanbesteding) worden afgerond en er wordt een start gemaakt met de uitvoering van de renovatiewerkzaamheden.
Financiën Rekening bedragen x € 1.000
Begroting
Meerjarenbegroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
-6.062
-6.643
-6.655
-6.674
-6.664
-6.663
Afval
-1.870
-2.078
-2.056
-2.056
-2.044
-2.042
Bestuur
-1.771
-1.950
-1.882
-1.915
-1.916
-1.916
Burgerzaken
-714
-928
-884
-884
-884
-884
Riolering
-1.708
-1.687
-1.833
-1.818
-1.820
-1.821
Baten
5.322
5.593
5.831
5.832
5.819
5.817
Afval
2.452
2.482
2.541
2.542
2.529
2.527
Bestuur
153
31
10
10
10
10
Burgerzaken
267
468
492
492
492
492
Riolering
2.451
2.612
2.788
2.788
2.788
2.788
Saldo van baten en lasten
-740
-1.050
-824
-842
-845
-846
Stortingen in reserves
-80
-180
Onttrekkingen aan reserves
66
289
4
4
4
4
-754
-941
-820
-838
-841
-841
Resultaat
14
Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de begrotingssaldi weer. Begroting
Meerjarenbegroting
bedragen x € 1.000
2025
2026
2027
2028
Primitieve begroting 2024-2027
-881
-882
-876
-876
Kadernota 2025
131
72
72
72
Financiële rapportage 2024
-43
-43
-50
-50
Startpositie Meerjarenbegroting 2025-2028
-793
-853
-854
-854
Bestaand beleid
78
78
78
76
Kapitaallasten
2
2
2
2
Overige mutaties
-97
-55
-57
-56
Loon- & prijsontwikkeling
-10
-10
-10
-10
-820
-838
-841
-841
Saldo Meerjarenbegroting 2025-2028
Toelichting financiële mutaties Onderstaande tabel laat de mutaties uit de Programmabegroting 2025 zien. Begroting bedragen x € 1.000
Meerjarenbegroting
2025
2026
2027
2028
46
46
46
44
Lasten
6
6
6
6
Baten
40
40
40
38
Bijstelling exploitatie afvalverwerking en opbrengst afvalstoffenheffing
De exploitatielasten en -baten met betrekking tot afvalverwerking zijn geactualiseerd.
College van B&W - actualisatie loonkosten Lasten
32
32
32
32
32
32
32
32
Bijstelling op basis van herrekening loonkosten College van B&W op basis van actuele CAOgegevens.
Beleidsindicatoren
Beleidsindicator
verplicht volgens meet eenheid actualiteit BBV j/n
gemiddelde gemeente < 25.000 inwoners
Laarbeek
Producten Burgerzaken
Nee
aantal
2022
23
niet gemeten
Klantcontactmomenten Burgerzaken
Nee
aantal
2022
4.772
niet gemeten
Producten bouwen en wonen
Nee
aantal
2022
7
niet gemeten
15
2. Veiligheid Portefeuillehouders Burgemeester De Boer
Ontwikkelingen Ondermijning Het afgelopen jaar hebben we opnieuw ervaren dat de strijd tegen ondermijning voortdurende alertheid en gezamenlijk optreden vraagt. De investering in een groene BOA en het LIT (Laarbeek interventie team) werpt inmiddels zijn vruchten af. In 2025 wordt dit verder bestendigd, onder meer in het samenspel met onze partners in het veiligheidsdomein. Herijking evenementenbeleid Het evenementenbeleid is vastgesteld in 2024. In 2025 wordt dit beleid geëvalueerd en waar nodig aangescherpt. VTH beleid In 2023 is het VTH beleid herijkt. In 2025 wordt uitvoering gegeven aan dit beleid. Tevens worden de groenblauwe acties samen met de partners (politie, ODZOB, Veiligheidsregio, PIT) in 2025 voortgezet.
