Jaarstukken 2020 Gemeente krimpenerwaard.pdf
Tekst van het document
Toelichting - 7.50 Begraafplaatsen en crematoria In 2020 was er een toename van ca. 11% van het aantal begrafenissen. Er waren aanpassingen nodig in verband met coronamaatregelen en er is extra personeel ingehuurd vanwege uitval van eigen personeel. De inkomsten uit graf- en begrafenisrechten zijn in 2020 met 16% toegenomen. Er waren meer begrafenissen en nabestaanden hebben, meer dan voorgaande jaren, gekozen voor de aankoop van een particulier graf en bijzettingen in particuliere graven. Hiermee werden ook grafrechten verlengd en hebben rechthebbenden meer onderhoudskosten betaald.
73
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Toelichting - Storting/Onttrekking reserves programma 7 Het nadelige saldo wordt veroorzaakt door een hogere storting in de reserve. Het betreft de storting van de meeropbrengst afkoop graven. Dit is toegelicht aan de batenkant. Per saldo heeft dit geen gevolgen voor het resultaat. Er is minder geld onttrokken aan de reserves voor de uitvoering van de gezondheidsnota en de aanpassing gesloten hekwerk begraafplaats. Hier staan lagere lasten tegenover. Per saldo heeft dit geen gevolgen voor het resultaat.
74
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Kredieten (x € 1.000) Projectnaam
Kern(en)
Afsluiten Toelichting jaarrekening Ja/Nee
I.0033 Riolering IJsseldijk-Noord
Ouderkerk
Nee
Onderzoek met belanghebbenden loopt nog. De komende maanden moet duidelijk worden of de uitvoeringskosten binnen het krediet passen of dat er extra krediet moet worden aangevraagd.
1.804
249
1.555
I.0095 Herinrichting begraafplaats
Stolwijk
Nee
Uitvoering verloopt conform bestek, planning en budget.
1.107
949
158
I.0098 Onderh persleiding en randvoorziening
-
Ja
Uitgevoerd conform planning en binnen het budget. Er zijn in totaal 263 minigemalen en 2 tussengemalen gerenoveerd.
1.415
1.393
22
I.0157 Vervangen Bergambacht Nee persriool Ambachtstraat
Uitvoering verloopt conform bestek, planning en budget.
162
148
13
I.0166 Nieuwe wetering Bergambacht Nee
Definitieve afronding zal plaatsvinden in 2021.
-80
-516
436
I.0169 Centrum Oost
Bergambacht Ja
Dit project is afgerond. Het saldo is te wijten aan de riolering Bloemengaarde die in 2019 met andere middelen is afgerond.
1.143
950
193
I.0407 Revitaliseren winkelcentrum noord
Schoonhoven Nee
Uitvoering verloopt conform bestek, planning en budget.
303
3
300
I.0408 Infrastructuur moskee
Schoonhoven Nee
Uitvoering verloopt conform bestek, planning en budget.
130
49
81
I.0415 Renovatie oude gesloten BP
Krimpen a/d Lek
Voorbereiding en uitvoering voor dit project staat tijdelijk stil. Wordt vervolgd in 2021
100
0
100
I.0445 Onderhoud drukriolering/gemalen
Schoonhoven Nee
Uitvoering verloopt conform bestek, planning en budget.
400
58
342
I.0455 Vervangen riolering Kadijkselaan
Bergambacht Nee
Uitvoering verloopt conform bestek, planning en budget.
1.205
191
1.014
I.0457 Riolering Opperduit 5-11
Lekkerkerk
Nee
Uitvoering verloopt conform bestek, planning en budget.
150
101
49
I.0459 Voorbereidingskosten project riolering
-
Nee
De betreffende projecten bevinden zich nog in de voorbereidings- of uitvoeringsfase.
600
136
464
I.0474 Middelgroot onderhoud riolering
-
Nee
Uitvoering verloopt conform bestek, planning en budget.
2.334
590
1.743
I.0487 Gedragsbeinvloeding verkeer
-
Nee
De kosten van het pilot project wering vrachtwagenverkeer IJsseldijk ( 2020) zijn ten laste van dit budget gekomen. De kosten zijn via Midden Holland (post gedragsbeïnvloeding )gedeclareerd. De verwachting is dat 70% van de kosten terugvloeien naar de gemeente.
101 -101
38 -5
63 -96
I.0496 Ophogen en herinrichten BP Krimpen a/d Lek
Krimpen a/d Lek
Ja
Project is afgerond conform planning en een relatief lage overschrijding op het budget.
180
197
-17
I.0497 Harmonis/levering papier/karton containers.
-
Nee
Wordt in 2021 uitgevoerd.
600
0
600
I.0511 Project ondergrondse containers
-
Nee
Afronding vindt plaats in het eerste kwartaal 2021.
347
272
75
I.0531 IJsseldijk Noord riolering
Ouderkerk
Nee
Uitvoering verloopt conform bestek, planning en budget.
