RIB26-105 Conceptomgevingsprogramma retail
Tekst van het document
De gemeente heeft de mogelijkheid om beleid te vertalen naar planregels in het omgevingsplan, dat van- uit juridisch oogpunt leidend is. Het bindt zowel gemeente als inwoners en bedrijven. De overheid kan haar beleidsdoelen niet altijd bereiken met één instrument. Juist een mix van (beleids)instrumenten bepaalt het succes. Ook beïnvloeden de instrumenten elkaar. Door hier op deze wijze in te voorzien wordt voorzienbaarheid gecreëerd en nadeelcompensatie zo veel mogelijk voorkomen. De gemeente Krimpenerwaard is al bezig met het opstellen van een gemeentebreed omgevingsplan. Ook zijn in 2025 voor- beschermingsregels ingezet als ‘tijdelijk noodverband’, om te voorkomen dat allerlei ongewenste functies zich vestigden in de centrumgebieden. Hierbij is geconcludeerd dat (een aantal van) de centrumgebieden compacter moet. Verschillende functies die nu uitgesloten zijn, kunnen juist bijdragen aan de levendigheid van aanloopstraten. Met een binnenplanse ver- gunning voor een omgevingsplanactiviteit (OPA) kan gemeente hier alsnog aan meewerken. Met dit omgevingsprogramma geven we meer duidelijkheid en maken we vergunningverlening voor gemeente een stuk eenvoudiger. Het omgevingsplan gemeente Krimpenerwaard wordt gefaseerd opgebouwd.
Om de regels uit het voorbereidingsbesluit op tijd juridisch vast te leggen in het omgevingsplan en om de uitgangspunten uit het afwegingskader te implementeren, worden de juridische regels opgenomen in het omgevingsplan in het eerstvolgende wijzigingsbesluit (thematisch deel 1). Op deze manier kan, binnen de werkingsperiode van het voorbereidingsbesluit, de gewenste bescherming structureel wor- den geborgd in de planregels van het omgevingsplan. Krimpenerwaard zet in op concentratie van voorzieningen in de aangewezen winkelgebieden. Retailfuncties die momenteel hierbuiten zijn gevestigd mogen hier blijven. Hier is nog een groot aantal (vers)winkels, horeca (m.n. fastfood/-service) en dienstverlening (o.a. kappers) aanwezig, mede vanwege de lagere huren. Deze ondernemers spelen in op een bepaalde behoefte. Retaillocaties buiten de aangewezen winkelgebieden worden dus niet actief gesaneerd, maar wanneer deze loca- ties leegkomen is transformatie naar een niet-retailfunctie gewenst en wordt de retailactiviteit gesaneerd. Dit vraagt om een goede (ruimtelijke) herinvulling, omdat deze gebieden vanuit historie als retailgebieden zijn ingericht. Hierdoor geldt 23/53 een duurzame instandhouding van het bestaande.
Maar verdere sanering naar de toekomst is wenselijk; het verdient de voorkeur om deze ondernemers waar mogelijk te integreren in de aangewezen, toekomstbestendige winkelgebieden. Voorliggend afwegingskader wordt pas van kracht bij vaststelling van het omgevingsprogramma Retail en wanneer het digi- taal beschikbaar wordt. Dit betekent dat planologische procedures die voor vaststelling zijn gestart, nog worden getoetst aan het op dat moment vigerende, voorgaande beleid. Dit wordt gerespecteerd. 4.1.2 Onbenutte plancapaciteit Een eerste verkenning langs geldende bestemmingsplannen in het tijdelijke deel van het omgevingsplan leert dat de ge- meente Krimpenerwaard nog de nodige plancapaciteit voor detailhandel en horeca heeft die buiten de aangewezen cen- trumgebieden liggen. Terwijl het juist wenselijk is om voorzieningen te clusteren om de vitaliteit in de centrumgebieden zoveel als mogelijk te behouden. Om te voorkomen dat bedrijven zich toch buiten de gewenste concentratiegebieden ves- tigen, zal de omvang van de plancapaciteit teruggedrongen moeten worden. Hiermee worden niet gebruikte planologische mogelijkheden voor detailhandel en horeca buiten de centrumgebieden geleidelijk afgebouwd. Dit is in lijn met eerder be- leid en provinciale en regionale afspraken.
Voorgesteld wordt om tot een regeling te komen om de onbenutte plancapaciteit buiten de afgebakende centrumgebieden om te zetten naar andere functies dan detailhandel of horeca. Eigenaren van een pand met een detailhandels- of horeca- bestemming die buiten de centrumgebieden zijn gelegen, die leeg staan of al langer dan één jaar anders in gebruik zijn, worden aangeschreven met het voornemen tot sanering van de planologische activiteit. Ze worden daarmee de mogelijk- heid geboden om alsnog tot invulling te komen van de planologische ruimte. Circa 1 jaar na de aanschrijving wordt een ontwerp omgevingsplan ter inzage gelegd met het voorstel de detailhandelsfunctie te laten vervallen. Dit vraagt de nodige capaciteit van ambtenaren. Het meest praktisch is om meerdere aanschrijvingen te bundelen in een jaarlijkse wijzigings- ronde. Hiertegen is bezwaar mogelijk. Met een dergelijk transformatiebeleid wordt voorzienbaarheid gecreëerd en nadeel- compensatie zoveel mogelijk voorkomen. 4.1.3 Afwegingskader nieuwe initiatieven Vestiging van een functie is mogelijk wanneer het past binnen het omgevingsplan. Wanneer dit niet past vormt het afwe- gingskader het toetsingskader voor concrete initiatieven die binnenkomen bij de gemeente. In alle kernen zetten we in op concentratie van het detailhandels- en horeca-aanbod.
Buiten de aangewezen centrumgebieden zijn nieuwe initiatieven niet wenselijk. Om de leefbaarheid en dynamiek te behouden zijn de centrumgebieden in een aantal kernen compacter geworden - het kernwinkelgebied - en is afwegingsruimte toegevoegd voor uitbreiding van het bestaande aanbod. Voor het landelijk gebied zijn specifieke regels opgenomen voor neven- en ondergeschikte activiteiten in de toeristische en recrea- tieve sector. Wel moet maatwerk geleverd kunnen worden bij initiatieven die erg (locatie)specifiek zijn of de leefbaarheid van (kleinere) kernen bevorderen: 1. Het gaat om een bijzonder en onderscheidend concept. Iets soortgelijks is er nog niet in de aangewezen centrumge- bieden óf 2. het gaat om een kleinschalig, lokaal concept dat de leefbaarheid in stand houdt dan wel vergroot in de kleinere ker- nen. Voorwaarde om hieraan medewerking te verlenen is dat: ● Er een aantoonbare behoefte is aan het initiatief; ● Het niet binnen bestaande centrumgebieden in te passen is of daar weinig toekomstperspectief heeft; ● De kwalitatieve meerwaarde en wisselwerking van de beoogde locatie en het plan is aangetoond; ● Er geen nieuw cluster ontstaat; ● Het geen blijvend negatief effect heeft op de aangewezen centrumgebieden of de ontwikkeling daarvan; ● Dit middels onafhankelijk onderzoek aangetoond kan worden.
24/53 4.1.4 Horeca en terrassen ● Aangesloten wordt bij de vier horeca categorieën, in aansluiting op de Retailvisie 2019, en de vergunningplicht voor exploitatie van openbare inrichtingen (APV Krimpenerwaard 2018). Mensen willen steeds meer buiten zitten, wat zorgt voor meer behoefte aan terrasruimte. Goede terrassen dragen bij aan aantrekkelijke centra. Bij de plaatsing moet wel rekening worden gehouden met andere gebruikers, de kwaliteit van de openbare ruimte en de openbare veiligheid. De omgang met terrassen kent verschillende uitdagingen, met name in de cen- tra. Er is behoefte aan meer terrasruimte, een kwaliteitsslag en de gemeente wenst meer grip op de openbare ruimte (on- der andere op de pleinen in de centra). De beleidsregels voor terrassen vallen onder de bevoegdheid van de burgemeester. Voorgesteld wordt om het beleid te volgen dat is uiteengezet in ‘Nadere regels voor het uitbaten van een terras in de ge- meente Krimpenerwaard’ (2022). 4.1.5 Monitoring Een van de vereisten van een omgevingsprogramma is dat de voortgang, uitvoering en het doelbereik van het omgevings- programma door monitoring wordt bewaakt. Gestelde doelen kunnen goed met huidige instrumenten worden gemonitord: ● Jaarlijkse ontwikkeling van het voorzieningenaanbod als onderdeel van evaluatie met voorzitters van de winkeliersver- enigingen. ● Periodiek via het Koopstromenonderzoek Randstad.
