CConstaterende datKrimpenerwaard
Koppel je AI →
Document · PDF

RIB26-065 Vastgestelde Maatschappelijke Agenda Sociaal Domein 2026-2031

Raadsvergadering 22 september 2026, gemeente KrimpenerwaardBij agendapunt: Informatie van het college15.396 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

1660044 / 1903224 gemeente Krimpenerwaard Postbus 51 2820 AB Stolwijk www.krimpenerwaard.nl RAADSINFORMATIEBRIEF VAN HET COLLEGE VAN B&W VOOR de gemeenteraad CC DATUM 2 juni 2026 ONDERWERP Vastgestelde Maatschappelijke Agenda Sociaal Domein 2026 - 2031 Beste meneer, mevrouw, Het college heeft de Maatschappelijke Agenda Sociaal Domein 2026–2031 (MAG) vastgesteld in de collegevergadering van 19 mei 2026 en biedt deze hierbij ter kennisgeving aan u aan. Achtergrond en context Met het door de raad in 2025 vastgestelde addendum op het Integraal Beleidskader Sociaal Domein is de strategische koers voor het sociaal domein aangescherpt. Daarbij is nadrukkelijk gekozen voor een veranderbeweging waarin normaliseren, collectiveren en preventie centraal staan. De maatschappelijke agenda bouwt hierop voort en maakt concreet waar gemeente en partners de komende jaren gezamenlijk op inzetten. De Maatschappelijke Agenda De MAG geeft richting aan de gezamenlijke inzet van gemeente en partners op drie samenhangende maatschappelijke opgaven in het sociaal domein: het versterken van de sociale basis, het vergroten van bestaanszekerheid en het vergroten van kansengelijkheid. De agenda is geen nieuw beleidskader en ook geen uitputtend overzicht van activiteiten, maar een gezamenlijke uitvoerings- en veranderagenda.

De nadruk ligt op een andere manier van samenwerken, houding en gedrag in de uitvoering en het realiseren van duurzame maatschappelijke effecten voor inwoners. Tegelijkertijd is de maatschappelijke agenda nadrukkelijk ook gericht op het borgen van een houdbaar stelsel van zorg en ondersteuning. Door schaarste aan personeel en financiële middelen staat de betaalbaarheid en beschikbaarheid van ondersteuning onder druk. De ingezette veranderbeweging draagt hieraan bij, maar vraagt ook om scherpe keuzes. Dit betekent dat wordt gestuurd op het versterken van collectieve voorzieningen, het beperken van de inzet van zwaardere individuele ondersteuning waar dat kan en het beter benutten van data en monitoring om doelmatigheid en effectiviteit te vergroten. Totstandkoming De maatschappelijke agenda is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met maatschappelijke partners, onder andere door middel van co-designsessies. Ook de Adviesraad Sociaal Domein is betrokken geweest; het uitgebrachte advies is meegenomen bij de verdere uitwerking van de agenda. Communicatie richting inwoners De gemeente vindt het belangrijk om inwoners te informeren over en te betrekken bij de ontwikkelingen in het sociaal domein. Daarom wordt de komende periode via verschillende kanalen gecommuniceerd over de maatschappelijke agenda en wat deze betekent voor inwoners.

Daarbij is nadrukkelijk aandacht voor begrijpelijke en herkenbare communicatie, die aansluit bij de leefwereld van inwoners. De communicatie start pag. 2/2 naar verwachting in juni met een spread in Het Kontakt. In de periode daarna worden inwoners periodiek geïnformeerd en betrokken bij initiatieven die bijdragen aan sterke buurten en kernen. Tot slot De maatschappelijke agenda markeert geen nieuwe koers, maar versterkt en versnelt de ingezette veranderbeweging in het sociaal domein. De verdere concretisering vindt de komende jaren plaats in samenwerking met partners en inwoners, waarbij gezamenlijk leren en bijsturen centraal staan. Wij verwijzen u voor de volledige inhoud en uitwerking naar de Maatschappelijke Agenda Sociaal Domein 2026– 2031 in de bijlage. Bijlagen RIB: Maatschappelijke Agenda Sociaal Domein 2026 - 2031 Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Krimpenerwaard, de secretaris, de burgemeester, J. Hennip ir. J. Beenakker Maatschappel ke Agenda Sociaal Domein 2026-2031 Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 2 Voorwoord Krimpenerwaard is een gemeente met sterke gemeenschappen, veel betrokken inwoners en een rk netwerk aan voorzieningen. Tegelkertd zien we dat onze samenleving verandert.

Niet iedereen kan vanzelfsprekend meedoen, de druk op zorg en ondersteuning neemt toe en verschillen in kansen en gezondheid worden zichtbaarder. Deze ontwikkelingen vragen om een gezamenlke beweging: naar een samenleving waarin mensen elkaar kennen, ondersteunen en ruimte hebben om zich te ontwikkelen. Met deze Maatschappelke Agenda geven we als gemeente en maatschappelke partners samen richting aan ons werk in het Sociaal Domein voor de komende jaren. Deze agenda is tot stand gekomen in co-designsessies met gemeente en partners. Daarb is duidelk geworden dat de maatschappelke opgaven waarvoor we staan alleen kunnen worden aangepakt als we gedeelde verantwoordelkheid nemen: ieder vanuit zn eigen rol, expertise en positie, en in nauwe verbinding met inwoners. De agenda richt zich op drie opgaven die onlosmakelk verbonden zn met het dagelks leven van inwoners: het versterken van de sociale basis, het vergroten van bestaanszekerheid en het vergroten van kansengelkheid. Per opgave beschrven we wat we gezamenlk zien, wat we willen bereiken en welke beweging daarvoor nodig is. Inwoners spelen hierin een cruciale rol. De agenda biedt ruimte om hun ervaringen, ideeën en initiatieven structureel te betrekken en samen te werken aan oplossingen die passen b wat inwoners in hun buurt en dagelks leven tegenkomen.

Deze agenda vraagt van gemeente en maatschappelke partners dat z samen optrekken in keuzes, uitvoering en verantwoordelkheid. Niet alles ligt vast en niet alles is vooraf uitgewerkt. Juist daardoor is de agenda wendbaar en biedt z ruimte om aan te blven sluiten b nieuwe inzichten en ontwikkelingen in de samenleving en behoeften van inwoners. We zn trots op het gezamenlke proces dat tot deze agenda heeft geleid en waarderen de openheid, betrokkenheid en denkkracht van alle partners. Deze agenda is een gezamenlk product én een gezamenlke koers. Nu is het td om verder te bouwen: door plannen om te zetten in actie, gezamenlk in de praktk aan de slag te gaan en werkend te blven leren. Namens het college danken w iedereen die heeft bgedragen aan deze Maatschappelke Agenda. Laten we gezamenlk verantwoordelkheid blven nemen voor de uitvoering, zodat Krimpenerwaard een gemeente is waar iedereen kan meedoen en waar kansen en voorzieningen toegankelk zn voor alle inwoners. Irma Bultman en Wisja Pannekoek, wethouders Sociaal Domein

4  5 5 6 6 6 6  7 8 11 14 17 17 17 17 23 23 24 24 24 25 25 26 26 28 30 Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 3 Inhoudsopgave Samenvatting 1. Inleiding 1.1 Missie, visie en waarden 1.2 Aanleiding en veranderbeweging 1.3 De Maatschappelke Agenda als gezamenlke koers 1.4 Relatie met bestaand beleid en bezuinigingsmaatregelen 1.5 Totstandkoming van deze agenda 1.6 Leeswzer 2. De drie maatschappelke opgaven 2.1 Wat de aanpak van de drie opgaven verbindt 2.2 Versterken van de sociale basis 2.3 Vergroten van bestaanszekerheid 2.4 Vergroten van kansengelkheid 3. Veranderagenda 3.1 Doel en karakter van de veranderagenda 3.2 Hoe we veranderinitiatieven selecteren en prioriteren 3.3 De gezamenlke veranderinitiatieven 2026–2031 3.4 Hoe we de veranderinitiatieven organiseren 3.5 Wat dit vraagt van gemeente en partners 4. Samen werken, uitvoeren en leren 4.1 Rollen en samenwerking in de veranderbeweging 4.2 Monitoring 4.3 Leren en verbeteren 4.4 Verantwoording 5. Blagen Blage 1. Begrippenlst Blage 2. Beschrving veranderinitiatieven Blage 3. Fasering van veranderinitiatieven

Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 4 Samenvatting Met de Maatschappelke Agenda werken gemeente en maatschappelke partners samen aan een samenleving waarin iedereen kan meedoen. De agenda geeft richting aan het werk in het sociaal domein voor de komende jaren. Daarb staat het dagelks leven van inwoners centraal. Niet alles hoeft zwaarder, individueler of professioneler. Door eerder te helpen, meer samen te doen en beter gebruik te maken van wat er al is in buurten en dorpen, kunnen problemen worden voorkomen en kansen worden vergroot. De agenda richt zich op drie maatschappelke opgaven die sterk met elkaar samenhangen: het versterken van de sociale basis, het vergroten van bestaanszekerheid en het vergroten van kansengelkheid. De opgaven staan hieronder verder beschreven. Samen vormen z één veranderbeweging. De manier waarop deze opgaven worden aangepakt is gericht op normaliseren (niet alles is een probleem), collectiever werken (meer samen, minder alleen) en preventie (eerder helpen om zwaardere problemen te voorkomen), met positieve gezondheid als uitgangspunt. Versterken van de sociale basis - Samen leven, ontmoeten en elkaar helpen De sociale basis is het fundament van een sterke samenleving. Toch is het steeds minder vanzelfsprekend dat mensen elkaar kennen of ondersteunen. Vragen worden daardoor sneller een zorgvraag.

De verandering is dat het gewone leven weer centraal komt te staan: buurten en kernen waar mensen elkaar ontmoeten, zich verbonden voelen en steun vinden b elkaar. Gemeente en maatschappelke partners werken daarom meer in buurten en dorpen en minder vanuit losse regelingen. Dat vraagt een andere houding: professionals zn zichtbaar en benaderbaar, sluiten aan b inwoners en stimuleren ontmoeting en onderlinge hulp. Ontmoetingsplekken zn niet alleen voor activiteiten, maar ook voor een gesprek of een eerste vraag. Partners laten los dat ondersteuning altd individueel en professioneel moet zn. Kleine zorgen worden vaker samen opgepakt, bvoorbeeld in de buurt of in een groep. Zo wordt hulp vragen normaler en blft ondersteuning dichter b het dagelks leven. Vergroten van bestaanszekerheid - Meer rust en grip op het dagelks leven Voor een deel van de inwoners is bestaanszekerheid geen vanzelfsprekendheid. Geldzorgen, onzeker wonen, stress en onveiligheid hangen vaak samen. Hulp komt nu vaak laat en via verschillende organisaties. De verandering is dat inwoners eerder steun krgen, op een duidelke en samenhangende manier. Gemeente en maatschappelke partners werken meer vanuit vertrouwen en minder vanuit regels. Dat vraagt ander gedrag: luisteren, meedenken en samen zoeken naar oplossingen die passen b de situatie van de inwoner.

Partners stemmen beter af tussen inkomen, wonen, zorg en welzn, zodat inwoners niet steeds opnieuw hun verhaal hoeven te vertellen. Naast individuele ondersteuning zetten partners ook collectieve vormen in, bvoorbeeld groepsgerichte ondersteuning tdens wachttden. Inwoners staan er dan niet alleen voor en krgen eerder rust en overzicht. Door eerder en preventief te werken, worden grotere problemen vaker voorkomen. Vergroten van kansengelkheid - Ieder kind een goede start Niet ieder kind groeit op met dezelfde kansen. Verschillen ontstaan vaak al vroeg en kunnen zich blven herhalen. Te vaak wordt ondersteuning pas ingezet als problemen zichtbaar zn. De verandering is dat ondersteuning zich eerder richt op de oorzaken van ongelke kansen, zoals stress in gezinnen, beperkte basisvaardigheden, beperkte toegang tot voorzieningen en onzekerheid over inkomen of wonen. Partners richten zich meer op vroeg ondersteunen, dichtb gezinnen en in het gewone leven. Kinderopvang, scholen, zorg, welzn, sport en cultuur werken nauwer samen en stemmen beter af. Dat vraagt een gezamenlke houding: signalen serieus nemen, elkaar opzoeken en sneller handelen. Ondersteuning vindt vaker plaats op plekken waar kinderen en ouders al komen, zoals school, de sportclub of de bibliotheek. Daarb wordt niet alleen gekeken naar het kind, maar ook naar de thuissituatie en de omgeving.

Familie, buren en vrwilligers worden bewuster betrokken. Zo krgen kinderen meer ruimte om zich te ontwikkelen en voelen ouders zich gesteund en nemen z naar vermogen verantwoordelkheid. Samen veranderen Om deze beweging te realiseren is meer nodig dan goede bedoelingen. Daarom bevat de Maatschappelke Agenda een gezamenlke veranderagenda. Gemeente en maatschappelke partners hebben samen verkend wat de veranderbeweging vraagt aan een andere manier van samenwerken, houding en gedrag. Het gaat niet alleen om andere afspraken, maar vooral om anders doen: eerder contact zoeken, meer vertrouwen geven, samenwerken over grenzen heen en ruimte laten voor wat inwoners zelf kunnen en willen. De veranderagenda biedt ruimte om nieuwe werkwzen te ontwikkelen, uit te proberen en daarvan te leren. Niet alles ligt vooraf vast. Partners werken stap voor stap samen, sturen b waar nodig en durven ook te stoppen met wat niet bdraagt. Samenwerking, leren en verantwoorden vormen daarb één geheel. Gemeente en maatschappelke partners zn samen verantwoordelk voor de koers en de resultaten. Door ervaringen uit de praktk te combineren met cfers en signalen van inwoners en professionals, ontstaat inzicht in wat werkt. Die kennis gebruiken we om keuzes te maken en steeds beter aan te sluiten b wat inwoners nodig hebben. Inwoners spelen een belangrke rol in de veranderbeweging.

De agenda is opgesteld door gemeente en maatschappelke partners, maar de verandering kan alleen slagen als inwoners weer meer naar elkaar omkken. We willen toe naar een samenleving waarin hulp vragen en hulp bieden vanzelfsprekender wordt, waarin mensen elkaar kennen en ondersteunen en waarin samenredzaamheid groeit. Dit is een bewuste tegenbeweging tegen individualisering en polarisatie. Gemeente en partners ondersteunen en faciliteren dit, maar de kracht ligt in buurten, netwerken en gemeenschappen zelf. De Maatschappelke Agenda is een uitnodiging om samen te blven werken aan een Krimpenerwaard waarin mensen zich gezien voelen, steun dichtb is en iedereen de kans krgt om mee te doen. Nu en in de toekomst. 1 Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 5 Inleiding De Maatschappelke Agenda (MAG) Krimpenerwaard 2026–2031 geeft richting aan hoe we samen als gemeente en maatschappelke partners werken aan een sterke, veerkrachtige en inclusieve samenleving en vormt het kader voor keuzes en verdere uitwerking in de komende jaren. In dit hoofdstuk lichten we de uitgangspunten van de agenda toe, de aanleiding en veranderbeweging, de positie van de MAG en de relatie met bestaand beleid. Het hoofdstuk sluit af met de wze waarop deze agenda tot stand is gekomen en een leeswzer.

