6 20220630 Definitieve jaarrekening gemeente Laarbeek - raadsversie 30 juni 2022.pdf
Tekst van het document
Toelichting op de status: Het realiseren van huiskamers in de gemeenschapshuizen is gestart. Om de huiskamers te realiseren is door de gesubsidieerde instellingen een gezamenlijk werkplan opgesteld. De huiskamer in Mariahout is in september 2021 geopend. In Aarle-Rixtel is geen huiskamer onder regie van de gesubsidieerde instellingen, maar er is wel een huiskamer gerealiseerd op Zonnetij binnen een ander samenwerkingsverband.
Met ondersteuning van het landelijke programma ‘Kansrijke start’ gaan we een lokale coalitie Kansrijke Start vormen om de samenwerkingsafspraken te versterken tussen betrokken organisaties uit het medisch en sociaal domein die een rol hebben in het bieden van extra ondersteuning voor kwetsbare gezinnen rondom bewust zwanger worden, een gezonde zwangerschap en veilig ouderschap.
Wat hebben we er voor gedaan in 2021?
2021
Lopend buiten planning
2020
Wethouder SlaetsSonneveldt
Afdeling
Leefomgeving
Laatst vastgestelde planning
Nieuwe planning
12 - 2021
Toelichting op de status: De huiskamers in Aarle-Rixtel en Mariahout zijn gestart, maar in Beek en Donk en Lieshout nog niet. Inwoners, en specifiek de kwetsbare doelgroepen, kunnen hier terecht voor laagdrempelige activiteiten en individuele vragen. De huiskamers dragen bij aan de leefbaarheid van Laarbeek, het tegengaan van eenzaamheid en
71
het voorkomen van uitstel van (nodige) zorg, waardoor mensen langer thuis kunnen wonen en met naasten samen kunnen leven.
Wat hebben we er voor gedaan in 2021? 5.03
Status
Afdeling
Laatst vastgestelde planning
Nieuwe planning
We blijven inzetten op een bredere kijk op gezondheid
5.03.03 Positieve gezondheid
Lopend buiten planning
In het derde kwartaal organiseren wij een bijeenkomst met o.a. de adviesraden over “positieve gezondheid”. Kernthema daarbij wordt “het recht op ongelijkheid”.
5.03.04 Uitvoeren Plan van Aanpak ‘normaliseren’
Inzicht in medicijngebruik in het water en de relatie met gezondheid Zorgkosten lopen op door te veel voorgeschreven medicijnen. Rioolzuivering wordt lastiger door de
2019
Wethouder Briels
Leefomgeving
03 - 2022
Toelichting op de status: Vanwege de maatregelen rondom het coronavirus kon er geen bijeenkomst plaatsvinden in 2021. Er is een klankbordgroep opgericht over het thema Normaliseren. Hier zijn de Adviesraad Sociaal Domein, de Cliëntenraad Participatiewet en de Jongerenadviesraad in vertegenwoordigd. Er is daarnaast een werkgroep geformeerd die zich expliciet bezig gaat houden met de organisatie van een bijeenkomst waarbij positieve gezondheid en het 'recht op ongelijkheid' gekoppeld aan het thema 'normaliseren' centraal zullen staan. Planning 2e kwartaal 2022. Gereed/ afgerond
Ons streven is dat mensen meer vertrouwen op hun eigen mogelijkheden, meer gebruik maken van hun eigen kracht en (met hulp) hun zelfredzaamheid vergroten en er minder beroep gedaan wordt op de gemeente om daarin te ondersteunen. En wanneer ze ondersteuning nodig hebben dit eerst zoeken in hun omgeving of bij bijvoorbeeld een vereniging. Hiermee vergroten we het beroep op algemene voorzieningen en verlagen we het beroep op geïndiceerde specialistische inzet. We stellen hiervoor een communicatieplan op dat zich richt op inwoners, vindplaatsen als bijvoorbeeld onderwijs en jeugdgezondheidszorg, voorliggend veld (vrijwilligers en professionele organisaties).
5.03.05
Begrotings- Portefeuillejaar houder
2021
Wethouder Briels
Samenleving
12 - 2021
Toelichting op de status: Er is een communicatieplan opgesteld en een plan van aanpak Normaliseren is vastgesteld. Het programma 'normaliseren' wordt ook in regionaal verband opgepakt door de GR Peelgemeenten en de deelnemende gemeenten gezamenlijk. Waar mogelijk sluiten we acties aan op de Koersagenda van de GR Peelgemeenten (bijvoorbeeld door gesprekken met regionale partners gezamenlijk te voeren). Tevens is een interne werkgroep normaliseren gevormd met deelnemers vanuit beleid en het Sociaal Team Laarbeek en een klankbordgroep met deelnemers vanuit de Adviesraad Sociaal Domein, de Cliëntenraad Participatiewet en de Jongerenadviesraad. Op regionaal niveau is een Kerngroep Normaliseren geformeerd waar de gemeente Laarbeek zitting in neemt.
Lopend binnen planning
2021
Wethouder SlaetsSonneveldt
Toelichting op de status:
72
Samenleving
06 - 2022
hoeveelheid doorgespoelde medicijnresten. In 2021 onderzoeken we welke mogelijkheden er zijn om medicijnresten in water terug te dringen, bijvoorbeeld door in te zetten op specifiekere uitgifte van medicijnen door apotheken. Ook wordt onderzocht welke relatie gezondheid bevorderende interventies hebben op de medicijnresten in water (a.d.h.v. wijkwatermetingen door het waterschap Aa en Maas).
Wat hebben we er voor gedaan in 2021? 5.04
Samen met de huisartsen en de zorgverzekeraar is gekeken naar de mogelijkheden om een pilot te starten 'bewegen op recept', waarbij gezondheidswinst behaald wordt door bewegen en bijvoorbeeld diabetes kan worden voorkomen.
Status
Afdeling
Laatst vastgestelde planning
Nieuwe planning
Bij de inrichting van openbare voorzieningen en openbare ruimte wordt rekening gehouden met mensen met een mentale of fysieke beperking
5.04.02 Inclusieve samenleving
Lopend binnen planning
Een interactief doorontwikkeld inclusiebeleid dat is uitgewerkt in een Lokale Inclusie Agenda en een actieplan. Gemeentelijk beleid waarin direct wordt uitgegaan van ‘de toegang en bruikbaarheid voor iedereen’ in plaats van ‘toegang en bruikbaarheid voor de gemiddelde gebruiker’. Toegankelijke voorzieningen in de gemeente voor inwoners met een beperking.
Wat hebben we er voor gedaan in 2021? 5.08
Begrotings- Portefeuillejaar houder
2020
Wethouder SlaetsSonneveldt
Leefomgeving
12 - 2022
Toelichting op de status: De voorbereiding is gestart. Er is onderzocht wat er nodig is om te voldoen aan de plicht tot het hebben van een Lokale Inclusie Agenda. Naast deze Lokale Inclusie Agenda stimuleren we al wel activiteiten die bijdragen aan een meer inclusieve samenleving. In het subsidieprogramma 2021-2023 heeft het onderwerp inclusie nadrukkelijk een plek gekregen.
