Document · PDF

OPENBARE rapportage Feitenonderzoek anonieme klachtenmail Krimpenerwaard.pdf

Beeldvorming algemeen (RZ) 7 december 2021, gemeente KrimpenerwaardBij agendapunt: RIB Anonieme klachtenmail15.653 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Onafhankelijk feitenonderzoek gemeente Krimpenerwaard n.a.v. anonieme melding

Onderhavige versie betreft de openbare versie van het rapport. Er is ook een niet openbare (geheime) versie van dit rapport opgeleverd aan onze opdrachtgever, het college van B&W.

Onafhankelijk feitenonderzoek gemeente Krimpenerwaard n.a.v. anonieme melding

Inhoudsopgave 1.

Inleiding .......................................................................................................................................... 3 1.1.

Aanleiding voor het onderzoek ............................................................................................... 3

1.2.

Onderzoeksvraag, scope en -periode ...................................................................................... 3

1.3.

Onderzoeksaanpak en verantwoording .................................................................................. 3

1.4.

Leeswijzer ................................................................................................................................ 6

Feitenrelaas ................................................................................................................................... 7 2.1.

Inhoud van en context inzake de melding .............................................................................. 7

2.2.

Projecten in de openbare buitenruimte van gemeente Vlist .................................................. 9

2.3.

Relaties en verwevenheid verschillende in de melding genoemde partijen ........................ 11

2.3.1.

Onderbouwing en details Persoon 1 ............................................................................. 13

2.3.2.

Onderbouwing en details Adviesbureau A, Adviesbureau B en Adviesbureau C ......... 14

2.3.3.

Onderbouwing en details Persoon 4 ............................................................................. 15

2.3.4.

Onderbouwing en details Aannemer A ......................................................................... 16

2.4.

Signalen binnen de gemeente ............................................................................................... 17

2.5. Klachten over kwaliteit: (voortijdig) beëindigen van werkzaamheden Adviesbureau C, Persoon 1, Persoon 4, Adviesbureau A en Adviesbureau B .............................................................. 19

2.5.1.

Adviesbureau C.............................................................................................................. 19

2.5.2.

Persoon 1 ....................................................................................................................... 19

2.5.3.

Persoon 4 ....................................................................................................................... 19

2.5.4.

Adviesbureau A ............................................................................................................. 19

2.5.5.

Adviesbureau B.............................................................................................................. 20

2.5.6.

Aannemer A ................................................................................................................... 21

Financiële analyse ...................................................................................................................... 22 3.1.1.

Analyse gefactureerde bedragen van Adviesbureau A ................................................. 22

3.1.2.

Analyse gefactureerde bedragen Adviesbureau B ........................................................ 23

3.1.3.

Analyse gefactureerde bedragen Adviesbureau C ........................................................ 23

3.1.4.

Analyse gefactureerde bedragen Aannemer A ............................................................. 23

3.1.5.

Juistheid van facturen ................................................................................................... 24

Mogelijke connectie met de gemeente Lopik ......................................................................... 26

Samenvattende beschouwing en conclusies ......................................................................... 28

Bijlage 1: Gesproken personen ........................................................................................................ 38 Bijlage 2: Vergelijking inschrijfstaten 2 aanbestedingen .............................................................. 39

Onafhankelijk feitenonderzoek gemeente Krimpenerwaard n.a.v. anonieme melding

INLEIDING

1.1. AANLEIDING VOOR HET ONDERZOEK Op woensdag 21 juli 2021 ontving de raad van Krimpenerwaard een anonieme melding per e-mail met hierin diverse aantijgingen over mogelijke misstanden in de gemeente Vlist (waar Stolwijk onderdeel van was) in de periode voor de herindeling naar de gemeente Krimpenerwaard. Dat was reden om officieel melding te doen bij de Rijksrecherche. De Rijksrecherche heeft toen aangegeven op basis van de voorhanden informatie vooralsnog zelf geen onderzoek uit te voeren. In overleg met de Rijksrecherche is afgesproken dat Krimpenerwaard als gemeente eerst zelf verder onderzoek verricht. Het college vond het belangrijk dat er zo snel mogelijk een onafhankelijk onderzoek werd uitgevoerd naar de feiten. Daarom is besloten een gespecialiseerd onderzoeksbureau opdracht te verstrekken.

1.2. ONDERZOEKSVRAAG, SCOPE EN -PERIODE Het college van B&W heeft Strated Consulting op dinsdag 7 september 2021 opdracht gegeven voor een onafhankelijk feitenonderzoek naar in hoeverre de inhoud van de melding op waarheid berust. De te onderzoeken periode betreft grofweg de periode 2012 t/m 2015. De melding vormt daarmee startpunt voor ons feitenonderzoek; tegelijkertijd is er zelfstandig en objectief onderzoek gedaan om de onderdelen van de melding te kunnen bevestigen dan wel te ontkrachten. Gedurende het onderzoek bleek het daarom opportuun om soms wat langer terug respectievelijk wat later in de tijd te kijken. Focus van het onderzoek lag op het achterhalen of mogelijk sprake is geweest van integriteitsschendingen, zoals gedetailleerd beschreven in de anonieme melding. Buiten de scope van ons feitenonderzoek vallen organisatorische en/of bestuurlijke componenten, waaronder, maar niet uitsluitend vragen zoals: hoe waren de soft en hard controls ingericht en hebben deze gefunctioneerd, is er door de ambtelijke organisatie/college adequaat geacteerd, kan een dergelijke situatie nu nog steeds voorkomen, etc..

1.3. ONDERZOEKSAANPAK EN VERANTWOORDING Op 8 september 2021 is Strated Consulting gestart met het onderzoek. Het onderzoek is modulair opgebouwd (per bouwsteen bekijken of en welke analyses noodzakelijk zijn). Naar aanleiding van de inhoud van de anonieme melding zijn grofweg de volgende onderzoekslijnen gevolgd: • • • •

Inventarisatie en analyse van beschikbare documenten en (project)dossiers Financiële analyse Openbaar bronnenonderzoek (o.a. KvK, Kadaster, social media) Interviews. Het betreft zowel collegiale/oriënterende interviews als gesprekken met in de melding direct genoemde personen/partijen

Inventarisatie en analyse van documenten en (project)dossiers De gemeente Krimpenerwaard heeft via haar documentatie-/archiveringsteam zelf in de archieven gezocht op informatie over alle projecten in de openbare buitenruime van de gemeente Vlist uit de periode 2012 2014 . Deze documenten zijn in Corsa (het documentmanagementsysteem van de gemeente) klaargezet voor ons. Daarnaast hebben wij zelf toegang tot Corsa gekregen om aanvullende 3

Onafhankelijk feitenonderzoek gemeente Krimpenerwaard n.a.v. anonieme melding

documenten/projecten te kunnen zoeken. Dit leidde tot extra stukken, die eerst niet met voornoemde zoekcriteria vindbaar bleken. Gedurende het onderzoek hebben wij ook toegang tot de voormalige harde schijf van de gemeente Vlist gekregen. Hierdoor konden wij eveneens nadere informatie over de projecten van onder meer het team Civiele Techniek bekijken. Documenten die verkregen en geanalyseerd zijn, betreffen onder meer aanbestedings- en gunningsdocumenten, communicatie met en van leveranciers, facturen, projectstukken (bijv. bestekken), collegeposten etc.. Zie de voetnoten in dit rapport voor een gedetailleerdere literatuurlijst. Volledigheid en kwaliteit van archivering vroegere gemeente Vlist Het archief van de gemeente Vlist is onvolledig; diverse stukken die verwacht zouden worden (bijv. bijlagen van collegeposten) in de dossiers zijn niet digitaal te vinden op de centrale netwerkschijf of zijn niet digitaal vastgelegd in het Document Management Systeem (DMS). Het team informatiebeheer heeft aangegeven dat de inrichting en rubricering van het (formele) papieren archief zich niet leent om dit in relatief kort tijdsbestek door te lichten; De metadata (informatie) die het mogelijk maken om op projecten of genoemde personen/bedrijven te zoeken worden in de regel niet als zoekcriteria opgenomen in de omschrijvingen.