258
205
53
Nee
75
Begroot Realisatie
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Saldi
Projectnaam
Kern(en)
Afsluiten Ja/Nee
Toelichting jaarrekening
I.0596 Heemraadsweg eo (projectenboek 2)
Ouderkerk
Nee
Uitvoering verloopt conform bestek, planning en budget.
I.0606 Hekwerk begraafplaats
Ouderkerk
Nee
I.0611 Aanschaffen kraan tbv abs I.0613 Persleiding Julianastraat
Begroot Realisatie
Saldi
1.587
111
1.476
Planning uitvoering 2021.
50
0
50
Bergambacht Nee
Aanschaf en afronding in het eerste kwartaal 2021.
40
0
40
Haastrecht
Ja
Werkzaamheden betrof een calamiteit en is direct uitgevoerd en afgewikkeld.
150
112
38
I.0615 Minicontainers -
Ja
Uitgevoerd conform planning en binnen budget. Gebruikte containers overgenomen van Cyclus tegen boekwaarde i.p.v nieuw waarde. Vandaar een aanzienlijke onderbesteding op het budget.
300
113
188
I0359D Beheerpakket gemalen
Nee
Implementatie van de digitale omgeving loopt en het project wordt in 2021 afgerond.
200
197
3
76
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
8. VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN STEDELIJKE VERNIEUWING
Dit programma richt zich op ontwikkeling en behoud van een kwalitatief hoogwaardige woon-, werken leefomgeving. In dit programma zijn middelen opgenomen voor advisering op het gebied van wonen en de kwaliteit van de leefomgeving, het voeren van projecten en grondexploitaties, het faciliteren van ontwikkelingen van inwoners en ondernemers en het begeleiden van bestemmingsplannen en afgeven van en toetsen op omgevingsvergunningen. Door de introductie van Omgevingswet zullen veel van de bestaande instrumenten en werkwijzen wijzigen.
77
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Beleidsspeerpunten
AMBITIE
2.1 Huishoudensverdunning Wij zetten in op minimaal een gelijkblijvend inwoneraantal. Toekomstige woningbouw dient daarop gericht te zijn: met behoud van landelijk karakter en met bijzondere aandacht voor jongeren en toekomstbestendig wonen.
ER-DOEL
SMART-DOEL
INDICATOR
RESULTATEN & INSPANNINGEN
KOSTEN
VERANTWOORDING
Vitale(re) kernen met een passend woningaanbod dat bijdraagt aan een gelijkblijvend inwoneraantal
Tot 2022 worden per jaar 200 extra (duurzame en toekomstbestendige) woningen gebouwd
Toename aantal duurzame en toekomstbestendige woningen o.b.v. de basisadministratie gebouwen Bron: Aantal verblijfsobjecten met bouwjaar in gebruik / niet in gebruik in BAG Nulmeting: In 2015 tot 2018 zijn er jaarlijks 226 verblijfsobjecten geregistreerd op deze bouwjaren, waarvan gemiddeld 221 in gebruik zijn genomen. Het aantal nieuwbouwwoningen in deze periode volgens het CBS kwam op 224 woningen, per saldo nam de voorraad, inclusief sloop, gemiddeld met 130 woningen per jaar toe. 1.
Het faciliteren van woningbouwprojecten voor de realisatie van gemiddeld 200 woningen per jaar
2.
Opstellen Strategie kaderstelling en ontwikkeling nieuwe woon- werkgebieden voor de (middel)lange termijn.
& 50.000 incidenteel
1. In 2020 zijn ondermeer de projecten Bergambacht Oost en Kerkweg 5 - 91 afgerond. Circa 35 projecten zijn in voorbereiding of uitvoering. Het aantal nieuw gerealiseerde woningen in 2020 was 87, door sloop van een aantal woningen zijn er netto maar 11 woningen toegevoegd. (voorlopige cijfers). In de periode tussen 2018 en 2020 zijn er gemiddeld 181 woningen per jaar opgeleverd. In deze periode zijn netto gemiddeld 125 woningen per jaar aan de woningvoorraad toegevoegd. Binnen de projecten is er sprake van een grotere productie in 2021 (ca 280 woningen). 2. In 2020 zijn de voorbereidingen gestart voor het opstellen van een kaderstelling prioritering nieuwe woningbouwinitiatieven. Het instrument bouwt voort op de Omgevingsvisie Krimpenerwaard en sluit nauw aan bij de procesverbeteringen op het gebied van de intake voor nieuwe initiatieven. Regionaal is de behoefte voor nieuwe bedrijventerreinen in beeld gebracht.
78
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Beleidsspeerpunten
7. Verandering ruimtelijk domein AMBITIE
ER-DOEL
SMART-DOEL
INDICATOR
Voor de implementatie van de Omgevingswet gaan wij werken volgens het onderscheidende en waar mogelijk vernieuwende VNG verandertype.
