6 20221019 Bestemmingsplan_Lagedijk 1 Beek en Donk_ontwerp Toelichting.pdf

Lagedijk 1-1A Beek en Donk

Bestemmingsplan Toelichting

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1A Beek en Donk Toelichting

locatie

Lagedijk 1-1a 5741 RE Beek en Donk Agra-Matic B.V. De heer M. de Jong Postbus 396 6710 BJ Ede

Datum: 9 maart 2022 Status: ontwerp

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

INHOUD Inleiding................................................................................................................................... 1 Aanleiding en doel......................................................................................................... 1 Ligging plangebied ........................................................................................................ 2 Vigerend bestemmingsplan........................................................................................... 4 Leeswijzer ..................................................................................................................... 5

Planbeschrijving ...................................................................................................................... 7 Huidige situatie ............................................................................................................. 7 Beoogde ontwikkeling ................................................................................................... 8 Landschappelijke inpassing ........................................................................................ 10 Ontsluiting en parkeren ............................................................................................... 12

Beleidskader ......................................................................................................................... 14 Rijksbeleid................................................................................................................... 14 3.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) .................................................................................................................. 14 3.1.2 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte ........................................................................................................... 14 3.1.3 AMvB Ruimte................................................................................................................................................... 15 3.1.4 Ladder duurzame verstedelijking .................................................................................................................... 16 3.1.5 Wet plattelandswoningen ................................................................................................................................ 16

Provinciaal beleid ........................................................................................................ 17 3.2.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant ...................................................................................................................... 17 3.2.2 Interim omgevingsverordening Noord-Brabant ............................................................................................... 18

Gemeentelijk beleid..................................................................................................... 24 3.3.1 Structuurvisie Laarbeek 2010 – 2020 | Groei in balans .................................................................................. 24 3.3.2 Omgevingsvisie Buitengebied Laarbeek – Zonder ruimte geen beweging .................................................... 25

Omgevingsaspecten ............................................................................................................. 27 Waterparagraaf ........................................................................................................... 27 4.1.1 Relevant beleid ................................................................................................................................................ 27 4.1.2 Principes Waterschap Aa en Maas ................................................................................................................. 28 4.1.3 Hydrologisch neutraal bouwen ........................................................................................................................ 30

Archeologie ................................................................................................................. 31 Cultuurhistorie ............................................................................................................. 32

9 MAART 2022

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

Natuur ......................................................................................................................... 33 4.4.1 Gebiedsbescherming ...................................................................................................................................... 34 4.4.2 Soortenbescherming ....................................................................................................................................... 36

Externe veiligheid ........................................................................................................ 37

Milieuaspecten ...................................................................................................................... 40 Bedrijven en milieuzonering ........................................................................................ 40 Vormvrije m.e.r.-beoordeling ....................................................................................... 41 Geluidhinder................................................................................................................ 42 Bodemkwaliteit ............................................................................................................ 42 Luchtkwaliteit .............................................................................................................. 43 Geurhinder .................................................................................................................. 45 5.6.1 Voorgrondbelasting ......................................................................................................................................... 45 5.6.2 Achtergrondbelasting ...................................................................................................................................... 46

Spuitzone .................................................................................................................... 46 Gezondheid................................................................................................................. 47

Juridische aspecten .............................................................................................................. 49 Inleiding....................................................................................................................... 49 Nadere toelichting op de regels .................................................................................. 49 6.2.1 Hoofdstuk 1 Inleidende regels ......................................................................................................................... 49 6.2.2 Hoofdstuk 2 Bestemmingsregels .................................................................................................................... 50 6.2.3 Hoofdstuk 3 Algemene regels ......................................................................................................................... 51 6.2.4 Hoofdstuk 4 Overgangsrecht en slotregel ....................................................................................................... 51

Bestemmingen ............................................................................................................ 51

Uitvoerbaarheid ..................................................................................................................... 52 Economische uitvoerbaarheid ..................................................................................... 52 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ............................................................................... 52

Bijlagen ........................................................................................................................................... 53

9 MAART 2022

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

INLEIDING AANLEIDING EN DOEL Op het perceel Lagedjik 1-1a in Beek en Donk exploiteert initiatiefnemer een veehouderij. Op het bedrijf mogen 96 kraamzeugen, 271 guste en dragende zeugen, 1.726 gespeende biggen, 1 dekbeer en 2.880 vleesvarkens worden gehuisvest. Aan de noordoostzijde van het perceel staat een bedrijfswoning met een bijgebouw. Bijlage 1 betreft een situatietekening van het bedrijf. Het is de wens van initiatiefnemer onderhavige varkenshouderij te verkopen aan een ondernemer die zijn bedrijf wil uitbreiden middels de aankoop van een zogenaamde ‘tweede locatie’. Aangezien de betreffende ondernemer reeds woonachtig is in de bedrijfswoning op de hoofdlocatie, zal de aanwezige bedrijfswoning op het perceel Lagedijk 1-1a niet gebruikt gaan worden voor bewoning door deze ondernemer. De bedrijfswoning maakt in de toekomst dan ook geen onderdeel meer uit van de bedrijfsvoering en zal bewoond gaan worden door derden die geen functionele binding hebben met de varkenshouderij ter plaatse. Hierdoor is voor wat betreft de gebruikssituatie sprake van strijdigheid met de vigerende bestemming. De agrarische bedrijfswoning wordt namelijk niet meer als zodanig gebruikt. Deze strijdigheid dient opgeheven te worden.

Met de inwerkingtreding van de “Wet plattelandswoningen” op 1 januari 2013 kan de gemeente het bestemmingsplan wijzigen en aan bedrijfswoningen, die door derden worden bewoond, de aanduiding ‘plattelandswoning’ toekennen. Hierdoor is bewoning van de bedrijfswoning door derden toegestaan, zonder dat het naastgelegen agrarische bedrijf in een nadeligere positie komt te verkeren. Dit voorkomt leegstand van de bedrijfswoning. Dat is een positieve ontwikkeling omdat leegstand op den duur zal leiden tot verpaupering. Bovendien wordt de landschappelijke kwaliteit van het gebied verbeterd als gevolg van een goede landschappelijke inpassing. De beoogde herontwikkeling is binnen het vigerende bestemmingsplan niet mogelijk. Derhalve dient dit bestemmingsplan te worden herzien. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Laarbeek heeft reeds aangegeven om onder voorwaarden in principe medewerking te verlenen aan het wijzigen van de agrarische bedrijfswoning naar een plattelandswoning op het perceel aan de Lagedijk 1-1a in Beek en Donk. Eén van de voorwaarden is dat ingezet wordt op vermindering van de belasting van het buitengebied (agrarische bedrijfsruimte, geur, fijnstof, en dergelijke). In de beoogde situatie wordt de zeugenstal (circa 1.580 m²) gesloopt, wordt de biggenstal (circa 600 m²) herbestemd en mag een nieuwe stal van circa 875 m² worden opgericht.

De sloop, herbestemming en oprichting van de nieuwe stal passen allemaal binnen het huidige bestemmingsplan en doorlopen een aparte vergunningsprocedure. Dit maakt geen onderdeel uit van deze herziening van het bestemmingsplan. Een andere voorwaarde is dat het bouwvlak ter plaatse van de te slopen stal wordt verwijderd.