In deze agenda worden begrippen gebruikt die binnen het sociaal domein gangbaar zn; een toelichting op deze begrippen is opgenomen in blage 1. 1.1 Missie, visie en waarden In het Sociaal Domein van Krimpenerwaard staat de inwoner centraal. We versterken het gewone leven door in te zetten op preventie, vroegsignalering en passende ondersteuning die zo veel mogelk lokaal, informeel en toegankelk is. We werken aan een inclusieve gemeenschap waarin mensen zich thuis voelen, kunnen meedoen en elkaar ondersteunen, en waarin jeugdigen gezond en veilig kunnen opgroeien. Uitgangspunt hierb is gedeelde verantwoordelkheid: inwoners dragen naar vermogen b aan hun eigen leven en hun leefomgeving, terwl samenleving en overheid ondersteunen waar dat nodig is. Verbinding, vertrouwen, betrouwbaarheid, respect en resultaatgerichtheid vormen, samen met deze gedeelde verantwoordelkheid, het fundament van ons handelen en onze samenwerking als gemeente en maatschappelke partners. 1.2 Aanleiding en veranderbeweging In 2021 stelde de gemeente Krimpenerwaard het Integraal Beleidskader Sociaal Domein vast. Dit kader legt de basis voor de gezamenlke ambitie van raad, college, maatschappelke partners en inwoners. In 2025 is dit kader aangescherpt op basis van de kwaliteitsmonitor 2022/2023 en gesprekken met de gemeenteraad en de Adviesraad Sociaal Domein.

Deze aanscherping is vastgelegd in een addendum en vormt samen met het oorspronkelke beleidskader één samenhangend geheel. Met deze aanscherping zetten we nadrukkelk in op een veranderbeweging in het Sociaal Domein. Die veranderbeweging is zowel noodzakelk als wenselk: noodzakelk om ondersteuning toegankelk, passend en houdbaar te houden in een samenleving waarin de vraag toeneemt en de beschikbare capaciteit onder druk staat, en wenselk omdat in en rond het gewone leven voor een deel van de hulpvragen betere en duurzamere oplossingen mogelk zn. De kern van deze beweging is een verschuiving van individuele, professionele ondersteuning naar ondersteuning die zoveel mogelk plaatsvindt in en rond het gewone leven, met professionele inzet daar waar dit echt noodzakelk is. Deze beweging sluit bovendien aan b de rol van de samenleving: waar oplossingen in en vanuit gemeenschappen mogelk zn, laten we die ook daar ontstaan, terwl de gemeente zorgt voor ondersteuning alleen wanneer dat noodzakelk is. Deze veranderbeweging krgt vorm langs drie samenhangende strategieën: • Normaliseren: niet alle vragen en kwetsbaarheden hoeven te worden geproblematiseerd of geprofessionaliseerd. Verschillen en tegenslagen horen b het leven; waar mogelk zoeken we oplossingen in het dagelks leven en in de sociale omgeving.

• Collectiveren: waar passend kiezen we voor collectieve, vr toegankelke voorzieningen en activiteiten. We versterken de sociale basis en investeren in zorgzame gemeenschappen, buurten en kernen. Collectieve activiteiten bieden bovendien een tegenwicht aan individualisme en polarisatie in de samenleving, en bevorderen ontmoeting, verbinding en sociale cohesie. • Preventie: door eerder, lichter en dichter b het gewone leven te ondersteunen, voorkomen we verergering van problemen en de inzet van zwaardere ondersteuning. Door te investeren in zorgzame gemeenschappen, collectieve en vr toegankelke welznsvoorzieningen en preventieve activiteiten, en door de samenhang daartussen te versterken, verwachten we dat meer hulpvragen van inwoners beter en dichter b het gewone leven kunnen worden beantwoord. Collectief werken draagt niet alleen b aan eectiviteit, maar ook aan sociale verbinding en ontmoeting, en vormt een belangrke tegenbeweging tegen toenemend individualisme en polarisatie in de samenleving. Dit vraagt om een beweging van zelfredzaamheid naar samenredzaamheid, solidariteit en omzien naar elkaar, met positieve gezondheid als uitgangspunt. 1 Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 6 Hoewel Krimpenerwaard sterke gemeenschappen kent en beschikt over een breed palet aan maatschappelke voorzieningen, ontstaat deze beweging niet vanzelf.

De toegankelkheid van de samenleving staat onder druk: ondersteuning vanuit de omgeving is minder vanzelfsprekend, inwoners vinden het lastiger om hulp te vragen en alledaagse problemen worden vaker geprofessionaliseerd. Tegelkertd neemt de groep mensen die ondersteuning nodig heeft toe, terwl het aantal beschikbare professionals beperkt is. Dat vraagt om gedeelde verantwoordelkheid: investeren in de sociale basis en zorgzame buurten én het doelgericht inzetten van schaarse professionele capaciteit voor inwoners voor wie ondersteuning strikt noodzakelk is. 1.3 De Maatschappelke Agenda als gezamenlke koers Met de Maatschappelke Agenda geven gemeente en maatschappelke partners gezamenlk richting aan hoe we de veranderbeweging realiseren. Die veranderbeweging geldt voor het hele Sociaal Domein en krgt concreet vorm binnen drie samenhangende maatschappelke opgaven: het versterken van de sociale basis, het vergroten van bestaanszekerheid en het vergroten van kansengelkheid. Binnen elk van deze opgaven werken we vanuit dezelfde uitgangspunten: normaliseren waar mogelk, collectiveren waar passend en preventief handelen vanuit positieve gezondheid. De veranderbeweging vraagt om een andere manier van samenwerken en soms ook om een andere houding en werkwze van alle betrokkenen.

Dat betekent bvoorbeeld dat we bewuster gebruikmaken van verschillende vormen van kennis en ervaring, waaronder ervaringsdeskundigheid van inwoners, b het vormgeven en uitvoeren van ondersteuning. Gemeente en maatschappelke partners zien een gedeelde visie en onderling vertrouwen als belangrke bouwstenen voor een succesvol samenspel. We werken met de MAG vanuit één koers, gericht op impact voor inwoners en met gedeelde verantwoordelkheid voor het resultaat. Deze agenda markeert geen nieuw begin. Gemeente en maatschappelke partners werken al geruime td aan deze veranderbeweging in de praktk. De Maatschappelke Agenda is het gezamenlke instrument om deze beweging te versterken, te verdiepen en te versnellen. De agenda biedt richting en prioritering, maakt gezamenlke keuzes expliciet en ondersteunt gemeente en maatschappelke partners om samen te leren, b te sturen en, waar nodig, ook te stoppen. Daarmee helpt de agenda om focus aan te brengen en schaarse capaciteit gericht in te zetten. De Maatschappelke Agenda is geen overzicht van bestaand activiteitenaanbod en geen nieuw beleidskader. Z bouwt voort op wat er al gebeurt en sluit expliciet aan b lopende initiatieven en ervaringen. Zo doen we recht aan het werk dat al is verricht door professionals, maatschappelke partners en de gemeente, en werken we verder op een stevige basis.

De agenda is daarmee geen statisch document, maar een richtinggevend basisdocument dat we de komende jaren gebruiken om samen te leren, b te sturen en te verbeteren. 1.4 Relatie met bestaand beleid en bezuinigings maatregelen De Maatschappelke Agenda sluit aan b bestaande beleidskaders en wettelke verplichtingen, zoals de Hervormingsagenda Jeugd, de Participatiewet in Balans, het Integraal Zorgakkoord (IZA), het Aanvullend Zorg en Welznsakkoord (AZWA) en de door de gemeenteraad vastgestelde maatregelen voor een structureel sluitende begroting en het Omgevingsprogramma Sociale Basis en Maatschappelke Voorzieningen. Deze kaders onderstrepen het belang van ondersteuning die eenvoudiger, samenhangender en dichter b het dagelks leven wordt georganiseerd. Gemeente en maatschappelke partners geven hier al gezamenlk uitvoering aan vanuit de strategie van normaliseren, collectiveren en preventie. Door de kracht van het gewone leven te benutten en de sociale basis te versterken, voorkomen we onnodige inzet van specialistische ondersteuning. Zo blft deze beschikbaar voor inwoners die dit echt nodig hebben en werken we aan de houdbaarheid van passende ondersteuning, nu en in de toekomst. 1.5 Totstandkoming van deze agenda De Maatschappelke Agenda is tot stand gekomen in co-designsessies met maatschappelke partners en medewerkers van de gemeente.

