RIB26-065 Vastgestelde Maatschappelijke Agenda Sociaal Domein 2026-2031
Tekst van het document
Meer inwoners worden vroegtdig gezien en sluiten aan b sociale ontmoetingsplekken. Ondersteuningsvragen komen eerder in beeld en worden vaker opgepakt via lichte, collectieve vormen. Normaliseren & preventie: ontmoeting en ondersteuning vinden plaats in het dagelks leven, met laagdrempelig contact dat zwaardere inzet helpt voorkomen. 2. Dorps- en cultuurhuizen en welznsorganisaties organiseren hun aanbod samenhangend Dorps- en cultuurhuizen, welznsinstellingen, vrwilligers en lokale netwerken stemmen hun activiteiten, programmering en inzet actief op elkaar af. Z werken niet naast elkaar, maar als samenhangend netwerk rond ontmoeting en ondersteuning. Ondersteuningsvragen worden vaker informeel en vroegtdig opgepakt in de buurt. De inzet van professionele ondersteuning is minder vaak nodig. Het aanbod sluit beter aan op de behoeften van inwoners. Dorps- en cultuurhuizen worden eectiever benut als laagdrempelige plekken voor ontmoeting, ondersteuning en doorverwzing. 3. Inwoners organiseren waar mogelk onderlinge ondersteuning in de directe leefomgeving Inwoners worden gestimuleerd en gefaciliteerd om elkaar te ondersteunen via buurtgerichte netwerken zoals lief-en-leedstraten en voorzorgcirkels. Professionals ondersteunen dit proces zonder het over te nemen.
Normaliseren & collectiveren: omzien naar elkaar wordt vanzelfsprekender en georganiseerd vanuit de directe leefomgeving. Collectiveren: door betere afstemming ontstaat een samenhangend, collectief en vr toegankelk aanbod dat inwoners sneller en dichter b het gewone leven ondersteunt. 4. Kwetsbare thema’s worden actief en laagdrempelig besproken in het dagelks leven Professionals, vrwilligers en organisaties maken thema’s zoals geldzorgen en beperkte basisvaardigheden bespreekbaar op plekken waar inwoners al komen, zowel fysiek als via toegankelke communicatiekanalen. Inwoners delen vragen eerder en ervaren minder drempel om ondersteuning te zoeken. Toeleiding naar lichte en collectieve ondersteuning neemt toe. Normaliseren & preventie: vragen worden eerder gedeeld en minder snel geproblematiseerd. 5. Partners verbinden inwoners met elkaar door middel van buurtcontacten Inwoners gaan één-op-één contacten aan vanuit het dagelks leven, waarin gelkwaardig, persoonlk contact centraal staat. Professionals faciliteren en matchen, maar het contact vindt plaats buiten formele ondersteuning. Inwoners ervaren meer sociaal contact, voelen zich minder eenzaam en hebben meer grip op hun dagelks leven.Normaliseren & preventie: sociale steun wordt georganiseerd in het gewone leven en voorkomt zwaardere ondersteuning.
Normaliseren & preventie: sociale steun wordt georganiseerd in het gewone leven en voorkomt zwaardere ondersteuning. 3 Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 19 6 Maatschappelke partners ontwikkelen en delen expertise in communitybuilding Maatschappelke partners versterken hun rol in communitybuilding en passen deze actief toe in buurten en kernen. Z ondersteunen inwonersinitiatieven en netwerken vanuit een faciliterende rol. Buurtinitiatieven en netwerken worden sterker en duurzamer, waardoor sociale cohesie en samenredzaamheid toenemen. Collectiveren: versterken van gemeenschappen en collectieve structuren als basis voor onderlinge steun. 7 Inwoners worden bewust gemaakt van de directe gevolgen voor hen van vergrzing en schaarste in zorg en ondersteuning Gemeente en partners stimuleren inwoners om vandaag het gesprek te voeren over morgen en zo zelf de regie te nemen over hun toekomst. Inwoners worden bewust gemaakt van de maatschappelke ontwikkeling vergrzing en schaarste in zorg en ondersteuning, en over wat dit betekent voor benodigde onderlinge steun en samenredzaamheid in de toekomst. Inwoners hebben realistischere verwachtingen en nemen vaker zelf initiatief in ontmoeting en onderlinge ondersteuning. Normaliseren & preventie: meer bewustzn stimuleert tdige inzet van informele en collectieve oplossingen.
3 Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 20 Het vergroten van bestaanszekerheid Veranderinitiatief Verwacht resultaat Bdrage aan veranderbeweging 1 Partners werken met heldere rolverdeling en delen actief kennis binnen de keten Partners maken expliciete afspraken over ieders rol, expertise en verantwoordelkheid en handelen hier ook naar. Professionals weten van elkaar wie waarvoor aan zet is en stemmen hun handelen hierop af. Inwoners krgen sneller passende ondersteuning zonder onnodige overdracht of opschaling. Ondersteuning sluit beter aan en verloopt eciënter. Normaliseren & collectiveren: ondersteuning blft licht waar mogelk en collectieve routes worden beter benut 2 Partners bieden tdens wachttden collectieve ondersteuning In plaats van individuele wachtlsten organiseren partners groepsgerichte ondersteuning en ontmoeting tdens wachttden, zodat inwoners niet stilvallen en stress wordt verminderd. 3 Partners benaderen inwoners proactief door middel van huisbezoeken voor vroegsignalering Professionals wachten niet op een hulpvraag, maar leggen actief contact met inwoners b signalen van kwetsbaarheid, bvoorbeeld via huisbezoeken door woningcorporaties of samenwerkingspartners. Problemen worden eerder herkend en opgepakt, ook b inwoners die zelf geen hulp zoeken. Stress en onzekerheid tdens wachttden nemen af.