Meer ruimte voor maatwerk en economische en maatschappelijke initiatieven van inwoners, bedrijven en instellingen in het ruimtelijk domein
Sneller, pro-actiever en meer integraal besluiten over ruimtelijke initiatieven
In 2021 is de omgevingswet geïmplementeerd conform het VNG verandertype onderscheidend en waar mogelijk vernieuwend
In 2022 hebben we in 75% van de (beleids)ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving bedrijven inwoners en organisaties actief betrokken
Implementatie omgevingswet per 2021
Percentage in de raad vastgestelde beleidsontwikkelingen in de fysieke leefomgeving waarbij inwoners, bedrijven en organisaties actief betrokken zijn Bron: Beleidsinhoudelijke toelichting Nulmeting: Geen - Kwalitatieve doelstelling
Bron: Beleidsinhoudelijke toelichting Nulmeting: Geen - Kwalitatieve doelstelling
RESULTATEN & INSPANNINGEN
KOSTEN VERANTWOORDING
Uitvoeren Programmaplan Verandering Ruimtelijk Domein met o.a. projecten op het gebied van Omgevingsdenken, Digitale Stelsel Omgevingswet, Omgevingsvisie en het Uitvoeringsplan
Uitvoeren Programmaplan Verandering Ruimtelijke Domein met o.a. Publiekscampagne en bijeenkomsten voor inwoners/medewerkers/ stakeholders over de omgevingsvisie
Geen additionele kosten
Geen additionele kosten
Gemeente Krimpenerwaard ligt op koers met de implementatie van de Omgevingswet, die in werking treedt op 1 januari 2022.
De Omgevingsvisie is met de raad besproken in een beeldvormende bijeenkomst. Voor inwoners en stakeholders zijn informatiebijeenkomsten georganiseerd. De Omgevingsvisie is in december gepubliceerd voor zienswijzen.
De Omgevingsvisie is in december vrijgegeven voor zienswijzen, is de intaketafel operationeel en de omgevingstafel van start gegaan. Verder heeft bestemmingsplan met verruimde reikwijdte Schoonhoven ter inzage gelegen en is de nieuwe plansoftware geïmplementeerd.
79
De publiekscampagne bij de Omgevingswet is vanwege het uitstel van de inwerkingtreding naar 1 januari 2022 uitgesteld.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Beleidsspeerpunten
AMBITIE
8.2 Interactie stad en land Wij zoeken zelfbewust meer de verbinding met de steden en gaan op zoek naar kansen en win-win situaties voor stad en land, onder meer op het gebied van mobiliteit, levering van energie, gekwalificeerd personeel, wonen, recreatie en natuurbeleving
ER-DOEL
SMART-DOEL
INDICATOR
Beter etaleren van de kwaliteiten van de Krimpenerwaard om de aantrekkelijkheid als regionale samenwerkingspartner te vergroten
In 2022 is de samenwerking met Midden-Holland, Metropoolregio Rotterdam-Den Haag, Grenzeloos samenwerken Alblasserwaard en de verbinding M-H/MRDH op het gebied van duurzaamheid, recreatie en toerisme, mobiliteit en wonen versterkt
Bron: Beleidsinhoudelijke toelichting Nulmeting: Geen - Kwalitatieve doelstelling
RESULTATEN & INSPANNINGEN
KOSTEN
VERANTWOORDING
Opstellen Omgevingsagenda met de Provincie Zuid-Holland
Geen additionele kosten
De provincie heeft in 2020 prioriteit gegeven aan het opstellen van haar omgevingsvisie en verordening. De omgevingsagenda Krimpenerwaard is een vervolgstap op dit beleid. Begin 2021 zijn we opnieuw het gesprek gestart om zo gezamenlijk een goed document op te stellen, onzeker is nog of de provincie hier voorrang aan geeft in 2021.
80
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Relatie met verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partijen draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar paragraaf F. Verbonden Partijen en bijlage 1. Verbonden Partijen - Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie, Heffing en Waardebepaling (SVHW)
81
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Financieel overzicht In onderstaand overzicht zijn de totale financiën van dit programma weergegeven. De hiervoor gepresenteerde beleidsspeerpunten zijn hier onderdeel van. Tabel Baten en Lasten (x €1.000) -/- is nadeel / lasten Exploitatie
Rekening 2019
Primitief 2020
Gewijzigd 2020 Rekening 2020
SALDO 2020
8.1 Ruimtelijke Ordening
-2.091
-1.078
-2.476
-1.662
814
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerr.)
-2.942
-9.569
-10.388
-7.507
2.882
8.3 Wonen en bouwen
-3.445
-3.879
-3.922
-3.250
672
Totaal Lasten
-8.479
-14.526
-16.787
-12.419
4.368
Lasten
Baten 8.1 Ruimtelijke Ordening
267
197
370
851
481
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerr.)