In drie sessies, elk gericht op één van de maatschappelke opgaven, is gezamenlk verkend welke werkwzen we willen loslaten, wat we willen versterken en hoe we onze manier van werken kunnen vernieuwen in ln met de veranderbeweging. Daarnaast hebben maatschappelke partners die niet aan deze sessies deelnamen op verschillende momenten input geleverd, onder andere via gesprekken en schriftelke reacties. Deze bdragen zn actief meegenomen en verwerkt in de verdere uitwerking van de agenda. Zo is een agenda ontstaan die samen is gemaakt, richting geeft aan de uitvoering en een basis vormt voor gezamenlk leren en verbeteren. 1.6 Leeswzer Deze agenda is bedoeld voor bestuurders, medewerkers van de gemeentelke organisatie en maatschappelke partners. De agenda biedt richting b besluitvorming en helpt om beleid, uitvoering en samenwerking beter op elkaar af te stemmen. Hoofdstuk 1 beschrft het waarom en de uitgangspunten van deze agenda. Hoofdstuk 2 vormt de kern van de MAG en gaat in op de drie maatschappelke opgaven en de gewenste beweging per opgave. Hoofdstuk 3 beschrft de veranderagenda. Hoofdstuk 4 gaat in op de samenwerking en de wze waarop gemeente en maatschappelke partners uitvoering geven aan deze agenda en gezamenlk leren.

2 Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 7 De drie maatschappelke opgaven De veranderbeweging en gezamenlke koers die in hoofdstuk 1 zn beschreven, krgen in deze Maatschappelke Agenda concreet richting via de drie maatschappelke opgaven. De keuze om te werken met drie maatschappelke opgaven helpt om gezamenlke ambities te ordenen, prioriteiten te stellen en samenwerking te versterken. De opgaven zn onderling sterk met elkaar verbonden en raken direct aan het dagelks leven van inwoners. Samen vormen z de kern van deze agenda: • het versterken van de sociale basis; • het vergroten van bestaanszekerheid; • het vergroten van kansengelkheid Een sterke sociale basis vormt een belangrke randvoorwaarde voor de andere twee opgaven. In gemeenschappen met toegankelke collectieve voorzieningen, inclusieve ontmoetingsplekken en steunende netwerken krgen kinderen, gezinnen en andere inwoners eerder toegang tot activiteiten, ondersteuning en sociale verbanden die hun ontwikkeling, stabiliteit en veerkracht versterken. Problemen worden in zulke gemeenschappen sneller gesignaleerd en vaker opgepakt met informele of lichte ondersteuning, waardoor zwaardere hulp kan worden voorkomen. Daarmee fungeert de sociale basis zowel als vangnet voor inwoners die ondersteuning nodig hebben, als springplank voor het vergroten van bestaanszekerheid en gelke kansen.

Hoewel elke opgave zn eigen inhoud en accenten kent, zn ze in de praktk nauw met elkaar verweven. ema’s als wonen, werk, gezondheid, inkomen, opvoeding en welzn lopen door de opgaven heen en vragen om een integrale benadering. In de verdere uitwerking van dit hoofdstuk wordt per maatschappelke opgave beschreven welke ontwikkelingen we gezamenlk zien, welke ambities en bewegingen daarb centraal staan en welke keuzes we maken om hier richting aan te geven. Gemeente en maatschappelke partners kiezen daarb bewust voor focus. Niet alles kan en hoeft tegelk. 2.1 Wat de aanpak van de drie opgaven verbindt Hoewel de drie maatschappelke opgaven verschillen in inhoud en focus, delen z een gezamenlke manier van werken. Gemeente en maatschappelke partners nemen samen verantwoordelkheid, maken duidelke afspraken over rollen en bdragen en hanteren een gedeelde taal. Dit geeft richting, versterkt gelkwaardigheid in de samenwerking en helpt om doelgericht te handelen. In de aanpak van alle drie de opgaven kken we integraal naar de leefwereld van inwoners. ema’s als wonen, werk, gezondheid, inkomen, opvoeding en welzn hangen nauw met elkaar samen en vragen om afstemming over domeinen en organisaties heen.

We bouwen voort op wat er al is in wken en kernen en benutten bestaande voorzieningen, netwerken en overlegstructuren om signalen vroeg te delen, overlap te voorkomen en gezamenlke prioriteiten te stellen. Rolopvatting van professionals in de veranderbeweging De veranderbeweging in het sociaal domein vraagt om een andere en bewustere rolopvatting van professionals. Niet één vaste houding staat centraal, maar rolbewust en situationeel handelen, passend b de uitgangspunten van normaliseren, collectiveren en preventie. Dit betekent dat professionals soms bewust een stap terug doen en ruimte laten aan inwoners, informele netwerken en collectieve oplossingen wanneer inwoners een hulpvraag zelf kunnen dragen, organiseren of ondersteunen. Op andere momenten zetten professionals juist een stap naar voren: zichtbaar, nab en outreachend, wanneer signalen daarom vragen of wanneer inwoners zelf niet (meer) in beeld komen. Juist door aanwezig te zn in buurten en kernen, aan te sluiten b ontmoetingsplekken en samen te werken met parten die dichtb inwoners staan, worden signalen vroegtdig opgepakt zonder dat direct wordt opgeschaald naar individuele of specialistische ondersteuning.

Met professionals bedoelen we in deze agenda de brede groep beroepskrachten in het sociaal en medisch domein, waaronder welznswerkers, jongerenwerkers, medewerkers van gemeentelke uitvoeringsteams en andere betrokken professionals. Hun gezamenlke verantwoordelkheid is steeds opnieuw af te wegen: “Wat kunnen inwoners zelf of samen, en waar is professionele inzet nodig?" Informele netwerken omvatten alle netwerken buiten formele hulpverlening, zoals familie, buren, vrwilligersinitiatieven, verenigingen, kerken én wk- en dorpscentra. Dit zn plekken waar ontmoeting, signalering en ondersteuning samenkomen. Vertrouwen, nabheid en veiligheid als basis Onderling vertrouwen en nabheid zn essentieel in de aanpak van alle drie de opgaven. Professionals zn zichtbaar en aanspreekbaar in wken en kernen en zoeken actief contact met inwoners. Laagdrempelige plekken voor ontmoeting en ondersteuning maken het makkelker om zorgen te delen en tdig passende ondersteuning te bieden. Veiligheid vormt een fundament onder alle drie de maatschappelke opgaven: sociale veiligheid in buurten en kernen, veilig en kansrk opgroeien voor kinderen en jongeren, en het tdig signaleren en aanpakken van onveiligheid binnen bestaanszekerheid. 2 Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 8 In alle opgaven staan normaliseren en vroegtdig handelen centraal.

Door drempels te verlagen en meer gebruik te maken van collectieve en toegankelke vormen van ondersteuning, zoveel mogelk in het gewone leven, voorkomen we dat problemen verergeren en dat zwaardere ondersteuning nodig is. 2.2 Versterken van de sociale basis Wat we zien in Krimpenerwaard De sociale basis vormt het fundament van een gezonde en veerkrachtige samenleving. Het is de plek waar inwoners elkaar ontmoeten, relaties opbouwen en steun vinden in hun omgeving. In Krimpenerwaard zien we dat de meeste inwoners gelukkig zn en dat driekwart de eigen gezondheid als goed ervaart. Tegelkertd staat deze sociale basis onder toenemende druk. We signaleren afnemend vertrouwen in de toekomst, toenemende stress en mentale druk en een groeiende aankelkheid van zorg en mantelzorg. Vrwilligers en mantelzorgers vervullen hierb een sleutelrol, maar hun inzet is niet onbeperkt. Maatschappelke ontwikkelingen zoals individualisering, dubbele vergrzing, middelengebruik, minder bewegen en personeelstekorten in de zorg versterken de druk op de sociale basis. Ook de houdbaarheid en betaalbaarheid van zorg vragen om een bredere, samenhangende benadering, waarin onder meer bestaanszekerheid, onderws en wonen worden meegenomen.