Daarom is in dit onderzoek uitsluitend gebruik gemaakt van stukken die opgeslagen zijn in het Document Management Systeem (DMS) en opgeslagen zijn op de centrale netwerkschijf. Ook de kwaliteit van de bewaarde financiële administratie was niet optimaal. Zo bleken veel fiatteerders van facturen helaas niet meer terug te herleiden naar namen van personen.1 Het verkrijgen van toegang tot de zakelijke mailboxen en/of telefoons van de in de brief genoemde voor de gemeente werkzame personen was voor ons niet mogelijk. Deze gegevens(dragers) zijn niet gemeentelijk opgeslagen/gearchiveerd. Daarnaast is vermeld dat als de mailboxen wel voor ons beschikbaar waren geweest, dat uitlezen dan nog geen vanzelfsprekendheid was geweest, omdat de gemeente tussentijds overgestapt is naar een andere (Outlook) omgeving. Financiële analyse Wij hebben de financiële stromen voor de periode 2012 - 2020 tussen de gemeente Vlist (tot 2015) en daarna de gemeente Krimpenerwaard met de in de melding genoemde leveranciers nader bekeken. In eerste instantie is gekeken welke bedrijven leveranciers (en daarmee crediteur) zijn (geweest) van de gemeente. Niet alle in de melding genoemde bedrijven bleken gemeentelijk leverancier te zijn geweest. Voor de partijen die wel crediteur zijn geweest, zijn de factuurbedragen uit de financiële administratie nader bekeken.

Aan de hand van projectnummers konden de facturen van leveranciers gekoppeld worden aan projecten die gestart zijn in de gemeente Vlist. Waar mogelijk is ook herleid welke functionaris de factuur vanuit gemeentelijke zijde goedkeurde. Daarnaast is een steekproef uitgevoerd om facturen - die vanaf medio 2014 digitaal terug te vinden zijn in Corsa - van verschillende leveranciers nader te bekijken op eventuele afwijkende zaken. Meer hierover in het hoofdstuk 3. Financiële analyse.

Voor de facturen uit de periode 2012 2014 van de gemeente Vlist is voor een aantal facturen uit de financiële administratie de toewijzer te herleiden tot een persoon aan de hand van gehanteerde codes. Voor een groot deel van de facturen is geen unieke code gehanteerd en zijn deze facturen niet te herleiden tot medewerkers. Voor de 2015 facturen valt uit de financiële administratie van gemeente Krimpenerwaard niet direct de goedkeurder te herleiden; via analyse uit het documentmanagementsysteem (Corsa) is dit gelukkig alsnog wel te achterhalen. Op vergelijkbare wijze hebben wij in Corsa van de gemeente Vlist ook geprobeerd de vooralsnog onbekende toewijzers te achterhalen, maar dit bleek helaas niet mogelijk.

Onafhankelijk feitenonderzoek gemeente Krimpenerwaard n.a.v. anonieme melding

Openbaar bronnenonderzoek (o.a. KvK, Kadaster, social media) Voor de in de anonieme melding genoemde partijen zijn gegevens uit KvK en Kadaster bekeken. Voor genoemde personen is verder ook gekeken naar social media data (zoals LinkedIn informatie). Aan de hand van deze analyses is onder meer gekeken of er zakelijke en/of andere relaties bestaan tussen genoemde personen en bedrijven. Interviews en personen die zich bij ons hebben gemeld. Een aantal personen wenste ondanks (herhaaldelijke) verzoeken niet mee te werken Er zijn gesprekken gevoerd met verschillende personen (zie bijlage 1 voor een overzicht van hun functies). Bij de start van het onderzoek is de mogelijkheid gegeven aan personen (zowel ambtenaren als externen) om relevante informatie aan te leveren aan Strated via een afzonderlijk e-mailadres. Het bericht met deze mogelijkheid is zowel op intranet als op de openbare website van de gemeente Krimpenerwaard verschenen. Twee ambtenaren hebben zich naar aanleiding hiervan rechtstreeks bij ons gemeld, één andere ambtenaar heeft zich via de gemeentesecretaris gemeld. Alle drie personen zijn door ons gesproken. Daarnaast is er via het e-mailadres, zowel op voorhand als na gevoerde gesprekken, veel documentatie binnen gekomen, ook deze is vanzelfsprekend onderzocht en waar relevant meegenomen in de onderzoeksbevindingen.

Er zijn los van de gedane oproep eveneens oriënterende gesprekken gevoerd met huidige en voormalig voor de gemeente werkzame personen die in onze optiek meer over de situatie van toentertijd op de afdeling Ruimtelijke Ordening en Civiel (ROC) en bij de gemeente Vlist konden vertellen. Nagenoeg iedereen heeft hieraan meegewerkt. Enige uitzondering hierop is de toenmalig portefeuillehouder Ruimtelijke Ordening en Openbare Werken, tevens voormalig burgemeester van Vlist. Zij is gevraagd voor een gesprek met ons, maar heeft hiervan afgezien. Daarnaast zijn de meeste in de anonieme melding genoemde partijen uitgenodigd voor een gesprek. De genoemde en huidige directeur van de aannemer (Persoon 7) heeft met ons een gesprek gevoerd. De andere genoemde en voormalig eigenaar van de aannemer (Persoon 5) wenste niet mee te werken. De voormalig door de gemeente ingehuurde projectleider Persoon 6 is ingegaan op de uitnodiging. Persoon 3 is benaderd en heeft een verklaring afgelegd aan Strated. Voorts zijn er twee personen fysiek gesproken die prefereren om in deze rapportage anoniem te blijven, hun identiteit is vanzelfsprekend bij Strated bekend.2 Twee nadrukkelijk in de melding genoemde personen/partijen (Persoon 1/Adviesbureau A3 en Persoon 4) hebben ondanks herhaalde verzoeken (per mail, telefonisch, via LinkedIn en via aangetekende brieven) geweigerd c.q. niet gereageerd.

Persoon 1 heeft aantoonbaar openbare informatie aangepast nadat hij is benaderd. Verder is een plenair gesprek gevoerd met de wethouder Ruimtelijke Ordening en gemeentesecretaris van de gemeente Lopik, omdat deze gemeente ook expliciet werd genoemd in de anonieme melding. Ook is relevante (financiële) informatie van de gemeente Lopik opgevraagd en ontvangen. Een en ander reflecteert zich in met name hoofdstuk 4. Daarnaast heeft het juridisch team van een oud-ambtenaar die in Lopik werkte (22 maart 2010 tot 1 juli 2017) zich bij ons gemeld. Deze oud-ambtenaar is (nog niet onherroepelijk) veroordeeld voor oplichting (valsheid in geschrifte) en inbraak op gemeentelijke eigendommen. De persoon had volgens

Wij hebben beide personen ingelicht dat het kan zijn dat wij (dwingendrechtelijk) verplicht zijn de identiteit van deze personen kenbaar te maken aan opsporingsinstanties. Ook vanuit het nieuwe bedrijf dat Persoon 1 en Persoon 2 samen hebben (Bedrijf Z) is geen medewerking verleend aan het onderzoek.

Onafhankelijk feitenonderzoek gemeente Krimpenerwaard n.a.v. anonieme melding

zijn juridische team mogelijke relevante informatie voor de casus Krimpenerwaard, maar na een gesprek tussen Strated en het juridisch team op 25 oktober 2021 is gemeld dat zij afzagen van verdere medewerking. Eveneens meer hierover in hoofdstuk 4. Andere acties Geprobeerd is om met de melder via het anonieme e-mailadres waarmee het bericht is verstuurd in contact te komen. Het e-mailadres bleek helaas opgeheven en daarmee was de melder niet meer bereikbaar voor ons. Begeleiding Het onderzoek is begeleid door een ambtelijk kernteam, onder voorzitterschap van de gemeentesecretaris. Er heeft wekelijkse afstemming en terugkoppeling over tussentijdse onderzoeksresultaten plaatsgevonden. Teneinde de nog beschikbare project- en financiële gegevens zo snel en goed mogelijk tot ons te krijgen zijn via onze ambtelijk contactpersoon er korte lijnen gelegd met de informatiemanagers en een financieel medewerker.