Het verdient de aanbeveling om hieraan toe te voegen: ● Monitoring sanering ongebruikte plancapaciteit: een jaarlijks overzicht van aanschrijvingen met een voornemen tot aanpassing van de activiteit; ● Tussentijdse, integrale evaluatie van het omgevingsprogramma Retail Krimpenerwaard na 5 jaar. 4.2 Overige (beleids-)maatregelen Er is een aantal overige beleidsaspecten en bijbehorend instrumentarium die ‘gewoon’ op orde moeten zijn. Deze vallen buiten de reikwijdte van het omgevingsprogramma. Het gaat onder meer om de volgende aspecten: ● Inrichting openbare ruimte: De openbare ruimte bepaalt voor een belangrijk deel hoe een winkelgebied beleefd wordt. Een aantrekkelijk centrum nodigt uit om te bezoeken en langer te verblijven. De openbare ruimte moet schoon en veilig zijn. Een attractief en verzorgd gevelbeeld, erfgoed, groen en water kunnen de verblijfskwaliteit enorm verg- roten. ● Toegankelijkheid: binnen de gemeente is voortdurend aandacht voor de toegankelijkheid van de winkelgebieden, on- der meer voor ouderen, visueel beperkten en mindervaliden. Bij ondernemers wordt blijvende aandacht gevraagd voor toiletvoorzieningen in winkels. Wanneer centrumgebieden opnieuw worden ingericht en bij werkzaamheden in de openbare ruimte is er aandacht voor het voorkomen van fysieke obstakels, parkeermogelijkheden en rustpunten zoals bankjes.
● Onderlinge samenwerking verbeteren: De toekomstbestendigheid van de winkelgebieden is niet alleen de verant- woordelijkheid van de gemeente, ondernemers of vastgoedeigenaren. Samen moeten ze zorgen voor een prettige en aantrekkelijke omgeving. Daarom is het van belang om zowel tussen ondernemers onderling (bijvoorbeeld BIZ, onder- nemersvereniging) als tussen ondernemers en de gemeente (bijvoorbeeld bedrijfsfunctionaris) de samenwerking te stimuleren. Dit geldt ook voor de begeleiding van nieuwe, startende ondernemers door hen toegang te bieden tot een lokaal netwerk van coaches, ondernemers en partners in de gemeente Krimpenerwaard. ● Koop lokaal: Gemeente ondersteunt initiatieven om lokaal kopen te bevorderen. Dit kan via de Stichting Promotie Krimpenerwaard en door ambtelijke en/of bestuurlijke betrokkenheid. ● Mobiliteit: De bereikbaarheid en mogelijkheden voor parkeren wordt in veel kernen gewaardeerd. De consument weet deze winkelgebieden goed te vinden, en de ondernemers doen hier daardoor ook hun voordeel mee. Nieuwe ontwikkelingen leiden tot een verandering van de mobiliteitsbehoefte. In de schaarse ruimte is er een spanningsveld 25/53 tussen de belangen van bewoners, bezoekers en ondernemers. Blijvend aandachtspunt zijn daarom thema’s als auto- bereikbaarheid, (betaalbare) parkeermogelijkheden, fietsparkeren en alternatieve/duurzame mobiliteitsvormen.
● Uitwerking visie voor centrumgebieden: herijken van de acties uit de retailvisie voor de verschillende centrumgebie- den. Voor de centrumgebieden van Schoonhoven en Bergambacht is een BIZ opgesteld. Gezien de huidige ontwikkelin- gen in Lekkerkerk is samenwerking noodzakelijk tussen (vastgoed)ondernemers om te komen tot een breed gedragen centrumvisie. Parallel hieraan is het gewenst een BIZ op te zetten om verdere samenwerking te bevorderen. ● Stimuleringsfonds: gezien de lange periode waarin beleid opgesteld wordt en effect heeft, kan het nuttig zijn om ook op korte termijn acties te ondernemen, bijvoorbeeld met een stimuleringsfonds. Waar het nodig is kan bijvoorbeeld actief gestuurd worden op het vullen van plinten, opknappen verouderde panden, toevoegen groen etc. Een stimule- ringsregeling voor starters in centrumgebieden kan bijdragen aan een gevarieerd en toekomstbestendig winkelaan- bod. Flankerende beleidsmaatregelen worden periodiek geactualiseerd als onderdeel van de gemeentelijk beleidscyclus. Dan vindt ook afstemming plaats op het omgevingsprogramma Retail. In veel gevallen is een goede afstemming met winkeliers- verenigingen effectiever dan extra regels. Dit sluit aan bij gemeentelijk doel om te werken met een minimum benodigd aantal regels. 4.3 Conclusie Het omgevingsprogramma Retail is vooral een bestendiging van bestaand beleid in de gemeente.
Het maakt de bestaande beleidsuitgangspunten concreet zodat de gemeente hier ook actie op kan ondernemen. Zo is dit omgevingsprogramma de basis voor het gemeentelijk omgevingsplan. Daarmee zorgen we er voor dat ongewenste ontwikkelingen in de centrumge- bieden worden voorkomen. Dit betekent dat de hiervoor genoemde maatregelen en het afwegingskader zo goed als be- leidsneutraal zijn. Een aantal afwijkingen: ● In dit omgevingsprogramma zijn de contouren van de verschillende centrumgebieden vastgelegd. Het compacter ma- ken van de centra is al jaren de beleidslijn van de gemeente (Retailvisie 2019), maar het is nog niet eerder zo concreet vastgelegd in beleid. Er worden geen nieuwe centrumgebieden of nieuwe initiatieven mogelijk gemaakt. Hiermee is geen sprake van een beleidswijziging, maar het planologisch vastleggen van eerdere beleidskeuzes. ● Een ander onderdeel van de uitvoering van het beleid is het saneren van plancapaciteit. Om daadwerkelijk te komen tot concentratie van bepaalde functies in de centrumgebieden, is het ook van belang om de mogelijkheden daarvoor elders te verwijderen, zodat ontwikkeling ook daadwerkelijk landen waar ze gewenst zijn. ● In Lekkerkerk wordt met de Retailvisie, net als in de andere dorpen, ingezet op concentratie in het centrum.
De situa- tie is zo gewijzigd de afgelopen jaren, dat we er niet aan ontkomen om een complete centrumvisie op te stellen voor Lekkerkerk. De inzet is daarbij dat de supermarkt verplaatst naar het centrum. ● Het afwegingskader volgt de verschillende beleidsuitgangspunten die al gelden in de gemeente (zoals de Retailvisie, beleidsregel horeca buitengebied). Een aantal functies is momenteel nog niet concreet vastgelegd in beleid, zoals de visie op kantoren en dienstverlenende bedrijven. Gelet op de functie van centrumgebieden als verblijfsgebied zetten we in op publieksgerichte functies. 26/53 Bijlage 1 Definities BESTEDINGEN Bestedingen zijn uitgaven van Nederlandse huishoudens/consumenten, aan goederen en diensten. BESTEDINGSPOTENTIEEL Het totaal aan detailhandelsbestedingen die door inwoners van een bepaald gebied gedaan kunnen worden. Dit wordt be- rekend door het inwonertal te vermenigvuldigen met gemiddelde (landelijke) besteding per hoofd van de bevolking, gecor- rigeerd naar inkomenssituatie in het betreffende gebied. BRUTO VLOEROPPERVLAK (BVO) Bebouwd oppervlak van een ruimte of een groep van ruimten is de oppervlakte, gemeten op vloerniveau langs de bui- tenom-trek van de opgaande scheidingsconstructies, die de desbetreffende ruimte of groep van ruimten omhullen. Meten vindt plaats op basis van NEN 2580.
COMMERCIELE VOORZIENINGEN Publieksgerichte bedrijven en instellingen die winst beogen door het leveren van goederen of diensten aan derden, zoals detailhandel, horeca, diensten en leisure. DAGELIJKSE GOEDEREN Artikelen gericht op voedings- en genotmiddelen en persoonlijke verzorging. In de praktijk wordt een onderscheid gemaakt in supermarkten, speciaalzaken en drogisterijen. DETAILHANDEL Het bedrijfsmatig te koop aanbieden, waaronder de uitstalling ten verkoop, verkopen en/of leveren van goederen aan de uiteindelijke gebruiker of verbruiker. DISTRIBUTIEPLANOLOGISCH ONDERZOEK Een marktruimteberekening waarbij vraag en aanbod met elkaar worden geconfronteerd in een bepaald marktgebied. Met een dpo worden de ontwikkelingsmogelijkheden van het detailhandelsaanbod onderzocht. GROOTSCHALIGE CONCENTRATIE Concentratie van 5 of meer verkooppunten in de detailhandel met een gemiddelde omvang per winkel van minimaal 500 m² wvo (bijvoorbeeld op woonboulevards). GROOTSCHALIGE DETAILHANDELSVESTIGING (GDV) Winkel met een ondergrens van 1.500 m² bedrijfsvloeroppervlak. HOOFDWINKELCENTRUM Een hoofdwinkelcentrum is het grootste winkelgebied, met de hoogste verzorgingsgraad in de woonplaats. KOOPKRACHTAFVLOEIING Het percentage van de bevolking dat buiten de eigen gemeente, regio of provincie aankopen doet.