Ambities A. Inwoners dragen op basis van wederkerigheid mede verantwoordelijkheid voor een veilige samenleving. B. Ondermijning wordt aangepakt en niet geaccepteerd. C. Een integrale beoordeling en afweging van aanvragen voor evenementen is noodzakelijk. D. De kwaliteit en kwantiteit van de brandweer is op orde en de genormeerde aanrijtijden worden gehaald.
Speerpunten Wat willen we bereiken? 2.01
Raad en college staan zij-aan-zij in de aanpak van ondermijning en andere vormen van criminaliteit.
2.02
We treden daadkrachtig op tegen afvaldumping, stropers en crossers, in het bijzonder in kwetsbare natuurgebieden als De Biezen en ’t Gulden Land.
2.03
We blijven inzetten op toezicht in het buitengebied, onder andere door inzet van de groene BOA
2.04
Het evenementenbeleid wordt herijkt.
2.05
De door de veiligheidsregio ingezette wervingsactie voor vrijwilligers bij de lokale brandweer wordt gecontinueerd tot het moment dat de brandweer voldoende is bemenst.
2.06
We gaan beleid ontwikkelen op het gebruik van cameratoezicht in de openbare ruimte.
Wat gaan we daar voor doen? 2.04
Het evenementenbeleid wordt herijkt. Evaluatie evenementenbeleid Evenementenbeleid is vastgesteld in 2024. In 2025 wordt dit beleid geëvalueerd en waar nodig aangescherpt. 16
Planning 12 - 2025
2.06
We gaan beleid ontwikkelen op het gebruik van cameratoezicht in de openbare ruimte. Evalueren en opstellen camerabeleid Er is een pilot met cameratoezicht bij bedrijventerrein de Bemmer. Na de pilot (in 2025) wordt de inzet van cameratoezicht geëvalueerd. De resultaten vormen de input voor het op te stellen camerabeleid.
Planning 12 - 2025
Financiën Rekening bedragen x € 1.000
Begroting
Meerjarenbegroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
-2.018
-2.104
-2.129
-2.129
-2.123
-2.123
Crisisbeheersing en brandweer
-1.502
-1.556
-1.583
-1.583
-1.585
-1.585
Openbare orde en veiligheid
-516
-548
-547
-547
-539
-539
Baten
97
111
110
110
110
110
Crisisbeheersing en brandweer
82
82
81
81
81
81
Openbare orde en veiligheid Saldo van baten en lasten
15
28
28
28
28
28
-1.921
-1.993
-2.020
-2.020
-2.014
-2.014
4
4
4
4
-2.016
-2.016
-2.010
-2.010
Onttrekkingen aan reserves Resultaat
4 -1.917
-1.993
Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de begrotingssaldi weer. Begroting bedragen x € 1.000
Meerjarenbegroting
2025
2026
2027
2028
-1.980
-1.980
-1.983
-1.982
Kadernota 2025
-81
-81
-81
-81
Financiële rapportage 2024
-6
-6
5
5
-2.067
-2.066
-2.058
-2.058
Bestaand beleid
0
0
0
0
Kapitaallasten
3
3
3
3
Overige mutaties
53
53
51
51
Loon- & prijsontwikkeling
-5
-5
-5
-5
-2.016
-2.016
-2.010
-2.010
Primitieve begroting 2024-2027
Startpositie Meerjarenbegroting 2025-2028
Saldo Meerjarenbegroting 2025-2028
Toelichting financiële mutaties Onderstaande tabel laat de mutaties uit de Programmabegroting 2025 zien. Begroting bedragen x € 1.000
Verwerking financiële bijstelling Subsidiestaat 2025 Lasten
Meerjarenbegroting
2025
2026
2027
2028
0
0
0
0
0
0
0
0
Bij de vaststelling van de Begroting 2025 wordt tevens de Subsidiestaat 2025 vastgesteld. Dit leidt tot diverse budgettaire bijstellingen als gevolg van gewijzigde hoeveelheden als ook het toepassen
17
van indexering. Deze begrotingswijziging heeft betrekking op programma 2, 3 en 5.