9 MAART 2022

1

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

Om de wijziging van de agrarische bedrijfswoning naar een plattelandswoning en het verwijderen van het bouwvlak ter plaatse van de te slopen zeugenstal mogelijk te maken, is een procedure tot vaststelling van een nieuw bestemmingsplan als bedoeld in artikel 3.1 Wet ruimtelijke ordening (Wro) noodzakelijk. Met voorliggend bestemmingsplan wordt het plan voorzien van een ruimtelijk juridisch kader. In deze toelichting worden de beoogde ontwikkelingen beschreven en wordt aangetoond dat voldaan kan worden aan de eisen van een goede ruimtelijke ordening. Tevens wordt toegelicht op welke wijze een bijdrage wordt geleverd aan de vitaliteit van het buitengebied. De gedeeltelijke sanering van de veehouderij (het slopen van de zeugenstal en het herbestemmen van de biggenstal) zal als voorwaardelijke verplichting ten behoeve van het gebruik van de agrarische bedrijfswoning als plattelandswoning in het bestemmingsplan worden opgenomen. Op deze manier wordt geborgd dat het gebruik van de agrarische bedrijfswoning als plattelandswoning alleen is toegestaan na vermindering van de belasting van het buitengebied. De verkleining van het bouwvlak ter plaatse van de te slopen stal wordt in dit bestemmingsplan vastgelegd door de verbeelding hierop aan te passen.

LIGGING PLANGEBIED Het plangebied omvat het agrarische bedrijf aan de Lagedijk 1-1a in Beek en Donk en staat kadastraal bekend als gemeente Beek en Donk, sectie I, nummers 2047, 2254, 3453 en 3454. Het plangebied heeft een totale oppervlakte van 1 hectare, 73 are en 50 centiare. Het is in eigendom van de initiatiefnemers. Figuur 1-1 geeft een overzicht van de kadastrale situatie ter plaatse. Aan de noordzijde van het plangebied ligt de (voormalige) agrarische bedrijfswoning met bijgebouw. Verder bevinden zich op het erf diverse agrarische bedrijfsgebouwen. Het kadastrale perceel, waarop de woning zich bevindt, is blauw gekleurd.

Figuur 1-1 Ligging kadastraal perceel gemeente Beek en Donk, sectie I, nr. 2047 (bron: www.kadastralekaart.com)

9 MAART 2022

2

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

Het plangebied is gelegen ten noordwesten van Beek en Donk, in het oosten van de provincie NoordBrabant, in de Peelrand. Beek en Donk is een tweelingdorp met ruim 10.000 inwoners. Sinds 1997 hoort dit dorp bij de fusiegemeente Laarbeek; daarvoor was het een zelfstandige gemeente. Beek en Donk ligt ingeklemd tussen het dal van de Goorloop in het westen en het dal van de Aa in het oosten, terwijl daar eveneens de Zuid-Willemsvaart loopt. De Goorloop heeft, hoewel ze eerder gekanaliseerd werd, voor een deel weer glooiende oevers gekregen. Langs deze rivier liggen enkele broekbossen, populierenaanplanten en moerasgebieden. Ten zuiden van Beek en Donk is het Wilhelminakanaal gelegen. Afgezien van het landgoed Eikenlust en twee bedrijventerreinen bestaat het grootste deel van de omgeving uit landbouwgebied. Aan de rand van het dorp is een aansluiting op de N279 (van ’s-Hertogenbosch naar Helmond) en op de N272 (van Beek en Donk naar Boxmeer). Vanuit Gerwen loopt de N615 naar Beek en Donk, waar deze aansluit op de N272 en N279. Onderstaande luchtfoto (figuur 1-2) toont de ligging van het bedrijf – rood omcirkeld – in het buitengebied van Beek en Donk. Het ligt op korte afstand van de kern (circa 550 meter), in een agrarisch gebied wat zich kenmerkt door enkele veehouderijen en burgerwoningen, een glastuinbouwbedrijf en grote percelen weidegrond en akkerbouwland.

Figuur 1-2 Luchtfoto omgeving plangebied (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)

9 MAART 2022

3

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

VIGEREND BESTEMMINGSPLAN De gemeente Laarbeek heeft op 6 juli 2010 het bestemmingsplan “Buitengebied” vastgesteld, wat op 28 juni 2012 onherroepelijk is geworden. Conform dit bestemmingsplan heeft het plangebied de enkelbestemming ‘Agrarisch – Agrarisch bedrijf’. Het bouwvlak, voorzien van de functieaanduiding ‘intensieve veehouderij’, heeft een oppervlakte van circa 1,6 hectare. De betreffende grond is onder andere bestemd voor de uitoefening van een grondgebonden agrarisch bedrijf en een intensieve veehouderij. Gebouwen mogen uitsluitend binnen het bouwvlak worden opgericht. Per bouwvlak is één bedrijfswoning toegestaan, met een inhoud van maximaal 750 m³. Onderstaande figuur 1-3 geeft een uitsnede van de verbeelding ter plaatse van het plangebied.

Figuur 1-3 Uitsnede verbeelding vigerend bestemmingsplan (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)

Het bedrijf is gelegen in een verwevingsgebied. Tevens is de locatie voorzien van de gebiedsaanduiding ‘reconstructiewetzone – boomteelt’. Dit betekent dat de oppervlakte aan tijdelijke teeltondersteunende voorzieningen niet meer mag bedragen dan 3,5 hectare. Voor onderhavige ontwikkeling is dit niet van toepassing. Het zuidelijke gedeelte van het bouwvlak is voorzien van de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 2’. De ontwikkelingen vinden echter buiten dit bestemmingsvlak plaats. Bovendien vinden er geen bodemingrepen plaats en blijft de bebouwing in omvang ongewijzigd.

9 MAART 2022

4

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

Naast het hiervoor genoemde bestemmingsplan is tevens het bestemmingsplan “Parkeernormen Laarbeek” (vastgesteld 07-06-2018) van toepassing voor het plangebied. Dit bestemmingsplan betreft een paraplubestemmingsplan, waarbij de vigerende “Parkeerbeleidsnota 2014” en diens rechtsopvolger(s) ingepast worden in de geldende bestemmingsplannen van de gemeente Laarbeek. Hierdoor wordt het voor de gemeente mogelijk om bij nieuwbouwplannen of wijzigingen van het gebruik eisen te kunnen (blijven) stellen aan het aantal parkeerplaatsen en hierbij te toetsen aan het gemeentelijk parkeerbeleid. Voor onderhavig plangebied zijn in dit bestemmingsplan geen specifieke bestemmingen en aanduidingen opgenomen. Zoals aan het begin van deze paragraaf reeds is aangegeven, is binnen het bouwvlak één bedrijfswoning toegestaan. Een dergelijke woning wordt als volgt gedefinieerd: Een woning in of bij een gebouw of op een terrein, kennelijk slechts bedoeld voor (het huishouden van) een persoon, wiens huisvesting daar gelet op de bestemming van het gebouw of het terrein, noodzakelijk is. Het is de wens van initiatiefnemer onderhavige varkenshouderij te verkopen aan een ondernemer die zijn bedrijf wil uitbreiden middels de aankoop van een zogenaamde ‘tweede locatie’.

