PWC, Accountantsverslag 2022.pdf
Tekst van het document
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Accountantsverslag 2022
Onze conclusies Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag Jaarrekening
Gemeente Krimpenerwaard
Speerpunt Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. 19 juni 2023
0I
1
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Aanbiedingsbrief
Jaarverslag
Gemeente Krimpenerwaard T.a.v. de raad en het college van burgemeester en wethouders Postbus 51 2820 AB STOLWIJK
Jaarrekening
19 juni 2023
Ontwikkelingen 2022
Speerpunt Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Referentie:DU76EC42UXTZ-1708517531-31 Geachte leden van de raad en het college, Hierbij bieden wij u ons accountantsverslag aan dat wij hebben opgesteld in het kader van onze opdracht om de jaarrekening 2022 (de ‘jaarrekening’) van gemeente Krimpenerwaard te controleren. We hebben de controle uitgevoerd in overeenstemming met ons controleplan 2022. Ons accountantsverslag gaat in op de belangrijkste bevindingen uit onze controle van uw jaarrekening en is met uw ambtelijke organisatie besproken op 23 mei 2023.
Wij bespreken de inhoud van dit verslag tijdens de vergadering van de auditcommissie op 19 juni 2023. Hebt u in de tussentijd nog vragen, neemt u dan gerust contact met ons op.
Wij bedanken u en uw medewerkers voor de medewerking tijdens onze controle. Hoogachtend, PricewaterhouseCoopers Accountants N.V.
drs. T.A.G. van Boxtel RA senior director
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Fascinatio Boulevard 350, 3065 WB Rotterdam, Postbus 8800, 3009 AV Rotterdam T: 088 792 00 10, F: 088 792 95 33, www.pwc.nl ‘PwC’ is het merk waaronder PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (KvK 34180285), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs N.V. (KvK 34180284), PricewaterhouseCoopers Advisory N.V. (KvK 34180287), PricewaterhouseCoopers Compliance Services B.V. (KvK 51414406), PricewaterhouseCoopers Pensions, Actuarial & Insurance Services B.V. (KvK 54226368), PricewaterhouseCoopers B.V. (KvK 34180289) en andere vennootschappen handelen en diensten verlenen. Op deze diensten zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheidsvoorwaarden zijn opgenomen. Op leveringen aan deze vennootschappen zijn algemene inkoopvoorwaarden van toepassing. Op www.pwc.nl treft u meer informatie over deze vennootschappen, waaronder deze algemene (inkoop) voorwaarden die ook zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam.
2
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag Jaarrekening Speerpunt Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Onze kernboodschappen In dit hoofdstuk hebben we onze kernboodschappen samengevat.
01
2I
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze kernboodschappen Onze kernboodschappen voor u samengevat
Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag Jaarrekening Speerpunt Vooruitblik Onze samenwerking
Een goedkeurende controleverklaring
Ontwikkelingen in uw gemeente
Wij hebben onze accountantscontrole van de jaarrekening 2022 van de gemeente Krimpenerwaard afgerond. Wij zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring te verstrekken op de aspecten getrouwheid en financiële rechtmatigheid, onder voorbehoud dat de raad de jaarrekening ongewijzigd vaststelt. Daarnaast geldt dat we geen indicaties van fraude en/of niet-naleving van wet- en regelgeving hebben.
Het jaar 2022 was een bewogen jaar. Snel na de Covid-19-pandemie is de oorlog in Oekraïne uitgebroken, wat tot een vluchtelingenstroom heeft geleid. De gemeente Krimpenerwaard heeft vanuit de veiligheidsregio de opgave gekregen om vluchtelingen op te vangen. De kosten van €5,6 miljoen die hieruit voortvloeien zijn vergoed door het Rijk. U hebt de verantwoording van de kosten opgenomen in de SiSa-bijlage.
Bevindingen 2022
De energiearmoede en de inflatieproblematiek hebben veel huishoudens geraakt. De gemeente Krimpenerwaard heeft huishoudens ondersteund via de uitbetaling van de energietoeslagen. In totaal was dit in 2022 €3,5 miljoen, hiervan wordt €3,2 miljoen vergoed door het Rijk waardoor er een nadeel van €0,3 miljoen ontstaat voor de gemeente.
•
Bijlagen • •
Dit verslag is opgesteld uitsluitend voor gebruik door de raad en het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Krimpenerwaard. Op dit verslag kan niet door derden worden gesteund aangezien derden niet op de hoogte zijn van het doel van de werkzaamheden en de resultaten onjuist kunnen interpreteren. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid, zorgplicht en/of verantwoordelijkheid jegens andere partijen dan de gemeente Krimpenerwaard.
We hebben twee fouten geconstateerd boven de rapportagetolerantie van €100.000, de totale omvang is €229.000. Deze zijn niet gecorrigeerd, een toelichting hiervoor opgenomen op de volgende pagina. In onze werkzaamheden op de Europese aanbestedingen hebben we geen onrechtmatigheden geconstateerd. Er is geen sprake van onrechtmatigheden in het kader van begrotingsrechtmatigheid.
Onze nieuwe controleverklaring Wij hebben in onze controleverklaring over 2022 voor het eerst gerapporteerd over de fraudebeheersing en de financiële positie van uw gemeente. De gemeente is bezig met het opstellen van een frauderisicoanalyse per significant proces als onderdeel van het interne controle plan. Op basis van onze beoordeling komen wij tot een aantal observaties die wij verder in ons verslag toelichten. Daarnaast hebben wij uw toelichtingen over uw financiële positie in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ beoordeeld. Wij vinden dat de gemeente Krimpenerwaard in voldoende mate rekening houdt met de relevante financiële risico’s. Uw weerstandscapaciteit bedraagt €16,3 miljoen.
In het ruimtelijk domein zien we dat het risicoprofiel van de grondexploitaties is verminderd. Van de vier actieve grondexploitaties zijn er drie in de afrondende fase, het risicoprofiel is daarmee afnemend. In het sociaal domein heeft de gemeente Krimpenerwaard met een set aan interne beheersingsmaatregelen de prestatielevering van zorg in natura zelfstandig vastgesteld. Dit zorgt ervoor dat er geen onzekerheden zijn in de prestatielevering. In vergelijking met andere gemeenten is dit een goede prestatie. De kosten voor Jeugdzorg dalen ten opzichte van 2021 en liggen ook lager dan begroot in 2022. De voorspelbaarheid van de lasten in de komende jaren wordt hiermee complexer en verdient daarom extra aandacht.
2II
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze kernboodschappen Onze kernboodschappen voor u samengevat
Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag
De kwaliteit van uw jaarverslag is goed
Jaarrekening
• • •
Speerpunt Vooruitblik
•
Onze samenwerking Bijlagen
De jaarrekening en het jaarverslag zijn met elkaar verenigbaar. De kwaliteit en informatiewaarde in het jaarverslag is goed. U heeft de nieuwe paragraaf inzake de Wet open overheid opgenomen in het jaarverslag. De paragraaf geeft voldoende inzicht in de uitvoering van de beleidsvoornemens die u hebt geformuleerd in uw begroting. De toelichting inzake fraude in de bedrijfsvoering paragraaf kan uitgebreider. We missen hierbij de melding of er integriteitschendingen of indicaties van fraude zijn geweest in 2022.
