RIB26-041 Notitie VVE en onderwijskansen 2026 -2029

RAADSINFORMATIEBRIEF

VAN HET COLLEGE VAN B&W VOOR

de gemeenteraad

CC DATUM ONDERWERP

24 maart 2026 Notitie VVE en onderwijskansen 2026-2029

Beste meneer, mevrouw, Het college heeft de notitie Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) & Onderwijskansen 2026–2029 vastgesteld. Met deze notitie ondersteunen we de invulling van onze wettelijke taak om te zorgen voor een passend en kwalitatief aanbod van voor- en vroegschoolse educatie. VVE is gericht op het voorkomen en verminderen van onderwijsachterstanden bij jonge kinderen (2 tot 6 jaar), zodat zij een goede start kunnen maken in het basisonderwijs. Met de inzet op preventie en vroegsignalering dragen wij bij aan het doel dat meer kinderen een kansrijke start maken, zoals opgenomen in het Integraal Beleidskader (IBK) Sociaal Domein en de Maatschappelijke Agenda. De ambities sluiten ook aan bij de brede veranderbeweging die omschreven is in het Addendum op het IBK. In het bijzonder het versterken van de pedagogische basis, preventie en het vergroten van kansengelijkheid voor kinderen. De notitie bouwt voort op de evaluatie van het beleid 2022–2025 dat is uitgevoerd door bureau Oberon. De evaluatie (in de notitie in hoofdstuk 2.2 beschreven) geeft een overwegend positief beeld van de uitvoering van VVE in de afgelopen jaren. Ambities zoals het verbeteren van de monitoring van VVE kinderen en het versterken van de samenwerking rondom VVE kinderen zijn volledig behaald.

De nieuwe notitie is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met het lokale VVE-netwerk, bestaande uit onderwijs, kinderopvang, jeugdgezondheidszorg en jeugdhulp. Dit heeft geleid tot breed draagvlak voor de ambities en uitvoering. Voor de komende periode ligt de focus op het verder verbeteren van vroegschoolse educatie in de kleuterklassen en het versterken van ouderparticipatie door het continueren en uitbreiden van ouderprogramma’s, zowel thuis als in groepsverband. De uitvoering van het beleid vindt plaats binnen de beschikbare, geoormerkte rijksmiddelen. Wel wijzen wij u erop dat het Rijk per 2026 een bezuiniging van 10% heeft doorgevoerd op het budget voor onderwijsachterstandenbeleid. Voor de periode 2026–2027 verwachten wij de activiteiten conform planning uit te voeren. Voor de jaren daarna kan dit gevolgen hebben voor aanvullende inzet. Hiervoor zullen we in samenspraak met de betrokken partners een aantal scenario's gaan uitwerken. De notitie wordt na vaststelling gepubliceerd en gedeeld met de betrokken partners en de Inspectie van het Onderwijs. Bijlagen RIB: 1. Notitie VVE en onderwijskansen 2026-2029

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Krimpenerwaard, de secretaris,

de burgemeester,

1836317 / 1853030 gemeente Krimpenerwaard Postbus 51 2820 AB Stolwijk www.krimpenerwaard.nl

J. Hennip

ir. J. Beenakker

pag. 2/2

Elk kind kansrijk in Krimpenerwaard Notitie Voor- en Vroegschoolse Educatie & onderwijskansen

1

< >

Inhoudsopgave Notitie Voor- en Vroegschoolse Educatie & onderwijskansen Krimpenerwaard, februari 2026

1. Inleiding

3

2. Kaders VVE en onderwijskansenbeleid 2.1 2.2 2.3 2.4

4 Integraal Beleidskader en Maatschappelijke Agenda 4 Terugblik VVE-beleid 2022-2025 5 Wettelijke taak gemeente 6 Financieel kader 7

3. Voorschoolse educatie 3.1 3.2 3.3 3.4

Kerncijfers voorschoolse educatie Doelgroepdefinitie Aanbod en uitvoering voorschoolse educatie Monitoring van VVE-kinderen

4. Vroegschoolse educatie 4.1 Aantal scholen en omvang doelgroep 4.2 Subsidieregeling vroegschoolse educatie en resultaatafspraken 4.3 Overige interventies vroegschoolse educatie

8 8 10 11 12

5.  Samenwerken in het vergroten van kansen voor kinderen

15

5.1 Overlegstructuren in Krimpenerwaard 5.2 Samenhang met andere beleidsterreinen

15 16

6. Ambities en acties 2026-2029

18 18 20 21 22

6.1 6.2 6.3 6.4

Ambitie 1 Ambitie 2 Ambitie 3 Ambitie 4

7. Links naar meer informatie

23

13 13 13 14

Tip: klik op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina

2

< >

1 Inleiding Kansen. Dáár draait het om bij het verkleinen van achterstanden. Ieder kind verdient een kansrijke start en gelijke kansen. Dat betekent: gelijke kansen door juist ongelijk te investeren waar dat nodig is. Gelijke kansen voor iedereen, ongeacht afkomst, woonplek, geboortegrond, economische positie of welke achtergrond dan ook. Het tijdig herkennen en benutten van ontwikkelkansen is daarbij essentieel.

De kracht van Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) VVE is een bewezen effectieve aanpak om kinderen met een (risico op) taal- of onderwijsachterstand beter voor te bereiden op de basisschool. Onderzoek1 laat zien dat voorschoolse educatie de ontwikkeling van peuters met (risico op) taal- en onderwijsachterstanden versterkt. Extra VVE-uren en de inzet van pedagogisch beleidsmedewerkers en coaches hebben geleid tot hogere deelname en een betere kwaliteit van educatieve activiteiten. Dat is vooral terug te zien in de positieve effecten op taal, sociaal-emotionele ontwikkeling en motoriek. De effecten zijn het grootst bij voldoende deelname, hoge kwaliteit van interacties, actieve ouderbetrokkenheid en een goede aansluiting tussen voorschool en basisschool, met name voor kinderen met de grootste achterstanden.

Wat staat er in deze notitie? De inzichten uit voorgenoemde onderzoeken vormen de basis voor deze notitie. De focus ligt op bewezen effectieve elementen binnen VVE, zoals het versterken van ouderparticipatie, de inzet van ouderprogramma’s en het bevorderen van een doorgaande lijn tussen voorschoolse en vroegschoolse educatie. De notitie bouwt voort op het uitvoeringsprogramma Onderwijskansen voor jonge kinderen (2022–2025), dat samen met kinderopvang, onderwijs, VVE-coördinatiepunt, Alert4you, Jeugdgezondheidszorg en de bibliotheek is uitgevoerd en geëvalueerd. De resultaten en aandachtspunten hiervan zijn in samenwerking met deze partners uitgewerkt in de notitie Elk kind kansrijk in Krimpenerwaard 2026-2029. Hierin staat hoe de gemeente invulling

1  Effectstudie voorschoolse educatie (2025) & De impact van voorschoolse educatie | Onderwijskennis

geeft aan de wettelijke taak VVE, wat de rol van partners is, wat de ambities zijn en waar de focus op ligt in de komende beleidsperiode.

Voor wie is deze notitie bedoeld? INHOUDSOPGAVE

Deze notitie is bedoeld voor de uitvoerende VVE-partners: kinderopvangorganisaties met een VE-aanbod, basisscholen (kleuterklassen & schakelklassen), bibliotheek, VVE-coördinatiepunt en de Jeugdgezondheidszorg (JGZ). Samen werken we aan het verkleinen van achterstanden en het stimuleren van ontwikkelkansen voor ieder kind. Daarnaast biedt deze notitie achtergrondinformatie voor de Inspectie van het Onderwijs in haar rol als interbestuurlijk toezichthouder op de kwaliteit en samenhang van het VVE-aanbod. De gemeente heeft hierbij een wettelijke taak om de uitvoering van VVE samenhangend te organiseren en te regisseren.

Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding 2. Kaders VVE en onderwijskansenbeleid 3. Voorschoolse educatie

Leeswijzer

4. Vroegschoolse educatie

Hoofdstuk 2 beschrijft de wettelijke, beleidsmatige en financiële kaders rondom VVE en gaat in op de wijze waarop de uitvoering in de afgelopen beleidsperiode is vormgegeven. In hoofdstuk 3 wordt het huidige aanbod van voorschoolse educatie en de bijbehorende cijfers gepresenteerd. Hoofdstuk 4 behandelt de vroegschoolse educatie als vervolg op de voorschoolse fase. In hoofdstuk 5 staat de samenwerking en overlegstructuur binnen de Krimpenerwaard centraal. De ambities en bijbehorende acties voor de komende beleidsperiode zijn uitgewerkt in hoofdstuk 6. Hoofdstuk 7 bevat verwijzingen naar aanvullende informatie.