Beleidsindicatoren
Beleidsindicator
verplicht volgens meet eenheid actualiteit BBV j/n
gemiddelde gemeente < 25.000 inwoners
Laarbeek
Verwijzingen HALT
Ja
per 1.000 jongeren
2023
10
9
Winkeldiefstallen
Ja
per 1.000 inwoners
2023
0,2
1,0
Geweldsmisdrijven
Ja
per 1.000 inwoners
2023
2,4
2,5
Diefstallen uit woningen
Ja
per 1.000 inwoners
2023
1,5
1,1
Vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag
Ja
per 1.000 inwoners
2023
3,0
4,0
18
3. Woon- en leefklimaat Portefeuillehouders Wethouder Briels Wethouder Slaets-Sonneveldt Wethouder Van den Berkmortel
Ontwikkelingen Inhoudelijke ontwikkelingen De uiteenlopende opgaven en ambities op het gebied van klimaat en energie, verstedelijking en landelijk gebied vragen om een integrale aanpak. Laarbeek zet hierbij primair in op de processen binnen de MRE (Ontwikkelstrategie Zuidoost Brabant) en de subregio Peel, waar wij (samen met andere perifere gemeenten) tot passende kaders willen komen.
Tegelijkertijd legt de provincie een zogenaamde ‘Ruimtelijke Puzzel’ op het gebied van Duurzaamheid en Energie, Verstedelijking en Landelijk gebied. Hierin dienen beleidsontwikkelingen in het kader van het Provinciaal Meerjarig Investeringsprogramma Energie en Klimaat (PMIEK), het BPLG (Brabants Programma Landelijk Gebied), het BO Mirt (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) en het Ontwikkelperspectief voor NOVEX De Peel (en NOVEX Stedelijk Brabant) een plaats te krijgen. Deze Ruimtelijke Puzzel wordt vertaald in de afspraken tussen provincie Noord-Brabant en het Rijk (het zogenaamde Ruimtelijk Arrangement). Vanaf 2024 dienen de gemeenten deze ruimtelijke en financiële afspraken uit te werken op (sub)regionaal en lokaal niveau. Binnen onze eigen gemeentegrenzen zijn we bezig met het opstellen van de Omgevingsvisie Kernen. Onze woningmarktopgave pakken we voortvarend op. In januari 2023 zijn de nieuwe prijsgrenzen vastgesteld en in maart 2023 is de Woondeal getekend. Hierin wordt gewerkt met een minimale woningbouwopgave in plaats van maximering van contingenten. We willen meer sociale huur en tweederde van de nieuwbouwwoningen moet in de categorie Betaalbaar vallen. Een en ander is doorvertaald in het in oktober 2023 vastgestelde Beleidskader Wonen (inclusief Woonzorgvisie).
De toenemende drukte op de wegen, onze zorg om de verkeersongevallencijfers en het onverminderde streven naar mobiliteitstransitie hebben eveneens onze volle aandacht. De N279, Deense Hoek en Beekse Brug en snelfietspaden moeten wat ons betreft zo snel mogelijk worden aangepakt. In november 2022 is de Regiodeal gesloten op basis waarvan 1,6 miljard (inclusief cofinanciering) wordt geïnvesteerd in de bereikbaarheid van de Brainportregio. In de begroting reserveren we de Laarbeekse bijdrage voor dit eerste maatregelenpakket. 19
Intussen is subregio Oost bezig met een apart maatregelenpakket Mobiliteit om ook in de periferie de bereikbaarheid te garanderen. Zelf zijn we inmiddels gestart met ons eigen Integrale Verkeersonderzoek. De Mobiliteitsvisie Laarbeek wordt in 2024 afgerond. In 2025 wordt verder gewerkt aan het Mobiliteitsplan Laarbeek. De Laarbeekse duurzaamheidsagenda is volop in uitvoering. We zien echter dat onze inzet zich vooral concentreert op een drietal transities: de energietransitie, de klimaatadaptieve en biodiverse inrichting van de leefomgeving en de grondstoffentransitie. Dit vraagt om een evaluatie en eventueel herijking van de duurzaamheidsagenda. Hebben we nog steeds de juiste focus en stellen we de juiste prioriteiten? We bekijken in 2025 hoe we met de beschikbare middelen en menskracht de meeste impact kunnen maken en koppelen daar voor de komende jaren passende projecten aan. Professionalisering en intensivering regionale samenwerking In MRE verband wordt vanaf 2025 verdere uitvoering gegeven aan het samenwerkingsakkoord, de regionale ontwikkelingen en alle activiteiten gekoppeld aan de schaalsprong waaronder ook de Beethoven middelen. Ook op subregionaal niveau gaan we door met de professionaliseringsslag en ons zelf goed positioneren in de regionale opgave en ontwikkelingen.