1.4. LEESWIJZER De opbouw van dit rapport is als volgt: • Feitenrelaas (2) o De inhoud van en context inzake de melding (2.1) o Overzicht toenmalige openbare ruimte/civieltechnische projecten + gemeentelijke organisatie (2.2) o Relaties en verwevenheid van verschillende in de melding genoemde partijen (2.3) o Signalen binnen de gemeente (2.4) o Klachten over de kwaliteit en beëindigen contracten (2.5) • Financiële analyse (3) • Mogelijke connectie met de gemeente Lopik (4) • Samenvattende beschouwing en conclusies (5)

Onafhankelijk feitenonderzoek gemeente Krimpenerwaard n.a.v. anonieme melding

FEITENRELAAS

Dit hoofdstuk bevat de bevindingen van het feitenonderzoek. Paragraaf 2.1. beschrijft de context in de gemeente Vlist anno 2014 voor de herindeling tot de gemeente Krimpenerwaard. Paragraaf 2.2. beschrijft de projecten in de openbare buitenruimte van de gemeente Vlist in 2014. Paragraaf 2.3 bevat de analyse van de verwevenheid tussen de verschillende genoemde adviesbureaus uit de anonieme melding. Ook de bevindingen ten aanzien van het genoemde aannemingsbedrijf zijn hier opgenomen. Paragraaf 2.4 beschrijft eerdere signalen binnen de gemeente van de verwevenheid tussen adviesbureaus. Paragraaf 2.5 beschrijft de klachten over de kwaliteit van het geleverde werk door de adviesbureaus.

2.1. INHOUD VAN EN CONTEXT INZAKE DE MELDING De situatie in de toenmalige gemeente Vlist was anno 2014 een bijzondere. Vlak voor de herindeling naar de gemeente Krimpenerwaard wilde de gemeente Vlist, net als vele andere gemeenten die zich geconfronteerd zagen met herindeling, de eigen financiële middelen aanwenden om de openbare ruimte en civieltechnische werken in de eigen gemeente naar een hoger niveau te tillen. Hiertoe dienden snel projecten op de markt te worden gezet. De verantwoordelijk portefeuillehouder Ruimtelijke Ordening en Openbare Werken was de toenmalig burgemeester van de gemeente Vlist, mevrouw Aaltina Evenhuis-Meppelink. De ambtelijke organisatie zag er voorzover wij dat hebben reconstrueren op basis van nog bestaande documentatie als volgt uit:

Het team Civiele Techniek, onderdeel van de afdeling Ruimtelijke Ordening en Civiel (ROC), was verantwoordelijk voor de voorbereiding, het in de markt zetten en de controle op uitvoering van grote civiele werkzaamheden (bijv. het onderhoud en het vernieuwen van wegen, riolering, industrieterreinen, etc.).4 Onder verantwoordelijkheid van de directeur bedrijfsvoering stuurde de 4

Na de herindeling per 1 januari 2015 werden de gemeentelijke werkzaamheden belegd bij de Afdeling Openbare Werken van de gemeente Krimpenerwaard.

Onafhankelijk feitenonderzoek gemeente Krimpenerwaard n.a.v. anonieme melding

teamleider ROC de diverse medewerkers van het team Civiele Techniek aan. Diverse van deze medewerkers waren zogeheten gemeentelijke projectleiders/planadviseurs. Enkele projectleiders waren intern, andere projectleiders werden extern ingehuurd. De namen van diverse extern ingehuurde projectleiders zijn in de melding nadrukkelijk genoemd: Persoon 1, Persoon 4. Zijdelings werd ook Persoon 65 vermeld. De melder noemt tevens namen van bedrijven (adviesbureaus, aannemer) die voor de toenmalige gemeente Vlist (waar Stolwijk onderdeel van was) zouden hebben gewerkt. Onderstaande figuur laat de in de melding meest nadrukkelijk genoemde partijen zien.6

Adviesbureau A, eigenaar Persoon 1

Persoon 4, ingehuurd gemeentelijk projectleider 2011 - februari 2014. Kon facturen goedkeuren en verstrekte opdrachten aan leveranciers

Persoon 1, ingehuurd gemeentelijk projectleider 2014-2015. Kon facturen goedkeuren en verstrekte opdrachten aan leveranciers Adviesbureau B, eigenaar Persoon 2

Adviesbureau C, eigenaar Persoon 3

Aannemer A

Voor de in de melding genoemde partijen zijn hieronder de gemeentelijke uitgaven aan deze partijen7 voor de periode 2012 - 2020 opgenomen. Gefactureerde bedragen (incl. BTW) 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Eindtotaal € -333 € -2.753 € -288.067 € -111.697 € -418 € -403.267 € -106.683 € -130.924 € -192.227 € -184.384 € -228.337 € -78.500 € -2.420 € -923.476 € -21.043 € -96.379 € -117.423 € -50.590 € -577.839 € -1.134.567 € -139.929 € -767.296 € -4.252.857 € -2.242.504 € -966.425 € -1.379.282 € -651.065 € -12.162.353 € -157.606 € -732.559 € -1.711.241 € -436.009 € -996.051 € -4.331.357 € -2.242.504 € -966.425 € -1.381.702 € -651.065 € -13.606.519

Adviesbureau 1 Adviesbureau 2 Adviesbureau 3 Aannemer A Eindtotaal

6 7

Deze persoon kwam uit het netwerk van Persoon 1 en was een junior projectleider. Deze persoon factureerde zijn werkzaamheden vanuit zijn eigen eenmanszaak aan de gemeente. In totaal factureerde Persoon 6 in de periode maart 2014 december 2016. In hoofdstuk 5 wordt de anonieme melding per onderdeel afgelopen. Er is geverifieerd of de andere bedrijven die volgens de anonieme melding aan Adviesbureau A, Adviesbureau C en/of Adviesbureau B verbonden zouden zijn, bekend zijn als crediteur binnen de gemeente, dit is niet het geval. Ook het bedrijf Werkmaatschappij van Aannemersbedrijf A (een andere werkmaatschappij van Aannemer A) komt niet terug in de crediteurenadministratie van de gemeente Vlist of Krimpenerwaard. De in de melding genoemde personen Persoon 6 en rechtstreeks factureerden. Laatstgenoemde was aandeelhouder van Adviesbureau A en heeft zijn aandelen op 28-1-2011 verkocht.

Onafhankelijk feitenonderzoek gemeente Krimpenerwaard n.a.v. anonieme melding

2.2. PROJECTEN IN DE OPENBARE BUITENRUIMTE VAN GEMEENTE VLIST Op basis van (1) analyse in het document management systeem (Corsa) van de toenmalige gemeente Vlist en Krimpenerwaard, (2) een analyse van de oude schijf van Vlist met projecten, (3) de analyse van geldstromen en facturen uit die tijd van genoemde partijen en (4) gevoerde gesprekken is een overzicht van de projecten van de gemeente Vlist gemaakt en geanalyseerd. Deze analyse leerde ons dat bij nagenoeg alle projecten8 in de openbare buitenruime die in die periode speelden, een of meerdere in de melding genoemde partijen was/waren betrokken. De grootste projecten waar één of meerdere in de melding genoemde bedrijven en personen betrokken zijn, betreffen: •

Overzicht in openbare versie niet opgenomen vanwege herleidbaarheid naar personen en leveranciers

Andere projecten waarbij sprake is van betrokkenheid van één of meerdere partijen genoemd in de melding: •

Overzicht in openbare versie niet opgenomen vanwege herleidbaarheid naar personen en leveranciers

Voor deze projecten is op basis van beschikbaar materiaal zo goed mogelijk gekeken naar de desbetreffende periode, de betrokkenheid van externe partijen (voor voorbereiding, directievoering. toezicht en uitvoering), betrokken gemeentelijke projectleiders en overige bijzonderheden (die verderop in meer detail worden uitgewerkt). In onderstaande tabel staat een overzicht van alle projecten in de buitenruimte in de onderzoeksperiode met daarin uitgesplitst welke partij verantwoordelijk was voor welk deel.

Niet betreffende: reguliere onderhoudsprojecten (groen en riool).

Figuren niet opgenomen in openbare versie vanwege herleidbaarheid naar personen en leveranciers

Onafhankelijk feitenonderzoek gemeente Krimpenerwaard n.a.v. anonieme melding

beroep werd gedaan op diverse marktpartijen. Qua adviesbureaus voor ingenieurswerkzaamheden spelen Adviesbureau A, Adviesbureau B en Adviesbureau C een grote rol. Deze worden genoemd in de anonieme melding. In mindere mate werden ook Adviesbureau Z en Adviesbureau X ingezet, ten aanzien van deze partijen bevat de anonieme melding geen aantijging. Aannemer A was één van de aannemers met wie de gemeente Vlist werkte, deze aannemer is genoemd in de melding. Een andere aannemer betrof Aannemer Z, hierover staat niets in de anonieme melding. Voordat wij nader ingaan op de in de melding genoemde partijen, doen wij eerst een aantal overkoepelende vaststellingen die volgen uit de tabellen : • Persoon 1 kreeg als intern projectleider voor een groot deel van de projecten te maken met Adviesbureau C en Adviesbureau B.