5. Samenwerken in het vergroten van kansen voor kinderen 6. Ambities en acties 2026-2029 7. Van inventarisatie naar uitvoering

3

< >

2  Kaders VVE en

onderwijskansenbeleid

De ambities van Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) in de gemeente Krimpenerwaard dragen bij aan doelstellingen die in overkoepelend beleid zijn geformuleerd. In dit hoofdstuk worden de overkoepelende kaders beschreven en gaan we in op de evaluatie. Tot slot wordt het financieel kader geschetst voor de uitvoering van VVE en het onderwijskansenbeleid. 2.1 Integraal Beleidskader, Addendum en Maatschappelijke Agenda In 2025 is het addendum op het Integraal Beleidskader Sociaal Domein 2021 – 2025 (IBK)2 vastgesteld. Met het addendum is de geldigheidsperiode van het IBK verlengd tot 2031.

De visie uit het IBK blijft van kracht en vormt het fundament van ons handelen: “Gemeente Krimpenerwaard streeft naar een samenleving waarin alle inwoners zich thuis voelen, zelfredzaam zijn en naar vermogen kunnen meedoen, en waarin jeugdigen gezond en veilig kunnen opgroeien. Een inclusieve samenleving waarin inwoners oog hebben voor elkaar en waar eenzaamheid zoveel mogelijk wordt tegengegaan. De omgeving is, fysiek en sociaal, zo ingericht dat iedereen gebruik kan maken van beschikbare voorzieningen binnen de beschikbare budgetten. Samen zorgen we er zo ook voor dat de zorg betaalbaar blijft.”

De strategie om dit te bereiken richt zich op een brede veranderbeweging rondom normaliseren, collectiveren en preventie. De kern is een verschuiving van individuele professionele zorg naar ondersteuning in en rond het gewone leven, met professionele inzet alleen waar dat echt nodig is. Gemeenschappen krijgen ruimte om zelf oplossingen te organiseren in de sociale basis. In de Maatschappelijke Agenda (MAG) wordt beschreven hoe we samen met onze maatschappelijke partners deze veranderbeweging gaan realiseren.

Deze notitie “Elk kind kansrijk in Krimpenerwaard” sluit aan op deze koers met: • Het versterken van de sociale basis, in het bijzonder de pedagogische basis • Het vergroten van kansengelijkheid voor kinderen • Het investeren in ouderparticipatie door onder meer het ontwikkelen van programma’s voor (voor) leesvaardigheden en educatief spel en het organiseren van groepsbijeenkomsten

INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding 2. Kaders VVE en onderwijskansenbeleid 3. Voorschoolse educatie

Voor jonge kinderen met een ontwikkelachterstand betekent dit concreet: fysiek en financieel toegankelijke voorzieningen, kwalitatieve VVE-programma’s en extra aanbod. Dit vergroot de kans op een goede start in het onderwijs en voorkomt oplopende achterstanden. We zetten in op inclusieve kinderopvang waar alle kinderen welkom zijn, ook kinderen die een ondersteuningsbehoefte hebben. We streven ernaar ondersteuning zoveel mogelijk collectief, dichtbij en efficiënt te organiseren. Hiermee dragen we direct bij aan het doel ‘Meer kinderen maken een kansrijke start’. Zo bouwen we aan een omgeving waarin ieder kind, samen met ouders, ongeacht achtergrond of omstandigheden, de kans krijgt om zich optimaal te ontwikkelen.

4. Vroegschoolse educatie 5. Samenwerken in het vergroten van kansen voor kinderen 6. Ambities en acties 2026-2029 7. Van inventarisatie naar uitvoering

2  Integraal beleidskader Sociaal Domein Krimpenerwaard 2021-2025

4

< >

2.2 Terugblik VVE-beleid 2022-2025 Voorafgaand aan de nieuwe beleidsperiode heeft een evaluatie plaatsgevonden3 van het uitvoeringsprogramma VVE 2022-2025 Onderwijskansen voor jonge kinderen. Respondenten kwamen uit onderwijs, kinderopvang, het VVE-coördinatiepunt (Brede School) en de Jeugdgezondheidszorg (JGZ).

INHOUDSOPGAVE De mate dat respondenten vinden dat de ambities behaald zijn:

De evaluatie richtte zich op vier ambities uit het uitvoeringsprogramma:

Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina >

Weet ik niet Niet behaald

1. Inleiding

Deels behaald Wel behaald

100%

1. Monitoring van VVEkinderen verbeteren

96% geeft aan dat deze ambitie geheel (58%) of deels (38%) is behaald. Verbeterpunten liggen bij de volledigheid van kindgegevens en een structurele overdracht van informatie.

2. Versterken van samenwerking rondom het jonge kind 96% beoordeelt deze ambitie als geheel (46%) of deels (50%) behaald. Aandacht is nodig voor betere afstemming, informatie-uitwisseling en het organiseren van oudertoestemming.

3. Optimaliseren van vroegschoolse educatie 84% vindt dat deze ambitie geheel (42%) of deels (42%) is behaald. Verdere versterking is gewenst in de ondersteuning van kinderen met extra zorgbehoeften en in de doorgaande lijn.

4%

4%

38%

50%

4. Impuls geven aan ouderbetrokkenheid

71% geeft aan dat deze ambitie geheel (33%) of deels (38%) is behaald. Uitdagingen liggen vooral bij taalbarrières, beperkte basisvaardigheden en het realiseren van structurele betrokkenheid van ouders.

8% 8%

2. Kaders VVE en onderwijskansenbeleid

8%

3. Voorschoolse educatie

21%

4. Vroegschoolse educatie

42% 38%

58%

1.

46%

2.

42%

3.

5. Samenwerken in het vergroten van kansen voor kinderen

33%

6. Ambities en acties 2026-2029

4.

7. Van inventarisatie naar uitvoering

Monitoring Versterken Optimaliseren Impuls verbeteren samenwerking vroegschoolse ouderbetrokeducatie kenheid

3  Evaluatie vve-beleid gemeente Krimpenerwaard. Augustus 2025. Onderzoeksbureau Oberon

5

< >

De ingezette interventies, zoals het VVE-coördinatiepunt, Alert4you, VVE-netwerkbijeenkomsten, pedagogisch beleidsmedewerkers en de uitbreiding van het VVE-aanbod van 10 naar 16 uur, worden overwegend positief beoordeeld. De samenwerking tussen partners wordt als sterk ervaren, met ruimte voor verbetering in afstemming, structureel vervolgcontact vanuit de JGZ en samenwerking met jeugdconsulenten. Het beleid laat een duidelijke ontwikkeling zien richting maatwerk, waarbij het kind wordt benaderd in samenhang met de gezinscontext, onder andere via ouderprogramma’s. Voor toekomstig VVE-beleid blijven de huidige ambities relevant. Extra aandacht is nodig voor: • Inclusieve VVE-voorzieningen • Versterking van de pedagogische basis (zoals ouderparticipatie) • Passende ondersteuning voor kinderen met intensieve zorgbehoeften Respondenten noemen drie randvoorwaarden: 1. Een gedeelde visie 2. Gerichte professionalisering 3. Sterke samenwerking Externe factoren, zoals beschikbaarheid van subsidies, politieke keuzes, toenemende anderstalige kinderen en kinderen met extra ondersteuningsbehoeften, personeelstekorten en afnemende ouderbetrokkenheid, beïnvloeden de realisatie van deze ambities.

Samengevat ligt de kracht van het VVE-beleid in de regierol van de gemeente, de samenwerking met partners en de inzet van interventies (zoals het VVE-coördinatiepunt, VVE-netwerkbijeenkomsten en Alert4you). Verbeterpunten liggen bij het versterken van ouderparticipatie, de doorgaande lijn tussen kinderopvang en onderwijs en het realiseren van een inclusief VVE-aanbod.

2.3 Wettelijke taak gemeente

INHOUDSOPGAVE

In de Wet op het Primair onderwijs staan een aantal taken/verantwoordelijkheden voor de gemeente. Dit zijn de kaders waarop de inspectie van het Onderwijs de gemeente beoordeelt. Deze taken zijn:

WPO

Taak/verantwoordelijkheid

Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina >

Verwijzingen in notitie 1. Inleiding

Artikel 159

Zorgen voor voldoende en gespreid VVE-aanbod.