Observaties bij de jaarrekening •
• •
•
Schattingen van het college zijn gebaseerd op passende bewijsstukken en goed uitgebalanceerde overwegingen. Gemeente Krimpenerwaard heeft de recente uitspraken van de commissie BBV inzake de voorziening verlofsparen opvolgd. De voorziening is €0,9 miljoen en voorzichtig ingeschat. De verwachte opbrengstenstijging bij de grondexploitaties is optimistisch ingeschat. We lichten dit nader toe. De financiële positie is de afgelopen jaren steeds verbeterd. Het resultaat voor mutaties reserves bedraagt €7,1 miljoen en daarmee is het eigen vermogen toegenomen naar €87,1 miljoen en de solvabiliteit 33% (2021: 33%). De financiële wendbaarheid en weerbaarheid zijn goed. Het weerstandsvermogen is gestegen. De meerjarenbegroting is echter niet structureel sluitend. Het voorspellend vermogen kan worden verbeterd gezien de verschillen tussen de gewijzigde begroting en de jaarrekening.
•
Het aantal SiSa-regelingen is met 7 nieuwe regelingen net als vorig jaar flink toegenomen naar 25 regelingen. Dit verhoogt de administratieve lasten en de controlekosten. Er komen geen bevindingen uit onze controlewerkzaamheden.
Terugkoppeling op de door u benoemde specifieke thema Bij de uitvoering van onze controle kunt u specifieke thema’s (speerpunten) benoemen waarover u additioneel geïnformeerd wilt worden. Tijdens de vergadering van de auditcommissie van 16 december 2022 hebt u ons het volgende speerpunt meegegeven; de vraag was explicieter te rapporteren over de bestedingen en terugvorderingen inzake de Tozoregeling.
De rechtmatigheidsverantwoording •
De gemeente heeft vooruitgang geboekt en voor 2023 een intern controleplan opgesteld. Dit intern controleplan beschrijft de stappen om te komen tot een rechtmatigheidsverantwoording.
Plezierige samenwerking •
We hebben een constructieve samenwerking ervaren tijdens het controleproces. De aanlevering is kwalitatief op orde en er is sprake van een frequente, open en transparante communicatie.
3
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag Jaarrekening Speerpunt Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Onze conclusies In dit hoofdstuk wordt uitleg gegeven over ons oordeel bij de jaarrekening. Hierin lichten we de geconstateerde fouten en onzekerheden voor de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid toe.
02
3I
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies Ons oordeel bij uw jaarstukken 2022 is goedkeurend voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid
Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag Jaarrekening Speerpunt Vooruitblik
Uw jaarrekening geeft een getrouw beeld
Geen onrechtmatigheden of onzekerheden
Wij hebben onze accountantscontrole van de jaarrekening 2022 van de gemeente Krimpenerwaard afgerond. Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring op de aspecten getrouwheid en financiële rechtmatigheid, onder het voorbehoud dat de jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door de raad.
Er zijn geen rechtmatigheidsfouten en -onzekerheden uit de controle gekomen.
Onze samenwerking Controleverschillen geconstateerd in relatie tot getrouwheid Bijlagen
In totaliteit hebben we twee controleverschillen geconstateerd in relatie tot getrouwheid, waarvan beide niet zijn gecorrigeerd. De overzichten van deze fouten en onzekerheden inzake getrouwheid worden hier getoond.
Overige informatie in uw jaarverslag is consistent met uw jaarrekening Als accountants zijn wij ervoor verantwoordelijk dat wij in onze controleverklaring verslag uitbrengen over de overige informatie die in het jaarverslag is opgenomen. De overige informatie omvat uw jaarverslag, programmaverslag, de paragrafen en de bijlagen. Wij hebben geen materiële inconsistenties, materiële onjuistheden en/of omissies opgemerkt in de informatie die op grond van het BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) moet worden verstrekt.
Getrouwheid Oordeel:
Goedkeurend
6.000 4.000 2.000 Fouten ◼ = absoluut bedrag fouten of onzekerheden x €1.000
Onzekerheden ◼ = door u vastgestelde goedkeuringstolerantie x €1.000
3III
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Overzicht van ongecorrigeerde fout inzake getrouwheid
Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag Jaarrekening
De volgende geconstateerde afwijking betreft de ongecorrigeerde fout en onzekerheid in relatie tot getrouwheid, boven de gestelde rapporteringstolerantie van €100.000.
Speerpunt
Het college heeft geconcludeerd dat het kwalitatieve en kwantitatieve effect niet materieel is. Wij zijn het eens met deze beoordeling van het college.
Vooruitblik #
Beschrijving
Jaarrekeningpost
Fouten
Conform het BBV worden de bouwgronden in exploitatie gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs, dan wel de lagere marktwaarde. Voor één van de percelen is de marktwaarde €100.000 lager dan de boekwaarde en dient derhalve een afwaardering plaats te vinden voor dit perceel.
1. Lasten 2. Voorraden
€100.000
1.
€129.000
Onze samenwerking Bijlagen
1
De gemeente wil de afwaardering in 2023 opvangen met de nog te vormen verliesvoorziening, om deze reden nog niet afgewaardeerd in 2022 in het rekeningresultaat.
2
De crediteuren met een positieve positie (vordering) die per jaareinde een debiteurenpositie vormen. In total gaat dit om 7 crediteuren die een vorderingspositie hebben van in totaal €129.000.
2.
Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Totaal
€229.000
4
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Ontwikkelingen 2022
Ontwikkelingen 2022
In dit hoofdstuk beschrijven we de relevante ontwikkelingen voor het ruimtelijk domein, het sociaal domein en het domein bedrijfsvoering.
Ruimtelijk domein Sociaal domein Overige ontwikkelingen Jaarverslag Jaarrekening Speerpunt
Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
03
5
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Ruimtelijk domein De grondexploitatie portefeuille is nauwelijks veranderd ten opzichte van 2021, risicoprofiel neemt iets af
Ontwikkelingen 2022
Ruimtelijk domein Sociaal domein Overige ontwikkelingen Jaarverslag Jaarrekening Speerpunt
Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
De grondexploitaties hebben een positief resultaat in 2022 Momenteel heeft de gemeente vier actieve grondexploitaties, er is in 2022 voor een bedrag van €1,5 miljoen aan investeringen gedaan. Er zijn geen nieuwe grondexploitaties geopend of lopende gesloten in 2022. Eind 2022 is een positief bedrijfsresultaat grondbedrijf geraamd van €0,001 miljoen (begroot: negatief €1,029 miljoen). In de begroting was gepland dat de beide grondexploitaties in Krimpen aan de Lek in 2022 afgesloten zouden worden, deze lopen toch nog door in 2023. Doordat het project richting afronding gaat, komt uit de actualisatie een positief voordeel. Er worden uiteindelijk minder kosten geraamd. Daarnaast heeft Woningbouw Hoflaan ook een positief voordeel door hogere gerealiseerde grondopbrengsten dan geraamd. De risico’s en onzekerheden van de grondexploitaties zijn gedaald met €0,03 miljoen (2021: €0,32 miljoen en 2022: €0,28 miljoen). Dit komt doordat van de vier grondexploitaties er drie in de afrondende fase zijn. In de risico’s en onzekerheden wordt de impact van klimaatrisico’s gedeeltelijk meegenomen. Doordat de grondexploitaties in de afrondende fase zitten, heeft een risicoprofiel-aanpassing een lage resultaat- impact. We adviseren de gemeente Krimpenerwaard wel klimaatspecifieke risico’s in te calculeren voor nieuwe grondexploitaties.
jaareinde is de voorziening €1,487 miljoen (2021: €1,991 miljoen). De daling van €0,5 miljoen ontstaat door gunstige aanbestedingen en bepaalde risicoafslagen die niet hoefden te worden genomen. Deze grondexploitatie wordt naar verwachting afgerond in 2024.
