Omgevingsvisie Krimpenerwaard ontwerp 26 november 2020 (002).pdf

Omgevingsvisie Krimpenerwaard NL.IMRO.1931.SVG2001BG002-ON01

Ontwerp

Omgevingsvisie Krimpenerwaard Ontwerp 24 november 2020

Voorwoord Voor u ligt de ontwerp-Omgevingsvisie Krimpenerwaard. Hierin heeft de gemeente vastgelegd welke toekomstige ontwikkelingen we zien voor de leefomgeving. Deze visie geeft richting aan ruimtelijk-maatschappelijke ambities en opgaven. Daar wil onze gemeente in de komende jaren aan werken. Het college geeft de visie formeel vrij voor ter inzage leggen. Daarna stelt de gemeenteraad de Omgevingsvisie Krimpenerwaard vast. De Omgevingsvisie komt in de plaats van de nu nog geldende structuurvisies. Trots op resultaat Het college is trots op het resultaat. Als verantwoordelijk wethouder wil ik dat graag nog eens onderstrepen. In de afgelopen periode hebben we als inwoners, ondernemers, (maatschappelijke) organisaties, verenigingen, (keten)partners, provincie, buurtgemeenten, de gemeentelijke organisatie, gemeenteraad en college regelmatig met elkaar van gedachten gewisseld over de toekomst van de Krimpenerwaard. Dat heeft een gezamenlijke toekomstvisie opgeleverd voor het hele grondgebied van de gemeente Krimpenerwaard. Samen initiatief tot succes maken We hebben bij het opschrijven van de ambities rekening gehouden met de kwaliteiten en waarden van onze Krimpenerwaard. Sterker nog, die zijn het vertrekpunt en inspiratie om te werken aan een toekomstgerichte gemeente. Mijn conclusie: we staan voor belangrijke opgaven.

Denk bijvoorbeeld aan het versterken en leefbaar houden van de kernen, de veranderingen in het landelijk gebied, duurzame economische ontwikkeling en de klimaat- en energietransitie. De Omgevingsvisie gaat iedereen bij deze opgaven helpen. Als gemeente staan we positief tegenover nieuwe initiatieven. Initiatieven die passen bij de Krimpenerwaard en bijdragen aan onze toekomst. We hanteren het ‘ja-mits’ principe. Het is een geweldige kans om meer te werken vanuit wensen en signalen van de samenleving, vanuit vertrouwen en minder vanuit regels. Ook dagen we initiatiefnemers en onszelf uit al in een vroeg stadium contact te zoeken met alle betrokken partijen. Participatie is immers een van de belangrijke aspecten van de Omgevingsvisie. Samen maken we initiatieven tot een succes.

Namens het college dank ik iedereen voor inzet, tijd, discussies, gesprekken en energie om samen de Omgevingsvisie te realiseren. Een visie anno 2020, niet in beton gegoten en tegelijkertijd een visie die ons helpt samen te blijven werken aan een uniek gebied waar het prettig wonen, werken, ondernemen en recreeren is. College van burgemeester en wethouders Gemeente Krimpenerwaard Wethouder Leon de Wit

Toekomstgerichte Krimpenerwaard

Deze Omgevingsvisie helpt ons daarbij. Hierin geeft de gemeente Krimpenerwaard aan wat zij belangrijk vindt voor de fysieke leefomgeving.

In de toekomst is de gemeente Krimpenerwaard een vitaal leefbaar gebied waar we in goede gezondheid en met plezier wonen, werken en genieten

Kenmerkend in de visie is het ‘ja, tenzij’-principe. Dit betekent dat we posi-

van de unieke omgeving. Waarbij iedereen mee kan doen en zijn verant-

tief staan tegenover nieuwe initiatieven en samen kijken hoe deze gereali-

woordelijkheid neemt.

seerd kunnen worden. De Omgevingsvisie is daarmee de lat waarlangs we initiatieven leggen.

In deze dynamische gemeente zijn de kernen in verbinding met de omliggende gebieden en vervult de Krimpenerwaard een belangrijke rol op het

Hoe lees ik de Omgevingsvisie?

gebied van duurzaamheid, biodiversiteit en ruimtelijke ontwikkeling. Waarom de gemeente een Omgevingsvisie heeft gemaakt en hoe dat gebeurd is, staat in het onderdeel ‘Inleiding’. Wat is de identiteit van de gemeente Krimpenerwaard? Belangrijke kwaliteiten waar we rekening mee houden staan in het deel ‘Krimpenerwaarden’. De opgaven, uitdagingen en richting voor de toekomst staan in het deel ‘Visie en speerpunten’. We werken aan een toekomstgerichte Krimpenerwaard met Vitale Kernen

Hoe we willen werken met de Omgevingsvisie staat in het onderdeel ‘Aan

en een Krachtig buitengebied passend bij de Krimpener-waarden, de identi-

de slag’.

teit van de Krimpenerwaard.

Inhoud

1

2

Toekomstgerichte Krimpenerwaard

4

Inleiding

6

1.1

Waarom een Omgevingsvisie?

6

1.2

Hoe geeft de Omgevingsvisie richting?

7

1.3

Hoe kwam de visie tot stand?

7

1.4

Relatie met geldende structuurvisies en wet- en regelgeving

8

1.5

Relatie met andere Omgevingsvisies en toekomstig beleid

9

1.6

Milieueffectrapportage

9

Krimpener-waarden

11

2.1

Met welke waarden houden we rekening?

11

2.2

Waarden van heel de Krimpenerwaard

12



Wonen, werken en leven

13



Gezond en veilig

16



Landschap, cultuurhistorie en natuur

17

2.3

Waarden per gebied

19



Identiteits- en Waarden-kaart

19



De Lekstreek

21



Het land van linten en het middengebied

24



De Waterlinie

27



De IJsselstreek

29

2.4

Waarden van de Kernen

32

3

Visie en speerpunten

33

3.1

Toekomstgerichte Krimpenerwaard

33

3.2

Richting- en Ruimte-kaart

34

3.3

Vitale Kernen

37

3.4

Krachtig buitengebied

38



Krachtig buitengebied: Dynamiek langs de rivieren

39



Krachtig buitengebied: Actieve Recreatie

40



Krachtig buitengebied: Duurzaam leven

41



Krachtig buitengebied: Recreatieve beleving

42



Krachtig buitengebied: Veenweide

43



Krachtig buitengebied: Natuur

44

3.5

Speerpunten

45



Speerpunt: toename woningen in relatie tot behoefte

46



Speerpunt: een diverser woningaanbod

47



Speerpunt: versterken van de linten

49



Speerpunt: passende maatschappelijke voorzieningen

51



Speerpunt: bevorderen gezondheid

52



Speerpunt: gezond en veilig woon- en leefklimaat

53



Speerpunt: ruimte voor vitale, toekomstbestendige bedrijvigheid

55



Speerpunt: toeristische en recreatieve voorzieningen ontwikkelen

57



Speerpunt: recreatieve verbindingen verbeteren

58



Speerpunt: toekomstbestendige winkelgebieden

59



Speerpunt: sociale verbinding bevorderen

61



Speerpunt: vergroten fysieke bereikbaarheid

62



Speerpunt: vergroten verkeersveiligheid

64



Speerpunt: digitale bereikbaarheid vergroten

65



Speerpunt: ruimte voor adaptieve landbouw

66



Speerpunt: biodiversiteit vergroten

68

4



Speerpunt: klimaat adaptieve inrichting in de kernen

69



Speerpunt: water vasthouden in het buitengebied

70



Speerpunt: tegengaan van bodemdaling

72



Speerpunt: waterveiligheid als basisvoorwaarde

74



Speerpunt: samenwerken aan goede waterkwaliteit

75



Speerpunt: energiebesparing bevorderen

76



Speerpunt: duurzaam energie opwekken

77



Speerpunt: duurzaam (her)gebruik van grondstoffen

79

Aan de slag

80

4.1

80

Werken in de geest van de Omgevingswet



Initiatief centraal

80



Rol gemeente

80

4.2

Initiatieven



Informeren, samenwerken en participeren

82



Samen met de omgeving (participatie)

82

De Omgevingsvisie geeft richting aan initiatieven

83

 4.3

Het Omgevingsplan

85



De Omgevingsvisie geeft richting aan het Omgevingsplan

85



Ontwikkeling van het Omgevingsplan

85

4.4 5

82

Beleid

85

Bijlagen

86

5.1

Bijlage participatieverslag

87

5.2

Bijlage Verklarende woordenlijst

88

1 1.1

Inleiding Waarom een Omgevingsvisie?