Hoofdstuk 3

Artikel 160 lid 1.a.

Zorgen voor een zo groot mogelijk deelname van het aantal kinderen aan VVE (bereik).

Cijfers bereik in paragraaf 3.1

Artikel 160 lid 1.a.1

Het vaststellen van welke kinderen in aanmerking komen voor Paragraaf 3.2 voorschoolse educatie.

Artikel 160 lid 1.a.2

Afspraken maken over de wijze waarop de kinderen worden toegeleid naar VVE.

Paragraaf 3.3. kopje VVE coördinatiepunt en 6.3

Artikel 160 lid 1.a.3.

Afspraken over de organisatie van een doorlopende leerlijn van VVE.

Paragraaf 3.2 kopje inhoudelijke monitoring en 6.3

Artikel 160 lid 1.b

Samen met de scholen opstellen van resultaatafspraken vroegschoolse educatie.

Paragraaf 4.2

Artikel 161

Het jaarlijks bespreken van de volgende thema’s: • Het voorkomen van segregatie • Het bevorderen van integratie • De afstemming over inschrijvings- en toelatingsprocedures • Het bestrijden van onderwijsachterstanden Hierbij is het de bedoeling om met elkaar tot concrete afspraken te komen.

2. Kaders VVE en onderwijskansenbeleid 3. Voorschoolse educatie 4. Vroegschoolse educatie 5. Samenwerken in het vergroten van kansen voor kinderen 6. Ambities en acties 2026-2029

Paragraaf 5.2

7. Van inventarisatie naar uitvoering

6

< >

De gemeente is verplicht om voor voorschoolse educatie uitvoering te geven aan het Besluit Basisvoorwaarden Voorschoolse Educatie. Hierin is voorschoolse educatie gedetailleerd uitgewerkt met de bijbehorende wettelijke voorwaarden. Zoals de omvang van de uren en de inzet van een pedagogisch beleidsmedewerker in de VVE. Rolneming gemeente De gemeente vervult een regisserende en financierende rol in de uitvoering van VVE en onderwijskansen. De gemeente bewaakt doelen en effecten, zet beleidslijnen uit, verstrekt en volgt subsidies aan kinderopvang, JGZ, scholen en het VVE-coördinatiepunt, en legt verantwoording af aan de inspectie van het Onderwijs. Daarnaast stimuleert de gemeente samenwerking tussen betrokken partners door overzicht te bieden en verbinding te faciliteren, onder andere via gestructureerde overlegvormen

2.4 Financieel kader De gemeente Krimpenerwaard ontvangt vanuit het Rijk een geoormerkte uitkering voor het uitvoeren van het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (OAB). Hiermee moet de gemeente in ieder geval voldoen aan de wettelijke taak voorschoolse educatie en zorgen voor voldoende en dekkend aanbod.

De voorlopige beschikking voor 2026 is met 10% gekort door een landelijke bezuinigingsmaatregel vanuit het Rijk. Gemeente Krimpenerwaard ontvangt daarom ruim € 136.000 minder. Dit vraagt om strategische keuzes. Voor de komende twee jaar kan de gemeente met reserves vanuit de huidige uitkering de activiteiten voortzetten. Daarna moet opnieuw gekeken worden naar de financiële mogelijkheden en ligt de prioriteit bij het uitvoeren van de wettelijke taak.

Jaar

Hoogte OAB uitkering

2025

€ 1.213.495

2026

€ 1.176.887 (voorlopige beschikking)

Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding

10%

2. Kaders VVE en onderwijskansenbeleid

minder OAB uitkering 2026 = € 136.000,minder dan 2025

3. Voorschoolse educatie 4. Vroegschoolse educatie

Besteding Het grootste deel van de OAB uitkering, ongeveer 70%, zit in de subsidieregeling voorschoolse voorzieningen. Het overige deel wordt besteed aan vroegschoolse educatie, het VVE-coördinatiepunt, inzet van Alert4you, extra impuls op zware VVE-groepen en de monitoring van VVE (Peutermonitor). Voor de uitvoering van VVE en de extra impuls, zoals het VVE-coördinatiepunt en de brugfunctionaris, is de gemeente afhankelijk van subsidie van het Rijk.

INHOUDSOPGAVE

5. Samenwerken in het vergroten van kansen voor kinderen

70%

subsidieregeling voorschoolse voorzieningen

OAB uitkering

6. Ambities en acties 2026-2029

30%

7. Van inventarisatie naar uitvoering

vroegschoolse educatie, het VVE-coördinatiepunt, inzet van Alert4you, extra impuls en monitoring

7

< >

3  Voorschoolse educatie

In dit hoofdstuk wordt de uitvoering van voorschoolse educatie beschreven. De doelgroep is kinderen van 2 tot 4 jaar. Er wordt ingegaan op de bereikcijfers, de doelgroepdefinitie, aanbod en uitvoering van VVE en de monitoring.

In de grafiek hieronder is weergegeven hoeveel peuters met een VVE-indicatie er waren in de afgelopen jaren en hoeveel er daadwerkelijk geplaatst zijn in een VVEgroep. Het bereik is de afgelopen jaren groter geworden door de inzet van het VVE-coördinatiepunt die elke

peuter met VVE monitort en helpt met het toeleiden naar een plek. In 2025 zat de gemeente Krimpenerwaard op een bereik van 95%. Het gemiddelde landelijke bereik van VVE-peuters is 75%.

INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina >

3.1 Kerncijfers voorschoolse educatie Aantal peuters in Krimpenerwaard en deelname VVE Op 1 januari 2025 woonden er in de gemeente Krimpenerwaard 285 peuters in de leeftijd 2 tot 2,5 jaar en 1.084 peuters van 2,5 tot 4 jaar.

1. Inleiding

Aantal peuters met VVE indicatie & bereik

2. Kaders VVE en onderwijskansenbeleid

120

100

114 103

99 80

91 81

87

98

3. Voorschoolse educatie

95

88

4. Vroegschoolse educatie

60

5. Samenwerken in het vergroten van kansen voor kinderen

40

20

6. Ambities en acties 2026-2029

0

2021

2023

2025

Peuters VVE indicatie

Geplaatste peuters VVE

Bereikpercentage

7. Van inventarisatie naar uitvoering

8

< >

Verwachte onderwijsachterstanden CBS Het CBS berekent jaarlijks een onderwijsachterstandenscore voor peuters in de leeftijd 2,5 tot 4 jaar en voor basisschoolleerlingen. Deze score wordt berekend op basis van de volgende achtergrondkenmerken: opleidingsniveau van de ouders, herkomstland en verblijfsduur van de moeder, gemiddeld opleidingsniveau van moeders op de school en deelname van ouders aan schuldsanering. Op basis van deze berekening wordt landelijk de 15% kinderen met het hoogste risico afgebakend. In het dashboard zien we dan ook voor de gemeente Krimpenerwaard hoeveel kinderen in deze doelgroep vallen.

INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding 2. Kaders VVE en onderwijskansenbeleid

Onderwijsachterstanden volgens het CBS

3. Voorschoolse educatie

1000

800

945

910

4. Vroegschoolse educatie

600

Verwachte onderwijsachterstanden en gerealiseerde aantallen in 2023 en 2024 volgens het CBS:

5. Samenwerken in het vergroten van kansen voor kinderen

400

200

0

90 (10%) 86 (6 peuters 2 - 2,5 jaar)

80 (8%)

2023

2024

Aantal peuters totaal (2,5 - 4 jaar)

6. Ambities en acties 2026-2029

91 (3 peuters 2 - 2,5 jaar)

Aantal peuters in het CBS-dashboard

Aantal VVE peuters Krimpenerwaard

9

7. Van inventarisatie naar uitvoering

< >

3.2 Doelgroepdefinitie Eén van de wettelijke taken van de gemeente is het vaststellen welke kinderen in aanmerking komen voor voorschoolse educatie. Dit noemen we de doelgroepdefinitie. Bij het evalueren van de doelgroepdefinitie bleek dat de toename van kinderen met een intensieve ondersteuningsbehoefte in de peuteropvanggroepen een belangrijk aandachtspunt is. De Jeugdgezondheidszorg ziet extra VVE-dagdelen voor deze kinderen als een kans om de ontwikkeling te stimuleren en om ouders met een beperkte draagkracht te ontlasten. Peuteropvang locaties geven echter aan dat het VVE-programma voor sommige kinderen met intensieve zorgbehoeften niet (volledig) uitvoerbaar is. Deze kinderen hebben vaak één-op-één begeleiding nodig, gericht op sociaalemotionele ontwikkeling en gedrag. Afstemming vooraf tussen ouders, peuteropvang en de JGZ is hierbij essentieel. Deze praktijkervaringen zijn meegenomen bij het herzien van de doelgroepdefinitie.

