Omgevingsprogramma Sociale Basis en Maatschappelijke Voorzieningen Krimpenerwaard 2024
Tekst van het document
Omgevingsprogramma Sociale Basis & Maatschappelijke Voorzieningen
19
< >
5
Wat zien we als minimaal voorzieningenniveau in de Krimpenerwaard? Het schrijven is gestart met een brede inventarisatie van de bestaande maatschappelijke voorzieningen. In dit hoofdstuk zetten we de geformuleerde ambities uit hoofdstuk 4 om in het minimaal gewenste voorzieningenniveau. In tabelvorm laten we zien hoe het gewenste voorzieningenniveau er uit ziet per leefsfeer. In de tabel is een richtinggevend normenkader (gewenste situatie) opgenomen voor het bereiken van een robuust voorzieningenniveau in onze gemeente. Opgenomen normen geven inzicht in en richting aan de kwantitatieve opgave. De normen kunnen worden
gezien als richtlijn, verdere inkleuring per gebied/kern is altijd noodzakelijk. De al aanwezige voorzieningen (of het tekort hieraan), binnen het gebied of aangrenzend, worden meegenomen in het bepalen van de concrete opgave in het vervolg van dit omgevingsprogramma. De huidige situatie wordt weergegeven per type voorziening met daarbij aangegeven of we in positieve of negatieve zin afwijken van de landelijke norm en of daar een logische verklaring voor is.
INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding
Persoonlijke sociale basis Gezondheid
Omschrijving
Huidige situatie
Gewenste situatie (norm)
Kader
Gezonde omgeving
Gezonde, uitnodigende fysieke leefomgeving
De maatschappelijke functie van de fysieke leefomgeving heeft de laatste jaren veel meer aandacht gekregen. Bij recente gebiedsontwikkelingsprojecten is dit reeds verwerkt. Via de Groenalliantie investeren we in groene beleefbare buitengebieden zoals het Loetbos.
In iedere kern nodigt de omgeving uit tot bewegen en ontmoeten d.m.v. onder andere: groen in de woonomgeving, wandel- en fietspaden, speelvoorzieningen, sportvoorzieningen, ontmoetingsplekken in de openbare ruimte en beperkte afstand tot voorzieningen. Specifieke uitwerking op kernniveau vindt plaats i.s.m. inwoners.
Sportakkoord, Integraal beleidsplan openbare ruimte 2021-2025 en het Handboek openbare ruimte 2024.
Welzijn en Maatschappij
Omschrijving
Huidige situatie
Gewenste situatie (norm)
Kader
Steunpunt mantelzorg
Het steunpunt adviseert en ondersteunt mantelzorgers bij de uitvoering van mantelzorgtaken.
We beschikken over een steunpunt mantelzorg als onderdeel van WelZijn Krimpenerwaard. Deze is in iedere kern bereikbaar via de huidige welzijnspunten.
In iedere kern is toegang tot mantelzorgondersteuning doordat deze functionaliteit is gekoppeld aan de Lokale Toegang.
Omgevingsprogramma Sociale Basis en Maatschappelijke voorzieningen
2. Samenvatting 3. Context en kaders 4. De Sociale Basis en ambities 5. Wat zien we als minimaal voorzieningenniveau in de Krimpenerwaard? 6. Ontwikkelopgaven 7. Van inventarisatie naar uitvoering 8. Bronvermeldingen 9. Bijlagen
Omgevingsprogramma Sociale Basis & Maatschappelijke Voorzieningen
20
< >
Gemeenschappelijke Sociale basis Sport
Omschrijving
Huidige situatie
Gewenste situatie (norm)
Kader
Sportverenigingen
Vrijwilligsersorganisatie waar mensen eenzelfde sport of sporten beoefenen.
Er zijn 166 sportverenigingen, verdeeld over alle kernen waarbij iedere kern beschikt over tenminste 1 sportvereniging.
Iedere kern beschikt over een of meerdere sportverenigingen. Hoeveel en welke dit zijn kan verschillen per kern en gaat op initiatief van inwoners.
Sportakkoord
INHOUDSOPGAVE
Welzijn en maatschappij
Omschrijving
Huidige situatie
Gewenste situatie (norm)
Kader
Buurtkamer
Plek waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en activiteiten kunnen organiseren/aan deelnemen.
In elke kern is een buurtkamer.
Minimaal 1 per kern, maar ook aansluiten bij behoefte.
Omgevingsprogramma Sociale Basis en Maatschappelijke voorzieningen.
Dorps- of cultuurhuis
Jongeren ontmoetingslocatie
Een dorps- of cultuurhuis is een laagdrempelige, toegankelijke, fysieke plek in de kern/wijk met als inhoudelijke insteek ontmoeting, kunst en cultuur voor, door en met wijkbewoners.
In iedere kern is een dorps- of cultuurhuis aanwezig, maar niet overal afdoende qua capaciteit.
In iedere kern een dorps- of cultuurhuis (of andere ontmoetingslocatie) van voldoende capaciteit; passend bij de behoefte van de kern.
Omgevingsprogramma Sociale Basis en Maatschappelijke voorzieningen.
Een aantrekkelijke, laagdrempelige en kleinschalige binnen- of buitenlocatie waar jongeren elkaar kunnen ontmoeten.
Elke kern heeft een jongeren ontmoetingslocatie. Met beperkte openingsuren. M.u.v. Ouderkerk aan den IJssel en Berkenwoude. Deze kernen beschikken niet over een ontmoetingslocatie.
Per kern tenminste 1 ontmoetingslocatie in de vorm van een jeugdsoos, jongerenhuiskamer of JOP.
Omgevingsprogramma Sociale Basis en Maatschappelijke voorzieningen.
1. Inleiding 2. Samenvatting 3. Context en kaders 4. De Sociale Basis en ambities 5. Wat zien we als minimaal voorzieningenniveau in de Krimpenerwaard? 6. Ontwikkelopgaven
Cultuur
Omschrijving
Huidige situatie
Gewenste situatie (norm)
Kader
Culturele verenigingen
Muziekverenigingen, toneelverenigingen, historische verenigingen, Oranjeverenigingen etc.
In iedere kern zijn één of meerdere (culturele)verenigingen aanwezig.
Iedere kern beschikt over een of meerdere cultuurverenigingen. Hoeveel en welke dit zijn kan verschillen per kern en gaat op initiatief van inwoners.
Subsidieregeling Cultuur.
Omgevingsprogramma Sociale Basis & Maatschappelijke Voorzieningen
Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina >
7. Van inventarisatie naar uitvoering 8. Bronvermeldingen 9. Bijlagen
21
< >
Institutionele Sociale basis Sport
Omschrijving
Huidige situatie
Gewenste situatie (norm)
Kader
Buitensport accommodaties
Accommodaties voor het beoefenen van buitensport.
Sportaccommodaties voor voetbal (10), tennis (10), atletiek (1), skeeler-/ijsbaan (1), beachvolleybal (1), hockey (1), jeu de boules (3), meerdere land ijsbanen, diverse paardensport accommodaties en een multifunctionele accommodatie voor wielrennen, schaatsen en atletiek.
Minimaal 1 accommodatie per kern, behoefte en het gebruik van deze voorzieningen in een kern zijn daarin leidend.
Sportnota en sportaccommodatieplan.
INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding
Binnensport accommodaties
Binnen- en buitenzwembaden
Accommodaties voor het beoefenen van binnensport.
Voor zwemmenlessen, recreatief zwemmen, (zwem)verenigingen en doelgroepen.
10 gymzalen, 5 sporthallen, 2 sportzalen en enkele niet-gemeentelijke sportaccommodaties zoals voor turnen, tafeltennis, sportscholen en commerciële sportaanbieders.
Beschikbare uren gymzalen passend bij wettelijk kader bewegingsonderwijs (2 klokuren per week). Minimaal 1 accommodatie per kern m.u.v. Vlist met oog voor de optimale bezettingsgraad in combinatie met de behoeften van de inwoners en ambitie om meer inwoners te laten bewegen.
Onderwijshuisvesting Sportaccommodatieplan.
6 buitenzwembaden en 1 binnenzwembad.
Behoud van het huidige aantal zwembaden wetende dat er relatief lage kosten mee gemoeid zijn en de maatschappelijke meerwaarde groot is.
Omgevingsprogramma Sociale Basis en Maatschappelijke voorzieningen en Sportaccommodatieplan.