Wat is de impact van toekomstige ontwikkelingen op onze leefomgeving? De gemeente vindt het van belang om richting te geven aan deze ontwikkelingen. Daarom hebben we deze visie voor het hele grondgebied van de gemeente Krimpenerwaard opgesteld. Het opstellen van een Omgevingsvisie wordt bovendien verplicht als de Omgevingswet in 2022 van kracht wordt. De Omgevingsvisie geeft in hoofdlijnen aan hoe de gemeente in

In de Omgevingsvisie gaat het om onze fysieke leefomgeving: onze mogelijkheden om te wonen, werken, recreëren en ondernemen, nu en in de toekomst. Deze Omgevingsvisie nodigt iedereen (inwoners, ondernemers, investeerders, maatschappelijke organisaties en anderen) uit om een bijdrage te leveren aan het versterken van de kwaliteiten van de Krimpenerwaard. De Omgevingsvisie helpt ons om samen te blijven werken aan een gebied waar het prettig wonen, werken, ondernemen en recreëren is.

samenspraak met de gemeenschap de toekomst van de gemeente Krimpenerwaard ziet. De komende jaren willen we werken aan belangrijke opgaven. Denk aan sterke en leefbare kernen, duurzame economische ontwikkeling, de klimaat- en energietransitie en veranderingen in het landelijk gebied. Dit vraagt om een aanpak waarbij alle opgaven op het gebied van de kwaliteit van de leefomgeving, gezondheid, zorg, cultuur, sport, economische ontwikkeling, duurzaam ondernemen, landbouw, wonen, natuur, milieu en water betrokken worden. Met andere woorden: een integrale benadering. Daarvoor zetten we in deze Omgevingsvisie de lijnen uit. Deze lijnen zijn de basis voor de verdere aanpak vanuit de gemeente. Zo vormt de Omgevingsvisie het fundament voor bijvoorbeeld de uitwerking van het Omgevingsplan en ander op te stellen beleid.

6

1.2

Hoe geeft de Omgevingsvisie richting?

De Omgevingsvisie geeft richting aan beleid, initiatieven en ontwikkelingen.

1.3

Hoe kwam de visie tot stand?

De visie is door middel van een participatief proces tot stand gekomen. Daarbij zijn vier fasen doorlopen:

De Omgevingsvisie richt zich vooral op initiatieven en ontwikkelingen die



Ophalen – koesteren en verbeteren:

niet passen binnen de geldende bestemmingsplannen (straks Het Omge-

Hierbij is geïnventariseerd wat van waarde is, wat moet worden gekoes-

vingsplan Krimpenerwaard). Bij deze initiatieven, nieuwe ontwikkelingen of

terd en waar onderwerpen zitten die voor verbetering in aanmerking

nieuw Beleid worden de volgende stappen doorlopen:

komen; 

1.

Past het bij de waarden van het gebied uit deel 2: Krimpener-waarden?

2.

Past het bij de hoofdlijnen van de visie en de speerpunten uit deel 3:

De opgehaalde waarden en verbeterpunten zijn samengebracht en

Visie en speerpunten?

vervolgens teruggelegd bij de betrokken partijen; 

Terugleggen:

Verfijnen – Waarden vastleggen / Speerpunten en gebieden:

De stappen gelden zowel voor particuliere initiatieven als voor projecten

Per deelgebied zijn waarden en opgaven nader uitgewerkt waarop ac-

(van de gemeente). De gemeente denkt graag mee met initiatiefnemers bij

tie nodig is (Speerpunten). Daarna is alles samengebracht in een con-

de uitwerking van initiatieven.

cept Omgevingsvisie;

Vanaf 2022 kunnen initiatiefnemers, in de basis, rekenen op een snelle



Vastleggen:

afhandeling van hun (formele) aanvraag voor een omgevingsvergunning.

Tenslotte doorloopt de ontwerp-Omgevingsvisie een formele procedure

We leggen de focus op het voortraject. Hoe we in dat voortraject met initia-

van terinzagelegging en vaststelling.

tiefnemers willen samenwerken, staat in deel 4 van deze Omgevingsvisie: Aan de slag .

7

van Riek Bakker (in opdracht van een onafhankelijke waardcommissie), het “Panorama Krimpenerwaard” van Sybilla Dekker en het gebiedsbod vanuit het MIRT-traject meegenomen als belangrijke inbreng voor deze Omgevingsvisie. Ook is gekeken naar beleidsdocumenten en verordeningen die de gemeente en andere overheden hebben vastgesteld. Al deze inbreng is gewogen en meegenomen om keuzes te maken en richting te geven aan de toekomst van de Krimpenerwaard.

1.4

Relatie met geldende structuurvisies en wet- en

regelgeving De Omgevingsvisie komt in de plaats van nu nog geldende structuurvisies onder de Wet op de ruimtelijke ordening. Deze structuurvisies vervallen dan ook bij vaststelling van de Omgevingsvisie. In alle fasen is met veel mensen gesproken, zowel met inwoners, onderne-

De Omgevingsvisie bevat volgens de Omgevingswet (artikel 3.2 ):

mers, (maatschappelijke) organisaties en andere overheden als binnen het



De hoofdlijnen van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving;

gemeentehuis. In de Bijlage participatieverslag is een overzicht opgenomen



De hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling, het gebruik, het

van de participatiemomenten.

beheer, de bescherming en het behoud van het grondgebied; 

Bij het schrijven van de Omgevingsvisie is breed gekeken naar trends en ontwikkelingen die spelen en naar verschillende documenten en visies binnen en buiten de gemeente. Zo zijn de “Visie op de Krimpenerwaard”

8

De hoofdzaken van het beleid op alle relevante terreinen van de fysieke leefomgeving.

De Omgevingswet biedt geen grondslag om verdere inhoudelijke regels te

provincies. Daarom is het essentieel om de opgaven, plannen en verant-

stellen over de Omgevingsvisie (behalve onderstaande algemene beginse-

woordelijkheden van naastliggende gemeenten of provincies te kennen.

len). Anders gezegd: de Omgevingsvisie is vormvrij. De gemeente bepaalt

Een goede samenwerking, afstemming en verbinding is dan noodzakelijk.

dus zelf hoe gedetailleerd het (delen van) de Omgevingsvisie opstelt. Dit

In deze Omgevingsvisie zetten we de koers van de gemeente Krimpener-

geeft ruimte om op lokale behoeften te kunnen inspelen. Afhankelijk van

waard neer. Dit is de basis om in gesprek te gaan met andere overheden.

de ambities, tijdhorizon, het gebied en de gekozen sectoren en thema's, kan iedere gemeente dus een eigen invulling geven aan de Omgevingsvisie.

Bij het ontwikkelen van nieuw beleid en/of nieuwe ontwikkelingen moet

Overeenkomstig artikel 3.3 van de Omgevingswet is bij het opstellen van de

rekening gehouden worden met de Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie is

Omgevingsvisie rekening gehouden met een aantal beginselen:

hierbij richtinggevend.



Het voorzorgsbeginsel;



Het beginsel van preventief handelen;



Het beginsel dat milieuaantastingen bij voorrang aan de bron bestre-

1.6

den moeten worden;

Voor deze Omgevingsvisie is geen milieueffectrapportage (m.e.r.) opge-

Het beginsel dat de vervuiler betaalt.

steld. Vanwege het karakter van deze visie is dat ook niet nodig. Er worden



Milieueffectrapportage

geen concrete locaties voor ruimtelijke ontwikkelingen aangewezen. Ook worden er geen ontwikkelingen benoemd die het doorlopen van een m.e.r.1.5

Relatie met andere Omgevingsvisies en toekomstig

beleid

procedure nodig maken. In plaats van concreet aan te geven wat op welke plaats mogelijk is, geeft de Omgevingsvisie een kader waarbinnen ontwik-

De Omgevingsvisie van de gemeente Krimpenerwaard kan gevolgen heb-

kelingen mogelijk zijn. Dit kader omvat ook milieurelevante kernprincipes

ben voor omliggende gemeenten en de provincie en andersom. Afstem-

zoals natuur, cultuurhistorie, ruimtelijke identiteit en stilte. De Omgevings-

ming hierover heeft plaatsgevonden. De verantwoordelijkheden en

visie omvat dus globale ruimtelijke ontwikkelingen, waardoor eventuele

ambities van een overheid houden namelijk niet op bij de grens. Denk hier-

milieueffecten op voorhand niet betrouwbaar zijn in te schatten. Bij de uit-

bij aan de regionale energiestrategie (RES). Besluiten binnen de ene ge-

werking van plannen zal dit aan de orde komen.

meente of provincie kunnen gevolgen hebben voor andere gemeenten of 9

2

2.1

Krimpener-waarden Met welke waarden houden we rekening?

De waarden van de Krimpenerwaard gaan over de identiteit en kwaliteit van onze leefomgeving. Het gaat over de geschiedenis, de manier van samenleven en het landschap. Wat maakt de Krimpenerwaard tot de Krimpenerwaard? Wat is belangrijk

in

de

leefomgeving?