Het ging hierbij om zowel reeds afgesloten contracten (door Persoon 4) als nieuw op de markt te zetten klussen voor voorbereiding, directievoering en toezicht • Op meerdere projecten was sprake van een dubbele inzet van Adviesbureau A, waarbij Persoon 1 als eigenaar van Adviesbureau A intern gemeentelijk projectleider was en zijn bedrijf (Adviesbureau A) de voorbereiding van openbare/civiele werken deed of hierbij ondersteunde • Bij diverse projecten waar Adviesbureau B en Adviesbureau A werkzaamheden verrichtten, is sprake van aanzienlijke overschrijdingen van offertes • Zonder duidelijke opdracht/aanwijzing heeft tot tweemaal toe een overdracht van voorbereiding/directievoering van Adviesbureau C naar Adviesbureau B plaatsgevonden • Als Aannemer A meedeed aan aanbestedingen die vielen onder verantwoordelijkheid van Persoon 1 in 2014, won zij het project. Eerder had deze aannemer ook de aanbesteding project Y gewonnen met Persoon 4 als gemeentelijk projectleider en Adviesbureau B als voorbereider

2.3. RELATIES EN VERWEVENHEID VERSCHILLENDE IN DE MELDING GENOEMDE PARTIJEN Er is allereerst gekeken naar eventuele onderlinge relaties ten aanzien van de door de gemeente Vlist (in de persoon van Persoon 4 en Persoon 1) betrokken adviesbureaus. Uit onze analyse blijkt een zeer nauwe verwevenheid tussen de adviesbureaus Adviesbureau A, Adviesbureau B en Adviesbureau C en de natuurlijke personen hierachter. Bevinding uit onze analyse is dat het bedrijf Adviesbureau C een schijnconstructie was, die door in ieder geval Persoon 1 en Adviesbureau A werd ingezet. Andere vaststelling is dat Adviesbureau B en Adviesbureau A zeer nauw verbonden zijn; er kan hierbij niet worden gesproken van afzonderlijke van elkaar opererende en losstaande partijen. De verwevenheid tussen de adviesbureaus onderling en de centrale positie die Persoon 1 innam, maakt het onwenselijk dat deze persoon als gemeentelijk projectleider en aanstuurder/selecteur/budgethouder van externe it brengt het risico van collusie/samenspanning over de (financiële) rug van de gemeente met zich mee. Dat dit risico aannemelijk is, wordt versterkt doordat bewust sprake lijkt te zijn van een opgetuigde schijnconstructie (Adviesbureau C), waarbij de indruk wordt gewekt dat partijen onafhankelijk zijn, maar er in werkelijkheid over en weer vele parallelle lijntjes lopen.

Onze analyse over Persoon 4 als projectleider bij de gemeente Vlist leidt tot vermoedens van mogelijke integriteitsschending(en). Persoon 4 heeft in 2012 en 2013 de meeste facturen en grootste bedragen voor werkzaamheden van Adviesbureau C en Adviesbureau B goedgekeurd. Hij zette de opdrachten uit bij deze bedrijven en was in de positie om verwevendheden tussen de bedrijven te signaleren, maar heeft dat nagelaten. In de interne (uren)administratie van Adviesbureau A staat Persoon 4 als

Onafhankelijk feitenonderzoek gemeente Krimpenerwaard n.a.v. anonieme melding

medewerker van Adviesbureau A/Adviesbureau B sinds medio maart 20149. Persoon 4 is tevens de opsteller van de collegepost (zie verderop) waarin de dubbelrol van Persoon 1 wordt besproken. Hierin Adviesbureau A Hoewel er geen zakelijke banden tussen bovengenoemde partijen en Aannemer A zijn geconstateerd, zijn er wel degelijk relevante constateringen betreffende deze aannemer te melden. (1) Zo is er bij twee aanbestedingen een (zeer) sterke indruk van gemaakte prijsafspraken onderling tussen aannemers (zie bijlage met inschrijfstaten); (2) de voor intern gebruik bedoelde directieraming (opgesteld door Adviesbureau A) voor het [...] 3.563.000) dan de winnende inschrijving van Aannemer A; (3) als de aannemer meedeed met een aanbesteding begeleid door Persoon 1, wonnen zij de aanbesteding. (4) In laatstgenoemd verband is opvallend dat Aannemer A jarenlang een groot riool onderhoudscontract bij de gemeente Lopik had. Persoon 1 was (een gedeelte van) die tijd eveneens werkzaam voor de gemeente Lopik en keurde in die hoedanigheid facturen van het bedrijf goed. Onderstaande figuur vat de verwevenheden en conclusies samen. •

Geselecteerd via aanbestedingsprocedure om civiel en openbaar werk voor [...] voor te bereiden (bestek te maken) en vervolgens directie te voeren en toezicht op uitvoering te houden. Toestemming voor dubbelrol Deed in de praktijk bij nog meer openbare werken voorbereiding en factureerde hier ook voor. Projecten vielen inhoudelijk onder gemeentelijk projectleider Persoon 1. Hiervoor is geen expliciete toestemming gevraagd aan directeur bedrijfsvoering Het interne tijdschrijfsysteem van Adviesbureau A bood de mogelijkheid om ook op Adviesbureau B en Adviesbureau C uren te schrijven. Medewerkers deden dit ook veelvuldig, aangezien ze namens Adviesbureau B en/of Adviesbureau C werkten Gevestigd op hetzelfde bedrijfsadres als Adviesbureau B en Adviesbureau C

•

Adviesbureau A, eigenaar Persoon 1 •

• • • •

•

Beoordelaar van offertes van Adviesbureau C Ambtelijk opdrachtgever aan Adviesbureau C Budgethouder voor facturen van Adviesbureau C, Adviesbureau B en Adviesbureau A ZZP-opdracht stopgezet bij de gemeente vanwege vermeende malversaties met eigen urendeclaraties in februari 2014 Vanaf maart 2014 staat Persoon 4 op de interne lijst van medewerkers van Adviesbureau A

Persoon 4, ingehuurd gemeentelijk projectleider 2011 - begin 2014. Kon facturen goedkeuren en verstrekte opdrachten aan leveranciers

• • • • • •

Is sinds 2011 voor 50% eigenaar van Bedrijf X. Andere 50% eigenaar: Persoon 1 Geselecteerd via 2 aanbestedingsprocedures om diverse civiele en openbare werken te bereiden (bestek te maken) voor gemeente Vlist Medewerkers van Adviesbureau A werkten vanuit en moesten uren schrijven op Adviesbureau C. Zijn nooit aangestuurd door Persoon 3 Persoon 3 heeft geen ervaring of kennis van voorbereiding, directievoering en/of toezicht; is videofotograaf Op bestekstekeningen die vanuit Adviesbureau C werden gemaakt, stond de paraaf van Persoon 1 Gevestigd op hetzelfde bedrijfsadres als Adviesbureau A en Adviesbureau B

•

Persoon 1, ingehuurd gemeentelijk projectleider 2014-2015. Kon facturen goedkeuren en verstrekte opdrachten aan leveranciers Adviesbureau B, eigenaar Persoon 2

Adviesbureau C, eigenaar Persoon 3

•

• • • • • • •

• •

•

In het verleden, zoals in 2005, projecten uitgevoerd voor de gemeente Vlist (dus niet binnengebracht door 1 van de adviesbureaus) In de zomer van 2013 is Aannemer A overgenomen van Persoon 5 door nieuw management. Na de overname (formeel afgerond in juni 2014 met een nieuwe aandeelhouder) vormen Aannemer A een werkmaatschappij van een holding en vormt Werkmaatschappij van aannemer A een andere werkmaatschappij. Beide werkmaatschappijen hebben dezelfde eigenaar (Holding van Aannemer A). Er zit geen overlap in eigendom van aannemingsbedrijf en de adviesbureaus. Wel staat het bedrijf in de interne klantenlijst van Adviesbureau A/Adviesbureau B Het bedrijf heeft in de jaren 2007 t/m 2014 totaal € 8,16 miljoen (excl. BTW) gefactureerd aan de gemeente Lopik. De voornaamste gemeentelijke budgethouders voor deze facturen waren Persoon 1 (tevens eigenaar Adviesbureau A) en later Persoon 8. Zie verderop in hoofdstuk 4