Ook binnen de gemeente gaan we verder aan de slag met de regionale uitdagingen door kansen te benutten, te prioriteren waar nodig en betrokken te zijn bij de regionale opgaven, overlegtafels, etc. We dragen financieel bij aan de MRE en aan een Peel-programmamanager en werken als gemeenten onderling nog beter samen om een antwoord te vinden op de vele (boven)regionale beleidsontwikkelingen.
Ambities A. Laarbeek blijft zich profileren als een landelijke, zelfbewuste gemeente die haar positie op korte afstand van Helmond en Eindhoven benut door te werken aan een aantrekkelijk buitengebied en woon- en leefklimaat. Aantrekkelijk voor zowel de inwoner als de (stedelijke) recreant die rust en ruimte ambieert (Profielschets Omgevingsvisie Buitengebied). Groei van het aantal woningen en inwoners is geen doel op zich. B. Tot behoud van het dorpse karakter van de kernen wordt terughoudend omgegaan met het bebouwen van open plekken. Er dient in de kernen een goede balans te worden gezocht tussen woningbouw, groenbehoud, groenbeleving, speelvoorzieningen en klimaatadaptatie (waaronder waterretentie). C. We zetten in op behoud van de eigen identiteit van de vier Laarbeekse kernen. D. In het kader van de aanstaande inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt toegewerkt naar één omgevingsvisie en één omgevingsplan voor het gehele grondgebied van Laarbeek. E. We blijven streven naar kansen en nieuwe economische dragers voor vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen. F. Laarbeekse jongeren en ouderen hebben de mogelijkheid om in hun eigen dorp passende woningen te kopen of te huren. Het aandeel jongeren en ouderen in de vier kernen dient zoveel mogelijk op peil te worden gehouden. G.
We streven bij bestaande en nieuwe woonbuurten naar de aanwezigheid van groen op korte afstand voor iedereen. H. Wateroverlast ten gevolge van de klimaatverandering wordt zoveel als technisch en financieel mogelijk, voorkomen en teruggedrongen. I. We blijven investeren in de ombouw naar en het onderhoud van een toekomstbestendige openbare ruimte. J. We zetten in op het verankeren van duurzaamheid in alle beleidsonderwerpen en het aanbrengen van focus in concrete duurzaamheidsdoelstellingen. K. We beschermen het erfgoed en houden het in stand. L. We werken aan een verbeterde bereikbaarheid en beperken, in het kader van de leefbaarheid, de ervaren verkeersoverlast. M. We stimuleren recreatief en functioneel fietsverkeer.
20
Speerpunten Wat willen we bereiken? 3.01
Tussen de kernen Lieshout, Aarle-Rixtel, Beek en Donk en Mariahout wordt een bebouwingsvrije zone in acht genomen om te voorkomen dat deze kernen sluipenderwijs naar elkaar groeien. Doel is dat de kernen - met behoud van een eigen identiteit - zelfstandig waarneembaar blijven en niet visueel-ruimtelijk versmelten.
3.02
Bij het proces rond de gebiedsontwikkeling aan de Heuvel in Lieshout is niets doen geen optie. We gaan voor het beste plan voor Lieshout. Het plan wordt naast verlevendiging, stedenbouwkundige inpassing en verkeersveiligheid, ook getoetst aan haalbaarheid, betaalbaarheid en draagvlak. De politieke beoordeling is voor de partijen een vrije kwestie in een open debat.