Inwoners en professionals ervaren daarnaast dat de samenwerking tussen het sociaal en medisch domein niet altd sluitend is, waardoor ondersteuning versnipperd raakt. Inwoners zn minder gewend geraakt om hulp te vragen of elkaar te ondersteunen. In de co-designsessies is benadrukt dat dit vraagt om een cultuurverandering: het versterken van onderlinge verbondenheid, informele netwerken en intergenerationele ontmoeting. Het opnieuw waarderen en versterken van het “village-gevoel”, waarin omzien naar elkaar vanzelfsprekend is, vormt daarmee een belangrke basis voor sterke en zorgzame gemeenschappen. Onze ambitie We streven naar een gemeenschap waarin inwoners elkaar kennen, helpen en zich verbonden voelen. Professionals, vrwilligers en inwoners werken samen op basis van vertrouwen en gelkwaardigheid. Initiatieven ontstaan zoveel mogelk vanuit inwoners zelf, waarb ontmoeting, gezondheid en zingeving hand in hand gaan. De maatschappelke eecten zn dat inwoners meer kwaliteit van leven ervaren en sterker samenredzaam zn. Onze ambitie is om de sociale basis te versterken in alle drie de leefsferen: • De persoonlke sociale basis: inwoners kunnen rekenen op hun directe sociale netwerk en weten waar ze terechtkunnen voor hulp of ondersteuning. Mantelzorgondersteuning is helder georganiseerd en dichtb beschikbaar.

In iedere kern zn plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten in de openbare ruimte en waar groen en voorzieningen uitnodigen tot bewegen. • De gemeenschappelke sociale basis: ontmoetingsplaatsen, verenigingen, kerken en initiatieven vormen het hart van vitale gemeenschappen. Vrwilligers worden ondersteund, laagdrempelige activiteiten zn in iedere kern beschikbaar en inwoners ervaren dat het normaal is om elkaar te helpen. Jong en oud zn actief betrokken, waardoor continuïteit en sociale samenhang worden versterkt. Inwoners vinden elkaar sneller, organiseren zelf hulp en dragen b aan duurzame initiatieven. Hierin worden z waar nodig gefaciliteerd en/of ondersteund door professionals. • De institutionele sociale basis: voorzieningen zoals onderws, opvang, bibliotheken en eerstelnszorg zn dichtb en toegankelk. Door goede samenwerking tussen partners in zorg, kinderopvang, onderws en welzn ontvangen inwoners tdig, laagdrempelig en passend ondersteuning.

2 Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 9 De beweging die we maken We zien de sociale basis als vertrekpunt voor het realiseren van onze ambities in het Sociaal Domein. Dat vraagt om een duidelke omslag: een gemeentebrede manier van buurt- en kerngericht werken. Daarom investeren we in sterke wken en kernen waar mensen elkaar kennen, helpen en betekenisvol contact hebben. Een stevige sociale basis werkt preventief, maakt collectieve oplossingen mogelk en zorgt ervoor dat ondersteuning vaker kan worden genormaliseerd. Collectieve oplossingen voor ondersteuningsvragen, zoals buurtactiviteiten, informele netwerken en laagdrempelige vormen van ondersteuning, zn daarb het uitgangspunt. Individuele ondersteuning wordt alleen ingezet wanneer dat echt nodig is. De sociale basis is in de eerste plaats van inwoners zelf. Gemeente en maatschappelke partners faciliteren, ondersteunen en verbinden. Welznspartners vervullen hierin een sleutelrol. Z staan dicht b inwoners, signaleren vroeg en verbinden inwoners, vrwilligers en professionals in wken en kernen. Dorps- en cultuurhuizen (waaronder ook wkcentra en buurthuizen) vervullen hierin een sleutelpositie als laagdrempelige vindplaatsen waar inwoners samenkomen, signalen zichtbaar worden en verbinding ontstaat tussen inwoners, informele netwerken en professionals.

Veel hulpvragen gaan over sociale contacten, zingeving, activering, herstel en zinvolle dagbesteding. Deze hulpvragen vragen niet zozeer een zorgoplossing en/of een maatwerkvoorziening, maar kunnen juist goed worden opgepakt binnen de persoonlke of gemeenschappelke sociale basis in de buurt of wk. Wanneer collectieve of informele oplossingen niet toereikend zn, is professionele ondersteuning aanvullend beschikbaar. Het zo laagdrempelig mogelk stellen van een hulpvraag is daarb vanzelfsprekend. Waar we mee doorgaan We bouwen voort op de kracht van lokale initiatieven en de samenwerking met inwoners. Welznsorganisaties blven hun initiatievenbudget inzetten om ideeën van inwoners te ondersteunen en zo de sociale basis verder te versterken. De bestaande vrwilligersbank wordt uitgebreid met nieuwe modules voor burenhulp en verenigingen, zodat inwoners elkaar makkelker kunnen vinden. We zetten bewust in op normaliseren, zodat laagdrempelige ondersteuning voor inwoners eenvoudig toegankelk blft en inwoners zonder barrières hulp kunnen vinden. Sport en cultuur blven we benutten als middel voor gezondheid en sociale cohesie. Ook zetten we de ingezette ln voort in de samenwerking tussen het sociaal en medisch domein, met belangrke schakels zoals jeugdondersteuners b huisartsen, praktkondersteuners GGZ en Welzn op Recept.

Jongeren blven we actief betrekken b hun leefomgeving door ruimte te bieden voor initiatieven voor en door jongeren. Professionals blven zichtbaar aanwezig in buurten en kernen en sluiten aan b inwoners in plaats van af te wachten. We stimuleren inwoners om vandaag het gesprek te voeren over morgen en zo zelf regie te nemen over hun toekomst. In het samenspel tussen ge- meente en maatschappelke partners ontstaat ruimte voor initiatieven uit de samenleving, waarb ieder vanuit zn rol bdraagt aan wat nodig is. Wat we loslaten In onze gezamenlke uitvoeringspraktk laten we de overtuiging los dat maatschappelke ondersteuning altd door de gemeente georganiseerd of uitgevoerd moet worden. We overschatten niet langer de zelfredzaamheid van kwetsbare inwoners en stoppen met het veronderstellen dat z zelfstandig hun weg vinden naar ondersteuning. We stoppen met het primair inzetten op individuele trajecten wanneer collectieve vormen, zoals groepsactiviteiten of buurtinitiatieven die meerdere inwoners tegelk ondersteunen, mogelk en passender zn. Ook nemen we afstand van versnipperd aanbod en losse, tdelke projecten zonder samenhang of continuïteit. Daarb laten we expliciet dubbel aanbod los, bvoorbeeld activiteiten die al door andere organisaties worden aangeboden en die niet voor alle bewoners toegankelk zn.

Tegelkertd stoppen we met activiteiten zonder lokaal eigenaarschap en zonder betrokkenheid van bewoners of vrwilligers, bvoorbeeld projecten die door externe parten worden opgezet zonder actieve samenwerking met de wk of de directe omgeving van de inwoners. In plaats daarvan creëren we ruimte voor initiatieven die daadwerkelk worden gedragen door inwoners en hun netwerken, waarb bewoners actief meedenken en meedoen.

2 Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 10 Wat we gaan veranderen We zetten veranderinitiatieven in om de toegankelkheid en aantrekkelkheid van ontmoetingsplekken door meer activiteiten te organiseren en het aanbod aan activiteiten en ondersteuning herkenbaar en uitnodigend te maken. Daarb verkennen we hoe professionals zichtbaarder en actiever aanwezig kunnen zn in buurten en kernen, zodat inwoners eerder in beeld komen en waar nodig persoonlk kunnen worden toegeleid naar ontmoetingsplekken, bvoorbeeld via laagdrempelige introducties. Ook zetten we in op het bespreekbaar maken van thema’s zoals geldzorgen en beperkte basisvaardigheden, wat bdraagt aan het laagdrempelig kunnen stellen van hulpvragen. Daarnaast werken we aan het beter afstemmen van het aanbod van dorps- en cultuurhuizen en welznsinstellingen om hun aanbod beter op elkaar en op de behoefte van de inwoners af te stemmen. Verder verkennen we vormen van onderlinge, informele ondersteuning in de directe leefomgeving, zoals lief-en- leedstraten en voorzorgcirkels, waarin inwoners elkaar laagdrempelig ondersteunen en omzien naar elkaar. Tot slot werken we aan het vergroten van maatschappelke bewustwording over ontwikkelingen zoals ouder worden en de toenemende schaarste in zorgpersoneel en voorzieningen.