• •

Aannemer A

•

Geselecteerd via enkele aanbestedingsprocedures (selectiecriterium laagste prijs) om diverse civiele en openbare werken voor te bereiden (bestek te maken) en vervolgens directie te voeren en toezicht op uitvoering te houden Voor het project [...] 1-op-1 gegund vanuit gemeentelijk projectleider Persoon 1 Nam zonder teruggevonden besluiten projecten over van Adviesbureau C bij gemeente Krimpenerwaard Had een Adviesbureau A e-mailadres Medewerkers van Adviesbureau A werkten vanuit en moesten uren schrijven op Adviesbureau B Stuurde medewerkers van Adviesbureau A rechtstreeks aan Gevestigd op hetzelfde bedrijfsadres als Adviesbureau A en Adviesbureau C Heeft vanaf 2017 een BV samen met Persoon 1

Als het bedrijf meedeed met een aanbesteding begeleid door Persoon 1, wonnen zij deze Bij 3 van de 4 aanbestedingen waar Aannemer A won, deed Adviesbureau A/Adviesbureau B de voorbereiding en begeleiding van de aanbesteding Bij de inschrijving [...] er circa 150 posten waarbij minimaal 2 (en vaak nog meerdere) aannemers dezelfde eenheidsprijzen hanteren. Het Ingenieursbureau Krimpenerwaard (IBKW) heeft desgevraagd aangegeven dat zij dit na openen van de inschrijvingen direct als een rode vlag zou zien; dit wijst in hun optiek op onrechtmatige onderlinge prijsafspraken De interne directieraming week minimaal (€ 2.000) van de winnende inschrijving van Aannemer A af (€ 3.500.000)

Persoon 4 werd vanaf december 2011 tot en met februari 2014 ingehuurd door de gemeente Vlist. Vastgesteld op basis van de analyse van facturen van het uitzendbureau waar deze persoon voor werkte.

Onafhankelijk feitenonderzoek gemeente Krimpenerwaard n.a.v. anonieme melding

In de subparagrafen hieronder gaan we per partij gedetailleerder in op onze analyses en onderbouwing van onze bevindingen.

2.3.1. ONDERBOUWING EN DETAILS PERSOON 1 Eind 2013 was de gemeente Vlist in het kader van het vele werk dat in uitvoering gebracht moest worden op zoek naar een extra projectleider. Nadat een eerste optie afviel, werd Persoon 1 genoemd. Persoon 1 was in 2011 ook reeds ingehuurd door de gemeente Vlist, voor circa driekwart jaar. Het afdelingshoofd en een interne projectleider voerde gesprekken, waarbij uiteindelijk eind december 2013 de daadwerkelijke keuze op Persoon 1 viel als nieuwe projectleider bij het team ROC. Persoon 1 raakte werkzaam voor de gemeente terwijl hij tegelijkertijd directeur was van Adviesbureau A, een ingenieursbureau dat ook adviesopdrachten uitvoerde voor de gemeente Vlist. Zo had het bedrijf eind 2013 opdracht gekregen voor ondersteuning bij inmetingen van de [...]. Voor de inmeting bij de [...] was Persoon 4 hierbij de gemeentelijk projectleider. Persoon 1 startte de tweede week van januari 2014 als projectleider van de gemeente Vlist. Adviesbureau A schreef op 16 januari 2014 in op een aanbesteding (criterium laagste prijs) rond voorbereiding, directievoering en toezicht voor de reconstructie van het [...].

In het college van Vlist is vervolgens de dubbelfunctie van Persoon 1 als projectleider en de mogelijke belangenverstrengeling aan de orde geweest, zie hieronder een passage uit de collegepost, opgesteld door Persoon 4.10 In de collegepost wordt onder meer Persoon 1 en het in zijn functie volledig afstand nemen van mogelijke opdrachten tussen gemeente Vlist en Adviesbureau A . [...] Adv. bureau A Adv. bureau A

Adv. bureau A Groot project Vlist Persoon 1

Persoon 1 Adv. bureau A

Persoon 1 Persoon 1 Persoon 1 Adv. bureau A

Adv. bureau A

Groot project Vlist

Adviesbureau A won de opdracht voorbereiding en directievoering voor [...] in 2014. Het bedrijf offreerde de laagste prijs en kreeg in april 2014 de opdracht verleend.

Rapport aan college B&W "Opdracht voorbereiding en directievoering reconstructie [...] e.o." van 20 februari 2014 (ZK13003902 > 14-0002961_S_14-0002961_2). Opsteller: Persoon 4.

Onafhankelijk feitenonderzoek gemeente Krimpenerwaard n.a.v. anonieme melding

In het afgesloten contract met Adviesbureau A (betreffende de inhuur van Persoon 1) en de gemeente het is Adviesbureau A vrijelijk toegestaan voor andere opdrachtgevers werkzaamheden te verrichten, inclusief buurtgemeenten, de gemeente Vlist en de overige K5 gemeenten. Alle lopende en in offertestadium zijnde projecten die betrekking hebben op de gemeente Vlist en/of de K5 gemeenten zijn gemeld bij de gemeente Vlist. Toekomstige projecten zullen Gebleken is dat Adviesbureau A meer projecten [...]) heeft gedaan dan de drie genoemde projecten ([...]). Voor de extra projecten hebben wij geen toestemming vanuit de zijde van de gemeente kunnen terugvinden. Ook de voormalig directeur bedrijfsvoering van de gemeente Vlist heeft geen weet van gegeven toestemming, zie nader 2.4.

2.3.2. ONDERBOUWING ADVIESBUREAU C

DETAILS

ADVIESBUREAU

De verwevenheid en overkoepelende zakelijke belangen van de adviesbureaus blijken uit het volgende: •

• •

Adviesbureau A (directeur eigenaar Persoon 1), Adviesbureau B (directeur eigenaar Persoon 2) en Adviesbureau C (directeur eigenaar Persoon 3) hielden kantoor op hetzelfde adres, van 2013 - 201611 Persoon 1 en Persoon 3 hebben sinds 28 juli 2011 samen een bedrijf: Bedrijf X Vanaf 8 juni 2017 hebben Persoon 1 en Persoon 2 samen een bedrijf: Bedrijf Z. Al veel eerder was sprake van verwevenheid tussen deze 2 natuurlijke personen en hun bedrijven. Persoon 2 mailt als directeur van Adviesbureau B al vanaf 2013 vanuit Adviesbureau A naar interne en externe partijen, onder andere over projecten binnen de gemeente Vlist. Zie onderstaande voorbeelden: Voorbeelden vanwege herleidbaarheid niet opgenomen in openbare versie

•

Uit analyse van social media data, opgeslagen communicatie tussen leveranciers en de gemeente Vlist blijkt dat medewerkers van Adviesbureau A ook voor Adviesbureau B en Adviesbureau C werkten voor projecten van de gemeente Vlist. Zie onderstaand voorbeeld van een werkvoorbereider/toezichthouder van Adviesbureau A die projecten via Adviesbureau B voor de gemeente Vlist uitvoert in de onderzoeksperiode Voorbeelden vanwege herleidbaarheid niet opgenomen in openbare versie

•

Persoon 1 werkte ook voor Adviesbureau C bij opdrachten voor de gemeente Vlist Voorbeeld vanwege herleidbaarheid niet opgenomen in openbare versie

•

Adviesbureau C gaf richting de gemeente Vlist de gemeente Lopik op als referentieproject. Navraag van Strated bij de gemeente Lopik leert dat Adviesbureau C in de administratie van

Uittreksels KvK, onder het kopje werkten.

vestigingsadressen . Alsmede verklaringen van personen die voor Adviesbureau B

Onafhankelijk feitenonderzoek gemeente Krimpenerwaard n.a.v. anonieme melding

de gemeente Lopik echter niet voorkomt als crediteur. Als contactpersoon voor de referentie staat Persoon 8 aangegeven.12 Voorbeeld vanwege herleidbaarheid niet opgenomen in openbare versie •