Inwoners ervaren steun, blven actief en vinden elkaar. Preventie: vroeg contact voorkomt verergering van problemen. Collectiveren & preventie: wachttden worden collectief overbrugd en escalatie van problemen wordt voorkomen. 4 Jongeren ondersteunen elkaar rond geldzaken en hulp zoeken Jongeren ontwikkelen en organiseren zelf activiteiten en campagnes over geldzaken en nanciële zelfredzaamheid, met ondersteuning van professionals op de achtergrond. Jongeren praten makkelker over geldproblemen en weten beter waar z terechtkunnen voor ondersteuning. Preventie & normaliseren: nanciële problemen worden eerder besproken en minder beladen. 5 Financiële ondersteuning en schuldhulp worden vaker groepsgericht georganiseerd Partners bieden schuldhulpverlening en nanciële ondersteuning vaker in groepsverband aan, gericht op samen leren, delen van ervaringen en onderlinge steun. Hulp zoeken en leren omgaan met geld wordt genormaliseerd en onderlinge steun wordt vergroot. Collectiveren, normaliseren & preventie: nanciële ondersteuning wordt eerder, lichter en gezamenlk georganiseerd. 6 Sleutelguren signaleren en verbinden in wken en b specieke doelgroepen Sleutelguren, vaak ervaringsdeskundigen, worden actief ingezet om signalen op te vangen, inwoners te verbinden en toe te leiden naar passende ondersteuning.
Kwetsbare en moeilk bereikbare groepen worden eerder bereikt en vinden makkelker hun weg naar ondersteuning. Normaliseren: vragen worden opgepakt via vertrouwde personen in de sociale omgeving, met minder formalisering 3 Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 21 7 Onderws en partners maken nanciële educatie onderdeel van het gewone leren Scholen en maatschappelke partners werken samen om nanciële educatie structureel aan te bieden, passend b de leefwereld van jongeren en ingebed in het onderws. Jongeren hebben meer kennis en vaardigheden om met geld om te gaan en ervaren minder geldzorgen. Preventie & normaliseren: nanciële problemen worden eerder voorkomen en geldzaken worden bespreekbaar gemaakt. 8 Partners combineren data en praktkervaring om kwetsbaarheid eerder te herkennen Partners benutten beschikbare data in combinatie met signalen uit de praktk om inwoners met verhoogde kwetsbaarheid beter en eerder in beeld te krgen. Ondersteuning kan gerichter en tdiger worden ingezet, voordat problemen escaleren. Preventie: vroegsignalering maakt tdige en passende ondersteuning mogelk. 9 Welznspartners zn vanaf de start betrokken b gemengde wooncomplexen B de ontwikkeling van gemengde wooncomplexen worden welznsorganisaties vroegtdig betrokken om ontmoeting, contact en informele steun tussen bewoners te stimuleren.
Meer onderlinge contacten en steun tussen bewoners, waardoor kwetsbaar- heid afneemt en sociale cohesie toeneemt. Collectiveren & normaliseren: wonen wordt een plek waar onderlinge steun vanzelfsprekender is 3 Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 22 Het vergroten van kansengelkheid Veranderinitiatief Verwacht resultaat Bdrage aan veranderbeweging 1 Professionals werken met een gedeelde taal en heldere routes voor gezinnen Professionals uit onderws, opvang, jeugd, zorg en welzn gebruiken een gedeelde taal en werken met duidelke routes en taakafspraken. Z weten wie wanneer aan zet is en stemmen hun handelen hierop af. Gezinnen krgen sneller passende ondersteuning. Rollen en regie zn duidelk, waardoor ondersteuning samenhangender en minder belastend is. Preventie & normaliseren: eerder handelen door gedeeld referentiekader en eenduidige taal richting gezinnen.
2 Professionals benutten vindplaatsen structureel voor signalering en toeleiding Partners gebruiken plekken waar kinderen en ouders al komen (zoals scholen, kinderopvang, bibliotheek, sport, cultuur, zorg en welzn) actief en structureel om signalen op te vangen en ondersteuning te organiseren 3 We brengen drempels voor deelname aan collectief aanbod systematisch in beeld We onderzoeken gezamenlk welke drempels inwoners en professionals ervaren b deelname aan collectief aanbod en vertalen dit naar praktische adviezen. Collectief aanbod sluit beter aan op de behoeften van inwoners en deelname aan groepsactiviteiten neemt toe. Ondersteuningsbehoeften worden eerder herkend en gezinnen worden sneller toegeleid naar passend, b voorkeur collectief aanbod. Collectiveren & normaliseren: collectief aanbod wordt toegankelker en aantrekkelker, waardoor deelname vanzelfsprekender wordt. Preventie & collectiveren: signalen worden vroeg herkend en gezinnen worden sneller toegeleid naar collectief, vr toegankelk aanbod. 4 Professionals betrekken informele steun bewust b opvoed- en opgroeivragen B opvoed- en opgroeivragen kken professionals en inwoners actief naar de rol van familie, buren en vrwilligers en betrekken deze waar passend als gelkwaardige aanvulling op professionele ondersteuning.
Ondersteuning sluit beter aan b het dagelks leven van gezinnen en is minder versnipperd. Normaliseren: opvoedvragen worden vaker in het gewone leven en met de directe omgeving opgepakt. 5 Professionals rondom het jonge kind werken samen via een expertiseteam Professionals uit o.a. kinderopvang, onderws en zorg organiseren hun samenwerking via een expertiseteam voor kinderen van 0–13 jaar. Z stemmen expertise, signalen en ondersteuning op elkaar af. Ontwikkel- en opvoedvragen worden eerder en samenhangender opgepakt. Ondersteuning sluit beter aan b de leefomgeving van het kind en zwaar- dere inzet kan vaker worden voorkomen. De pedagogische basis wordt versterkt. Preventie, collectiveren & normaliseren: ondersteuning vindt plaats binnen reguliere voorzieningen en in de dagelkse leefomgeving (inclusief ) van kinderen en gezinnen, in samenhang met voorzieningen in het preventieve veld. De ondersteuning wordt zoveel als mogelk thuis, nab en collectief (groepsgericht) georganiseerd. 6 Partners werken vroegtdig en outreachend als vast onderdeel van hun werkwze Professionals leggen eerder en actiever contact met gezinnen wanneer daar aanleiding toe is, ook zonder expliciete hulpvraag, en wachten niet tot problemen zich opstapelen. Zwaardere ondersteuning kan vaker worden voorkomen doordat vragen eerder en lichter worden opgepakt.