3.392
9.617
11.171
9.409
-1.762
8.3 Wonen en bouwen
3.539
3.103
3.098
2.805
-293
Totaal Baten
7.198
12.917
14.639
13.065
-1.574
Saldo van baten en lasten
-1.281
-1.609
-2.148
646
2.794
-1.387
-525
-920
-1.964
-1.045
1.362
552
1.460
879
-581
Stortingen 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves Mutaties reserves
-26
27
540
-1.086
-1.626
Geraamd resultaat
-1.306
-1.582
-1.608
-440
1.168
Toelichting - 8.10 Ruimtelijke Ordening Er is sprake van een positief saldo doordat een deel van de kosten via investeringen (onder andere de beroepsfase natuurgebieden) later komen dan gepland, voordeel € 550.000. De kosten voor inhuur voor het programma Verandering Ruimtelijk Domein zijn door de vertraging van de Omgevingswet lager dan verwacht, voordeel € 270.000. Beide projecten lopen door in 2021 en zijn niet van invloed op het saldo van de jaarrekening 2020. Op de baten is er een voordeel ontstaan door een incidentele verkoop van grond van € 460.000. Toelichting - 8.20 Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) Voor een toelichting wordt verwezen naar de paragraaf G. Grondbeleid. Toelichting - 8.30 Wonen en bouwen Op de post bouwen en wonen is er sprake van een voordelig saldo doordat er minder woningen onder hoogspanningsverbindingen zijn aangekocht dan in de begroting gepland was. Hierdoor waren de uitgaven voor het beheer van de eerder aangekochte woningen ook lager ad € 620.000. Hiertegenover staan lagere baten vanuit het Rijk voor het aankopen van woningen onder hoogspanningsleidingen, nadeel € 635.000. Tot slot zijn er hogere opbrengsten uit leges, voordeel € 345.000.
Toelichting - Storting/Onttrekking reserves Programma 8 Het saldo een lagere onttrekking aan de reserves voor de projecten Centrumontwikkeling Stolwijk, Verandering Ruimtelijk Domein, plan Natuurgebied Veenweide en tot slot de resultaten uit de grondexploitaties. Per saldo heeft dit geen gevolgen voor het rekeningresultaat.
82
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Kredieten (x € 1.000) Projectnaam
Kern(en)
Afsluiten Ja/Nee
Toelichting jaarrekening
I.0103 Exploitatieovereenkomst Bos & Water
Haastrecht
Ja
Het project is afgerond.
80
32
48
I.0104 Ontwikkeling Bovenkerkseweg
Stolwijk
Nee
Restant budget in 2021 nodig voor voorbereidingskosten gebiedsontwikkeling Hoflaan Stolwijk.
295
234
61
I.0105 Ontwikkeling Galgoord Haastrecht & Kleine Betuwe
Nee
Afronding verkenning met marktpartijen definitief in 2021.
236
240
-4
I.0122 Startersleningen
-
Nee
Startersleningen blijven open in verband met lopende leningen en terugkomen van aflossingen en rente.
7.428
5.011
2.417
I.0386 Verplaatsen kazerne/gemeentewerf
Stolwijk
Nee
Project loopt door in 2021.
50
40
10
I.0440 Opstellen beleid horeca buitengebied
-
Ja
Beleidsregel horeca buitengebied op 15 december 2020 door raad vastgesteld.
25
18
7
I.0464 Verkoop HSV woningen
-
Nee
Uitvoering verloopt conform bestek, planning en budget. Het budget komt ten laste van Rijksmiddelen. In 2020 is een woning aangekocht.
0
-15
15
I.0483 Opst. aanpak bedrijfsterr.Schoonh-Nrd
Schoonhoven Nee
Verkenning met marktpartijen krijgt vervolg in 2021.
140
112
28
I.0484 SC AZS terrein Schoonhoven
Schoonhoven Nee
Dit betreft een lopende anterieure overeenkomst.
0
-62
62
I.0574 Uitv.ruimtelijke ontwikk.Gouderak
Gouderak
Nee
Project loopt door in 2021.
100
69
31
I.0578 Strategische grondaankopen
-
Nee
Project loopt door in 2021. Zie paragraaf G. Grondbeleid voor uitgebreide toelichting.
7.532
2.973
4.559
I.0612 Verplaatsing bibliotheek BAB
Bergambacht Nee
Project loopt door in 2021 voor afrondende werkzaamheden.