Tussentijdse winstneming 2022 verwerkt conform BBV-uitgangspunten Het BBV schrijft voor dat in sommige situaties, eerder dan bij het afsluiten van grondexploitaties, tussentijds winst genomen moet worden op basis van de Percentage-of-Completion-methode. In 2022 is er €0,6 miljoen aan winst verantwoord. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de vrijval van de voorziening. Wij hebben vastgesteld dat deze winst voor 2022 terecht is verantwoord.
2
Ontwikkeling risicoprofiel grondexploitaties
1,5
2022
2021
1
0,5
De verliesvoorziening is in 2022 verlaagd met €0,5 miljoen De verliesvoorziening wordt gevormd voor grondexploitatie Dorpshart Krimpen aan de Lek waar een tekort wordt verwacht op de eindwaarde. Per
0 Prognose resultaat
Risico's
Verliesvoorziening
5I
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Ruimtelijk domein De ontwikkelingen in de markt hebben invloed op de parameters
Ontwikkelingen 2022
Ruimtelijk domein Sociaal domein Overige ontwikkelingen Jaarverslag Jaarrekening Speerpunt
Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
De parameters voor de grondexploitaties zijn behoudend en optimistisch ingeschat De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op waarin een schatting is opgenomen van de te maken kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de gehanteerde uitgangspunten en parameters beoordeeld. Wij hebben vastgesteld dat de parameters zijn geactualiseerd en concluderen dat de parameters voor de rekenrente en kostenstijging evenwichtig zijn, en de opbrengstenstijging optimistisch is bepaald. De parameter voor de opbrengstenstijging is optimistisch met de huidige marktontwikkelingen en in vergelijking met andere gemeenten. We adviseren dit te herzien voor de komende actualisatie. De gemeente actualiseert de grondexploitaties en parameters twee keer per jaar: voor de begroting en voor de jaarrekening.
Het Didam-arrest heeft geen impact In zijn uitspraak in de zaak ‘Didam’ bepaalde de Hoge Raad vorig jaar dat overheden bij de verkoop van grond gelegenheid moeten bieden aan mogelijke gegadigden om mee te dingen. In gebiedsontwikkelingen moeten onder andere gemeenten sinds eind november 2021 rekening houden met het Didam-arrest. De gemeente Krimpenerwaard is bezig met het beleid opstellen. Pas na vaststelling van het beleid zullen grondverkopen plaatsvinden.
Nieuwe voorwaarden warme gronden De commissie BBV heeft besloten de voorwaarden waaronder sprake is van warme gronden aan te passen per 2022 in het kader van de Omgevingswet. De aanpassing leidt tot het volgende: 1. De gebiedsontwikkeling hoeft niet langer uitsluitend betrekking te hebben op woningbouw. 2. De voorwaarde dat er bij de gebiedsontwikkeling betrokkenheid is van de provincie of de rijksoverheid vervalt. 3. De (toekomstige) bestemming(en)/functies (ontwikkeling) betreffende het plangebied moeten goed onderbouwd worden. Bij de gemeente Krimpenerwaard hebben wij vastgesteld dat er geen warme gronden zijn.
5II
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Ruimtelijk domein De parameters voor de grondexploitaties zijn behoudend en optimistisch ingeschat
Ontwikkelingen 2022
Ruimtelijk domein Sociaal domein Overige ontwikkelingen Jaarverslag
JR
Oordeel
Parameter
Toelichting 2022
2021
2022
2021
De gehanteerde rekenrente
0,64%
1,09%
Het college rekent binnen de grondexploitaties met een rekenrente van 0,64% (2021: 1.09%). Dit is de rente gebaseerd op de huidige leningenportefeuille van de gemeente Krimpenerwaard en is conform het BBV en beoordelen we daarom als evenwichtig. Gemeente Krimpenerwaard heeft voldoende liquide middelen en heeft geen gelden hoeven aan te trekken in 2022.
De kostenstijging
1,90% (3,0%)
1,80% (1,90%)
De gehanteerde kostenstijging is 1,90% voor 2022 en 3,0% voor 2023 en verder. Dit is gebaseerd op gegevens vanuit CBS/Statline. Het langjarige kostenpercentage is voor 2023 en 2024 verhoogd van 2% naar 5%. De percentages liggen in lijn met wat wij bij andere gemeenten zien.
De opbrengstenstijging
2,50%
2,50%
Het college rekent met een opbrengstenstijging van 2,5%. We concluderen dat de inschatting van deze parameter optimistisch is. De parameter opbrengstenstijging is optimistisch vanwege de huidige marktontwikkelingen en in vergelijking met andere gemeenten. We adviseren dit te herzien voor de komende actualisatie.
Jaarrekening Speerpunt
Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Controleverschil
Optimistisch
Evenwichtig
Voorzichtig
6
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Sociaal domein Gerealiseerde kosten sociaal domein liggen lager dan begroot met name door Jeugdzorg ZIN
Ontwikkelingen 2022
Ruimtelijk domein Sociaal domein Overige ontwikkelingen Jaarverslag Jaarrekening Speerpunt
Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
De lasten Jeugdzorg zorg in natura neemt af ten opzichte van begroot door stagnatie in aanvragen en kosten
De kosten die hieruit voortvloeien zijn vergoed door het Rijk en verantwoord in de SiSa-bijlage voor €5,6 miljoen.
De kosten van Wmo stijgt ten opzichte van 2021 en van Jeugd dalen ten opzichte van 2021. De daling in de Jeugdzorg wordt met name veroozaakt door de wijziging van het woonplaatsbeginsel waardoor voor 83 jeugdigen de zorgkosten naar andere gemeenten zijn verplaatst en voor 31 jeugdigen bij gemeente Krimpenerwaard zijn ontvangen. De ontwikkeling in gemeente Krimpenerwaard is, zoals toegelicht in het coalitieakkoord 2022-2026, dat het aantal ouderen sterk toeneemt en dat de jeugd opgroeit in een complexer wordende samenleving. De voorspelbaarheid van de lasten in de komende jaren wordt hiermee complexer en verdient daarom extra aandacht.
Energietoeslagen in 2022 zorgt voor lasten die niet volledig worden vergoed door het Rijk
De inschattingen rondom de te betalen kosten zijn aangepast
Sociaal domein
Bij het ontvangen van de productieverklaringen ontstaan er verschillen tussen de gerealiseerde lasten volgens de productieverantwoordingen en de financiële administratie van de gemeente. De gemeente heeft gedurende 2022 de schattingen over de verwachte nog te betalen kosten eerder en geleidelijk vrij laten vallen gezien de minimale mutaties die na het eerste jaar nog plaatsvinden. Hierdoor is de betrouwbaarheid van de geschatte kosten voor het sociaal domein verder toegenomen.
De stijging in de sociale uitkeringen komt door het totaal van 2.091 huishoudens die energietoeslag hebben uitgekeerd gekregen in 2022. In totaal was dit in 2022 €3,5 miljoen, hiervan wordt €3,2 miljoen vergoed door het Rijk waardoor er een nadeel van €0,3 miljoen ontstaat voor de Gemeente.
Realisatie Begroting Realisatie Realisatie 2022 2022 2021 2020 (x €1.000) (x €1.000) (x €1.000) (x €1.000)
Jeugdzorg ZiN
15.976
17.201
16.626
14.099
Jeugdzorg pgb
660
778
755
696
Wmo ZiN
9.495
8.671
9.095
8.567
Wmo pgb
554
744
685
643
Sociale uitkeringen
17.463
17.364
15.451
18.911
Totaal
44.148
44.758
42.612
42.916
Opvang vluchtelingen Oekraïne gedekt door het Rijk Gemeente Krimpenerwaard heeft de opgave gekregen om vluchtelingen uit Oekraïne op te vangen. De gemeente heeft dit gedaan op 3 locaties, de totale beschikbaarheid (aantal dagen maal capaciteit) was 108.000 in 2022.