Door inwoners inzicht te geven in deze ontwikkelingen willen we het besef versterken dat de sociale basis, ontmoeting en onderlinge ondersteuning van groot belang zn, zodat preventie en collectieve oplossingen nog beter kunnen werken.

2 Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 11 Bestaanszekerheid raakt niet alleen inkomen en wonen, maar ook veiligheid. Huiselk geweld en kindermishandeling blven zorgwekkende thema’s. Uit landelke cfers blkt dat ongeveer 9 % van de Nederlanders van 16 jaar en ouder in 2024 slachtoer was van huiselk geweld, en meldingen b Veilig uis nemen de laatste jaren toe. Dit onderstreept dat naast nanciële zekerheid ook sociale veiligheid en vroegtdige signalering essentieel zn. In de co-designsessies is benadrukt dat inwoners vaak te maken hebben met een samenloop van problemen, waarb nanciële zorgen, wonen, gezondheid en veiligheid elkaar versterken. Er is behoefte aan meer samenhang en verbinding tussen domeinen: nanciële ondersteuning, huisvesting, inburgering, preventieve zorg, sociale participatie en veiligheid zn nauw met elkaar verbonden. Onze ambitie Onze ambitie is om de bestaanszekerheid van inwoners te vergroten en te versterken. Dat betekent dat inwoners kunnen rekenen op een voorspelbaar inkomen, toegang hebben tot passende en betaalbare huisvesting en ondersteuning ontvangen die hen helpt om mee te doen op werk, school en in de samenleving. Inwoners ervaren duidelke communicatie, begrpelke regels en een veilige leefomgeving. We realiseren ons dat de invloed van de gemeente op het inkomen beperkt is.

Het merendeel van het inkomen wordt bepaald door landelke voorzieningen en toeslagen. Gemeentelke minimaregelingen hebben daarb een ondersteunende rol. De focus ligt daarom op het voorkomen van schulden en het ondersteunen b het oplossen daarvan. Daarb kiezen we voor een integrale benadering, waarin niet wordt uitgegaan van vanzelfsprekende zelfredzaamheid, maar waarin actief contact en begeleiding worden geboden. Inwoners ontvangen steun b het maken van keuzes rond werk, inkomen, schulden en participatie. Dit is in ln met de uitgangspunten van de nieuwe Participatiewet in balans: de menselke maat, vertrouwen en vereenvoudiging van regelgeving staan centraal. Door integraal samen te werken, eenvoud te vergroten en preventief te handelen, willen we voorkomen dat problemen zich opstapelen en inwoners aankelk worden van zwaardere ondersteuning. 2.3 Vergroten van bestaanszekerheid Wat we zien in Krimpenerwaard In Krimpenerwaard neemt, net als in de rest van Nederland, de onzekerheid over de toekomst toe. Wonen, energie en levensonderhoud worden duurder, terwl inkomens niet altd evenredig meestgen. Tegelkertd groeit de polarisatie en staat het vertrouwen in overheid en samenleving onder druk. Hoewel lokale cfers op het eerste gezicht een stabiel beeld laten zien, is er een onzichtbare groep inwoners die moeite heeft zich staande te houden.

Binnen bstandsregelingen neemt het aandeel jongeren toe en groeit de groep die net boven de armoedegrens leeft. De kloof tussen mensen die kunnen meedoen en mensen die dreigen af te haken wordt groter. De samenleving stelt hoge eisen. Ook inwoners die nancieel rondkomen, ervaren druk om voortdurend te blven presteren. Dit kan leiden tot uitval, zowel aan de onderkant als aan de bovenkant van het systeem, bvoorbeeld door mentale overbelasting. Volgens recente verkenningen leeft tussen de 4,3% en 6,5% van de inwoners van Krimpenerwaard op of onder de lage-inkomensgrens. Dit betreft circa 1.058 tot 1.608 huishoudens, waaronder 687 tot 1.026 kinderen. Deze cfers maken zichtbaar dat bestaanszekerheid voor een aanzienlke groep inwoners geen vanzelfsprekendheid is. Daarnaast staat de woningmarkt onder druk. Stgende huizenprzen en lange wachttden voor sociale huurwoningen maken het voor kwetsbare groepen moeilk om passende huisvesting te vinden. Sommige huishoudens met een laag inkomen zn daardoor aangewezen op woningen met een hoge huur, waarvoor geen recht op huurtoeslag bestaat. Dit vergroot hun nanciële kwetsbaarheid. Ook de opgave rond huisvesting en integratie van nieuwkomers, zoals statushouders, neemt toe en vraagt om samenhangende oplossingen. Landelke cfers laten zien dat in 2023 bna 8 % van vrgekomen sociale huurwoningen naar statushouders ging.

2 Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 12 De beweging die we maken Gemeente en maatschappelke partners bewegen van een aanpak die primair is gericht op regels en procedures naar een benadering waarin inwoners centraal staan. Professionals handelen vanuit vertrouwen, nabheid en empathie en zoeken actief contact met inwoners om samen oplossingen te vinden die passen b hun situatie en mogelkheden. Inclusief werken is daarb het uitgangspunt: iedereen, inclusief statushouders en andere kwetsbare groepen, krgt een plek in de samenleving en de kans om mee te doen. Voor inwoners met complexe of meervoudige problemen is een samenhangend netwerk van professionals rondom hen essentieel. In de praktk blkt dat deze inwoners vaak hun informele netwerk deels zn kwtgeraakt. Lokale zorg- en welznsorganisaties spelen daarom een belangrke rol in het herstellen van verbindingen en het bieden van continuïteit. Tegelkertd werken organisaties steeds intensiever samen tussen domeinen, zodat kennis, verantwoordelkheden en middelen worden gedeeld en complexe problemen in samenhang worden aangepakt. Deze beweging vraagt om een cultuur van vertrouwen, maatwerk en gedeelde verantwoordelkheid.

Door taboes rond armoede en schulden te doorbreken en te erkennen dat niet iedereen op dezelfde manier kan deelnemen aan werk of onderws, werken we aan het vergroten en versterken van bestaanszekerheid in het dagelks leven. Waar we mee door gaan Het vergroten van bestaanszekerheid vraagt om blvende investering in de sociale basis. Dit is de plek waar signalen worden opgevangen, het netwerk en daarmee vangnet wordt versterkt en onderlinge steun kan worden geboden. We bouwen voort op de kracht van bestaande buurtnetwerken, verenigingen, vrwilligers en informele netwerken om onderlinge steun te versterken en de aankelkheid van specialistische hulp te verminderen. Daarb benutten we elkaars expertise, stimuleren we ontmoeting en versterken we community building. Maatschappelke voorzieningen worden behouden en waar nodig versterkt. Netwerkcoaches, vrwilligers en buurtinitiatieven worden actief ingezet om inwoners te verbinden en ondersteunen. Professionals werken nauw samen met inwoners en partners en investeren in vroegsignalering, zodat kwetsbare inwoners tdig worden bereikt. Jongeren blven we actief betrekken b geldzaken, welzn en toekomstperspectief, en statushouders krgen ondersteuning b integratie en een goede start in de gemeente. Wat we loslaten We stoppen als maatschappelke partners met werkzaamheden die niet tot onze kernopdracht behoren.