Aangezien de betreffende ondernemer reeds woonachtig is in de bedrijfswoning op de hoofdlocatie, zal de aanwezige bedrijfswoning op het perceel Lagedijk 1-1a niet gebruikt gaan worden voor bewoning door deze ondernemer. Het vigerende bestemmingsplan biedt echter geen mogelijkheden voor het anders gebruiken van de woning dan door personen met een functionele binding met het bedrijf. Initiatiefnemer is om die reden voornemens de status van de agrarische bedrijfswoning te veranderen naar een plattelandswoning. Door gebruik te maken van de “Wet plattelandswoningen” kan bewoning van de woning aan de Lagedijk 1-1a door derden mogelijk gemaakt worden. De regels van het bestemmingsplan voorzien niet in de beoogde herbestemming van de agrarische bedrijfswoning naar een plattelandswoning. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Laarbeek heeft reeds aangegeven om onder voorwaarden in principe medewerking te verlenen aan een herziening van het bestemmingsplan. De gedeeltelijke sanering van de veehouderij (het slopen van de zeugenstal en het herbestemmen van de biggenstal) zal als voorwaardelijke verplichting ten behoeve van het gebruik van de agrarische bedrijfswoning als plattelandswoning in het bestemmingsplan worden opgenomen.

Op deze manier wordt geborgd dat het gebruik van de agrarische bedrijfswoning als plattelandswoning alleen is toegestaan na vermindering van de belasting van het buitengebied. De verkleining van het bouwvlak ter plaatse van de te slopen stal wordt in dit bestemmingsplan vastgelegd door de verbeelding hierop aan te passen. LEESWIJZER Dit nieuwe bestemmingsplan voor de locatie Lagedijk 1-1a Beek en Donk heeft als doel de planologische mogelijkheid te scheppen voor de omschreven gewenste herbestemming. In de navolgende toelichting op de regels wordt een beschrijving gegeven van de huidige en de gewenste situatie (hoofdstuk 2). Daaropvolgend wordt in hoofdstuk 3 een overzicht gegeven van het beleid waaraan het plan moet voldoen.

9 MAART 2022

5

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

Ingevolge artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening wordt in de toelichting van een bestemmingsplan een beschrijving opgenomen van het verrichte onderzoek naar relevante feiten en af te wegen belangen (artikel 3.2. Algemene wet bestuursrecht). Om tot een gedegen planontwikkeling te komen, zijn diverse onderzoeken uitgevoerd. Deze onderzoeken geven inzicht in de ontwikkelingsmogelijkheden van het gebied. Hoofdstuk 4 geeft een beschrijving van de relevante omgevingsaspecten. Vervolgens worden in hoofdstuk 5 de milieuaspecten beschreven. Hoofdstuk 6 licht de juridische vormgeving van het plan toe. In hoofdstuk 7 wordt de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan beschreven. Ten slotte worden er regels opgesteld, zoals die gaan gelden voor de betreffende locatie.

9 MAART 2022

6

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

PLANBESCHRIJVING HUIDIGE SITUATIE Het plangebied Lagedijk 1-1a is gelegen in het buitengebied van Beek en Donk, tussen de buurtschappen De Hei en Karstraat. Het betreft een gebied met een grootschalig landgebruik. Grote onregelmatig geblokte percelen, die kenmerkend zijn voor de hoge dekzandruggen, bepalen het beeld. De ontwikkelingen landbouw en natuur zijn met elkaar verweven. Het landschapsbeeld wordt gekenmerkt door grote open ruimtes. Het agrarisch gebruik is kenmerkend voor het buitengebied van Beek en Donk. Daarnaast is het buitengebied van belang als gebied om in te wonen en als toeristisch recreatief uitloopgebied voor de inwoners van de gemeente Laarbeek en voor mensen van daarbuiten. De cafés, restaurants, winkels en hotels bevinden zich voornamelijk in het centrum. Mede gezien de afstand tot Helmond en Eindhoven zijn ter plaatse een groot zelfvoorzienend vermogen en een prettig woon- en leefklimaat aanwezig. De directe omgeving van het plangebied is agrarisch van karakter, met enkele agrarische bedrijven en burgerwoningen. Aan de noordzijde van het plangebied is een glastuinbouwbedrijf gelegen, bestaande uit een bedrijfswoning, een kassencomplex en een waterbassin. Verder wordt het plangebied begrensd door agrarische gronden. Aan de oostzijde is de weg Lagedijk gelegen. Binnen het plangebied is een varkenshouderij gevestigd.

Conform de vigerende vergunningen mogen op het bedrijf 96 kraamzeugen, 271 guste en dragende zeugen, 1.726 gespeende biggen, 1 dekbeer en 2.880 vleesvarkens worden gehuisvest. Ten behoeve van de varkenshouderij zijn diverse bedrijfsgebouwen en een bedrijfswoning aanwezig. De gewenste herontwikkeling betreft de agrarische bedrijfswoning met bijgebouw en tuin binnen het agrarische bouwvlak van deze veehouderij. De woning is gebouwd in 1962 en heeft een woonoppervlakte van circa 280 m². Zoals in onderstaande afbeelding 2-1 te zien is heeft de woning een moderne en riante uitstraling.

Figuur 2-1 Aanzicht bedrijfswoning vanaf de Lagedijk

De tuin rondom de woning is in een strakke en verzorgde stijl aangeplant. Aansluitend aan de tuin is een fraaie dierenweide gelegen. De ontsluiting van de woning vindt plaats middels een verharde inrit. Ten behoeve van de ontsluiting van het bedrijfsgedeelte is een separate inrit aanwezig.

9 MAART 2022

7

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

BEOOGDE ONTWIKKELING Het is de wens van initiatiefnemer onderhavige varkenshouderij te verkopen aan een ondernemer die zijn bedrijf wil uitbreiden middels de aankoop van een zogenaamde ‘tweede locatie’. Aangezien de betreffende ondernemer reeds woonachtig is in de bedrijfswoning op de hoofdlocatie, zal de aanwezige bedrijfswoning op het perceel Lagedijk 1-1a niet gebruikt gaan worden voor bewoning door deze ondernemer. Planologisch gezien blijft de bedrijfswoning onderdeel van de varkenshouderij, maar functioneel gezien maakt de woning geen onderdeel meer uit van het bedrijf. Met de huidige status als bedrijfswoning mag de woning niet door derden, die geen binding hebben met het agrarische bedrijf, worden bewoond. Dit betekent dat de woning als zodanig onverkoopbaar is. Het is echter niet wenselijk dat deze woning leeg blijft staan. Leegstand zorgt voor verloedering van het buitengebied en werkt criminaliteit in de hand. Daarnaast is het mogelijk dat dergelijke bedrijfswoningen verhuurd worden aan derden, waardoor een illegale situatie ontstaat. Om bewoning door derden mogelijk te maken, is initiatiefnemer voornemens de bedrijfswoning, op basis van de “Wet plattelandswoningen”, om te laten zetten naar een plattelandswoning. Met de beoogde ontwikkeling verandert er in de bebouwde situatie van de Lagedijk 1-1a niets.