Samen met de betrokken partners is de volgende doelgroepdefinitie gevormd:

Doelgroepdefinitie Krimpenerwaard Bij de beoordeling/indicering houdt de JGZ rekening met kinderen die mogelijk niet volledig kunnen deelnemen vanwege intensieve zorgbehoeften of ontwikkelingsstoornissen.

Bij het beoordelen of een kind in de leeftijd van 2 - 6 jaar behoort tot de doelgroep, wordt gekeken naar de volgende kenmerken: • Het opleidingsniveau van de ouder(s)/ verzorger(s): hoogst behaalde opleiding is basisonderwijs, vmbo, de eerste 3 leerjaren van havo/vwo of de entreeopleiding (MBO-1). • Er is sprake van een taalarme omgeving: er wordt thuis met een kind weinig of niet gepraat, gespeeld of voorgelezen (in welke taal dan ook). • Ontwikkelingsrisico’s: uit onderzoek en omgevingsanalyse van de JGZ blijkt een (risico op) achterstand in de taal-, reken-, motorische of sociaal-emotionele ontwikkeling. De JGZ gebruikt hiervoor o.a. de GIZ-methodiek (Gezamenlijk Inschatten van Zorgbehoeften), waarbij gekeken wordt naar o.a. sociaal-emotioneel functioneren, draagkracht/draaglast en de financiële situatie van het gezin.

•

•

•

INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina >

Voor deze kinderen wordt maatwerk georganiseerd in overleg met ouders/verzorgers en de peuteropvanglocatie. De JGZ geeft bij het aanmelden voor VVE in het VVE-portaal aan dat overleg met JGZ gewenst is en bespreekt dit ook met de ouder(s). De peuteropvanglocatie kan dan, na inschrijving en toestemming van ouders/verzorgers, contact opnemen met de JGZ om te bespreken wat de mogelijkheden zijn. Zo kan er in overleg gekeken worden wat er voor het kind nodig is om deel te nemen en welke externe zorg daarvoor moet worden georganiseerd. Dit is maatwerk per casus.

1. Inleiding 2. Kaders VVE en onderwijskansenbeleid 3. Voorschoolse educatie 4. Vroegschoolse educatie

Omdat een VVE-indicatie op zeer jonge leeftijd wordt gesteld, is het niet altijd mogelijk om een volledig beeld te hebben van eventuele intensieve zorgbehoeften of ontwikkelingsstoornissen die deelname aan vier dagdelen kunnen belemmeren.

5. Samenwerken in het vergroten van kansen voor kinderen 6. Ambities en acties 2026-2029 7. Van inventarisatie naar uitvoering

10

< >

3.3 Aanbod en uitvoering voorschoolse educatie Er zijn in de gemeente Krimpenerwaard 18 locaties voor peuteropvang met voorschoolse educatie (VVE). Alle locaties zijn geregistreerd in het Landelijk Register Kinderopvang met de aantekening VVE. De aanbieders op het moment van uitbrengen zijn Waardse Kids, Krielhok, Gro-up kinderopvang, Royal Kids, Quadrant en Kind&Co Ludens. De aanbieders kunnen gedurende de beleids- periode veranderen. Op de website van gemeente Krimpenerwaard staan altijd de actuele aanbieders.

Subsidieregeling voorschoolse voorzieningen Het VVE-aanbod en de vorm van financiering is vastgelegd in de subsidieregeling Voorschoolse Voorzieningen. Het programma richt zich op preventie en vroegsignalering en draagt bij aan: • Het vergroten van sociaal-emotionele, culturele en cognitieve vaardigheden van peuters • Het verminderen van het aantal kinderen met een ontwikkelingsachterstand bij instroom op de basisschool • Een kansrijke start voor ieder kind Volgens het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie volgen peuters zonder VVE-indicatie twee dagdelen en VVE-peuters vier dagdelen (goed voor 960 uur in 1,5 jaar). Het aanbod stimuleert taal, rekenen, motoriek en sociaal-emotionele ontwikkeling spelenderwijs. Meest gebruikte programma’s zijn Uk & Puk in combinatie met het kindvolgsysteem KIJK! Ouderbetrokkenheid en een soepele overgang naar de basisschool worden bevorderd via een uniform overdrachtsformulier.

Dagdelen per week

Peuters kunnen vanaf 2 jaar deelnemen. De gemeente subsidieert zowel peuters zonder recht op kinderopvangtoeslag als peuters met een VVE-indicatie. Gemeente Krimpenerwaard heeft voldoende en gespreid aanbod over de 11 kernen.

Zonder VVE-indicatie

Dagdelen per week

Pedagogische coaching Op alle VVE-locaties werkt een pedagogisch coach. Deze wordt gefinancierd vanuit de subsidieregeling voorschoolse voorzieningen. De coach ondersteunt pedagogisch medewerkers bij implementatie van het VVE-beleid, observatie en signalering, en begeleidt individuele kinderen. Daarnaast neemt de coach deel aan interne en externe overleggen, en draagt zo bij aan de kwaliteit en effectiviteit van het VVE-aanbod.

INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding

Zorgstructuur & Alert4you in de kinderopvang Gezien het toenemende aantal kinderen met zorgbehoeften is een zorgroutekaart ontwikkeld. Hierin zijn interne zorgstructuren en vervolgstappen bij onvoldoende interne ondersteuning vastgelegd. Voor VVE-peuters met extra zorgbehoeften kan aanvullende ondersteuning worden ingezet.

2. Kaders VVE en onderwijskansenbeleid 3. Voorschoolse educatie

Daarnaast financiert de gemeente Alert4you. Dit is een samenwerkingsmodel tussen jeugdhulp- en pedagogisch professionals en is gericht op vroegsignalering en ondersteuning van kinderen met opvallend gedrag. De jeugdhulpprofessional coacht pedagogisch professionals bij vraagstukken rondom opvallend gedrag (coaching on the job) en ondersteunt bij gesprekken met ouders. Ook kan er een groepsaanvraag komen als er in een groep veel kinderen zijn met een zorgbehoefte of opvallend gedrag. De peuteropvanglocaties maken het meeste gebruik van Alert4you. Opvallend is dat er bij kinderen met een VVE-indicatie vaak meer speelt dan alleen een achterstand in de taalontwikkeling.

4. Vroegschoolse educatie 5. Samenwerken in het vergroten van kansen voor kinderen 6. Ambities en acties 2026-2029 7. Van inventarisatie naar uitvoering

Met VVE-indicatie 11

< >

VVE-coördinatiepunt Sinds 2019 beschikt de gemeente Krimpenerwaard over een VVE-coördinatiepunt, aanvankelijk uitgevoerd door de JGZ. In 2024 is het coördinatiepunt uitgebreid en overgegaan naar de Stichting Brede School Gouda, waarbij de JGZ verantwoordelijk blijft voor de indicering. De uitbreiding heeft als doel de pedagogische basis van kinderen met een VVE-indicatie te versterken en de samenwerking tussen alle betrokken partijen te bevorderen. Ouders van VVE-kinderen worden meer en vaker betrokken bij de ontwikkeling van hun kind in het VVE-programma.

Bibliotheek Krimpenerwaard De Bibliotheek Krimpenerwaard ondersteunt de (voor) leesopvoeding vanaf de geboorte via Boekstart en biedt programma’s voor kinderopvang en scholen, zoals Boekstart in de kinderopvang en De Bibliotheek op school. Vanuit de subsidieregeling VVE ontvangt de bibliotheek subsidie voor de VoorleesExpress (2–8 jaar), waarbij vrijwilligers gezinnen begeleiden bij voorlezen en taalspelletjes. Deze interventie is erkend in de Databank Effectieve Jeugdinterventies (NJI). Daarnaast voert de bibliotheek het project Voorlezen op school uit, dat aansluit bij het VVE-aanbod.