Preventie: eerder, lichter en dichterb handelen zodat zwaardere ondersteuning minder vaak nodig is. 3 Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 23 verbindt deze inzichten aan andere veranderinitiatieven en de bredere opgaven in het sociaal domein. Op basis van deze inzichten adviseren z de gemeente over het vervolg van het veranderinitiatief: opschalen, aanpassen of stoppen. 3.5 Wat dit vraagt van gemeente en partners De veranderagenda vraagt om ruimte, vertrouwen en gezamenlke verantwoordelkheid. Wat een veranderinitiatief concreet vraagt, wordt per veranderinitiatief in gezamenlkheid bepaald. Tegelkertd vraagt deze manier van werken in algemene zin iets van gemeente en maatschappelke partners. Van ons samen vraagt dit: • het organiseren en bewaken van samenhang, proces en voortgang binnen de veranderagenda; • het ontwikkelen en onderhouden van een gedeelde leercultuur, waarin ruimte is voor vertrouwen en het nemen van verantwoorde risico’s; • openheid over wat werkt en wat niet werkt, en het bespreekbaar maken van dilemma’s en leerpunten; • het gezamenlk dragen van verantwoordelkheid voor keuzes over voortzetten, aanpassen of stoppen van veranderinitiatieven; • het accepteren dat niet alles tegelk kan en dat keuzes soms betekenen dat andere activiteiten minder prioriteit krgen.
Van de gemeente vraagt dit: • het creëren van ruimte om te leren en b te sturen, ook wanneer resultaten nog niet direct zichtbaar zn; • het faciliteren van datadeling en monitoring, binnen geldende kaders; • het investeren in basisvoorzieningen die veranderinitiatieven mogelk maken; • het faciliteren van één integrale toegang en een gezamenlke taal in de uitvoering. Van maatschappelke partners vraagt dit: • actieve deelname aan initiatieftafels, inclusief het inbrengen van praktkkennis en ervaringssignalen; • het beschikbaar stellen van td, expertise en netwerk om veranderinitiatieven te laten slagen; • het delen van signalen, ervaringen en inzichten, binnen geldende kaders. Wanneer wordt besloten om een veranderinitiatief te starten, richten betrokken partners een initiatieftafel (uitvoeringsteam) in. De samenstelling is aankelk van het onderwerp en blft bewust klein en slagvaardig. Een afvaardiging van de partners van het Sociaal Preventieteam of gemeentelke uitvoeringsteams, is structureel vertegenwoordigd om samenhang en verbinding te borgen. In de start- en uitwerkingsfase wordt het veranderinitiatief gezamenlk geconcretiseerd en getoetst op haalbaarheid en bdrage aan de veranderbeweging. Het starten van een veranderinitiatief kan betekenen dat andere activiteiten worden aangepast of tdelk minder prioriteit krgen.
Als een veranderinitiatief b nadere uitwerking onvoldoende haalbaar of passend blkt, besluiten gemeente en partners gezamenlk om het niet te starten of te beëindigen. Na de startfase volgt de uitvoeringsfase, waarin het veranderinitiatief in de praktk wordt uitgevoerd en gevolgd. Gemeente en partners verzamelen ervaringen, signalen en beschikbare gegevens en reecteren hier periodiek gezamenlk op. Leren vindt niet alleen plaats aan het einde van een veranderinitiatief, maar gedurende de uitvoering. Deze reectiemomenten maken het mogelk om het veranderinitiatief tussentds b te stellen en te toetsen of het bdraagt aan de veranderbeweging. In de fase van leren en evalueren brengen gemeente en partners gezamenlk in beeld wat het veranderinitiatief heeft opgeleverd, wat werkt en wat aanpassing vraagt. Het strategisch overleg tussen SPT en gemeente 3.4 Hoe we de veranderinitiatieven organiseren Om de veranderagenda uitvoerbaar en samenhangend vorm te geven, werken gemeente en maatschappelke partners met een vaste werkwze. Deze werkwze bestaat uit opeenvolgende fasen van start, uitvoering, leren en besluitvorming. De uitwerking hiervan is opgenomen in blage 3.
Fase 1 Start en uitwerking (0–3 maanden) Fase 3 Leren en evalueren (9–12 maanden) Fase 2 Uitvoering (3–9 maanden) Fase 4 Besluitvorming en vervolg (12+ maanden) De samenhang tussen de veranderinitiatieven en de voortgang daarvan wordt gezamenlk bewaakt door de partners van het Sociaal Preventieteam (Kwadraad, WelZn Krimpenerwaard, gro up, MEE) en de gemeentelke uitvoeringsteams. Deze rol past b hun gezamenlke verantwoordelkheid om als katalysator van de veranderbeweging op te treden. Het Sociaal Pre- ventieteam (SPT) en de gemeentelke uitvoeringsteams geven gezamenlk richting aan de veranderbeweging via een strategisch overleg. In dit overleg wordt de samenhang bewaakt en gestuurd op de veranderbeweging, waarb afwegingen worden gemaakt over het starten, prioriteren en realiseren van veranderinitiatieven. Deze keuzes worden genomen in relatie tot beleids- ontwikkelingen, maatschappelke ontwikkelingen en andere relevante contextuele factoren, en krgen hun vertaling in de uitvoering van de maatschappelke agenda. Op deze manier zorgen het Sociaal Preventieteam en de gemeentelke uitvoeringsteams voor overzicht en verbinding tussen veranderinitiatieven, de reguliere uitvoering en de beleidsontwikkeling.
Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 24 4 Samen werken, uitvoeren en leren De veranderbeweging vraagt om een manier van werken waarin gemeente, maatschappelke partners en inwoners gelkwaardig samenwerken, domeinen worden verbonden en ruimte is om te leren en b te sturen. Dit vraagt om meer dan de veranderagenda zoals beschreven in hoofdstuk 3. Het vraagt om een gezamenlke werkwze waarin uitvoering, leren en keuzes structureel met elkaar zn verbonden. In dit hoofdstuk beschrven we hoe deze manier van samenwerken vorm krgt in de dagelkse praktk en hoe lessen uit veranderinitiatieven én uit de reguliere werkzaamheden structureel worden benut om de veranderbeweging te realiseren. 4.1 Rollen en samenwerking in de veranderbeweging Het werken aan de veranderbeweging vraagt om heldere rolopvattingen. Gemeente en maatschappelke partners zn samen eigenaar van de veranderbeweging, ieder vanuit een eigen rol en verantwoordelkheid. De gemeente als mede-eigenaar, regisseur en opdrachtgever De gemeente is, samen met maatschappelke partners, mede-eigenaar van de veranderbeweging in het sociaal domein. Dit betekent gezamenlke verantwoordelkheid voor de inhoudelke richting en de maatschappelke doelen die we willen bereiken.
Tegelkertd heeft de gemeente een eigenstandige rol en verantwoordelkheid, voortvloeiend uit haar wettelke taken, systeemverantwoordelkheid en budgettaire verantwoordelkheid. Vanuit die positie vervult de gemeente drie samenhangende rollen: regisseur, opdrachtgever en facilitator. Als regisseur bewaakt de gemeente de samenhang tussen beleid, uitvoering en samenwerking. De gemeente stelt de kaders en bepaalt de koers van de veranderbeweging, zonder de inhoudelke invulling of werkwze voor te schrven. Z stuurt op kwaliteit, toegankelkheid, rechtmatigheid en nanciële beheersing, en zorgt dat waar nodig keuzes worden gemaakt en prioriteiten helder zn. Als opdrachtgever formuleert de gemeente de gezamenlke opdracht voor het Sociaal Preventieteam en de gemeentelke uitvoeringsteams. Z maakt resultaatafspraken, monitort de voortgang en legt hierover verantwoording af aan bestuur en raad. Hiermee borgt de gemeente dat alle betrokken parten, ieder vanuit hun eigen rol en mandaat, bdragen aan één gezamenlke transformatierichting. Als facilitator en verbinder creëert de gemeente randvoorwaarden voor samenwerking en vernieuwing. Z ondersteunt een lerende werkwze, faciliteert monitoring en datadeling binnen geldende kaders en stimuleert samenwerking tussen professionals, maatschappelke partners, informele netwerken en inwoners.
In deze rollen werkt de gemeente vanuit vertrouwen, laat z ruimte waar dat kan en stuurt z waar dat nodig is. Taken worden niet automatisch door de gemeente uitgevoerd, maar belegd daar waar ze het meest eectief en passend zn. De gemeente communiceert actief en in begrpelke taal, benadert inwoners laagdrempelig en laat ruimte voor eigen keuzes en eigen kracht. Maatschappelke partners als mede-eigenaar van de uitvoering Maatschappelke partners zn, samen met de gemeente, mede-eigenaar van de veranderbeweging. Z vertalen de maatschappelke opgaven naar handelen in buurten, kernen en organisaties. Partners werken vanuit nabheid, normaliseren waar mogelk, versterken collectieve oplossingen en stemmen ondersteuning integraal af. Dat betekent dat z niet alleen uitvoeren, maar ook mede richting geven aan de uitvoering van de maatschappelke opgaven, op basis van praktkervaringen, signalen uit buurten en kernen en gezamenlke reectie. Professionals nemen gezamenlk verantwoordelkheid en stemmen samen met inwoners af welke ondersteuning nodig is, wie daarb betrokken is en wat inwoners zelf of samen kunnen organiseren. Inwoners als actieve mede-vormgevers Inwoners zn actieve mede-vormgevers van de veranderbeweging. Z brengen ervaringskennis in, nemen initiatief en weten wat werkt in hun eigen buurt, kern of netwerk.
Gemeente en maatschappelke partners faciliteren deze betrokkenheid actief, ondersteunen inwonersinitiatieven en zorgen ervoor dat ervaringen en perspectieven van inwoners structureel worden benut in de praktk, het leren en het bsturen van beleid en uitvoering. 4.2 Monitoring Monitoring ondersteunt het werken aan de veranderbeweging door inzicht te geven in maatschappelke eecten, signalen uit buurten en kernen en de voortgang van uitvoering en veranderinitiatieven. Door kwantitatieve gegevens te verbinden met praktkervaringen en perspectieven van inwoners en professionals ontstaat een breed en betekenisvol beeld dat helpt b gezamenlke reectie en het maken van keuzes. Daarb geven we nadrukkelk aandacht aan het betrekken van inwoners, en in het bzonder kwetsbare groepen, via laagdrempelige en proactieve methoden. De Kwaliteitsmonitor Sociaal Domein biedt tweejaarlks periodiek inzicht in maatschappelke eecten, trends en ontwikkelingen binnen het sociaal domein, zowel voor de veranderbeweging als geheel als per Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 25 4 maatschappelke opgave. We werken met indicatoren die aansluiten b positieve gezondheid, zoals vooruitgang, veerkracht en kwaliteit van leven.