KOOPKRACHTBINDING Het percentage van de bevolking dat in de eigen gemeente, regio of provincie aankopen doet. 27/53 KOOPSTROMEN De mate waarin consumenten in een aankoopplaats bepaalde artikelen koopt (detailhandelsbestedingen), naar plaats van herkomst. MAATSCHAPPELIJKE VOORZIENINGEN Gebouwde voorzieningen voor maatschappelijke organisaties en hun aanbod aan diensten en activiteiten die voorzien in een maatschappelijke behoefte zoals sport, cultuur, zorg, onderwijs en welzijn. NIET-DAGELIJKSE GOEDEREN Alle artikelen die niet behoren tot de dagelijkse goederen. De Locatus-branches Mode & Luxe, Vrije Tijd, In/Om Huis en Overige Detailhandel vallen hier onder. VLOERPRODUCTIVITEIT Totale omzet in de branche gedeeld door het totale aantal m2 winkelvloeroppervlakte in de branche. OMNI-CHANNEL Het gebruik van verschillende kanalen (fysieke winkel, website, sociale media, krantadvertentie) om tot een voor de klant afgestemde ervaring te komen. ONDERSTEUNEND WINKELCENTRUM Naast één centraal winkelgebied kunnen in een plaats een of meerdere ondersteunende winkelcentra worden onderschei- den. Hieronder worden gerekend: winkels in buurt- en wijkwinkelcentra en binnenstedelijke winkelstraten. PERIFERE DETAILHANDELSVESTIGING (PDV) Detailhandel op locaties buiten reguliere winkelcentra, bijvoorbeeld bedrijventerreinen.
Dergelijke locaties worden door- gaans benut voor detailhandel in volumineuze artikelen c.q. detailhandelsvestigingen die een groot winkeloppervlak nodig hebben. PUBLIEKSGERICHTE FUNCTIE Bedrijven en instellingen, die vrij toegankelijk zijn, in hoofdzaak baliewerkzaamheden of andere publieksdiensten verricht, zoals stomerijen, wasserettes, kappers, pedicures, makelaars, reis- en uitzendbureaus, ateliers en dergelijke, waarvan uit- straling en bedrijfsvoering (o.a. openingstijden en distributie) zodanig is dat de activiteit passend is binnen de desbetref- fende (centrum)gebieden. RETAIL Retail is de verzamelnaam voor bedrijven die goederen en diensten direct aan consumenten verkopen (inclusief diensten). Het gaat hier dus om zowel detailhandel, horeca als in het verlengde hiervan ook dienstverlening, ambachten en leisure in de betreffende winkel- en horecagebieden. VERSPREIDE BEWINKELING Alle verkooppunten die buiten een van de andere genoemde winkelgebieden vallen, worden tot de verspreide winkels ge- rekend WINKEL Met een winkel wordt een fysiek verkooppunt bedoeld. WINKELGEBIED Een winkelgebied is een cluster met ten minste vijf winkels. 28/53 WINKELVLOEROPPERVLAKTE (WVO) Winkelvloeroppervlakte is het aantal vierkante meters van een winkel dat voor de consument zichtbaar is/ toegankelijk is.
ZHOV Zuid-Hollandse Omgevingsverordening 29/53 Bijlage 2 Kaartbeelden behorende bij het afwegingskader uit paragraaf 4.2 BERGAMBACHT SCHOONHOVEN CENTRUM
30/53 SCHOONHOVEN PLESMANLAAN STOLWIJK
31/53 HAASTRECHT OUDERKERK AAN DEN IJSSEL
32/53 LEKKERKERK KRIMPEN AAN DE LEK
33/53 GOUDERAK
34/53 Bijlage 3 Analyse planregels en beleidskaders Het afwegingskader Retail voor de gemeente Krimpenerwaard staat niet op zichzelf. Verschillende beleidsstukken en af- spraken, zowel binnen de gemeente als in regionaal verband, zijn hieraan voorafgegaan. Bovendien heeft het raakvlakken met andere beleidssectoren die we in dit hoofdstuk benoemen. B3.1 ANALYSE PLANREGELS De bestemmingsplanregels voor de verschillende centrumgebieden, als onderdeel van het tijdelijk omgevingsplan van de gemeente Krimpenerwaard, zijn geanalyseerd. Onderstaande de belangrijkste uitkomsten. ● Elk centrumgebied heeft een in ieder geval een centrum- of gemengde bestemming waar meerdere functies zijn toe- gestaan. ● De invulling van de centrum- of gemengde stemming is niet in elk bestemmingsplan gelijk. In bijvoorbeeld Ouderkerk aan den IJssel of Gouderak zijn maatschappelijke voorzieningen niet mogelijk in de centrumbestemming, maar hebben ze een separate enkelbestemming Maatschappelijk. ● Naast de centrum- en gemengde bestemming zijn er soms ook enkelbestemmingen Detailhandel, Horeca, Maatschap- pelijk, Bedrijf en Wonen. ● In Wonen worden ook centrumfuncties mogelijk gemaakt bij aanduiding. ● Er zijn verschillende regelingen ten aanzien van wonen op de begane grond: ● Begripsbepalingen lopen niet gelijk: perifere en volumineuze detailhandel, horeca, kantoor, maatschappelijk, dienst- verlening.
● Horeca heeft verschillende definities, maar ook nog verschillende horecacategorieën: - In de retailvisie 2019 is een voorstel gedaan voor 4 horecacategorieën. - In het chw bestemmingsplan Binnenstad Schoonhoven is deze categorisering al toegepast. - Andere categoriseringen zijn: ● Lichte – middelzware – zware horeca ● Categorie 1 t/m 6 ● Winkelondersteunende – lichte – zware horeca ● Categorie 1, 2 en 3 Winkelgebied Bestemmingsplan Overal toegestaan (dus ook begane grond) alleen op verdieping toegestaan Centrum Bergambacht Dorpskernen Bergambacht Gemengd, Wonen Centrum (behalve bij aanduiding) Centrum Schoonhoven Chw bestemmingsplan Binnenstad Schoonhoven Gemengd-Zilveras, Gemengd-Lopikerstraat Albert Plesmanlaan Schoonhoven Schoonhoven-Noord Gemengd-2 Centrum Stolwijk en Haastrecht Dorpskernen 2014 Detailhandel (bestaand), Horeca (bestaand), Gemengd, Maatschappelijk (bij aanduiding) Centrum (behalve bij aanduiding) Centrum Ouderkerk ad Ijssel Kern Ouderkerk aan den Ijssel Centrum, Detailhandel, Wonen Centrum Lekkerkerk en Krimpen aan de Lek Bestemmingsplan Dorpskernen Centrum, Wonen Centrum Gouderak Kern Gouderak Centrum, Wonen 35/53 B3.2 ANALYSE BELEIDSKADERS Op regionaal en provinciaal niveau zijn afspraken gemaakt die zijn vastgelegd in verschillende beleidsdocumenten. De meest relevante hieronder op een rij gezet.