Status
Begrotings- Portefeuillejaar houder
Afdeling
Laatst vastgestelde planning
Nieuwe planning
Afspraken toegevoegd die niet in het raadsprogramma waren opgenomen
5.08.03 Kleedaccommodaties Mariahout/Flamingo's De realisatie van twee kleedlokalen en douches op sportpark De Heibunders Mariahout met bijbehorende bestemmingsplanwijziging is in voorbereiding. Medio juli 2020 kan naar verwachting met de bouw begonnen worden.
Lopend buiten planning
2020
Wethouder SlaetsSonneveldt
Leefomgeving
12 - 2021
Toelichting op de status: Door de voetbalclub is nog een wijziging voorgesteld op het bouwplan waardoor de procedure enige vertraging geeft opgelopen. Inmiddels wordt volop gebouwd en naar verwachting zijn de lokalen tegen de zomervakantie 2022 gereed.
73
Beleidsindicatoren Het is verplicht om een set beleidsindicatoren toe te voegen aan de Programmabegroting. Doel van de beleidsindicatoren is dat de lezers, en met name raadsleden, meer inzicht krijgen in de begroting en dat begrotingen van verschillende gemeenten gemakkelijker te vergelijken worden. In dit jaarverslag zijn de (verplichte) indicatoren opgenomen waarbij per programma de daarbij relevante indicatoren worden opgesomd. De uitkomst van Laarbeek is afgezet tegen de uitkomst van de gemiddelde gemeente met een inwoneraantal tot 25.000 inwoners. verplicht volgens BBV j/n
meet eenheid
actualiteit
Absoluut verzuim
Ja
per 1.000 leerlingen
2020
0
2,5
Relatief verzuim
Ja
per 1.000 leerlingen
2019
5
19
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
Ja
%
2020
1,1
1,3
Niet sporters
Ja
%
2020
46,8
50,5
Banen
Ja
per 1.000 inwoners van 15- 64 jaar
2020
592,2
666,3
Jongeren met een delict voor de rechter
Ja
%
2020
1
1
Kinderen uit uitkeringsgezinnen
Ja
%
2020
3
4
Netto arbeidsparticipatie
Ja
%
2020
70,3
69,3
Werkloze jongeren
Ja
%
2020
1
1
Personen met een bijstandsuitkering
Ja
per 10.000 inwoners
2021
174,6
220,4
Lopende re-integratievoorzieningen
Ja
per 10.000 inwoners van 15 64 jaar
2020
56,7
148,9
Jongeren met jeugdhulp
Ja
% van alle jongeren tot 18 jaar
2021
8,1
9,6
Jongeren met jeugdbescherming
Ja
%
2021
1,1
Onbekend
Jongeren met jeugdreclassering
Ja
%
2019
onbekend
0,4
Beleidsindicator
gemiddelde gemeente < 25.000 inwoners
Laarbeek
74
Cliënten met een maatwerkarrangement WMO
Ja
per 10.000 inwoners
2021
570
573
Omvang huishoudelijk restafval
Ja
Kg/inwoners
2019
57
126
Hernieuwbare elektriciteit
Ja
%
2018
6
onbekend
75
Financiën Onderstaande tabel geeft de lasten, baten en mutaties in de reserves weer. Bedragen x 1.000
Lasten
Begroting
Begroting
Rekening
voor wijziging
na wijziging
2021
16.338
16.402
16.193
209
Verschil
4.2
Onderwijshuisvesting
474
446
440
6
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
958
995
903
92
5.1
Sportbeleid en activering
240
305
291
14
5.2
Sportaccommodaties
907
1.104
1.088
16
5.3
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
209
230
179
51
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
2.850
3.102
3.014
88
6.2
Wijkteams
1.608
2.386
2.223
163
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
616
393
413
-20
6.71
Maatwerkdienstverlening 18+
3.268
2.511
2.473
39
6.72
Maatwerkdienstverlening 18-
6.82
Geëscaleerde zorg 18-
7.1
Volksgezondheid
Baten
96
97
99
-2
4.296
4.005
4.252
-248
816
828
818
10
753
1.106
1.072
-35
4.2
Onderwijshuisvesting
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
158
202
199
-3
5.1
Sportbeleid en activering
20
316
312
-5
5.2
Sportaccommodaties
213
158
137
-21
5.3
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
13
13
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
255
221
238
6.2
Wijkteams
73
73
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
93
84
7.1
Volksgezondheid
30
30
-15.584
-15.296
-15.121
24
1.223
1.223
Saldo van baten en lasten Stortingen in reserves
93
76
-13 17
-9
174
Onttrekkingen aan reserves Resultaat
559
1.441
1.483
42
-15.049
-15.078
-14.862
217
Analyse verschillen per taakveld Er wordt een ondergrens gehanteerd van € 25.000 om de analyse op hoofdlijnen te kunnen uitvoeren (bedragen x 1.000)
Taakveld 4.3
793
704
89
Lasten
104 Incidenteel
Voordelig
Baten
-1 Incidenteel
Nadelig
Begroting 2021
Rekening 2021
Verschil
946
952
-6
Sportaccommodaties
Sporthal D'n Ekker, Beek en Donk Analyse:
Verschil
Verschil is verklaarbaar vanuit de coronamaatregelen. Er zijn minder aanvragen binnen gekomen doordat er meer maatwerk vanuit scholen geboden is en er op scholen extra inzet is t.g.v. corona (NPO). Dit kan een effect hebben in het aantal kinderen wat uitstroomt naar andere scholen. Voor nu is dit een incidenteel voordeel, de toekomst moet uitwijzen of dit omgezet kan worden naar een structureel voordeel.
Taakveld 5.2
Rekening 2021
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
Leerlingenvervoer Analyse:
Begroting 2021
Lasten
-21 Structureel
Nadelig
Baten
-40 Incidenteel
Nadelig
Lasten
31 Incidenteel
Voordelig
Er is te weinig belasting geraamd daarom een structureel nadeel van is € 12.000. Door corona minder verhuur mogelijk waardoor er € 40.000 minder ontvangen is.
Sportpark 't Heereind
Baten Analyse:
De werkzaamheden voor het dunnen van de bomen op het sportpark 't Heereind zijn doorgeschoven naar 2022.
Taakveld 5.3
Begroting 2021
Rekening 2021
Verschil
217
179
38
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
Kunstzinnige vorming
Lasten Baten
77
35 Structureel
Voordelig
De aanvragen voor de tegemoetkoming verlopen per schooljaar in plaats van per kalenderjaar. Dit geeft een vertekend beeld op de jaarrekening waar een structureel verschil zichtbaar is. Dit positief verschil loopt echter door in het jaar 2022.
Analyse:
Taakveld 6.1
Begroting 2021
Rekening 2021
Verschil
2.881
2.775
105
Samenkracht en burgerparticipatie
Statushouders/asielzoekers
Lasten
34 Incidenteel
Voordelig
Baten
12 Incidenteel
Voordelig
Om de Wet inburgering 2021 te kunnen implementeren op 1 januari 2022 hebben we vanaf 2019 middelen ter beschikking gekregen. In de implementatiefase hebben we ervoor gekozen om bepaalde zaken op regionaal niveau te ontwikkelen en zijn er op onderdelen (bijvoorbeeld communicatie en het organiseren van bijeenkomsten) minder kosten gemaakt dan vooraf begroot. Door de regionale samenwerking konden kosten gedeeld worden met 7 gemeenten, waardoor eveneens minder kosten zijn gemaakt dan bij een zelfstandige lokale implementatie.