We laten het idee los dat maatschappelke partners taken volledig zelfstandig uitvoeren wanneer samenwerking met andere partners en inwoners eectiever is. Tot slot vermden we een afwachtende houding en wachten we niet tot problemen escaleren, met name b jongeren. Overmatige regelgeving, overlappende overlegstructuren en formele communicatie die inwoners buitensluit, laten we achter ons. Daarnaast stoppen we met het onnodig voortzetten van individuele trajecten wanneer ondersteuning niet van de grond komt, en met langdurige individuele inzet waar collectieve oplossingen of gezamenlke ondersteuningstrajecten, eectiever zn of waar geen passend vervolg mogelk is. We werken niet langer vanuit een projectmatige of casuïstische aanpak zonder aansluiting b andere partners, maar stemmen onze inzet af met andere organisaties en lokale initiatieven om samenhang en eectiviteit te vergroten.

2 Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 13 Wat we gaan veranderen Binnen de opgave bestaanszekerheid zetten we veranderinitiatieven in we met nieuwe manieren om ondersteuning en verbinding te organiseren. Zo verkennen we collectieve wachtverzachters, waarb we tdens wachttden groepsgerichte ondersteuning inzetten om stress te verminderen en inwoners met elkaar te verbinden. Daarnaast ontwikkelen we groepsgerichte vormen van schuldhulpverlening en nanciële ondersteuning, om leren en ondersteuning te normaliseren. We zetten sleutelguren in wken en kernen in, vaak ervaringsdeskundigen die dichtb inwoners staan. Z helpen om signalen vroeg op te vangen, verbinding te leggen en door te verwzen, met specieke aandacht voor moeilk bereikbare groepen. Jongeren ontwikkelen zelf campagnes en activiteiten rond nanciële zelfredzaamheid, met als doel schaamte rondom geldproblemen te doorbreken. Ook onderzoeken we hoe data op een verantwoorde manier kan worden gebruikt om kwetsbare inwoners beter in beeld te brengen, in combinatie met praktkervaringen. We verkennen het inzetten van proactieve huisbezoeken door woningcorporaties b huurders die zelf geen contact opnemen, om problemen vroegtdig te signaleren. Daarnaast worden welznspartners vroegtdig ingezet b de vorming van gemengde wooncomplexen.

Gemengde wooncomplexen zorgen voor meer variatie in bewoners wat bdraagt aan het verminderen van kwetsbaarheid en het versterken van sociale cohesie. Tot slot versterken we rolduidelkheid en kennisdeling binnen de keten, zodat partners elkaar goed aanvullen en inwoners tdig passende ondersteuning ontvangen in een samenhangende en sluitende keten.

2 Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 14 2.4 Vergroten van kansengelkheid Wat zien we in Krimpenerwaard In Krimpenerwaard heeft, net als in de rest van Nederland, niet ieder kind dezelfde uitgangspositie om gezond en kansrk op te groeien. Verschillen ontstaan al voor de geboorte en in de eerste levensjaren. Achterstanden die in deze fase ontstaan, zoals b peuters en basisschoolleerlingen, kunnen doorwerken in gezondheid, schoolresultaten en kansen op latere leeftd. Deze achterstanden kunnen zich herhalen van generatie op generatie. Verschillen in kansen hangen samen met sociaaleconomische omstandigheden, lage taal-, digitale en rekenvaardigheden, een ongezonde leefstl en beperkte toegang tot voorzieningen. Beperkte taalvaardigheid vergroot de afstand tot onderws, ondersteuning en maatschappelke participatie en maakt het voor gezinnen lastiger om hun weg te vinden. Gezinnen met lagere inkomens maken minder gebruik van kinderopvang, sport en cultuur, terwl juist deze voorzieningen bdragen aan ontwikkeling, ontmoeting en talentontplooiing. Ook gezondheidsindicatoren laten zorgen zien: een groot deel van de volwassenen heeft overgewicht, beweegt onvoldoende en beschikt over beperkte gezondheidsvaardigheden. Daarnaast zien we verschillen tussen kernen en doelgroepen.

Drempels om mee te doen zn hoger voor inwoners met een beperking, een migratieachtergrond of lagere gezondheidsvaardigheden. Niet alle gezinnen worden even goed bereikt, met name wanneer z voorzieningen minder makkelk weten te vinden. In de co-designsessies is benadrukt dat dit vraagt om betere samenwerking tussen formele en informele netwerken, het benutten van plekken waar kinderen en ouders al komen en aandacht voor begrpelke en toegankelke communicatie. Onze ambitie Onze ambitie is om kansengelkheid te vergroten, zodat iedere inwoner kan groeien, leren en meedoen, ongeacht achtergrond of woonplek. Daarb richten we ons nadrukkelk op het versterken van kansen aan de voorkant. Door vroegtdig te investeren in gezinnen, bevorderen van basisvaardigheden en een stevige pedagogische basis, voorkomen we dat achterstanden zich opstapelen en steeds zwaardere ondersteuning nodig is. We werken toe naar een inclusieve onderws- en opvoedomgeving waarin kinderen zoveel mogelk in hun eigen omgeving kunnen opgroeien en leren, en waarin ondersteuning zoveel mogelk binnen het reguliere aanbod plaatsvindt. Dit vraagt om samenwerking tussen partners zoals kinderopvang, onderws, zorg, welzn, bibliotheek, sport en cultuur over de hele levensloop, van de eerste levensjaren tot volwassenheid. We werken vanuit een gedeelde visie op opvoeden, opgroeien en leren.

Ouders voelen zich gesteund, weten waar z terechtkunnen en ervaren dat ondersteuning tdig en passend is en nemen, naar vermogen, verantwoordelkheid in dit gezamenlke proces.

2 Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 15 De beweging die we maken De beweging naar meer kansengelkheid bouwt voort op een sterke sociale basis en bestaanszekerheid. Collectieve voorzieningen, toegankelke ontmoetingsplekken en nanciële rust in gezinnen creëren ruimte voor ontwikkeling. Gemeente en maatschappelke partners richten zich op het versterken van kansen aan de voorkant, door oorzaken van ongelke kansen aan te pakken in plaats van alleen te reageren op gevolgen. Binnen de sociale basis vormt de pedagogische basis een essentieel onderdeel: alles wat bdraagt aan het opgroeien, opvoeden en ontwikkelen van kinderen en jongeren in hun dagelkse leefomgeving. Gemeente en maatschappelke partners werken vanuit nabheid, vertrouwen en preventie en betrekken de omgeving van kinderen en jongeren actief. Samenwerking tussen kinderopvang, onderws, jeugdgezondheidszorg en andere maatschappelke partners vraagt om meer samenhang en verbinding tussen domeinen. Door te normaliseren, collectieve kracht in gezinnen, buurten en netwerken te benutten en preventief te handelen, vindt ondersteuning zo veel mogelk plaats in het gewone leven. Deze beweging draagt b aan een cultuur van gedeelde verantwoordelkheid, maatwerk en inclusie, waarin inwoners structureel betere kansen krgen om zich te ontwikkelen.

Waar we mee doorgaan We blven inzetten op het benutten en versterken van bestaande voorzieningen, netwerken en ontmoetingsplekken waar kinderen, jongeren en ouders elkaar ontmoeten, zoals scholen, kinderopvang, sportverenigingen, bibliotheken en dorps- en cultuurhuizen. Succesvolle oudercursussen, groepsactiviteiten en informele ondersteunings- netwerken zetten we voort, omdat deze in de praktk bdragen aan vertrouwen, ontmoeting en ontwikkeling. We werken samen binnen bestaande pedagogische en sociale structuren, benutten elkaars kennis en ervaring en delen tdig signalen om ondersteuning beter op elkaar af te stemmen. Gezinnen benaderen we vanuit vertrouwen en gelkwaardigheid, met aandacht voor wat goed gaat. Inwoners houden via herkenbare en toegankelke kanalen toegang tot informatie en ondersteuning. Wat we loslaten Binnen de opgave kansengelkheid laten we versnippering van ondersteuning los. We stoppen met overlappende overlegstructuren, omdat deze leiden tot onduidelkheid en extra belasting voor professionals en ouders. Ook stoppen we met generieke, breed georiënteerde communicatiecampagnes zonder duidelke boodschap op de veranderbeweging of doelgroep. In plaats daarvan kiezen we voor gerichte en toegankelke communicatie via plekken waar gezinnen en kinderen al komen.

