Document · PDF

20 20231012 Woonbehoefteonderzoek 2023

Raadsvergadering 12 oktober 2023, gemeente LaarbeekBij agendapunt: B. Voorstel tot vaststelling beleidskader wonen18.424 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Het doorstroommodel is een theoretische benadering: het is een ideaalscenario op basis van verhuis- en woonwensen in uw gemeente en volledige keuzevrijheid. De woningmarkt is een aanbodmarkt, waardoor huishoudens in de praktijk soms ander gedrag vertonen dan op basis van hun woonwensen verwacht wordt, bijvoorbeeld omdat gewenst aanbod ontbreekt of niet betaalbaar is. Daarom brengen we de woningbehoefte niet alleen in beeld op basis van woonvoorkeuren (telkens ‘blauw’ in de navolgende figuren), maar ook op basis van recent verhuisgedrag van doelgroepen (telkens ‘donkerblauw’ in de figuren). In bepaling van de behoefte houden we rekening met betaalbaarheid van de voorraad Daarnaast houden we in het woonbehoefteonderzoek rekening met de betaalbaarheid van de (koop)woningvoorraad, zodat we (vanuit het inkomen) inhaalbare wensen corrigeren. Zo dempen we de vraag naar koopwoningen vanuit lage en middeninkomens naar gelang de woningvoorraad in een gemeente duurder is. Dit resulteert erin dat huishoudens vaker aangewezen zijn op een huurwoning, omdat niet iedereen koopwensen kan realiseren.

Met name behoefte aan appartementen en nultredenwoningen op korte en lange termijn Op basis van het Stec-Doorstroommodel zien we tot en met 2030 vanuit de woonwensen van huishoudens met name een sterke behoefte aan appartementen en nultredenwoningen ontstaan. Deze woonwens komt met name vanuit alleenstaanden en stellen van 35 jaar of ouder. In totaal betreft het een behoefte aan +530 appartementen of nultredenwoningen in het basisscenario en +605 in het ambitiescenario. Dit is op basis van primaire woonvoorkeuren. Op basis van verhuisgedrag ligt de behoefte op +530 (basisscenario) tot +625 (ambitiescenario). Op langere

Woonopgaven scherp in beeld

termijn (10 en 20 jaar) neemt deze behoefte toe. Waarbij de behoefte aan sociale huurwoningen in dit segment het hoogst ligt. Wat daarnaast opvalt is de negatieve behoefte aan grondgebonden koopwoningen in de aankomende 8, 10 en 20 jaar. Op basis van primaire woonvoorkeuren is deze behoefte minder negatief dan op basis van verhuisgedrag. Wanneer we het ambitiescenario meenemen, zien we een minder sterk negatieve behoefte in dit segment. Tot en met 2030 ligt de behoefte op -40 op basis van woonvoorkeuren en op -110 op basis van verhuisgedrag. Als we doorkijken naar 2043 ligt deze negatieve behoefte op -110 (woonvoorkeuren) of -240 (verhuisgedrag).

Figuur 16: Ontwikkeling woonbehoefte Laarbeek, periode 2023 tot en met 2030 + ambitiescenario -400

-300

-200

-100

100

200

300

400

GGB SH GGB VSH GGB Koop APP/Nultr. SH APP/Nultr. VSH APP/Nultr. Koop o.b.v. woonvoorkeuren o.b.v. verhuisgedrag

Invloed ambitiescenario Invloed ambitiescenario

Bron: Primos2022. WoOn2015 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking: Stec Groep (2023).

Figuur 17: Ontwikkeling woonbehoefte Laarbeek, periode 2023-2033 + ambitiescenario -400

-200

200

400

GGB SH GGB VSH GGB Koop APP/Nultr. SH APP/Nultr. VSH APP/Nultr. Koop o.b.v. woonvoorkeuren o.b.v. verhuisgedrag

Invloed ambitiescenario Invloed ambitiescenario

Bron: Primos2022. WoOn2015 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking: Stec Groep (2023).

600

Woonopgaven scherp in beeld

Figuur 18: Ontwikkeling woonbehoefte Laarbeek, periode 2023-2043 + ambitiescenario -800

-600

-400

-200

200

400

600

800

1.000

GGB SH GGB VSH GGB Koop APP/Nultr. SH APP/Nultr. VSH APP/Nultr. Koop o.b.v. woonvoorkeuren o.b.v. verhuisgedrag

Invloed ambitiescenario Invloed ambitiescenario

Bron: Primos2022. WoOn2015 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking: Stec Groep (2023).

Leeuwendeel behoefte richt zich op betaalbaar wonen Onderstaand tabel laat de behoefte op basis van woonvoorkeuren en verhuisgedrag zien, met de invloed van het ambitiescenario. Wat opvalt is de grote behoefte in het betaalbare huursegment. Ongeveer 73% van de behoefte op basis van woonvoorkeuren valt hierbinnen. Op basis van verhuisgedrag ligt het percentage op ongeveer 83%. De behoefte aan betaalbare koop ligt in gemeente Laarbeek relatief laag vergeleken met de behoefte aan betaalbare huurwoningen. Het totale betaalbare segment komt uit op 74% van de woonbehoefte (op basis van woonvoorkeuren) en op 83% op basis van verhuisgedrag.

Tabel 11: Behoefte o.b.v. ambitiescenario per prijssegment, tot en met 2030 Prijssegment

Behoefte o.b.v. woonvoorkeuren + ambitie

Behoefte o.b.v. verhuisgedrag + ambitie

Goedkope huur (tot lib. grens)

345

380

Middenhuur (tot € 1.000)

125

150

Dure huur (vanaf € 1.000)

120

Goedkope koop (tot € 265K)

-5

Midden koop (€ 265K - € 355K)

Dure koop (vanaf € 355K)

-10

Totaal

645

640

Bron: Primos2022. WoOn2015 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking: Stec Groep (2023).

Woonopgaven scherp in beeld

Figuur 19: Ontwikkeling woonbehoefte Laarbeek, periode 2023 t/m 2030

KOOP GGB

VSH GGB SH GGB

-150

-100

-50

100

150

200

GGB huur tot aftop.grens GGB huur aftop. tot lib.grens GGB huur lib.grens tot € 1000 GGB huur € 1000+ GGB tot € 220K GGB € 220-265K GGB € 265-305K GGB € 305-355K

VSH APP SH APP z. z. lift lift

GGB € 355K+ APP z. lift huur tot aftop.grens APP z. lift huur aftop. tot lib.grens APP z. lift huur lib.grens tot € 1000 APP z. lift huur € 1000+

KOOP APP z. lift

APP z. lift € 220-265K

VSH NULT. SH NULT.

APP z. lift tot € 220K

NULT. huur tot aftop.grens

APP z. lift € 265-305K APP z. lift € 305-355K APP z. lift € 355K+

NULT. huur aftop. tot lib.grens NULT. huur lib.grens tot € 1000 NULT. huur € 1000+

KOOP NULT.

NULT. lift tot € 220K NULT. lift € 220-265K NULT. lift € 265-305K NULT. lift € 305-355K NULT. lift € 355K+ o.b.v. woonvoorkeuren

Invloed ambitiescenario

o.b.v. verhuisgedrag

Invloed ambitiescenario

Bron: Primos2022. WoOn2015 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking: Stec Groep (2023).

Woonopgaven scherp in beeld

Figuur 20: Ontwikkeling woonbehoefte Laarbeek, periode 2023-2033

VSH GGB

SH GGB

-300

-200

-100

100

200

300

GGB huur tot aftop.grens GGB huur aftop. tot lib.grens GGB huur lib.grens tot € 1000 GGB huur € 1000+

KOOP GGB

GGB tot € 220K GGB € 220-265K GGB € 265-305K GGB € 305-355K

VSH NULT.

SH NULT.

KOOP APP z. lift

VSH APP SH APP z. lift z. lift

GGB € 355K+ APP z. lift huur tot aftop.grens APP z. lift huur aftop. tot lib.grens APP z. lift huur lib.grens tot € 1000 APP z. lift huur € 1000+ APP z. lift tot € 220K APP z. lift € 220-265K APP z. lift € 265-305K APP z. lift € 305-355K APP z. lift € 355K+ NULT. huur tot aftop.grens NULT. huur aftop. tot lib.grens NULT. huur lib.grens tot € 1000 NULT. huur € 1000+

KOOP NULT.