•

Er is geen documentatie gevonden van de gemeente Vlist waarin namen of ander bewijs staat dat eigen medewerkers van Adviesbureau C aan projecten werkten voor de gemeente. Noch is er bewijs dat Persoon 3 als videofotograaf met een opleiding Leisure management aan Hogeschool Inholland beschikt over vereiste kennis of werkervaring voor voorbereiding, directievoering en/of toezicht.13 Persoon 3 heeft aan Strated verklaard zich niet met engineeringwerkzaamheden via Adviesbureau C bezig te hebben gehouden of te hebben uitgevoerd, dat werd allemaal door Persoon 1 geregeld. Er zijn urenstaten en -registratieformulieren gevonden waaruit blijkt dat medewerkers van Adviesbureau A hun uren voor projecten voor Adviesbureau A, Adviesbureau C en Adviesbureau B in hetzelfde administratiemodel konden bijhouden. Adviesbureau C vormde

Voorbeelden vanwege herleidbaarheid niet opgenomen in openbare versie •

Voor de renovatie van het [...] waar Adviesbureau A de voorbereiding deed, was Persoon 2 projectleider en controleur voor tekeningen. Voorbeeld vanwege herleidbaarheid niet opgenomen in openbare versie

•

De vader van Persoon 1, Persoon 9, stelt dat hij senior project manager van de reconstructie van [...] is geweest namens Adviesbureau A. Persoon 9 voerde voorts directie op de inrichting van de openbare ruimte bij de nieuwbouw [...], namens Adviesbureau B in 2016. Uit een email van de beleidsmedewerker onderwijshuisvesting gemeente Krimpenerwaard aan Persoon 2 over kosten [...] is eveneens te herleiden dat Persoon 9 ook toezichthouder was. 14 Voorbeeld vanwege herleidbaarheid niet opgenomen in openbare versie

2.3.3. ONDERBOUWING EN DETAILS PERSOON 4 Uit onze analyse over de persoon Persoon 4 blijken een aantal opvallende punten. De twijfels zitten hem in het volgende: • •

13 14

Hij heeft in 2012 en 2013 de meeste facturen en grootste bedragen voor werkzaamheden van Adviesbureau C en Adviesbureau B goedgekeurd, zie nader hoofdstuk 3 Financiële analyse Als projectleider van de gemeente mag verwacht worden dat hij toentertijd ook contact heeft gehad met de directeuren en medewerkers van Adviesbureau B en Adviesbureau C bij uitvoering van projecten (o.a. [...] bij Adviesbureau C). Eind 201315 kreeg hij te maken met

Dit is dezelfde persoon die zich bij ons via zijn advocatenteam heeft gemeld met de mededeling dat hij relevante informatie heeft over de casus Krimpenerwaard. Zie verderop in deze rapportage, in hoofdstuk 4. LinkedIn profiel Persoon 3. E-mail van ambtenaar [...] [...] > RE 86-GVL009 Reactie n.a.v. overleg kosten [...]). In december 2013 heeft Persoon 4 een opdracht gegund aan Persoon 1 voor het uitvoeren van inmetingen voor de begraafplaats [...].

Onafhankelijk feitenonderzoek gemeente Krimpenerwaard n.a.v. anonieme melding

• • •

•

Persoon 1 vanuit Adviesbureau A. Het zou hem moeten zijn opgevallen dat dezelfde personen bij Adviesbureau C ook voor Adviesbureau B en Adviesbureau A werkten. Op stukken met tekeningen [...] stonden bijv. ook initialen van Persoon 1 als controleur Het zou hem moeten zijn opgevallen dat Persoon 3 als directeur van Adviesbureau C niks wist Het zou hem verder kunnen zijn opgevallen dat de drie bedrijven op hetzelfde adres kantoor hielden Hij is de opsteller van de collegepost waarin de dubbelrol van Persoon 1 wordt besproken. Adviesbureau A De reden voor gedwongen vertrek van Persoon 4 bij de gemeente Vlist betrof het vermeend malverseren met urenstaten; de toenmalige directeur Bedrijfsvoering heeft daarom per maart 2014 het contract beëindigd In de interne (uren)administratie van Adviesbureau A staat Persoon 4 als medewerker van Adviesbureau A/Adviesbureau B sinds medio maart 2014 Voorbeeld vanwege herleidbaarheid niet opgenomen in openbare versie

Bovenstaande opsomming leidt bij ons tot een vermoeden van mogelijke integriteitsschending(en). Helaas bleek Persoon 4 niet bereid mee te werken aan ons onderzoek.

2.3.4. ONDERBOUWING EN DETAILS AANNEMER A Uit de analyse naar Aannemer A komt het volgende naar voren: • •

• • •

Vóór de start van onze onderzoeksperiode, zoals in 200516, heeft Aannemer A projecten uitgevoerd voor de gemeente Vlist Eigenaarswissel: in de zomer van 2013 is Aannemer A overgenomen van Persoon 5 door nieuw management. Na de overname (formeel afgerond in juni 2014 met een nieuwe aandeelhouder) is Aannemer A een werkmaatschappij van een holding en vormt Werkmaatschappij van Aannemersbedrijf A een andere werkmaatschappij17. Beide werkmaatschappijen hebben dezelfde eigenaar (Holding van aannemer A) Analyse van KvK en kadastrale gegevens toont aan dat er geen overlap zit in eigendom van aannemingsbedrijf en de adviesbureaus Wel staat Aannemer A in de interne klantenlijst van Adviesbureau A/Adviesbureau B aan de gemeente Lopik. Gemeentelijke budgethouders voor deze facturen waren onder andere Persoon 1 (tevens eigenaar Adviesbureau A) en later Persoon 8. Zie verderop in hoofdstuk 4 Als Aannemer A meedeed met een aanbesteding begeleid door Persoon 1, wonnen zij de aanbesteding op basis van lage prijs Bij 3 van de 4 aanbestedingen waar Aannemer A won, deed Adviesbureau B/Adviesbureau A de voorbereiding en begeleiding van de aanbesteding De interne directieraming (opgesteld door Adviesbureau A) voor het [...] 2.000 had ook een alternatief voorgesteld, de andere partijen hebben dit niet gedaan:

16 17

Opdracht bouwrijp maken Bovenkerk, 3e Zie ook KvK uittreksels.

Onafhankelijk feitenonderzoek gemeente Krimpenerwaard n.a.v. anonieme melding

•

• •

•

• •

•

o Aannemer A (alternatief): o Aannemer A 3.784.000 o o o o De interne directieraming (opgesteld door Adviesbureau B) voor [...] was 923.000) hoger dan de winnende inschrijving van Aannemer A: o o o o o Bij de inschrijving voor het [...] waren er circa 150 posten waarbij minimaal 2 (en vaak nog meerdere) aannemers dezelfde eenheidsprijzen hanteren (zie bijlage 2). Het Ingenieursbureau Krimpenerwaard (IBKW) heeft desgevraagd aangegeven dat zij dit als een rode vlag zou zien en dit in hun optiek lijkt te wijzen op onrechtmatige prijsafspraken tussen inschrijvers Bij de inschrijving voor [...] is er eveneens een atypische opvallende gelijkenis qua gehanteerde eenheidsprijzen voor 2 inschrijvende partijen, waaronder Aannemer A (zie bijlage 2) De niet-winnende inschrijvers op deze 2 projecten hebben in de periode 2010-2021 nooit werk verricht voor de gemeente Vlist c.q. Krimpenerwaard. Het roept de vraag op waarom juist deze partijen werden gevraagd om in te dienen 10% van het bestek [...] betreft stelposten, posten die later door de aannemer nog ingevuld dienen te worden door de aannemer.

Een dergelijke omvang qua stelposten is vrij fors, dit zou te maken kunnen hebben met het feit dat de aanbesteding in kort tijdsbestek plaatsvond Bij beide aanbestedingen gold dat de termijn voor indiening erg kort was met aanvraag op 27 oktober / 7 november 2014 en 17 november 2014 verwachte indiening De projecten in de uitvoeringsfase van Aannemer A (2015 en later) met nieuwe gemeentelijke projectleiders, directievoerders en toezichthouders kennen geen bijzonderheden (bijv. onduidelijke meerwerkfacturen of andere kwaliteitsvraagstukken), zo geven gesproken personen (o.a. vertegenwoordigers IBKW) aan Aannemer A heeft in 2019 en 2020 nog projecten voor de gemeente Krimpenerwaard uitgevoerd. Deze zijn door het Ingenieursbureau Krimpenerwaard (IBKW) voorbereid, uitgezet en vervolgens ook gecontroleerd. Op de inschrijvingen en uitvoering van de projecten zijn er door het IBKW geen bijzonderheden geconstateerd ook in het licht van de recente anonieme melding. Er zijn ook geen klachten ontvangen over de gunningsprocedure. Overigens heeft Aannemer A na 2015 ook ingeschreven op andere aanbestedingen van de gemeente Krimpenerwaard die het bedrijf niet won

2.4. SIGNALEN BINNEN DE GEMEENTE Destijds in 2015 signaleerde de gemeente zelf ook al bepaalde zaken. Begin 2015 waren er wel vermoedens dat de banden tussen Persoon 1, Adviesbureau A, Adviesbureau B en Adviesbureau C inniger waren dan gemeld. De financieel controller van de gemeente Vlist heeft hierover vragen gesteld en opmerkingen gemaakt richting het toenmalig afdelingshoofd ROC. De adviseur huisvesting voor [...] had eveneens vermoedens dat de band tussen Adviesbureau B en Persoon 1 inniger was dan gepresenteerd. Tegelijkertijd waren er geen harde bewijzen.