6I
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Sociaal domein Prestatieleveringen voor zorg in natura en persoonsgebonden budget vastgesteld
Ontwikkelingen 2022
Ruimtelijk domein Sociaal domein Overige ontwikkelingen Jaarverslag Jaarrekening Speerpunt
Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Geen onzekerheden rondom de prestatielevering zorg in natura De gemeente Krimpenerwaard heeft in 2022 met een set aan interne beheersingsmaatregelen de prestatielevering van zorg in natura zelfstandig vastgesteld. Dit zorgt ervoor dat er geen onzekerheden zijn in de prestatielevering. De gemeente stelt de prestatielevering van zorg in natura vast door de productieverantwoordingen van aanbieders en het uitsturen van enquêtes naar de zorgontvangers. Hierdoor is de gemeente niet volledig afhankelijk van de productieverklaringen van aanbieders. Voor Wmo en Jeugd is er voor 90% van de kosten productieverklaringen een goedkeurende accountantsverklaring ontvangen (Jeugd: 90% en Wmo: 92%). Om voldoende comfort te krijgen over de niet ontvangen productieverklaringen heeft de gemeente ook enquêtes uitgestuurd naar de zorgontvangers. Op basis hiervan is voldoende controle-informatie verkregen om te onderbouwen dat de prestaties ook daadwerkelijk zijn geleverd. Prestatielevering persoonsgebonden budget vastgesteld Voor alle cliënten die een pgb ontvangen, worden door de gemeente beschikkingen verstrekt aan de cliënt. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) verzorgt het administratieproces en legt daarvoor verantwoording af, maar controleert niet of de prestatie is geleverd voor gedeclareerde zorgkosten.
De gemeente heeft in 2022 daarom zelf telefonische enquêtes uitgevoerd om de feitelijke levering van de via pgb betaalde zorg vast te stellen. Op basis hiervan is voldoende controle-informatie verkregen om te onderbouwen dat de prestaties ook daadwerkelijk zijn geleverd. Om niet afhankelijk te zijn van de responses op de enquêtes gaat de gemeente aan de slag met continue cliëntervaringsonderzoeken. Dit wordt onderdeel van de interne beheersing en zal de enquêtes vervangen.
7
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Overige ontwikkelingen De veranderingen in regelgeving hebben impact op de jaarrekening van de gemeente
Ontwikkelingen 2022
Ruimtelijk domein Sociaal domein Overige ontwikkelingen Jaarverslag Jaarrekening Speerpunt
Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Afschrijvingsduur van een bijdrage aan activa in eigendom van derden Gemeenten en provincies doen bijdragen aan het Rijk of andere lokale overheden voor de investeringen die zij doen. Artikel 64 lid 6 van het BBV stelt dat voor deze bijdragen aan de activa in eigendom van derden de afschrijvingsduur die door de gemeente wordt gehanteerd maximaal gelijk is aan de afschrijvingsduur van de derde partij (bijvoorbeeld het Rijk). Indien er een bijdrage wordt gedaan aan het Rijk, waarover over het algemeen niet wordt afgeschreven, kan deze bijdrage niet meer worden geactiveerd op de balans en moet de bijdrage worden verantwoord als last. Bij gemeente Krimpenerwaard zijn de bijdragen gedaan aan activa in eigendom van derden niet aan het Rijk of andere lokale overheden. Aandachtspunten voor toekomstige bijdragen aan het RIjk zijn het rekening houden met de eigendomssituatie (wie heeft wat in bezit?) en de verdeling van de kosten.
Gemeente Krimpenerwaard heeft een voorziening verlofsparen opgenomen voor €0,9 miljoen Conform het BBV moet voor arbeidskostengerelateerde verplichtingen van niet gelijke omvang een voorziening worden gevormd. In 2022 is op basis van de cao een nieuwe regeling spaarverlof (of verlofsparen) geïntroduceerd. In de regeling kunnen de volgende uren gebruikt worden voor verlof: verlofuren uit onregelmatig werken, bovenwettelijk verlof, overwerkvergoeding en gekochte bovenwettelijke uren. Aangezien er geen sprake is van een gelijkmatige omvang per jaar is hiervoor per 31 december 2022 een voorziening getroffen van €0,9 miljoen. Hiervoor heeft de gemeente de berekening gemaakt op basis van maximaal te verwachten verlof op basis van bovenwettelijke uren. We schatten dit voorzichtig in en adviseren de gemeente om de komende jaren op basis van ervaringscijfers een afslag te nemen in de voorziening.
8
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Jaarrekening Speerpunt Vooruitblik
Onze samenwerking Bijlagen
Jaarverslag In dit hoofdstuk beschrijven we wat ons is In dit hoofdstuk beschrijven we wat ons is opgevallen opgevallen ininformatiewaarde relatie tot de van het jaarverslag. in relatie tot de Daarnaast beschrijvenvan we onze op de financiële informatiewaarde het visie jaarverslag. positie. Daarnaast beschrijven we onze visie op de financiële positie van de gemeente X.
04
9
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Financiële positie
Onze conclusies
De kengetallen laten een gezonde financiële positie zien, toekomstige onzekerheid blijft bestaan
Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Jaarrekening Speerpunt Vooruitblik
Onze samenwerking Bijlagen
Wij hebben uw financiële positie aan de hand van zes kengetallen onder elkaar gezet. Hierbij hebben wij ook de landelijke cijfers gepresenteerd (zie de tabel hiernaast). Uw positie faciliteert een duurzame uitvoering van het beleid. De kengetallen zijn weinig of niet veranderd ten opzichte van vorig jaar en laten een gezonde financiële positie zien. Om te beoordelen of de gemeente Krimpenerwaard in staat is om in te spelen op de toekomstige risico’s is het belangrijk de solvabiliteit te bezien in verhouding tot het weerstandsvermogen en de uitdagingen in de meerjarenbegroting. De structurele exploitatieruimte met een saldo van 4,9% laat zien dat de structurele lasten door structurele baten worden gedekt. De actieve grondexploitaties zijn in een afrondende fase. Dit maakt risico’s en te verwachte resultaten makkelijker in te schatten. Het college heeft een bouwambitie waarvoor in de nabije toekomst een nieuwe grondexploitatie geopend gaat worden. Dit zal de structurele exploitatieruimte verlagen. Met de huidige financiële positie is hier ruimte voor.
positieve exploitatieresultaat zorg ervoor dat onvoorziene lasten (risico’s) op termijn kunnen worden opgevangen zoals de onduidelijkheid over de eventuele compensatie vanuit het Rijk na het jaar 2026. Investeringen komende jaren In 2022 zijn de investeringen beperkt gebleven. Op 7 december 2022 is de raad geinformeerd over de 9 grote projecten die komende periode zullen starten. In totaal is sprake van € 110 miljoen echter in de huidige markt is natuurlijk sprake van onzekerheden ten aanzien van prijzen en rentes. Voor de financiering van deze projecten heeft de gemeente (gelukkig) eind 2021 al leningen afgesloten. Het is voor de gemeente belangrijk om de voortgang van deze projecten goed te bewaken en voortdurend te spiegelen aan de treasury positie. Kengetallen
Gemeente Krimpenerwaard
Landelijk**
2022
2021
2022*
2021
Weerbaarheid
Een doorkijk naar 2023, onzekerheid over rijksbijdrage blijft aanwezig
Solvabiliteit
36%
33%
30%
31%
Het exploitatieresultaat over 2022 is positief €7,1 miljoen voor mutaties van de reserves (begroting negatief: €0,4 miljoen). Het incidentele karaker van het resultaat is €2 miljoen. Het belangrijke verschil tussen begroot en gerealiseerd in 2022 komt door meer bijdragen dan verwacht vanuit het Rijk voor onder andere opvang van vluchtelingen, ten tweede lagere personeelslasten doordat er door personeelstekort minder gemeentelijke projecten zijn uitgevoerd en als laatste een overschot bij het sociaal domein.