125
83
42
83
Begroot Realisatie
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Saldi
RECAPITULATIE VAN BATEN EN LASTEN Tabel baten en lasten (x 1.000) Exploitatie
Rekening 2019
Primitief 2020
Gewijzigd 2020 Rekening 2020
SALDO 2020
Bestuur en ondersteuning
-23.174
-24.442
-27.537
-26.845
692
Veiligheid
-4.941
-4.885
-5.357
-5.001
356
Verkeer vervoer en waterstaat
-10.203
-10.203
-10.126
-10.394
-268
Economie
-2.159
-1.873
-1.927
-1.902
24
Onderwijs
-5.871
-6.532
-7.240
-6.399
841
Sport cultuur en recreatie
-11.438
-10.956
-12.178
-10.800
1.378
Sociaal domein
-49.338
-48.060
-63.085
-58.632
4.454
Volksgezondheid en milieu
-17.353
-17.567
-17.294
-17.261
33
volkshuisvesting RO & sted. vernieuwing
-8.479
-14.526
-16.787
-12.419
4.368
-132.954
-139.044
-161.530
-149.652
11.878
92.178
92.153
120.556
121.484
928
Veiligheid
625
324
324
145
-179
Verkeer vervoer en waterstaat
804
513
618
780
162
Economie
669
741
1.011
979
-32
Onderwijs
741
1.178
1.371
988
-384
Totaal Lasten Bestuur en ondersteuning
Sport cultuur en recreatie
1.956
1.725
2.584
2.670
85
Sociaal domein
11.553
11.080
21.807
16.799
-5.008
Volksgezondheid en milieu
13.295
14.153
13.814
13.879
65
volkshuisvesting RO & sted. vernieuwing
7.198
12.917
14.639
13.065
-1.574
129.019
134.783
176.724
170.788
-5.936
Saldo van baten en lasten
-3.935
-4.261
15.194
21.135
5.941
Bestuur en ondersteuning
-7.345
-720
-30.434
-29.475
958
Veiligheid
-113
0
0
0
0
Verkeer vervoer en waterstaat
-160
0
0
0
0
Totaal Baten
Economie Sport cultuur en recreatie Sociaal domein Volksgezondheid en milieu
-300
-306
-306
-306
0
-1.182
-781
-1.409
-1.409
0
-100
0
-142
-142
0
-266
-250
-250
-307
-57
volkshuisvesting RO & sted. vernieuwing
-1.387
-525
-920
-1.964
-1.045
Totaal Stortingen
-10.853
-2.582
-33.461
-33.604
-143
8.290
1.768
10.960
6.630
-4.329
Bestuur en ondersteuning Veiligheid
13
80
376
193
-182
Verkeer vervoer en waterstaat
297
461
257
257
0
Economie
1.384
851
640
640
0
Onderwijs
259
209
613
530
-83
Sport cultuur en recreatie
1.912
1.670
2.745
1.942
-804
Sociaal domein
701
668
649
739
90
Volksgezondheid en milieu
569
583
567
479
-88
volkshuisvesting RO & sted. vernieuwing
1.362
552
1.460
879
-581
Totaal Onttrekkingen
14.789
6.842
18.267
11.926
-6.341
Mutaties reserves
3.935
4.261
-15.194
-21.678
-6.484
Geraamd resultaat
0
0
0
-542
-542
84
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
INDICATOREN BBV indicatoren Taakveld
Naam indicator - eenheid
Krimpenerwaard Nederland
(conform Regeling beleidsindicatoren gemeenten) 1. Veiligheid
Diefstallen uit woning - Aantal per 1.000 inwoners
1,2
2,3
1. Veiligheid
Geweldsmisdrijven - Aantal per 1.000 inwoners
2,3
4,8
1. Veiligheid
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) - Aantal per 1.000 inwoners
3,4
5,9
1. Veiligheid
Verwijzingen Halt - Aantal per 10.000 jongeren
61
132
1. Veiligheid
Winkeldiefstallen - Aantal per 1.000 inwoners
0,7
2,3
3. Economie
Functiemenging - %
46,90%
53,20%
3. Economie
Vestigingen (van bedrijven) - Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 tot en met 65 jaar
155,3
151,6
4. Onderwijs
Absoluut verzuim - Aantal per 1.000 leerlingen
0
2,4
4. Onderwijs
Relatief verzuim - Aantal per 1.000 leerlingen
32
26
4. Onderwijs
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) - % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
1,30%
2,00%
5. Sport, cultuur en recreatie
Niet-sporters - %
51,60%
48,70%
6. Sociaal Domein
Werkloze jongeren - % 16 t/m 22 jarigen
1%
2%
6. Sociaal Domein
Kinderen in uitkeringsgezin - % kinderen tot 18 jaar
4%
6%
6. Sociaal Domein
Lopende re-integratievoorzieningen - Aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar
137
202
6. Sociaal Domein
Banen - Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar
598,6
792,1
6. Sociaal Domein
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo - Aantal per 10.000 inwoners
550
640
6. Sociaal Domein
Jongeren met een delict voor de rechter - % 12 t/m 21 jarigen
0%
1%
6. Sociaal Domein
Jongeren met jeugdhulp - % van alle jongeren tot 18 jaar
10,40%
12,30%
6. Sociaal Domein
Jongeren met jeugdbescherming - % van alle jongeren tot 18 jaar
1,30%
1,20%
6. Sociaal Domein
Jongeren met jeugdreclassering - % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
0,10%
0,40%
6. Sociaal Domein
Netto arbeidsparticipatie - % van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking
70,10%
68,80%
6. Sociaal Domein
Personen met een bijstandsuitkering - Aantal per 10.000 inwoners
7. Volksgezondheid en Hernieuwbare elektriciteit - % Milieu 7. Volksgezondheid en Omvang huishoudelijk restafval - Kg per inwoner Milieu
209,9
459,7
4,00%
geen data
111
172
8. Vhrosv
Demografische druk - %
79,70%
70,00%
8. Vhrosv
Nieuw gebouwde woningen - Aantal per 1.000 woningen
3,6
8,9
8. Vhrosv
Gemiddelde WOZ-waarde - x € 1.000
273
270
8. Vhrosv
Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden - in €
697
700
8. Vhrosv
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden - in €
802
773
85
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN De algemene dekkingsmiddelen zijn de inkomsten die geen specifiek bestedingsdoel kennen. De belangrijkste daarvan zijn de opbrengsten Onroerende zaakbelasting(OZB) en de uitkering uit het Gemeentefonds. Daarnaast zijn er nog een aantal kleinere opbrengsten zonder specifiek bestedelingsdoel, de belangrijkste hiervan staan in onderstaand overzicht weergegeven.