Analyse:
Algemeen maatschappelijk werk
Lasten
48 Incidenteel
Voordelig
Baten De subsidie aan de LEV-groep is verdeeld over meerdere taakvelden. Dit geeft op de ene post een nadeel en op de andere post een voordeel. Alles bij elkaar optellende is er echter geen sprake van een toe te lichten financiële afwijking.
Analyse:
Samenlevingsopbouw
Lasten
-35 Incidenteel
Nadelig
Baten De subsidie aan de LEV-groep is verdeeld over meerdere taakvelden. Dit geeft op de ene post een nadeel en op de andere post een voordeel. Alles bij elkaar optellende is er echter geen sprake van een toe te lichten financiële afwijking.
Analyse: Jeugdwerk Analyse:
-61 Incidenteel
Nadelig
Baten
-4 Incidenteel
Nadelig
Het budget ‘Jeugdwerk’ is in 2021 dubbel besteed. Enerzijds is het onderdeel van de gehele subsidie LEV 2021, welke is vastgesteld met de begrotingsbehandeling november 2020. Anderzijds is het budget onderdeel van de extra formatie jongerenwerk LEV-groep 2021, welke is vastgesteld in december 2021. Het betreft een menselijke fout, welke op transparante wijze opgelost dient te worden. De LEV-groep heeft de diensten geleverd conform raadsbesluiten.
Taakveld 6.2
Lasten
Begroting 2021
Rekening 2021
Verschil
2.314
2.150
163
Wijkteams
Eerstelijnsloket Jeugd
Lasten Baten
78
49 Incidenteel
Voordelig
Door corona en personele omstandigheden zijn er beleidsmatig een aantal projecten niet of onvoldoende opgepakt. Daardoor is de stelpost jeugd niet ingezet. Daarnaast heeft de Zorgboog bij de vaststelling van de subsidie van het jaar 2020 € 8.986 terug moeten betalen vanwege niet uitgevoerde maatwerktaken.
Analyse:
Eerstelijnsloket Jeugd
Lasten
129 Incidenteel
Voordelig
Baten Het incidenteel voordeel is ontstaan tijdens het proces van de overheveling werkgeverschap van de GZ-psycholoog en gedragswetenschapper naar Peelgemeenten.
Analyse:
Taakveld 6.71
Begroting 2021
Rekening 2021
Verschil
2.511
2.473
39
Maatwerkdienstverlening 18+
Voorzieningen voor gehandicapten (immaterieel)
Lasten
27 Incidenteel
Voordelig
Baten In 2021 is voor de inzet van Collectief Vervoer een inschatting van het gebruik gemaakt op basis van 2019. In verband met het Coronavirus is er in 2020 minder gebruik gemaakt van het Collectief Vervoer, waardoor dit geen objectief vergelijk gaf. Ook in 2021 is minder gebruik gemaakt van het Collectief Vervoer in verband met de maatregelen rondom het Coronavirus. De vervoerder van het Collectief Vervoer heeft een compensatie ontvangen voor een gedeelte van niet gereden ritten. Er is geen sprake van een 100% vergoeding, waardoor de kosten dit jaar incidenteel lager uit komen dan begroot.
Analyse:
Maatwerkvoorzieningen natura materieel Wmo
Lasten
36 Incidenteel
Voordelig
Baten Sinds 2021 is het budget voor uitzonderlijk maatwerk integraal toegankelijk binnen het sociaal domein. Het betreft een incidenteel voordeel, mede veroorzaakt doordat integrale teamvergaderingen geen doorgang hebben kunnen vinden. Deze vergaderingen zijn van belang om het maatwerkbudget onder de aandacht te brengen en middels casuïstiekbespreking professionals uit te dagen om (out of the box) te bewegen naar de goedkoopst-adequate ondersteuning.
Analyse:
PGB Wmo
Lasten
-33 Incidenteel
Nadelig
Baten Op basis van de prognose 2021 en een gemiddelde kostprijs per cliënt worden de kosten begroot. In 2021 zijn de cliëntaantallen gedaald en ook de zorgkosten zijn gedaald ten opzichte van 2020. Echter valt de gemiddelde kostprijs per cliënt hoger uit dan begroot, waardoor de gemaakte kosten incidenteel hoger uitvallen dan begroot.
Analyse:
Taakveld 6.82
Begroting 2021
Rekening 2021
Verschil
4.005
4.252
-248
Geëscaleerde zorg 18-
Jeugdzorg
Lasten Baten
79
-243 Incidenteel
Nadelig
Analyse:
De bedragen in de gemeentelijke begroting 2021 zijn gebaseerd op de prognoses zorgkosten jeugdhulp, zoals die zijn opgenomen in de tweede kwartaalrapportage 2021 van de GR Peelgemeenten. Vervolgens heeft er in het tweede half jaar een grotere groei van het aantal cliënten plaats gevonden dan op basis van de ontwikkelingen in het eerste half jaar was voorzien. Daarbij is er een toename te zien in het aantal voorzieningen behandeling en verblijf, wat mogelijk deels gerelateerd is aan corona.
. Analyse verschil reserves . Mutaties reserves
Lasten Baten
Analyse:
42 Incidenteel
Voordelig
Reserve incidenteel beleid Omdat het aanschaffen van robotmaaiers (pilot) via een ander budget is gedekt kan de dekking vanuit deze reserve vrijvallen. Hierdoor ontstaat een incidenteel voordeel van € 50.000.
Investeringen Onderstaande tabel geeft voor de investeringen het budget en de uitputting per 31 december in duizendtallen weer. Jaar
Investering
Begroot
Werkelijk
Verschil
2020
75304504 Aanpassing kleed- en doucheacc. sportpark MH
90
61
29
2020
75310001 Bijdrage aanleg LED-verlichting sportparken
22
23
-1
2019
75808011 Speelruimteplan
35
26
9
2019
75400009 Kunst als verbinding
16
4
12
Projectnaam 75304504 Aanpassing kleed- en doucheacc. sportpark MH
Toelichting status Bouw is in uitvoering. Gereed rond zomervakantie 2022.
Afsluiten nee
75310001 Bijdrage aanleg LED-verlichting sportparken
Is afgerond.
ja
75808011 Speelruimteplan
in 2021 vastgesteld. in 2022 conform planning starten met de eerste locaties. in 2022 volgt nog financiële afwikkeling In 2022 wordt het laatste onderdeel van deze investering (de app Ontdek Laarbeek) gelanceerd. De app was bedacht om kunst in het openbaar gebied onder de aandacht te brengen, maar gedurende de uitvoering zijn daar meer elementen (o.a. natuur, sport, cultuurhistorie) aan toegevoegd.
nee
75400009 Kunst als verbinding
80
nee
Verbonden partijen Verbonden partij
Vorm
Gemeenschappelijke regeling Peelgemeenten
Gemeenschappelijke regeling
GGD Brabant Zuidoost
Gemeenschappelijke regeling
Meer informatie over deze verbonden partijen staat in het overzicht Verbonden partijen.