Daarnaast vermden we de reex om steeds nieuwe initiatieven te starten wanneer bestaande aanpakken al goed werken. We stoppen met kleinschalige, eenmalige projecten en projectmatige pilots die losstaan van bestaande structuren en geen realistisch perspectief bieden op duurzame eecten of structurele borging. We nemen bovendien afstand van het idee dat ondersteuning uitsluitend via formele wegen georganiseerd hoeft te worden, en erkennen dat inwoners ook via informele netwerken, buurtinitiatieven of direct samenwerking met partners geholpen kunnen worden. Werkwzen waarin organisaties vooral vanuit hun eigen taal, structuur en perspectief werken en daarmee samenwerking belemmeren, laten we achter ons. Tot slot stoppen we met een afwachtende houding, waarb we ervan uitgaan dat kwetsbare gezinnen zelf de weg naar ondersteuning kunnen vinden en waarb we hun behoefte aan actieve begeleiding overschatten.

2 Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 16 Wat we gaan veranderen Binnen de opgave kansengelkheid zetten we veranderinitiatieven in voor een werkwze waarin professionals, vrwilligers en informele netwerken nauwer samenwerken en steun uit de omgeving bewust wordt erkend en benut als gelkwaardige aanvulling op professionele ondersteuning. We onderzoeken hoe bestaande netwerken van professionals meer samenhangend kunnen worden ingericht, met een gedeelde taal en heldere taakafspraken. Dit doen we bvoorbeeld door het opstellen van gezamenlke routekaarten of klantreizen die duidelk maken wie welke rol heeft en waar de regie ligt. Daarnaast benutten we scholen, jeugdgezondheidszorg, kinderopvang, bibliotheek, sport, dorps- en cultuurhuizen en activiteiten van St. Krimpenerwaard Intercultureel nadrukkelker als vindplaatsen. Zo kunnen inwoners met extra ondersteuningsbehoefte vroegtdig bereikt worden en wordt bestaand aanbod beter onder de aandacht gebracht. Tot slot werken we aan het outreachend opnemen van vroegsignalering in de dagelkse werkwze van partners, wanneer daar aanleiding toe is, zodat signalen eerder worden opgepakt en ondersteuning tdig kan worden ingezet.

3 Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 17 Veranderagenda In hoofdstuk 2 is beschreven welke maatschappelke opgaven centraal staan en welke beweging gemeente en maatschappelke partners gezamenlk maken rondom de maatschappelke opgaven. Deze beweging vraagt niet alleen om voortzetten en versterken van wat al gebeurt, maar ook om ruimte voor vernieuwing. Niet alles wat we willen bereiken kan namelk binnen bestaande structuren, werkwzen en afspraken worden gerealiseerd. In dit hoofdstuk beschrven we hoe we die ruimte de komende jaren organiseren via een gezamenlke veranderagenda. 3.1 Doel en karakter van de veranderagenda Met de veranderagenda maken gemeente en maatschappelke partners bewust ruimte om, naast het versterken van wat al goed gaat, te vernieuwen in de manier waarop we werken. Veranderinitiatieven bieden de mogelkheid om nieuwe werkwzen uit te proberen, voort te bouwen op wat werkt en gezamenlk te leren en b te sturen, zonder dat alles vooraf vastligt. De veranderinitiatieven richten zich nadrukkelk op een andere rol, houding, gedrag en samenwerking van alle betrokkenen. Ze zn bedoeld om bvoorbeeld dichter b inwoners te werken, drempels te verlagen, samenwerking te vereenvoudigen en informele netwerken beter te benutten.

Een initiatief is daarmee geen doel op zich, maar een middel om de gezamenlke veranderbeweging in het sociaal domein concreet vorm te geven. Gemeente en maatschappelke partners nemen hierb gezamenlk verantwoordelkheid voor wat we doen, hoe we samenwerken en welke keuzes we maken. Dat vraagt dat we elkaar actief blven opzoeken, duidelke rollen afspreken en ruimte creëren om te leren en b te sturen. 3.2 Hoe we veranderinitiatieven selecteren en prioriteren De veranderinitiatievenen in deze agenda zn voortgekomen uit de co-designsessies rond de drie maatschappelke opgaven en de teamdag van team Advies Sociaal Domein. Tdens deze beenkomsten is gezamenlk verkend welke vernieuwende werkwzen nodig zn om de veranderbeweging in het sociaal domein verder te brengen. Niet alle ideeën en voorstellen zn opgenomen in deze agenda. Gemeente en maatschappelke partners hebben bewust een selectie gemaakt van veranderinitiatieven die gezamenlk worden opgepakt binnen de Maatschappelke Agenda. De veranderinitiatieven zn daarom geselecteerd op: • een focus op een andere rol, houding, gedrag en samenwerking van alle betrokkenen; • gezamenlk eigenaarschap en aantoonbaar commitment van de betrokken partners; • aansluiting b de strategie van normaliseren, collectiveren en preventie; • het vernieuwende of aanvullende karakter ten opzichte van bestaand beleid en werkwzen.

Omdat niet alle geselecteerde veranderinitiatieven gelktdig kunnen worden uitgevoerd, is vervolgens een prioritering aangebracht. Deze prioritering is bedoeld om focus aan te brengen. De prioritering is nadrukkelk geen oordeel over de inhoudelke waarde van veranderinitiatieven, maar helpt om een logische volgorde in de uitvoering te bepalen. De geselecteerde veranderinitiatieven zn geprioriteerd op basis van drie criteria: • het commitment van maatschappelke partners om de veranderinitiatieven te dragen en uit te voeren; • de verwachte impact op de veranderbeweging binnen het sociaal domein; • de benodigde inspanning in td, capaciteit en middelen. De prioritering is richtinggevend en niet bepalend. De Maatschappelke Agenda gaat uit van co-creatie en gezamenlk eigenaarschap van gemeente en maatschappelke partners. Wanneer veranderinitiatieven ontstaan vanuit partners of inwoners zelf biedt deze prioritering vooral een kader voor het gesprek. Zo helpt het om initiatieven te plaatsen binnen de gezamenlke veranderbeweging en ondersteunt de prioritering het maken van bewuste en gedragen keuzes. 3.3 De gezamenlke veranderinitiatieven In deze paragraaf staat een overzicht van de veranderinitiatieven die zn voorzien voor de periode 2026–2031.

Elk veranderinitiatief is geplaatst onder de maatschappelke opgave waarin het is ingebracht, en kan b succes worden opgeschaald naar andere opgaven. De veranderinitiatieven en verwachte resultaten1 zn bewust nog niet volledig uitgewerkt; de verdere uitwerking volgt in gezamenlkheid b de start. We starten met maximaal drie veranderinitiatieven per jaar. Opname in deze agenda betekent niet dat een veranderinitiatief per denitie wordt uitgevoerd. Start en voortgang zn aankelk van gezamenlke prioritering en van de beschikbare capaciteit en middelen. Zie blage 2 voor een verdere beschrving van de veranderinitiatieven. 1 Veranderinitiatieven worden in de start- en uitwerkingsfase verder uitgewerkt. De verwachte resultaten zn daarom indicatief geformuleerd en worden op een later moment verder aangescherpt en/of bgesteld. 3 Maatschappelke Agenda Gemeente Krimpenerwaard 2026–2031 - 18 Het versterken van de sociale basis Veranderinitiatief Verwacht resultaat Bdrage aan veranderbeweging 1. Professionals werken structureel zichtbaar en uitnodigend in ontmoetingsplekken Professionals uit welzn, jongerenwerk en lokaal team verplaatsen hun werk deels naar ontmoetingsplekken in buurten en kernen. Z zn daar herkenbaar aanwezig, benaderbaar en werken outreachend vanuit een gezamenlke opdracht om ontmoeting en meedoen te stimuleren.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://krimpenerwaard.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/9df013b9-ce54-4880-b1dd-33a3a5eceb8e?agendaItemId=24f56f26-492b-474a-b453-3d26c53ff2c4