Grondexploitaties
0%
-1%
7%
9%
4,9%
0,9%
0,2%
1%
Nettoschuldquote
20%
21%
74%
73%
Nettoschuldquote gecorrigeerd
14%
15%
68%
67%
Belastingcapaciteit
102%
106%
105%
105%
De gemeente verwacht in de komende 2023 tot en met 2025 positieve resultaten oplopend tot €4,5 miljoen (bron: meerjarenbegroting 2023-2026). Het
Structurele exploitatieruimte Wendbaarheid
* **
Op basis van de begroting 2022. Bron: https://findo.nl/jive
9I
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Financiële positie Het weerstandsvermogen is gestegen ten opzichte van vorig jaar
Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Jaarrekening Speerpunt Vooruitblik
Onze samenwerking Bijlagen
Het eigen vermogen van Krimpenerwaard is in 2022 gestegen als gevolg van het positieve resultaat van €7,1 miljoen van €80 miljoen naar €87,1 miljoen. In de begroting 2023 is het geplande beginvermogen van de gemeente nog €68,3 miljoen. De bestemmingsreserves zijn binnen het vermogen gedaald van €59 miljoen naar €57 miljoen.
Ontwikkeling van het weerstandsvermogen
€ 16.021 2022 € 6.515
De paragraaf weerstandsvermogen geeft inzicht in hoeverre de gemeente in staat is (uitgedrukt in de weerstandscapaciteit) om financiële risico’s op te vangen. Een ratio weerstandsvermogen van 1,0 –1,4 of hoger is voldoende, en een ratio hoger dan 2 is uitstekend voor de financiële weerbaarheid. Uit uw paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing blijkt een weerstandsratio van 2,5 eind 2022, de weerstandsratio is daarmee gestegen ten opzichte van de waarde 2 in 2021. Dit betreft de totale financiële impact van alle risico’s tezamen ad €6,5 miljoen (2021: €7,4 miljoen), afgezet tegen de totale weerstandscapaciteit van €16 miljoen (2021: €14,7 miljoen). De financiële risico’s komen voornamelijk voort uit de gebiedsovereenkomst Veenweiden en het sociaal domein. Nieuw is het algemene risico inzake inflatie en loon- en prijsstijgingen in diverse sectoren. Het risico zit daarbij met name in de vraag of de diverse prijsstijgingen afdoende gecompenseerd worden binnen het gemeentefonds. De daling van de omvang van de risico’s ten opzichte van 2021 komt voornamelijk door daling van de diverse risico’s in het sociaal domein.
€ 14.762
2021 € 7.417
€ 19.190 2020 € 7.991
Weerstandscapaciteit (x €1.000)
Risico's (x €1.000)
9II
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Financiële positie Het resultaat van de gemeente Krimpenerwaard ligt belangrijk hoger dan begroot
Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Jaarrekening Speerpunt Vooruitblik
Onze samenwerking Bijlagen
Het voorspellend vermogen van de gemeente Krimpenerwaard kan worden verbeterd De grafiek hiernaast laat het verschil tussen het begrote en gerealiseerde saldo van baten en lasten zien van 2019 tot en met 2022 (het resultaat voor toevoegingen aan en onttrekkingen uit de reserves). In de begroting na wijzigingen werd nog rekening gehouden met een negatief resultaat van €3 miljoen, terwijl uiteindelijk een positief resultaat is behaald van €7,1 miljoen. In 2021 was er ook een belangerijk verschil tussen het begroot negatieve resultaat van €5,1 miljoen en gerealiseerde resulaat van €2,1 miljoen. Er is hiermee een trend te zien dat Krimpenerwaard hogere resultaten realiseert dan begroot. Er kan geconcludeerd worden dat het voorspellend vermogen van de gemeente te verbeteren is. Hierbij moet vooropgesteld worden dat 2022 uiteraard een ‘bijzonder’ jaar is geweest. Wat opvalt is dat op 8 van de 9 programma’s een voordeel te zien is ten opzichte van de begroting na wijziging (op het niveau van baten en lasten). Het bijzondere jaar komt onder andere door de energietoeslag, noodhuisvesting van Oekraïense ontheemden en aanpassing van regelgeving waardoor er een verlofvoorziening opgebouwd is.
Voorspellend vermogen van de gemeente Krimpenerwaard € 10 €9 €8 €7 €6 €5 €4 €3 €2 €1 €2019
2020
2021
verschil werkelijk/begroot gemeente (in miljoen)
2022
10
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Observaties jaarverslag De kwaliteit van uw jaarverslag is goed
Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Jaarrekening Speerpunt Vooruitblik
Onze samenwerking Bijlagen
De jaarrekening en het jaarverslag zijn verenigbaar, daarnaast voldoet het jaarverslag aan de vereisten van het BBV Wij hebben vastgesteld, op grond van de verkregen informatie in onze controle, dat de jaarrekening en het jaarverslag verenigbaar zijn. In het BBV zijn diverse eisen opgenomen voor de vorm en inhoud van het jaarverslag, waaronder de nieuwe paragraaf ‘Wet open overheid’. De paragraaf ‘Wet open overheid’ is nieuw per 2022. De gemeente Krimpenerwaard heeft deze paragraaf conform de vereisten opgenomen in het jaarverslag. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarverslag voldoet aan het BBV. De kwaliteit van uw paragrafen is voldoende Wij hebben vastgesteld dat alle verplichte informatie in de paragrafen is opgenomen. Daarnaast hebben wij de informatiewaarde van de paragrafen beoordeeld. Deze geven veel informatie over de realisatie ten opzichte van de uitgangspunten van het beleid. Daarnaast zijn paragrafen opgesteld over specifieke onderwerpen. Uw paragraaf ‘Bedrijfsvoering’ geeft inzicht in de stappen in het fraudepreventieprogramma van de gemeente Krimpenerwaard In onze controleverklaring hebben wij gerapporteerd over de risico-inschatting, onze verrichte werkzaamheden en materiële bevindingen ten aanzien van fraude. Daarbij hebben we ook aandacht besteed aan de toelichtingen die de gemeente Krimpenerwaard heeft opgenomen in de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’.
Wij vinden dat de toelichting inzake fraude uitgebreider kan. We missen hierbij de melding of er integriteitschendingen of indicaties van fraude zijn geweest in 2022. De paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ geeft voldoende inzicht in het vermogen om risico’s uit de bedrijfsvoering financieel op te vangen Naast het onderwerp fraude hebben wij in onze controleverklaring ook gerapporteerd over de financiële positie van de gemeente Krimpenerwaard. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente alle relevante informatie heeft opgenomen in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’; daarnaast zijn alle relevante ontwikkelingen uit de sector en de impact daarvan op de gemeente opgenomen in de toelichting. Wij vinden dat de gemeente in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ een goede reflectie heeft gegeven op het vermogen om de risico’s vanuit de bedrijfsvoering financieel op te vangen. Informatiewaarde is goed Ons oordeel is gebaseerd op de leesbaarheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses. Wij zijn van mening dat het jaarverslag de raad de gewenste informatie verschaft per beleidsterrein.