2. Samenvatting 3. Context en kaders 4. De Sociale Basis en ambities 5. Wat zien we als minimaal voorzieningenniveau in de Krimpenerwaard? 6. Ontwikkelopgaven 7. Van inventarisatie naar uitvoering 8. Bronvermeldingen 9. Bijlagen
Omgevingsprogramma Sociale Basis & Maatschappelijke Voorzieningen
22
< >
Institutionele Sociale basis Gezondheid
Omschrijving
Huidige situatie
Gewenste situatie (norm)
Kader
Huisarts
Eerstelijnszorgvoorziening
We hebben nu in iedere kern een huisartsenpraktijk m.u.v. Vlist, Ammerstol en Berkenwoude.
Krimpenerwaard ziet graag minimaal 1 huisartsenpraktijk per kern m.u.v. Vlist en Berkenwoude en voor nu in ieder geval behouden wat we hebben
Omgevingsprogramma Sociale Basis en Maatschappelijke voorzieningen.
Monitoren de groei en de ontwikkeling van kinderen 0-18 jaar tijdens consulten en op indicatie. Daarnaast screenen, vaccineren en opvoedondersteuning.
We hebben 4 CJG-locaties.
Huidig niveau handhaven.
Wettelijke taak op basis van Wet Publieke Gezondheid. Laagdrempelige toegang belangrijk.
Fysiotherapie (waaronder GLI-aanbieders), alternatieve geneeskunde, diëtisten, organisaties voor lichamelijke gezondheid, organisaties voor psychische gezondheid en (medische) pedicure.
97 aanbieders van overige gezondheidszorg waarvan 2 GLI aanbieders.
Jeugdgezondheidszorg
Cluster gezondheidszorg overig
Apotheekvoorziening
Tandarts
Eerstelijnszorgvoorziening. Een plek waar medicijnen worden verstrekt, soms vervaardigd en informatie wordt verstrekt over het gebruik. Dit kan in de vorm van een zelfstandige apotheek zijn, een apotheekhoudende huisarts, bezorgservice of een medicijn uitgifte apparaat.
1 apotheek per kern m.u.v. Vlist, Berkenwoude en Ammerstol.
Eerstelijnszorgvoorziening
16 tandartsen verspreid over de kernen m.u.v. Ammerstol, Ouderkerk en Vlist.
Omgevingsprogramma Sociale Basis & Maatschappelijke Voorzieningen
Landelijk is er geen wettelijke norm. Vanuit de rijksoverheid wordt wel gestimuleerd om voldoende GLIaanbieders (Gecombineerde Leefstijl Interventie) te hebben binnen een gemeente. Minimaal 4 GLI-aanbieders verspreid over de gemeente is gewenst voor een dekkend GLIaanbod.
De 2 ketenaanpakken GLI voor kinderen en volwassenen worden regionaal uitgewerkt om vervolgens lokaal te implementeren.
In iedere kern een apotheekvoorziening.
Omgevingsprogramma Sociale Basis en Maatschappelijke voorzieningen.
INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding 2. Samenvatting 3. Context en kaders 4. De Sociale Basis en ambities 5. Wat zien we als minimaal voorzieningenniveau in de Krimpenerwaard? 6. Ontwikkelopgaven 7. Van inventarisatie naar uitvoering
Minimaal 1 tandarts per kern en voor nu in ieder geval behouden wat we hebben.
Omgevingsprogramma Sociale Basis en Maatschappelijke voorzieningen.
8. Bronvermeldingen 9. Bijlagen
23
< >
Institutionele Sociale basis Onderwijs
Omschrijving
Huidige situatie
Gewenste situatie (norm)
Dagopvang/BSO
Voor het opvangen van kinderen voor of in de basisschoolleeftijd
Minimaal 1 per kern m.u.v. Vlist
Minimaal 1 per kern (m.u.v. Vlist), fysiek dichtbij kinderopvang en primair onderwijs.
Kader
INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina >
Peuteropvang
Peuteropvang voert de voor- en vroegschoolse educatie uit
Minimaal 1 per kern m.u.v. Vlist 18 peuteropvanglocaties in totaal.
Minimaal 1 per kern, van kwalitatief niveau
Wettelijk kader
Basisonderwijs
Voor het geven van onderwijs aan kinderen in de leeftijd van 4 t/m 12-jaar
In alle kernen is een basisschool of meerdere scholen aanwezig m.u.v. Vlist
In alle kernen is een basisschool of meerdere scholen aanwezig m.u.v. Vlist. Voor Krimpenerwaard geldt voor het basisonderwijs wettelijk een instandhoudingsnorm van 83 leerlingen, en een stichtingsnorm van 200 leerlingen. Vanwege het belang van scholen voor de leefbaarheid van een kern, blijft de gemeente hierover in gesprek met het onderwijs. De verantwoordelijkheid voor het wel of niet in stand houden van een school, ligt bij de schoolbesturen.
Gemeente is wettelijk verplicht om te voorzien in voldoende openbaar onderwijs (artikel 23, Grondwet) en draagt t.b.v. alle basisscholen in de gemeente zorg voor de voorzieningen in de huisvesting (artikel 95, Wet Primair onderwijs). Hiernaast heeft de gemeente een wettelijke taak in het maken van resultaatafspraken vroegschoolse educatie met scholen.
1. Inleiding
Behoud van huidig aanbod
O.b.v. wettelijke normen. Opheffingsnormen in het voortgezet onderwijs zijn afhankelijk van het onderwijsaanbod. Voor elke onderwijssoort geldt een andere norm.
6. Ontwikkelopgaven
Voortgezet onderwijs
Voor het geven van voortgezet onderwijs van 12 t/m 18 jaar
4 VO scholen
2. Samenvatting 3. Context en kaders 4. De Sociale Basis en ambities 5. Wat zien we als minimaal voorzieningenniveau in de Krimpenerwaard?
7. Van inventarisatie naar uitvoering 8. Bronvermeldingen 9. Bijlagen
Omgevingsprogramma Sociale Basis & Maatschappelijke Voorzieningen
24
< >
Institutionele Sociale basis Welzijn
Omschrijving
Huidige situatie
Gewenste situatie (norm)
Kader
Integrale Lokale Toegang
Laagdrempelige en professionele hulp bij vragen over o.a. wonen, schulden en opvoeden. Zichtbaar en toegankelijk in elke wijk, sterk afhankelijk van de Sociaal Economische Status. Het steunpunt vrijwilligers en mantelzorgsteunpunt maken onderdeel uit van de ‘toegangslocatie’.
Nog in ontwikkeling
In iedere kern een vorm van Lokale Toegang dicht bij de inwoner. Dit wordt nader uitgewerkt binnen het project Integrale Lokale Toegang.
Kadernotitie Integrale Lokale Toegang.
Het steunpunt adviseert en ondersteunt vrijwilligers en verenigingen en bemiddelt tussen vraag en aanbod.
We beschikken nog niet over een steunpunt vrijwilligers. Wel wordt vanuit Welzijn Krimpenerwaard een digitale vrijwilligersvacaturebank bijgehouden. Ook wordt door Team Sportservice ondersteuning geboden aan sportverenigingen.
In iedere kern is toegang tot vrijwilligersondersteuning.
Omgevingsprogramma Sociale Basis en Maatschappelijke voorzieningen.
In elke kern zijn diverse welzijns- en zorginstellingen actief. De diversiteit verschilt per kern.
IIedere kern beschikt over 1 of meer voorzieningen. Welke dat zijn, kan verschillen per kern.
Steunpunt vrijwilligers
Welzijn- en zorginstellingen
Preventief aanbod van professionals en vrijwilligers waardoor problemen bij inwoners worden voorkomen of wordt voorkomen dat beginnende problemen leiden tot een neerwaartse spiraal.
INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding 2. Samenvatting 3. Context en kaders 4. De Sociale Basis en ambities
Omgevingsprogramma Maatschappelijke voorzieningen.
5. Wat zien we als minimaal voorzieningenniveau in de Krimpenerwaard? 6. Ontwikkelopgaven 7. Van inventarisatie naar uitvoering 8. Bronvermeldingen 9. Bijlagen
Omgevingsprogramma Sociale Basis & Maatschappelijke Voorzieningen
25
< >
Institutionele Sociale basis Cultuur
Omschrijving
Huidige situatie
Gewenste situatie (norm)
Kader
Bibliotheekvoorziening
Het geven van publieke toegang tot informatie, educatie en cultuur, inzet op leesbevordering en hulp aan en ondersteuning voor inwoners met beperkte basisvaardigheden (taal, rekenen en digitale vaardigheden).
4 volwaardige locaties en 3 servicepunten.