NULT. lift tot € 220K NULT. lift € 220-265K NULT. lift € 265-305K NULT. lift € 305-355K NULT. lift € 355K+ o.b.v. woonvoorkeuren o.b.v. verhuisgedrag

Invloed ambitiescenario Invloed ambitiescenario

Bron: Primos2022. WoOn2015 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking: Stec Groep (2023).

400

Woonopgaven scherp in beeld

Figuur 21: Ontwikkeling woonbehoefte Laarbeek, periode 2023-2043

VSH GGB

SH GGB

-300

-200

-100

100

200

300

GGB huur tot aftop.grens GGB huur aftop. tot lib.grens GGB huur lib.grens tot € 1000 GGB huur € 1000+

KOOP GGB

GGB tot € 220K GGB € 220-265K GGB € 265-305K GGB € 305-355K

VSH NULT.

SH NULT.

KOOP APP z. lift

VSH APP SH APP z. lift z. lift

KOOP NULT.

NULT. lift tot € 220K NULT. lift € 220-265K NULT. lift € 265-305K NULT. lift € 305-355K NULT. lift € 355K+ o.b.v. woonvoorkeuren o.b.v. verhuisgedrag

Invloed ambitiescenario Invloed ambitiescenario

Bron: Primos2022. WoOn2015 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking: Stec Groep (2023).

400

Woonopgaven scherp in beeld

Plancapaciteit: voldoende plannen maar nog veel zacht In deze paragraaf zetten we de behoefte en de actuele plancapaciteit tegen elkaar af. We doen dit zowel kwantitatief als kwalitatief. Zo hebben we in beeld in hoeverre de plancapaciteit aansluit op de woonwensen van de huidige en toekomstige huishoudens van Laarbeek. Ruim voldoende plannen tot 2043 maar tot 2030 nog groot deel zacht We zetten allereerst de kwantitatieve woningbehoefte van de gemeente Laarbeek af tegen de huidige plancapaciteit. In de periode 2023 tot en met 2030 zien we een behoefte aan circa 640 woningen, uitgaande van Primos 2022 inclusief het ambitiescenario. Tegelijkertijd zien we op basis van gemeentelijke plancapaciteitsgegevens dat er plannen zijn voor in totaal circa 1.185 woningen. Hiervan zijn ongeveer 1.150 gepland tot en met 2030. Dit betekent dat de gemeente in potentie al voldoende plannen heeft om in de verwachte huishoudensontwikkeling tot en met 2030 – en zelfs tot 2043 – te kunnen voorzien. Wel is het zaak hiervoor zachte plannen om te zetten in harde plannen, zodat deze woningen ook daadwerkelijk gebouwd worden. Op dit moment bestaat 77% van de plancapaciteit namelijk nog uit zachte plannen.

Figuur 22: Woningbehoefte Laarbeek (2023-2043) afgezet tegen plancapaciteit 0

500

Kwantitatieve woningbehoefte (ambitie)

Plancapaciteit

Behoefte 2023 t/m 2030 Harde plancapaciteit

640

270

Behoefte 2031-2033

Zachte plancapaciteit

1000

125

1500

245

915

Behoefte 2033-2043

Bron: Plancapaciteit gemeente Laarbeek (2023). Primos2022. WoOn2015, WoOn2018 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023). Afgerond op vijftallen.

In alle kernen voldoende plannen maar alleen in Mariahout ook voldoende hard tot 2030 Aanvullend hierop hebben we ook voor de vier kernen van de gemeente Laarbeek doorgerekend hoe de plancapaciteit zich verhoudt tot de woningbehoefte. Hieruit blijkt dat ook alle individuele kernen beschikken over voldoende plancapaciteit. De meeste plannen zijn gelegen in de kern Beek en Donk. Dit is ook conform behoefte. In de kern Beek en Donk is de toekomstige woningbehoefte het grootst. Ook op kernniveau geldt daarentegen dat er werk gemaakt moet worden van het omzetten van zachte naar harde plannen. Dit geldt vooral voor de plannen in de kernen Beek en Donk en Aarle-Rixtel. De harde plancapaciteit in Lieshout en Mariahout komt (nagenoeg) overeen met de behoefte.

Woonopgaven scherp in beeld

Tabel 12: Confrontatie plancapaciteit en behoefte (2023 tot en met 2030), per kern (ter indicatie) Wijken

Behoefte

Plannen

% van totaal

Aantal harde

% van totaal

Planruimte bij

per kern

t/m 2030

plannen

plannen t/m

plannen

uitvoering alle

uitvoering

plannen t/m 2030

harde plannen

t/m 2030

2030

Beek en Donk

380

685

60%

135

51%

-305

240

Aarle-Rixtel

130

200

18%

-75

115

Lieshout

100

140

12%

30%

-40

Mariahout

120

10%

14%

-90

-10

Gemeente

640

1.145

100%

270

100%

-510

370

Bron: Plancapaciteit gemeente Laarbeek (2023). Primos2022. WoOn2015, WoOn2018 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023). Afgerond op vijftallen.

Kwaliteit van woningbouwplannen nog onderbelicht Vooral harde plannen voor grondgebonden woningen, nultredensegment lijkt onderbelicht (maar veel in onbekend) In deze paragraaf confronteren we de behoefte en plancapaciteit naar woningtypen. Allereerst valt op dat van een groot deel van de plancapaciteit het woningtype nog onbekend is. Op basis van de woningtypen die wel bekend zijn concluderen we dat het grootste deel van de plancapaciteit uit grondgebonden woningen bestaat. Het segment appartementen en nultreden lijkt nog onderbelicht te zijn in de gemeentelijke plannen. Om in de behoefte te kunnen voorzien, zullen er daarom nog veel onbekende plannen omgezet moeten worden naar appartementen en nultredenwoningen. Zowel de huidige harde- als zachte plancapaciteit is hiervoor onvoldoende. Het gaat in dit segment daarentegen niet alleen om een nieuwbouwopgave. Een deel van deze opgave kan, doormiddel van aanpassing van bestaande woningen, ook in de huidige voorraad opgevangen worden.

Figuur 23: Confrontatie plancapaciteit en behoefte (2023 tot en met 2030), naar type woning Onb eken Appartement Grondgebond en d en nultreden

200

400

600

Behoefte op basis van woonvoorkeur 35 Behoefte op basis van verhuisgedrag

Plancapaciteit

210

Behoefte op basis van woonvoorkeur

605

Behoefte op basis van verhuisgedrag

625

Plancapaciteit 20 Plancapaciteit 35 Behoefte (woonvoorkeur) Harde plancapaciteit

50 570 Behoefte (verhuisgedrag) Zachte plancapaciteit

Bron: Plancapaciteit gemeente Laarbeek (2023). Primos2022. WoOn2015, WoOn2018 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023). Afgerond op vijftallen.

800

Woonopgaven scherp in beeld

Voldoende plannen in het koopsegment, maar ook hier veel deel plannen onbekend In de confrontatie van plannen en behoefte maken we ook onderscheid naar eigendomsvorm (huur en koop). Opvalt is dat er in potentie voldoende plannen zijn voor de behoefte aan koopwoningen. De harde en zachte plancapaciteit voor huurwoningen is daarentegen nog onvoldoende en de bestaande plannen zijn veelal zacht. Voor een groot aandeel van de plannen is de eigendomsvorm daarentegen ook nog onbekend. Prioriteit ligt dus bij het omzetten van onbekende plannen naar huurwoningen en het hard maken van bestaande plannen voor huurwoningen om zo de bouw van deze woningen in gang te zetten.

Figuur 24: Confrontatie plancapaciteit en behoefte (2023 tot en met 2030), naar eigendomsvorm -200

200

Huur

Behoefte op basis van woonvoorkeur

Koop

150 -10

Plancapaciteit Onb eken d

280

Behoefte op basis van woonvoorkeur

Behoefte (woonvoorkeur) Harde plancapaciteit

800

655

Plancapaciteit

600

490

Behoefte op basis van verhuisgedrag

400

210 10

95 520

Behoefte (verhuisgedrag) Zachte plancapaciteit

Bron: Plancapaciteit gemeente Laarbeek (2023). Primos2022. WoOn2015, WoOn2018 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023). Afgerond op vijftallen.