11
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022
Jaarrekening
Jaarverslag
In dit hoofdstuk geven we een beschrijving voor de verrichte werkzaamheden met betrekking tot de verhoogde risico’s, de rechtmatigheid en de schattingen. Ten slotte staan we stil bij fraude en het niet naleven van wet- en regelgeving.
Jaarrekening Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing
Speerpunt Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
05
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Rechtmatigheid Er zijn geen onrechtmatige Europese aanbestedingen
Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag
De interne controle van de rechtmatigheid aanbestedingen is verbeterd
Jaarrekening
Wij hebben geen nieuwe bevindingen rondom de naleving van de EUaanbestedingen.
Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing
We zien dat de controle op de rechtmatigheidsaspecten van de Europese aanbestedingen geborgd is in de tweede lijn, de gemeente is bezig met de voorbereiding van de rechtmatigheidverantwoording en hiermee ook de herinrichting van het huidige model waarin er gebruik wordt gemaakt van het three lines of defence-model. We adviseren hierin beheersingsmaatregelen op de eerste lijn (afdeling inkoop) mee te nemen, om zo meer grip op de volledigheid van de Europese aanbestedingen te hebben.
Speerpunt Vooruitblik
De gemeente Krimpenerwaard heeft met-dwingende-spoedaanbestedingen verricht inzake Oekraïne
Onze samenwerking
De gemeente Krimpenerwaard heeft gebruikgemaakt van de dwingendespoedregel. Hiermee is er geen Europese aanbesteding gedaan voor de inkopen gerelateerd aan de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. In 2022 betreft dit inkoop van woonunits. De dwingende-spoedregel kan worden gehanteerd tot en met maart 2023. Inkopen na deze periode zijn niet meer rechtmatig. De gemeente Krimpenerwaard heeft geen doorlopende inkopen na maart 2023.
Bijlagen
12
12I
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Rechtmatigheid Er zijn geen onrechtmatigheden in het kader van de begrotingsrechtmatigheid
Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag Jaarrekening Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving
Een onderdeel van onze rechtmatigheidscontrole betreft de naleving van het budgetrecht van de raad. Is op programma- of kredietniveau niet meer besteed dan waar u als raad toe besloten heeft? Op basis van artikel 5 van uw financiële verordening blijkt dat de begroting wordt vastgesteld op programmaniveau. Begrotingsoverschrijdingen (op programmaniveau) kúnnen dus, in sommige gevallen, als onrechtmatig worden aangemerkt. Onderstaand hebben wij de overschrijdingen opgenomen en weergegeven of deze wel of niet meewegen in ons oordeel bij de jaarrekening.
Speerpunt
De spelregels rondom begrotingsrechtmatigheid zijn vanaf 2022 veranderd. In het hoofdstuk ‘Vooruitblik’ geven we inzicht in de gerelateerde ontwikkelingen.
Vooruitblik
Programma
Update interne beheersing
Lasten werkelijk (x €1.000)
Onze samenwerking
Overschrijdingen t.o.v. begroting (na wijziging) (x €1.000)
Voor de 9 programma’s geldt dat er op het niveau van de lasten twee overschrijdingen hebben plaatsgevonden. We hebben deze opgenomen in onderstaande tabel. Voor onderstaande budgetoverschrijdingen geldt dat deze geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten. Daarnaast zijn het budgetoverschrijdingen die passen binnen het bestaande beleid, maar waar geen begrotingsaanpassing heeft plaatsgevonden omdat de raad wordt geïnformeerd bij afwijkingen van meer dan 10% van het geautoriseerde bedrag, met een minimum van € 50.000 (conform artikel 5.4 financiële verordening).
Telt overschrijding mee voor het oordeel?
Toelichting
Bijlagen Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat
Programma 7 Volksgezondheid en milieu
10.557
18.562
310
222
Nee
Overschrijding is deels gecompenseerd door direct gerelateerde baten. Betreft deels een eerder gemeld risico dat zich daadwerkelijk heeft gemanifesteerd en het resterende deel past binnen bestaand beleid
Nee
Overschrijding is deels gecompenseerd door direct gerelateerde baten. Betreft deels een eerder gemeld risico dat zich daadwerkelijk heeft gemanifesteerd en het resterende deel past binnen bestaand beleid.
13
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Schattingen De schattingen van het college nader uitgelicht
Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag Jaarrekening
Bij het opstellen van de jaarrekening moet het college belangrijke boekhoudkundige schattingen, beoordelingen en aannames toepassen en toelichten.
Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving
Schatting
Vooruitblik Onze samenwerking
Oordeel Opmerkingen
2022
2021
Afschrijvingen van materiële vaste activa
5.881
6.297
Het activabeleid van de gemeente ligt ten grondslag aan de wijze van afschrijven op materiële vaste activa. De gehanteerde afschrijvingspercentages zijn gebruikelijk in de sector.
De waardering van het vastgoed (met een economische functie)
46.281
45.786
Vastgoed kan een economische of een maatschappelijke functie hebben en vastgoed met een maatschappelijke functie (bijvoorbeeld een schoolgebouw) mag niet worden afgewaardeerd. De waardering van het vastgoed met een economische functie hebben we in detail gecontroleerd.
De waardering van de grondexploitaties
1
446
Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de grondexploitaties een betrouwbaar beeld geven van de waardering van uw grondexploitaties. Zoals eerder toegelicht is de parameter opbrengstenstijging optimistisch ingeschat, zie hiervoor de volgende toelichting. De verdere uitgangspunten die in de berekeningen gehanteerd worden zijn voor zover mogelijk onderbouwd met ramingen van het ingenieursbureau en getekende overeenkomsten.
Update interne beheersing
Speerpunt
Waarde (x €1.000)
Wij hebben de belangrijkste schattingen, beoordelingen en aannames die door het college zijn gedaan beoordeeld en concluderen dat deze zijn gebaseerd op passende bewijsstukken en goed uitgebalanceerde overwegingen. Onderstaande tabel bevat een overzicht van onze bevindingen met betrekking tot die schattingen en oordelen.
2022
Bijlagen
Controleverschil
Optimistisch
2021
Evenwichtig
Voorzichtig
13I
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Schattingen De schattingen van het college nader uitgelicht
Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag Jaarrekening
Schatting
Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing
Speerpunt Vooruitblik
Opmerkingen
2021
De juistheid en volledigheid van de voorziening riolering (tariefegalisatievoorziening)
11.600
12.043
In overeenstemming met het BBV wordt gebruik gemaakt van een tariefegalisatievoorziening om ongewenste schommelingen in het rioolrecht te voorkomen. De voorziening wordt gevormd voor kosten die in het begrotingsjaar worden gemaakt. Dit leidt tot een gelijkmatige verdeling van de lasten voor de burger over een aantal begrotingsjaren. We hebben geen bevindingen uit onze controlewerkzaamheden.
De juistheid en volledigheid van de onderhoudsvoorziening (IBOR)
26.725
16.338
Met betrekking tot de voorziening onderhoud hebben wij geconstateerd dat de onttrekkingen achterblijven op het onderhoudsplan. Het beheerplan is gebaseerd op een gemiddelde onttrekking. In de praktijk zien we dat de doorlooptijd van de onderhoudsplannen meer tijd vragen als gevolg van burger participatie, bredere maatschappelijke doelen en beschikbare capaciteit en materialen.