In iedere kern is een bibliotheekvoorziening. Variërend van steunpunt of servicepunt in kleine kernen tot aan een volledige bibliotheek in grote kernen m.u.v. de kernen Vlist en Berkenwoude.
Bibliotheekvisie, actualiteit en wetgeving in wording.
INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina >
Landelijk wordt uitgegaan van tenminste 1 volwaardige bibliotheekvoorziening per gemeente. Het ministerie van OCW heeft een wijziging van de Bibliotheekwet aangekondigd. De grootste wijziging is dat de huidige ‘bevorderingstaak’ wordt omgezet naar een plicht voor gemeenten en provincies. De insteek is dat de toegang tot de openbare bibliotheek hiermee voor alle inwoners wordt gegarandeerd binnen een straal van maximaal 3,5 km.
1. Inleiding 2. Samenvatting 3. Context en kaders 4. De Sociale Basis en ambities
IDO (Informatiepunt Digitale Overheid)
Podiumlocatie
Een IDO is een fysiek loket, waar inwoners terecht kunnen als zij moeite hebben met digitale dienstverlening.
Presentatie-, oefen- en werkruimte voor professionals en amateurs.
Omgevingsprogramma Sociale Basis & Maatschappelijke Voorzieningen
4 locaties (Bergambacht, Krimpen aan de Lek, Lekkerkerk en Schoonhoven)
In iedere kern is er minimaal 1 podiumlocatie, vaak gekoppeld aan een dorps- of cultuurhuis.
Uitbreiding van het huidige aantal dan wel herschikking van het aantal beschikbare uren over de kernen. Eventueel volgt er een uitbreiding van het aantal IDO locaties in de servicepunten van de bibliotheek en spreekuren in de kernen waar geen bibliotheekvestiging is.
Behoud huidige capaciteit.
Gemeenten hebben de verantwoordelijkheid voor de instandhouding van het IDO en ontvangen hiervoor een Specifieke Uitkering (Regeling Specifieke Uitkering Digitale Overheid). Deze SPUK krijgt een wettelijke verankering in de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer.
5. Wat zien we als minimaal voorzieningenniveau in de Krimpenerwaard? 6. Ontwikkelopgaven 7. Van inventarisatie naar uitvoering
Er is geen wettelijk kader omtrent podiumlocaties.
8. Bronvermeldingen 9. Bijlagen
26
< >
6 Ontwikkelopgaven In Krimpenerwaard willen we voor onze inwoners dat ze zich thuis voelen, dat ze zelfredzaam zijn en naar vermogen kunnen meedoen. Dat de gemeente een vitaal gebied is waar we in goede gezondheid wonen, werken en genieten van de unieke omgeving. Wat van de gemeente een plek maakt om prettig te wonen en leven en zich thuis te voelen is voor iedereen anders. Krimpenerwaard is een gemeente met een grote diversiteit in woonomgeving door het grote uitgestrekte gebied, de karakteristieke kernen en onze inwoners die daarin wonen, werken en leven. De behoefte aan ruimte en voorzieningen om dit mogelijk te maken is van alle tijden, maar de manier waarop we daar invulling aan geven wordt bepaald door trends, ontwikkelingen, behoeften en ambities zoals beschreven in hoofdstuk 4. Afgezet tegen de huidige situatie en het beoogde basis voorzieningenniveau in onze kernen (hoofdstuk 5) leidt dit tot nieuwe ontwikkelopgaven voor maatschappelijke voorzieningen in onze gemeente waar we de komende jaren mee aan de slag gaan. In de realisatie van de ontwikkelopgaven zijn onze inwoners en maatschappelijke partners onmisbaar. Gemeente, partners en inwoners hebben hierin verschillende rollen die in samenhang ervoor zorgen dat het voor iedereen prettig wonen is in de Krimpenerwaard in vitale kernen, vitale gemeenschappen met vitale voorzieningen.
Omgevingsprogramma Sociale Basis & Maatschappelijke Voorzieningen
Onze partners staan aan de basis van het verbinden van mensen in netwerken, het zorgen voor ontmoeting en het initiëren van activiteiten om de leefbaarheid van kernen, wijken en buurten te versterken. De gemeente maakt voor zichzelf onderscheid tussen 4 verschillende rollen.
Eigenaar en beheerder Van een deel van het maatschappelijk vastgoed en overige maatschappelijke voorzieningen (bijvoorbeeld sportparken) is de gemeente eigenaar en beheerder. De gemeente heeft ook vastgoed, grondposities en een groot deel van de openbare ruimte in bezit en beheer.
Partner We leren samen met inwoners, maatschappelijke instellingen en ondernemers hoe we effectief samenwerken voor de gemeente en onze inwoners. Gezamenlijk leggen we accenten in het werken in de gemeente, vanuit wat nodig is in buurten en wijken en in aansluiting op de diversiteit van de kernen. We creëren meer ruimte voor eigen initiatief, en trekken gezamenlijk op in de gemeente. In de kernen zoeken we mogelijkheden om organisaties slimmer te laten samenwerken.
De ontwikkelopgaven zijn in dit programma algemeen geformuleerd. Wat dit aan ontwikkeling op kernniveau betekent wordt uitgewerkt in een ‘kansenagenda’ of gebiedsgerichte omgevingsprogramma’s. Zie hoofdstuk 7 voor een toelichting op het vervolg van dit omgevingsprogramma.
INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding 2. Samenvatting 3. Context en kaders 4. De Sociale Basis en ambities
Regisseur We stellen in samenspraak met bewoners, met maatschappelijke instellingen en ondernemers beleidsmatige kaders op. We wegen alle belangen die binnen een gebied en gemeentebreed spelen integraal af. Vanuit onze toezichthoudende rol bewaken we dat de uitvoering plaatsvindt binnen die kaders, handhaven we waar nodig en verstrekken we vergunningen.
5. Wat zien we als minimaal voorzieningenniveau in de Krimpenerwaard? 6. Ontwikkelopgaven 7. Van inventarisatie naar uitvoering
Facilitator In samenspraak met gebruikers en betrokken partijen zorgen we dat er ruimte is voor maatschappelijke activiteiten, ontmoeting, (groen) beleving, onderwijs, sport, cultuur, spel en beweging. We stimuleren optimale bezetting en verlenen subsidie.
8. Bronvermeldingen 9. Bijlagen
27
< >
6.1 Ontwikkelopgaven persoonlijke sociale basis 6.1.1 Kwalitatief Een uitnodigende leefomgeving Bij het ontwerp en de inrichting van de openbare ruimte hebben we aandacht voor een leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten en toegankelijk is onafhankelijk van iemands geslacht, gender, eventuele beperking, financiële situatie of etnische achtergrond. Denk daarbij aan aantrekkelijke loop- en fietsroutes, dementievriendelijke inrichting van de openbare ruimte, differentiatie in en toegankelijkheid van sport- speel en verblijfsplekken en bruikbaar en gevarieerd groen. Met nieuwbouwplannen aan de randen van de kernen, hebben we niet alleen oog voor de benodigde ruimte van maatschappelijke voorzieningen, maar ook voor de afstand tot maatschappelijke voorzieningen. Bij relatief grote afstanden, neemt de kans toe dat bewoners de auto pakken in plaats van te gaan lopen of fietsen.
In de uitvoering van deze opgave is de gemeente Krimpenerwaard regisserend en faciliterend. We zijn (grotendeels) verantwoordelijk voor de totstandkoming van ruimtelijke plannen en waarderen daarbij initiatieven en ideeën uit de samenleving. Daarvoor benutten we de kennis van partners zoals bijvoorbeeld Team Sportservice Krimpenerwaard met expertise op sportstimulering. We verwachten van projectontwikkelaars en woningcorporaties dat zij eveneens hun verantwoordelijkheid nemen in het vergroten van een uitnodigende leefomgeving in gebiedsontwikkeling en rondom de woningvoorraad van de woningcorporatie. We sturen hierop middels de prestatieafspraken met de corporaties en huurdersorganisaties en kostenverhaal op grond van de Omgevingswet zoals in de nota grondbeleid 2024 nader staat uitgewerkt. Er ligt immers een bouwopgave van 4.000 woningen tot 2040. Deze woningbouwopgave
INHOUDSOPGAVE
heeft effect op de buitenruimtes en de noodzakelijke maatschappelijke voorzieningen. Een investeringsfonds1 wordt gevormd, en gevoed door kosten die via anterieure overeenkomsten worden verhaald bij projectontwikkelaars. Hiermee worden de investeringen in de buitenruimte en maatschappelijke voorzieningen bekostigd.
Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding 2. Samenvatting 3. Context en kaders 4. De Sociale Basis en ambities 5. Wat zien we als minimaal voorzieningenniveau in de Krimpenerwaard?
Ontwikkelopgaven persoonlijke sociale basis
Ambitie
Ontwikkelopgave
Rol
Toelichting op rolne-
Omgeving nodigt uit tot bewegen
Beweegvriendelijke leefomgeving
Eigenaar, regisserend, partner en faciliterend. (maatwerk per situatie)
Ruimtelijke plannen, financiering, opdrachtgeverschap, sportakkoord
In iedere kern ruimte voor ontmoeting in de openbare ruimte
Ontmoetingsplekken in openbare ruimte
Eigenaar, regisserend, partner en faciliterend (maatwerk per situatie)
Ruimtelijke plannen, financiering, opdrachtgeverschap, sportakkoord
6. Ontwikkelopgaven 7. Van inventarisatie naar uitvoering 8. Bronvermeldingen 9. Bijlagen
1 De vorming van een investeringsfonds ligt voor in de nota grondbeleid 2024, welke
aan de raad is voorgesteld. Datum besluitvorming 16 april 2024.
Omgevingsprogramma Sociale Basis & Maatschappelijke Voorzieningen
28
< >
6.2 Ontwikkelopgaven gemeenschappelijke sociale basis 6.2.1 Kwalitatief We streven naar het behoud van vitale voorzieningen in de kernen. Daarbij hoeft niet alles overal hetzelfde te zijn. Nabijheid en toegankelijkheid van voorzieningen vinden we belangrijk. Ondanks het geschetste minimale voorzieningenniveau, is dit nadrukkelijk geen blauwdruk. Elk gebied en elke kern is uniek en dat vraagt maatwerk. Dat we bijvoorbeeld de aanwezigheid van sportvoorzieningen als basis zien van een kern is generiek, maar welke sportvoorzieningen dat zijn en hoeveel dat er zijn, kan verschillen. We kijken daarbij kritisch, maar zorgvuldig naar de overcapaciteit van de accommodaties. Mede op basis van stedelijke ontwikkeling en groeiprognoses maken we keuzes over het al dan niet behouden van de overcapaciteit. Naast de aanwezigheid van voorzieningen is ook de vitaliteit van de voorziening en de locatie belangrijk. Een goede organisatiekracht van een voorziening en de maatschappelijke rol die zij vervult is randvoorwaardelijk voor het behoud van voorzieningen in de kernen. Veel voorzieningen draaien op de kracht van vrijwilligers en actieve inwoners zijn daarmee onmisbaar. Om verschillende redenen (bijv.
hogere zorgkosten, een terugtrekkende overheid, kleiner netwerk/ individualisering) wordt er een steeds groter beroep op vrijwillige inzet gedaan én komt door toenemende wet- en regeldruk steeds meer op vrijwilligersorganisaties af. We doen blijvend een beroep op inwoners om zich in te zetten als vrijwilliger voor maatschappelijke
Omgevingsprogramma Sociale Basis & Maatschappelijke Voorzieningen
voorzieningen. Met de functionaliteit van een vrijwilligerssteunpunt faciliteert de gemeente de organisatiekracht van deze voorzieningen en ondersteunen we vrijwilligers in de uitvoering van hun taken. We vragen van enkele (welzijns) partners om invulling te geven aan dit vrijwilligerssteunpunt. Wanneer daar aanvullende capaciteit voor nodig is, stelt de gemeente daar middels subsidie of een specifieke uitkering, middelen tegenover. Maar ook de mate waarin voorzieningen aansluiting blijven vinden bij de vraag van de samenleving is bepalend voor het voortbestaan. Het ondersteunen en faciliteren van maatschappelijke voorzieningen in het vervullen van hun maatschappelijke rol zien we dan ook als taak van ons als gemeente. Hierbij is het niet vanzelfsprekend dat de gemeente de rol van financier of risicodrager op zich neemt. Als uitgangspunt hanteren we dat maatschappelijke instellingen zelf de verantwoordelijkheid dragen voor hun eigen huisvesting. Het feit dat mensen langer thuis wonen en er meer kleinschalige (zorg) voorzieningen in de buurt komen zet ons tot goed nadenken over toegankelijkheid in de stedenbouwkundige opzet van wijken, het logisch situeren van voorzieningen rondom knooppunten van het openbaar vervoer en de opzet van geschikte looproutes. Toegankelijkheid gaat niet alleen over de fysieke kant.
Een voorziening moet ook uitnodigen tot naar binnen gaan, je er thuis voelen en mee te doen ook als je hier wat hulp bij nodige hebt ivm een beperking of ziekte De ene voorziening vraagt daarnaast ook om meer zichtbaarheid dan een andere. Zo vragen publieksfuncties zonder vaste afspraken om een zichtlocatie, terwijl functies met afspraken (zoals een huisarts of fysiotherapeut) op een minder zichtbare plek kunnen zitten. In woongebieden die vernieuwd worden houden
we in de planvorming rekening met voldoende ruimte voor maatschappelijke voorzieningen. We hebben daarbij oog voor trends en ontwikkelingen zoals in hoofdstuk 4 geschetst zodat aanpassingen in voorzieningen voor de lange termijn worden gedaan. Dat kan gaan om aanpassingen of uitbreiding van bestaande voorzieningen in de kernen, maar ook het inpassen van nieuwe voorzieningen.
INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina >
Ruimte voor ontmoeting, activiteiten en lichte vormen van dagbesteding Buiten de centrale plekken organiseren we op kernniveau ‘buurtkamers’. Buurtkamers zijn kleinschalige locaties (bijvoorbeeld een huiskamer met keuken) waar bewoners kunnen vergaderen, activiteiten organiseren, samen koken en eten, talent ontwikkelen en hulp kunnen bieden. Hier worden kleinschalige buurtinitiatieven ontplooid en buurtnetwerken versterkt. Het is hierbij van belang dat de kleinschaligheid zorgt voor een gevoel van veiligheid en overzicht. Tegelijkertijd is de zichtbaarheid belangrijk. Het moet een open ruimte zijn. Het liefst aan een pleintje of een plantsoen midden in de buurt, zodat ook buitenactiviteiten georganiseerd kunnen worden. Het naar buiten brengen van initiatieven draagt bij aan de zichtbaarheid en laagdrempeligheid om als buurtbewoner aan te sluiten. De openbare ruimte in de directe omgeving moet ruim, groen en rustig zijn, bij voorkeur Age Friendly. Voor de realisatie van buurtkamers werkt de gemeente samen met woningcorporaties, projectontwikkelaars en welzijnspartners zodat bestaande geschikte ruimten en nieuw in te richten ruimten optimaal worden benut.
1. Inleiding 2. Samenvatting 3. Context en kaders 4. De Sociale Basis en ambities 5. Wat zien we als minimaal voorzieningenniveau in de Krimpenerwaard? 6. Ontwikkelopgaven 7. Van inventarisatie naar uitvoering 8. Bronvermeldingen 9. Bijlagen
29
< >
We brengen eenduidigheid en samenhang aan in het meerjarig onderhoud, beheer en faciliteren van overeenkomstige voorzieningen We streven naar efficiënt en effectief gebruik en beheer van voorzieningen om optimaal te kunnen bijdragen aan onze maatschappelijke doelen. De gemeente ziet zichzelf niet als exploitant, risicodrager en beheerder van maatschappelijke voorzieningen in de toekomst. Voor gemeentelijke sportaccommodaties betekent dit dat we een keuze maken voor een beheermodel op grond van de eerder uitgevoerde verkenning. Voor (geprivatiseerde) sportverenigingen bepalen we op eenduidige wijze de ondersteuning. We markeren daarbij de verantwoordelijkheden van de sportorganisatie voor grote renovaties t.o.v. de subsidie die zij ontvangen (bijvoorbeeld zwemstichtingen en hockey). Omdat de huidige financiële middelen voor sport op termijn onvoldoende zijn om het huidige sportaanbod in stand te houden evalueren we de mate waarin we verschillende sporten ondersteunen (basissporten, uitzonderingen en niet-basissporten) en bepalen mede met behulp van het afwegingskader maatschappelijke voorzieningen en in samenspraak met inwoners en onze maatschappelijke partners een meerjarige strategie. Voor dorps- en cultuurhuizen betekent dit dat we over onze rol als risicodrager in gesprek gaan met onze partners om op
die manier toe te werken naar eenduidigheid. Huidige bestemmingsplannen en horecavergunningen wisselen per locatie en voorziening. We creëren ruimere exploitatiemogelijkheden in omgevingsplannen en verminderen regeldruk om daarmee de vitaliteit van voorzieningen te stimuleren. We investeren in de relatie met religieuze instellingen Religieuze instellingen hebben een groot bereik onder en veel contact met hun leden. Hierdoor weten deze instellingen wat er speelt op persoonlijk, sociaal en maatschappelijk vlak van hun leden en hun omgeving. Zij zijn waardevolle (gespreks)partners binnen onze gemeente. Op dit moment zijn de contacten met deze instellingen vaak ad hoc. Religieuze instellingen staan, voor een groot deel, los van de invloed van de gemeente. Wij streven ernaar om een meer structurele relatie op te bouwen als gesprekspartner.