ZUID-HOLLANDSE OMGEVINGSVERORDENING (ZHOV) INSTRUCTIEREGELS Artikel 7.48 (detailhandel) 1. Een omgevingsplan voorziet alleen in detailhandel in gebieden: a. binnen of aansluitend aan een bestaande winkelconcentratie in de centra van steden, dorpen en wijken; b. binnen een nieuwe wijkgebonden winkelconcentratie in een nieuwe woonwijk; c. binnen een nieuwe goed bereikbare en centraal gelegen winkelconcentratie als gevolg van herallocatie. 2. De detailhandel, bedoeld in het eerste lid, voldoet aan de volgende eisen: a. de ontwikkeling is in overeenstemming met het in bijlage IX, onder C, beschreven ontwikkelingsperspectief voor de daarin opgenomen te consolideren centra, te herpositioneren centra, te optimaliseren centra en de overige centra6; b. aangetoond is dat als gevolg van de ontwikkeling het woon- en leefklimaat niet onevenredig wordt aangetast en geen onaanvaardbare leegstand ontstaat; c. voor zover de ontwikkeling een omvang heeft van meer dan 4.000 m2 bruto-vloeroppervlakte in de binnensteden van Rotterdam en Den Haag of 2.000 m2 bruto-vloeroppervlakte in de andere centra, is ook met het oog op de eisen onder a en b, advies gevraagd aan de adviescommissie detailhandel Zuid-Holland. Artikel 7.49 (uitzonderingen detailhandel) 1. In afwijking van artikel 7.48 kan een omgevingsplan voorzien in de volgende detailhandel: a.
detailhandel in goederen die qua aard of omvang van de aangeboden goederen niet of niet goed inpasbaar is in de centra: i. detailhandel in brand- en explosiegevaarlijke goederen; ii. detailhandel in volumineuze goederen; iii. meubelbedrijven, inclusief in ondergeschikte mate een assortiment woninginrichting en stoffering, even- als detailhandel in de volumineuze woongoederen: keukens, badkamers, vloeren, zonwering en jacuzzi’s, voor zover de ontwikkeling plaatsvindt binnen de bedrijventerreinen met locaties voor perifere detailhan- delsvestigingen (PDV) waarvan de locatie geometrisch is begrensd in bijlage II; iv. tuincentra; v. bouwmarkten; b. kleinschalige detailhandel: i. in de vorm van een gemakswinkel; ii. bij sport-, culturele, medische, onderwijs, recreatie- en vrije tijdsvoorzieningen, en andere voorzieningen met veel bezoekers of passanten, met een assortiment dat aansluit op de aard van deze voorzieningen of locaties; c. ondergeschikte detailhandel: i. in ter plaatse vervaardigde goederen bij een productiebedrijf; ii. bij een beroep aan huis of bij een ambachtelijk bedrijf of dienstverlenend bedrijf, met een assortiment dat aansluit bij de hoofdactiviteit; iii. bij een agrarisch bedrijf met een assortiment van producten uit eigen teelt; d. afhaalpunten voor niet-dagelijkse artikelen op goed bereikbare locaties; e. kringloopwinkels; f.
kern gebonden supermarkten net buiten het winkelconcentratiegebied in kleine kernen, als is aangetoond dat hiervoor onvoldoende ruimte is in een bestaande winkelconcentratie en de leefbaarheid onder druk staat. 2. Het omgevingsplan kan toevoeging of uitbreiding van detailhandel, bedoeld in het eerste lid, onder a en f, alleen mo- gelijk maken als is aangetoond dat het woon- en leefklimaat niet onevenredig wordt aangetast en geen 6 Bijlage IX, onder C: te optimaliseren centra: Centrum Schoonhoven en Bergambacht 36/53 onaanvaardbare leegstand ontstaat. Ook met het oog hierop is advies gevraagd aan de adviescommissie detailhandel Zuid-Holland, voor zover het gaat om de detailhandel, bedoeld in het eerste lid, onder a, onderdelen 3, 4 of 5, of be- doeld in het eerste lid, onder f, en voor zover die nieuwe detailhandel een omvang heeft van meer dan 1.000 m2 bruto-vloeroppervlakte. 3. Een omgevingsplan dat voorziet in detailhandel als bedoeld in het eerste lid, onder a, stelt de volgende voorwaarden aan de nevenassortimenten: a. ten hoogste 20% van het netto-verkoopvloeroppervlakte met een maximum van 500 m2 wordt voor de verkoop van het nevenassortiment gebruikt; en b. het nevenassortiment past bij het hoofdassortiment. Artikel 7.51 Kantoren (…) 2. b.
kleinschalige zelfstandige kantoren tot een bruto-vloeroppervlakte van 1.000 m² per vestiging voor zover geen cluster van meer dan vijf kantoren ontstaat; BETEKENIS VOOR OMGEVINGSPROGRAMMA RETAIL ● Uitgangspunt van concentratie van detailhandel in bestaande winkelconcentraties ● Uitgangspunt van ruimtelijke afbakening winkelconcentraties is de bestaande situatie; niet vastgelegd door de provin- cie. ● In principe geen nieuwe detailhandel mogelijk buiten de bestaande winkelconcentraties, met uitzondering van be- noemde branches of situaties (bijvoorbeeld perifere detailhandel, kleinschalige detailhandel, supermarkt in kleine ker- nen). ● In een aantal gevallen is bij uitbreiding van detailhandel buiten de winkelconcentraties van meer dan 1.000 m2 bvo advies nodig van de adviescommissie detailhandel Zuid-Holland. ● Binnen de winkelconcentraties in de centra zijn alle detailhandelsbranches toelaatbaar ● Kantoren max 1000 m2 bvo per vestiging REGIONALE DETAILHANDELSSTRUCTUURVISIE MIDDEN-HOLLAND 2020: EEN VISIE OP VITALE STEDEN EN DORPEN (MAART 2021) Er is behoefte aan een actualisatie van de regionale detailhandelsvisie voor de Regio Midden-Holland. De Detailhandels- structuurvisie Midden-Holland dateert uit 2013 en gaf vooral de waarschuwing dat een veranderd landschap van consu- menten, bestedingen en winkels dringend om actie vroeg. Actie om winkels te behouden.
Actie om winkelgebieden aan- trekkelijk te houden en actie om een teveel aan winkelruimte een andere bestemming te gaan geven. Die actie is er geko- men en leidt inmiddels tot zichtbare resultaten bij de gemeenten in Midden-Holland. Resultaten die de waarschuwing van toen doen overgaan in nieuwe kansen en een nieuw ingeslagen weg naar de vorming van vitale toekomstbestendige stads- en dorpskernen. Vitale steden en dorpen waar detailhandel een belangrijke, actieve, eigentijdse en energieke rol blijft ver- vullen. Deze actualisatie geeft een beeld van de ontwikkeling van de detailhandelsstructuur in de gemeenten in Midden- Holland en het door deze gemeenten ontwikkelde beleid. De regionale detailhandelsstructuurvisie Midden-Holland 2020 geeft hieraan verdere verbinding en geeft een aantal kaders aan voor ontwikkelingen in de komende vijf jaar. Krimpenerwaard De detailhandel van Krimpenerwaard heeft in de verschillende dorpen een duidelijke plek en is daar ook stevig geworteld. De leegstand in Krimpenerwaard is met circa 6 tot 7% in de afgelopen jaren lager dan het regionale- en landelijke gemid- delde. Wel vragen de ontwikkelingen in het winkellandschap aandacht om het draagvlak te behouden en de positie te ver- stevigen.
Richting hieraan wordt gegeven door de eind 2019 vastgestelde Retailvisie Krimpenerwaard, tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de detailhandel in de verschillende kernen van de gemeente. Met de Retailvisie heeft de ge- meente de volgende ambities: ● Behoud van de eigen unieke identiteiten van alle kernen. ● Bieden van vrijheid en ruimte aan ondernemers om kansen te benutten. 37/53 ● Behoud en waar mogelijk versterken van koopkrachtbinding. ● Behoud van het boodschappenaanbod in de kernen, waarbij draagvlak bepalend is. ● Benutten van de kansen die recreatie en toerisme bieden. In de Retailvisie Krimpenerwaard is een ontwikkelrichting van de winkelgebieden aangegeven. Daarin is een inschatting gemaakt van het ontwikkelpotentieel. Op basis daarvan is een driedeling gemaakt in: ● Te optimaliseren centra, waarvoor een actieve aanpak wordt gekozen. ● Te versterken centra, waar lopende plannen worden afgerond. ● Te consolideren centra, waar beperkte maatregelen ingezet worden. Een aantal ontwikkelingen is reeds in gang gezet of voorgenomen. ● Zo wordt in Lekkerkerk ingezet op compact maken van het centrum. Een begin is gemaakt om de winkelfunctie in de aanloopstraat te vervangen door woningbouw. Hiermee wordt op een verdere consolidatie van het winkelgebied inge- zet met een versterking van de verblijfsfunctie.
● In Schoonhoven vindt een verdere vitalisering van de binnenstad plaats met een verdere versterking van de beleving, verblijf, horeca en toeristische attracties. Een verder positionering als zilverstad geeft hier vorm aan. Daarnaast is voorgenomen de winkelstructuur aan het Plesmanplein in Schoonhoven te versterken met een supermarktcluster van twee elkaar aanvullende winkelformules volgens het ‘haltermodel’. Daarbij wordt een verblijfsgebied ontwikkeld met horeca, enkele terrassen, speelvoorzieningen en een aantrekkelijk ingedeelde openbare ruimte. ● In Bergambacht wordt ingezet op een verder compact maken van het centrum en verhogen van de verblijfskwaliteit. ● Voor Haastrecht zijn er plannen om de supermarkt en aanvullende winkels te verplaatsen naar een plek naast het krappe centrum. Hiermee kan een moderne winkelfunctie voor het dorp worden behouden en in het centrum mogelijk plaats worden gevonden voor meer recreatieve functies en horeca. Koers De Retailvisie Krimpenerwaard richt zich op het behoud en ontwikkeling van een goed gespreide winkelstructuur in de ge- meente en het benutten van kansen voor ondernemers. In te spelen is op consumententrends zoals de behoefte aan een breed gesorteerd dagelijks aanbod in supermarkten. In te spelen is op de trend naar compacte en aantrekkelijke winkelge- bieden met verblijfskwaliteit.