De waardering van de financiële vaste activa
10.422
9.689
Wij hebben de waardering van uw financiële vaste activa in detail gecontroleerd. Ook de deelnemingen hebben we specifiek gecontroleerd. Wij concluderen dat de inschattingen van het college ten aanzien van deze deelnemingen en (gerelateerde) leningen evenwichtig tot stand zijn gekomen.
Onze samenwerking Bijlagen
Oordeel
2022
Rechtmatigheid Schattingen
Waarde (x €1 miljoen)
2022
2021
13II
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Schattingen De schattingen van het college nader uitgelicht
Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag Jaarrekening
Schatting
Fraude en wet- en regelgeving
Oordeel Opmerkingen
2022
2021
De waardering en indexatie van de APPAvoorziening
3.393
3.382
De juistheid en volledigheid van de voorziening verlofsparen
881
0
Overige schattingen en waarderingsposten
Nvt
Nvt
Rechtmatigheid Schattingen
Waarde (x €1 miljoen)
2022
2021 De voorziening voor wethouderspensioenen (APPA) per eind 2022 is onderbouwd door actuariële berekeningen van een externe serviceorganisatie. Deze organisatie heeft de uitgangspunten uit de circulaire van het ministerie gebruikt. Daarnaast is de voorziening geïndexeerd met 11,96%; dit betreft de index per 1 januari 2023 van het ABP. De nieuwe collegeleden zijn meegenomen in de voorziening. Wij zijn akkoord met de uitgangspunten die de gemeente Krimpenerwaard heeft gehanteerd.
Update interne beheersing
Speerpunt Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
nvt
Wij hebben vastgesteld dat de voorziening is gevormd op basis van bovenwettelijke uren keer gemiddeld tarief. Hiervoor heeft de gemeente de berekening gemaakt op basis van maximaal te verwachten verlof indien alle uren worden opgenomen. We schatten dit voorzichtig in en adviseren de gemeente om de komende jaren op basis van ervaringscijfers een voorziening te vormen. In de jaarrekening zijn diverse overige posten opgenomen waar schattingen aan ten grondslag liggen, zoals de voorziening voor overige debiteuren en de volledigheid van de overige schulden, overlopende activa. We hebben de waardering van deze posten in detail gecontroleerd. We hebben vastgesteld dat de inschattingen evenwichtig tot stand zijn gekomen.
14
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag Jaarrekening Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing
Fraude en wet- en regelgeving Geen aanwijzingen of signalen van fraude geïdentificeerd. Er zijn geen gevallen van niet-naleving van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen. Onze nieuwe controleverklaring
Verantwoordelijkheden van het college en de raad
Wij hebben tijdens onze controle bijzondere aandacht besteed aan het proces dat u hebt opgezet om frauderisico’s en risico’s op het niet naleven van wet- en regelgeving te identificeren. De uitgevoerde werkzaamheden en de uitkomsten hebben wij voor het eerst gerapporteerd in onze nieuwe controleverklaring. Hieronder geven wij u inzicht in onze belangrijkste bevindingen.
De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en opsporen van fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving berust bij degenen die belast zijn met governance van de gemeente (de gemeenteraad) en het college. Vanuit PwC hebben we een ‘blog gepubliceerd die ingaat op de rol van de raad bij het voorkomen van fraude en corruptie. Deze blog belicht de verantwoordelijkheden van de organisatie en hoe u deze kunt aanpakken.
In dat kader hebben wij geconstateerd dat u nog niet gestructureerd een frauderisicoanalyse uitvoert. Wij adviseren u minimaal eenmaal per jaar een gedegen frauderisicoanalyse uit te voeren en daarin ook aandacht te besteden aan risico’s op het niet naleven van wet- en regelgeving en maatregelen op te zetten en te implementeren om risico’s te beheersen en af te dekken.
Speerpunt Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Onze visie op uw interne controlekader met betrekking tot fraude en het niet naleven van wet- en regelgeving Fraude is een ernstig maatschappelijk probleem dat burgers, ondernemingen en de overheid financieel benadeelt. Het voorkomen en opsporen van fraude binnen uw organisatie is primair de verantwoordelijkheid van het management en degenen die belast zijn met governance. In dat kader verwachten wij dat u een frauderisicomanagementsysteem hebt geïmplementeerd dat bijdraagt aan het voorkomen en detecteren van fraude. Wij hebben de opzet en de implementatie van de relevante aspecten van het frauderisicomanagementsysteem geëvalueerd, zoals gedragscode, klokkenluidersregeling, incidentenregistratie, onderzoeksprotocol, frauderisicoanalyse en, voor zover wij dit noodzakelijk achten, de werking getoetst van elementen uit het frauderisicomanagementsysteem. Hierbij hebben wij geen tekortkomingen geconstateerd.
Als uw accountant is het onze verantwoordelijkheid om onze controle te plannen en uit te voeren om redelijke zekerheid te krijgen dat de jaarrekening als geheel geen materiële onjuistheden bevat, of die nu worden veroorzaakt door fraude of door fouten, rekening houdend met het toepasselijke wettelijke en regelgevende kader. Door de inherente beperkingen van een controle is het risico onvermijdelijk dat sommige materiële onjuistheden in de jaarrekening onopgemerkt blijven. Geen aanwijzingen of signalen van fraude of niet-naleving van wet- en regelgeving geïdentificeerd Tijdens de controle van de jaarrekening 2022 zijn geen aanwijzingen van fraude of niet-naleving van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen. Opvolging feitenonderzoek 2021 In 2021 is er een feitenonderzoek geweest naar aanleiding van een anonieme klachtenmail. Op basis van dit onderzoek heeft het college vastgesteld dat de mogelijke misstanden niet bewezen zijn. Wel heeft het college gevraagd aan de gemeente om zich te verdiepen in de interne beheersing van de administratieve processen rond met name inkoop, aanbesteding en facturering. Uit deze controle zijn aanbevelingen gekomen voor versterking van de frauderisico beheering die de directie heeft overgenomen.
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Update interne beheersing Geen nieuwe significante tekortkomingen geïdentificeerd in de interne beheersing
Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag
Geen nieuwe significante tekortkomingen in de interne beheersing
Rechtmatigheid
In onze rapportage interim-bevindingen 2022, zoals gerapporteerd aan het college, hebben wij ons beeld gegeven van de interne beheersing van de gemeente Krimpenerwaard.
Schattingen
Naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole hebben wij geen nieuwe belangrijke aandachtspunten in de interne beheersing geconstateerd.
Jaarrekening
Fraude en wet- en regelgeving Geen nieuwe bevindingen ten aanzien van uw IT-omgeving Update interne beheersing
Speerpunt Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Wij zijn op grond van artikel 2:393 lid 4 BW verplicht melding te maken van onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze werkzaamheden richten zich op de algemene IT-beheersingsmaatregelen rondom de systemen SAP, CSAM, Motion Pro en de bankapplicatie. Wij hebben geen nieuwe bevindingen naar aanleiding van deze werkzaamheden.
15
16
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag Jaarrekening Speerpunt Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Speerpunt Bij de uitvoering van de controle kunt u ons een specifiek speerpunt meegeven. Dit hebben we met u besproken in de auditcommissievergadering van 16 december 2022. In dit hoofdstuk geven we onze bevindingen over dit speerpunt.
06
16I
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Speerpunt Bestedingen en terugvorderingen Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers
Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag Jaarrekening Speerpunt
Als raad heeft u ons een speerpunt meegegeven tijdens de bespreking van het controleplan; dit was explicieter rapporteren over de bestedingen en terugvorderingen inzake de Tozoregeling. We hebben besproken in de auditcomissie van 16 december 2022 dat we hierover rapporteren in het accountantsverslag.