81
6. Financiën en bedrijfsvoering Portefeuillehouder(s)
Burgemeester van der Meijden Wethouder Meulensteen
82
Beleidsindicatoren Het is verplicht om een set beleidsindicatoren toe te voegen aan de Programmabegroting. Doel van de beleidsindicatoren is dat de lezers, en met name de raadsleden, meer inzicht krijgen in de begroting en dat begrotingen van verschillende gemeenten gemakkelijker te vergelijken worden. In dit jaarverslag zijn de (verplichte) indicatoren opgenomen waarbij per programma de daarbij relevante indicatoren worden opgesomd. De uitkomst van Laarbeek is afgezet tegen de uitkomst van de gemiddelde gemeente met een inwoneraantal tot 25.000 inwoners. verplicht volgens BBV j/n
meet eenheid
actualiteit
Formatie
Ja
Fte per 1.000 inwoners
2021
5,02
niet bekend
Bezetting
Ja
Fte per 1.000 inwoners
2021
4,47
niet bekend
Apparaatskosten
Ja
Kosten per inwoner
nvt
niet gemeten
niet bekend
Externe inhuur
Ja
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
2021
11,52
niet bekend
Overhead
Ja
% van totale lasten
2021
10,53
niet bekend
Beleidsindicator
Laarbeek
83
gemiddelde gemeente < 25.000 inwoners
Financiën Onderstaande tabel geeft de lasten, baten en mutaties in de reserves weer. Bedragen x 1.000
Lasten
Begroting
Begroting
Rekening
voor wijziging
na wijziging
2021
7.992
7.666
8.588
-922
7.422
7.358
7.706
-348
4
4
4 878
Verschil
0.4
Ondersteuning organisatie
0.5
Treasury
0.61
OZB woningen
0.8
Overige baten en lasten
446
185
0.9
Vennootschapsbelasting
120
120
37.258
39.476
39.861
385 134
Baten
-693 120
0.4
Ondersteuning organisatie
544
462
596
0.5
Treasury
59
37
37
0.61
OZB woningen
3.582
3.615
3.615
0.62
OZB niet-woningen
2.064
2.076
2.022
0.64
Belastingen Overig
0.7
Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds
0.8
Overige baten en lasten
-54
27
27
28
1
30.834
32.969
33.086
117
147
290
476
186
29.266
31.810
31.273
-537
Stortingen in reserves
146
2.484
2.497
-13
Onttrekkingen aan reserves
232
1.041
1.058
17
29.352
30.368
29.834
-534
Saldo van baten en lasten
Resultaat
Analyse verschillen per taakveld Er wordt een ondergrens gehanteerd van € 25.000 om de analyse op hoofdlijnen te kunnen uitvoeren (bedragen x 1.000)
Taakveld 0.4
Begroting 2021
Rekening 2021
Verschil
6.896
7.110
-214
Ondersteuning organisatie
84
Personeelskosten Analyse:
Lasten
-186 Incidenteel
Nadelig
Baten
116 Incidenteel
Voordelig
De bestaande personeelsformatie laat met name als gevolg van vacatureruimte, benodigde tijd om vacatures in te vullen en tegemoetkoming voor zwangerschappen een voordeel zien van per saldo € 449.000. Echter hier staat een nadeel tegenover van kosten voor noodzakelijke inhuur van per saldo € 519.000. Dit leidt tot een nadelig resultaat op personele kosten van per saldo € 70.000.
Automatisering
Lasten
-92 Structureel
Nadelig
Baten Analyse:
De ontwikkelingen op het gebied van Informatisering en Automatisering gaan razendsnel en de complexiteit neemt enorm toe. Hierdoor zijn we vaker genoodzaakt om experts in te schakelen. Daarnaast zijn we als organisatie gegroeid het afgelopen jaar, waardoor de bijbehorende kosten van accounts & abonnementen / telefoons / laptops etc hoger uitvallen dan op voorhand begroot.
Juridische advisering
Lasten
-45 Incidenteel
Nadelig
Baten Analyse:
Er zijn vier zaken die in totaal tussen de € 10.000 en € 15.000 hebben gekost. Daarnaast zijn er twee zaken die tussen de € 20.000 en € 25.000 hebben gekost. Dit betreft in totaal een bedrag van ruim € 85.000. Dit waren c.q. zijn complexe dossiers, waarvoor externe deskundigheid is ingehuurd. Dit heeft geleid tot een behoorlijke overschrijding van het beschikbare budget. Het zwaartepunt lag bij onze huisadvocaat Hekkelman, die vijf van bovengenoemde zaken heeft behandeld. In de andere complexe zaak heeft AKD geadviseerd en ondersteund.
Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB) Analyse:
-27 Incidenteel
Nadelig
Baten
5 Structureel
Voordelig
Extra lasten voor het project Waarderen op oppervlakte zorgen voor een incidentele overschrijding van de lasten. Deze werkzaamheden zijn gericht op het aanvullen van data voor alle objectgegevens. Het betreft eenmalige en onvermijdelijke kosten die nodig zijn vanwege de landelijke verplichting om over te gaan op het waarderen op oppervlakte in plaats van op inhoud. Vanaf 2023 vindt de WOZ waardering in de gemeente Laarbeek plaats op basis van oppervlakte. Het relatief beperkte voordeel ten aanzien van de baten heeft betrekking op de opbrengsten uit invordering. In de 1e tussenrapportage 2022 en begroting 2023 zullen de begrote bedragen in lijn worden gebracht met de realisatie 2021.
Taakveld 0.62
Lasten
Begroting 2021
Rekening 2021
Verschil
-2.076
-2.022
-54
OZB niet-woningen
Onroerende-zaakbelasting gebruikers niet-woningen
Lasten Baten
Analyse:
-28 Incidenteel
Nadelig
De lagere baten uit onroerende-zaakbelasting niet-woningen zijn te verklaren door afgehandelde WOZ bezwaren. Het gaat hierbij om enkele grotere complexen waardoor sprake is van een noemenswaardige negatieve impact op de baten uit OZB. Enkele bezwaren kennen een samenhang met de coronamaatregelen waardoor de inschatting vooralsnog is dat het effect op de OZB opbrengsten incidenteel van aard is. De raad is hierover in december 2021 geïnformeerd door middel van de raadsinformatiebrief "Effect WOZ bezwaren op de opbrengst onroerende-zaakbelastingen".
85
Onroerende-zaakbelasting eigenaren niet-woningen
Lasten Baten
Analyse:
Begroting 2021
Rekening 2021
Verschil
-32.969
-33.086
117
Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds
Uitkering gemeentefonds
Lasten Baten
Analyse:
Voordelig
Begroting 2021
Rekening 2021
Verschil
-105
401
-507
Overige baten en lasten
Algemene lasten en baten Analyse:
117 Incidenteel
Het betreft hier per saldo een incidenteel voordeel welke met name is veroorzaakt door de toekenning van het 6e compensatiepakket coronacrisis via de decembercirculaire 2021 in combinatie met financiële afwikkelingen van voorgaande uitkeringsjaren.