Daaronder een verder benutten van kansen voor de horeca. Naast behoud van de inwoners als consument worden er ook kansen gezien om het draagvlak voor de retail te vergroten met bestedingen vanuit recreatie en toerisme. Vitale kernen: Om de centrale dorps- en stadscentra vitaal te houden gaat de regio uit van de visie op vitale kernen. Dit betekent dat door de gemeenten en winkeliers actief wordt gestuurd op het aantrekkelijk houden van deze centra en inge- zet wordt op voorkomen en verminderen van de leegstand. Dit door zo mogelijk panden her te bestemmen of met stimule- ring weer actief bezet te krijgen. Daarnaast wordt er naar gestreefd zoveel mogelijk bezoekfuncties in het centrale gebied gevestigd te krijgen. Winkelgebieden, branchering en innovatie: De gemeenten streven er naar de detailhandel zoveel mogelijk binnen aange- sloten winkelgebieden en goed geconcentreerd te laten plaatsvinden. Branchering is daarbij te respecteren, maar er is - binnen de wettelijke kaders - ook voldoende ruimte te geven aan innovatieve concepten die op een verrassende manier consumenten- en markttrends weten te volgen.
38/53 BETEKENIS VOOR OMGEVINGSPROGRAMMA RETAIL ● Verschillende ontwikkelrichtingen voor de centra in Krimpenerwaard. ● Behoud van de winkelstructuur. ● Meer aandacht voor compacte centra, en verblijfskwaliteit. ● Verder kansen benutten voor horeca ● Vitale kernen: aantrekkelijk houden van centra en voorkomen/verminderen leegstand: - Panden herbestemmen; - Met stimulering weer actief bezet krijgen; - Zo veel mogelijk bezoekfuncties in het centrale gebied. RETAILVISIE KRIMPENERWAARD (NOVEMBER 2019) Met de Retailvisie heeft de gemeente de volgende ambities vastgesteld: ● Behoud van de eigen, unieke identiteiten van alle kernen. Dit werkt door in de kaders voor de retail. ● Bieden van vrijheid en ruimte voor ondernemers om kansen te benutten, op voorwaarde van een gelijk speelveld. ● Behoud en waar mogelijk versterken van de gemeentelijke en lokale koopkrachtbinding. ● Behoud van het boodschappenaanbod in de kernen om de leefbaarheid op peil te houden. Het lokale draagvlak is daarbij bepalend. ● Benutten van de kansen die recreatie en toerisme bieden. Als onderdeel van de Retailvisie is een beoordeling opgenomen van het toekomstperspectief van de verschillende winkel- gebieden.
Gekeken is naar de uitgangssituatie van het winkelgebied (aanbod, leegstand, ruimtelijke structuur, parkeersitu- atie, bereikbaarheid, uitstraling van openbare ruimte en vastgoed, de verzorgingsfunctie en het economisch functioneren) en naar kansen en bedreigingen vanuit algemene trends en vanuit plannen in de omgeving. Op basis daarvan is een beoor- deling toegekend: ● Weerbaar: Klaar voor de toekomst, vanwege uitvoering van toekomstgerichte acties. ● Weerbaar met aandachtspunten: In beginsel klaar voor de toekomst, maar als bepaalde zaken niet aangepakt worden neemt het perspectief op termijn af. ● Onzeker: Gerichte actie is nodig om het toekomstperspectief weer positief te krijgen. ● Onzeker met concrete kansen: Als de kansen goed ingevuld worden, ligt een positief toekomstperspectief in het ver- schiet. ● Onzeker tot kwetsbaar: Door autonome ontwikkelingen is het onwaarschijnlijk dat het toekomstperspectief op ter- mijn substantieel kan verbeteren. 39/53 Door de uitgestrektheid van de gemeente, de ligging nabij sterke winkelgebieden in de regio (in Rotterdam en Gouda) en het ontbreken van een duidelijke centrale ‘hoofdkern’, heeft de Krimpenerwaard geen duidelijk hoofdwinkelgebied. De positie van de winkelgebieden moet daarom in samenhang met de omliggende regio gezien worden. In de structuur is om
40/53 die reden slechts een onderscheid gemaakt tussen centra met een lokale verzorgingsfunctie en centra met een regionale functie: ● Regionale functie, focus op recreatief winkelen en/of recreatief verblijf: Schoonhoven en Bergambacht. Deze plaat- sen vervullen een functie voor de gemeente en deels de omliggende regio (met name Lopikerwaard en Alblasser- waard). Dit vanwege het (van oudsher) aanwezige aanbod en de centrale ligging in het samenstel van de poldergebie- den Krimpenerwaard, Lopikerwaard en Alblasserwaard, op relatief grotere afstand van andere grotere winkelgebie- den. Door de historische omgeving en verleden als zilverstad heeft Schoonhoven ook een specifieke recreatieve ver- blijfsfunctie, los van de winkelfunctie. ● Lokale functie, focus op boodschappen: Lekkerkerk, Krimpen aan de Lek, Ouderkerk a/d IJssel, Haastrecht, Stolwijk, Schoonhoven Albert Plesmanplein en Gouderak. De inwoners van deze kernen zijn voor de dagelijkse aankopen in meer of mindere mate op de eigen kern gericht en voor overige voorzieningen op de grotere winkelgebieden in de regio. Lekkerkerk en Stolwijk hebben ook een bovenlokale functie: zij bevinden zich deels in de invloedssfeer van de regio en deels in die van Bergambacht (en Schoonhoven) en er zijn een aantal bovenlokale trekkers in deze centra ge- vestigd (o.a. mode en horeca).
Het beleid en de maatregelen in de uitwerking richten zich op het versterken van deze structuur. Afhankelijk van de positie van het winkelgebied in de structuur en het toekomstperspectief is een onderscheid gemaakt tussen: ● te optimaliseren centra, waar voor een actieve aanpak gekozen wordt. ● te versterken centra, waar lopende plannen afgerond worden. ● te consolideren centra, waar beperkte maatregelen ingezet worden. De focus ligt op de centrumgebieden met een gemeentelijke verzorgingsfunctie en op die lokale winkelgebieden waar het toekomstperspectief hooguit onzeker is. In Schoonhoven centrum, Bergambacht en Lekkerkerk zijn een actieve aanpak nodig om gewenste ontwikkelingen van de grond te krijgen. De benodigde lokale ontwikkelopgaven zijn gericht op herin- vulling van leegstand, realiseren van een compact centrum, versterken van het supermarktaanbod en verhogen van de ver- blijfskwaliteit en ruimte voor horeca. De centrumgebieden Krimpen a/d Lek, Haastrecht en Schoonhoven Albert Plesman- plein hebben ook een impuls nodig. Daarvoor liggen al plannen op stapel. Het is zaak die plannen af te ronden of door te zetten: voor zover nodig wordt er actief op gestuurd om tot realisatie te komen.
In winkelgebieden Stolwijk, Gouderak en Ouderkerk aan den IJssel wordt door de gemeente een consoliderend beleid gevoerd: er wordt niets afgeschreven, maar er worden slechts beperkt versterkende maatregelen genomen. Horeca in de vorm van drank- en voedselverstrekkers is aanwezig op vele plaatsen in de gemeente Krimpenerwaard: als specifiek bezoekdoel in de centrumgebieden met toeristisch-recreatieve functie, als ondersteunende functie in de bood- schappencentra en op solitaire locaties in de wijken, aan uitvalswegen en in het buitengebied. Voor horeca gelden de vol- gende uitgangspunten:
41/53 ● Gestreefd wordt naar concentratie en consolidatie van de horeca binnen de centrumgebieden. Aantrekkelijke concen- tratie van horeca draagt immers bij aan de economische levensvatbaarheid ervan en trekken meer impulsbezoekers dan solitaire locaties. ● Binnen centrumgebieden wordt ruimte geboden voor enige versterking (uitbreiding en vernieuwing) van het horeca- aanbod, omdat de horecasector sterk bijdraagt aan de ontmoetingsfunctie en levendigheid van centrumgebieden en het huidige horeca-aanbod in de gemeente relatief beperkt van omvang is. Dit geldt met name voor de branches res- taurants, lunchrooms en fastfoodzaken. De mate waarin versterking van het horeca-aanbod per centrumgebied ge- wenst is, is opgenomen in tabel 2.3. ● Meer en meer wordt de combinatie van detailhandel met horeca gemaakt (‘blurring’). Denk aan de bakker annex lunchroom, of de boekhandel annex koffiezaak. In centrumgebieden wordt nadrukkelijk ruimte geboden voor blurring van detailhandel en horeca, omdat dit aantrekkelijk is voor de consumentenverzorging en in de kleinere kernen ook bij kan dragen aan het bestaansrecht van ondernemers. Uiteraard gelden de richtlijnen uit de Alcoholwet. ● Er wordt terughoudend omgegaan met nieuwe solitaire horeca-initiatieven buiten de bestaande centrumgebieden en in het buitengebied. ● Incidenteel is er ook ruimte voor nachthoreca.