Alle

waarden

vormen

samen

de

Krimpenerwaard. Ze kunnen inspiratie geven. En ze kunnen een vliegwiel vormen voor nieuwe ontwikkelingen. Wij willen onze waarden koesteren en ontwikkelen. Zo werkt de gemeente Krimpenerwaard aan een waardevolle toekomst. Om de omgevings- en ruimtelijke kwaliteit van de gemeente Krimpenerwaard ook voor de toekomst te borgen, hebben we in deze Omgevingsvisie aangegeven wat we als gemeenschap en gemeente binnen de Krimpenerwaard de belangrijkste waarden vinden. Dit noemen we de “Krimpenerwaarden”. De identiteit is de aard of karakteristiek van een gebied dat is ontstaan in de loop der eeuwen. Dit gaat zowel over de zichtbare, ruimtelijke kwaliteiten en kenmerken als de sociaal-culturele waarden van een gebied. Deze

De “Krimpener-waarden” zijn als volgt opgedeeld: 

Waarden van heel de Krimpenerwaard;



Waarden per gebied;



Waarden van de Kernen.

Hiermee wordt het duidelijk welke waarde waar van belang is. Sommige ontwikkelingen passen wel op de ene, maar niet op de andere plek. Daarom worden per gebied inspiratie en kansen geboden voor wat daar past.

waarden en de samenhang tussen deze waarden vormen de identiteit van een gebied.

11

2.2

Waarden van heel de Krimpenerwaard

De Krimpenerwaard bestaat uit een veenweidegebied met daarin de dorpskernen Ammerstol, Bergambacht, Berkenwoude, Gouderak, Haastrecht, Krimpen aan de Lek, Lekkerkerk, Ouderkerk aan den IJssel, Schoonhoven, Stolwijk, Vlist en een aantal buurtschappen. De totale oppervlakte van Krimpenerwaard is 161 km2. De Krimpenerwaard ligt dichtbij Rotterdam, Utrecht, Gouda en de Drechtsteden. Hier kun je landelijk wonen en recreëren op korte afstand van de stad. Er is een grote variëteit aan bedrijven door onder andere de arbeidsethos en de nabijheid van de haven van Rotterdam. De weilanden zijn van belang voor de melkproductie en maken gedeeltelijk onderdeel uit van het netwerk van natuurgebieden van Nederland. Hierna beschrijven we de waarden van heel de Krimpenerwaard op het gebied van: 

Wonen, werken en leven;



Gezond en veilig;



Landschap, cultuurhistorie en natuur.

12

W on e n, we rke n e n l e v en

Voor mensen die zorg en/of begeleiding nodig hebben, zijn allerlei onder-



Rustig landelijk woonklimaat vlakbij steden;

steunende voorzieningen aanwezig. Verspreid in de gemeente zijn eerste-



Krachtige lokale samenleving ;

lijnszorgvoorzieningen zoals huisarts en fysiotherapie. In Schoonhoven is



Ondernemend karakter;

een gezondheidscentrum met een locatie van het Groene Hart Ziekenhuis



Ontspannende recreatiemogelijkheden.

aanwezig.

Rustig landelijk woonklimaat vlakbij steden Krimpenerwaard biedt een landelijk, dorps en veilig woonmilieu vlakbij steden als Rotterdam, Utrecht en Gouda. Men kan er wonen in de rust en ruimte van het buitengebied of de landelijke kernen en buurtschappen. In veel kernen is de leefomgeving erg stenig en is beperkt groen aanwezig. Hierdoor is in de kernen de groene omgeving vaak niet goed herkenbaar. In de linten in het buitengebied en aan de randen van de kernen is de groene omgeving vaak juist wel goed zichtbaar. Van de mensen die buiten de Krimpenerwaard werken, werken relatief veel mensen in steden als Rotterdam, Utrecht en Gouda. Krachtige lokale samenleving De kernen en buurtschappen hebben een krachtige lokale samenleving en een sterke saamhorigheid. In elke kern is een ontmoetingsruimte aanwezig. In de meeste kernen zijn veel (sport-) verenigingen, vrijwilligers en betrok-

Ondernemend karakter

ken maatschappelijke organisaties. In een aantal grotere kernen zijn cen-

Het ondernemende karakter van de Krimpenerwaard uit zich in een grote

trumvoorzieningen.

diversiteit aan bedrijvigheid. De Krimpenerwaard heeft een aantal innova-

Een

deel

van

de

inwoners

is

lid

van

een

kerkgenootschap. Voor hen zorgt de kerk voor onderlinge verbondenheid.

tieve bedrijven die niet alleen nationaal opereren. Er zijn diverse bedrijven 13

die zich op de wereldmarkt bewegen. In de Krimpenerwaard zien we ook veel gespecialiseerde lokale bedrijven, een groot aantal bedrijven in de maakindustrie, bouw en logistiek. Daarnaast zien we bedrijven specifiek gerelateerd aan de binnenvaart. Veel van de bedrijven danken hun situering onder andere aan de gunstige geografische ligging van de Krimpenerwaard ten opzichte van de Rotterdamse haven en de hieruit voortkomende import- en exportstromen. In de Krimpenerwaard bevinden zich van oudsher veel familiebedrijven die door de tijd heen vaak meer uitbreidingsruimte behoeven. De weilanden in de Krimpenerwaard zijn voor een groot deel in agrarisch gebruik door de melkveehouderij. Dit is van belang voor de voedselvoorziening. Melk en kaas worden doorgevoerd via de groothandel of verkocht op de boerderij. De Krimpenerwaard kent een hoge arbeidsmoraal. De lokale verbonden-

Het Loetbos en recreatiegebied Krimpenerhout trekken vooral inwoners uit

heid is te zien aan de maatschappelijke betrokkenheid van ondernemers

de Krimpenerwaard zelf. De Vlist trekt veel dagrecreanten. Toeristen ko-

en de hoeveelheid familiebedrijven met veel medewerkers die in de Krim-

men ook af op de kernen. Zoals zilverstad Schoonhoven met het Zilver-

penerwaard wonen.

museum en de vele juweliers of goud- en zilverwerkplaatsen en Haastrecht met museum Bisdom van Vliet. Er zijn verschillende culturele voorzienin-

Ontspannende recreatiemogelijkheden

gen en door het jaar heen worden allerlei evenementen en activiteiten ge-

De Krimpenerwaard trekt mensen aan om te komen fietsen, wandelen en

organiseerd.

varen. Agrariërs grijpen de kans om recreanten op hun erf te verwelkomen. Op veel plekken worden streekproducten aangeboden.

14

Kansen waarden Wonen, werken en leven: 

Nieuwe woonmilieus die passen bij het rustige, landelijke karakter;



Aandacht geven aan groen in de wijken om het landelijke karakter ook in de kernen herkenbaar te maken;



Bij ontwikkelingen in de kernen ook kijken naar de gevolgen voor het sociale netwerk binnen die kernen;



De gemeenschapszin en saamhorigheid in de kernen benutten om voorzieningen te behouden en te ontwikkelen voor de toekomst;



Het ondernemende karakter benutten bij nieuwe innovaties;



Een toekomstgerichte ontwikkeling van de agrarische sector als beheerder van het landschap;



Het dagrecreatieve karakter van de Krimpenerwaard versterken en benutten om toerisme en verblijfsrecreatie verder te ontwikkelen;



Ondernemers faciliteren als belangrijk fundament voor vitale gemeenschappen (ze zorgen voor werkgelegenheid, sponsoring, etc.).

15

G e zo n d e n v ei l ig

nen. Het geluidsniveau is in heel de gemeente over het algemeen laag.



Hechte veilige gemeenschappen;

Daarnaast is er weinig lichtvervuiling. Het middengebied is ’s nachts een



Robuuste dijken;

van de donkerste gebieden in het Groene Hart.



Schone gezonde leefomgeving;



Sport en beweging.

Sport en beweging Sporten en bewegen is een belangrijk onderdeel in de samenleving van

Hechte veilige gemeenschappen

gemeente Krimpenerwaard. De elf kernen van de gemeente Krimpener-

De lokale samenleving biedt sociale veiligheid. Mensen kijken om naar

waard hebben een sterk ontwikkeld verenigingsleven. Het aanbod aan

elkaar en zetten zich in voor de eigen kern. Een boodschap doen voor bu-

sportvoorzieningen draagt bij aan ontmoeting en daarmee de leefbaarheid

ren, op elkaars kinderen passen en samen de jaarmarkt organiseren: in de

in de kernen. De gemeente Krimpenerwaard zet zich in om het huidige

Krimpenerwaard zijn dat normale dingen om te doen. De Krimpenerwaard

brede sportaanbod te behouden

is een veilige gemeente, met weinig diefstal, inbraak of andere criminaliteit.