Taakveld 0.8
Nadelig
De lagere baten uit onroerende-zaakbelasting niet-woningen zijn te verklaren door afgehandelde WOZ bezwaren. Het gaat hierbij om enkele grotere complexen waardoor sprake is van een noemenswaardige negatieve impact op de baten uit OZB. Enkele bezwaren kennen een samenhang met de coronamaatregelen waardoor de inschatting vooralsnog is dat het effect op de OZB opbrengsten incidenteel van aard is. De raad is hierover in december 2021 geïnformeerd door middel van de raadsinformatiebrief "Effect WOZ bezwaren op de opbrengst onroerende-zaakbelastingen".
Taakveld 0.7
-25 Incidenteel
Lasten
-693 Incidenteel
Nadelig
Baten
225 Incidenteel
Voordelig
Het nadeel van € 690.000 bij de lasten is met name als volgt te verklaren: Voor de exploitatieopzet Baverdestraat te Lieshout is een noodzakelijke verliesvoorziening ter grootte van € 650.000 getroffen. Hier staat eenzelfde onttrekking uit de reserve grondexploitatie tegenover welke weer als een voordeel staat verantwoord binnen programma 4 ‘Economie en werkgelegenheid’. Daarnaast zijn onderzoekskosten gemaakt met name op het gebied van de BTW voor een bedrag van ruim € 36.000. Het voordeel van € 225.000 bij de baten is met name als volgt te verklaren: Het uitgevoerde BTW-onderzoek heeft geleid tot een nog terug te vorderen bedrag aan BTW van bijna € 32.000 over de periode 2017-2019 via een suppletie-aanvraag bij de Belastingdienst. Verder is een incidenteel voordeel ontstaan van ongeveer € 19.000 vanwege vrijgevallen vooruit ontvangen ISV-middelen (Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing) en RGSHG-middelen (Regeling Geldelijke Steun Huisvesting Gehandicapten). Ook zijn diverse stroken grond verkocht met een totale opbrengst van bijna € 38.000. Daarnaast is het saldo van de voorziening dubieuze debiteuren naar beneden bijgesteld hetgeen zorgt voor een voordeel van ruim € 33.000. Ook is de verliesvoorziening Landbouwontwikkelingsgebied Mariahout deels afgeraamd hetgeen een voordeel oplevert van bijna € 44.000.
De stand dubieuze debiteuren is per 31 december 2021 opnieuw berekend. Hierdoor is de voorziening verlaagd met € 41.000 wat een voordeel oplevert. De voorziening incidentele personeelslasten kan vrijvallen, omdat het onderliggende risico niet meer aanwezig is. Dit betrof oorspronkelijk verplichtingen voortvloeiend uit de Wet Verbetering Poortwachter. De betreffende medewerker is inmiddels weer duurzaam inzetbaar (in een andere functie), waardoor er geen voorziening nodig is en het leidt tot een voordeel van € 39.000.
86
Groenstroken
Lasten Baten
Analyse:
Taakveld 0.9
-53 Incidenteel
Nadelig
Voor een aantal verkopen is de notariële afwikkeling naar 2022 doorgeschoven. Deze verkopen worden verwerkt in de 1e tussenrapportage 2022. Daarnaast is er één transactie netto geboekt (opbrengst minus de kosten) i.p.v. bruto (opbrengst en kosten apart). Dit alles zorgt voor een incidenteel nadelig verschil in de geraamde baten.
Begroting 2021
Rekening 2021
Verschil
120
0
120
Vennootschapsbelasting
Vennootschapsbelasting (Vpb)
Lasten
120 Incidenteel
Voordelig
Baten Analyse:
In de raming is rekening gehouden met een afdracht Vennootschapsbelasting van € 120.000, die verantwoord wordt in dit programma 6. Hier staat eenzelfde onttrekking uit de bestemmingsreserve grondexploitatie tegenover, die verantwoord wordt in programma 4. Dit heeft dus in de exploitatie per saldo een budgettair neutraal effect. Echter de verwachting is nu dat over het dienstjaar 2021 geen vennootschapsbelasting 2021 hoeft te worden afgedragen hetgeen leidt tot een voordeel van € 120.000 binnen programma 6. Echter dit betekent dus tevens ook geen onttrekking uit de bestemmingsreserve grondexploitatie, hetgeen leidt tot een nadeel van € 120.000 binnen programma 4. Per saldo ontstaat hierdoor in deze jaarrekening over de twee programma's heen geen budgettair effect.
Investeringen Onderstaande tabel geeft voor de investeringen het budget en de uitputting per 31 december in duizendtallen weer. Jaar
Investering
Begroot
Werkelijk
Verschil
2021
70016033 Klepelmaaier
20
20
0
2019
70014054 Uitbreiding software
374
365
9
2020
70014056 Uitbreiding software
188
2
186
2020
70014057 Uitbreiding hardware
110
99
11
2021
70014058 Uitbreiding software
11
0
11
2021
70014059 Uitbreiding hardware
35
0
35
2019
70011036 Audiovisuele middelen raadszaal
25
26
-1
2020
70011034 Vervanging techn.installaties gemeentehuis
80
40
40
2020
70011035 Vervanging kantoormeubilair gemeentehuis
40
23
17
2020
70011037 Verv. audio & visuele middelen gemeentehuis
102
92
10
87
2021
70011038 Vervanging kantoormeubilair gemeentehuis
35
31
4
2021
70014503 Aanschaf dienstauto bode/landmeter
30
31
-1
Projectnaam 70016033 Klepelmaaier
Toelichting status Aangeschaft volgens inkoopstrategie.
Afsluiten Ja
70014054 Uitbreiding software 2019
Nee
70011036 Audiovisuele middelen raadszaal
Investeringsbudget is integraal onderdeel geworden van het nieuwe informatiebeleid 2021-2023, waarin (achterstallige) projecten werden opgenomen. In 2021 is o.a. het nieuwe intranet en de brede uitnutting van MO365 gerealiseerd. Investeringsbudget is integraal onderdeel geworden van het nieuwe informatiebeleid 2021-2023, waarin (achterstallige) projecten werden opgenomen. In 2021 is o.a. het nieuwe intranet en de brede uitnutting van MO365 gerealiseerd. Investeringsbudget is integraal onderdeel geworden van het nieuwe informatiebeleid 2021-2023, waarin (achterstallige) projecten werden opgenomen. In 2021 is o.a. het nieuwe intranet en de brede uitnutting van MO365 gerealiseerd. Investeringsbudget is integraal onderdeel geworden van het nieuwe informatiebeleid 2021-2023, waarin (achterstallige) projecten werden opgenomen. In 2021 is o.a. het nieuwe intranet en de brede uitnutting van MO365 gerealiseerd. Investeringsbudget is integraal onderdeel geworden van het nieuwe informatiebeleid 2021-2023, waarin (achterstallige) projecten werden opgenomen. In 2021 is o.a. het nieuwe intranet en de brede uitnutting van MO365 gerealiseerd. Traject is afgerond
70011034 Vervanging techn. installaties gemeentehuis
Traject loopt door in 2022
Nee
70011035 Vervanging kantoormeubilair gemeentehuis
Traject loopt door in 2022
Nee
70011037 Verv. audio & visuele middelen gemeentehuis
Traject loopt door t/m 2023 i.v.m. Service Level Agreement
Nee
70011038 Vervanging kantoormeubilair gemeentehuis
Traject loopt door in 2022
Nee
70014056 Uitbreiding software 2020
70014057 Uitbreiding software 2020
70014058 Uitbreiding hardware 2021
70014059 Uitbreiding software 2021
88
Nee
Nee
Nee
Nee
Ja
70014503 Aanschaf dienstauto bode/landmeter
Traject is afgerond
Ja
89
Verbonden partijen Verbonden partij
Vorm
Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB)
Gemeenschappelijke regeling
BNG Bank N.V.