De woning met bijgebouw blijft in de huidige hoedanigheid behouden. Het herbestemmen van de bedrijfswoning naar een plattelandswoning heeft enkele milieutechnische voordelen. Zo is een plattelandswoning geen geur- en geluidsgevoelig object, aangezien de woning deel uit blijft maken van de agrarische inrichting. De plattelandswoning geniet wel bescherming voor geur- en geluidhinder van andere omliggende inrichtingen, wat nu ook reeds het geval is. Uit de rechtspraak blijkt wel dat ter plaatse van een plattelandswoning sprake moet zijn van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Voor luchtkwaliteit is dit een strikt toetsingskader. De wettelijke grenswaarden met betrekking tot de luchtkwaliteitseisen mogen niet overschreden worden. In hoofdstuk 5 wordt dit aspect nader toegelicht. Voor andere milieuaspecten geldt een minder strikt toetsingskader. Dit komt eveneens in hoofdstuk 5 verder aan de orde. De vleesvarkensstal aan de zuidzijde van het plangebied, welke als laatste aan het bedrijf is toegevoegd, wordt verkocht. De koper wil naast het bestaande bouwwerk een nieuwe stal bouwen om de dieren op 1 m² te kunnen huisvesten, in verband met de huidige ‘beter leven’ concepten en de toekomstige wettelijke verplichtingen op het gebied van een ruimere huisvesting van vleesvarkens. De zeugentak op het bedrijf wordt volledig beëindigd. De zeugenstal van circa 1.580 m² wordt gesloopt.

Dit resulteert in een forse milieuwinst voor de omgeving als gevolg van een vermindering van de uitstoot van geur, fijnstof en ammoniak. Als gevolg van deze ontwikkelingen is er per saldo een afname van circa 780 m² aan gebouwen. De biggenafdelingen (circa 600 m²) achter de woning krijgen een andere functie. Het voornemen is om de biggenafdelingen te gaan gebruiken als garage, berging en opslag van bouwmaterialen en gereedschappen. Dit past binnen het bestemmingsplan, aangezien voor de uitoefening van nevenfuncties geldt dat de oppervlakte aan statische (binnen)opslag niet meer mag bedragen dan 1.000 m² (artikel 4.4.1 onder b van het vigerende bestemmingsplan “Buitengebied”). In figuur 2-2 op de volgende pagina is de tekening van de gewenste situatie weergegeven (zie tevens bijlage 1). Ten behoeve van deze ontwikkelingen wordt een omgevingsvergunning ingediend, waarmee de vermindering van de uitstoot van geur, fijnstof, ammoniak en een afname van de oppervlakte aan dierenverblijven worden zeker gesteld.

9 MAART 2022

8

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

Figuur 2-2 Tekening gewenste situatie plangebied Lagedijk 1-1a te Beek en Donk

De onderliggende bestemming, met de functieaanduiding ‘intensieve veehouderij’ blijft gehandhaafd. Aan het plangebied zal tevens de functieaanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch – plattelandswoning’ worden toegekend. Door toekenning van deze aanduiding wordt bewoning door derden, zonder binding met het agrarische bedrijf, planologisch mogelijk gemaakt. Bewoning door de exploitant van het agrarische bedrijf ter plaatse blijft eveneens mogelijk. Tevens wordt met onderhavige herziening het bouwvlak ter plaatse van de te slopen stal verwijderd. Voor het overige blijft de planologische situatie ongewijzigd. De beoogde herontwikkeling leidt niet tot het oprichten van een nieuwe bedrijfswoning binnen het bouwvlak. In de regels wordt verankerd dat ter plaatse slechts één woning is toegestaan. Bovendien blijft het aanwezige agrarische bedrijf in werking. De woning is thans ontsloten middels een eigen oprit, welke tevens leidt tot het bijgebouw, de tuin en de dierenweide. Middels nieuwe erfbeplanting tussen het woonperceel en de veehouderij ontstaat er een duidelijke scheiding, waardoor beide gedeeltes van het plangebied los van elkaar kunnen worden gezien. Bijlage 2 geeft een impressie van de locatie Lagedijk 1-1a na herontwikkeling.

De ontwikkeling waarvoor dit bestemmingsplan wordt opgesteld voorziet niet in bouwactiviteiten; enkel het gebruik van een bedrijfswoning door derden wordt toegestaan. Tevens wordt het bouwvlak ter plaatse van de te slopen stal verwijderd. Derhalve vindt er ook geen aantasting plaats van de ruimtelijke en stedenbouwkundige structuur. Deze ontwikkeling is voor de gemeente Laarbeek een positieve en kleinschalige ontwikkeling om leegstand van agrarisch vastgoed te voorkomen, waardoor de leefomgevingskwaliteit van het buitengebied behouden blijft.

9 MAART 2022

9

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

LANDSCHAPPELIJKE INPASSING Voor de planlocatie c.q. het plan geldt dat landschappelijke kwaliteiten en natuurwaarden, de beleving van het buitengebied en een vitaal platteland behouden blijven. De aanwezige waarden en kwaliteiten van de planlocatie en de directe omgeving worden gerespecteerd en waar mogelijk versterkt. Om het plangebied goed aan te laten sluiten bij haar omgeving wordt deze landschappelijk ingepast (zie bijlage 2). Van groot belang is de wijze waarop de terreininrichting aansluit bij de landschapskarakteristiek en de bestaande landschapselementen binnen het plangebied en in de omgeving daarvan. In het kader van het voorliggende plan zal nieuwe erfbeplanting worden gerealiseerd. De grondslag voor de opzet van de beplanting vormen de elementen die van oudsher in het gebied worden aangetroffen. Verharding wordt tot een minimum beperkt. Het plangebied is gelegen in de ‘Lieshoutse Beemden’. Kenmerkend voor dit gebied is de grote diversiteit aan activiteiten die in het buitengebied plaatsvinden en de verschillende landschapselementen. De identiteit wordt gezocht in de variatie die reeds in het gebied aanwezig is. De belangrijkste dragers worden gevormd door de bebouwingslinten en de beken Donkervoortse en Heieindse Loop. Deze dienen extra geaccentueerd te worden.

Ze onderscheiden zich van de overige elementen in het gebied, waardoor oriëntatie in het gebied mogelijk wordt. Daar waar de beken de wegen kruisen zijn zichtlijnen door het landschap. Opgaande begroeiingen in de vorm van lanen, beekbeplanting en kavelbeplanting dragen bij aan de behoefte van oriëntatie. Beplanting die past bij hoger gelegen dekzanden is het uitgangspunt. Over de exacte invulling van de kwaliteitsverbetering zijn in het regionaal ruimtelijk overleg tussen gemeenten en provincie afspraken gemaakt. Binnen de gemeente Laarbeek is de “Landschapsinvesteringsregeling” van toepassing. In het geval van een plattelandswoning wordt de bestemming ‘Agrarisch – Agrarisch bedrijf’ niet gewijzigd. Het bouwvlak wordt, naast de functieaanduiding ‘intensieve veehouderij’ enkel voorzien van de functieaanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch – plattelandswoning’. Een dergelijke ruimtelijke ontwikkeling valt binnen categorie 2. Het gaat hierbij om ontwikkelingen die een relatief beperkte invloed op de omgeving hebben en (traditioneel) als passend binnen en eigen aan het landelijk gebied worden beschouwd. Als deze ontwikkelingen al gepaard gaan met het oprichten van nieuwe bebouwing past deze bebouwing binnen de vigerende bouwmogelijkheden, is hiervoor geen vergroting van bestemmingsvlak of bouwvlak nodig en/of is er geen sprake van een waardevermeerdering van enige omvang.