6.2.2 Kwantitatief We realiseren een ontmoetingslocatie voor jongeren in de kern
INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina >
De gemeente faciliteert ontmoeting voor de jeugd. Jongeren hebben behoefte aan een eigen plek waar ze zich thuis voelen en gehoord worden. Dit vraagt om plekken die aantrekkelijk, laagdrempelig en kleinschalig zijn. Aan de hand van het type wijk/kern en de groei/ krimp van het aantal jongeren wordt met relevante partijen in de gemeente bepaald of een JOP, jongerenhuiskamer of een jeugdsoos een passende faciliteit is. Voor de locatiebepaling van een ontmoetingslocatie wordt te allen tijde een participatietraject gevolgd. We vragen van jongeren zelf om actief mee te denken over de inrichting van ontmoetingsplaatsen en de activiteiten die daar worden georganiseerd. Als richtlijn gaan we uit van tenminste één jeugdontmoetingslocatie per kern. Een combinatie met een buurtcentrum of andere voorzieningen heeft in principe de voorkeur. Verzoeken hiertoe worden als project behandeld en indien nodig dekking voor gezocht.
1. Inleiding 2. Samenvatting 3. Context en kaders 4. De Sociale Basis en ambities 5. Wat zien we als minimaal voorzieningenniveau in de Krimpenerwaard? 6. Ontwikkelopgaven 7. Van inventarisatie naar uitvoering 8. Bronvermeldingen 9. Bijlagen
Omgevingsprogramma Sociale Basis & Maatschappelijke Voorzieningen
30
< >
Ontwikkelopgaven gemeenschappelijke sociale basis
Ambitie
Ontwikkelopgave
Rol
Toelichting op rolneming
Locaties voor (en aanbod van) laagdrempelige ontmoetingsactiviteiten, met als doel het creëren van informele netwerken en sociale samenhang zien we als basisvoorziening in iedere kern.
Ruimte voor ontmoeting en lichte vorm van dagbesteding/ buurtkamers
Facilitator
Voorwaardenscheppend d.m.v. gebiedsgerichte omgevingsprogramma’s, -plannen. Subsidiëring o.b.v. jaarlijkse regeling.
Buurt/dorpshuis (functie) in elke kern
Facilitator
Exploitatiesubsidie; Initiatief, beheer en exploitatie bij inwoners.
Realisatie ontmoetingslocaties voor jongeren in de kernen
Regisseur en facilitator
Faciliteren participatietraject. Financiering plaatsing JOP op initiatief/naar behoefte jeugd.
Verstevigen relatie religieuze instellingen
Partner
(pro)actieve gesprekspartner
Behoud van vitale voorzieningen in de kernen door in planvorming rekening te houden met voldoende ruimte voor maatschappelijke voorzieningen in woongebieden die vernieuwd worden.
Regisseur en facilitator
Gemeente is geen beheerder en exploitant van maatschappelijke voorzieningen, tenzij…
Eenduidige beheer en financieringsgrondslag + uitwerking beheermodellen sport
Regisseur en facilitator
Exploitatiesubsidie. Visie op beheermodellen nadere rolneming wordt hierin uitgewerkt.
Optimaal gebruik van voorzieningen bereiken we door het verruimen van de mogelijkheden en beperken van regeldruk waardoor meervoudig gebruik wordt gestimuleerd
We brengen eenduidigheid en samen-hang in het meerjarig onderhoud, beheer, faciliteren overeenkomstige voorzieningen.
Regisseur en facilitator
Voorwaardenscheppend door eventuele aanpassing van subsidieregelingen, omgevingsplan en horecavergunningen.
We ondersteunen vrijwilligersstructuren met behulp van onze (welzijns)partners voor vitale gemeenschappen en vitale verenigingen.
Passende ondersteuning vrijwilligersorganisaties
Facilitator
Regie m.b.v. subsidie instrumentarium en/of inkoop.
INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding 2. Samenvatting 3. Context en kaders 4. De Sociale Basis en ambities 5. Wat zien we als minimaal voorzieningenniveau in de Krimpenerwaard? 6. Ontwikkelopgaven 7. Van inventarisatie naar uitvoering 8. Bronvermeldingen 9. Bijlagen
Omgevingsprogramma Sociale Basis & Maatschappelijke Voorzieningen
31
< >
6.3
Ontwikkelopgaven institutionele sociale basis
6.3.1 Kwalitatief We maken meervoudig gebruik van ruimte Het slim en meervoudig gebruiken van ruimte biedt voordelen. Het kan ontmoeting en samenwerking tussen professionals bevorderen. Ook zorgt het voor levendigheid in een buurt en brengt het mensen in contact met voorzieningen die ze nog niet kenden. Clustering van functies kan een beeldbepalend gebouw opleveren met een duidelijke herkenbaarheid van de plek voor voorzieningen in de directe omgeving en de wijk. Het bij elkaar brengen van functies en voorzieningen is alleen kansrijk als partijen een gedeeld belang hebben. Bij het fysiek clusteren van functies is het belangrijk om oog te hebben voor de herkenbaarheid van de diverse functies en de noodzaak van efficiënt beheer. Er is een goede beheerconstructie noodzakelijk. Per locatie moet gekeken worden naar optimale omvang en schaalgrootte. Sommige voorzieningen zoals buurtkamers zijn juist gebaat bij kleinschaligheid. Het gaat om de synergie tussen functies en partijen. Het samenbrengen van sommige functies levert meerwaarde op voor gebruikers terwijl andere elkaar niet versterken en de combinatie zelfs tot onderbenutting leidt. Dit vraagt bij uitstek maatwerk per kern.
Voorbeelden kansrijke combinaties (niet uitputtend): • Kindgerichte voorzieningen (VVE, kinderopvang, onderwijs, BSO) • Onderwijs in combinatie met bibliotheek of buurtcentrum • Schoolpleinen ook laten fungeren als speel- en ontmoetingsplekken voor de buurt Omgevingsprogramma Sociale Basis & Maatschappelijke Voorzieningen
• (Kunst)grasveldjes in de wijk niet alleen gebruiken als speelplek, maar ook gebruiken voor activiteiten door sportverenigingen of anders georganiseerd verband • Sportparken waar, naast reguliere sporters, buurtbewoners kunnen wandelen, hardlopen, spelen of ontmoeten • Eerstelijnsgezondheidszorg en basis- en aanvullende zorg. Denk aan huisarts, apotheek, Lokale Toegang en GGZ zorg. • Buurtcentrum, bibliotheek of cultuurhuis eventueel in combinatie met ruimte voor de Lokale Toegang • Een podiumfunctie in scholen die gebruikt kan worden voor repetities van amateurkoren, muziek- en theaterlessen of voorstellingen en lezingen. • Gymzalen buiten schooltijd gebruiken voor diverse sportvormen.
a. Samen onder 1 dak We organiseren op centrale plekken in Krimpenerwaard multifunctionele accommodaties. Dit doen we wanneer zich kansen of huisvestingsvraagstukken zich voordoen en er dus een ‘natuurlijk moment ’ontstaat. Cursussen, activiteiten, dagbesteding, gezamenlijk koken en eten, ruimte voor spreekuren met maatschappelijke dienstverleners, van alles komt hier samen. Vanwege het brede aanbod van activiteiten spreekt het een groot deel van buurtbewoners aan. Het is daarom een plek van samenkomst. Mits aan de juiste ruimtelijke voorwaarden is voldaan. Het succes valt of staat bij de ligging in de kern. Deze moet goed bereikbaar zijn en het liefst aan een doorlopende (winkel)straat met aanwezigheid van veel (langzaam) verkeer en met ov-haltes op korte loopafstanden. Fiets-/scooterparkeergelegenheid is ook een belangrijke conditie. Bouwkundige voorwaarden zijn dat het in de plint van een gebouw moet zitten en een open karakter heeft met een ruime, duidelijke en-
tree. Het binnentreden moet verwelkomend en vanzelfsprekend aanvoelen. Veel daglicht helpt hierbij.
b. Werk- en aanlandplekken voor zorgprofessionals Ketensamenwerking en netwerken tussen verschillende disciplines en organisaties wordt steeds belangrijker. Sommige professionals zijn maar een paar uur per dag/week in een wijk of kern. We vinden het belangrijk dat zij daar in een omgeving (gebouw) terecht kunnen waar ze kunnen werken en netwerkrelaties aantreffen. Steeds vaker betreft het netwerken door de domeinen heen: gezondheidszorg, (jeugd)hulpverleners en welzijnswerkers. We organiseren voor het grote netwerk aan professionals die de bewoners ondersteuning en zorg dichtbij huis leveren op centrale plekken in Krimpenerwaard behandel/spreek- en werkruimte.
INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding 2. Samenvatting 3. Context en kaders
c. Time sharing
4. De Sociale Basis en ambities
We zien de noodzaak tot flexibel bouwen en flexibel indelen voor opeenvolgende functies, maar ook time sharing van ruimtes. We stimuleren het gebruik van gebouwen die ook (of gedeeltelijk) ’s avonds gebruikt kunnen worden.
5. Wat zien we als minimaal voorzieningenniveau in de Krimpenerwaard?
Kijkend naar de ontwikkelopgave ‘Meervoudig gebruik van ruimte’, heeft de gemeente een regisserende en faciliterende rol. Het realiseren van deze ontwikkelopgave hebben onze maatschappelijke partners niet geheel in eigen hand. De gemeente neemt een actieve rol aan in het bij elkaar brengen van partijen, stimuleert slimme en creatieve combinaties en neemt initiatief om ook zelf in bestaande en nieuwe situaties tot deze combinaties te komen. Hierbij is het niet vanzelfsprekend dat de gemeente de rol van financier op zich neemt. Of en de mate waarin de gemeente een financiële bijdrage levert
6. Ontwikkelopgaven 7. Van inventarisatie naar uitvoering 8. Bronvermeldingen 9. Bijlagen
32
< >
aan de realisatie van een multifunctionele accommodatie is afhankelijk van de maatschappelijke meerwaarde/ relevantie. Van maatschappelijke partners vragen we eveneens oog te houden voor en kansen te benutten voor het clusteren van functies. We doen een beroep op onze partners in de institutionele basis om waar mogelijk werkplekken ook beschikbaar te stellen voor professionals van samenwerkende partners. Meervoudig ruimtegebruik is daarmee een uitgangspunt bij gebiedsontwikkeling. Vanuit ruimtelijk aspect vraagt het faciliteren van de juiste bestemmingen, vergunningen of aanpassingen in de buitenruimte. Afhankelijk van een beoogde locatie en functies zou de gemeente ook samenwerkingspartner kunnen zijn. Bij het samenvoegen van voorzieningen zoeken we naast het vergroten van maatschappelijke meerwaarde ook naar financiële schaalvoordelen.
We zetten in op of stimuleren verduurzaming van de maatschappelijke voorzieningen Voor de eigen panden werken we een routeplan uit voor het verduurzamen van onze gebouwen. Maatschappelijke organisaties met een eigen accommodatie kunnen via de gemeente een beroep doen op de stimuleringslening verduurzaming maatschappelijke accommodaties. Deze regeling heeft een looptijd van 2 jaar en loopt tot en met 31 december 2024. Verduurzaming van eigen panden is inmiddels een vast gesprekpunt tijdens bestuurlijke overleggen en is van invloed op de onderhouds- en exploitatiebegroting en daarmee op het verdienmodel en subsidiebehoefte van instellingen. Maatschappelijke instellingen maken hiervoor ook gebruik van regelingen vanuit het Rijk en de Provincie.
Omgevingsprogramma Sociale Basis & Maatschappelijke Voorzieningen
6.3.2 Kwantitatief Iedereen een volwaardige en toegankelijke bibliotheek in de buurt We behouden meerdere grotere centraal gelegen vestigingen, die een volwaardig activiteitenaanbod hebben, een HOP (Historisch Ontmoetingspunt) en een ruime collectie boeken hebben. Deze vestigingen bevinden zich in de kernen Schoonhoven, Bergambacht, Lekkerkerk en Krimpen aan de Lek. In de kleinere kernen (m.u.v. Vlist en Berkenwoude) zijn kleinere -servicepuntachtige- voorzieningen, met een smaller aanbod van voorzieningen. Dit aanbod sluit aan bij omvang en de kenmerken van de kern en de wensen van de inwoners. De voorzieningen en inrichting van een servicepunt kunnen per kern verschillen, zowel qua activiteitenaanbod maar ook qua omvang. Deze servicepunten bevinden zich in de kernen Ammerstol, Gouderak, Ouderkerk a/d IJssel. In het noordoosten van de Krimpenerwaard zijn nog geen vaste bibliotheekvoorzieningen. De gemeente is voornemens, in het kader van de komende Zorgplichtwet voor Bibliotheken ook in de kernen Haastrecht en Stolwijk minimaal een servicepunt te realiseren. Deze bibliotheeklocaties komen in de plaats van de Bibliobus die nu in de kernen Berkenwoude, Haastrecht, Stolwijk en Vlist rijdt. Het doel van de Zorgplichtwet is dat er binnen elke gemeente minimaal een volwaardige bibliotheekvoorziening is, die op redelijke afstand toegankelijk is voor alle inwoners van de gemeente.
Vestiging van eerstelijnszorg in de kern In de meeste kernen zijn eerstelijnsvoorzieningen gevestigd. We vinden de nabijheid van basiszorg in íedere kern belangrijk. We streven daarom naar tenminste 1 huisartsenpraktijk in iedere kern. Eventueel eerst in tijdelijke huisvesting. Door een verschuiving van medisch specialistische zorg naar zorg waar je zelf zonder verwijzing naartoe kunt gaan (o.a. huisarts, tandarts, maatschappelijk werker), wordt complexe zorg steeds meer onderdeel van de huisartsenzorg. De norm voor het aantal patiënten per huisarts wordt als gevolg daarvan naar beneden bijgesteld. Dit betekent ook dat een huisartsenpraktijk meer ruimte nodig heeft (spreekkamers), bijvoorbeeld voor de Praktijkondersteuner huisartsen GGZ, de gemeentelijke Jeugdondersteuner huisartsen en Praktijkondersteuner huisartsen somatiek. Voor een apotheek moet rekening worden gehouden met een extra 150 m2. Ook de apotheek verleent nieuwe vormen van zorg, waardoor behoefte is aan spreekkamers met meer privacy. De gemeente heeft in de realisatie van deze ontwikkelopgave alleen een randvoorwaardelijke rol. Wel kunnen we bij gebiedsontwikkeling en nieuwbouw/verbouw rekening houden met het creëren van aantrekkelijke vestigingscondities. De Nederlandse Zorg Autoriteit stelt normen vast voor het aantal patiënten per huisartsenpraktijk.
Tevens zijn kaders ten aanzien van eerstelijnszorg vastgesteld in de Zorgverzekeringswet.
INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding 2. Samenvatting 3. Context en kaders 4. De Sociale Basis en ambities 5. Wat zien we als minimaal voorzieningenniveau in de Krimpenerwaard? 6. Ontwikkelopgaven 7. Van inventarisatie naar uitvoering 8. Bronvermeldingen 9. Bijlagen
33
< >
In elke kern een vorm van lokale toegang Het uitgangspunt is om in elke kern een vorm van integrale laagdrempelige toegang tot ondersteuning en zorg te organiseren. Deze Lokale Toegang wordt vormgegeven door de gemeente Krimpenerwaard en de partners van het Sociaal Preventie team. De Lokale Toegang moet een plek zijn waar inwoners terecht kunnen met hun vragen over wonen, werken, geldzaken, opvoeden en opgroeien, ontmoeten en welzijn. De ondersteuning bij mantelzorg maakt hier onderdeel vanuit. Dat betekent niet dat deze Lokale Toegang in elke kern op dezelfde wijze wordt ingericht. Qua huisvesting zullen de wensen, behoefte en eisen dan ook verschillen. Verdere uitwerking van de lokale toegang volgt in de kadernotitie Lokale Toegang en de daaruit voortvloeiende documenten. Voor het realiseren van een vorm van Lokale Toegang in elke kern is de gemeente eigenaar. De uitvoering van de Lokale Toegang blijft gedeeltelijk in eigen beheer. We voeren zelf uit en bepalen beleid. Tegelijkertijd doen we de dit niet alleen en zijn we samenwerkingspartner in de uitvoering samen met het Sociaal Preventieteam. Als partners in de uitvoering denkt het Sociaal Preventieteam mee in het ontwerpen van de Lokale Toegang in elke kern.
INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding 2. Samenvatting 3. Context en kaders 4. De Sociale Basis en ambities 5. Wat zien we als minimaal voorzieningenniveau in de Krimpenerwaard? 6. Ontwikkelopgaven 7. Van inventarisatie naar uitvoering 8. Bronvermeldingen 9. Bijlagen
Omgevingsprogramma Sociale Basis & Maatschappelijke Voorzieningen
34
< >
Ontwikkelopgaven institutionele sociale basis
Ambitie
Ontwikkelopgave
Rol
Toelichting op rolneming
Toegang ondersteuning mantelzorg
Als onderdeel van ontwikkeling integrale toegang
Regisseur en Eigenaar
Subsidiëring mantelzorgondersteuning en lotgenotencontact.
Goede geografische spreiding ondersteuning
Ontwikkeling integrale toegang
Regisseur
Rolneming o.b.v. kadernotitie Integrale Lokale Toegang.
INHOUDSOPGAVE
Voor ieder kind passend onderwijs en kinderopvang nabij
Basisschool in combinatie met opvang 0-4, BSO en VVE in elke kern
Regisseur en facilitator
Waar opvang onder druk staat als gevolg van aantallen waar mogelijk aanvullend subsidiëren. Ruimtebehoefte meenemen in ontwikkelingen a.d.h.v. IHP. Bekostiging huisvesting opvang primair aan opvangorganisaties.
Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina >
Gesprekspartner onderwijsbesturen bij locatiekeuze- en ontwikkeling basisscholen.
1. Inleiding
Bibliotheek in de buurt
Uitvoering geven aan bibliotheekvisie
Regisseur en facilitator
Exploitatiesubsidie. Regie in locatiekeuze.
3. Context en kaders
Clustering voorzieningen
Realiseren van meerdere voorzieningen/organisaties onder 1 dak
Regisseur en facilitator
Initiëren gebiedsgerichte omgevingsprogramma’s. Afhankelijk van type organisatie exploitatie of activiteitensubsidie. Beheer en exploitatie is verantwoordelijkheid van de gebruikers.
Een goede samenwerking tussen ketenpartners in de eerstelijns zorg en partners actief in het sociaal domein
Realiseren werk- en aanlandplekken zorgprofessionals Timesharing
Facilitator
Sturing d.m.v. subsidie.
De Lokale toegang positioneren we dicht bij onze inwoners
Ontwikkeling integrale Toegang
Regisseur en facilitator
Rolneming o.b.v. kadernotitie Integrale Lokale Toegang.
Goede geografische spreiding van eerstelijns zorg in het kader van nabijheid
Eerstelijns huisartsenzorg in elke kern
Regisseur en facilitator
Gesprekspartner; Voorwaardenscheppend d.m.v. gebiedsgerichte omgevingsprogramma’s en -plannen.
Facilitator
Voorwaardenscheppend door middel van stimuleringsregelingen van Rijk en gemeente.
We ondersteunen vrijwilligersstructuren met behulp van onze (welzijns)partnersvoor vitale gemeenschappen en vitale verenigingen
Omgevingsprogramma Sociale Basis & Maatschappelijke Voorzieningen
We zetten in op of stimuleren verduurzaming van de maatschappelijke voorzieningen
2. Samenvatting
4. De Sociale Basis en ambities 5. Wat zien we als minimaal voorzieningenniveau in de Krimpenerwaard?
(Pro) actieve gesprekspartner.
6. Ontwikkelopgaven 7. Van inventarisatie naar uitvoering 8. Bronvermeldingen 9. Bijlagen
35
< >
an inventarisatie 7 Vnaar uitvoering Tijdens de inventarisatiefase hebben we de bestaande voorzieningen en behoeften van onze inwoners, partners, ambtelijke organisatie en gemeenteraad in beeld gebracht. Zowel kwantitatieve gegevens (over hoeveelheid voorzieningen en demografische ontwikkelingen) als de ervaringen van bewoners en professionals zijn daarin betrokken. Door sociaal-maatschappelijke wensen van inwoners te betrekken krijgen fysieke ontwikkelingen een betere invulling voor de lange termijn. We hebben in dit omgevingsprogramma gekeken naar trends en ontwikkelingen die van invloed zijn op het gebruik van maatschappelijke voorzieningen nu en in de toekomst waardoor eventuele aanpassingen voor de lange termijn worden gedaan. Data over bestaande voorzieningen zijn gekoppeld aan onze gemeentelijke ambities, demografische prognoses, maatschappelijke trends en landelijke normeringen. Hierdoor is een beeld ontstaan van de leemtes in de bestaande voorzieningenvoorraad welke hebben geleid tot de benoemde ontwikkelopgaven. Nu is het tijd de ontwikkelopgaven te vertalen naar de uitvoering.
Integrale aanpak In multidisciplinaire teams werken we aan deze opgaven en komen we tot ’kansenplannen’ op generiek en op kernniveau in aansluiting op de identiteit van de kernen. Het fysieke en sociale domein werken integraal samen. Verschillende functies en beleidsdomeinen moeten samen komen op specifieke plekken om invulling te kunnen geven aan de ontwikkelopgaven. In dit kansenplan wordt duidelijk welke kansen en wanneer deze zich in de toekomst voordoen om invulling te kunnen geven aan de ontwikkelopgaven en wie daarbij betrokken zijn.
INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding 2. Samenvatting
Monitoring De voortgang van de ontwikkelopgaven kunnen gemonitord worden wanneer deze ook concreter zijn uitgewerkt in de hierboven beschreven kansenplannen. Op dat moment hebben we zicht op wanneer we welke operationalisering kunnen verwachten. De voortgang wordt kwalitatief beschreven in de kwaliteitsmonitor Sociaal Domein welke 2 keer per bestuursperiode wordt uitgebracht.
3. Context en kaders 4. De Sociale Basis en ambities 5. Wat zien we als minimaal voorzieningenniveau in de Krimpenerwaard? 6. Ontwikkelopgaven 7. Van inventarisatie naar uitvoering 8. Bronvermeldingen 9. Bijlagen
Omgevingsprogramma Sociale Basis & Maatschappelijke Voorzieningen
36
< >
8 Bronvermeldingen Bronnen, contacten & Bijeenkomsten:
INHOUDSOPGAVE
• Collegeprogramma 2022-2026 Vitaal Vooruit! • Presentatie Verwey & Jonker instituut 12-12-2023 • Netwerkbijeenkomst Sociale basis in de Krimpenerwaard • BMC bijeenkomst Sociale Basis 21-9-2023 • 31 augustus 2023: VNG webinar Het versterken van de Sociale Basis • Sociale basis | buurtwijs.nl • Kernboodschap en Position Paper de Sociale Basis, Verwey & Jonker • Movisie, artikel “Wat is de sociale basis precies? • Woonvisie Krimpenerwaard 2023-2028 • Kader voor beheer en exploitatie gemeentelijke sportaccommodaties • Integraal Beleidskader 2021-2025 • Omgevingsvisie Krimpenerwaard 2021 • Sportaccommodatieplan Gemeente Krimpenerwaard 2019 • Vastgoedregeling Krimpenerwaard 2021 • Bibliotheekvisie gemeente Krimpenerwaard 2021 • Afwegingskader maatschappelijke voorzieningen 2021 • Nota gezondheid gemeente Krimpenerwaard 2020 • Uitvoeringsprogramma Cultuur 2021-2024
Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding 2. Samenvatting 3. Context en kaders 4. De Sociale Basis en ambities 5. Wat zien we als minimaal voorzieningenniveau in de Krimpenerwaard? 6. Ontwikkelopgaven 7. Van inventarisatie naar uitvoering 8. Bronvermeldingen 9. Bijlagen
Omgevingsprogramma Sociale Basis & Maatschappelijke Voorzieningen
37
< >
9 Bijlagen Bijlage 1 Inventarisatie Maatschappelijke Voorzieningen
Bijlage 2 Afwegingskader maatschappelijke voorzieningen INHOUDSOPGAVE
INHOUDELIJK VAKAFDELINGEN
VASTGOEDAFDELING
Gemeente als maatschappelijk regisseur
Gemeente als maatschappelijke onderneming IDEE INITIATIEF CASUS
1
Bekijk hier het document >
Welke fysieke voorzieningen is randvoorwaardelijk om de betreffende maatschappelijke activiteit te ondersteunen c.q. mogelijk te maken?