Plannen bestaan voor 25% uit betaalbare woningen, toevoegen extra betaalbare (huur)woningen vereist We verdiepen in deze paragraaf verder op specifieke prijssegmenten per eigendomsvorm. Bij confrontatie van de bekende plancapaciteit met de behoefte valt het volgende op: • Plannen bestaan voor 25% uit betaalbare woningen. Dit betreft zowel harde- als zachte plannen. Dit is duidelijk minder dan de afgesproken 67% in de regionale woondeal en ook minder dan de circa 80 tot 85% waaraan volgens ons Stec-Doorstroommodel behoefte aan is. • We zien een duidelijk tekort aan plannen voor sociale huurwoningen. We verwachten een behoefte aan circa 345 tot 380 woningen in de sociale huur, maar de huidige plannen bevatten slechts 145 sociale huurwoningen. Het merendeel hiervan bevindt zich ook nog in zachte plannen. • Hetzelfde geldt voor middenhuurwoningen. We zien een behoefte aan circa 125 tot 150 middenhuurwoningen t/m 2030. Hier staat een planvoorraad van 85 woningen tegenover. Van deze woningen zijn er slechts 5 vastgelegd in een hard bestemmingsplan. • De planvoorraad voor goedkope en middeldure koopwoningen sluit goed aan op de behoefte. • De planvoorraad voor dure koopwoningen (vanaf € 355.000) is op dit moment groter dan de woningbehoefte. Aangezien een groot deel van deze plannen al hard zijn, is er weinig ruimte om hier nog aanpassingen in te verrichten.

Dit geeft wel meer noodzaak aan het maken van extra plannen voor betaalbare woningen en daar waar dit nog wel mogelijk is verder bij te sturen in het programma. Dit kan bijvoorbeeld goed in het groot aantal plannen waarvoor het prijssegment nog onbekend is.

Woonopgaven scherp in beeld

Figuur 25: Confrontatie plancapaciteit en behoefte (2023 tot en met 2030), naar eigendomsvorm en prijssegment

Midden (€ Goedkoop (tot lib. Duur (vanaf 265K tot € Goedkoop Duur (vanaf Midden (tot 355K) grens) € 355K) (tot € 265K) € 1.000) € 1.000)

200

Behoefte op basis van woonvoorkeur

345

Behoefte op basis van verhuisgedrag

380

Plancapaciteit

40105

Behoefte op basis van woonvoorkeur

125

Behoefte op basis van verhuisgedrag

150

Plancapaciteit

580

Behoefte op basis van woonvoorkeur

Behoefte op basis van verhuisgedrag

120

Plancapaciteit

Behoefte op basis van woonvoorkeur Behoefte op basis van verhuisgedrag Behoefte op basis van woonvoorkeur

Behoefte op basis van verhuisgedrag

Plancapaciteit

20 20

Behoefte op basis van woonvoorkeur

Behoefte (woonvoorkeur) Harde plancapaciteit

65 -10

Plancapaciteit Plancapaciteit

600

-5 0 10

Behoefte op basis van verhuisgedrag

400

Plancapaciteit

On b.

Koop

Huur

-200

155 75 10

565

Behoefte (verhuisgedrag) Zachte plancapaciteit

Bron: Plancapaciteit gemeente Laarbeek (2023). Primos2022. WoOn2015, WoOn2018 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023). Afgerond op vijftallen.

800

Woonopgaven scherp in beeld

7. Wonen en zorg De gemeente Laarbeek heeft – zoals heel Nederland – te maken met vergrijzing. Dit heeft een sterke invloed op de huisvestingsopgave. Om grip te krijgen op deze specifieke opgave brengen we het huidige en toekomstig te verwachten zorggebruik in beeld (intra- en extramuraal). Op basis hiervan kan een inschatting gemaakt welk deel van deze zorgvraag in de reguliere voorraad opgevangen zal moeten worden. De huidige inzet van het Rijk en het zorgkantoor is namelijk gericht op ‘langer thuis’ en er wordt in principe geen intramurale capaciteit meer bijgebouwd. Er zal daarom meer ingezet moeten worden op het realiseren van geclusterde woonvormen en/of woningen met een bepaalde zorgcomponent in de reguliere voorraad (in een passende verhouding goedkoop, middelduur en duur).

Wlz intramuraal: groei van +120 cliënten tot 2033 Onder intramurale zorg wordt 24-uurs zorg verstaan voor cliënten die in een (zorg-)instelling wonen of verblijven. Het wordt geregeld op basis van zorg in natura (het zorgkantoor contracteert zorgaanbieders) of een persoonsgebonden budget (de cliënt koopt zelf de zorg in).

Daadwerkelijk zorggebruik als indicatie voor toekomstig zorggebruik Om een uitspraak te kunnen doen over de ontwikkeling van de zorgvraag in relatie tot de ontwikkeling van de bevolking maken we hierna gebruik van gegevens van het daadwerkelijke gebruik van zorg (en is daarmee beleidsarm). Dit doen we op de volgende wijze: • Eerst bepalen we het huidig gebruik van zorg per leeftijdsklasse. Dit doen we aan de hand van de registraties in zorginstellingen (afkomstig van o.a. het Zorgkantoor), CBS en de omvang van de (intramurale) bevolking per leeftijdsklasse in Laarbeek op basis van Primos2022. • Vervolgens gebruiken we de verwachte ontwikkeling van de intramurale bevolking tot 2033 volgens Primos2022 om de toekomstige zorgbehoefte per leeftijdsklasse te bepalen. We gaan er hierbij vanuit dat het aandeel zorgindicaties per type per leeftijdsklasse gelijk blijft ten opzichte van het huidig gebruik. Veranderingen in het aantal cliënten zullen in deze behoefteraming dus alleen door demografische ontwikkelingen in de intramurale bevolking optreden. • In deze raming is gekozen voor een doorkijk van tien jaar. Hierdoor kan vroegtijdig worden ingespeeld op lange termijnontwikkelingen. Reden om de doorkijk niet langer te maken is de onzekerheidsmarge: hoe groter de tijdshorizon is, hoe onzekerder de cijfers zullen zijn.

Het regelmatig monitoren van de woon-zorgbehoefte is daarom noodzakelijk.

275 intramurale Wlz-cliënten in 2023 in de gemeente Laarbeek We geven eerst inzicht in het aantal personen met een Wlz-indicatie die in gemeente Laarbeek in een instelling wonen. De tabel hieronder toont dat in de gemeente relatief veel ouderen met een Wlz-indicatie woonachtig zijn in een instelling. Van alle intramurale cliënten is circa 70% ouder dan 55 jaar en circa 55% ouder dan 75 jaar. Onderscheid makende naar type zorgbehoefte toont dat de meeste van deze cliënten (circa 35%) vanwege een psychogeriatrische aandoening zorg nodig heeft. Ook het aandeel verstandelijk gehandicapte cliënten (circa 25%) of somatische cliënten (circa 20%) is relatief hoog.

Woonopgaven scherp in beeld

Tabel 13: Intramurale Wlz-cliënten naar leeftijd en indicatie Leeftijdsgroep Aantal 2023

Aandeel 2023

0-15 jaar

15-25 jaar

25-35 jaar

35-45 jaar

45-55 jaar

55-65 jaar

65-75 jaar

12%

75-85 jaar

21%

85+ jaar

33%

Totaal

276

100%

Somatisch (54) 20%

26%

Psychogeriatrisch (99) Psychiatrisch (21) Lichamelijk gehandicapt (26)

36%

Verstandelijk gehandicapt (73) Zintuiglijk gehandicapt (2)

Bron links: Primos2022. Bewerking Stec Groep (2023). Bron rechts: Primos2022, CBS (2022, cijfers 2021). Bewerking Stec Groep (2023). Percentages op hele getallen. Tussen de haakjes het aantal cliënten per zorgbehoefte.

Prognose: aantal intramurale Wlz-cliënten groeit naar verwachting met 120 personen tot 2033 Op basis van Primos2022 verwachten we dat het totale aantal intramurale cliënten in de gemeente Laarbeek tot 2033 toeneemt met 120 personen, tot een totaal van 400 cliënten (zie tabel hieronder). Dit is een toename van bijna 45%. De toename wordt vooral bepaald door een groei in de leeftijdsgroepen 75-85 en 85+. In de leeftijdsgroepen tot 75 jaar is de toename zeer beperkt. In de groep 25-35 neemt het aantal intramurale Wlz-cliënten zelfs af.

Tabel 14: Intramurale Wlz-cliënten 2033 naar leeftijd (links) en type Wlz-indicatie (rechts) Leeftijdsgroep Aantal 2023

Aandeel 2023

Ontw.