Het coördinatiepunt waarborgt samenhang, afstemming en verbinding tussen gemeente, JGZ, kinderopvang en scholen. Het richt zich op het terugdringen van achterstanden en het optimaliseren van ontwikkelkansen van kinderen. Daarnaast organiseert het scholing, inspiratiebijeenkomsten en professionele ontwikkeling voor pedagogisch professionals, coaches en leerkrachten. Een belangrijk onderdeel is de inzet van ouderconsulenten en ouderprogramma’s, gericht op ondersteuning van kinderen in de thuissituatie en in groepsverband. Het VVE-portaal van het coördinatiepunt digitaliseert indicering, verwijzing en plaatsing en maakt inzet van Kansrijk VVE mogelijk. Kansrijk VVE biedt, naast het reguliere VVE-aanbod, ook thuis ondersteuning via programma’s zoals de VoorleesExpress (i.s.m. de bibliotheek), Spel aan Huis of Samen Leren. Daarnaast zijn er groepsprogramma’s waarin ouders elkaar ontmoeten en van elkaar leren, zoals het traject Pageturner en Voor jou en je kind. Voor kinderen met intensieve zorgbehoeften kan binnen Kansrijk VVE extra overleg met de JGZ worden aangevinkt, zodat aanvullend overleg tussen de JGZ en de peuteropvang gewaarborgd is.

Gemeentelijke monitoring: Peutermonitor en jaarlijkse subsidieverantwoording Samen met het VVE-coördinatiepunt bewaakt de gemeente of alle kinderen met een VVE-indicatie in beeld zijn en of subsidies doelmatig en rechtmatig worden ingezet. Hiervoor wordt de Peutermonitor4 gebruikt, een beveiligd online systeem waarin de data vanuit de kinderopvang, gemeente en Jeugdgezondheidszorg samenkomen. Het systeem verzamelt kwartaaldata over deelname aan VVE, wijkspreiding, niet-deelname (non-bereik) en de redenen daarvan. Daarnaast biedt het financieel inzicht per locatie, zodat tijdige bijsturing mogelijk is (bijvoorbeeld als blijkt dat de verleende subsidie niet toereikend is voor de rest van het jaar).

INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding 2. Kaders VVE en onderwijskansenbeleid

Daarnaast beoordeelt de gemeente de jaarlijkse financiële en inhoudelijke subsidieverantwoordingen van peuteropvangorganisaties, basisscholen, het VVE-coördinatiepunt en de bibliotheek.

3.4 Monitoring van VVE-kinderen Om de regie- en financiële rol van de gemeente goed te vervullen is het belangrijk om het VVE-proces goed te monitoren. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen gemeentelijke en inhoudelijke monitoring.

4  De Peutermonitor is ontwikkeld door Bureau Innovatie nul13 Peutermonitor - Innovatie nul13

3. Voorschoolse educatie

Inhoudelijke monitoring: resultaten en ontwikkeling Het VVE-coördinatiepunt en de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) zijn verantwoordelijk voor de inhoudelijke monitoring. Het VVE-portaal ondersteunt het digitale proces van indicering, aanmelden en plaatsing, en biedt inzicht in het aantal indicaties en de fase van de VVE-aanmeldingen. Bij 3 jaar en 9 maanden vindt een monitoringsmoment plaats over de schoolplaatsing en een warme overdracht richting de basisschool. De JGZ screent kinderen op 4, 5 en 6-jarige leeftijd en kan peuterobservaties uitvoeren op verzoek van de opvang. De gemeente ontvangt hieromtrent jaarlijkse verslaglegging.

4. Vroegschoolse educatie 5. Samenwerken in het vergroten van kansen voor kinderen 6. Ambities en acties 2026-2029 7. Van inventarisatie naar uitvoering

12

< >

4  Vroegschoolse educatie

Vroegschoolse educatie (VE) gaat over het aanbod voor kinderen in groep 1 en 2 van de basisschool met (risico op) een achterstand in de ontwikkeling. Vaak gaat het om kinderen met een VVE-indicatie vanuit de peuteropvang. Soms gaat het om nieuwe kinderen die nog geen VVE-aanbod hebben gevolgd. 4.1 Aantal scholen en omvang doelgroep In Krimpenerwaard zijn er 25 basisscholen. Naast de doelgroeppeuters heeft het CBS in het dashboard verwachte onderwijsachterstanden ook de basisschoolleerlingen meegenomen. Daar zien we dat in 2024 12% van de basisschoolleerlingen in Krimpenerwaard in het percentage valt met het hoogste risico op een onderwijsachterstand. Dat waren in 2024 in totaal 590 basisschoolleerlingen (groep 1 tot en met 8). Scholen ontvangen middelen van het Rijk voor het bestrijden van onderwijsachterstanden. De hoogte van de middelen is gebaseerd op de onderwijsachterstandenindicator van het CBS. De school bepaalt zelf hoe zij dit bedrag besteden. Uit een analyse van de gemeente over het schooljaar 2024-2025 zijn er door de scholen in Krimpenerwaard in totaal 181 kinderen opgegeven uit groep 1 en 2 met een VVE-indicatie of een risico op het ontstaan van een achterstand in de taal en bredere ontwikkeling.

4.2 Subsidieregeling vroegschoolse educatie en resultaatafspraken De gemeente stimuleert vroegschoolse educatie via een subsidieregeling voor basisscholen, gericht op: • Het vroegtijdig signaleren en bestrijden van onderwijsachterstanden • Het tijdig ondersteunen van risicokinderen • Het bevorderen van een soepele instroom in groep 3 zonder achterstanden • Het versterken van de doorgaande leerlijnen Scholen ontvangen een vaste subsidie voor het aanbieden van VVE, bijvoorbeeld voor programma’s ter ondersteuning van geletterdheid, woordenschatontwikkeling of inzet van onderwijsassistenten. Deze middelen dragen bij aan het realiseren van de resultaatafspraken die met scholen en de Jeugdgezondheidszorg zijn vastgesteld.

De resultaatafspraken worden jaarlijks besproken met het onderwijs. Dit leidt soms tot aangepaste afspraken. Het laatst vernieuwde convenant resultaatafspraken dateert van februari 2024. Voor de Jeugdgezondheidszorg gaat het om het behalen van voldoende resultaten op taaltoetsen (PPVT, CELF Preschool-2-NL), inzichtelijk gemaakt in het jaarverslag logopedie. Voor basisscholen betreft het het behalen van 80% van de 2b-doelen op de leerlijnen jonge kind (taal, rekenenwiskunde, bewegingsonderwijs, sociaal-emotioneel), gemonitord via het gebruikte kindvolgsysteem. De gemeente vraagt jaarlijks deze gegevens op en deelt de analyse in de VVE-netwerkbijeenkomsten.

INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding 2. Kaders VVE en onderwijskansenbeleid 3. Voorschoolse educatie 4. Vroegschoolse educatie

12% 25

basisscholen in de Krimpenerwaard

verhoogd risico op onderwijsachterstand = 590 leerlingen (groep 1 t/m 8)

5. Samenwerken in het vergroten van kansen voor kinderen

181 leerlingen uit groep 1 & 2 opgegeven met risico op onderwijsachterstanden

6. Ambities en acties 2026-2029 7. Van inventarisatie naar uitvoering

Alle basisschoolleerlingen in 2024

13

< >

4.3 Overige interventies vroegschoolse educatie Naast de basissubsidie ondersteunt de gemeente ook een aantal andere interventies die VE versterken: Schakelklassen In Schoonhoven, de kern met de grootste aantallen kinderen met een (risico) op een onderwijsachterstand, zijn twee deeltijdschakelklassen beschikbaar voor kleuters met een risico op een onderwijsachterstand. Deze klassen bieden extra taalontwikkeling, met nadruk op woordenschat en zinsopbouw. Deelname en voortgang worden jaarlijks gescreend door de logopediste van de JGZ. Project voorlezen op school De bibliotheek ontvangt subsidie voor het project Voorlezen op school, gericht op kleuters met een taalachterstand. Vrijwilligers lezen wekelijks interactief voor aan kleine groepen kinderen en stimuleren woordenschat en taalbegrip. Dit sluit aan bij het bredere aanbod van de VoorleesExpress, dat ook basisschoolkinderen tot 8 jaar bereikt.

Een school zegt hierover:

“We zijn blij met het programma Voorlezen op School. We zetten het in om met een klein groepje kleuters en een geïnstrueerde bibliotheekmoeder aan de slag te gaan met woordenschat. Het themaboek wordt interactief voorgelezen in de kring en het verhaal wordt besproken. Daarna volgen nog 2 lessen waarin verschillende woorden worden uitgelicht en waarin ook wordt gepraat over de verhaalopbouw/structuur. Het overkoepelende thema van de boeken maakt het leuk om erover te praten met

INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding 2. Kaders VVE en onderwijskansenbeleid 3. Voorschoolse educatie

de klas.”