Van deze ontwikkelingen wordt alleen verlangd dat deze op eigen terrein goed landschappelijk worden ingepast. Landschappelijke inpassing betekent een zodanige vormgeving en inpassing dat deze is afgestemd op bestaande dan wel nog te ontwikkelen ruimtelijke, natuurlijke en cultuurhistorische landschapskwaliteiten. Landschappelijke inpassing vindt plaats op of aansluitend aan het bouwvlak of bestemmingsvlak. Als al sprake is van afdoende bestaande voorzieningen kan daarmee ook worden volstaan. Aan deze vorm van kwaliteitsverbetering worden geen kwantitatieve normen gekoppeld waaraan voldaan moet worden.

9 MAART 2022

 10

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

In onderstaande figuur 2-3 is de beoogde landschappelijke inpassing weergegeven. Er zijn op het erf reeds beukenhagen en een aantal bomen aanwezig: leilinden, berken en beukenbomen. Een aantal jaren geleden is een erfbeplantingsplan opgesteld, bestaande uit een singel met populieren op een vijf meter brede strook tussen de zuidelijke erfgrens en de gevel van de stal. Deze strook wordt nu aangelegd, maar dan zonder bomen. Bomen, en zeker populieren, geven overlast op een dergelijk korte afstand van de gevel. Het terrein wordt bijgehouden door de schapen die er grazen. De meest zuidelijk gelegen stal is verkocht en wordt dus afgescheiden van de rest. De huidige onderhoudssituatie door de schapenbegrazing blijft zo lang mogelijk gehandhaafd.

Figuur 2-3 Landschappelijke inpassing

Direct aan de noordgrens van het plangebied bevindt zich een kas- en sierteeltbedrijf. De betonnen wanden van de opslag voor plantenafval van het sierteeltbedrijf staan min of meer op de erfgrens aan de westkant. Dit is een storend element, dat nog meer in het zicht komt na sloop van de varkensstal. Nadat de stal gesloopt is, gaat een aan te leggen gesloten houtsingel het zicht op deze betonnen elementen wegnemen. Bij de kassen aan de noordzijde komt een beukenhaag als erfafscheiding (maat 60-80). De weitjes aan de wegzijde lenen zich voor de inrichting als hoogstamfruitboomgaard. Er worden zeven hoogstamfruitbomen (maat 10-12) toegevoegd aan de bestaande boombeplanting. In het nieuwe plan wordt een beukenhaag (maat 60-80) aan de Lagedijk opgenomen, passend bij de hoogstamfruitboomgaard. Door een poel aan te leggen wordt aangesloten bij de potentiële natuurwaarden van het beekdal. Kikkers, padden en salamanders zullen profiteren van de poel. Meestal is een poel binnen één jaar al bevolkt. De poel mag niet droog komen te staan. Tevens mag deze niet dieper worden dan ongeveer twee meter en moet er minimaal een halve meter water in blijven staan. De poel wordt niet afgewerkt met zwarte grond, maar kaal opgeleverd. Er is in de zon een flauwe oever. De oevers zijn niet steiler dan 1:3.

9 MAART 2022

 11

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

Eenden, ganzen en vissen worden niet uitgezet, aangezien dit nadelig is voor de kikkerdril. De poel ligt ingebed in een aan te leggen gesloten houtsingel (zonder bomen). Deze singel, bestaande uit meerdere rijen bosplantsoen, wordt doorgetrokken naar de zuidwestpunt van het perceel en haaks hierop ook naar de weg. Op de nieuwe eigendomsgrens gaat het om een houtsingel van vier rijen (op elk perceel twee rijen). Aan de zuidgrens bestaat de gesloten houtsingel uit twee rijen bosplantsoen. Het bosplantsoen (1,25 meter x 1,25 meter, verspringend verband, maat 60-80, tweejarig plantsoen) bestaat uit de volgende soorten: eik, els, hazelaar, vuilboom, Gelderse roos en vogelkers. De ruimtelijke impact van het plan en de oppervlakte van de planlocatie zijn dermate gering dat er geen sprake is van aantasting van de wezenlijke kenmerken en waarden van het gebied. Voor de planlocatie c.q. het plan geldt verder dat er geen sprake is van een monumentale status of een anderszins vastgelegde beeldbepalende kwaliteit. Uit deze toelichting blijkt dat het bouwplan zich verhoudt – zowel in negatieve als positieve zin – tot de aanwezige functies en waarden op de planlocatie en de directe omgeving ervan. ONTSLUITING EN PARKEREN Het toevoegen of veranderen van een functie heeft in veel gevallen een effect op het aantal verkeersbewegingen.

Het is daarom van belang om te kijken welke veranderingen er optreden en of dit een effect heeft op het wegverkeer en het parkeren. Voor de ontsluiting van het plangebied wordt op dit moment gebruik gemaakt van twee inritten vanaf de Lagedjik. De inrit aan de zuidzijde van het perceel wordt gebruikt voor de agrarische bedrijfsdoeleinden, zoals de aan- en afvoer van dieren, de aanvoer van voer en de afvoer van mest en alle andere verkeersbewegingen. De noordelijke inrit wordt gebruikt voor privédoeleinden. Op deze wijze ontstaat een veiligere situatie rondom de woning. Deze situatie zal als gevolg van de herbestemming van de woning naar plattelandswoning niet wijzigen. De beoogde plattelandswoning zal geen hinder ondervinden van het verkeer van het agrarisch bedrijf. Ook het aantal inritten blijft gelijk. De infrastructurele ontsluiting van het plangebied is goed. Het bedrijf wordt verlaten via de Lagedijk, een weg met voldoende breedte, waar een snelheidsregime van 60 km per uur geldt. De Lagedijk is een lokale erfontsluitingsweg en bevat met name bestemmingsverkeer. De beoogde ontwikkeling heeft geen invloed op de verkeerskundige situatie in de omgeving, omdat het gebruik als woonfunctie niet verandert. Verkeerbewegingen van en naar de woning zullen beperkt blijven tot voornamelijk personenvervoer (lichte motorvoertuigen).

De Lagedijk beschikt over voldoende capaciteit om dergelijke verkeersbewegingen af te wikkelen. Aanpassingen aan de wegenstructuur zijn niet noodzakelijk. Na circa 3,1 km in zuid(oost)elijke richting wordt de provinciale weg N615 bereikt. Zo zijn binnen een kwartier, met de auto, de snelwegen rondom Eindhoven haalbaar. Verkeerskundig leiden de gewenste ontwikkelingen niet tot problemen.