Onafhankelijk feitenonderzoek gemeente Krimpenerwaard n.a.v. anonieme melding

Een e-mail van 31 maart 2015 van de afdelingsmanager Financiën Krimpenerwaard (tevens voormalige directeur Bedrijfsvoering van Vlist) aan de concerncontroller en afdelingsmanager Openbare Werken geeft een goed beeld van de constateringen die hij deed en de vraagtekens die dit opriep. Wij geven die e-mail hieronder weer18: -advies in de routing, aangaande de opdracht voorbereiding en directievoering reconstructie [...] waar ik als directeur bedrijfsvoering in gemeente Vlist de vraag kreeg van een van de financieel adviseurs of het wel juist is om een opdracht aan Adviesbureau A te gunnen, aangezien de directeur van Adviesbureau A, Persoon 1 inmiddels als interim medewerker in de rol van projectleider aan de slag was bij gemeente Vlist. Deze vraag is besproken met de portefeuillehouder. Duidelijk werd dat het gunningsproces al opgestart was voor de jaarwisseling en dat het dus niet juist zou zijn om het bedrijf Adviesbureau A van het proces uit te sluiten. Wel is heel duidelijk afgesproken tussen mij en de portefeuillehouder dat het niet juist zou zijn als het bedrijf Adviesbureau A aan andere gunningen en projecten binnen Vlist mee zou doen in de periode dat hij projectleider zou zijn, aangezien Persoon 1 in zijn rol als projectleider inmiddels aan de kant van de opdrachtverstrekking zat voor de duur van een jaar.

Aan het afdelingshoofd ROC is dat als duidelijk kader meegegeven en dat zou ook verteld moeten zijn aan Persoon 1. Ik heb niet anders terug gehoord dan dat dit logisch en prima was. Kortom, geen andere opdrachten aan Adviesbureau A in die periode. Anderhalve week geleden ongeveer sprak de financieel consulent met de projectleider Openbare werken die ging over de verwachte overschrijding. De vraag kwam aan de orde waardoor deze overschrijding veroorzaakt wordt. De financieel consulent kreeg toen te horen van Persoon 1 dat de overschrijding veroorzaakt werd door uitgaven 2011/2012 waar hij niet bij betrokken is geweest. Dat vond de financieel consulent opmerkelijk en vond het belangrijk om daar toch nog eens wat dieper in te duiken. Vanuit die vraag, liep de financieel consulent tegen een aantal zaken aan. De uitgaven 2011/2012 waren beperkt, sterker nog het grootste gedeelte van de facturen betrof de periode 2014 waar hij zelf dus zicht op zou moeten hebben en een deel van de facturen was afkomstig van Adviesbureau A. Het bedrijf waar hij zelf directeur/eigenaar van is. Ervan uitgaande dat Persoon 1 gezegd heeft, wat hierboven vermeld staat, dan is het gegeven antwoord in ieder geval niet juist.

Maar wat opviel was dat dus niet alleen facturen verstuurd zijn door Adviesbureau A ten aanzien van de inhuur van Persoon 1 door gemeente Vlist en nu gemeente Krimpenerwaard, maar dat er ook facturen verzonden zijn aangaande extra advies werkzaamheden, en tekenwerk e.d. Ik vraag me in het bijzonder af hoe dit zit. Want in 2014 was de heldere afspraak dat Adviesbureau A Persoon 1 zou verhuren voor een jaar en dat de opdracht t.a.v. voorbereiding en directievoering reconstructie [...] 102.810. Daarnaast kan ik mij herinneren dat er sprake was van een tweetal tekeningen voor de [...] wat ook al liep en wat onder de afdeling frontoffice viel. Dat zou het zijn en meer niet. Het kan dan niet zo zijn, lijkt mij, dat er allerlei facturen verzonden worden voor advieswerkzaamheden en tekenwerkzaamheden door hetzelfde bedrijf als waar Persoon 1 voor werkzaam is. Het voelt voor mij, door de afspraak die er eerder gemaakt is, dat als medewerker/opdrachtgever binnen de gemeente en anderzijds gewoon meedoen met de uitvoering en misschien nog wel terwijl er een gunning had moeten plaatsvinden, en dit terwijl Persoon 1 op een positie zit waar hij over info kan beschikken die andere bedrijven niet hebben. Wat in dezelfde overzichten naar voren kwam, was een bedrijf Adviesbureau C. Ook daar deed Vlist al sinds 2013 zaken mee. In 2014 is er ook zaken gedaan met dit bedrijf.

De financieel consulent wilde weten wat dat bedrijf precies deed en heeft even gegoogled en zag dat bij de KvK Adviesbureau C op exact hetzelfde adres is ingeschreven in het register van de kamer van koophandel als Adviesbureau A. Het factuuradres wat op de facturen van Adviesbureau C staat, is overigens een ander adres, zijnde een woning in Aalsmeer. Op zich hoeft dit geen enkel probleem te zijn. Het is niet verboden dat een factuur naar een huisadres gestuurd wordt. Maar een vraag die wel boven kwam is als beide bedrijven op exact hetzelfde adres in het bedrijfsverzamelgebouw staan

Iets ingekorte en geanonimiseerde weergave van letterlijke e-mail.

Onafhankelijk feitenonderzoek gemeente Krimpenerwaard n.a.v. anonieme melding

opgenomen hoe goed beide bedrijven elkaar kennen. Ik weet niet of er een bepaalde verstrengeling zit tussen deze bedrijven en of zelfde personen actief zijn in beide bedrijven, maar zelfs als er van uit gegaan wordt dat dat niet zo is, roept het bij mij de vraag op of niet gemeld had moeten worden dat beide bedrijven op hetzelfde adres staan ingeschreven op het moment dat Persoon 1 al is het maar zijdelings betrokken is bij de projecten en de opdrachtverstrekking aan Adviesbureau C. Ik vermoed dat ik dat vorig jaar dan wel te horen had moeten krijgen en dat had moeten kunnen melden aan B&W bij het behandelen van de opdrachtverstrekking aan Adviesbureau C. Ik weet het niet, maar het voelt niet goed en daarom geef ik dit toch mee.

Geen van de signalen heeft geleid tot het doen van uitgebreid onderzoek. De optelsom van afzonderlijke signalen bleek wel reden om het contract met Persoon 1 als projectleider te beëindigen, zie hierna.

2.5. KLACHTEN OVER KWALITEIT: (VOORTIJDIG) BEËINDIGEN VAN WERKZAAMHEDEN ADVIESBUREAU C, PERSOON 1, PERSOON 4, ADVIESBUREAU A EN ADVIESBUREAU B 2.5.1. ADVIESBUREAU C Formeel zijn er nooit klachten geweest over Adviesbureau C. Zoals eerder vermeld zijn 2 projecten ([...]) van Adviesbureau C eind 2014 naar Adviesbureau B overgegaan, zonder aanwijsbaar besluit/reden per 2015.