Tozo
Bestedingen (x€1.000)
Terugvorderingen (x€1.000)
2021
1.517
554
2022
10
85
1.527
639
Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
De overbruggingsregeling is gestopt per 1 oktober 2021 In 2022 zijn er €0,01 miljoen aan bestedingen geweest. Dit betreft nabetalingen van Tozo 3 aangezien de uitkering in eerste instantie is bepaald op basis van geschatte inkomsten. In 2023 verwachten we geen bestedingen aangezien de regeling is gestopt per 1 oktober 2021.
Terugvorderingen Tozo lager in 2022 dan in 2021 Het totaal aan terugvorderingen bedraagt 42%. In 2022 is dit aanzienlijk lager dan in 2021. In 2023 kunnen er mogelijk ook terugvorderingen zijn.
Totaal
17
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag Jaarrekening Speerpunt Vooruitblik Rechtmatigheidsverantwoording Klimaat en duurzaamheid
Cybersecurity / NIS2-richtlijn Onze samenwerking Bijlagen
Vooruitblik In dit hoofdstuk van het verslag bespreken wij de relevante ontwikkelingen die vanaf het jaar 2023 relevant zijn voor uw gemeente. Dat zijn onder meer de veranderende controleverklaring, de komst van de rechtmatigheidsverantwoording en een wijziging in (onze) controlestandaarden.
07
18
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Rechtmatigheidsverantwoording Inzicht in de status van de voorbereidingen
Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag Jaarrekening Speerpunt Vooruitblik Rechtmatigheidsverantwoording Klimaat en duurzaamheid
Cybersecurity / NIS2-richtlijn Onze samenwerking Bijlagen
Er wordt goede voortgang geboekt rondom de rechtmatigheidsverantwoording De gemeente heeft vooruitgang geboekt en voor 2023 een intern controleplan opgesteld. Dit intern controleplan beschrijft de stappen om te komen tot een rechtmatigheidsverantwoording. Regels voor begrotingsonrechtmatigheid moeten in de financiële verantwoording worden vastgelegd In de verantwoording moeten het college en de raad toelichten wat de begrotingsonrechtmatigheden zijn. De commissie BBV adviseert tussen raad en college om af te spreken hoe afwijkingen van de begroting geïnterpreteerd worden in het kader van het uitoefenen van het budgetrecht door de raad. Begrotingsonrechtmatigheden die binnen de beleidskaders van de raad passen, moeten worden opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording (voor zover de verantwoordingsgrens is overschreden), maar worden dan niet nader toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording. Mogelijke inhoud van de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’ De paragraaf ‘Bedrijfsvoering’ kent geen voorgeschreven wettelijke structuur. Feitelijk kunnen alle onderwerpen met een overkoepelend karakter die de gemeentelijke bedrijfsvoering en organisatie betreffen in deze paragraaf aan de orde komen. Zo kunnen in deze paragraaf onderwerpen als integriteit, innovatie en privacy aan de orde komen.
Maar ook de organisatiestructuur en het personeels-, duurzaamheids- en investeringsbeleid kunnen aan de orde komen. Vooropstaat dat de eigenheid van de gemeente en de wens van de raad bepalend is voor de onderwerpen in de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’.
Vereiste communicatie op grond van controlestandaarden
Heeft het college al afspraken gemaakt over deze onderwerpen? Ja
De verantwoordingsgrens voor 2023 is bepaald op basis van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves
De verantwoordingsgrens voor 2023 is vastgesteld door de raad
Het normenkader 2023 is onderhanden of de datum van vaststelling door de raad is gepland
De financiële verordening is herzien indien er staat dat de accountant de rechtmatigheid toetst
De financiële verordening bevat de wijze waarop wordt omgegaan met begrotingsonrechtmatigheden
Het college en de raad hebben overeenstemming inzake de mate van detail in de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’
Het interne controleplan van de gemeente bevat een scoping van de processen en balansposten, risicoanalyses per proces en post en de controleaanpak
Onderhanden
N.v.t.
19
Accountantsverslag | Gemeente Krimpenerwaard | 2022
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Klimaat en duurzaamheid Sturen op realisatie van klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen
Ontwikkelingen 2022
Jaarverslag Jaarrekening Speerpunt Vooruitblik Rechtmatigheidsverantwoording
Om de doelstellingen van het klimaatverdrag van Parijs te realiseren hebben provincies en gemeenten een belangrijke maatschappelijke rol en taak om gezamenlijk met bedrijven en maatschappelijke organisaties de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Daarnaast hebben lokale overheden ook andere complexe duurzaamheidsopgaven zoals klimaatadaptatie en het verbeteren van de leefomgeving met bijvoorbeeld het bevorderen van circulariteit en biodiversiteit. Om beter op deze opgave te kunnen sturen adviseren wij om klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen onderdeel te laten zijn van de P&C-cylus. Daarvoor onderkennen we vijf stappen (zie ook blog).
Onze samenwerking Bijlagen
Het is goed dat u zich realiseert dat veel nog onbekend en onzeker is en er volop wordt geëxperimenteerd. Monitoren, reflecteren, leren en bijsturen is dus cruciaal en getuigt van professionaliteit. Voor de indicatoren is het verstandig om aan te sluiten bij de landelijke gegevens, metingen en normen, die beschikbaar zijn. Zo wordt een gemeenschappelijke taal gebruikt waarlangs de voortgang kan worden gevolgd.
4. Veranker de sturing in de P&C-cyclus
Klimaat en duurzaamheid
Cybersecurity / NIS2-richtlijn
3. Bepaal de stuurindicatoren (input/output) bij de transitiepaden
1. Bepaal de opgaven Ook voor klimaat- en duurzaamheidsambities is de start het formuleren van de ambities/doelstellingen. Vaak zijn de doelstellingen landelijk al bepaald (in verdragen, akkoorden, strategieën), maar moet nog wel inzicht worden verkregen in de (lokale) opgave: waar staan we nu en wat moeten we dan in de komende 10 tot 15 jaar realiseren? Voor de CO2-opgave wordt vaak aangesloten bij de onderverdeling (sectoren) uit het Nederlandse Klimaatakkoord (2019).
2. Bepaal de kansrijke maatregelen De lokale klimaat- en duurzaamheidsopgaven moeten vervolgens worden uitgewerkt in transitiepaden voor de komende jaren. Per transitiepad worden de meest kansrijke maatregelen geselecteerd op basis van de geschatte ‘opbrengst’ aan CO2-reductie.
Ook voor duurzaamheidsdoelstellingen geldt de kracht van de P&C-cyclus, waarin kaderstelling en verantwoording zijn verankerd en de raad zijn controlerende rol kan invullen. Een integrale klimaatbegroting als onderdeel (paragraaf) of bijlage van de P&C-cyclus is aanvullend aan te bevelen, omdat dan de resultaten van de transitiepaden gezamenlijk goed te volgen zijn.
5. Verrijk het inzicht met de impact op de brede welvaart Het begrip duurzaamheid wordt vandaag de dag breder gebruikt dan alleen voor milieu en klimaat. Internationaal wordt daarvoor de term ESG (Environmental, Social, Governance) gehanteerd. Het CBS stelt sinds 2020 de Monitor Brede Welvaart op en biedt een vaste set aan indicatoren om de ontwikkeling van welvaart in de brede zin van het woord – economisch, ecologisch en sociaal-maatschappelijk – in kaart te brengen. Samen geven deze indicatoren een vergelijkbaar inzicht in duurzaamheid in brede zin.