Specificatie uitkering Gemeentefonds
Rekening
(x €1.000)
2020
Algemene uitkering
72.993
Algemene uitkering compensatie corona
742
Integratie uitkering
112
Uitkering deelfonds sociaal domein
5.879
Uitkering deelfonds sociaal domein compensatie corona
244
Decentralisatie uitkering
1.017
Decentralisatie uitkering compensatie corona
342
Totaal
81.329
Specificatie inkomsten uit Belastingen
Rekening
(x €1.000)
2020
Onroerende zaakbelasting
11.596
Toeristenbelasting
215
Hondenbelasting
156
Totaal
11.967
Specificatie inkomsten uit Deelnemingen
Rekening
(x €1.000)
2020
Verkoop incl. dividend Eneco
23.091
Dividend Stedin
289
Dividend BNG
391
Dividend Veerdienst
24
Totaal
23.795
86
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
PARAGRAFEN
87
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
A. Lokale heffingen In deze paragraaf lichten wij het beleid met betrekking tot de gemeentelijke heffingen toe. Het BBV vraagt in deze paragraaf om per heffing een overzicht op te nemen van de taakvelden waarvan lasten in de heffing zijn meegenomen. Algemeen De totale werkelijke opbrengst aan belastingen en overige heffingen bedraagt in 2020 circa € 27,3 miljoen. In onderstaande tabel zijn de opbrengsten van de lokale heffingen weergegeven: bedragen x € 1.000
Begroot
Werkelijk
Verschil
%verschil
Onroerende zaakbelastingen
11.564
11.596
32
0,3%
Rioolheffing
5.878
5.842
-36
-0,6%
Afvalstoffenheffing
6.039
6.037
-2
0,0%
Hondenbelasting
151
156
5
3,2%
Toeristenbelasting
264
215
-49
-22,8%
Lijkbezorgingsrechten
982
1.154
172
14,9%
2.328
2.600
272
10,5%
51
44
-7
-15,9%
Leges Marktgelden Havengelden
93
30
-63
-210,0%
Kwijtschelding
-338
-343
-5
1,5%
27.012
27.331
319
1,2%
Het SVHW (Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling) verzorgt de uitvoering van diverse heffingen voor de gemeente. Kostendekkendheid Bij diverse heffingen mogen de geraamde baten niet hoger zijn dan de geraamde lasten. Bij de toe te rekenen kosten worden onder andere de kwijtschelding, de kosten van het SVHW en de kosten van toezicht meegenomen. De beleidsuren en uren van handhaving worden hierin niet meegenomen. Voor de belastingen geldt deze wettelijke eis niet. De opbrengst van de belastingen komt in de algemene middelen van de gemeente terecht. In verband met de BBV-voorschriften kijken we ook terug naar de in de begroting berekende kostendekkendheid van de heffingen. De kostendekkendheid is berekend voor afrekening naar de reserves en voorzieningen. Kostendekkendheid
Begroot
Werkelijk
Afvalstoffenheffing
100,0%
98,9%
Rioolheffing
94,9%
94,8%
Leges titel 1
53,2%
54,9%
Leges titel 2
82,8%
100,9%
Leges titel 3 / horeca
4,7%
3,4%
Leges titel 3 / evenementen
4,6%
2,1%
Leges titel 3 / APV
57,8%
40,5%
Leges titel 3 / kinderopvang
4,6%
6,8%
Lijkbezorgingsrechten
51,8%
52,6%
Marktgelden
91,3%
55,0%
Havengelden
35,5%
13,6%
1. Onroerende zaakbelastingen (OZB) De OZB bestaan uit een eigenarenbelasting voor woningen en een eigenarenbelasting en gebruikersbelasting voor niet-woningen. De WOZ-waarde van alle onroerende zaken wordt jaarlijks vastgesteld. De hoogte van de OZB is een combinatie van de WOZ-waarde van een pand en het vastgestelde tarief. Voor het bepalen van de tarieven wordt gebruik gemaakt van de WOZ-waarden volgens opgave van het SVHW. De geringe afwijking van 0,3% op het totaal wordt veroorzaakt door kleine afwijkingen in de waardeontwikkeling, de toename van de aantallen (het areaal) en de in 2020 opgelegde aanslagen over eerdere jaren.