4. Vroegschoolse educatie

Alert4you in de kleuterklas Vanwege de positieve effecten in de kinderopvang wordt Alert4you ook ingezet in de onderbouw van het primair onderwijs. Dit biedt een doorgaande ondersteuningslijn vanuit de kinderopvang. Onderzoek toont aan dat taalachterstanden bij jonge kinderen vaak samengaan met gedrags- en sociaal-emotionele problemen, omdat taal en gedrag elkaar beïnvloeden. Beperkte taalvaardigheid bemoeilijkt het uiten van emoties en het aangaan van sociale interacties, wat kan leiden tot frustratie, conflicten en problemen met zelfregulatie. Dit kan vaak voorkomen worden door de inzet van Alert4you.

5. Samenwerken in het vergroten van kansen voor kinderen 6. Ambities en acties 2026-2029 7. Van inventarisatie naar uitvoering

14

< >

5  Samenwerken in

het vergroten van kansen voor kinderen

Samenwerking is essentieel bij het voorkomen en bestrijden van onderwijsachterstanden en het vergroten van ontwikkelingskansen. In de afgelopen beleidsperiode is ingezet op versterking van deze samenwerking. Gemeente, kinderopvang, scholen, het VVEcoördinatiepunt, Jeugdgezondheidszorg, jeugdhulp en bibliotheek vervullen elk een specifieke rol, van vroegsignalering en passende ondersteuning tot het creëren van een rijke leeromgeving. Door afstemming ontstaat een doorlopende ontwikkellijn die kinderen optimale kansen biedt. Deze afstemming vindt plaats binnen verschillende overlegstructuren.

coördinatiepunt, bibliotheek en Enver (Alert4you uitvoering). Regelmatig worden sprekers uitgenodigd om een presentatie/workshop te geven over een actueel onderwerp. Lokaal Educatieve Agenda (LEA) In de afgelopen beleidsperiode liep er ook een LEA van 2020-2024. Er is geen apart LEA-overleg georganiseerd, maar de focuspunten van de LEA zijn ondergebracht in bestaande overlegstructuren. Elk kwartaal vindt er een online afstemmoment plaats met vertegenwoordiging van kinderopvang en scholen. Hierin wordt afgestemd en prioriteiten bepaald in actuele thema’s. In 2026 wordt de LEA opnieuw opgesteld5.

5.1 Overlegstructuren in Krimpenerwaard VVE-netwerkbijeenkomsten Drie keer per jaar organiseert de gemeente VVEnetwerkbijeenkomsten. Het doel is ontmoeten/ verbinden, informeren, kennis delen en uitvoering geven aan de gestelde ambities. De focus ligt op de doelgroep van VVE, kinderen van 2 tot 6 jaar. Deelnemende partners zijn de kinderopvang, basisscholen, Jeugdgezondheidszorg, het VVE-

5  Deze opdracht is verstrekt aan onderzoek- en adviesbureau Oberon.

Het Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) Twee keer per jaar vindt het OOGO plaats met schoolbesturen, beleidsmedewerkers onderwijs en onderwijshuisvesting en wethouders Jeugd en Onderwijs & onderwijshuisvesting.

Tijdens dit overleg vindt afstemming plaats over onderwerpen die actueel zijn voor het onderwijs en de gemeente, en hoe de samenwerking hierop te verstevigen. Vanuit de Wet op het Primair Onderwijs worden in ieder geval afspraken gemaakt over het bestrijden van onderwijsachterstanden, het tegengaan van segregatie, het bevorderen van integratie, onderwijs voor nieuwkomers en het afstemmen van toelatingsen inschrijvingsprocedures.

INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina >

Waardbijeenkomst Drie keer per jaar organiseren gemeente en het primair onderwijs samen de Waardbijeenkomst. Naast het onderwijs sluiten ook andere partners aan, zoals de Jeugdgezondheidszorg, kinderopvang, Alert4you en jeugdconsulenten (Loket Samenleving en Zorg). Elke bijeenkomst staat er een thema centraal zoals meertaligheid, integraal arrangeren of inclusief samenwerken.

1. Inleiding 2. Kaders VVE en onderwijskansenbeleid 3. Voorschoolse educatie

Netwerkbijeenkomst Opvoeden en Opgroeien De netwerkbijeenkomst Opvoeden en Opgroeien vindt drie keer per jaar plaats. Deze bijeenkomsten zijn gericht op het versterken van de pedagogische basis door structurele ontmoeting, kennisdeling en samenwerking tussen partners. Het doel is om vanuit gezamenlijk optreden te komen tot zichtbare en concrete resultaten voor kinderen en hun ouders. Aan deze bijeenkomsten nemen diverse jeugd- en opvoedpartners deel, waaronder de Jeugdgezondheidszorg, Alert4you, MEE Plus, Kwadraad, de bibliotheek, de brugfunctionaris Brede School, Team Sportservice, kinderfysiotherapie, verschillende kinderopvangorganisaties, WelZijn en, wanneer relevant, beleidsmedewerkers van de gemeente.

4. Vroegschoolse educatie 5. Samenwerken in het vergroten van kansen voor kinderen 6. Ambities en acties 2026-2029 7. Van inventarisatie naar uitvoering

15

< >

Vanuit dit overleg ontstaan gezamenlijke initiatieven die bijdragen aan een sterke pedagogische omgeving en een samenhangende aanpak binnen de VVE-keten. Voorbeelden hiervan zijn: • De samenwerking tussen de Jeugdgezondheidszorg en de kinderfysiotherapeut tijdens het inloopspreekuur van het CJG in Lekkerkerk; • Het lopende project met de speelotheken en preventieve partners (JGZ, pedagoog, bibliotheek, VVE, brugfunctionaris, team sportservice), dat heeft geleid tot maandelijkse speelochtenden in de kernen Schoonhoven en Lekkerkerk.

INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding

5.2 Samenhang met andere beleidsterreinen VVE en het bevorderen van kansengelijkheid raakt direct aan andere beleidsterreinen, zoals onderwijs, werk en inkomen, gezondheid, sport en cultuur en jeugdhulp. Door beleid en praktijk te verbinden kan de brede ontwikkeling van het kind worden bevorderd. Dit vergroot de kansen op een optimale ontwikkeling. Gelijke Kansen Alliantie en inzet brugfunctionaris De gemeente Krimpenerwaard is aangesloten bij de Gelijke Kansen Alliantie (GKA). In 2022–2024 is in Schoonhoven de inzet van een brugfunctionaris succesvol gebleken. De brugfunctionaris versterkt de samenwerking tussen school, kinderopvang en thuisomgeving, signaleert (risico’s op) achterstanden en leidt kinderen toe naar passend aanbod, zoals VVE of schakelklassen. Daarnaast verbindt zij partners, ondersteunt de invulling van vrijetijdsbesteding en helpt gezinnen bij het verkrijgen van financiële steun om basisbehoeften en deelname te waarborgen.

Op basis van deze positieve resultaten is de inzet van de brugfunctionaris voor 2025–2027 gecontinueerd en wordt deze waar mogelijk uitgebreid. (Inclusief ) Onderwijs Het onderwijs is nauw verbonden met de uitvoering van VVE. Peuters met een VVE-indicatie stromen na hun vierde jaar door naar het basisonderwijs, waarbij een doorgaande ontwikkellijn en een heldere zorgstructuur essentieel zijn. Scholen bereiden zich voor op de landelijke ambitie van inclusief onderwijs in 2035 (ministerie OCW), wat vraagt om gerichte maatregelen en intensieve samenwerking met de kinderopvang. In de Krimpenerwaard loopt hiervoor de pilot Inclusief Onderwijs op drie scholen. Deze pilot richt zich op het binnen reguliere voorzieningen ondersteunen van kinderen met een (intensieve) ondersteuningsbehoefte en het bevorderen van doorstroom naar regulier onderwijs. Vroege signalering en tijdige betrokkenheid van de school zijn daarbij cruciaal.

6  Bij Kinderopvang Plus gaan we uit van het principe om kinderen in de kinderopvang met een zorgbehoefte zo lang mogelijk binnen de reguliere kinderopvang te houden. Hierbij zorgen we voor financiering van extra ondersteuning (kinderopvang personeel) op de groep.