9 MAART 2022

 12

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

Zoals reeds in paragraaf 1.3 is aangegeven, is het bestemmingsplan “Parkeernormen Laarbeek” (vastgesteld 07-06-2018) van toepassing voor het plangebied. Dit bestemmingsplan betreft een paraplubestemmingsplan, waarbij de vigerende “Parkeerbeleidsnota 2014” en diens rechtsopvolger(s) ingepast worden in de geldende bestemmingsplannen van de gemeente Laarbeek. Hierdoor wordt het voor de gemeente mogelijk om bij nieuwbouwplannen of wijzigingen van het gebruik eisen te kunnen (blijven) stellen aan het aantal parkeerplaatsen en hierbij te toetsen aan het gemeentelijk parkeerbeleid. Uit het hiervoor genoemde bestemmingsplan en de “Parkeerbeleidsnota 2014” volgt dat voor een vrijstaande woning in het buitengebied een norm geldt van 2,0 – 2,8 parkeerplaatsen per woning. Rondom de woning is voldoende ruimte aanwezig om te voorzien in minimaal drie privé parkeerplaatsen (exclusief de garage). Het plangebied biedt voldoende ruimte voor het parkeren op eigen terrein. De beoogde ontwikkeling vormt dan ook geen belemmering voor wat betreft de aspecten verkeer en parkeren.

9 MAART 2022

 13

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

BELEIDSKADER RIJKSBELEID 3.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de Nederlandse leefomgeving. Hiermee kan de Rijksoverheid inspelen op de grote uitdagingen die voor ons liggen. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet de Rijksoverheid een proces in gang waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten:  Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie;  Duurzaam economisch groeipotentieel;  Sterke en gezonde steden en regio's;  Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven vanuit de NOVI is combinaties te maken en win-win situaties te creëren. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen.

Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes:  Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte.  Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: Wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere.  Afwentelen wordt voorkomen: Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. De voorgenomen ontwikkeling voorziet in het ontwikkelen van een toekomstbestendig landelijk gebied en past daarmee binnen de prioriteiten van de NOVI.

3.1.2

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte Op 13 maart 2012 is het vaststellingsbesluit, zoals bedoeld in de Wet ruimtelijke ordening (Wro) van de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR), ondertekend. Daarmee is het nieuwe ruimtelijke en mobiliteitsbeleid, zoals uiteengezet in de SVIR, van kracht geworden. Deze structuurvisie geeft een totaalbeeld van het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid op rijksniveau.

9 MAART 2022

 14

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

De SVIR vervangt de Nota Ruimte, de Structuurvisie Randstad 2040, de Nota Mobiliteit, de MobiliteitsAanpak en de Structuurvisie voor de Snelwegomgeving. Het hoofdthema van de SVIR is: ‘Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig’. De structuurvisie geeft een visie voor Nederland tot het jaar 2040. Er zijn in de structuurvisie drie hoofddoelen opgenomen voor de middellange termijn (2028). Deze doelen zijn:  Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijk economische structuur van Nederland;  Het verbeteren en ruimtelijk zekerstellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat;  Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn. Voor een aanpak die Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig maakt, is een nieuwe aanpak in het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid geformuleerd. Het Rijk laat de ruimtelijke ordening meer over aan gemeenten en provincies (‘decentraal, tenzij…’) en werkt aan eenvoudigere regelgeving. Het Rijk kiest voor een selectievere inzet van rijksbeleid op slechts 13 nationale belangen. Buiten deze belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid. De verantwoordelijkheid voor de afstemming tussen verstedelijking en groene ruimte op regionale schaal laat het Rijk over aan de provincies.

Voor een goed werkende woningmarkt blijft het Rijk de Rijksdoelstellingen voor heel Nederland benoemen. Deze doelstellingen zijn: de zorg voor voldoende omvang, kwaliteit en differentiatie van de woningvoorraad. De programmering van verstedelijking wordt overgelaten aan provincies en (samenwerkende) gemeenten. Gemeenten zorgen voor de (boven)lokale afstemming van woningbouwprogrammering, binnen de provinciale kaders, en uitvoering van de woningbouwprogramma’s. De beoogde herontwikkeling heeft geen betrekking op de geformuleerde nationale belangen. Deze decentralisering past binnen de doelstellingen, zoals opgenomen in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. 3.1.3

AMvB Ruimte De AMvB Ruimte wordt in juridische termen aangeduid als Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Op 30 juni 2011 zijn alle ontwerpstukken van de AMvB als bijlage bij de SVIR gepubliceerd. Met uitzondering van enkele onderdelen is het Barro eind december 2011 in werking getreden. In de AMvB zijn de nationale belangen die juridische borging vereisen opgenomen. De AMvB Ruimte is gericht op doorwerking van de nationale belangen in gemeentelijke bestemmingsplannen. De onderwerpen in het Barro betreffen: project Mainportontwikkeling Rotterdam, kustfundamenten, grote rivieren, Waddenzee en waddengebied en defensie (met uitzondering van radar). Ook het Barro geeft voor het plangebied geen nationale belangen aan. In oktober 2012 is het besluit aangevuld met de ruimtevraag voor de onderwerpen veiligheid op rijkswegen, toekomstige uitbreiding van infrastructuur, de elektriciteitsvoorziening, de Ecologische Hoofdstructuur (EHS), de veiligheid van primaire waterkeringen, reserveringsgebieden voor hoogwater, maximering van het de verstedelijkingsruimte in het IJsselmeer en is het onderwerp duurzame verstedelijking in de regelgeving opgenomen.

9 MAART 2022

 15

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

Per 1 juli 2016 zijn er nog enkele wijzigingen van de Barro van kracht geworden. Deze wijzigingen hebben geen directe invloed op het voorliggende plan. Wel is de term ‘Ecologische Hoofdstructuur (EHS)’ gewijzigd in ‘Natuurnetwerk Nederland (NNN)’. 3.1.4

Ladder duurzame verstedelijking Sinds 1 oktober 2012 is het op grond van artikel 3.1.6, tweede lid, Bro verplicht om in het geval dat een bestemmingsplan een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, in de toelichting de zogenoemde ladder voor duurzame verstedelijking op te nemen. In de Handreiking Ladder voor duurzame verstedelijking wordt opgemerkt dat ontwikkelingen die geen extra verstedelijking tot gevolg hebben, maar bebouwing reduceren of verplaatsen, niet wordt gezien als stedelijke ontwikkeling in de zin van de Ladder. Voor wonen geldt dat voor woningbouwlocaties vanaf twaalf woningen sprake is van een stedelijke ontwikkeling die Ladderplichtig is. Daarnaast is in dit kader de jurisprudentie over ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’ relevant. Beoordeeld moet worden of sprake is van een nieuw beslag op de ruimte. Daarvan is in beginsel sprake als het nieuwe ruimtelijke besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan er op grond van het voorheen geldende planologische regime aanwezig was of gerealiseerd kon worden. Daarnaast volgt uit jurisprudentie dat wanneer sprake is van een functiewijziging moet worden beoordeeld of er sprake is van een naar aard en omvang zodanige functiewijziging dat desalniettemin sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Dus salderen binnen een plangebied of reductie van onbebouwde plancapaciteit is in beginsel Laddervrij.

Gezien bovenstaande is toepassing van de Ladder in onderhavige situatie niet aan de orde. Met de beoogde herontwikkeling wordt een bestaande bedrijfswoning omgezet naar een plattelandswoning. Dit heeft geen stedelijke ontwikkeling tot gevolg, aangezien de woning feitelijk al aanwezig is. Er is geen sprake van een uitbreiding van het bestemmingsvlak of toevoeging van bebouwing. Ter plaatse van de te slopen stal wordt het bouwvlak verwijderd. Toetsing van het initiatief aan de Ladder voor duurzame verstedelijking is derhalve niet noodzakelijk.