De Kwaliteitsmonitor combineert tellen en vertellen en maakt onder andere gebruik van periodieke onderzoeken zoals de Gezondheidsmonitor en de Burgerpeiling. Hierin wordt speciek aandacht besteed aan de houdbaarheid van het stelsel met specieke aandacht voor de beschikbaarheid en eecten van zorg en ondersteuning aan kwetsbare inwoners. Naast deze periodieke kwaliteitsmonitor zetten we aanvullende monitoringsinstrumenten in die dichter op de uitvoering en samenwerking zitten, passend b bestaande systemen en werkwzen van organisaties. Accountgesprekken tussen gemeente en maatschappelke partners, subsidieverantwoordingen en thematische voortgangsgesprekken bieden inzicht in de ontwikkeling van activiteiten, resultaten en leerpunten in de praktk. Daarb wordt in deze gesprekken ook gemonitord in hoeverre afspraken worden nagekomen over zaken die bewust zn losgelaten. De voortgang van veranderinitiatieven wordt gevolgd binnen de initiatieftafels. 4.3 Leren en verbeteren Leren en verbeteren vormen een vast onderdeel van het werken aan de veranderbeweging. Door inzichten uit monitoring te verbinden met praktkervaringen en perspectieven van inwoners en professionals ontstaat ruimte voor gezamenlke reectie en bsturing.
Gemeente en maatschappelke partners werken hiervoor met een cyclische leer- en verbeterstructuur die geldt voor zowel de veranderbeweging als geheel als voor de veranderinitiatieven. De Kwaliteitsmonitor Sociaal Domein vervult hierin een centrale rol als periodiek strategisch reectie-instrument. Tweejaarlks, b het verschnen van de Kwaliteitsmonitor Sociaal Domein, gaan gemeente en maatschappelke partners met elkaar in dialoog over de uitkomsten. Deze reectie richt zich op maatschappelke eecten, trends en ontwikkelingen en vormt de basis voor keuzes in beleid en uitvoering: wat zetten we voort, wat passen we aan, wat schalen we op en wat stoppen we. Naast deze tweejaarlkse strategische reectie vindt leren en verbeteren ook kortcyclisch plaats, dichter op de uitvoering. Het leren rondom veranderinitiatieven gebeurt primair aan de initiatieftafels, waar gemeente en betrokken partners voortgang en opbrengsten bespreken en bepalen welke bsturing nodig is. De partners van het Sociaal Preventieteam en de gemeentelke uitvoeringsteams ondersteunen dit leerproces door de samenhang tussen veranderinitiatieven, maatschappelke opgaven en domeinen te bewaken, leerpunten te verbinden en te zorgen dat inzichten uit veranderinitiatieven worden benut in de bredere veranderbeweging.
Accountgesprekken vormen een aanvullend en praktisch moment om monitoring, praktkervaringen en afspraken over loslaten en voortgang met elkaar te verbinden. Leren betekent ook dat stoppen een legitieme uitkomst kan zn. Wanneer activiteiten, werkwzen of samenwerkingen onvoldoende bdragen aan de gewenste veranderbeweging, maken gemeente en maatschappelke partners gezamenlk de keuze om deze aan te passen of te beëindigen. 4.4 Verantwoording Verantwoording is onderdeel van het leer- en verbeterproces. We delen periodiek de voortgang, trends en eecten van de Maatschappelke Agenda met bestuur, maatschappelke partners, de Adviesraad Sociaal Domein en inwoners, onder andere via de Kwaliteitsmonitor Sociaal Domein. In de verantwoording maken we zichtbaar wat de inzet betekent voor inwoners, hoe samenwerking zich ontwikkelt en waar bsturing nodig is. Deze inzichten vormen de basis voor gezamenlke keuzes over voortzetting, aanpassing of beëindiging van activiteiten. Door verantwoording expliciet te verbinden aan leren en verbeteren blft de Maatschappelke Agenda een levend instrument dat richting en focus geeft aan de veranderbeweging. 5 Blagen Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 26 Collectiveren: Het kiezen voor collectieve, vr toegankelke voorzieningen en activiteiten wanneer dat passend is.
Hiermee versterken we de sociale basis en investeren we in zorgzame gemeenschappen, buurten en kernen. Collectieve activiteiten bevorderen ontmoeting, verbinding en sociale cohesie en bieden een tegenwicht aan individualisering en polarisatie. Hervormingsagenda Jeugd: Landelk programma gericht op het verbeteren, betaalbaar houden en beter laten aansluiten van jeugdhulp, met meer nadruk op preventie, normaliseren en lokale netwerken. Impact: De mate waarin activiteiten en voorzieningen bdragen aan het bereiken van de maatschappelke eecten zoals zelfredzaamheid, samenredzaamheid en kwaliteit van leven. Inclusief werken: Werken vanuit het uitgangspunt dat alle inwoners, ongeacht achtergrond of beperking, mee kunnen doen in de samenleving en toegang hebben tot ondersteuning en voorzieningen. Informele netwerken: Netwerken van familie, buren, vrwilligers en andere betrokkenen waarin inwoners elkaar ontmoeten, ondersteunen en hulp bieden buiten professionele zorg om. Informele ondersteuning: Ondersteuning die mensen uit het eigen netwerk of de sociale basis (zoals familie, buren, vrwilligers en verenigingen) aanbieden en niet door professionele zorgaanbieders. Integraal Beleidskader Sociaal Domein (IBK): Het kader waarin missie, visie, waarden, maatschappelke eecten en doelen voor het sociaal domein zn vastgelegd, en wat de basis van de MAG vormt.