De wijze van sporten en bewegen verandert continu. Denk hierbij aan de toename van sport en bewegen buiten het verenigingsleven om. Ook de

Robuuste dijken

vergrijzing vraagt om een andere inrichting van sportaccommodaties. Hier

De dijken beschermen de gemeente en het gebied verder stroomopwaarts

speelt de gemeente op in.

tegen overstroming. Ondanks de hoge grondwaterstand krijgt men door het robuuste watersysteem niet snel natte voeten. De dijken en het watersys-

Kansen waarden Gezond en veilig:

teem worden beheerd door de waterschappen.



De kracht uit de lokale samenleving benutten om bij te dragen aan een veilige gemeenschap;

Schone gezonde leefomgeving



en waterstanden in de rivier beleefbaar maken;

De kwaliteit van de lucht en het relatief lage geluidsniveau maken de Krimpenerwaard tot een schone en gezonde leefomgeving. De concentratie

Dijken zichtbaar en herkenbaar maken en houden. Het hoogteverschil



De schone, rustige en gezonde leefomgeving benutten. Denk hierbij

stikstof en fijnstof is relatief laag voor een gebied in de Randstad. De water-

aan gezond wonen, zorg, recreatie. Benutten van de stilte in de aanwe-

kwaliteit in de ondergrond is zo goed, dat hier drinkwater uit wordt gewon-

zige stiltegebieden door bijvoorbeeld passende recreatie, biodiversiteit.

16

La n d s ch a p , c u lt u ur hi s tor i e e n n a tu ur 

Veenweidepolder met herkenbare ontstaansgeschiedenis;



Natuurfunctie.

Veenweidepolder met herkenbare ontstaansgeschiedenis De Krimpenerwaard bestaat uit laaggelegen veenpolders in een rivierengebied. Samen met de Lopikerwaard is de Krimpenerwaard het grootste veenweidegebied van Nederland. De Krimpenerwaard is een belangrijk onderdeel van het Groene Hart. De Krimpenerwaard is omringd door rivieren: 

de brede Lek (en een klein stuk Nieuwe Maas) aan de zuidkant;



de smallere kronkeligere Hollandsche IJssel aan de noordkant;



het riviertje Vlist aan de oostkant.

Ten oosten van de Vlist begint de Lopikerwaard, waarvan een deel bij de gemeente Krimpenerwaard hoort. De rivieren zijn belangrijke oude handelsroutes. Door het ontginnen van het veenweidegebied zijn langgerekte, door sloten gescheiden kavels ontstaan. Voor de landbouw zijn deze relatief natte percelen vooral geschikt voor grasland. Hierdoor is het agrarisch landschap open en groen.

De bewoning van het gebied begon op de oeverwallen en verhogingen (donken) langs de rivieren. Van daaruit is in de middeleeuwen begonnen het achterliggende veengebied te ontginnen. De oriëntatie op de rivieren en de ontginningsgeschiedenis is in het landschap nog goed zichtbaar. De meeste kernen en buurtschappen liggen bij een van de rivieren. In de kernen is de ontwikkeling met de historische gelaagdheid vaak goed herkenbaar.

17

Omdat de wegen langs de rivieren op de dijken liggen, is er langs de randen



van de Krimpenerwaard uitzicht op het binnen- en buitendijkse landschap en de bebouwing. Dit is cultuurhistorisch waardevol. Natuurfunctie De weilanden van de Krimpenerwaard hebben deels een natuurfunctie. Een gebied van 2.250 hectare is in ontwikkeling als onderdeel van het NatuurNetwerk Nederland (NNN). Dit netwerk behoudt en vergroot de biodiversiteit in Nederland. Het open en rustige veenweidegebied is aantrekkelijk voor weidevogels. In het gebied komen o.a. de bedreigde grutto, tureluur, veldleeuwerik, zwarte stern en scholekster voor (bron: www.nvwk.nl). Natuurwaarden zijn te vinden langs de oevers van sloten, langs de tiendwegen, landscheidingen en in landschapselementen zoals veenputten, boezems, moerassen en eendenkooien. In de Krimpenerwaard is het op veel plekken relatief rustig. Om dit te behouden en de natuur haar rust te gunnen zijn er stiltegebieden aangewezen. Kansen waarden Landschap, cultuurhistorie en natuur: 

Versterken van de verschillende landschappelijke waarden van de gebieden in de Krimpenerwaard. In Waarden per gebied is dit verder uitgewerkt;



18

Beleefbaar maken van erfgoed;

Gebieden met natuurwaarden met elkaar verbinden, zodat deze versterkt worden;



Natuur beleefbaar maken voor bewoners en bezoekers.

2.3

Waarden per gebied

De Krimpenerwaard ligt tussen drie rivieren, dicht bij stedelijke gebieden en is onderdeel van de Oude Hollandse Waterlinie. Het buitengebied van de gemeente Krimpenerwaard is op de ene plek agrarisch, op de andere meer natuur en op een ander deel is er veel bedrijvigheid of toerisme. Er is goed onderscheid te maken tussen de verschillende deelgebieden met elk hun

Door gebruik te maken van de identiteit en de waarden versterken we het onderscheidend vermogen van de gemeente. De identiteit en waarden zijn het vertrekpunt voor nieuwe ontwikkelingen. Het behouden en versterken hiervan draagt bij aan de aantrekkelijkheid van de Krimpenerwaard. In de identiteits- en waardenkaart staan de identiteit en waarden van de Krimpenerwaard op het gebied van landschap en bebouwing verbeeld.

eigen waarden. Nieuwe ontwikkelingen dienen zo veel mogelijk aan te sluiten op de waarden in het gebied en deze waar mogelijk te versterken. Om inspiratie te geven zijn voor ieder deelgebied kansen benoemd. Voor een verdieping van de identiteit en waarden van de kernen verwijzen we naar het rapport ‘Koers en kader Krimpenerwaard’. De verschillende gebieden en waardes zijn weergegeven op de ‘Identiteits-

We onderscheiden op deze kaart de volgende gebieden met ieder hun eigen identiteit: •

De Lekstreek;

•

Het land van linten en het middengebied;

•

De Waterlinie;

•

De IJsselstreek.

en Waarden-kaart’. De waarden van de kernen staan beschreven in “Koers en Kader KrimI d en t it e it s - e n W a ar d e n- k a ar t

penerwaard” en zijn weergegeven op de kaart.

Om te weten wat bij de gemeente Krimpenerwaard past is het nodig de eigen identiteit en waarden van de Krimpenerwaard te kennen. Dit gaat zowel om de ruimtelijke kwaliteiten en kenmerken als de sociale kwaliteiten en kenmerken. “Hoe ervaart de gemeente zichzelf en waarin is zij onderscheidend?”

19

20

D e L ek s tr eek Ambitieus en innovatief De Lekstreek bestaat uit de Lek en de zone van bebouwing en bedrijvigheid op de oeverwal langs de dijk. Dit deelgebied strekt zich uit van Schoonhoven tot en met Krimpen aan de Lek. Ook de kernen Ammerstol, Bergambacht en Lekkerkerk liggen in deze zone. Waarden Lekstreek: 

Industriële en watergebonden activiteiten;



Eén lang bebouwingslint langs de Lekdijk;



Buitendijkse groengebieden;



Vanaf de dijk zicht op het landschap;



Industrieel en maritiem erfgoed langs de Nieuwe Maas en Lek;



Cultuur en recreatie in kernen en langs de Lekdijk.

Industriële en watergebonden activiteiten

Eén lang bebouwingslint langs de Lekdijk

De Lek is een belangrijke route voor de binnenvaart vanuit de havens van

Langs de Lekdijk ligt een vrijwel aaneengesloten lint van woningen en

Rotterdam naar het achterland. Dit geeft een aantrekkingskracht voor be-

boerderijen. Het bebouwingslint is ontstaan doordat vanuit de dijk het ach-

drijven die voor hun transport gebruik kunnen maken van de rivier. Langs

tergelegen veengebied werd ontgonnen. Om het gebied te ontwateren wer-

de rivier zijn allerlei watergebonden activiteiten en industriële bedrijven te

den langgerekte smalle kavels met brede sloten aangelegd. Door de

vinden. Deze zone loopt door naar de Stormpolder (hotspot maritieme

dijkversterkingen zijn de woningen lager ten opzichte van de dijk komen te

maakindustrie) in Krimpen aan de IJssel. Langs de Lek, de Nieuwe Maas en

liggen. Bij Lekkerkerk en Schuwacht bevindt zich op een aantal plekken aan

de Bakkerskil zijn aanlegsteigers, insteekhavens en aanlegkades. Ook het

het bebouwingslint tweedelijns bebouwing. Dit betekent dat er achter de

midden- en kleinbedrijf heeft zich van oudsher in de Lekstreek gevestigd.

gebouwen aan de dijk nog een tweede ‘rij’ of ‘lijn’ met bebouwing is. 21

Buitendijkse groengebieden

tuurlijk zilversmidwerkplaatsen. Deze rijke historie van Schoonhoven is

De Lek/Nieuwe Maas staat onder invloed van eb en vloed. De hoofdstroom

duidelijk zichtbaar.

die dicht langs de dijk loopt is een brede, dynamische rivier. Langs de Lek

De rivieren kennen nog plekken die herinneren aan het verleden, zoals

(en de Nieuwe Maas; daar ligt juist natuurgebied De Zaag) liggen buiten-

oude havens, pakhuizen (bijvoorbeeld in Schoonhoven), oude scheepswer-

dijkse gebieden die zijn ingericht als natuurgebieden. Van oudsher zijn hier

ven (bijvoorbeeld in Schuwacht), de pijlschaalhuisjes en dijkbewakingspa-

ook bedrijven gevestigd.

len.