3
Is een exploitatie mogelijk waarbij de lasten voor de gemeente én haar maatschappelijke partners in een houdbare verhouding staan tot de te verwachten maatschappelijke baten?
2
Hoe kan de fysieke voorziening optimaal ondersteunen aan de maatschappelijke activiteit waarvoor zij gewenst is?
MOGELIJKE UITKOMSTEN: • Initiëren, wijzingen of beëindigen voorziening aanbod • Verzorgen dekkingsbehoefte • Subsidierelatie
Omgevingsprogramma Sociale Basis & Maatschappelijke Voorzieningen
Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina > 1. Inleiding 2. Samenvatting
1
Is het eigendom houden of nemen van het object gerechtvaardigd door een wettelijke verplichting en/of levert het een bijdrage aan een beleidsdoelstelling?
3 Worden (voor het in eigendom houden of nemen van het object) de kosten geheel gedekt door de baten?
3. Context en kaders 4. De Sociale Basis en ambities
2
5. Wat zien we als minimaal voorzieningenniveau in de Krimpenerwaard?
Is er (voor het in eigendom houden of nemen van het object) geen alternatief beschikbaar dat maatschappelijk en/of bedrijfsmatig gunstiger is?
6. Ontwikkelopgaven 7. Van inventarisatie naar uitvoering 8. Bronvermeldingen
MOGELIJKE UITKOMSTEN: • Invullen van (vastgoed)zoekvraag • Invullen beheertaak • Vastgoed ontwikkelvraag/ afstotingstaak • Actualiseren (ver)huur doorbelasting
9. Bijlagen
38
< >
Bijlage 3 Participatieverslag Dit omgevingsprogramma is het resultaat van een intensief en participatief proces. Het schrijven is gestart met een brede inventarisatie van de bestaande maatschappelijke voorzieningen. De inventarisatie brengt de voorzieningen in beeld, clustert deze en signaleert trends en ontwikkelingen en inwonersbehoeften. Bij de ambtelijke organisatie, maatschappelijke organisaties en een vertegenwoordiging vanuit de Adviesraad Sociaal Domein is input en feedback opgehaald. In de eerste fase hebben er in totaal 25 medewerkers vanuit de ambtelijke organisatie en 350 maatschappelijke organisaties input geleverd via het invullen van een vragenlijst. Vervolgens hebben ongeveer 22 medewerkers vanuit de ambtelijke organisatie, 23 maatschappelijke organisatie en een vertegenwoordiger vanuit de Adviesraad Sociaal Domein geparticipeerd in een verdiepende sessie. Ook hebben ongeveer 12 medewerkers vanuit de ambtelijke organisatie geparticipeerd in een feedbackbijeenkomst over de eerste versie van het Inventarisatierapport. Maatschappelijke partijen en de zijn dus in een vroeg stadium geconsulteerd (tijdens de inventarisatiefase) waardoor een breed gedragen beeld is ontstaan van de benodigde maatschappelijke voorzieningen voor nu en in de toekomst. Tijdens de inventarisatie is gestart met een participatietraject. Deze bestond uit 2 fasen. 1.
Participatie tijdens de inventarisatiefase 2. Participatie op basis van de conceptnota In fase 1 zijn participanten op basis van de door de gemeente uitgevoerde inventarisatie bevraagd over de opbrengsten en gevraagd naar aanvullingen.
Omgevingsprogramma Sociale Basis & Maatschappelijke Voorzieningen
Het ophalen van de input heeft op de volgende manieren plaats gevonden: • Bewonersenquête • Via het participatieplatform • Raadsbijeenkomst • Gesprek met de Adviesraad Sociaal Domein • Interne sessies met betrokken ambtenaren vanuit verschillende beleidsterreinen • Bijeenkomst met de maatschappelijke instellingen uit de Krimpenerwaard input via bezoekers jongerenwerk, bezoekers Welzijnspunten, bezoekers van de Bibliotheek en bezoekers gemeentekantoren (Stolwijk en Bergambacht) In deze eerste fase van het participatietraject hebben er in totaal 633 inwoners, 25 instellingen geparticipeerd en 15 collega’s geparticipeerd. Fase 2 van de participatie start in januari 2024 aan de hand van de concept Nota Maatschappelijke Voorzieningen. De opbrengst van de eerste participatieronde is onderstaand per kern samengevat weergegeven.
Ammerstol In de kern Ammerstol wordt er door zowel de inwoners als de maatschappelijke partners aangegeven dat er behoefte is aan een laagdrempelige plek om elkaar te ontmoeten. Het valt de maatschappelijke partners en de ambtelijke organisatie op, kijkend naar de Gezondheidsmonitor, dat de vitaliteit en gezondheid van volwassenen en ouderen in Ammerstol relatief slechter is dan in andere woonkernen. Inwoners geven aan dat het aanbod van voorzieningen in Ammerstol redelijk divers is.
Bergambacht Inwoners en maatschappelijke partners van de kern Bergambacht geven aan dat er meer aanbod dient te komen voor jongeren. . Hierbij worden voorbeelden zoals ontmoetingsplek en activiteiten zoals denksport gegeven. Ook is er behoefte aan (extra) algemene ontmoetingsplekken voor alle doelgroepen (zowel binnen als buiten).
INHOUDSOPGAVE Klik hieronder op een hoofdstuk en ga automatisch naar de betreffende pagina >
Berkenwoude In de kern Berkenwoude wordt door zowel inwoners al maatschappelijke partners een goede ontmoetingsplek gemist. Hierbij wordt aangegeven dat de ontmoetingsplek een open karakter moet hebben met een goede eetgelegenheid en terras en activiteiten en ruime openingstijden (ook in de avonden voor volwassenen en op zondag) dient te hebben. Daarnaast wordt er aangegeven dat de bereikbaarheid van de kern (openbaar vervoer/ busverbinding) verbeterd moet worden. Maatschappelijke partners geven aan dat er meer aanbod voor de jeugd nodig is in Berkenwoude. Verder wordt aangegeven dat het aanbod in Berkenwoude als voldoende wordt ervaren. Het valt op dat de gezondheid in Berkenwoude relatief beter is dan in andere kernen en dat de ervaren stress lager is.
1. Inleiding 2. Samenvatting 3. Context en kaders 4. De Sociale Basis en ambities 5. Wat zien we als minimaal voorzieningenniveau in de Krimpenerwaard?
Gouderak
6. Ontwikkelopgaven
Vanuit inwoners en maatschappelijke partners kwam in het participatietraject naar voren dat er méér aanbod/ voorzieningen nodig zijn voor de jeugd en jongeren in de kern Gouderak. Daarnaast wordt door hen aangegeven dat er behoefte is aan een dorpshuis voor een brede doelgroep die voor iedereen toegankelijk is. Uit de bewonersenquête komt naar voren dat er naast dit soort voorzieningen verder al veel voorzieningen aanwezig zijn in Gouderak. Inwoners geven aan dat de
7. Van inventarisatie naar uitvoering 8. Bronvermeldingen 9. Bijlagen
39
< >
bereikbaarheid van andere voorzieningen in Krimpenerwaard en daarbuiten en de verbindingen met het openbaar vervoer verbeterd dienen te worden.
Haastrecht Inwoners en maatschappelijke partners van de kern Haastrecht, geven aan dat er meer voor de jeugd en jongeren nodig is in Haastrecht. Verder wordt er door een aantal inwoners benoemd dat er behoefte is aan een apotheek, sportschool, meer winkels en een grotere supermarkt. Verder vinden inwoners de hoeveelheid maatschappelijke voorzieningen in de kern al best groot. Als laatste wordt er benoemd dat de maatschappelijke voorzieningen goed bereikbaar zijn.
Krimpen aan de Lek In Krimpen aan de Lek hebben de inwoners en maatschappelijke partners behoefte aan meer aanbod voor kinderen. Inwoners geven daarnaast ook aan dat er meer aanbod voor jongeren nodig is en dat de bekendheid van bestaande maatschappelijke voorzieningen kan worden verbeterd. Daarnaast geven inwoners en maatschappelijke partners aan dat er meer ontmoetingsplekken nodig zijn. Dit is ook belangrijk om de relatief hoge eenzaamheid in Krimpen aan de Lek ten opzichte van andere kernen tegen te gaan.