Integraal Zorgakkoord (IZA): Landelk akkoord gericht op het toekomstbestendig maken van de zorg door meer samenwerking, preventie en passende zorg. Ketenpartners: Maatschappelke en professionele organisaties die samen een samenhan- gend aanbod van ondersteuning, zorg en voorzieningen vormen, waarb z gebruikmaken van elkaars expertise en zorgen voor goede doorverwzing en afstemming. Klantreizen: Beschrvingen van de route die inwoners doorlopen van vraag of probleem naar passende ondersteuning of voorzieningen, bedoeld om de samenhang en toegankelkheid te verbeteren. Kwaliteitsmonitor Sociaal Domein: Het jaarlkse overzicht waarin de voortgang op maatschappelke doelen, trends en eecten in het sociaal domein wordt gemonitord en besproken. Laagdrempelige ondersteuning: Preventieve en toegankelke voorzieningen en activiteiten die voor alle leeftden beschikbaar zn en bdragen aan ontmoeting, gezondheid en sociale samenhang. Blage 1. Begrippenlst Accountgesprekken: Periodieke gesprekken tussen gemeente en maatschappelke partners waarin wordt besproken in hoeverre activiteiten bdragen aan de gezamenlke doelen en eecten, en waarin wordt gereecteerd op voortgang, kwaliteit en bsturing.
Addendum IBK: Het document dat het Integraal Beleidskader Sociaal Domein actualiseert en aanscherpt op basis van recente ontwikkelingen en de kwaliteitsmonitor, met behoud van de oorspronkelke maatschappelke eecten. Algemene subsidieverordening (ASV): Het gemeentelk juridisch kader waarin staat onder welke voorwaarden maatschappelke partners subsidie kunnen ontvangen voor activiteiten die bdragen aan de maatschappelke doelen. Aanvullend Zorg- en Welznsakkoord (AZWA): Landelk akkoord waarin wordt afgesproken hoe zorg en welzn sterker worden verbonden om preventie, normaliseren en passende ondersteuning te versterken. Co-design: Het proces waarin de gemeente, inwoners, maatschappelke partners, en andere betrokkenen gezamenlk vanaf het begin ontwerpen en vormgeven aan beleid, diensten of oplossingen. Hierb worden verschillende perspectieven en ervaringen benut, zodat de uitkomsten beter aansluiten b de behoeften van inwoners. Collectieve voorzieningen: Diensten, faciliteiten en activiteiten die laagdrempelig en zonder uitgebreide indicatiestelling toegankelk zn voor iedereen in een gemeenschap, en die bdragen aan ontmoeting, preventie, het versterken van netwerken en normaliseren, zoals sport, cultuur en groepsondersteuning.
5 Blagen Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 27 Participatiewet in Balans: Landelke hervorming van de Participatiewet met meer aandacht voor maatwerk, menselkheid en ondersteuning in plaats van alleen verplichtingen. Penvoerder: De organisatie die namens een samenwerkingsverband optreedt als aanspreekpunt voor de gemeente en verantwoordelk is voor de uitvoering, verantwoording en nanciële aandeling van activiteiten. Preventie: Het voorkomen van verergering van problemen door ondersteuning eerder, lichter en dichter b het gewone leven te organiseren. Door tdig en laag- drempelig te helpen, voorkomen we dat zwaardere vormen van ondersteu- ning nodig worden. Positieve gezondheid: Het vermogen van mensen om met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven om te gaan en zoveel mogelk zelf regie te voeren; gezondheid is meer dan de afwezigheid van ziekte en gaat ook over meedoen, zingeving en kwaliteit van leven. Routekaarten: Overzichten die inzicht geven in hoe inwoners zich bewegen door het ondersteunings- en zorgaanbod, en hoe z van sociale basis naar passende ondersteuning worden geleid. Samenredzaamheid: Het vermogen en de bereidheid van mensen, buurten en wken om met elkaar oplossingen te bieden voor sociale behoeften en vragen, waaronder ook mantelzorg en onderlinge ondersteuning vallen.
Lief-en-leedstraten: Informele netwerken waarin buurtbewoners elkaar ondersteunen b dagelkse gebeurtenissen, zorgen en tegenslagen, en zo bdragen aan sociale samenhang en samenredzaamheid. Maatschappelke opgaven: De grote maatschappelke vraagstukken waarop de gemeente en partners zich richten; zoals het versterken van de sociale basis, het vergroten van bestaanszekerheid en het vergroten van kansengelkheid. Maatschappelke partners: Organisaties, vrwilligers en professionals die actief zn in wken en kernen en collectieve oplossingen mogelk maken, zoals welznsorganisaties, zorgaanbieders, verenigingen en andere maatschappelke organisaties. Maatwerk: Ondersteuning die wordt afgestemd op de persoonlke situatie, mogelkheden en behoeften van de inwoner. Normaliseren: Het erkennen dat niet alle vragen, zorgen of kwetsbaarheden geproblematiseerd of geprofessionaliseerd hoeven te worden. Verschillen en tegenslagen horen b het leven; waar mogelk zoeken we oplossingen in het gewone dagelks leven en binnen de sociale omgeving van inwoners, zodat inwoners vanuit hun eigen kracht en netwerk verder kunnen. Outreachend werken: Een manier van werken waarb professionals inwoners opzoeken in hun leefomgeving om vroegtdig signalen op te vangen, verbinding te maken en ondersteuning te bieden.
Sleutelguren: Inwoners of professionals met een verbindende rol binnen gemeenschappen, die signalen oppikken, mensen met elkaar verbinden en bdragen aan het versterken van de sociale basis. Sociaal Domein: Het geheel van beleid en uitvoering op het gebied van jeugd, Wmo, participatie, inkomen, gezondheid, schulden, inburgering, onderws, sport, cultuur en andere terreinen die samen het dagelks functioneren en welzn van inwoners beïnvloeden. Vindplaatsen: Plekken in de leefomgeving waar professionals en vrwilligers inwoners ontmoeten en signalen van kwetsbaarheid, vragen of problemen kunnen oppikken, zoals scholen, verenigingen, dorps- en cultuurhuizen. Vr toegankelke voorzieningen: Voorzieningen waarvoor geen indicatie of verwzing nodig is en die voor alle inwoners beschikbaar zn, gericht op ontmoeting, preventie en meedoen. Vroegsignalering: Het tdig herkennen van beginnende problemen, zodat passende ondersteuning vroeg kan worden ingezet en zwaardere problematiek kan worden voorkomen. Zelfredzaamheid: Het lichamelke, verstandelke, mentale en nanciële vermogen om zelfstandig het leven te leiden en eigen problemen op te lossen, en waar nodig steun en hulp van anderen in te schakelen. 5 Blagen Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 28 Blage 2.