2. Kaders VVE en onderwijskansenbeleid

Inclusieve kinderopvang Het college heeft eind 2024 de beleidslijn Inclusieve Kinderopvang vastgesteld. Doel is de kinderopvang zo inclusief mogelijk in te richten, in lijn met de landelijke definitie van inclusief onderwijs, zodat kinderen met en zonder ondersteuningsbehoefte gezamenlijk kunnen deelnemen en zoveel mogelijk volledig participeren. Samenwerking tussen gemeente, kinderopvang en ketenpartners is daarbij een randvoorwaarde. De gemeente kan extra ondersteuning op de groep financieren voor kinderen met een intensieve zorgbehoefte via de regeling Kinderopvang Plus6 en Sociaal Medische Indicaties Kinderopvang. Op VVE-locaties met zwaardere groepen wordt waar nodig aanvullend personeel ingezet.

3. Voorschoolse educatie 4. Vroegschoolse educatie 5. Samenwerken in het vergroten van kansen voor kinderen 6. Ambities en acties 2026-2029 7. Van inventarisatie naar uitvoering

16

< >

Jeugdhulpverlening Zowel lokaal als landelijk zien we een toename van kinderen met een intensieve zorgbehoefte binnen de kinderopvang. Als gemeente staan we samen met onze partners voor de uitdaging van inclusieve kinderopvang en knelpunten zoals wachtlijsten binnen de jeugdhulp. Alert4you is beschikbaar voor alle kinderopvangorganisaties. Alert4you is beschikkingsvrij en heeft |geen wachtlijsten. Deze interventie is bedoeld voor kortdurende ondersteuning. Voor trajecten die langdurige ondersteuning nodig hebben wordt een indicatie afgegeven vanuit het Loket Samenleving en Zorg. We onderzoeken initiatieven rondom collectief aanbod in de kinderopvang vanuit de jeugdhulp. Armoedebeleid Krimpenerwaard heeft verschillende minimaregelingen om te zorgen dat, ongeacht het inkomen van ouders, alle kinderen mee kunnen doen en zich kunnen ontplooien. Denk aan Stichting Leergeld, zodat alle kinderen de benodigde schoolspullen kunnen aanschaffen. Naast schoolspullen zijn er ook andere kindpakketten beschikbaar, zoals een babystartpakket en een verjaardagsbox. Daarnaast werkt de gemeente met Stichting Jeugdfonds Sport & Cultuur, zodat alle kinderen mee kunnen doen aan sport en culturele activiteiten. Het bevorderen van basisvaardigheden Uit PIAAC-onderzoek blijkt dat 15% van de inwoners van de Krimpenerwaard beperkte basisvaardigheden heeft.

Van deze groep heeft 44% kinderen onder de 18 jaar. Beperkte basisvaardigheden van ouders beïnvloeden de ontwikkeling van kinderen, waardoor

vroege signalering en stimulering essentieel is. De gemeente versterkt lokaal en regionaal de basisvaardigheden van volwassenen via samenwerking met taalhuizen, bibliotheken, taalaanbieders en ketenpartners, vastgelegd in het Taalpact. In de nieuwe periode ligt de focus op NT1-ouders. VVE biedt een belangrijk aanknopingspunt om ouders met beperkte basisvaardigheden te bereiken. Dit gebeurt door structurele samenwerking tussen VVE en volwasseneneducatie en door screening en doorverwijzing naar passend taalaanbod.

INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina >

Uitvoeringsprogramma gezondheid Samen Vitaal is het uitvoeringsprogramma gezondheid 2024–2027. Het eerste hoofdstuk richt zich op gezond en kansrijk opgroeien, met als speerpunt een kansrijke start voor kinderen, in aansluiting op het landelijke programma Kansrijke Start. Binnen de lokale coalitie rondom de eerste 1.000 dagen werken het sociaal en medisch domein samen aan een actieplan. Onderdeel hiervan is de pilot Kansrijke Lijn (2024 - 2026), waarin ouders na de zwangerschap in groepsverband begeleiding krijgen op basis van centering parenting. Deze aanpak draagt bij aan herkenning, onderlinge steun en versterking van het zelfvertrouwen van ouders. Daarnaast wordt binnen de regionale ketenaanpak extra ingezet op het bereiken en ondersteunen van kwetsbare ouders. Binnen het beleidsterrein gezondheid valt ook het accounthouderschap van de Jeugdgezondheidszorg, een belangrijke partner in vroegsignalering. Daarom vindt structureel overleg plaats om samenhang met VVE te versterken.

1. Inleiding 2. Kaders VVE en onderwijskansenbeleid 3. Voorschoolse educatie 4. Vroegschoolse educatie 5. Samenwerken in het vergroten van kansen voor kinderen 6. Ambities en acties 2026-2029 7. Van inventarisatie naar uitvoering

17

< >

6  Ambities en acties 2026-2029

De gestelde ambities voor 2022-2025 zijn nog steeds van toepassing. De ambities zijn breed geformuleerd en geven ruimte voor nieuwe speerpunten. We nemen daarom de ambities van de vorige beleidsperiode over en formuleren daar actuele speerpunten bij.

6.1 Ambitie 1

Wat kan er beter? De samenwerking met ouders wordt alsnog onvoldoende structureel genoemd. Deze wordt soms bemoeilijkt door taalbarrières, laaggeletterdheid, culturele verschillen en een terughoudende opstelling om hulp te accepteren of samen te werken met onderwijs en andere organisaties. Het onderwijs benoemt zelf ook geen expliciete impulsen te hebben gegeven om ouderbetrokkenheid te vergroten bij VVE-kinderen.

• Wat gaan we continueren/doen om deze ambitie verder te brengen? •

“We geven een impuls aan de samenwerking met ouders” • Wat gaat er al goed binnen deze ambitie? Met betrekking tot ouderpartnerschap is de ondersteuning van de thuisomgeving met thuisprogramma’s, zoals Samen Leren en Spel aan Huis, helpend en waardevol. Ook is de inzet van Alert4you een belangrijke interventie die helpt het gesprek met ouders aan te gaan bij kinderen met een ondersteuningsbehoefte. Er is gezamenlijke erkenning voor het belang van investeren in ouderpartnerschap. Respondent: “Elkaar kennen, weten wat ouders doen, hoe het gezin eruit ziet, welke thuistaal er is, welke eventuele belemmeringen er zijn, helpt om ouders de juiste hulpmiddelen aan te reiken om hun kind te kunnen ondersteunen”.

•

•

We breiden de gezinsgerichte thuisprogramma’s uit Het VVE-coördinatiepunt blijft inzetten op gezinsgerichte thuisprogramma’s, zoals Samen Leren en Spel aan Huis, en gaat het aantal trajecten uitbreiden. We zetten in op groepsbijeenkomsten met ouders waar ontmoeten, voorlezen en taalrijke interactie centraal staat Het VVE-coördinatiepunt organiseert groepscursussen. Een voorbeeld is Pageturner. Dit programma bestaat uit zes korte en compacte ouderbijeenkomsten waaraan 8 tot 10 ouders deelnemen. Deze ouders krijgen toegang tot Bereslim, een digitale omgeving met boeken. Dit kan plaatsvinden op zowel kinderopvang als school. We organiseren maatwerk voor ouders Wanneer scholen of opvang een specifieke behoefte signaleren, organiseert het VVE-coördinatiepunt gerichte ouderbijeenkomsten rond thema’s die voor hun ouders relevant zijn.

•

•

We zetten een ouderconsulent in waar intensieve begeleiding nodig is Een ouderconsulent wordt vanuit het VVEcoördinatiepunt ingezet en is actief uitvoerend in een homebased- of ouderprogramma. Inzet kan gericht zijn op didactische of pedagogische vaardigheden. Een ouderconsulent kan ook eerst met ouders kijken wat zij nodig hebben en welk ouderprogramma het beste bij hen past. We versterken de deskundigheid van pedagogisch professionals en kleuterleerkrachten in ouderpartnerschap Het VVE-coördinatiepunt biedt scholing en ondersteuning aan kinderopvang en onderwijs om te helpen ouderpartnerschap te versterken. Een voorbeeld is het organiseren van gezamenlijke scholing (kinderopvang en onderwijs samen). We sluiten aan bij Kansrijke Start en andere domeinen die de pedagogische basis versterken We verbinden initiatieven rondom het jonge kind op verschillende domeinen, zoals gezondheid, opvoeding en educatie. We zorgen dat we daarin met de partners aandacht hebben voor gezinnen waar een groot risico is op het ontstaan van achterstanden. We hebben aandacht voor het vergroten van kansen voor kinderen en zetten dit binnen de verschillende bijeenkomsten op de agenda. De brugfunctionaris vervult een sleutelrol De brugfunctionaris schakelt actief tussen ouders, kinderopvang en onderwijs, zodat alle partijen elkaar weten te vinden en samenwerking vanzelfsprekend wordt.