Op dit moment kennen verschillende centrumgebieden zaken in deze categorie, zoals bijvoorbeeld nachtcafés. Deels is dit historisch gegroeid. Initiatiefvragen voor nieuwe vestigingen in deze categorie worden individueel beoordeeld, zowel in de centrumgebieden als daarbuiten. ● Ten aanzien van de beoordeling van initiatiefvragen voor horeca, gelden in algemene zin de volgende uitgangspunten: - Een horecaontwikkeling mag niet leiden tot onaanvaardbare effecten op de bestaande voorzieningenstructuur. - De horeca-activiteiten mogen geen beperkingen opleggen aan aangrenzende functies. - Het initiatief van toegevoegde waarde is voor de omgevingskwaliteit en zichtbaarheid. BETEKENIS VOOR OMGEVINGSPROGRAMMA RETAIL ● De kernen hebben verschillende verzorgingsfunctie en toekomstperspectief ● Verschil tussen kernen met regionale functie en lokale functie → bijbehorend aanbod in de centra. ● Concentratie van horeca in de winkelgebieden → verschil kernen met regionale (ruim aanbod + groei) en lokale (basis- aanbod + behoud) functie.
42/53 RAPPORTAGE ONTWIKKELING WINKELGEBIEDEN KRIMPENERWAARD (MAART 2025) In opdracht van het college van B & W van gemeente Krimpenerwaard hebben Stad&Co en Sweco de opdracht gekregen om de trends en ontwikkelingen in de retailsector (winkelcentra) inzichtelijk te maken. Deze rapportage over de ontwikke- lingen bevat een bondige uiteenzetting over retailstructuur in de gemeente en een toekomstperspectief voor negen win- kelgebieden in de gemeente (Schoonhoven Centrum, Schoonhoven Albert Plesmanplein, Bergambacht, Stolwijk, Ouderkerk aan den IJssel, Lekkerkerk, Krimpen aan de Lek, Gouderak en Haastrecht). Deze rapportage vormt het spoorboekje voor verdere ontwikkeling van attractieve en toekomstbestendige winkelgebieden in de Krimpenerwaard. Ambities 1. Versterk en behoud het complete aanbod in de winkelgebieden In de lopende Retail visie staat de concentratie en consolidatie van bestaande horeca in winkelgebieden centraal. Deze ambitie is nog steeds relevant in de huidige situatie, maar willen we breder trekken dan enkel de horecasector. Dit doen we door enkele toevoegingen op deze ambitie: a. Behoud van bestaand detailhandelsaanbod Het behoud van het huidige detailhandelsaanbod is essentieel. Hoewel dit iets onder het landelijk gemiddelde ligt, maakt het de gemeente juist toekomstbestendig.
In een tijd waarin de recreatieve sector zich concentreert in grote steden, is het belangrijk het huidige aanbod te behouden en te versterken. Concentratie van winkels in compacte winkelgebieden kan hierbij helpen. b. Kansen in horeca, recreatie en toerisme De combinatie van horeca, vrijetijdsbesteding, recreatie en toerisme biedt kansen. Bezoekers waarderen een to- taalervaring, wat vraagt om verbindingen tussen recreatie en het toerisme dat de gemeente al aantrekt. Het verko- pen van zelfgeproduceerde producten op boerderijen kan bijdragen, mits dit een ondergeschikte functie blijft en geen negatieve impact heeft op de detailhandel. c. Inspelen op de zgn. aqua-doelgroep Een groot deel van de doelgroep (bewoners en bezoekers) binnen de gemeente heeft een zgn.aqua-profiel. Deze groep is behoudend, trendvolgend, rustig, rationeel en doelgericht in hun uitgaven. De focus bij hen ligt op het vervangen van producten. Door het aanbod aan te passen, bijvoorbeeld met winkels als Etos, PLUS of DA, kan be- ter worden ingespeeld op hun behoeften. d. Vergrijzing in kleinere kernen Vergrijzing brengt uitdagingen met zich mee, vooral in kleinere kernen. Om de zelfstandigheid van minder mobiele ouderen te waarborgen, is een divers aanbod op korte afstand belangrijk. Zo kunnen zij eenvoudig boodschappen blijven doen in de buurt van hun woning. 2.
Zorg voor basisbehoeften in de centra van de winkelgebieden In 2019 werd al vastgesteld dat het behoud van het boodschappenaanbod in de winkelgebieden van groot belang is om de leefbaarheid op peil te houden. Deze ambitie is nog steeds belangrijk voor de gemeente Krimpenerwaard. Naast het behoud van het boodschappenaanbod zijn er enkele toevoegingen of aanscherpingen gedaan op deze ambi- tie: a. Voorkeur voor supermarkten ín centrumgebieden Het behouden en vergroten van bestaande supermarkten in centrumgebieden of het verplaatsen van supermark- ten naar of binnen de centrumgebieden heeft de voorkeur boven nieuwe vestigingen buiten deze gebieden. Super- markten zijn belangrijke trekkers voor detailhandel en centrumfuncties door de combinatiebezoeken die ze gene- reren. Een compact centrum met de supermarkt als kern versterkt zowel de omliggende detailhandel als andere functies. b. Afstemming op doelgroep en boodschappenvoorkeuren De gemeente Krimpenerwaard kent over het algemeen een grote aqua-doelgroep, maar dit verschilt per kern. Daarom is het belangrijk om per kern het aanbod aan te passen aan de dominante doelgroep. Zo sluit het bood- schappenaanbod beter aan bij de behoeften van inwoners. c.
Behoud van maatschappelijke voorzieningen 43/53 Naast de boodschappenfunctie is het behoud van maatschappelijke voorzieningen in de winkelgebieden cruciaal, zeker gezien de vergrijzing. Nabijheid van deze voorzieningen waarborgt de mobiliteit en vrijheid van ouderen. Dit draagt bij aan de leefbaarheid van winkelgebieden en maakt ze aantrekkelijk voor alle generaties. 3. Creëer een passende sfeer en uitstraling De sfeer en uitstraling van een winkelgebied heeft directe invloed op het aanbod, en vice versa. Er zijn echter ook aan- dachtspunten met betrekking tot sfeer en uitstraling die los staan van het winkelaanbod. Hieronder volgen aanscher- pingen en aandachtspunten voor de gemeente Krimpenerwaard: a. Basisvoorzieningen als randvoorwaarde In alle winkelgebieden moeten basisvoorzieningen, zoals parkeren, bereikbaarheid en een schone, veilige omge- ving, minimaal voldoende scoren. Hoewel een hoge waardering geen extra aantrekkingskracht biedt, kan een lage score bezoekers afschrikken. Het is daarom essentieel om deze basis op orde te houden. b. Koesteren en verbeteren van het unieke karakter Het unieke karakter van de gemeente en haar winkelgebieden moet worden gekoesterd en versterkt. Daarbij is het belangrijk om de sfeer en uitstraling van de winkelgebieden af te stemmen op de voorkeuren van de doelgroepen.