Beschrving veranderinitiatieven Het versterken van de sociale basis • Professionals werken structureel zichtbaar en uitnodigend in ontmoetingsplekken Professionals uit welzn, jongerenwerk en het lokaal team verplaatsen een deel van hun werk naar ontmoetingsplekken in buurten en kernen. Z zn daar herkenbaar en aanspreekbaar aanwezig en werken outreachend vanuit een gezamenlke opdracht. De focus ligt op ontmoeting, meedoen en het vroegtdig signaleren van vragen, zodat ondersteuning zoveel mogelk in het dagelks leven plaatsvindt. • Dorps- en cultuurhuizen en welznsorganisaties organiseren hun aanbod samenhangend Dorps- en cultuurhuizen, welznsinstellingen, vrwilligers en lokale netwerken stemmen hun aanbod, programmering en inzet actief op elkaar af. Z werken als samenhangend netwerk rond ontmoeting en ondersteuning, waardoor deze plekken beter functioneren als laagdrempelige schakels binnen de sociale basis. • Inwoners organiseren waar mogelk onderlinge ondersteuning in de directe leefomgeving Inwoners worden ondersteund om elkaar te helpen via buurtgerichte netwerken zoals lief-en-leedstraten en voorzorgcirkels. Het eigenaarschap ligt b inwoners zelf. Professionals faciliteren, verbinden en versterken waar nodig, zonder deze vormen van ondersteuning over te nemen.
• Kwetsbare thema’s worden actief en laagdrempelig besproken in het dagelks leven ema’s zoals geldzorgen en beperkte basisvaardigheden worden bespreekbaar gemaakt op plekken waar inwoners al komen en via toegankelke communicatie. Door een normaliserende benadering wordt het stellen van vragen makkelker en ontstaat eerder contact met lichte of collectieve ondersteuning. • Partners verbinden inwoners met elkaar door middel van buurtcontacten Buurtcontacten worden ingezet om inwoners met elkaar te verbinden via gelkwaardig één-op-één contact. Professionals faciliteren matching en ondersteuning, terwl het contact zelf plaatsvindt in het dagelks leven en buiten formele hulpverlening. • Maatschappelke partners ontwikkelen en delen expertise in communitybuilding Maatschappelke partners vergroten hun kennis en vaardigheden in communitybuilding via kennisdeling, inspiratie en training. Deze expertise wordt actief ingezet om bewonersinitiatieven en netwerken te versterken. • Inwoners worden bewust gemaakt van de directe gevolgen voor hen van vergrzing en schaarste in zorg en ondersteuning Gemeente en partners stimuleren inwoners om vandaag het gesprek te voeren over morgen en zo zelf de regie te nemen over hun toekomst.
Inwoners worden bewust gemaakt van de maatschappelke ontwikkeling vergrzing en schaarste in zorg en ondersteuning, en over wat dit betekent voor benodigde onderlinge steun en samenredzaamheid in de toekomst.
5 Blagen Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 30 Het vergroten van bestaanszekerheid • Partners werken met heldere rolverdeling en delen actief kennis binnen de keten Maatschappelke partners maken expliciete afspraken over rollen, verantwoordelkheden en expertise binnen de keten en handelen hier consistent naar. Door deze duidelkheid sluiten ondersteuningsroutes beter op elkaar aan en wordt onnodige opschaling voorkomen. • Partners bieden tdens wachttden collectieve ondersteuning In plaats van individuele wachttden organiseren partners groepsgerichte ondersteuning en ontmoeting. Zo blven inwoners actief, ervaren z minder stress en ontstaat onderlinge steun terwl z wachten op vervolgstappen in ondersteuning. • Partners benaderen inwoners proactief door middel van huisbezoeken voor vroegsignalering Professionals wachten niet uitsluitend op een hulpvraag, maar leggen actief contact b signalen van kwetsbaarheid, bvoorbeeld via huisbezoeken. Hierdoor worden problemen eerder herkend, ook b inwoners die zelf geen hulp zoeken. • Jongeren ondersteunen elkaar rond geldzaken en hulp zoeken Jongeren ontwikkelen en organiseren zelf activiteiten en campagnes over geldzaken en nanciële zelfredzaamheid. Professionals ondersteunen dit proces op de achtergrond, zodat het gesprek aansluit b de leefwereld van jongeren en schaamte wordt verminderd.
• Financiële ondersteuning en schuldhulp worden vaker groepsgericht georganiseerd Schuldhulpverlening en nanciële ondersteuning worden vaker in groepsverband aangeboden. De nadruk ligt op samen leren, ervaringen delen en normaliseren van hulp zoeken, in plaats van individuele trajecten waar dit niet noodzakelk is. • Sleutelguren signaleren en verbinden in wken en b specieke doelgroepen Sleutelguren, vaak ervaringsdeskundigen of lokaal vertrouwde personen, worden ingezet om signalen vroeg op te vangen, inwoners te verbinden en toe te leiden naar passende ondersteuning, met speciale aandacht voor moeilk bereikbare groepen. • Onderws en partners maken nanciële educatie onderdeel van het gewone leren Scholen en maatschappelke partners werken samen om nanciële educatie structureel te organiseren binnen het onderws, gericht op het versterken van nanciële vaardigheden en bewust omgaan met geld. • Partners combineren data en praktkervaring om kwetsbaarheid eerder te herkennen Beschikbare data worden, binnen geldende kaders, gecombineerd met signalen uit de praktk om inwoners met verhoogde kwetsbaarheid eerder en gerichter in beeld te krgen. Dit ondersteunt tdige en passen de inzet van ondersteuning. • Welznspartners zn vanaf de start betrokken b gemengde wooncomplexen B de ontwikkeling van gemengde wooncomplexen worden welznsorganisaties vroegtdig betrokken.