Vanaf de dijk zicht op het landschap

Cultuur en recreatie in kernen en langs de Lekdijk

Langs de Lek is het landschap weids en open, met diepe langgerekte kavels

De Lekdijk is een fietsroute voor recreanten. Theetuinen, restaurants,

vanaf de rivierdijk. Tussen de bebouwing door is zicht over de weilanden.

jachthavens, campings en bed & breakfasts zorgen voor overnachtings- en

Aan de andere kant is een weids uitzicht over de Lek. Het gebied tussen

eetgelegenheden. In de kernen langs de Lek zijn diverse culturele en recre-

Schoonhoven en Bergambacht heeft langgerekte kavels, maar door de ho-

atieve activiteiten mogelijk.

gere ligging en de bodem is het landschap kleinschaliger met boomgaarden en moestuinen.

Kansen Lekstreek: 

Industrieel en maritiem erfgoed langs de Nieuwe Maas en Lek Het gebied langs de Lek/Nieuwe Maas kent een rijke industriële, ambachte-

buitendijkse landschap; 

lijke en maritieme historie. Dit is te zien in hoe het gebied is ingericht. De Lek werd vooral door visserij en scheepsbouw gedomineerd. Verder was de



Kenmerkende verschillen tussen de twee rivieren, zoals de verschillen in weidsheid en breedte, beter beleefbaar maken;



lang een belangrijk centrum voor de handel in onder andere hennep en kaas. Maar ook was er veel nijverheid, zo waren er vele fabrieken en na-

Het karakter van Lek en Nieuwe Maas als dynamische getijdenrivieren beleefbaar maken en versterken;

Lek van belang vanwege het riet; langs beide rivieren bevonden zich vele touwfabrieken. Later werd de waterwinning belangrijk. Schoonhoven was

Herkenbaar houden van het verschil tussen het binnendijkse en het

Uitzicht op het landschap vanaf de wegen op de dijken zoveel mogelijk behouden;



Het industriële en maritieme cultuurhistorisch waardevolle karakter van het gebied herkenbaar en beleefbaar maken;

22



Toeristische ontwikkeling bevorderen;



Versterken en benutten van de industriële en havengebonden activiteiten.

23

H et l an d v a n li n te n e n h e t m i d de n ge b ie d

Door de ontwikkelingen in de landbouw wordt het landbouwverkeer in het

Beleefbare openheid en verborgen schatten

gebied groter en zwaarder. Hierdoor staan verkeersveiligheid en wegbe-

Het land van linten met hierin het bijzondere middengebied is het centrale

heer onder druk.

veenweidegebied tussen de rivieren van de Krimpenerwaard. De kernen

De Krimpenerwaard heeft een relatief hoge grondwaterstand. Hierdoor is

Stolwijk, Vlist en Berkenwoude liggen centraal in dit gebied.

de landbouw in de Krimpenerwaard minder intensief dan in andere delen van Nederland. Steeds meer agrarische bedrijven werken verder toe naar

Waarden van het land van linten en het middengebied

een productie passend bij de lokale omstandigheden. Bijvoorbeeld met een



Agrarisch karakter;

hogere grondwaterstand, biologische productie of natuurbeheer.



Oorspronkelijk, middeleeuws landschap;



Karakteristiek middengebied;

Oorspronkelijk, middeleeuws landschap



Lange bebouwingslinten;

Het veenweidegebied kent een eeuwenoude geschiedenis. Dit is terug te



Openheid met ruimte voor weidevogels en natuurwaarden;

zien in de langgerekte graslandpercelen afgewisseld met kades, weteringen



Waterrijk gebied met hoge grondwaterstand;

en tiendwegen. De ontwatering en bodemdaling maakte efficiënte water-



Fiets- en wandelrecreatie en recreatiegebieden;

huishouding noodzakelijk. Het landschap kende molens, boezems en wa-



Kleinschalige bedrijvigheid.

tersystemen. Dat stelsel is zichtbaar in de cultuurhistorische en landschappelijke elementen. Daarnaast zijn er nog restanten van oude

Agrarisch karakter

dijkdoorbraken, ook wel ‘wielen’ genoemd, te zien. Ook hakhout, eenden-

Het veenweidegebied is een typisch Hollands landschap met weilanden,

kooien en pestbosjes zijn nog herkenbaar. Door de manier van ontginnen

karakteristieke boerderijen en rijen knotwilgen. Het grootste gedeelte van

zijn de wegen en bebouwingslinten langgerekt en oost-west georiënteerd.

de weilanden is in agrarisch gebruik. De belangrijkste agrarische sector is de melkveehouderij. De wereldberoemde Goudse Kaas is voor een deel

Karakteristiek middengebied

afkomstig uit de Krimpenerwaard.

Het landschap is vooral in het middengebied nog in grote mate intact. Het middengebied in Krimpenerwaard ligt ver van de rivieren. Hier is het landschap als laatste ontgonnen. Dit gebied ligt binnen de oorspronkelijke land-

24

scheidingskaden, vaarten en vlieten en heeft een kleinschalige slotenstruc-

Openheid met ruimte voor weidevogels en natuurwaarden

tuur. Hier is op meer plekken beplanting, zoals erfbeplanting, boomgaar-

Het veenweidegebied heeft een open karakter. Het is hier rustiger dan in de

den, rijen knotwilgen en bomen langs kades en poldersloten.

relatief drukke Lek- en IJsselstreek. Rust en de openheid van de weilanden

De provincie Zuid-Holland heeft dit gebied benoemd als ‘kroonjuweel’ om-

maken het gebied aantrekkelijk voor weidevogels. In het noorden en ten

dat het in sterke mate bepalend is voor de identiteit en herkenbaarheid van

westen van Berkenwoude ligt een groot gedeelte nieuwe natuur. Hierdoor

het landschap.

worden bestaande natuurgebieden (zoals het Loetbos) en nieuw ontwikkelde natuurgebieden met elkaar verbonden. Om het beheer van deze ge-

Lange bebouwingslinten

bieden te verzorgen zijn diverse agrarische bedrijven in deze streek

In het buitengebied liggen lange bebouwingslinten met historische boerde-

omgeschakeld naar een meer extensieve en natuurinclusieve bedrijfsvoe-

rijen. Door de ontginning vanuit de rivieren hebben de linten een oost-west

ring. Om de rivier de Loet en het Loetbos met de Lek te verbinden wordt

oriëntatie. In de linten zijn open ruimtes, waardoor vanuit het lint zicht is op

tussen Lekkerkerk en Bergambacht nieuwe natuur gerealiseerd.

het achterliggende veenweidegebied. De linten hebben onderling een verschillend karakter. De dubbele linten (Benedenkerkseweg, het Beijersche en Bovenkerkseweg) hebben aan beide kanten van een wetering een weg met bebouwing. Deze dubbele linten hebben een hoge cultuurhistorische waarde. De enkele linten (o.a. Koolwijkseweg, Benedenberg, Zuidbroek, Bovenberg, Achterbroek, Tussenlanen) hebben bebouwing aan beide zijden van een weg met vaker open ruimtes. Vaak ligt langs de weg een bredere waterloop en een smallere sloot of greppel. In noord-zuid richting liggen polderwegen en verbindingswegen (vaak oude kerkwegen). Deze zijn meestal onbebouwd. Op enkele plekken zijn woningen in korte linten op ondiepe kavels aanwezig.