Deelneming door aandelenbezit
Coöperatieve vereniging Dimpact
Participatie in publiekrechtelijk rechtspersoon
Samenwerking Gemert-Bakel - Laarbeek
Gemeenschappelijke regeling
Stichting Bizob
Participatie in publiekrechtelijk rechtspersoon
Meer informatie over deze verbonden partijen staat in het overzicht Verbonden partijen.
90
Paragrafen Lokale heffingen en belastingen In deze paragraaf wordt een beeld gegeven bij de realisatie op het gebied van gemeentelijke belastingen. Na een samenvattende tabel volgt de lokale lastendruk, het kwijtscheldingsbeleid en een toelichting per belastingsoort. In de onderstaande tabel zijn de geraamde inkomsten uit de bijgestelde begroting vergeleken met de realisatie. Begroting
Rekening
bedragen x € 1.000
2021
2021
Leges
1.083
1.142
59
Onroerendezaakbelasting
5.691
5.637
-54
Afvalstoffenheffing
2.017
2.037
20
Rioolheffing
2.105
2.125
20
27
28
1
10.923
10.969
46
Reclamebelasting Totaal lokale heffingen
Verschil
Aanduiding belastingdruk per woonruimte In onderstaande tabel wordt een beeld gegeven van de lokale lastendruk per meerpersoonshuishouden in vergelijking tot omliggende gemeenten. Hierbij is gebruik gemaakt van de rapportages door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere overheden (COELO).
Bron: Coelo 2021 Atlas van de lokale heffingen
91
Berekening lokale belastingdruk
Rekening 2020
Rekening 2021
.
.
294.000
306.000
Aantal containerledigingen afval:
.
.
Grijs 140 liter
6
4
GFT 140 liter
3
6
Ontwikkeling lastendruk:
.
.
OZB
373
380
Rioolheffing
199
209
Afvalstoffenheffing
204
194
Saldo
776
783
Rekening 2020
Rekening 2021
0,126866%
0,124144%
€ 198,72
€ 209,16
Afvalstoffenheffing - Container grijs 140 liter
€ 15,00
€ 16,50
Afvalstoffenheffing - Container groen 140 liter
€ 1,25
€ 1,25
€ 110,52
€ 120,48
Uitgangspunten: gezin met eigen woning, o.b.v. gehanteerde WOZ-waarde
Tarieven OZB - eigenaren woning Riool
Afvalstoffenheffing - Vastrecht
Voor het samenstellen van de bovenstaande tabel zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • De weergegeven WOZ-waarden zijn de gemiddelde WOZ-waarden voor de gemeente Laarbeek op basis van Waarstaatjegemeente.nl met als brondata het CBS. • Het aantal containerledigingen is gelijk gehouden aan de uitgangspunten in de begroting. • De lokale berekening afvalstoffenheffing wijkt af van de berekening door COELO. COELO hanteert cijfers van het CBS over gemiddeld aanbod rest- en gft-afval per inwoner. Deze gegevens zijn minder actueel. . Kwijtscheldingsbeleid De gemeente is op grond van de Gemeentewet bevoegd om kwijtschelding van de gemeentelijke heffingen te verlenen. Door de gemeenteraad is besloten dat voor de volgende belastingen een verzoek om kwijtschelding kan worden ingediend: 1. Rioolheffing; 2. Afvalstoffenheffing; 3. Onroerende-zaakbelasting gebruikersbelasting.
92
De uitvoering van het kwijtscheldingsbeleid is in overeenstemming met de Uitvoeringsregeling invorderingswet 1990. Deze uitvoeringsregeling is met 2 punten beperkt door gemeentelijk beleid: 1. Bij kwijtschelding van de afvalstoffenheffing geldt een maximum van € 344,28 (hoogte bedrag in 2021). Dit maximumbedrag is opgenomen om te voorkomen dat belastingplichtigen die in aanmerking komen voor kwijtschelding hun containers onnodig laten ledigen en te stimuleren om door te gaan met het scheiden van afvalstoffen. 2. Er wordt alleen kwijtschelding verleend aan natuurlijke personen. .
Onroerende-zaakbelastingen Onder de naam ‘Onroerende-zaakbelastingen’ wordt een belasting geheven van de eigenaren van woningen én van de eigenaren en gebruikers van nietwoningen. De grondslag voor de aanslagen onroerendezaakbelastingen is de vastgestelde waarde, (WOZ-waarde) van de onroerende zaak. De volgende beleidsuitgangspunten worden toegepast bij de berekening van de OZB-tarieven: • OZB is algemeen dekkingsmiddel, er is geen relatie te leggen met de bijhorende kosten. • Tariefdifferentiatie (gebruik bedrijven, eigendom bedrijven en eigendom woningen). • Trendmatige opbrengsten stijging met 3% om voorzieningen in de vier kernen te handhaven. • Extra stijging OZB alleen als de economische situatie hiertoe aanleiding geeft. • Belastingtarieven worden voor het begin van het kalenderjaar vastgesteld door de gemeenteraad. De waardering van de onroerende zaak en vervolgens de heffing en inning van de onroerende zaakbelastingen is volledig overgedragen aan de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Oost-Brabant per 1 januari 2018, zodat deze als gecombineerde aanslag met de waterschapsbelastingen bij de inwoners wordt opgelegd.
Afvalstoffenheffing De volgende beleidsuitgangspunten worden toegepast bij de berekening van de Afvaltarieven: • Kostendekkende heffing, alle uitgaven die betrekking hebben op afvalinzameling en verwerking worden gecompenseerd met de afvalstoffenheffing. • Bij de tarief berekening wordt rekening gehouden met BTW en overheadkosten. • Belastingtarieven worden voor het begin van het kalenderjaar vastgesteld door de gemeenteraad. • Voor deze heffing is kwijtschelding mogelijk tot een bedrag van € 344,28 (2021). In de onderstaande tabel zijn de baten en lasten uit de jaarrekening 2021 afgezet tegen de oorspronkelijke (primaire) begroting 2021. Eventuele wijzigingen, bijvoorbeeld uit tussenrapportages, zijn niet meegenomen omdat de primaire begroting 2021 de basis is geweest voor de tarieven 2021 zoals die door de raad zijn vastgesteld in december 2020. Uit de verschillenanalyse blijkt dat de voordelige effecten in 2021 onder andere zijn veroorzaakt door hogere opbrengsten oud papier en een andere methodiek in de vergoedingenstructuur voor het PMD. Ook zorgt de vermindering van het aantal bezoekers op de milieustraat voor een vermindering van de lasten. Daarbovenop is sprake van een hogere opbrengst van recycling materialen. 93
Berekening kostendekkendheid Afvalstoffenheffing
Begroting
Rekening
.