88
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
2. Rioolheffing De rioolheffing is een heffing om het beheer en het onderhoud van het gemeentelijk rioolstelsel te bekostigen. Uitgangspunt is dat de tarieven op totaalniveau kostendekkend zijn. De hoogte van de rioolheffing wordt bij woningen bepaald door de grootte van het huishouden (een- of meerpersoonshuishouden) en bij niet-woningen door de WOZ-waarde. Bij de rioolheffing wordt de kostendekkendheid weer 100% door de onttrekking aan de egalisatievoorzieningen en door de inzet van de Algemene Uitkering voor de 'Slappe bodem". Dit jaar zijn de uitgaven voor het onderhoud iets hoger uitgevallen dan begroot en de inkomsten iets lager; daarentegen vallen de kosten van beheer voordeliger uit waardoor het per saldo vrijwel nihil is. 3. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een heffing om het ophalen en verwerken van de huishoudelijke afvalstoffen te bekostigen. Uitgangspunt is dat de tarieven op totaalniveau kostendekkend zijn. Deze heffing bestaat uit een vast deel en een variabel deel. Voor het restafval wordt een tariefdifferentiatie (diftar) toegepast; per inworp in de ondergrondse container en per lediging van een restafvalcontainer. De inkomsten afvalstoffenheffing zijn conform het begrote bedrag. De uitgaven zijn echter hoger uitgevallen. Dit komt met name door de hogere kosten voor de inzameling en verwerking van papier.
Ook is de opbrengst van het papier lager doordat het een aantal keren is afgekeurd. De hogere kosten worden deels opgevangen door de lagere verwerkingskosten van het PMD (Plastic-Metaal-Drankkartonnen). Naast de bestaande kosten zijn door de corona-maatregelen ook extra kosten (ca. € 115.000) gemaakt. Er was niet alleen meer aanbod van GFT en Restafval maar ook van grofafval, puin en hout. De compensatie van het Rijk voor de extra kosten bedraagt ca. € 85.000. De egalisatievoorziening is niet toereikend. Hierdoor is het nadeel ten laste van de exploitatie is gebracht.. 4. Hondenbelasting De houder van een hond betaalt hondenbelasting en de opbrengst wordt gestort in de algemene middelen van de gemeente. De opbrengst is iets hoger uitgevallen dan begroot. 5. Toeristenbelasting De toeristenbelasting is een algemene belasting voor personen die hier overnachten tegen een vergoeding. De opbrengst is afhankelijk van het aantal overnachtingen in de gemeente, waardoor de opbrengst per jaar varieert. De toeristenbranche heeft nadelige effecten ondervonden van COVID-19 en de daarbij gedwongen sluiting. De opbrengsten zullen daardoor lager uitvallen. We verantwoorden in de jaarrekening 2020 de te verwachtte opbrengst over 2020 plus de afrekening over het jaar 2019. De opbrengst 2020 is nog niet gerealiseerd, omdat de aanslagen pas verstuurd kunnen worden na afloop van het jaar.
Het aantal overnachtingen in 2020 wordt bij de aanbieders begin 2021 opgevraagd. Daarna worden de aanslagen 2020 opgelegd. De inkomsten in 2020 worden geschat op € 185.000 en volgen nog. De afrekening over jaar 2019 viel positief uit waardoor we een extra opbrengst genereren van ca. € 30.000. De totale inkomst in 2020 bedraagt daardoor € 215.000. 6. Lijkbezorgingrechten Lijkbezorgingsrechten worden geheven voor het gebruik van de begraafplaatsen en voor verleende diensten in verband met de begraafplaatsen. Er hebben dit jaar meer begrafenissen plaatsgevonden dan vorig jaar waardoor de inkomsten hoger uitvallen. De inkomsten voor de aankoop van een particulier graf worden gestort in de daarvoor bestemde reserve. In 2020 betrof dit ruim € 306.000; dit valt niet in het saldo van de jaarrekening. De afkoop van het onderhoud valt eveneens niet in het saldo en wordt gestort in de voorziening, omdat het gelden van derden zijn. Elk jaar valt hiervan een deel vrij voor het jaarlijks onderhoud. 7. Leges Voor een gemeentelijke taak die in de vorm van een dienst door bewoners of bedrijven afgenomen wordt, worden leges betaald. Door de diversiteit van diensten is de legesverordening onderverdeeld in 3 titels. Titel 1: De secretarieleges zijn lager uitgevallen dan begroot. Met name op het gebied van de reisdocumenten en de rijbewijzen.
De afdracht nam uiteraard daardoor ook af evenals een aantal kosten waardoor de kostendekkendheid zelfs iets hoger uitvalt. Titel 2: De inkomsten van de omgevingsvergunningen (bouwleges) zijn hoger uitgevallen dan begroot. De bouwactiviteiten namen niet af, zowel in aantal als in financiële omvang. Uiteindelijk is het resultaat ruim € 290.000 hoger dan begroot. Titel 3: De legesinkomsten zijn lager uitgevallen; vooral als gevolg van COVID-19. 8. Marktgelden Voor het innemen van een standplaats op de markt worden marktgelden geheven. De inkomsten zijn lager dan begroot (circa € 7.000) met name door COVID-19 ; de kostendekkendheid komt daardoor lager uit.