25

Waterrijk gebied met hoge grondwaterstand Water is onmisbaar voor het veenweidegebied. De beheersing van water is

Kansen land van linten en het middengebied:

belangrijk bij landbouw en het beschermen van woningen en infrastruc-



tuur. In de Krimpenerwaard is het waterpeil relatief hoog. Dit is kenmerkend voor het veenweidegebied in het Groene Hart.

lijkheden; 

Het oorspronkelijke veengebied werd ontwaterd om het geschikt te maken voor landbouw. Door de ontwatering klinkt het veen in, waardoor de bodem

 

Laat de inrichting van natuurgebieden het landschappelijk karakter versterken;



Verbeter de ontsluiting voor de landbouw passend in het landschap;



Combineer natuurontwikkeling, biodiversiteit en passende waterpeilen

In de Krimpenerwaard zijn mogelijkheden voor fietsen, wandelen en varen. Vanuit de kernen van de Krimpenerwaard fiets, wandel of vaar je zo het

Benut en respecteer de cultuurhistorische waarden, natuurwaarden en landschappelijke waarden bij ontwikkelingen;

rivieren juist stijgen. Fiets- en wandelrecreatie en recreatiegebieden

Benut en respecteer het cultuurhistorische waardevolle landschap bij toeristische ontwikkelingen;

daalt. Hierdoor komt het gebied steeds lager te liggen ten opzichte van de omgeving. Dit zorgt voor uitdagingen, omdat de zeespiegel en het peil in de

Verbeteren van de polders en natuurgebieden voor recreatieve moge-

in gebieden met de grootste bodemdaling; 

Maak onderscheid tussen natuurlijk ingerichte en beheerde graslanden

gebied in. In de linten verkopen agrariërs streekproducten. Ook zijn er

en de landbouwkundig meer optimaal ingerichte gebieden in de buurt

overnachtingsmogelijkheden in een bed & breakfast op een boerenerf. Het

van de agrarische bedrijven (huiskavels);

Loetbos en de Krimpenerhout zijn aangelegde recreatiegebieden. De Krimpenerhout heeft een mooie zwemplas met een strand. Het Loetbos kan wandelend en per kano verkend worden. Kleinschalige bedrijvigheid In het land van linten en het middengebied is veel kleinschalige bedrijvigheid. Het gaat om bijvoorbeeld recreatievaart, kleinschalige overnachtingsmogelijkheden, kleinschalige horeca en zorgboerderijen.

26



Voormalige agrarische bebouwing benutten voor andere functies zoals kleinschalige bedrijvigheid, wonen en recreatie.

D e W a te rl i ni e Pittoresk, recreatief en ontspannen Het gebied de Waterlinie bestaat uit de rivier de Vlist die tussen Haastrecht en Schoonhoven ligt. Langs de Vlist liggen het dorpje Vlist en buurtschap Bonrepas. Ook de omliggende polders horen bij dit deelgebied. Waarden Waterlinie 

Ontspannen wonen en recreëren langs de Vlist;



Kleinschalig bebouwingslint met historische bebouwing;



Zichtbaarheid van de Oude Hollandse Waterlinie.

Ontspannen wonen en recreëren langs de Vlist Langs de rivier de Vlist is het ontspannen wonen en recreëren. Er zijn historische boerderijen, rietkragen, rijen knotwilgen en bruggetjes. Het is er aantrekkelijk om rustig te wonen, te fietsen, te wandelen of over de rivier te varen. Langs de Vlist is zicht op de achtergelegen weilanden en natuurgebieden. Een aandachtspunt in dit gebied is (toeristisch) verkeer langs de Vlist dat voor geluidsoverlast zorgt. Zowel langs de Vlist als in de kernen Haastrecht en Schoonhoven zijn delen Kleinschalig bebouwingslint met historische bebouwing De bebouwing aan weerszijden van de Vlist bestaat uit woningen en boerderijen. Hier staan diverse statige historische boerderijen.

aangewezen als beschermd dorps- en stadsgezicht. Langs de Vlist liggen drie historische molens. Tussen de bebouwing zijn open plekken met zicht over de weilanden. De bebouwing wordt afgewisseld met sloten die haaks op de Vlist liggen.

27

Zichtbaarheid van de Oude Hollandse Waterlinie De rivier de Vlist is onderdeel van de Oude Hollandse Waterlinie. Deze verdedigingslinie uit de 17e eeuw bestaat uit dijken, kaden, forten, schansen en vestingsteden, waaronder Schoonhoven. Door de polders onder water te zetten kon de vijand niet verder komen. De Koeneschans, een eilandje in het veenriviertje de Vlist, is een overblijfsel hiervan. De Franse kade moest ervoor zorgen dat de Krimpenerwaard niet verder onder water kwam te staan. Door de hele Krimpenerwaard zijn resten te vinden die deze geschiedenis vertellen. Kansen De Waterlinie: 

Benut de kwaliteiten langs de Vlist om het bestaande woonmilieu te versterken;



Maak gebruik van en respecteer de historie om de recreatieve toegankelijkheid en verblijfswaarde te vergroten;



Versterken van de toeristisch recreatieve verbindingen tussen Nieuwpoort, Oudewater en Gouda;



Beleefbaar maken van de Oude Hollandse Waterlinie door de Vlist als belangrijke historische ader te benutten;



Fiets- en wandelroutes met elkaar verbinden, zodat ontmoeting in de openbare ruimte gestimuleerd wordt en het gebied beleefbaar is.

28

D e I J s se l st re ek Traditioneel, agrarisch en saamhorig De IJsselstreek is het gebied rond de Hollandsche IJssel, die ten oosten van Haastrecht de Krimpenerwaard binnen stroomt. Langs de Hollandsche IJssel liggen de kernen Haastrecht, Gouderak, Ouderkerk aan den Ijssel, de buurtschappen Boven-Haastrecht, Beneden-Haastrecht, Stolwijkersluis, Lageweg en een aantal bedrijventerreinen. Ook de polders langs de Hollandsche IJssel horen bij dit deelgebied. Het deel tussen Krimpen aan den IJssel en Gouda heeft een ander karakter dan het deel tussen Gouda en Oudewater. Waarden IJsselstreek  Eén lang woon- en werklint langs de IJssel met lange, smalle kavels vanaf de rivierdijk; 

Kleinschalige, slingerende rivier met hechte gemeenschappen;



Vanaf de dijk uitzicht over het landschap.

De werkgebieden liggen soms binnendijks en soms buitendijks. Een aantal bedrijven heeft via kades de mogelijkheid om aan- of afvoer over de rivier te laten plaatsvinden. Het bedrijventerrein rond de entree van Krimpener-

Eén lang woon- en werklint langs de IJssel met lange, smalle kavels vanaf de rivierdijk Langs de Hollandsche IJssel ligt tussen Gouda en Krimpen aan den IJssel een vrijwel aaneengesloten lint van woningen, boerderijen, bedrijfsgebou-

waard bij de Gouderaksebrug is het grootste in dit deelgebied. Het bebouwingslint schakelt de kernen langs de rivier aan elkaar. Doorgaande wegen lopen over het dijklint door de kernen Gouderak en Ouderkerk aan den IJssel. Dit zorgt voor verkeersoverlast.

wen en bedrijventerreinen. Dit bebouwingslint heeft grotendeels een kleinschalig, landelijk en agrarisch karakter. Tussen de woonlinten liggen werkgebieden met een grootschaliger karakter.

Tussen Gouda en Oudewater heeft het gebied een rustiger en groener karakter. Het lint is minder intensief bebouwd en er zijn veel open ruimtes 29

tussen de bebouwing. Ook in dit gebied liggen zowel bedrijven als wonin-

De buitendijkse gebieden langs de Hollandsche IJssel worden ‘zellingen’

gen aan de Hollandsche IJssel, maar minder intensief dan in het andere .

genoemd. Vroeger waren dit laaggelegen gebieden onder invloed van eb en

Op veel plekken ligt de weg op afstand van de rivier. Hierdoor heeft de weg

vloed die gebruikt werden om rivierklei te winnen voor de steenfabriek. Ook

een gevarieerd karakter met afwisselend zicht op het water. Aan de zuidzij-

werd er elders afgegraven klei tijdelijk opgeslagen, in afwachting van latere

de van de weg liggen voornamelijk agrarische bedrijven.

bewerking. Tegenwoordig zijn veel van de zellingen opgehoogd of kunstmatig aangelegd en ingericht als woon- of werkgebieden.

Het bebouwingslint langs de Hollandsche IJssel is ontstaan doordat vanuit de dijk het achtergelegen veengebied werd ontgonnen. Om het gebied te

Vanaf de dijk uitzicht over het landschap

ontwateren werden langgerekte smalle kavels aangelegd door sloten te

Tussen de bebouwing in de woon- en werklinten door is er uitzicht over het

graven. Het water werd via blokboezems afgevoerd naar de rivier. De blok-

achterliggende open agrarische landschap. Op sommige plekken wordt dit

boezems staan haaks op de rivier en zorgen samen met beplante tiendwe-

landschap doorsneden door hoogspanningsmasten.

gen en kades voor een karakteristiek landschap.