2.5.2. PERSOON 1 Het contract van Persoon 1 werd op 1 januari 2015 verlengd tot 31 maart 2015 en op 1 april 2015 tot 1 januari 2016.19 Uiteindelijk is in de zomer van 2015 toch besloten het contract met Persoon 1 eerder te beëindigen en lopende projecten over te dragen aan andere gemeentelijke projectleiders. Het afdelingshoofd Openbare Werken (Afdelingsmanager Openbare Werken) heeft dit afgehandeld. Formeel is de reden van beëindiging niet te achterhalen op basis van de beschikbare documentatie, wel lijken de in 2.4 geschetste signalen te hebben meegespeeld. Per 10 juli 2015 zijn de werkzaamheden en het contract met Persoon 1 als projectleider van de gemeente Krimpenerwaard formeel beëindigd. 20

2.5.3. PERSOON 4 Per maart 2014 wordt het inhuurcontract met Persoon 4 beëindigd21 door de directeur Bedrijfsvoering van de gemeente Vlist, vanwege vermeende malversaties met urendeclaraties. Vanaf maart 2014 komt Persoon 4 voor op een lijst met medewerkers van Adviesbureau A (zie paragraaf 2.3.3).

2.5.4. ADVIESBUREAU A Intern binnen de gemeente rezen vragen rond de kwaliteit van de voorbereiding voor de renovatie van het [...]. Technisch Bureau Krimpenerwaard (nu IBKW) constateerde ernstige gebreken in het bestek 19

Persoon 1 en gemeente Vlist 1 april 2015 (14-0022137_S_14-0022137_1 & 150009485_S_15-0009485_1). Brief van Adviesbureau A aan gemeente Krimpenerwaard "Contract Adviesbureau A / gemeente Krimpenerwaard (K5); inhuur Persoon 1" van 15 september 2015 (ZK14005219 > 15-0032747_S_15-0032747_1). Op basis van analyse facturen uitzendbureau Persoon 4. In de periode december 2011 - februari 2014 heeft de gemeente Vlist 197.270 betaald voor de inhuur van Persoon 4.

Onafhankelijk feitenonderzoek gemeente Krimpenerwaard n.a.v. anonieme melding

van Adviesbureau A. De gemeente heeft vervolgens juridisch experts geconsulteerd. Zij heeft advocatenkantoor AKD gevraagd advies te geven m.b.t. de ernstige gebreken in het bestek van Adviesbureau A bij project [...] (26 juni 2015). Door gebreken vanuit Adviesbureau A zouden er vertragingen en meerwerkkosten zijn ontstaan. In een brief aan de eigenaar (Persoon 1) stelt de 100.000 uitkomen, terwijl dit stelde namens Adviesbureau A in een gesprek met de gemeente dat hij wijzigingen had doorgevoerd op verzoek van de opdrachtgever. De gemeente verwachtte dat een ingenieursbureau dergelijke wijzigingen zou laten accorderen middels een bespreekverslag. In de brief van september 2015 wordt afscheid genomen van Adviesbureau A, aangezien de gemeente de samenloop tussen de voorbereiding en uitvoering onwenselijk acht. 22 Vervolgens heeft TBK/IBKW een nieuw bestek gemaakt en heeft Aannemer A dit werk uitgevoerd. Dit werk viel onder regie van een nieuwe gemeentelijke projectleider, directievoerder en toezichthouder, allemaal andere personen dan de in melding genoemde.

2.5.5. ADVIESBUREAU B In maart 2017 zijn vier opdrachten ([...]) beëindigd door het afdelingshoofd Openbare Werken. Dit vanwege ingebrekestelling en vermeend disfunctioneren bij 2 projecten [...].23 [...] •

Adviesbureau B is in gebreke gesteld in de nakoming van verplichtingen m.b.t. project [...]. Met name de uitloop van werkzaamheden en de toename van meerwerk, wordt door de gemeente als problematisch ervaren. Verder stelt de gemeente dat Persoon 2 op geen enkele wijze meewerkt aan een oplossing. 24

•

Adviesbureau B is in gebreke gesteld in de nakoming van zijn verplichtingen van de opdracht [...]. Het bedrijf is in gebreke gesteld omdat het bedrijf naar mening van de gemeente onredelijke eisen aan de vergoeding stelde m.b.t. meerwerk en omdat het bedrijf voorwaarden stelde aan het leveren van door de gemeente opgevraagde en betaalde documenten die inzage gaven in de opdracht en omvang van het werk. Op 13 februari 2017 beëindigt de gemeente Krimpenerwaard de opdracht Voorbereiding, Directievoering van het [...] Adviesbureau B.25

[...]

ter compensatie voor het vroegtijdig beëindigen van opdrachten, inclusief het verkrijgen van het auteursrecht.26 In 2020 voert Adviesbureau B wederom een klein project uit voor de gemeente Krimpenerwaard.27

Brief van gemeente Krimpenerwaard aan Adviesbureau A. "Beëindiging opdracht" van 14 september 2015 (ZK15003522 > 15-0030379_S_15-0030379_2).

maart 2017 (ZK17001117 > brief Adviesbureau B bevestiging schikking_S_17-0010236_1). Brief van gemeente Krimpenerwaard aan Adviesbureau B "Ingebrekestelling Opdracht VL14/627" van 19 januari 2017 (17-0002077_S_17-0002077_2). Brief van Adviesbureau B aan gemeente Krimpenerwaard "Reactie ingebrekestelling [...]" van 17 februari 2016 (ZK17001117 --> 17-0006423_S_17-0006423_2).

26 27

Uit de financiële analyse (zie hoofdstuk 3) blijkt in 2020 een kleine opdracht rond de [...] aan Adviesbureau B toebedeeld te zijn. Wij hebben hier geen verder onderzoek naar gedaan.

Onafhankelijk feitenonderzoek gemeente Krimpenerwaard n.a.v. anonieme melding

2.5.6. AANNEMER A Er zijn in de onderzoeksperiode geen contracten voortijdig beëindigd noch ingebrekestellingen verstuurd.

Onafhankelijk feitenonderzoek gemeente Krimpenerwaard n.a.v. anonieme melding

FINANCIËLE ANALYSE

De verwevenheid tussen de adviesbureaus onderling en de centrale positie die Persoon 1 innam, maakt het onwenselijk dat deze persoon als gemeentelijk projectleider en tegelijkertijd als aanstuurder/selecteur/budgethouder van externe partijen fungeerde. Dit brengt het risico van financiële collusie/samenspanning over de rug van de gemeente (en andere niet geselecteerde leveranciers) met zich mee. In het onderzoek zijn daarom ook de financiën28 nader geanalyseerd. De financiële administratie van de gemeente Vlist en gemeente Krimpenerwaard maakt het mogelijk ingediende facturen te koppelen aan intern gehandelde projectcodes met projectbeschrijvingen. Op deze manier zijn facturen uit de onderzoeksperiode gekoppeld aan projecten. Tegelijkertijd is voor de gemeente Vlist gekeken naar welke facturen door welke personen zijn goedgekeurd. Helaas bleek voor diverse facturen geen goedkeurder bekend (geen unieke code), waardoor slechts voor een beperkt aantal facturen herleid kan worden wie destijds heeft goedgekeurd. Voor 2015 facturen is uit het financiële systeem van de gemeente Krimpenerwaard de toewijzer niet te achterhalen, maar valt in Corsa wel via de goedkeuringsstroom bij facturen de budgethouder (oftewel goedkeurder) te herleiden.29 Op bovenstaande manier kan een eventuele ongewenste vermenging tussen personen en bedrijven gesignaleerd worden.

3.1.1. ANALYSE GEFACTUREERDE BEDRAGEN VAN ADVIESBUREAU A Voor Adviesbureau A zien we de volgende projecten en uitgaven in de periode 2012 2016. Totaal 403.000 in deze periode. Overigens heeft Persoon 1 in 2011 voor Overzicht vanwege herleidbaarheid niet opgenomen in openbare versie [...] terug te zien. Verder zijn ook andere werkzaamheden te zien, zoals diverse inmetingen. Eerder constateerden we al dat niet voor al deze projecten in tegenstelling tot gemaakte afspraken expliciet herleidbare goedkeuring was gegeven. Uit de financiële administratie valt deels af te leiden wie de toewijzer/goedkeurder is van facturen. Voor het merendeel van de facturen uit 2014 is de goedkeurder onbekend. Dit betreft met name de te hebben (voor [...]) van Adviesbureau A. Overzicht vanwege herleidbaarheid niet opgenomen in openbare versie Vo Overzicht vanwege herleidbaarheid niet opgenomen in openbare versie De toenmalig nieuwe afdelingsmanager Openbare Werken heeft de meeste facturen voor de inzet van Persoon 1 (tot medio 2015) en voor werkzaamheden voor [...] goedgekeurd.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Krimpenerwaard&id=48431224-f5ce-48e2-9f5b-3c4621bffee0