2021
2021
Netto kosten taakveld
1.832
1.366
77
77
323
323
Totale kosten
2.232
1.765
Opbrengst heffingen
2.232
2.037
Dekkingspercentage
100%
115%
Toe te rekenen kosten:
Overhead BTW
Rioolheffing De volgende beleidsuitgangspunten worden toegepast bij de berekening van de tarieven rioolheffing: • Kostendekkende heffing, alle uitgaven die betrekking hebben op riolering en watertaken worden gecompenseerd met de rioolheffing. • Tariefdifferentiatie woningen en bedrijven. Tarief bedrijven volgens staffel als drinkwaterafname groter is dan 500 m3 per jaar. • Bij de berekening wordt rekening gehouden met BTW en overheadkosten. • Belastingtarieven worden voor het begin van het kalenderjaar vastgesteld door de gemeenteraad. • Trendmatige opbrengsten stijging met 3,61 % op basis van het rioleringsplan vGRP+2019-2023. • Voor deze heffing is kwijtschelding mogelijk. • De rioolheffing heeft het karakter van een bestemmingsheffing, bedoeld om alle kosten voor noodzakelijk geachte (collectieve) maatregelen ten aanzien van riolering, hemelwater en grondwater te kunnen verhalen. Omdat het een bestemmingsheffing is, hoeft in de relatie tot de belastingplichtige geen sprake te zijn van een rechtstreekse tegenprestatie in de vorm van een verleende dienst of een voorziening waarvan de belastingplichtige gebruik maakt. • De rioolheffing wordt geheven op basis van de uitgangspunten zoals die zijn opgenomen in het vGRP+ 2019-2023 (raadsbesluit: 6 december 2018).
Hoofdregel bij het kostenverhaal is dat de kosten via de heffing mogen worden verhaald die worden gemaakt ter nakoming van de zorgplichten. In de onderstaande tabel zijn de baten en lasten uit de jaarrekening 2021 afgezet tegen de oorspronkelijke (primaire) begroting 2021. Eventuele wijzigingen, bijvoorbeeld uit tussenrapportages, zijn niet meegenomen omdat de primaire begroting 2021 de basis is geweest voor de tarieven 2021 zoals die door de raad zijn vastgesteld in december 2020.
Berekening kostendekkendheid Rioolheffing
Netto kosten taakveld
Begroting
Rekening
2021
2021
1.195
1.349
94
Toe te rekenen kosten: 603
603
237
173
Totale kosten
2.035
2.125
Opbrengst heffingen
2.034
2.125
Dekkingspercentage
100%
100%
Overhead BTW
Leges Het beleid is erop gericht om de komende jaren te streven naar verdergaande maximale kostendekking. Bij het toepassen van de verhogingen zullen tevens vergelijkende tarieven in omliggende gemeenten in ogenschouw worden genomen. De volgende beleidsuitgangspunten worden toegepast bij de berekening van de legestarieven: • Jaarlijkse toename van de leges opbrengst. Index op basis van de Begroting. • Leges zijn diensten, werkelijke opbrengst is afhankelijk van het aantal gevraagde diensten. • Bij de tarief berekening wordt geen rekening gehouden met BTW en overheadkosten. • Leges worden voor het begin van het kalenderjaar vastgesteld door de gemeenteraad. • Voor bepaalde leges geldt een wettelijke maximale tariefstelling. Indien het berekende tarief hoger is dan wettelijk is toegestaan, wordt het wettelijke maximum tarief toegepast. • Voor leges is geen kwijtschelding mogelijk. In de onderstaande tabel zijn de baten en lasten uit de jaarrekening 2021 afgezet tegen de oorspronkelijke (primaire) begroting 2021. Eventuele wijzigingen, bijvoorbeeld uit tussenrapportages, zijn niet meegenomen omdat de primaire begroting 2021 de basis is geweest voor de tarieven 2021 zoals die door de raad zijn vastgesteld in december 2020.
Berekening kostendekkendheid Leges
Begroting 2021
Rekening 2021
Leges
2021
2021
Totale netto kosten
1.714
1.888
Opbrengst leges
1.107
1.141
Dekkingspercentage
65%
60%
Markt- en staangelden Bij het recht om markt- en staangeld in rekening te brengen speelt de mate van kostendekkendheid geen rol. Het gaat slechts om beperkte opbrengsten die gerealiseerd worden door het ter beschikking stellen van gemeentegrond voor private doelen.
95
De volgende beleidsuitgangspunten worden toegepast bij de berekening van de markt- & staangeldtarieven: • Stabiele prijzen, geen indexering om zoveel mogelijk kraamhouders te behouden voor de markt in Laarbeek. • Bij de tarief berekening wordt geen rekening gehouden met BTW en overheadkosten. • Belastingtarieven worden voor het begin van het kalenderjaar vastgesteld door de gemeenteraad, dit kan ook betekenen dat verordeningen van oude jaren niet geactualiseerd worden. • Voor markt- & staangeld is geen kwijtschelding mogelijk.
Reclamebelasting Reclamebelasting wordt sinds 2015 opgelegd in het winkelgebied Piet van Thielplein. Sinds 2020 wordt de reclamebelasting ook opgelegd in het gebied Heuvelplein. De belasting is ingevoerd op verzoek van de ondernemersvereniging. Doel van de heffing is om alle winkeliers mee te laten betalen aan de verdere ontwikkeling van het gebied. Welke maatregelen genomen worden, hangt af van de wensen van de ondernemersvereniging. De volgende beleidsuitgangspunten zijn toegepast bij de berekening van de reclamebelasting: • Het heffingsgebied betreft winkelgebied Piet van Thielplein en Heuvelplein. • 100% doorbetaling van de werkelijke opbrengst. • Bij de tarief berekening wordt geen rekening gehouden met BTW en overheadkosten. • Belastingtarieven worden voor het begin van het kalenderjaar vastgesteld door de gemeenteraad, dit kan ook betekenen, dat verordeningen van oude jaren niet geactualiseerd worden. • Voor reclamebelasting is geen kwijtschelding mogelijk.
96
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Beleid Deze paragraaf geeft aan hoe de financiële positie van de gemeente zich verhoudt tot de risico's. Oftewel het vermogen van de gemeente Laarbeek om ook in ongunstige tijden de incidentele financiële risico’s op te kunnen vangen om zo haar taken ongewijzigd te kunnen voortzetten. Om het benodigde weerstandsvermogen te kunnen beoordelen geven we inzicht in de risico's. Onder een risico verstaan we het gevaar voor financiële schade of verlies als gevolg van interne en/of externe omstandigheden. Het risico heeft dan betrekking op het samenvallen van die bepaalde omstandigheden (de kans) en de negatieve gevolgen (de schade / bedrag). Jaarlijks inventariseren wij de risico’s die van invloed kunnen zijn op de bedrijfsvoering om deze (zo veel mogelijk) te beperken en de vermogenspositie te kunnen beoordelen. De belangrijkste risico’s qua financiële impact worden in kaart gebracht door middel van een korte scan van de organisatie. Uit de inventarisatie zijn in totaal 38 risico's in beeld gebracht. In het onderstaande paragraaf zijn de risico's gepresenteerd die de hoogste bijdrage hebben aan de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit.