Ten oosten en ten westen van Gouderak krijgt de doorkijk een meer natuurlijk karakter vanwege de aanleg van het Natuurnetwerk Nederland. Waar

Kleinschalige, slingerende rivier met hechte gemeenschappen

de open ruimte tussen de bebouwing groter is, kan het open landschap

De Hollandsche IJssel heeft een kleinschalig en slingerend karakter. De

beter worden ervaren.

inwoners zijn van oudsher sterk op elkaar aangewezen en vormen hechte

Vanaf de dijk is er uitzicht over de Hollandsche IJssel. De Hollandsche IJssel

gemeenschappen. De rivier heeft een smalle bedding, kent weinig buiten-

is relatief smal ten opzichte van de breedte van de Lek. Hierdoor is de be-

dijkse gebieden en gedeeltelijk hoge, stenige oevers. De dijken zijn minder

bouwing en het landschap aan de overzijde goed zichtbaar. Dit beeld is

robuust dan die langs de Lek. Bij gevaar voor hoogwater kan de storm-

afwisselend: open landschap, kleine kernen, het stedelijk gebied van Gouda

vloedkering bij Krimpen aan den IJssel gesloten worden. Tot aan de waaier-

en in de verte is het stedelijk gebied rond Rotterdam zichtbaar. Op plekken

sluis ten oosten van Gouda is de IJssel een getijdenrivier. Achter de

waar aan twee kanten van de Hollandsche IJssel is gebouwd, wordt de rivier

waaiersluizen is de Hollandsche IJssel gekanaliseerd, waardoor het peil

ervaren als open ruimte te midden van bebouwing.

beheerst wordt door de waterbeheerder.

30

Kansen IJsselstreek: 

Maak bij ontwikkelingen gebruik van het lokale erfgoed en de lokale geschiedenis;



Benut gebieden zoals Veerstalblok, met een goede ontsluiting nabij provinciale wegen, voor ontwikkeling van werkgebieden. Dit geeft ruimte om bestaande bedrijvigheid op slecht ontsloten locaties te verplaatsen;



Sluit aan op het landelijke en kleinschalige karakter van het bebouwingslint;



Panorama’s en uitzicht op het landschap vanaf de wegen op de dijken zoveel mogelijk behouden;



Het karakter van de Hollandsche IJssel als dynamische getijdenrivier beleefbaar maken en versterken;



Combineer mogelijkheden voor recreatie met het karakteristieke landschap;



Het bebouwingslint benutten als bijzonder woonmilieu.

31

2.4

Waarden van de Kernen

De waarden van de kernen staan beschreven in het rapport “Koers en Kader Krimpenerwaard” en zijn weergegeven in de Identiteits- en Waardenkaart.

32

3

Visie en speerpunten

3.1

Toekomstgerichte Krimpenerwaard

In de toekomst is de gemeente Krimpenerwaard een vitaal leefbaar gebied waar we in goede gezondheid en met plezier wonen, werken en genieten van de unieke omgeving. Waarbij iedereen mee kan doen en zijn verantwoordelijkheid neemt. In deze dynamische gemeente zijn de kernen in verbinding met de omliggende gebieden en vervult de Krimpenerwaard een belangrijke rol binnen de regio op het gebied van duurzaamheid, biodiversiteit en ruimtelijke ontwikkeling. De opgaven en uitdagingen die hieraan bijdragen zijn vertaald in Speerpunten. Deze Speerpunten geven richting aan de afweging van Initiatieven, het opstellen van Beleid en het vormgeven van Het Omgevingsplan.

33

3.2

Richting- en Ruimte-kaart

In de Richting- en Ruimte-kaart geven we richting aan gebieden en ker-

aan initiatieven die bijdragen aan onze doelen en speerpunten die passen bij dat gebied.

nen. We geven aan wat belangrijk is voor de toekomst. We onderscheiden op de Richting- en Ruimte-kaart de volgende gebieden: De gebieden op de Richting- en Ruimte-kaart komen niet overeen met de gebieden op de Identiteits- en Waarden-kaart. Op de identiteitskaart staat de huidige situatie; deze kaart is opgebouwd vanuit historisch perspectief. Om in te kunnen spelen op de opgaven voor de toekomst is een andere gebiedsindeling nodig. Deze is verbeeld in de Richting- en Ruimte-kaart. Op de Richting- en Ruimte-kaart is de Krimpenerwaard verdeeld in een aantal gebieden en zijn de kernen aangegeven. Hierdoor kunnen we per gebied of kern richting meegeven door middel van speerpunten. We onderscheiden de Vitale Kernen en een Krachtig buitengebied met daarin verschillende kernen en gebieden. Vitale Kernen. De termen in de kernen (oranje bollen) komen uit het document “Koers en Kader Krimpenerwaard”. Dit geeft aan wat per kern belangrijk is. Krachtig buitengebied. Dit is het buitengebied, opgedeeld in verschillende gebieden. Elk gebied heeft zijn eigen kleur op de kaart. Per gebied is een aantal Speerpunten belangrijker dan andere. We geven in elk gebied ruimte

34



Krachtig buitengebied: Dynamiek langs de rivieren;



Krachtig buitengebied: Actieve Recreatie;



Krachtig buitengebied: Duurzaam leven;



Krachtig buitengebied: Recreatieve beleving;



Krachtig buitengebied: Veenweide;



Krachtig buitengebied: Natuur.

35

Krachtig

36 buitengebied:

Krachtig buitengebied: Duurzaam

leven

Krachtig buitengebied: Recreatie-

ve beleving

Krachtig buitengebied: Veenweide

Krachtig buitengebied: Natuur Speerpunt: een diverser woningaanbod

• • • •

Krachtig buitengebied: Dynamiek

langs de rivieren

• • • • •

•

Recreatie Actieve

•

• • •

•

•

Speerpunt: biodiversiteit vergroten

• • • • •

• • •

•

• • • • • •

Speerpunt: tegengaan van bodemdaling Speerpunt: waterveiligheid als basisvoorwaarde Speerpunt: samenwerken aan goede waterkwaliteit Speerpunt: energiebesparing Speerpunt: duurzaam energie opwekken Speerpunt: duurzaam (her)gebruik van grondstoffen

• •

Speerpunt: water vasthouden in het buitengebied

Speerpunt: klimaat adaptieve inrichting in de kernen

Speerpunt: ruimte voor adaptieve landbouw

• •

Speerpunt: digitale bereikbaarheid vergroten

• •

Speerpunt: vergroten verkeersveiligheid

•

Speerpunt: vergroten fysieke bereikbaarheid

Speerpunt: sociale verbinding bevorderen

• •

Speerpunt: toekomstbestendige winkelgebieden

• • •

Speerpunt: recreatieve verbindingen verbeteren

Speerpunt: toeristische en recreatieve voorzieningen ontwikkelen

Speerpunt: gezond en veilig woon- en leefklimaat

• •

Speerpunt: ruimte voor vitale, toekomstbestendige bedrijvigheid

Speerpunt: bevorderen gezondheid

•

Speerpunt: passende maatschappelijke voorzieningen

Speerpunt: versterken van de linten

Speerpunt: toename woningen in relatie tot behoefte

Toekomstgerichte Krimpenerwaard Vitale Kernen

• • • • • • •

•

• • • • •

• •

• •

•

3.3

Vitale Kernen

De kernen zijn het hart van de gemeenschap in de Krimpenerwaard. Hier wonen, werken en ontmoeten mensen elkaar. Hier zijn bloeiende verenigingen, doen mensen hun boodschappen, gaan kinderen naar school en wordt er gesport. Voor de toekomst willen we dat het aangenaam in de kernen blijft. Voor alle kernen zetten we in op de volgende speerpunten: 

Speerpunt: sociale verbinding bevorderen;



Speerpunt: toename woningen in relatie tot behoefte;



Speerpunt: een diverser woningaanbod;



Speerpunt: passende maatschappelijke voorzieningen;



Speerpunt: ruimte voor vitale, toekomstbestendige bedrijvigheid;



Speerpunt: bevorderen gezondheid;



Speerpunt: gezond en veilig woon- en leefklimaat;



Speerpunt: toeristische en recreatieve voorzieningen ontwikkelen;



Speerpunt: klimaat adaptieve inrichting in de kernen;



Speerpunt: toekomstbestendige winkelgebieden.

De kernen van de Krimpenerwaard hebben ieder hun eigen kwaliteiten en kansen. In ”Koers en Kader Krimpenerwaard” is beschreven wat per kern belangrijk is. Dit is bondig weergegeven op de Richting- en Ruimte-kaart.

37

3.4

Krachtig buitengebied

Het buitengebied van de Krimpenerwaard is bijzonder en waardevol, maar staat voor uitdagingen. Hoe behouden we de kwaliteiten van het buitengebied, houden we droge voeten, hoe gaan we om met de ontwikkelingen in de landbouw, de vraag naar duurzame energie en de vraag naar ruimte voor bebouwing? Het antwoord op deze vragen is niet voor het hele buitengebied het zelfde. Daarom zijn er ook verschillen aangegeven in de gebieden. Deze gebieden zijn weergegeven op de Richting- en Ruimte-kaart. Per gebied geven we aan waar we op inzetten en welke Speerpunten van belang zijn.