0-15 jaar

15-25 jaar

25-35 jaar

-7

35-45 jaar

45-55 jaar

55-65 jaar

65-75 jaar

75-85 jaar

107

27%

+48

85+ jaar

154

39%

+64

Totaal

398

100%

122

’23-‘33 Somatisch (89)

1% 19%

22%

Psychogeriatrisch (165) Psychiatrisch (25) Lichamelijk gehandicapt (36)

41%

Verstandelijk gehandicapt (77) Zintuiglijk gehandicapt (3)

Woonopgaven scherp in beeld

Wanneer we deze zorgbehoefte uitsplitsen naar het type zorg zien we dat met name het aantal intramurale cliënten met een psychogeriatrische (+66 personen) of somatische (+35 personen) aandoening toeneemt (zie tabel hieronder). De zorgbehoefte vanuit deze aandoeningen (specifiek somatisch en psychogeriatrisch) ontstaat ook vaker vanuit de oudere bevolking. Dit is daarmee in lijn met de verwachte ontwikkeling per leeftijdsgroep. Op basis van het woonzorgmodel kan geconcludeerd worden dat de zorgbehoefte vanuit de overige zorgprofielen nauwelijks zal toenemen.

Tabel 15: Ontwikkeling intramurale Wlz-cliënten 2023-2033 naar type zorg Somatisch

Psychogeriatrisch

Psychiatrisch

Zintuigelijk gehandicapt

Lichamelijk gehandicapt

Verstandelijk gehandicapt

2023

2033

165

Ontw.

+35

+66

+10

Bron: Primos2022, CBS (2022, cijfers 2021). Bewerking Stec Groep (2023).

Wlz extramuraal: groei van +45 cliënten tot 2033 Niet alle personen met een indicatie Wlz ontvangen de zorg binnen een instelling. Zorg kan ook thuis (extramuraal) geleverd worden. De begeleiding, verzorging en/of behandeling wordt dan thuis geleverd waardoor cliënten thuis kunnen blijven wonen en niet in een (zorg-)instelling. Extramurale zorg vanuit de Wlz wordt geregeld via een volledig pakket thuis (vpt), modulair pakket thuis (mpt) of een persoonsgebonden budget (pgb). Ons model toont dat de aankomende tien jaar een toename van circa 45 mensen zien die zorg thuis ontvangen.

Tabel 16: Aandeel Wlz zorg in een instelling en thuis 2023

2033

Ontwikkeling

In een instelling

180

260

+80

Zorg thuis

138

+43

Totaal

276

398

+122

Bron: Primos2022, CBS (2022, cijfers 2021). Bewerking Stec Groep (2023).

Woonopgaven scherp in beeld

Waarschijnlijk sterke(-re) toenamen van gebruik VPT, MPT en PGB in de toekomst De groei van het aantal cliënten met een Wlz-indicatie is de afgelopen jaren vooral buiten de traditionele intramurale instellingen opgevangen. Op basis van het huidige Rijksbeleid is de verwachting dat deze uitstroom fors toe gaat nemen de komende jaren. Deze verschuiving hangt samen met de veranderende (woon-)voorkeur van cliënten en het feit dat ouderen steeds vaker thuis blijven wonen en de zorg thuis ontvangen. We adviseren deze ontwikkelingen goed te monitoren.

Wmo: +345 huishoudens met Wmo cliënt tot 2033 Hulp en ondersteuning (thuis) (extramuraal) De Wmo2015 regelt hulp en ondersteuning (thuis) zodat mensen zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen en deel kunnen nemen aan de maatschappij.

Extramuraal zorggebruik basis toekomstige Wmo cliënten Om het huidig en toekomstig aantal huishoudens met minimaal één Wmo2015-cliënt te bepalen, maken we gebruik van de meest recente cijfers over extramuraal zorggebruik van het CBS en de Primos2022 huishoudensprognose. Dit doen we op de volgende wijze: • Als basis gebruiken we de gegevens van het CBS over het aantal Wmo2015-cliënten per leeftijdsgroep in de gemeente Laarbeek uit 2021. Hierbij maakt het CBS tevens onderscheid naar typen maatwerkarrangementen. Daarnaast is ook het totale aantal huishoudens met tenminste één Wmo2015-cliënt bekend via het CBS per gemeente. Ook deze gegevens zijn beschikbaar tot 2021. • Om het aantal huishoudens naar leeftijdsgroep in 2023 te berekenen wordt Primos2022 gebruikt. Hierbij worden dezelfde verhoudingen en totalen aangehouden zoals deze in de CBS cijfers zijn genoteerd. Ook voor het verwachte aantal huishoudens met tenminste één Wmo2015-cliënt wordt de Primos-prognose (2022) aangehouden. Veranderingen in aantallen zijn hierdoor afhankelijk van demografische veranderingen. • De gegevens uit CBS over het aantal Wmo2015-cliënten per leeftijdsgroep in de gemeente Laarbeek uit 2021 zijn gebaseerd op zorg die in natura geleverd is. De huishoudens die middels een persoonsgebonden budget (pgb) de eigen Wmo-zorg regelen zijn niet in deze aantallen opgenomen.

In 2023 ontvangen circa 1.400 huishoudens hulp en ondersteuning (thuis) vanuit Wmo2015 In de gemeente Laarbeek zijn er in 2023 circa 1.400 huishoudens waar tenminste één persoon onder de Wmo2015 valt en daardoor extramurale zorg kunnen ontvangen. Deze huishoudens omvatten 8% van het totale aantal huishoudens in de gemeente. Uitgesplitst naar zorgbehoefte (huishoudens kunnen meerdere typen zorg ontvangen) zien we dat met name naar hulp bij het huishouden en andere hulpmiddelen en diensten veel vraag is.

Woonopgaven scherp in beeld

Tabel 17: Aantal huishoudens met minimaal één Wmo-cliënt in 2022, naar leeftijd (links) en type zorgbehoefte (rechts) Leeftijdsgroep Aantal 2023

Aandeel 2023

15-24 jaar

25-34 jaar

35-44 jaar

45-54 jaar

110

55-64 jaar

122

65-74 jaar

114

75-84 jaar

434

31%

85+ jaar

435

31%

Totaal

1.394

100%

12%

Ondersteuning thuis (163) 31%

Hulp bij het huishouden (431) Verblijf en opvang (35)

82% 3%

Hulpmiddelen en diensten (1137)

Bron links: Primos2022. Bewerking Stec Groep (2023). Bron rechts: CBS (2022, cijfers 2021). Bewerking Stec Groep (2023). Percentages afgerond op hele getallen. Omdat personen meer maatwerkvoorzieningen tegelijkertijd kunnen gebruiken, is het totaal per type voorziening hoger (het totaal in de cirkeldiagram) dan het totaal aantal cliënten dat vermeld is in de tabel.

Prognose: aantal Wmo2015-cliënten neemt toe met circa 345 huishoudens tot 2032 Op basis van Primos2022 verwachten we dat het aantal huishoudens met tenminste één Wmo2015-cliënt tot 2033 zal toenemen met circa 345 huishoudens, tot een totaal van circa 1.735 huishoudens. Deze toename wordt met name veroorzaakt door een forse toename van het aantal 75-plus huishoudens in Laarbeek tot 2033 (Primos, 2022). Van hen maakt het grootste deel gebruik van hulp bij het huishouden (circa 85%). Wanneer we kijken naar de ontwikkeling over de periode 2023 tot 2033 dan zien we dat er relatief meer vraag is naar hulp bij het huishouden (circa +120) en andere hulpmiddelen en diensten (+315).

Woonopgaven scherp in beeld

Tabel 18: Aantal huishoudens met minimaal één Wmo-cliënt in 2023, naar leeftijd (links) en type zorgbehoefte (rechts) Leeftijdsgroep Aantal 2023

Aandeel 2023

Ontw.

15-24 jaar

-2

25-34 jaar

-5

35-44 jaar

106

’23-‘33

45-54 jaar

-10

55-64 jaar

114

-8

65-74 jaar

119

75-84 jaar

534

31%

+100

85+ jaar

689

40%

+255

Totaal

1737

100%

+343

Ondersteuning thuis (177)

10% 32%

Hulp bij het huishouden (549) Verblijf en opvang (35)

84%

Hulpmiddelen en diensten (1454) 2%

Tabel 19: Ontwikkeling type zorgbehoefte bij huishoudens met minimaal één Wmo cliënt Ondersteuning Hulp bij huishouden (thuis)

Verblijf en opvang

Hulpmiddelen en diensten

2023

163

431

1137

2033

177

549

1454

Ontw.

+14

+118

+316

Bron: Primos2022, CBS (2022, cijfers 2021). Bewerking Stec Groep (2023).