3.1.5

Wet plattelandswoningen Op 1 januari 2013 is de “Wet plattelandswoningen” in werking getreden. Deze wet regelt dat:  de bestemming van gebouwen, zoals opgenomen in het bestemmingsplan, bepalend is voor de mate van milieubescherming en niet langer het feitelijk gebruik;  plattelandswoningen kunnen worden opgenomen in het bestemmingsplan, waarmee het beschermingsniveau ten opzichte van het agrarische bedrijf wordt bepaald. Bewoning door derden, die geen binding hebben met het ter plaatse opererende agrarische bedrijf, wordt toegestaan. De Wet plattelandswoningen voegt een nieuw artikel 1.1a toe aan de Wabo: Een bedrijfswoning, behorend tot of voorheen behorend tot een landbouwinrichting, die op grond van het bestemmingsplan, de beheersverordening of, indien met toepassing van artikel 2.12, eerste lid van het bestemmingsplan of de beheersverordening is afgeweken, de omgevingsvergunning door een derde bewoond mag worden, wordt met betrekking tot die inrichting voor de toepassing van deze wet en de daarop berustende bepalingen beschouwd als onderdeel van die inrichting, tenzij bij of krachtens deze wet anders is bepaald.

9 MAART 2022

 16

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

De plattelandswoning wordt daarmee gelijk gesteld aan de bedrijfswoning, waardoor het beschermingsniveau van de plattelandswoning gelijk ligt aan die van een bedrijfswoning. Bovendien is aan artikel 2.14 van de Wabo een lid toegevoegd, overeenkomstig artikel 1.1a. Daarbij zijn artikel 1 van de Wet geluidhinder, artikel 1 van de Wet geurhinder en veehouderij en artikel 11.1 eerste lid van de Wet milieubeheer aangevuld dan wel gewijzigd, waaruit eveneens blijkt dat de plattelandswoning gelijk wordt gesteld aan een bedrijfswoning. Plattelandswoningen zijn (voormalige) agrarische bedrijfswoningen die door derden (burgers) mogen worden bewoond. De Wet plattelandswoningen maakt het mogelijk om bewoning toe te staan in een (voormalige) agrarische bedrijfswoning door personen die geen functionele relatie hebben met het bijbehorende agrarische bedrijf. De wet regelt dat deze woningen in mindere mate worden beschermd tegen milieugevolgen van het betreffende bedrijf. Tegen hinder afkomstig van omliggende bedrijven wordt de plattelandswoning wel beschermd; op de zelfde wijze als ware het een bedrijfswoning. Om deze vorm van burgerbewoning toe te staan dient het bevoegd gezag deze woningen wel specifiek aan te wijzen als plattelandswoning in het ruimtelijke plan.

Sinds de inwerkingtreding van de Wet plattelandswoningen is reeds een aantal uitspraken gedaan door de Raad van State, waarbij de wet nader onder de loep is genomen. Dit heeft geleid tot jurisprudentie, waarvan de algehele lijn is dat aanwijzing als plattelandswoning mogelijk is, mits voldoende onderzoek is verricht naar de gevolgen hiervan. Uit gedegen onderzoek moet blijken dat de aanwijzing als plattelandswoning geen belemmeringen met zich meebrengt en dat er sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Het is de wens van initiatiefnemer onderhavige varkenshouderij aan de Lagedijk 1-1a te verkopen aan een ondernemer die zijn bedrijf wil uitbreiden middels de aankoop van een zogenaamde ‘tweede locatie’. Aangezien de betreffende ondernemer reeds woonachtig is in de bedrijfswoning op de hoofdlocatie, zal de aanwezige bedrijfswoning op het perceel Lagedijk 1-1a bewoond gaan worden door derden die geen binding hebben met de varkenshouderij. Om die reden is een aanduiding als plattelandswoning noodzakelijk. De Wet plattelandswoningen maakt deze wijziging onder voorwaarden mogelijk. Deze toelichting toont aan dat aan deze voorwaarden voor wijziging naar een plattelandswoning wordt voldaan. PROVINCIAAL BELEID 3.2.1

Omgevingsvisie Noord-Brabant In voorbereiding op de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft de provincie Noord-Brabant de Omgevingsvisie Noord-Brabant vastgesteld (14 december 2018). Vanzelfsprekend staan de achterliggende doelen van de Omgevingswet dan ook centraal in de positiebepaling van de Brabantse Omgevingsvisie. Onder het motto ‘eenvoudig beter’ doelt de Omgevingswet op meer inzichtelijkheid, en een grotere voorspelbaarheid en gebruiksgemak van het Omgevingsrecht. Ook beoogt de wet meer bestuurlijke afwegingsruimte en een meer samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving in beleid, besluitvorming en regelgeving. Het doel van de omgevingsvisie is om de kwaliteit van de leefomgeving voor alle Brabanders te verbeteren.

9 MAART 2022

 17

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

In de visie is voor verschillende programma’s de ambitie geformuleerd hoe de Brabantse leefomgeving er in 2050 uit moet zien. Daarbij zijn mobiliserende tussendoelen gesteld voor 2030 om het einddoel te kunnen bereiken. De uitwerking in programma’s is een opgave die de visie volgt en die in opeenvolgende bestuursperiodes de opdracht en ruimte geeft om dat met eigen accenten in te vullen. Het belangrijkste programma dat hier een rol speelt is ‘omgevingskwaliteit’. Het Brabantse doel voor 2050 in dit programma is: Brabant heeft een goede leefomgevingskwaliteit, doordat wij op alle aspecten beter presteren dan wettelijk als minimumniveau is bepaald. Brabant staat met zijn TOP-landschap van oude en nieuwe landschappen in de top 5 van Europa. De biodiversiteit binnen en buiten de natuurgebieden is op orde, de lucht- en waterkwaliteit voldoet en de bodem is vitaal. Het tussendoel voor 2030 in dit programma is: Brabant heeft een aanvaardbare leefomgevingskwaliteit, doordat wij op alle aspecten voldoen aan de wettelijke normen. Natuurgebieden zijn ingericht, de afname van biodiversiteit is naar een positieve trend omgebogen, waardevolle cultuurhistorische landschappen zijn behouden en er is breed draagvlak voor de nieuwe energie- en klimaatadaptieve landschappen door de ontwerpende aanpak.