De brugfunctionaris informeert ouders over beschikbare ouderprogramma’s en stimuleert tot deelname.

INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding 2. Kaders VVE en onderwijskansenbeleid 3. Voorschoolse educatie 4. Vroegschoolse educatie 5. Samenwerken in het vergroten van kansen voor kinderen 6. Ambities en acties 2026-2029 7. Van inventarisatie naar uitvoering

18

< >

Overkoepelende ambitie: visieontwikkeling We bouwen aan een gedeelde visie op ouderpartnerschap Een sterke samenwerking met ouders is één van de meest bepalende factoren voor de ontwikkelkansen van kinderen. Partners onderschrijven dat investeren in ouders noodzakelijk is om VVE-doelen te realiseren. Ouders zijn de pedagogische basis waar we op in willen zetten. Daarom gaan we samen met het VVEcoördinatiepunt werken aan een Waardse visie op partnerschap tussen ouders en professionals, wat voor kinderopvang, onderwijs en andere organisaties als basis kan dienen voor eigen organisatiebeleid.

Binnen alle genoemde actiepunten hebben we aandacht voor de visie op ouderpartnerschap. Met de deskundigheid van het VVE-coördinatiepunt en andere deskundige partijen op dit thema kijken we welke kennis er nodig is bij de professionals. Te denken valt aan kennis over landelijke ontwikkelingen en goede voorbeelden, praktische ondersteuning en advies en inspiratie- en scholingsbijeenkomsten. Met deze inzet ontwikkelen we bestaande initiatieven door, versterken we hun kwaliteit en zorgen we ervoor dat ouderparticipatie stevig, duurzaam en professioneel wordt verankerd in ons VVE-beleid.

INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding 2. Kaders VVE en onderwijskansenbeleid 3. Voorschoolse educatie

Visie

Deskundigheid

Doorontwikkeling

4. Vroegschoolse educatie

Kwaliteit

5. Samenwerken in het vergroten van kansen voor kinderen 6. Ambities en acties 2026-2029 7. Van inventarisatie naar uitvoering

19

< >

6.2 Ambitie 2

“We optimaliseren de uitvoering van vroegschoolse educatie” Wat gaat er al goed? De gemeente heeft met de scholen resultaatafspraken opgesteld en vastgelegd in een convenant en een monitoringsformat. De uitvoering van de twee schakelklassen in Schoonhoven verloopt goed. Programma’s voor ouders, zoals Samen Leren en de VoorleesExpress, worden als waardevol genoemd omdat hiermee ouders actief betrokken worden bij de (voor)leesopvoeding van het kind. Aanbod van de bibliotheek, zoals de Bibliotheek op school (dBos) en voorlezen op school, zijn helpend bij het aanbod in vroegschoolse educatie. Alert4you in de kleuterklas wordt erg gewaardeerd: er wordt snel geschakeld rondom kinderen met een zorgbehoefte. De subsidieregeling vroegschoolse educatie geeft een impuls aan het bieden van vroegschoolse educatie. Wat kan er beter? In de evaluatie wordt aandacht gevraagd voor kinderen met een VVE-indicatie waar problemen op een ander gebied spelen. Deze kinderen komen vaak niet toe aan het aanbod binnen VVE en kunnen hier niet goed van profiteren.

Ook wordt er benoemd dat de doorgaande lijn vanuit de kinderopvang naar het onderwijs verbeterd kan worden. Dit laatste komt terug in de uitwerking van ambitie 1. In de evaluatie vragen respondenten aandacht voor de verwachte instroom van anderstalige kinderen, waaronder vluchtelingen, en een toename van gezinnen met een migratieachtergrond. Dit vraagt om specifieke kennis in het VVE-aanbod. Onder dit kopje nemen we ook de aanbevelingen mee van de inspectie van het Onderwijs. Deze komen terug in het rapport “de kwaliteit van vroegschoolse educatie” 7 d.d. juli 2024. Dit zijn: • Realiseer een doorgaande lijn en samenwerking tussen de voor- en vroegschool • Betrek ouders in groep 1-2 intensiever bij de school • Integreer vroegschoolse educatie binnen de kwaliteitszorg van de school en het bestuur • Zorg voor een dekkend aanbod in groep 1-2, afgestemd op de leerlingenpopulatie • Zorg voor planmatige begeleiding en evalueer cyclisch • Leer van en met elkaar.

•

Wat gaan we continueren/doen om deze ambitie verder te brengen?

•

•

•

7  De kwaliteit van de vroegschoolse educatie

•

Sturen op resultaten We gaan gerichter sturen op resultaten a.d.h.v. een analyse van de resultaatafspraken vroegschoolse educatie en de resultaten van de logopedische screenings. Professionalisering en kennisontwikkeling Het organiseren en faciliteren van scholing voor

•

•

pedagogische- en onderwijsprofessionals om kinderen met een VVE-indicatie effectief te begeleiden. VVE-scholing Het VVE-coördinatiepunt biedt in samenwerking met Onderwijs Advies 1801 de VVE-scholing voor leerkrachten van groep 1-2 en pedagogisch professionals aan. Voor leerkrachten is dit een korte opfriscursus, voor pedagogisch professionals uit de kinderopvang een traject van 12 bijeenkomsten waarna ze VVE-gekwalificeerd zijn. Training en workshops Ook worden er vanuit het VVE-coördinatiepunt korte trainingen en workshops aangeboden, bijvoorbeeld op het gebied van prikkelverwerking, cultuursensitief werken, meertaligheid, spelontwikkeling en moeilijke gesprekken met ouders. Het VVE-coördinatiepunt gaat scholen hier actief op benaderen. Ondersteunen van scholen bij VVE-aanbod Het VVE-coördinatiepunt gaat in gesprek met de scholen om te kijken hoe zij hen kunnen ondersteunen bij het aanbieden van VVE. Hierbij is ook aandacht voor het delen van kennis vanuit pedagogische professionals in de kinderopvang (versterken samenwerking pedagogisch professionals en kleuterleerkrachten). Gemeenschappelijke thema’s agenderen We agenderen thema’s die voor meerdere scholen spelen op de Waardbijeenkomst en de VVE-netwerkbijeenkomsten, zoals het werken met NT2 doelgroep en meertaligheid.

 nderzoek VVE-programma’s in kleuterklassen O We onderzoeken of scholen in de kleuterklas met erkende VVE-programma’s willen en kunnen werken om meer uniformiteit en kwaliteit te krijgen in het VVE-aanbod.

INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding 2. Kaders VVE en onderwijskansenbeleid 3. Voorschoolse educatie 4. Vroegschoolse educatie 5. Samenwerken in het vergroten van kansen voor kinderen 6. Ambities en acties 2026-2029 7. Van inventarisatie naar uitvoering

20

< >

6.3 Ambitie 3

“We verbeteren de monitoring van VVE-kinderen en zorgen dat alle kinderen met een VVE-indicatie in beeld zijn” Wat gaat er al goed? De conclusie is dat de gemeente alle kinderen met een VVE-indicatie goed in beeld heeft. Dit is inzichtelijk in de Peutermonitor en het VVE-Portaal. We zien daar ook de kinderen met een VVE-indicatie, maar zonder plaatsing binnen een VE-peuteropvangvoorziening. Voor deze kinderen zet het VVE-coördinatiepunt zich extra in: er wordt onderzocht waarom plaatsing uitblijft en wat nodig is om het kind alsnog te laten deelnemen. Op deze manier stimuleren we maximale deelname van VVE-kinderen aan peuteropvang (bereik). Er is een uniform overdrachtsformulier, opgesteld door de gemeente, kinderopvang en basisscholen, inclusief een variant voor situaties waarin ouders geen toestemming geven voor overdracht. De informatie die de kinderopvang hierin vastlegt heeft een wettelijke grondslag en betreft uitsluitend of een kind VVE heeft gevolgd en de duur van deelname. Met dit formulier worden scholen in ieder geval geïnformeerd over het feit dat een kind een VVE-indicatie heeft.