Het benodigde weerstandsvermogen uit de risico's zetten we vervolgens af tegen de beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit is dat deel van het eigen vermogen dat beschikbaar is om eventuele risico’s financieel op te kunnen vangen. De ratio weerstandsvermogen te bepalen. Dit geeft de conclusie in hoever wij als gemeente Laarbeek in staat zijn potentiële risico's financieel op te vangen. Visueel ziet dat er als volgt uit:
97
Inventarisatie van beschikbare weerstandscapaciteit Zoals in het Besluit Begroting en Verantwoording is aangegeven, bestaat de weerstandscapaciteit uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken (artikel 11-1a). De beschikbare weerstandscapaciteit is dat deel van het eigen vermogen dat beschikbaar is om eventuele risico’s financieel op te kunnen vangen. Dit bedrag moet in verhouding zijn met de benodigde weerstandscapaciteit. Dit laatste bedrag komt voort uit het risicoprofiel van een onderneming. De benodigde weerstandscapaciteit geeft aan hoeveel vermogen een onderneming beschikbaar moet hebben om calamiteiten financieel aan te kunnen. De opbouw van onze beschikbare weerstandscapaciteit, in duizendtallen, per 31 december ziet er als volgt uit:
Beschikbare weerstandscapaciteit
14.015
• Algemene reserve
7.991
• Reserve grondexploitatie
4.400
• Onvoorzien incidenteel
0
98
• Onbenutte belastingcapaciteit
1.623
Vrij aanwendbaar deel reserves (algemene reserve) In de raadsvergadering van 20 juni 2019 is de “Nota reserves en voorzieningen" vastgesteld. In deze nota wordt aangegeven aan welke criteria de diverse reserves en voorzieningen dienen te voldoen. De algemene reserve kan vrij over beschikt worden en kan worden aangewend voor het opvangen van eenmalige nadelen. Hierdoor kan de algemene reserve worden meegenomen in de berekening van het beschikbare weerstandscapaciteit. De algemene reserve bedraagt per 31 december 2021 ± € 7.991.000. Reserve grondexploitatierisico’s Speciaal voor de risico’s die te maken hebben met grondexploitatie is een risicoreserve grondbedrijf gevormd. Deze reserve is onderdeel van de beschikbare weerstandscapaciteit. De stand van deze reserve bedraagt maximaal € 4,4 (volgens de grondnota). Dit is op gebouwd uit de risico's uit de Monte Carlo risico analyse die elke 2 jaar wordt verricht. Deze bedraagt voor de grondexploitaties € 2,4 miljoen plus een vaste ophoging van € 2 miljoen. Indien de reserve hoger wordt dan het maximale bedrag dan valt het overtollige deel vrij ten gunste van de algemene reserve. Hierdoor bedraagt de reserve € 4,4 miljoen per 31 december 2021. Stille reserves Van stille reserves is sprake als bedrijfsmiddelen meer waard zijn dan uit de boekhouding blijkt.
De stille reserves zijn een onderdeel van de bedrijfsmiddelen die de gemeente gebruikt. Het is niet mogelijk om de middelen direct beschikbaar te maken en daarom nemen we dit onderdeel niet mee. Onvoorzien incidenteel Het is mogelijk om voor incidentele zaken een bedrag op te nemen in de begroting. Met dit bedrag kunnen incidentele nadelen opgevangen worden. Het gaat dan om zaken die bij het maken van de begroting nog niet bekend zijn, maar door bijvoorbeeld wetswijziging wel kosten voor de gemeente met zich meebrengen. In Laarbeek is voor 2021 een raming opgenomen van € 60.000,-. Deze is in de tussenrapportage vrijgevallen waardoor per 31-12-2021 dit bedrag € 0 is. Onbenutte belastingcapaciteit Bij onbenutte belastingcapaciteit wordt uitsluitend gekeken naar de OZB-heffing. Wettelijk is namelijk bepaald dat de tarieven voor de overige heffingen maximaal 100%-kostendekkend mogen zijn. Bij afvalstoffenheffing en de rioolheffing is geen sprake van onbenutte belastingcapaciteit. Om de onbenutte belastingcapaciteit van de OZB te berekenen, maken we gebruik van de norm die het rijk stelt aan de zogenaamde ‘artikel 12-status’. Zodra een gemeente in financiële problemen komt, houdt het Rijk rekening met een minimaal OZB tarief (voor het jaar 2021) van 0,1800% (bron: Meicirculaire gemeentefonds 2021, p.100).
Voor de WOZ waarde zijn de inschattingen van BSOB voor de tariefbepalingen 2021 gehanteerd.
99
De berekening van de onbenutte belastingcapaciteit ziet er als volgt uit:
WOZ waarde Onroerendezaakbelasting
Begin 2021
Tarief
Tarief 2022 Verschil
2022 art. 12 status
tarief
bedrag x 1.000.000 Laarbeek
Eigenaar Woningen Eigenaar Niet-woningen Gebruikers Niet-woningen
2.916 484 413
0,11% 0,25% 0,21%
Onbenutte capaciteit bedrag x 1.000
0,18% 0,18% 0,18%
2.082
0,07% -0,07% -0,03%
Saldo onbenutte belastingcapaciteit
-350 -108 1.623
Belangrijkste financiële risico’s Gemeente Laarbeek Op basis van een risico analyse zijn de belangrijkste financiële risico's voor de gemeente Laarbeek geïnventariseerd. In totaal zijn er 38 risico's bepaald. In onderstaand overzicht zijn de tien risico’s gepresenteerd die de grootste invloed hebben op de benodigde weerstandscapaciteit. Voor de volledigheid indien er risico's verwacht worden met financiële gevolgen ten aanzien van Covid-19 zijn deze meegenomen in de risico analyse. bedragen x € 1.000
Risico
Kans
Max gevolg
1
Hogere dan geraamde kosten personeelsbezetting en inhuur.
50%
500
2
Programmakosten Sociaal Domein Jeugdzorg, WMO bij GR Peelgemeenten vallen hoger uit dan geraamd.
50%
400
3
Hogere kosten door hoge inflatie. Stijgende prijzen en hogere kosten olie en energie zorgen voor hogere inkoop kosten en doorbelasting hiervan door dienstverleners en leveranciers.
60%
300
4
Informatiebeveiliging / cyberrisico. Mogelijk kosten en gevolgen van cyberrisico's en informatiebeveiligings incidenten.
50%
200
5
Uitvoeringskosten en financieringsrisico voor sociaal domein participatie (Senzer) werkloosheidsuitkeringen, leerwerktrajecten etc. vallen hoger uit dan geraamd (inclusief risico als gevolg van Covid-19).
40%
200
6
ICT storingen en mogelijke gevolgen er van.
50%
120
7
Algemene uitkering (rijksbijdrage) valt lager uit dan geraamd (bijvoorbeeld veroorzaakt door herverdeling gemeentefonds
30%
200
8
Oekraïne crisis en vluchtelingen waarbij het Rijk mogelijk niet alle kosten vergoed en effect heeft op Jeugd zorg, Wmo, participatie, onderwijs, huisvesting, kosten tolken etc.
40%
150
Nr.
100