Woonopgaven scherp in beeld

Bijlage: woonopgave uitgesplitst per kern

In deze bijlage zoomen we in op de afzonderlijke kernen. Voor de vier kernen in gemeente Laarbeek brengen we de woningvoorraad, de huishoudensontwikkeling en de woningbehoefte naar PMC’s in beeld. We hanteren hierbij de Primos Prognose 2022, omdat de Provinciale prognose minder recent is, niet tot 2043 rijkt en niet op lager dan gemeentelijk niveau beschikbaar is.

Beek en Donk

Figuur 26: Woningvoorraad naar eigendom (links) en prijsvorm en type (rechts)* Koopwoning en

7% 7% 28% 23%

Corporatie 70%

65% Particulier

10%

17%

Koop egw

5%3%

2% 5% 8%

Koop mgw SH egw

16% 2%

67% 62%

SH mgw VSH egw VSH mgw

Bron: WOZ-gegevens Gemeente Laarbeek (2023) en LMW (2020). Bewerking Stec Groep (2023). *Buitenste ring Beek en Donk, binnenste ring gemeente Laarbeek.

Woonopgaven scherp in beeld

Figuur 27: Koopwoningen (links) en huurwoningen (rechts) naar prijsklassen* 13%

< € 220.000

43%

17%

13% 14%

€ 220.000 - € 265.000 € 265.000 - € 305.000 € 305.000 - € 355.000 > € 355.000

Corp tot liberalisatie

12% 10% 1%

12%

Corp vanaf liberalisatie

13%

73% 77%

Part tot liberalisatie Part vanaf liberalisatie

Bron: WOZ-gegevens Gemeente Laarbeek (2023) en LMW (2020). Bewerking Stec Groep (2023). *Buitenste ring Beek en Donk, binnenste ring gemeente Laarbeek.

Figuur 28: Woningvoorraad naar bouwperiode (links) en woningtype (rechts) 1%

tot 1900

7% 26%

1900 tot 1945 22%

28%

21%

15%

Tussenwoning

1945 tot 1970 1970 tot 1985

16%

Appartement

1985 tot 2000 2000 en later

Hoekwoning

13%

33% 18%

2-onder-1 kap Vrijstaand

Bron: BAG (2023). Bewerking Stec Groep (2023).

Sterke toename huishoudens ouder dan 65 jaar verwacht op korte en lange termijn Het aantal huishoudens in 2023 light in de kern Beek en Donk op circa 4.800 huishoudens. De twee grootste doelgroepen zijn gezinnen en alleenstaanden en stellen ouder dan 65 jaar. Naar verwachting nemen de meeste huishoudensgroepen toe. Met name alleenstaanden en stellen ouder dan 65 jaar groeit sterk op korte en lange termijn (een totaal van 1.915 huishoudens in 2043). Het aantal alleenstaanden en stellen tot 35 jaar daalt naar verwachting de aankomende jaren (460 huishoudens in 2023, 265 huishoudens in 2043). In totaal groeit het aantal huishoudens in Beek en Donk met ongeveer +415 volgens de Primos prognose.

Woonopgaven scherp in beeld

Tabel 20: Huishoudensontwikkeling Beek en Donk, Primos 2022 Doelgroepen

‘23

’23 t/m ‘30

‘23-‘33

‘23-‘43

‘43

Alleenstaanden tot 35 jaar

215

-60 / 10

-27% / 6%

-65 / 10

-31% / 4%

-90 / 35

-43% / 16%

120 / 180

Stellen tot 35 jaar

250

-70 / 15

-27% / 6%

-75 / 10

-31% / 4%

-105 / 40

-43% / 16%

145 / 210

Gezinnen

1700

+45 / +60

+3% / +4%

+65 / +85

+4% / +5%

+140 / +160

+8% / +9%

1.840 / 1.860

Alleenstaanden & stellen 35 - 65 jaar

1070

+65 / +100

+6% / +9%

+50 / +90

+4% / +8%

+100 / +140

+9% / +13%

1.170 / 1.210

Alleenstaanden & stellen 65+

1555

+230 / +245

+15% / +16%

+275 / +290

+18% / +19%

+360 / +380

+23% / +24%

1.915 / 1.930

0/0

-6% /

+5 / +5

+31% / +32%

+10 / +10

+50% / +51%

25 / 25

+250 / +455

+5% / +9%

+415 / +620

+9% / +13%

5.210 / 5.415

Overig

-5% Totaal

4800

+215 / +380

+4% / +8%

Bron: Primos2022. Bewerking Stec Groep (2023). Afgerond op vijftallen en hele procenten. *Cijfers 2023 komen uit Primos 2022, definitieve cijfers voor 1-1-2023 zijn nog niet bekend.

Figuur 29: Woningbehoefte Beek en Donk 2023 t/m 2030 -100

-50

100

150

GGB SH GGB VSH GGB Koop APP/Nultr. SH APP/Nultr. VSH APP/Nultr. Koop

o.b.v. woonvoorkeuren o.b.v. verhuisgedrag

Invloed ambitiescenario Invloed ambitiescenario

Bron: Primos2022. WoOn2015 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023).

200

Woonopgaven scherp in beeld

Figuur 30: Woningbehoefte Beek en Donk 2023-2033 -100

-50

100

150

200

250

GGB SH GGB VSH GGB Koop APP/Nultr. SH APP/Nultr. VSH APP/Nultr. Koop

o.b.v. woonvoorkeuren o.b.v. verhuisgedrag

Invloed ambitiescenario Invloed ambitiescenario

Bron: Primos2022. WoOn2015 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023).

Figuur 31: Woningbehoefte Beek en Donk 2023-2043 -200

-100

100

200

300

GGB SH GGB VSH GGB Koop APP/Nultr. SH APP/Nultr. VSH APP/Nultr. Koop

o.b.v. woonvoorkeuren o.b.v. verhuisgedrag

Invloed ambitiescenario Invloed ambitiescenario

Bron: Primos2022. WoOn2015 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023).

400

Woonopgaven scherp in beeld

Figuur 32: Confrontatie plancapaciteit en behoefte - Beek en Donk (2023 t/m 2030), naar woningtype Onb eken Appartement Grondgebond en d en nultreden

Behoefte op basis van woonvoorkeur

Behoefte op basis van verhuisgedrag

Plancapaciteit

100 150 200 250 300 350 400 450

115

110

Behoefte op basis van woonvoorkeur

280

Behoefte op basis van verhuisgedrag

300

Plancapaciteit 0 55 Plancapaciteit

365

Behoefte (woonvoorkeur) Harde plancapaciteit

Behoefte (verhuisgedrag) Zachte plancapaciteit

Bron: Plancapaciteit gemeente Laarbeek (2023). Primos2022. WoOn2015, WoOn2018 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023). Afgerond op vijftallen.

Figuur 33: Confrontatie plancapaciteit en behoefte - Beek en Donk (2023 t/m 2030), naar eigendomsvorm 0

100

Huur

Behoefte op basis van woonvoorkeur

Koop Onb eken d

300

350

160

Behoefte op basis van woonvoorkeur

135 75 125

Plancapaciteit 0 Behoefte (woonvoorkeur) Harde plancapaciteit

250

305

Plancapaciteit 10

Plancapaciteit

200

240

Behoefte op basis van verhuisgedrag

150

300 Behoefte (verhuisgedrag) Zachte plancapaciteit

Bron: Plancapaciteit gemeente Laarbeek (2023). Primos2022. WoOn2015, WoOn2018 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023). Afgerond op vijftallen.

Woonopgaven scherp in beeld

Aan welke woningtypen bestaat nog behoefte? • Levensloopbestendige woningen om doorstroming te bevorderen • Betaalbare woningen voor starters (lage/middeninkomens) • Gemengde concepten waar jong en oud door elkaar samenwonen Van welk woningtypen is er al teveel? • Grote kavels in luxe segment Aan welk woningtype bestaat over 10 jaar nog steeds behoefte? • Levensloopbestendige woningen • Betaalbare woningen (sociaal) • Kleinschalig wonen Wat zijn cruciale plekken voor de vitaliteit? • Lijkt goed te gaan Welke overige aandachtspunten wilt u nog meegeven? • Voorzieningen Beek en Donk hebben aantrekkende werking voor gemeente (denk aan zorg, onderwijs, sport winkels etc) • Senioren geven aan ‘vast’ te zitten. Bij doorstroming naar geschikt aanbod ook prijs van belang

Woonopgaven scherp in beeld

Aarle-Rixtel

Figuur 34: Woningvoorraad naar eigendom (links) en prijsvorm en type (rechts)* 7% 23%

7% 23% 70% 70%

Corporatie

15% 16% 2%

Koop egw

5%3%

Koopwoni ngen

Koop mgw

5%2% 8%

SH egw 67% 68%

Particulier

SH mgw VSH egw VSH mgw

Bron: WOZ-gegevens Gemeente Laarbeek (2023) en LMW (2020). Bewerking Stec Groep (2023). *Buitenste ring Aarle-Rixtel, binnenste ring gemeente Laarbeek.