3.03
Wij stellen een Omgevingsvisie op voor de kernen die door de raad vóór 1 januari 2025 moet zijn vastgesteld. Het centrale thema hierin is meer integrale aandacht voor wonen, klimaat, water en groen binnen de bebouwde kom.
3.04
De beleidslijnen zoals verwoord in de beide omgevingsvisies voor het buitengebied en de kernen, worden in een omgevingsplan geïmplementeerd.
3.05
De Brede Plattelandsbestemming wordt uitgewerkt zoals verwoord in de vastgestelde Omgevingsvisie Buitengebied. Doel hiervan is meer juridische ruimte te bieden voor omzetting naar een andere functie in het buitengebied, zonder kostbare en tijdrovende procedures.
3.06
Landelijke en provinciale regels zijn leidend voor de landbouw. Wel stimuleren we boeren en tuinders om hun bedrijfsvoering te verduurzamen.
3.07
De gemeente wordt overspoeld met woningbouwinitiatieven. Het aantal woningen dat hiermee gepaard gaat overstijgt de woningbehoefte op de lange termijn. We maken in 2022 daarom ingrijpende keuzes in het woningbouwprogramma om de ontwikkeling van kansrijke projecten, in lijn met onze ambities in de Woonvisie, mogelijk te maken.
3.08
Bij inbreiding wordt allereerst ingezet op herbestemming, transformatie of vervanging van bestaande gebouwen, met name gericht op het bereiken van de doelstellingen in de Woonvisie.
3.09
Bij het streven om meer groen in de nabijheid van woningen te handhaven of te realiseren, geldt de 3-30-300 regel als denkrichting.
3.10
Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen wordt natuur-inclusiviteit van bebouwing en openbare ruimte als norm gehanteerd.
3.11
In afspraken met gebiedsontwikkelaars wordt bij de toewijzing van koop- en huurwoningen ingezet op voorrang voor de eigen inwoners, personen met een economische binding en spijtoptanten. Bij de uitgifte van gemeentelijke gronden worden eveneens de (juridische) mogelijkheden hiervoor benut. Daarnaast integreren we zelfbewoningsplicht in ons beleid.
3.12
Er worden onderhoudsplannen opgesteld voor het openbaar groen, waarbij groenbeleving, biodiversiteit en klimaatadaptatie leidende principes zijn.
3.13
We werken aan een normering voor een toekomstbestendige inrichting van de openbare ruimte, waarbij rekening wordt gehouden met mensen met een geestelijke of fysieke beperking.
3.14
Bij het terugdringen van wateroverlast ten gevolge van clusterbuien wordt ingespeeld op kansen (grondverwerving), maar worden inwoners ook gestimuleerd om hun eigen verantwoordelijkheid te nemen.
3.15
Op het gebied van grootschalige opwek van energie wordt in beginsel ingezet op bewezen en effectieve maatregelen. Besparende maatregelen en zonnepanelen op het dak worden met voorrang gestimuleerd. 21
3.16
Bij de eventuele plaatsing van windmolens is voldoende draagvlak een vereiste, met lokaal eigenaarschap als uitgangspunt. Daarbij worden de resultaten en conclusies van de omgevingsdialoog meegenomen.
3.17
De gemeente blijft investeren in regionale samenwerking op het gebied van toerisme en recreatie. Laarbeek wordt als onderdeel van Land van de Peel gepromoot.
3.18
We zetten in op het versterken van de natuur en landschap van Laarbeek, met het oog op het bevorderen van de biodiversiteit, met als zwaartepunten ’t Gulden Land en de tweede fase van waterhouderij De Blauwe Poort. ’t Gulden Land wordt in goede samenwerking met de gemeente Helmond en Waterschap Aa en Maas gecontinueerd.
3.19
We vinden de bescherming en instandhouding van het erfgoed in het algemeen en van Landgoed Eyckenlust, Landgoed Croy en Missieklooster Heilig Bloed erg belangrijk. Hierbij geldt ‘behoud door ontwikkeling’ als uitgangspunt.
3.20
Het paraplubestemmingsplan archeologie en monumenten en de Kerkenvisie worden opgesteld.