Z stimuleren ontmoeting, contact en informele steun tussen bewoners, zodat wonen bdraagt aan sociale cohesie en het verminderen van kwetsbaarheid. 5 Blagen Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 31
5 Blagen Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 32 Het vergroten van kansengelkheid • Professionals werken met een gedeelde taal en heldere routes voor gezinnen Professionals uit onderws, kinderopvang, jeugdgezondheidszorg, zorg en welzn werken met een gedeelde taal en duidelke taakafspraken. Door gezamenlke routes of klantreizen is helder wie wanneer betrokken is en waar de regie ligt, waardoor ondersteuning beter op elkaar aansluit. • Professionals benutten vindplaatsen structureel voor signalering en toeleiding Plekken waar kinderen en ouders al komen, zoals scholen, kinderopvang, bibliotheek, sport, cultuur, zorg en welzn, worden structureel benut voor vroegsignalering en toeleiding. Partners stemmen af hoe z signalen herkennen en gezinnen verbinden aan bestaand, b voorkeur collectief aanbod. • We brengen drempels voor deelname aan collectief aanbod systematisch in beeld We onderzoeken gezamenlk welke drempels inwoners en professionals ervaren b deelname aan groepsaanbod en formuleren praktische adviezen om deze drempels weg te nemen, zodat collectieve ondersteuning toegankelker en aantrekkelker wordt. • Professionals betrekken informele steun bewust b opvoed- en opgroeivragen B opvoed- en opgroeivragen wordt informele steun van familie, buren en vrwilligers bewust en vaker betrokken.
Professionals erkennen deze steun als waardevolle aanvulling op professionele ondersteuning, waardoor vragen meer in het gewone leven worden opgepakt en ondersteuning minder versnipperd raakt. • Professionals rondom het jonge kind werken samen via een expertiseteam Een expertiseteam voor het jonge kind (0–13 jaar) verbindt professionals uit kinderopvang, onderws en zorg. Het team draagt b aan vroegsignalering en samenhangende ondersteuning. • Partners werken vroegtdig en outreachend als vast onderdeel van hun werkwze Vroegtdig en outreachend werken wordt, wanneer daar aanleiding toe is, onderdeel van de dagelkse werkwze van partners. Professionals leggen actief contact b signalen, ook zonder expliciete hulpvraag, zodat ondersteuning tdig kan worden ingezet.
5 Blagen Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 34 Blage 3. Fasering van veranderinitiatieven Voor de uitvoering van de veranderagenda hanteren gemeente en maatschappelke partners een vaste fasering. Deze fasering ondersteunt een gezamenlke manier van werken, leren en besluiten en maakt de werkwze voorspelbaar en uitvoerbaar voor alle betrokkenen. Voor elk geselecteerd veranderinitiatief wordt dezelfde opbouw gevolgd. Fase 1 – Start en uitwerking (0–3 maanden) In deze fase wordt het veranderinitiatief gezamenlk voorbereid en geconcretiseerd. Gemeente en betrokken partners vormen een klein en slagvaardig uitvoeringsteam (de initiatieftafel), dat verantwoordelk is voor de verdere uitwerking. De initiatieftafel zorgt in deze fase voor: • het benoemen van een aanjager (gemeente of maatschappelke partner); • het vaststellen van het doel van het veranderinitiatief; • het bepalen van de beoogde doelgroep, locaties en verdere betrokken partners en inwoners; • het toetsen van de haalbaarheid in termen van capaciteit, middelen en samenhang met lopende werkzaamheden. Aan het einde van deze fase besluiten gemeente en maatschappelke partners gezamenlk of het veranderinitiatief van start gaat. Fase 2 – Uitvoering (3–9 maanden) In deze fase wordt het veranderinitiatief uitgevoerd in de praktk.
Het veranderinitiatief blft bewust overzichtelk van omvang, zodat ruimte ontstaat om te leren en waar nodig b te sturen. De initiatieftafel: • voert het veranderinitiatief uit volgens de afgesproken opzet; • verzamelt signalen, ervaringen en beschikbare data; • reecteert periodiek op de voortgang en tussentdse opbrengsten. Op basis van deze reecties kan het veranderinitiatief gedurende de uitvoering worden bgesteld. Fase 3 – Leren en evalueren (9–12 maanden) In deze fase duiden gemeente en betrokken partners gezamenlk de opbrengsten van het veranderinitiatief. Gemeente en partners brengen in beeld wat het veranderinitiatief heeft opgeleverd en welke lessen daaruit volgen. In deze fase: • wordt gezamenlk gereecteerd op wat heeft gewerkt en wat niet; • wordt vastgesteld welke onderdelen aanpassing vragen; • worden opbrengsten en leerpunten vastgelegd; • wordt voortgebouwd op het leren tdens de uitvoering en brengt de inzichten samen voor besluitvorming. Fase 4 – Besluitvorming en vervolg (12+ maanden) Op basis van de opbrengsten en leerpunten besluiten gemeente en maatschappelke partners gezamenlk over het vervolg van het veranderinitiatief.
Daarb zn de volgende opties mogelk: • opschalen: het veranderinitiatief verbreden of structureel maken; • aanpassen: het veranderinitiatief bstellen en opnieuw uitvoeren; • stoppen: het veranderinitiatief beëindigen en de opgedane lessen benutten voor ander beleid of uitvoering.