Figuur 35: Koopwoningen (links) en huurwoningen (rechts) naar prijsklassen* 9% 10% 13%

53% 15%

< € 220.000 € 220.000 - € 265.000 € 265.000 - € 305.000 € 305.000 - € 355.000 > € 355.000

Corp tot liberalisatie

10% 14%

12%

Corp vanaf liberalisatie

13%

3% 2%

73% 73%

Part tot liberalisatie Part vanaf liberalisatie

Bron: WOZ-gegevens Gemeente Laarbeek (2023) en LMW (2020). Bewerking Stec Groep (2023). *Buitenste ring Aarle-Rixtel, binnenste ring gemeente Laarbeek.

Woonopgaven scherp in beeld

Figuur 36: Woningvoorraad naar bouwperiode (links) en woningtype (rechts) 3%

tot 1900

20%

1900 tot 1945 1945 tot 1970

20% 19%

Appartement

11% 30%

Tussenwoning 17%

1970 tot 1985 1985 tot 2000

29%

15%

27%

Hoekwoning 2-onder-1 kap Vrijstaand

2000 en later

Bron: BAG (2023). Bewerking Stec Groep (2023).

Ondanks verwachte daling aantal huishoudens onder 65 jaar, alsnog een stijging in totaal Het aantal huishoudens in 2023 light in de kern Aarle-Rixtel op circa 2.420 huishoudens. De twee grootste doelgroepen zijn gezinnen en alleenstaanden en stellen ouder dan 65 jaar. Naar verwachting nemen het aantal alleenstaanden en stellen van 65 jaar en ouder toe op korte en lange termijn. Het aantal alleenstaanden en stellen tot 65 jaar neemt af volgens de prognose. Met name op lange termijn zal deze daling sterker zijn. Het totaal aantal huishoudens in Aarle-Rixtel stijgt echter met op lange termijn 4% ten opzichte van 2023. Het totaal komt dan uit op rond de 2.500 huishoudens.

Tabel 21: Huishoudensontwikkeling Aarle-Rixtel, Primos 2022 Doelgroepen

‘23

’23 t/m ‘30

‘23-‘33

‘23-‘43

‘43

Alleenstaanden tot 35 jaar

0 / +20

-3% / +35%

0 / +30

-2% / +46%

-15 / +15

-21% / +27%

50 / 75

Stellen tot 35 jaar

0 / +25

-3% / +35%

0 / +30

-2% / +46%

-15 / +20

-21% / +27%

55 / 90

Gezinnen

875

-10 / 0

-1% / 0%

-20 / 10

-2% /

+15 / +25

+2% / +3%

890 / 900

-4% / 0%

-35 / 15

-6% / -2%

-65 / 40

-11% / -7%

490 / 510

-20 / -5

-1%

Alleenstaanden & stellen 35 - 65 jaar

550

Alleenstaanden & stellen 65+

855

+80 / +85

+9% / +10%

+100 / +110

+12% / +13%

+170 / +180

+20% / +21%

1.025 / 1.035

Overig

0/0

-20% / -19%

0/0

-20% / -19%

0/0

0% / +1%

5/5

Totaal

2.420

+45 / +125

+2% / +5%

+45 / +150

+2% / +6%

+90 / +195

+4% / +8%

2.510 / 2.615

Bron: Primos2022. Bewerking Stec Groep (2023). Afgerond op vijftallen en hele procenten. *Cijfers 2023 komen uit Primos 2022, definitieve cijfers voor 1-1-2023 zijn nog niet bekend.

Woonopgaven scherp in beeld

Figuur 37: Woningbehoefte Aarle-Rixtel 2023 t/m 2030 -100

-80

-60

-40

-20

100

GGB SH GGB VSH GGB Koop APP/Nultr. SH APP/Nultr. VSH APP/Nultr. Koop

o.b.v. woonvoorkeuren o.b.v. verhuisgedrag

Invloed ambitiescenario Invloed ambitiescenario

Bron: Primos2022. WoOn2015 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023).

Figuur 38: Woningbehoefte Aarle-Rixtel 2023-2033 -150

-100

-50

100

GGB SH GGB VSH GGB Koop APP/Nultr. SH APP/Nultr. VSH APP/Nultr. Koop o.b.v. woonvoorkeuren

Invloed ambitiescenario

o.b.v. verhuisgedrag

Invloed ambitiescenario

Bron: Primos2022. WoOn2015 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023).

150

Woonopgaven scherp in beeld

Figuur 39: Woningbehoefte Aarle-Rixtel 2023-2043 -250

-200

-150

-100

-50

100

150

200

GGB SH GGB VSH GGB Koop APP/Nultr. SH APP/Nultr. VSH APP/Nultr. Koop

o.b.v. woonvoorkeuren o.b.v. verhuisgedrag

Invloed ambitiescenario Invloed ambitiescenario

Bron: Primos2022. WoOn2015 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023).

Figuur 40: Confrontatie plancapaciteit en behoefte – AarleRixtel (2023 t/m 2030), naar woningtype Onb eken Appartement Grondgebond en d en nultreden

-40 -20 Behoefte op basis van woonvoorkeur

-25

Behoefte op basis van verhuisgedrag

-25

Plancapaciteit

20 40 60 80 100 120 140 160 180

Behoefte op basis van woonvoorkeur

150

Behoefte op basis van verhuisgedrag

155

Plancapaciteit

1010

Plancapaciteit

Behoefte (woonvoorkeur) Harde plancapaciteit

110 Behoefte (verhuisgedrag) Zachte plancapaciteit

Bron: Plancapaciteit gemeente Laarbeek (2023). Primos2022. WoOn2015, WoOn2018 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023). Afgerond op vijftallen.

Woonopgaven scherp in beeld

Figuur 41: Confrontatie plancapaciteit en behoefte – AarleRixtel (2023 t/m 2030), naar eigendomsvorm -20

Huur

Behoefte op basis van woonvoorkeur

Koop

80 25

-5

Plancapaciteit

100

Plancapaciteit

Behoefte (woonvoorkeur) Harde plancapaciteit

100 120 140 160

135

Behoefte op basis van woonvoorkeur Behoefte op basis van verhuisgedrag

100

Behoefte op basis van verhuisgedrag Plancapaciteit

Onb eken d

105 Behoefte (verhuisgedrag) Zachte plancapaciteit

Bron: Plancapaciteit gemeente Laarbeek (2023). Primos2022. WoOn2015, WoOn2018 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023). Afgerond op vijftallen.

Aandachtspunten uit consultatieronde Op 24 april is er met ieder van de vier kernen een consultatierond gehouden. Tijdens deze sessie kregen inwoners de kans hun mening te geven en de uitkomsten van het onderzoek aan te scherpen en aan te vullen met lokale informatie en kennis. Er zijn tijdens de consultatieronde (op hoofdlijn) vijf vragen gesteld. Hieronder zijn per vraag de gegeven antwoorden beknopt opgesomd. Aan welke woningtypen bestaat nog behoefte? • Betaalbare woningen voor starters (liefst rijwoningen) • Levensloopbestendige woningen om doorstroming te bevorderen (geschikt voor jong en oud) Van welk woningtypen is er al teveel? • Grote vrijstaande koopwoningen Aan welk woningtype bestaat over 10 jaar nog steeds behoefte? • Eengezinswoningen • Betaalbare woningen voor alleenstaanden Wat zijn cruciale plekken voor de vitaliteit? • Locaties die nu in gebruik zijn door industrie Welke overige aandachtspunten wilt u nog meegeven? • Hoge appartementengebouwen (+3 lagen) zijn niet passend. • Heb aandacht voor de bestaande voorraad: welke potentie zit daar in? • Ga anders nadenken over mobiliteit. Parkeren (bij woningen) neemt veel ruimte in beslag.

Woonopgaven scherp in beeld

Lieshout

Figuur 42: Woningvoorraad naar eigendom (links) en prijsvorm en type (rechts)* 7% 17%

Koopwonin gen

23%

Corporatie

Koop mgw

5%2% 8%

14%

70% 76%

Koop egw

4%3% 3%

SH egw

16% 2%

67% 74%

Particulier

SH mgw VSH egw VSH mgw

Bron: WOZ-gegevens Gemeente Laarbeek (2023) en LMW (2020). Bewerking Stec Groep (2023). *Buitenste ring Lieshout, binnenste ring gemeente Laarbeek.