3.21
In verband met het grote aantal verkeersuitdagingen binnen het grondgebied van Laarbeek, wordt een Integrale Verkeersstudie verricht, met daarin een doorkijk naar en afstemming met de regionale verkeersproblematiek en de kansrijke inbreidingsen uitbreidingslocaties. In deze studie worden ook onderwerpen als de Sonseweg en de ervaren verkeersoverlast in de kernen meegenomen.
3.22
We accepteren een 2x2-baans N279, indien nut en noodzaak (Ladder van Verdaas) op basis van actuele cijfers zijn aangetoond.
3.23
Bij de planontwikkeling voor de N279 wijzen wij een omleiding rond Dierdonk, hetgeen nieuw asfalt betekent, af.
3.24
De aansluiting van de N615 op de N279 (fly-over) en de aansluiting van de Peeleindseweg op de N615 (rotonde) worden bij voorrang met een hoge urgentie geprioriteerd.
3.25
We streven naar het oplossen van het verkeersknelpunt bij de Beekse brug.
3.26
Afspraken toegevoegd die niet in het raadsprogramma waren opgenomen.
Wat gaan we daar voor doen? 3.02
Bij het proces rond de gebiedsontwikkeling aan de Heuvel in Lieshout is niets doen geen optie. We gaan voor het beste plan voor Lieshout. Het plan wordt naast verlevendiging, stedenbouwkundige inpassing en verkeersveiligheid, ook getoetst aan haalbaarheid, betaalbaarheid en draagvlak. De politieke beoordeling is voor de partijen een vrije kwestie in een open debat. Gebiedsontwikkeling Heuvel In 2025 wordt gestart met de tijdelijke herinrichting van de Heuvel en de herinrichting van Grotenhof en Kerkhofpad. Verder wordt in 2025 de planologische procedure gestart om de geplande nieuwbouw mogelijk te maken.
22
Planning 12 - 2025
3.03
Wij stellen een Omgevingsvisie op voor de kernen die door de raad vóór 1 januari 2025 moet zijn vastgesteld. Het centrale thema hierin is meer integrale aandacht voor wonen, klimaat, water en groen binnen de bebouwde kom. Omgevingsvisie voor kernen Door het herhaaldelijk uitstellen van de inwerkingtreding van de Omgevingswet, is ook de datum waarop de gemeenten moeten beschikken over een vastgestelde Omgevingsvisie doorgeschoven, van 1 januari 2025 naar 1 januari 2027. Dit betekent dat er wettelijk minder tijdsdruk op de totstandkoming is. In juli 2024 heeft de commissie Ruimtelijke Zaken zich gebogen over het Koersdocument. De planning voorziet er nu in om in januari 2025 het ontwerp van de Omgevingsvisie Kernen ter visie te leggen. Raadsbehandeling is gepland op 1 mei 2025. Na de vaststelling is het zaak om de Omgevingsvisie Buitengebied en de Omgevingsvisie Kernen in elkaar te schuiven. De wet schrijft immers één Omgevingsvisie voor ten behoeve van het gehele grondgebied.
3.10
3.18
Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen wordt natuur-inclusiviteit van bebouwing en openbare ruimte als norm gehanteerd. Opstellen beleid Groene, klimaatadaptieve gebouwde omgeving. We vertalen de landelijke maatlat Groene, klimaatadaptieve gebouwde omgeving naar lokaal Laarbeeks beleid voor natuur-inclusiviteit, vergroening en klimaatadaptatie. We zetten in op het versterken van de natuur en landschap van Laarbeek, met het oog op het bevorderen van de biodiversiteit, met als zwaartepunten ’t Gulden Land en de tweede fase van waterhouderij De Blauwe Poort. ’t Gulden Land wordt in goede samenwerking met de gemeente Helmond en Waterschap Aa en Maas gecontinueerd.