Dit kan door middel van passende bestrating, zitgelegenheden, verlichting en branding (uitstraling van een merk). Voor de gemeente als geheel betekent dit aansluiting bij de aqua-doelgroep, terwijl nuances per kern bijdragen aan een onderscheidend karakter. c. "Warenhuis Krimpenerwaard" als onderscheidend concept Door verschillende doelgroepen centraal te stellen per kern, kunnen de winkelgebieden zich profileren als unieke afdelingen binnen een overkoepelend "Warenhuis Krimpenerwaard". Zo behouden de winkelgebieden hun eigen- heid, terwijl ze samen bijdragen aan een aantrekkelijk en divers aanbod binnen de gemeente. BETEKENIS VOOR OMGEVINGSPROGRAMMA RETAIL ● Compacte winkelgebieden. ● Behoud boodschappenaanbod als basisbehoefte in de kernen ● Kansen horeca, recreatie en toerisme benutten. ● Voorkeur vergroten supermarkten in de centra of verplaatsing naar de centra i.p.v. erbuiten. ● Behoud maatschappelijke voorzieningen. WOONVISIE KRIMPENERWAARD 2023-2038 In deze woonvisie zet de gemeente in op het versterken van onze vitale kernen doordat iedereen beschikt over een pas- sende woning en prettige en passende woon- en leefomgeving. De gemeente wil tot 2040 4.000 woningen bouwen. Loca- ties binnen de kernen zijn schaars. En waar er nog ruimte is willen we ook groen behouden. Daarom zal vooral aan de ran- den van de kernen gebouwd moeten worden.
Hierbij is aandacht voor de ruimtelijke en groene structuur die het mooie gebied kenmerkt. Van de 4.000 woningen wordt ingezet op 30% sociale huurwoningen. Ook wordt fors ingezet op de bouw van middenhuur en betaalbare koopwoningen. In totaal moet 75% van de woningen in nieuwbouwplannen betaalbaar zijn. De nieuwe woonvisie heeft een andere boodschap dan onze woonvisie uit 2017. Zes jaar geleden werd de ambitie uitgesp- roken 3.000 woningen te bouwen en werd slechts behoefte gezien aan 200 nieuwe sociale huurwoningen. Daarbij moest de hele opgave een plek krijgen binnen de bestaande grenzen van de kernen. In 2023 ziet de wereld er anders uit. De opga- ves zijn groot. Klimaatverandering, zorgdragen voor voldoende passende woningen voor een vergrijzende samenleving, tekort aan starterswoningen, verschillende (zorg)doelgroepen die langer zelfstandig thuis (moeten) wonen, de groeiende groep mensen die een beroep moet doen op de sociale huursector en een groot tekort aan woningen, zijn maar enkele voorbeelden. 44/53 Doel: streven de komende jaren in iedere kern woningbouw te plegen De gemeente streeft ernaar om de komende jaren in iedere kern woningbouw te plegen. Dit wordt gedaan om de kernen vitaal te houden en ervoor te zorgen dat inwoners hun wooncarrière (indien gewenst) zoveel mogelijk binnen hun eigen kern kunnen realiseren.
Er wordt rekening gehouden met de omvang en het karakter van de kernen. Niet iedere kern leent zich bijvoorbeeld voor een grootschalige woningbouwontwikkeling. Er is (en blijft) daarbij ook aandacht voor de ruimtelijke en groene structuur die Krimpenerwaard kenmerkt. Nieuwe woningen zijn daarom jarenlang zoveel als mogelijk binnen de bestaande grenzen van de kernen toegevoegd. Gevolg van dit beleid is dat inbreidingslocaties schaars zijn geworden. De nog beschikbare binnenstedelijke locaties bieden onvoldoende ruimte voor het realiseren van de woningbouwambitie. Er gaat/moet de komende jaren daarom ook aan de randen van de kernen gebouwd worden. Daarbij wordt zuinig omgegaan met het groen en wordt aangesloten aan op de bestaande identiteit van de kernen en bij de ruimtelijke kaders in de ZHOV. Om inzichtelijk te krijgen op welke locaties in de toekomst woningen gebouwd kunnen worden, wordt momenteel, als on- derdeel van de Ontwikkelagenda, locatieonderzoek uitgevoerd [actiepunt 18]. In dit onderzoek wordt een kansen kaart opgesteld en wordt de eerste stap gezet richting uitvoering. Tegelijkertijd wordt er momenteel gewerkt aan het document ‘Beleidsregels woningen buitengebied Krimpenerwaard’. Dit document geeft mogelijkheden en richtlijnen mee voor het realiseren van woningen in het buitengebied/de linten. Het gaat daarbij niet alleen om initiatieven van ontwikkelaars.
ook wordt ingezet in op het mogelijk maken van kleinschalige initiatieven van particulieren. Doel: om ruimte voor groen en klimaatadaptatie te maken gaan we binnenstedelijk de hoogte in De binnenstedelijke mogelijkheden nemen snel af. Dit betekent dat zorgvuldig met de ruimte omgegaan moet worden. Om de woningbouwambities te realiseren én tegelijkertijd voldoende ruimte te (be)houden voor groen en klimaatadaptatie wordt de hoogte ingegaan. De gemeente kiest hierbij voor een juiste balans tussen stenen en groen. Doordat binnenstede- lijke locaties zich goed lenen voor hoogbouw (mede doordat ouderen een belangrijke doelgroep vormen voor deze loca- ties) zet de gemeente vooral hier in op het realiseren van hoogbouw. Hierdoor kunnen meer woningen gerealiseerd wor- den, meer ruimte voor groen gecreëerd worden (minder grondgebruik) en ontstaat er voldoende ruimte voor klimaatadap- tatie. Op locaties aan de rand van de kernen zet de gemeente meer in op het dorpse karakter dat de gemeente kenmerkt en kiest ze voor een ruimere opzet (met optioneel een lager aandeel appartementen en een hoger aandeel grondgebonden woningen dan in het streefprogramma in tabel 2 is opgenomen). Om in beeld te brengen welke locaties wel/niet geschikt zijn voor hoogbouw en welke randvoorwaarden daarbij horen (voor goede verhouding stenen en groen) wordt een hoog- bouwvisie opgesteld [actiepunt 19].
Daarbij wordt nadrukkelijk de link gelegd met waterveiligheid, voldoende groen, parke- ren en de duidelijke scheiding tussen kern en buitengebied. Ook wordt een gemeentelijk verkeerbeleidsplan/omgevings- programma verkeer opgesteld waarbij aandacht is voor het optimaliseren van parkeren [actiepunt 20]. Doel: we zetten in op een passend voorzieningenniveau per kern om de sociale basis te versterken De inwoners van Krimpenerwaard hebben baat bij een goede sociale basis met een breed en laagdrempelig aanbod van activiteiten en ondersteuning in de eigen kern. Een sterke sociale basis stimuleert ontmoeting, helpt eenzaamheid te voor- komen, bevordert zelfredzaamheid en zorgt ervoor dat problemen zoveel mogelijk voorkomen en/of eerder gesignaleerd worden zodat inwoners niet in zware (zorg)trajecten terecht komen. Het samenbrengen van formele en informele zorg is belangrijk voor het creëren van een sterke sociale basis. Ook het hebben van een dak boven je hoofd (bestaanszekerheid) en een passend aanbod van maatschappelijke voorzieningen is hierin essentieel. Inmiddels is een omgevingsprogramma
45/53 sociale basis en maatschappelijke voorzieningen vastgesteld. De inzichten hieruit worden meegenomen bij de realisatie van onze volkshuisvestingsdoelen [actiepunt 26]. BETEKENIS VOOR OMGEVINGSPROGRAMMA RETAIL ● Grote behoefte aan woningen: 4.000 woningen tot 2040. ● Binnenstedelijk lijken woningbouwlocaties op te raken. ● Wel ambitie om binnenstedelijk ook hoogbouw te realiseren. ● Belang van (maatschappelijke) voorzieningen in de eigen kern en op aanvaardbare afstand. OMGEVINGSPROGRAMMA SOCIALE BASIS EN MAATSCHAPPELIJKE VOORZIENINGEN KRIMPENERWAARD 2024 Gemeente Krimpenerwaard wil de maatschappelijke voorzieningen bij laten dragen aan een sterke sociale basis. Gemeente ziet de sociale basis als een geheel van informele sociale verbanden (buurten, groepen, verenigingen, netwerken, gezinnen) aangevuld en ondersteund vanuit de lokale overheid, organisaties, diensten en voorzieningen, die het mogelijk maken dat inwoners relaties opbouwen en onderhouden met verschillende mensen waardoor hun welzijn, en groeiver- mogen verbetert. Het omgevingsprogramma is kaderstellend en richtinggevend voor de maatschappelijke voorzieningen in de gemeente Krimpenerwaard. BETEKENIS VOOR OMGEVINGSPROGRAMMA RETAIL ● Centrumgebieden bieden gelegenheid voor ontmoeting. ● Centrumgebieden bieden ruimte voor voorzieningen in de institutionele sociale basis.