Figuur 43: Koopwoningen (links) en huurwoningen (rechts) naar prijsklassen* 9%

< € 220.000

8% 8% 58%

17%

€ 220.000 - € 265.000 € 265.000 - € 305.000 € 305.000 - € 355.000 > € 355.000

Corp tot liberalisatie

10% 18% 4%

12%

Corp vanaf liberalisatie

13%

73%

68%

Part tot liberalisatie Part vanaf liberalisatie

Bron: WOZ-gegevens Gemeente Laarbeek (2023) en LMW (2020). Bewerking Stec Groep (2023). *Buitenste ring Lieshout, binnenste ring gemeente Laarbeek.

Woonopgaven scherp in beeld

Figuur 44: Woningvoorraad naar bouwperiode (links) en woningtype (rechts) 1%

16%

tot 1900 1900 tot 1945

22% 21%

1945 tot 1970

32%

18%

13%

1985 tot 2000 2000 en later

Tussenwoning Hoekwoning

1970 tot 1985

34%

Appartement

28%

2-onder-1 kap Vrijstaand

Bron: BAG (2023). Bewerking Stec Groep (2023).

Met name een verwachte daling in het aantal gezinnen in kern Lieshout Het aantal huishoudens in 2023 ligt in de kern Lieshout op circa 1.830 huishoudens. De twee grootste doelgroepen zijn gezinnen en alleenstaanden en stellen ouder dan 65 jaar. Naar verwachting neemt het aantal huishoudens ouder dan 65 jaar het sterkst toe op korte en lange termijn. Bovendien is er een lichte stijging van het aantal alleenstaanden en stellen tot 65 jaar te zien in de prognose. Het aantal gezinnen neemt naar verwachting af. Tot en met 2030 ongeveer met 10%. Al met al stijgt het aantal huishoudens naar verwachting licht tot 2043 met 4%.

Tabel 22: Huishoudensontwikkeling Lieshout, Primos 2022 Doelgroepen

‘23

’23 t/m ‘30

‘23-‘33

‘23-‘43

‘43

Alleenstaanden tot 35 jaar

+5 / +20

+6% / +36%

0 / +20

+1% / +38%

0 / +25

+4% / +42%

60 / 85

Stellen tot 35 jaar

+5 / +25

+6% / +36%

0 / +25

+1% / +38%

+5 / +30

+4% / +42%

70 / 95

Gezinnen

655

-65 / 60

-10% / -9%

-85 / 75

-13% / -12%

-110 / 100

-17% / -16%

545 / 555

Alleenstaanden & stellen 35 - 65 jaar

410

+5 / +15

+1% / +4%

+10 / +30

+3% / +7%

+20 / +35

+5% / +9%

430 / 445

Alleenstaanden & stellen 65+

635

+90 / +95

+14% / +15%

+115 / +125

+18% / +19%

+160 / +170

+25% / +26%

800 / 805

Overig

0/0

-50% / -49%

0/0

-50% / -49%

0/0

-50% / -49%

0/0

Totaal

1.830

+35 / +100

+2% / +5%

+45 / +125

+2% / +7%

+75 / +155

+4% / +8%

1.905 / 1.985

Bron: Primos2022. Bewerking Stec Groep (2023). Afgerond op vijftallen en hele procenten. *Cijfers 2023 komen uit Primos 2022, definitieve cijfers voor 1-1-2023 zijn nog niet bekend.

Woonopgaven scherp in beeld

Figuur 45: Woningbehoefte Lieshout 2023 t/m 2030 -120

-100

-80

-60

-40

-20

100

GGB SH GGB VSH GGB Koop APP/Nultr. SH APP/Nultr. VSH APP/Nultr. Koop o.b.v. woonvoorkeuren

Invloed ambitiescenario

o.b.v. verhuisgedrag

Invloed ambitiescenario

Bron: Primos2022. WoOn2015 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023).

Figuur 46: Woningbehoefte Lieshout 2023-2033 -150

-100

-50

100

GGB SH GGB VSH GGB Koop APP/Nultr. SH APP/Nultr. VSH APP/Nultr. Koop

o.b.v. woonvoorkeuren o.b.v. verhuisgedrag

Invloed ambitiescenario Invloed ambitiescenario

Bron: Primos2022. WoOn2015 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023).

150

Woonopgaven scherp in beeld

Figuur 47: Woningbehoefte Lieshout 2023-2043 -250

-200

-150

-100

-50

100

150

200

GGB SH GGB VSH GGB Koop APP/Nultr. SH APP/Nultr. VSH APP/Nultr. Koop o.b.v. woonvoorkeuren

Invloed ambitiescenario

o.b.v. verhuisgedrag

Invloed ambitiescenario

Bron: Primos2022. WoOn2015 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023).

Figuur 48: Confrontatie plancapaciteit en behoefte – Lieshout (2023 t/m 2030), naar woningtype Onb eken Appartement Grondgebond en d en nultreden

-50

Behoefte op basis van woonvoorkeur

-30

Behoefte op basis van verhuisgedrag

-40

Plancapaciteit

100

80 135

Behoefte op basis van verhuisgedrag

145 0

Plancapaciteit

010

Behoefte (woonvoorkeur) Harde plancapaciteit

200

Behoefte op basis van woonvoorkeur

Plancapaciteit

150

Behoefte (verhuisgedrag) Zachte plancapaciteit

Bron: Plancapaciteit gemeente Laarbeek (2023). Primos2022. WoOn2015, WoOn2018 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023). Afgerond op vijftallen.

Woonopgaven scherp in beeld

Figuur 49: Confrontatie plancapaciteit en behoefte – Lieshout (2023 t/m 2030), naar eigendomsvorm -50

Huur

Behoefte op basis van woonvoorkeur

Koop

15 25

Behoefte op basis van woonvoorkeur

-5 -40

Onb eken d

Plancapaciteit

Behoefte (woonvoorkeur) Harde plancapaciteit

200

145

Plancapaciteit

150

110

Behoefte op basis van verhuisgedrag

100

0 Behoefte (verhuisgedrag) Zachte plancapaciteit

Bron: Plancapaciteit gemeente Laarbeek (2023). Primos2022. WoOn2015, WoOn2018 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023). Afgerond op vijftallen.

Aandachtspunten uit consultatieronde Op 24 april is er met ieder van de vier kernen een consultatierond gehouden. Tijdens deze sessie kregen inwoners de kans hun mening te geven en de uitkomsten van het onderzoek aan te scherpen en aan te vullen met lokale informatie en kennis. Er zijn tijdens de consultatieronde (op hoofdlijn) vijf vragen gesteld. Hieronder zijn per vraag de gegeven antwoorden beknopt opgesomd. Aan welke woningtypen bestaat nog behoefte? • Betaalbare grondgebonden woningen voor starters • Grondgebonden levensloopbestendige woningen voor ouderen Van welk woningtypen is er al teveel? • Grote vrijstaande woningen Aan welk woningtype bestaat over 10 jaar nog steeds behoefte? • Levensloopbestendige woningen geschikt voor jong en oud (= mix en goede sociale cohesie) Wat zijn cruciale plekken voor de vitaliteit? • Lijkt goed te gaan Welke overige aandachtspunten wilt u nog meegeven? • Kijk niet alleen naar inbreiding, maar ook naar uitbreiding • Diversiteit in leeftijd is belangrijk voor vitale wijken • Er moet een integrale aanpak voor voorzieningen komen • Heb aandacht voor de bestaande voorraad: welke potentie zit daar in?

Woonopgaven scherp in beeld

Mariahout

Figuur 50: Woningvoorraad naar eigendom (links) en prijsvorm en type (rechts)* 7%

Koopwoning en

8% 7%

23%

Corporatie

7% 2% 3% 8%5%

SH egw SH mgw

67%

VSH egw

82%

Particulier

85%

Koop mgw

16% 2%

70%

Koop egw

VSH mgw

Bron: WOZ-gegevens Gemeente Laarbeek (2023) en LMW (2020). Bewerking Stec Groep (2023). *Buitenste ring Mariahout, binnenste ring gemeente Laarbeek.