38

K ra c ht i g b ui t en g e bi e d : D y n a mi ek l a n gs d e ri v ie re n Langs de rivieren is altijd al veel dynamiek en ontwikkeling geweest. De bodem is hier steviger dan in het midden van de Krimpenerwaard. Dit is gunstig voor landbouw, infrastructuur en bebouwing. Bovendien zijn veel plekken relatief goed bereikbaar. Dit biedt kansen aan ontwikkelingen voor bijvoorbeeld bedrijven. Hierbij houden we rekening met infrastructuur, leefbaarheid, waterveiligheid, drinkwatervoorzieningen en landschappelijke kwaliteiten. We zetten hier in op de volgende speerpunten: 

Speerpunt: ruimte voor vitale, toekomstbestendige bedrijvigheid;



Speerpunt: waterveiligheid als basisvoorwaarde;



Speerpunt: samenwerken aan goede waterkwaliteit;



Speerpunt: vergroten fysieke bereikbaarheid.

K ra c ht i g b ui t en g e bi e d : Ac t ie v e R e cr e at i e Dit gebied is de entree van de Krimpenerwaard vanuit Rotterdam en ligt vlak bij Kinderdijk. Hier zijn verschillende voorzieningen, zoals het Loetbos, Krimpenerhout en de surfplas waar mensen actief kunnen recreëren. Dit willen we benutten en versterken. We zetten hier in op de volgende speerpunten: 

Speerpunt: toeristische en recreatieve voorzieningen ontwikkelen;



Speerpunt: recreatieve verbindingen verbeteren;



Speerpunt: duurzaam energie opwekken;



Speerpunt: bevorderen gezondheid.

40

K ra c ht i g b ui t en g e bi e d : D u ur z a am le v e n Langs de IJsseldijk is de bereikbaarheid een aandachtspunt. Verkeer moet over de dijk en door de kernen. Dit brengt risico’s met zich mee. Grotere bedrijven met meer verkeer zijn hier niet wenselijk. Wel liggen hier kansen om fijn te wonen in bijzondere woonmilieus. Dit is één van de gebieden waar het opwekken van duurzame energie mogelijk kansrijk is vanwege de ligging ten opzichte van het nabijgelegen hoogspanningsstation in Krimpen aan den IJssel. We zetten hier in op de volgende speerpunten: 

Speerpunt: vergroten verkeersveiligheid;



Speerpunt: versterken van de linten



Speerpunt: een diverser woningaanbod;



Speerpunt: duurzaam energie opwekken.

K ra c ht i g b ui t en g e bi e d : Re cr e a ti e v e b e le v in g Dit is een waardevol en authentiek gebied. Hier is de historie goed te herkennen. Bijvoorbeeld de Oude Hollandse Waterlinie, de kernen Haastrecht en Schoonhoven en de bebouwing langs de Vlist. Deze kwaliteiten willen we benutten en versterken zodat mensen het nog beter kunnen beleven. De toeristisch recreatieve verbindingen in dit gebied met Gouda, Oudewater en Nieuwpoort willen we versterken. Dit doen we zorgvuldig en met aandacht voor de leefbaarheid van het gebied. We zetten hier in op de volgende speerpunten: 

Speerpunt: toeristische en recreatieve voorzieningen ontwikkelen;



Speerpunt: recreatieve verbindingen verbeteren;



Speerpunt: versterken van de linten;



Speerpunt: gezond en veilig woon- en leefklimaat;



Speerpunt: vergroten verkeersveiligheid.

42

K ra c ht i g b ui t en g e bi e d : V ee n we i d e Het midden van de Krimpenerwaard is landschappelijk waardevol, rustig en er zitten veel weidevogels. Daarom zijn hier gebieden aangewezen als ‘kroonjuweel’, ‘stiltegebied’ en ‘weidevogelgebied’. De boeren beheren hier voor een deel het veenweidelandschap. Het gebied is gevoelig voor bodemdaling en de wegen zijn smal. Daarom zetten we hier in op innovatieve manieren om met deze uitdagingen om te gaan. Hierbij houden we rekening met landschappelijke waarden. We zetten hier in op de volgende speerpunten: 

Speerpunt: versterken van de linten;



Speerpunt: tegengaan van bodemdaling;



Speerpunt: ruimte voor adaptieve landbouw;



Speerpunt: recreatieve verbindingen verbeteren;



Speerpunt: water vasthouden in het buitengebied;



Speerpunt: vergroten verkeersveiligheid.

K ra c ht i g b ui t en g e bi e d : N at u ur De natuur in de Krimpenerwaard is in ontwikkeling. In dit gebied liggen verschillende natuurgebieden. Deze natuurgebieden worden verder ontwikkeld, uitgebreid en met elkaar verbonden. Dit versterkt de biodiversiteit en helpt het tegengaan van bodemdaling. In dit gebied zijn kansen om mensen de natuur te laten beleven. We zetten hier in op de volgende speerpunten: 

Speerpunt: tegengaan van bodemdaling;



Speerpunt: biodiversiteit vergroten;



Speerpunt: samenwerken aan goede waterkwaliteit;



Speerpunt: toeristische en recreatieve voorzieningen ontwikkelen;



Speerpunt: recreatieve verbindingen verbeteren;



Speerpunt: ruimte voor adaptieve landbouw.

44

3.5

Speerpunten

De opgaven en uitdagingen die bijdragen aan een Toekomstgerichte Krim-

We zetten in Krimpenerwaard in op de volgende speerpunten:  Speerpunt: toename woningen in relatie tot behoefte; 

penerwaard met Vitale Kernen en een Krachtig buitengebied zijn vertaald in

Speerpunt: een diverser woningaanbod;



Speerpunten. Daar richten we ons op. De speerpunten zijn bepalend bij de

Speerpunt: versterken van de linten;



Speerpunt: passende maatschappelijke voorzieningen;



Speerpunt: bevorderen gezondheid;



Speerpunt: gezond en veilig woon- en leefklimaat;



Speerpunt: ruimte voor vitale, toekomstbestendige bedrijvigheid;



Speerpunt: toeristische en recreatieve voorzieningen ontwikkelen;



Speerpunt: recreatieve verbindingen verbeteren;



Speerpunt: toekomstbestendige winkelgebieden;



Speerpunt: sociale verbinding bevorderen;



Speerpunt: vergroten fysieke bereikbaarheid;



Speerpunt: vergroten verkeersveiligheid;



Speerpunt: digitale bereikbaarheid vergroten ;



Speerpunt: ruimte voor adaptieve landbouw;



Speerpunt: biodiversiteit vergroten;



Speerpunt: klimaat adaptieve inrichting in de kernen;



Speerpunt: water vasthouden in het buitengebied;



Speerpunt: tegengaan van bodemdaling;



Speerpunt: waterveiligheid als basisvoorwaarde;

Het benutten van de meerwaarde tussen verschillende speerpunten en



Speerpunt: samenwerken aan goede waterkwaliteit;

initiatieven stimuleren we van harte!



Speerpunt: energiebesparing;



Speerpunt: duurzaam energie opwekken;



Speerpunt: duurzaam (her)gebruik van grondstoffen.

afweging van Initiatieven, het opstellen van Beleid en het vormgeven van Het Omgevingsplan.

S p ee r pu n t: t oe n a me w on in ge n i n r el a t ie to t b eh oe f te We willen per kern ruimte bieden aan woningbouw, zodat voorzien kan

Waar zetten we op in? 

Woningbouwontwikkelingen die voorzien in de behoefte en die kwali-

worden in de eigen behoefte. De nieuwe woningen komen in en bij de

teiten van de kernen versterken. Voor de behoefte vormt de woonvisie

kernen.

het kader;

Er is behoefte aan extra woningen in de Krimpenerwaard. Dit komt doordat



Versnelling van de realisatie van de woningbouwopgave;

huishoudens steeds kleiner worden (huishoudensverdunning). Hierdoor is



De meeste nieuwe woningen worden gebouwd in of nabij de kernen. In

voor het zelfde aantal inwoners een toename van het aantal woningen

de linten is op kleine schaal toevoeging van woningen mogelijk. Zie hier

nodig. Ook groeit de bevolking van de Krimpenerwaard tot 2030. We willen

voor het Speerpunt: versterken van de linten;

graag dat mensen in de Krimpenerwaard kunnen (blijven) wonen en willen



Kansen om woningen te realiseren door herontwikkeling, transformatie en herbestemming in bestaand bebouwd gebied hebben de voorkeur.

voorzien in de behoefte aan passende woningen.

Ontwikkeling in bestaand gebied gaat voor kansen in het buitengebied. Welke ontwikkelingen spelen er? 

De bevolking van de Krimpenerwaard groeit. Het CBS verwacht dat de bevolking in ieder geval tot 2030 blijft groeien;



Huishoudens worden steeds kleiner. Hierdoor zijn er meer woningen nodig voor hetzelfde aantal mensen;