OMGEVINGSVISIE KRIMPENERWAARD (2021) In de omgevingsvisie heeft de gemeente vastgelegd wat van waarde is en welke toekomstige ontwikkelingen ze zien voor de leefomgeving. Deze visie geeft richting aan ruimtelijk-maatschappelijke ambities en opgaven. De komende jaren wil de gemeente werken aan belangrijke opgaven. Denk aan sterke en leefbare kernen, duurzame eco- nomische ontwikkeling, de klimaat- en energietransitie en veranderingen in het landelijk gebied. Dit vraagt om een aanpak waarbij alle opgaven op het gebied van de kwaliteit van de leefomgeving, gezondheid, zorg, cultuur, sport, economische ontwikkeling, duurzaam ondernemen, landbouw, wonen, natuur, milieu en water betrokken worden. Met andere woor- den: een integrale benadering. Daarvoor worden in deze omgevingsvisie de lijnen uitgezet. Deze lijnen zijn de basis voor de verdere aanpak vanuit de gemeente. Zo vormt de omgevingsvisie het fundament voor bijvoorbeeld de uitwerking van Het omgevingsplan en ander op te stellen beleid. Relevant speerpunten ten aanzien van centrumgebieden zijn de volgende: 3.5.1 Speerpunt: toename woningen in relatie tot behoefte De gemeente wil per kern ruimte bieden aan woningbouw, zodat voorzien kan worden in de eigen behoefte. De nieuwe woningen komen in en bij de kernen.
3.5.4 Speerpunt: passende maatschappelijke voorzieningen De gemeente zet in op passende en bereikbare maatschappelijke voorzieningen. Voor de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de Krimpenerwaard is een passend aanbod van bereikbare maatschappelijke voorzieningen van belang. Streven naar een (minimale) dekkende combinatie van functies, activiteiten en voorzieningen. Benodigde voorzieningen en mogelijke samenwerkingsverbanden versterken elkaar. Samen met de gemeenschap bepalen we wat een realistische mini- male dekkende combinatie van functies, activiteiten en voorzieningen is. 3.5.8 Speerpunt: toeristische en recreatieve voorzieningen ontwikkelen De gemeente geeft ruimte aan de ontwikkeling van toeristische en recreatieve voorzieningen in aansluiting op de lokale identiteit. Ontwikkeling van toerisme en recreatie draagt bij aan werkgelegenheid, levendigheid en behoud van waarde- volle elementen (voorzieningen, landschap, beleefbaarheid en historie). 46/53 3.5.10 Speerpunt: toekomstbestendige winkelgebieden De gemeente geeft ruimte aan vernieuwing en verbetering van de bestaande winkelgebieden en de aansluiting op de lo- kale identiteit. De centrumgebieden van de kernen veranderen omdat het winkelen verandert. Thuiswinkelen zorgt voor een ander gebruik van winkelgebieden. Functies worden gecombineerd. Winkelen wordt meer een beleving of een dagje uit.
Hier moeten gebieden zich op aanpassen en onderscheiden om aantrekkelijk te blijven. Winkeliers/ondernemers wer- ken onderling samen, maar ook met de gemeente. Waar zetten we op in? ● Compacte, comfortabele, complete, aantrekkelijke en toekomstgerichte winkelgebieden met eigen identiteit. Dit vraagt maatwerk per kern, passend bij de omvang en identiteit van de kern. ● Samenwerking tussen ondernemers om winkelgebieden te versterken. ● Lokale, ambachtelijke en circulaire winkels; - Slimme combinaties van verschillende soorten winkels en andere voorzie- ningen om de centrumgebieden van de kernen aantrekkelijk te houden. ● Waar passend en realistisch de boodschappenfunctie in kernen behouden. ● Regionale functie van de winkelgebieden in Schoonhoven en Bergambacht versterken. ● Inzetten op herstructureringsopgaven waar dit helpt om winkelgebieden toekomstbestendig te maken. Bijvoorbeeld in de kernen Haastrecht en Lekkerkerk. BETEKENIS VOOR OMGEVINGSPROGRAMMA RETAIL ● Ruimte voor woningbouw in alle kernen. ● Volledig en bereikbaar maatschappelijk voorzieningenaanbod. ● Ook aandacht voor toeristische functies in centrumgebieden, zoals horeca. ● Compacte winkelgebieden. OMGEVINGSPROGRAMMA LANDBOUW GEMEENTE KRIMPENERWAARD (2025) De gemeente Krimpenerwaard wordt gekenmerkt door een uitgestrekt veenweidegebied met veel agrarische bedrijven.
Deze bedrijven staan voor grote opgaven zoals de stikstofmaatregelen, eisen op het gebied van milieu en dierenwelzijn, energietransitie, bodemdaling, mestoverschot, et cetera. De gemeente voelt zich sterk verbonden met de agrarische sector en wil haar rol pakken in de gestelde opgaven. Vanuit deze betrokkenheid is er een behoefte aan een helder perspectief op de toekomst van het veenweidelandschap en haar agrarische ondernemers. Dit wordt vormgegeven middels dit omge- vingsprogramma Landbouw, een uitwerking van het college van de door de raad vastgestelde kaders in de omgevingsvisie. Hierin zijn diverse deelonderwerpen nader uitgewerkt in een verkenning en richting, wat vervolgens concreet wordt ge- maakt in het uitvoeringshoofdstuk. Speerpunt 'toeristische en recreatieve voorzieningen ontwikkelen' In de deelgebieden ‘vitale kernen’, ‘krachtig buitengebied: actieve recreatie’, ‘krachtig buitengebied: recreatieve beleving’ en ‘krachtig buitengebied: natuur’ (Figuur 3) is het speerpunt ‘toeristische en recreatieve voorzieningen ontwikkelen’ van kracht. In deze gebieden wordt (extra) ruimte geboden voor de ontwikkelingen van toeristische en recreatieve voorzienin- gen in aansluiting op de lokale identiteit. In dit omgevingsprogramma wordt gezocht naar verdienmodellen voor agrarische bedrijven. Recreatie is een van de nevenactiviteiten die hierbij een belangrijke rol spelen.
In de omgevingsvisie wordt recre- atie en toerisme vooral gestimuleerd in de genoemde deelgebieden, echter dit dient met name als richtlijn voor toeristi- sche en recreatieve voorzieningen als hoofdfunctie. In dit omgevingsprogramma wordt gezocht naar de mogelijkheden voor recreatieve voorzieningen als nevenfunctie bij een agrarisch bedrijf. Doordat het een nevenfunctie betreft is er geen strijdigheid met de uitgangspunten in de omgevingsvisie, omdat er met dit omgevingsprogramma niet wordt ingezet op nieuwe toeristische en recreatieve hoofdfuncties in gebieden anders dan de aangewezen deelgebieden behorend bij dit speerpunt. Desalniettemin wordt er voor gepleit dit speerpunt in het gehele buitengebied van de Krimpenerwaard toe te passen, bij een toekomstige wijziging van de omgevingsvisie. 47/53 Thema agrarische nevenactiviteiten Ook in Krimpenerwaard zijn er agrarische bedrijven die naast hun agrarische bedrijfsactiviteiten, nevenactiviteiten exploite- ren als extra verdienmodel. Hiervoor gelden op dit moment zowel vanuit de provincie als vanuit de gemeente Krimpener- waard voorwaarden. In de ZHOV worden voorwaarden gesteld voor agrarische nevenactiviteiten. Dit zijn algemene voorwaarden, gericht op alle ontwikkelingen in het buitengebied. Er zijn vanuit de provincie geen verdere eisen gesteld die specifiek en alleen gelden bij agrarische nevenactiviteiten.
Wel biedt de provincie extra mogelijkheden bij agrarische nevenactiviteiten, namelijk het ver- groten van het agrarische bouwperceel met maximaal 0,5 hectare ten behoeve van verbredingsactiviteiten bij agrarische bedrijven. Bijvoorbeeld voor zorg, recreatie, energieopwekking en de verkoop van producten uit eigen teelt. Het omgevingsplan biedt op de meeste plaatsen in de gemeente Krimpenerwaard de mogelijkheid om (recreatieve) neven- activiteiten te ontwikkelen naast de agrarische hoofdactiviteit. Bijvoorbeeld agrarische dagrecreatie zoals excursies of een kinderboerderij, het uitbaten van een Bed & Breakfast, een theeschenkerij of het vestigen van een kleinschalige camping. Niet op elke locatie in de gemeente is dit direct of met een binnenplanse omgevingsplanactiviteit toegestaan. De regeling in de bestemmingsplannen past binnen de destijds geldende provinciale regeling. De provincie heeft een aantal criteria voor ontwikkelingen in het buitengebied losgelaten, zoals een minimale sloopeis. Om die reden was het ook op ge- meentelijk niveau mogelijk om de criteria aan te passen. Het BOPA-beleid biedt daarom ruimere mogelijkheden voor agra- rische nevenactiviteiten dan het (tijdelijk deel van het) omgevingsplan.