Deze basisopgave is veelomvattend en gaat over milieuaspecten zoals een schone bodem, schoon water (ondergrond) en schone lucht. Maar ook om landschappelijke- en cultuurhistorische aantrekkelijkheid, een goede woon- en werkomgeving met een aantrekkelijk aanbod aan voorzieningen, stilte en een natuurrijke omgeving, waarin biodiversiteit en recreatie hand in hand gaan. Het initiatief voldoet aan het tussendoel voor 2030, aangezien aan alle milieuwet- en regelgeving wordt voldaan. Tevens wordt het bouwvlak ter plaatse van de te slopen stal verwijderd. Door een zorgvuldige landschappelijke inpassing van het plangebied wordt bovendien een positieve bijdrage geleverd aan de leefomgevingskwaliteit. Tenslotte voorkomt deze ontwikkeling leegstand van de bedrijfswoning en daarmee gepaard gaande ongewenste ontwikkelingen. Hiermee wordt een eerste stap gezet richting het einddoel van 2050. Het plan past binnen de kernwaarden voor het handelen van de provincie. De opgaven vanuit de Omgevingsvisie zijn door vertaald in de “Interim omgevingsverordening Noord-Brabant”. Wanneer de Omgevingswet in werking treedt (volgens de huidige planning op 1 oktober 2022 of 1 januari 2023) kan deze Interim verordening vrij eenvoudig omgezet worden naar de definitieve Omgevingsverordening. De Interim verordening wordt in de navolgende paragraaf nader toegelicht. 3.2.2

Interim omgevingsverordening Noord-Brabant De Interim omgevingsverordening Noord-Brabant (IOV) betreft een samenvoeging van verschillende regelingen op provinciaal niveau met betrekking tot de fysieke leefomgeving. Dit betekent dat de regels betrekking hebben op milieu, natuur, ruimtelijke ordening, water, bodem en wegen. Deze Interim verordening is daarbij een eerste stap op weg naar een definitieve omgevingsverordening, die op grond van de Omgevingswet wordt vastgesteld en die verplicht is voor provincies. De provincie wil met haar regels aansluiten op de werkwijze in de Omgevingsvisie Noord-Brabant en de Omgevingswet. Daarom is ervoor gekozen om de verschillende provinciale verordeningen voor de fysieke leefomgeving samen te voegen tot een Interim omgevingsverordening.

9 MAART 2022

 18

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

Onderdeel van de IOV zijn acht kaarten; twee kaarten met rechtstreeks werkende regels over milieubescherming en landbouw en zes kaarten met instructieregels over diverse onderdelen, zoals stedelijke ontwikkeling. Hieronder wordt het plan getoetst aan de relevante provinciale regels omtrent wonen in het landelijk gebied en de herbestemming van een (voormalige) bedrijfswoning naar een plattelandswoning. De zes kaarten omtrent instructieregels, behorende bij de IOV, laten zien dat het plangebied niet is gelegen in een provinciaal natuurgebied of (beoogde) ecologische verbindingszone. Evenmin is sprake van ligging in een cultuurhistorisch of aardkundig waardevol gebied. De bij de IOV behorende kaart 6 (Instructieregels gemeenten: basiskaart Landelijk gebied) laat zien dat de locatie aan de Lagedijk 1-1a is gelegen in het zogenaamde ‘gemengd landelijk gebied’ (rood omcirkeld in onderstaande figuur 3-1).

Figuur 3-1 Kaart 6: Instructieregels gemeenten: basiskaart Landelijk gebied IOV (bron: www.brabant.nl)

Uitgangspunt van beleid in landelijk gebied is dat woningen in beginsel thuishoren binnen stedelijk gebied waar ook de voorzieningen aanwezig zijn, zoals winkels, theaters, sportfaciliteiten, medische faciliteiten, zorgvoorzieningen. Het landelijk gebied voorziet in aanvulling daarop ook in een woonbehoefte. In de afgelopen periode zijn veel agrarische bedrijven omgezet naar burgerwoning. Deze tendens zet zich voort. De regels sluiten aan op deze tendens en behoefte.

9 MAART 2022

 19

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

Aan de andere kant is het beleid erop gericht om het verder dichtslibben van het landelijk gebied tegen te gaan. Met de nieuwbouw van woningen wordt terughoudend omgegaan. Bovendien staat een steeds verder toenemende woonfunctie op gespannen voet met het bieden van ontwikkelingsmogelijkheden voor de agrarische sector. Daarom geldt als hoofdregel dat een bestemmingsplan alleen bestaande woningen toelaat en het gebruik voor zelfstandige bewoning van bedrijfsgebouwen uitsluit. Artikel 3.69 biedt een uitzondering als het gaat om het uitgangspunt dat alleen bestaande burgerwoningen zijn toegestaan. Een bestemmingsplan kan voorzien in: a) de bouw van een woning ter vervanging van een bestaande woning binnen het bouwperceel, als is verzekerd dat: 1) de bestaande woning feitelijk wordt opgeheven; 2) overtollige bebouwing wordt gesloopt. b) de vestiging van of de splitsing in meerdere woonfuncties in cultuurhistorisch waardevolle bebouwing als dat bijdraagt aan het behoud of herstel van deze bebouwing. c) in het gebruik van een voormalige bedrijfswoning als burgerwoning, als is verzekerd dat: 1) er geen splitsing in meerdere woonfuncties plaatsvindt; 2) overtollige bebouwing wordt gesloopt. In het algemeen is er geen sprake van een voormalige bedrijfswoning indien op het perceel nog een agrarische of niet- agrarische functie wordt uitgeoefend.

In zo’n geval is publiekrechtelijke afsplitsing van de bedrijfswoning in beginsel ook niet wenselijk. Als de bedrijfswoning feitelijk door derden wordt bewoond, biedt de Wet plattelandswoningen de mogelijkheid om burgerbewoning van de bedrijfswoning toe te staan. De bestemming blijft dan bedrijfswoning. De ontwikkeling binnen het plangebied betreft het veranderen van de agrarische bedrijfswoning naar een plattelandswoning. Hiermee kan de woning bewoond worden door derden, welke geen bedrijfsmatige binding hebben met het bedrijf. Doordat het een plattelandswoning betreft, blijft deze echter onderdeel van het bedrijf. De plattelandswoning wordt dus niet afgesplitst van het bedrijf. Omtrent het omzetten van een bedrijfswoning naar een plattelandswoning zijn in de IOV geen beperkende regels opgenomen. Bovendien wordt een bijdrage geleverd aan de leefbaarheid binnen het landelijk gebied, doordat leegstand van de agrarische bedrijfswoning wordt voorkomen. Een andere voorwaarde, die samenhangt met de genoemde verandering, is dat het bouwvlak ter plaatse van de te slopen stal wordt verwijderd. Ook dit heeft een positieve invloed op de omgevingskwaliteit. Kaart 5 (Instructieregels gemeenten: grondwaterbescherming, waterveiligheid en -berging) geeft aan dat de locatie aan de Lagedijk 1-1a is gelegen in een gebied, dat is gereserveerd voor waterberging.

Figuur 3-2 op de volgende pagina betreft een uitsnede van deze kaart, waarop het plangebied rood omcirkeld is. Functies en activiteiten die ten koste kunnen gaan van het waterbergend vermogen van het gebied moeten beperkt worden. Binnen de regionale waterbergingsgebieden gelden meer beperkingen dan in de reserveringsgebieden, waar een afweging mogelijk is. Bij ruimtelijke ontwikkelingen geldt dat betrokkenheid van de waterschappen, als primair verantwoordelijk bestuursorgaan voor de inrichting van de waterbergingsgebieden, noodzakelijk is. Het initiatief ziet op de herbestemming van een agrarische bestemming naar een plattelandswoning en het verkleinen van een bouwvlak. Dit tast het waterbergend vermogen van het gebied niet aan. Onderhavige ontwikkeling heeft geen negatief effect op de hydrologische instandhoudingsdoelen.

9 MAART 2022

 20

Bestemmingsplan Lagedijk 1-1a Beek en Donk Toelichting

Figuur 3-2 Kaart 5: Instructieregels gemeenten: grondwaterbescherming, waterveiligheid en -berging (bron: www.brabant.nl)