Planning 04 - 2025
Planning 12 - 2025
Visie 't Gulden land realiseren Planning De visie voor ’t Gulden Land is in 2019 vastgesteld door de 12 - 2026 gemeenteraad. De gebiedsontwikkeling in ’t Gulden Land draagt sterk bij aan de positionering van Laarbeek als Waterpoort van de Peel. Samen met de partners Waterschap Aa en Maas en gemeente Helmond zijn we sinds 2022 gestart met verschillende deelprojecten, waaronder natuurontwikkeling in de Kop van Aarle-Rixtel. In de komende jaren krijgt 't Gulden Land vorm als natuur- en recreatiegebied.
3.19
EVZ/beekherstelproject Blauwe Poort fase 2 Rond de Aa, de Boerdonkse Aa en de Snelle Loop wordt samen met waterschap Aa en Maas een beekherstelproject uitgevoerd om aan de doelstellingen uit de Kaderrichtlijn Water te kunnen voldoen. Dit wordt gecombineerd met de aanleg van een Ecologische Verbindingszone met extensieve recreatieve voorzieningen en aandacht voor cultuurhistorie. We vinden de bescherming en instandhouding van het erfgoed in het algemeen en van Landgoed Eyckenlust, Landgoed Croy en Missieklooster Heilig Bloed erg belangrijk. Hierbij geldt ‘behoud door ontwikkeling’ als uitgangspunt.
Planning 10 - 2025
Uitvoeringsprogramma erfgoedbeleid Het geactualiseerde erfgoedbeleid (Een erfenis aan verhalen) voor 20212026 is in september 2021 vastgesteld door de raad. In het bijhorende uitvoeringsprogramma zijn acties per ambitie opgenomen tot en met 2026. Een van de onderdelen is dat er beleid wordt ontwikkeld zodat met betrekking tot cultuurhistorische waardevolle panden in het buitengebied afwegingen kunnen worden gemaakt.
Planning 12 - 2026
23
3.21
3.26
In verband met het grote aantal verkeersuitdagingen binnen het grondgebied van Laarbeek, wordt een Integrale Verkeersstudie verricht, met daarin een doorkijk naar en afstemming met de regionale verkeersproblematiek en de kansrijke inbreidings- en uitbreidingslocaties. In deze studie worden ook onderwerpen als de Sonseweg en de ervaren verkeersoverlast in de kernen meegenomen. Opstellen mobiliteitsplan In verband met het grote aantal verkeersuitdagingen binnen het grondgebied van Laarbeek is in 2024 een Mobiliteitsvisie opgesteld. In 2025 wordt dit verder uitgewerkt in een Mobiliteitsplan. Afspraken toegevoegd die niet in het raadsprogramma waren opgenomen.
Planning 12 - 2025
Jaarlijkse rapportage duurzaamheidsagenda De Laarbeekse duurzaamheidsagenda omschrijft aan de hand van 6 thema's welke activiteiten/projecten we uitvoeren op het vlak van duurzaamheid. Jaarlijks rapporteren we de stand van zaken en brengen we de raad in de positie om de prioriteiten voor het volgende jaar aan te geven.
Planning 12 - 2025
Financiën Rekening bedragen x € 1.000
Begroting
Meerjarenbegroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
-10.823
-16.545
-11.601
-11.375
-11.571
-11.724
Cultureel erfgoed
-118
-857
-104
-104
-104
-94
Economische promotie
-173
-1.128
-237
-237
-237
-237
Media
-407
-511
-400
-380
-380
-380
-2.658
-4.587
-2.934
-2.934
-2.917
-2.917
-23
-22
-22
-22
-22
-22
-2.684
-3.445
-2.911
-2.990
-3.040
-3.075
-5
-5
-5
-5
-5
-5
Ruimte en leefomgeving
-1.640
-1.996
-1.449
-887
-887
-887
Verkeer en vervoer
-2.784
-3.593
-3.251
-3.529
-3.691
-3.820
Wonen en bouwen
-333
-400
-287
-287
-287
-287
Baten
2.353
3.288
1.550
1.550
1.550
1.550
21
15
18
18
18
18
155
155
155
155
447
447
447
447
Lasten
Milieubeheer Musea Openbaar groen en (openlucht) recreatie Recreatieve havens