Figuur 51: Koopwoningen (links) en huurwoningen (rechts) naar prijsklassen* 5%

4% < € 220.000 11%

75%

€ 220.000 - € 265.000 € 265.000 - € 305.000 € 305.000 - € 355.000 > € 355.000

22%

Corp tot liberalisatie 12%

13%

46%

73% 32%

Corp vanaf liberalisatie Part tot liberalisatie Part vanaf liberalisatie

Bron: WOZ-gegevens Gemeente Laarbeek (2023) en LMW (2020). Bewerking Stec Groep (2023). *Buitenste ring Mariahout, binnenste ring gemeente Laarbeek.

Woonopgaven scherp in beeld

Figuur 52: Woningvoorraad naar bouwperiode (links) en woningtype (rechts) 1% 12%

24%

tot 1900

1900 tot 1945 22%

1945 tot 1970 1970 tot 1985

19%

2% 6%

Tussenwoning

23%

60%

Hoekwoning 2-onder-1 kap

1985 tot 2000

22%

Appartement

Vrijstaand

2000 en later

Bron: BAG (2023). Bewerking Stec Groep (2023).

Toenemende vergrijzing verwacht in Mariahout, terugloop in het aantal gezinnen en huishoudens onder de 35 jaar Het aantal huishoudens in 2023 ligt in de kern Mariahout op circa 765 huishoudens. De twee grootste doelgroepen zijn gezinnen en alleenstaanden en stellen tussen 35 en 65 jaar en ouder dan 65 jaar. Naar verwachting nemen deze twee doelgroepen de aankomende jaren toe. Daartegenover staat een verwachte daling in het aantal alleenstaanden en stellen tot 35 jaar en gezinnen. De vergrijzing in Mariahout is echter sterker, wat waarschijnlijk zal leiden tot een totale lichte toename van het aantal huishoudens in de kern.

Tabel 23: Huishoudensontwikkeling Mariahout, Primos 2022 Doelgroepen

‘23

’23 t/m ‘30

‘23-‘33

‘23-‘43

‘43

Alleenstaanden tot 35 jaar

-5 / 0

-20% / +9%

-5 / +5

-26% / +11%

-15 / -5

-61% / -24%

10 / 20

Stellen tot 35 jaar

-5 / +5

-20% / +9%

-10 / +5

-26% / +11%

-20 /-5

-61% / -24%

10 / 20

Gezinnen

330

-30 / 25

-9% /

-8%

-30 / 25

-8%

-40 / 35

-12% / -10%

290 / 295

Alleenstaanden & stellen 35 - 65 jaar

140

+15 / +20

+12% / +16%

+15 / +20

+11% / +15%

+10 / +20

+9% / +13%

150 / 155

Alleenstaanden & stellen 65+

240

+25 / +30

+11% / +12%

+35 / +40

+15% / +16%

+70 / +75

+29% / +30%

310 / 315

Overig

0/0

0% / +1%

0/0

0% / +1%

0/0

Totaal

765

+5 / +30

+1% / +4%

+5 / +40

1% / +5%

+10 / +45

+1% / +6%

775 / 805

Woonopgaven scherp in beeld

Bron: Primos2022. Bewerking Stec Groep (2023). Afgerond op vijftallen en hele procenten. *Cijfers 2023 komen uit Primos 2022, definitieve cijfers voor 1-1-2023 zijn nog niet bekend.

Figuur 53: Woningbehoefte Mariahout 2023 t/m 2030 -60

-40

-20

GGB SH GGB VSH GGB Koop APP/Nultr. SH APP/Nultr. VSH APP/Nultr. Koop

o.b.v. woonvoorkeuren o.b.v. verhuisgedrag

Invloed ambitiescenario Invloed ambitiescenario

Bron: Primos2022. WoOn2015 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023).

Figuur 54: Woningbehoefte Mariahout 2023-2033 -80

-60

-40

-20

GGB SH GGB VSH GGB Koop APP/Nultr. SH APP/Nultr. VSH APP/Nultr. Koop o.b.v. woonvoorkeuren o.b.v. verhuisgedrag

Invloed ambitiescenario Invloed ambitiescenario

Bron: Primos2022. WoOn2015 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023).

Woonopgaven scherp in beeld

Figuur 55: Woningbehoefte Mariahout 2023-2043 -150

-100

-50

100

150

GGB SH GGB VSH GGB Koop APP/Nultr. SH APP/Nultr. VSH APP/Nultr. Koop o.b.v. woonvoorkeuren o.b.v. verhuisgedrag

Invloed ambitiescenario Invloed ambitiescenario

Bron: Primos2022. WoOn2015 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023).

Figuur 56: Confrontatie plancapaciteit en behoefte – Mariahout (2023 t/m 2030), naar woningtype Onb eken Appartement Grondgebond en d en nultreden

-20 Behoefte op basis van woonvoorkeur Behoefte op basis van verhuisgedrag Plancapaciteit

100

-5 5 15 0

Behoefte op basis van woonvoorkeur

Behoefte op basis van verhuisgedrag

Plancapaciteit

10 5

Plancapaciteit

Behoefte (woonvoorkeur) Harde plancapaciteit

80 Behoefte (verhuisgedrag) Zachte plancapaciteit

Bron: Plancapaciteit gemeente Laarbeek (2023). Primos2022. WoOn2015, WoOn2018 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023). Afgerond op vijftallen.

Woonopgaven scherp in beeld

Figuur 57: Confrontatie plancapaciteit en behoefte – Mariahout (2023 t/m 2030), naar eigendomsvorm -60

-40

-20

Huur

Behoefte op basis van woonvoorkeur

Koop Onb eken d

100

Plancapaciteit

15 15

Behoefte op basis van woonvoorkeur

-5 -40

Plancapaciteit

100

Plancapaciteit

Behoefte (woonvoorkeur) Harde plancapaciteit

Behoefte op basis van verhuisgedrag

Behoefte (verhuisgedrag) Zachte plancapaciteit

Bron: Plancapaciteit gemeente Laarbeek (2023). Primos2022. WoOn2015, WoOn2018 & WoOn2021. LMW (31 december 2020). Bewerking Stec Groep (2023). Afgerond op vijftallen.

Aandachtspunten uit consultatieronde Op 24 april is er met ieder van de vier kernen een consultatierond gehouden. Tijdens deze sessie kregen inwoners de kans hun mening te geven en de uitkomsten van het onderzoek aan te scherpen en aan te vullen met lokale informatie en kennis. Er zijn tijdens de consultatieronde (op hoofdlijn) vijf vragen gesteld. Hieronder zijn per vraag de gegeven antwoorden beknopt opgesomd. Aan welke woningtypen bestaat nog behoefte? • De behoefte is bescheiden. Er bestaat vooral een kwalitatieve opgave: meer nultreden • Appartementen waren eerst een no-go, dat is nu aan het veranderen • Betaalbaar aanbod voor jongeren is er vrijwel niet Van welk woningtypen is er al teveel? • Grote vrijstaande woningen met veel grond/tuin Aan welk woningtype bestaat over 10 jaar nog steeds behoefte? • Levensloopbestendige woningen (inzetbaar voor jong en oud) Wat zijn cruciale plekken voor de vitaliteit? • Deze locaties zijn al voorzien van plannen, nu is uitvoering nodig Welke overige aandachtspunten wilt u nog meegeven? • Voor oudere doelgroep is naast woning de omgeving en haar voorzieningen cruciaal. Kan je dit in Mariahout bieden? • Denk in doorstroming lijk voor Mariahout uitkomst te bieden: ouderen bedienen en woningen vrijspelen voor andere groepen. • Er is een zelfbouwcultuur maar steeds meer focus op bestaande voorraad.

Woonopgaven scherp in beeld

Begrippenlijst Aftop. grens – aftoppingsgrens APP/Nultr. – appartement/nultreden woning A&S – alleenstaanden en stellen Corp – corporatie Egw – eengezinswoning GGB – grondgebonden Lib. grens – liberalisatiegrens Mgw – meergezinswoning Part – particulier SH – sociale huur VSH – vrijesector huur Wlz – wet langdurige zorg Wmo – wet maatschappelijke ondersteuning

Colofon Datum: 7 juni 2023 Projectnummer: 23.007 Opdrachtgever: Gemeente Laarbeek Opdrachtnemer: Stec Groep Adviseurs: Julia Bloem, Maartje Lucassen en Bouke Timmen Stec Groep Onderzoek en advies over wonen, werken en leefomgeving Postbus 217, 6800 AE Arnhem Willemsplein 5, 6811 KA Arhnem 026 - 751 41 00 info@stec.nl www.stec.nl

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Laarbeek&id=657a74ff-0ad9-44b3-89b4-8762531539f5