89
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
9. Havengelden Havengelden worden geheven over vaartuigen die gebruik maken van voorzieningen in of langs de haven in Ouderkerk aan den IJssel en Schoonhoven. De inkomsten in de haven van Ouderkerk zijn conform begroting. De inkomsten in Schoonhoven zijn lager dan begroot. Het nadeel is ca. € 50.000. Dit komt met name door COVID-19. 10. Kwijtschelding Mensen met een minimuminkomen en zonder vermogen kunnen in aanmerking komen voor kwijtschelding van diverse lokale heffingen. Er is dit jaar iets meer kwijtschelding verleend dan was begroot, maar valt gezien de economische situatie in 2020 mee. 11. Bedrijveninvesteringszone-heffingen (BIZ-heffing) Een bedrijveninvesteringszone is een afgebakend gebied zoals een winkelgebied of een bedrijventerrein waarbinnen ondernemers en/of de eigenaren samen investeren in de kwaliteit van hun bedrijfsomgeving. Voor de BIZ-heffing treedt de gemeente op als dienstverlener. De opbrengst wordt uitgekeerd aan de BIZ-stichtingen en is daarom niet opgenomen bij het overzicht van de totale inkomsten. Deze stichtingen zorgen voor de plannen en de uitvoering ervan. Er is een BIZ-heffing voor het centrum van Bergambacht, een BIZ-heffing voor bedrijventerrein De Wetering in Bergambacht en een BIZ heffing voor het centrum van Schoonhoven. 12. Woonlasten De woonlasten bestaan uit de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing.
In de onderstaande tabel is de lastendruk in de gemeente Krimpenerwaard in 2020 weergegeven, voor zowel eigenaar-gebruikers als voor huurders. Het uitgangspunt is een meerpersoonshuishouden. Krimpenerwaard Koopwoning
Huurwoning
Meerpersoonshuishouden
Meerpersoonshuishouden
2019
2020
2019
OZB*
€ 312,22
€ 317,25
n.v.t.
n.v.t.
Afval**
€ 222,00
€ 271,00
€ 222,00
€ 271,00
Riool*
€ 281,55
€ 248,00
€ 281,55
€ 248,00
€ 815,77
€ 836,25
€ 503,55
€ 519,00
*
2020
Er is uitgegaan van een WOZ-waarde van € 265.500 in 2019 en € 282.000 in 2020 (www.waarderingskamer.nl).
** Er is uitgegaan van 10 ledigingen van een restafvalvak van 240 liter
90
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding In deze paragraaf gaan we in op het weerstandsvermogen en de risicobeheersing van de gemeente Krimpenerwaard. Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) vraagt in deze paragraaf minimaal in te gaan op een inventarisatie van de weerstandscapaciteit, een inventarisatie van de risico’s en het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico's. Deze risico-inventarisatie wordt twee keer per jaar geactualiseerd (voor de begroting en voor de jaarrekening). Weerstandscapaciteit Met de weerstandscapaciteit bedoelen we al die elementen waarmee tegenvallers eventueel bekostigd kunnen worden. Denk hierbij aan de algemene reserve en de reserve weerstandsvermogen. De reserve weerstandsvermogen is gebaseerd op de geïnventariseerde risico’s. Voor deze begroting onderscheiden we: Risico's (x € 1.000)
Bedrag
‘Reguliere’ risico’s
6.733
COVID-19 risico’s 2021 (zie paragraaf H)
1.258
Totaal
7.991
Het is onwaarschijnlijk dat alle geïnventariseerde risico’s zich tegelijkertijd in volle omvang voordoen. De gemeente Krimpenerwaard heeft ervoor gekozen om de benodigde weerstandscapaciteit te bepalen op 50% voor Reguliere risico’s en 10% voor COVID-19 risico’s hetgeen neerkomt op: Af te dekken risico's (x € 1.000)
Bedrag
50% van de geïdentificeerde ‘Reguliere’ risico’s
50% van € 6.733 =
10% van de COVID-19 risico’s
10% van € 1.258 =
Totaal af te dekken door middel van de reserve weerstandsvermogen
3.367 126 3.492
De totale weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende onderdelen: Weerstandscapaciteit (x €1.000)
(x € 1.000)
De algemene reserve
15.697
De reserve weerstandsvermogen
3.493
Totale beschikbare weerstandscapaciteit
19.190
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen wordt weergegeven als een ratio tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en het totaal van de gekwantificeerde risico’s. De weerstandscapaciteit bedraagt € 19.190. De geïnventariseerde risico’s bedragen € 7.991. Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de geïnventariseerde risico’s. Dit verhoudingsgetal bedraagt derhalve 2,4. Ratio
Waardering
Boven 2,0
uitstekend
Tussen 1,4 en 2,0
ruim voldoende
Tussen 0,8 en 1,4
matig
Tussen 0,6 en 0,8
onvoldoende
Onder 0,6
ruim onvoldoende
Het verhoudingsgetal 2,4 geeft aan in hoeverre de gemeente in staat is om financiële tegenvallers op te vangen en wordt beoordeeld als uitstekend.
91
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Risicomanagement Risicomanagement kent meerdere doelstellingen. In de nota Risicomanagement, die in oktober 2016 in de raad is vastgesteld, hebben wij de volgende doelstellingen benoemd: 1.
Inzicht verkrijgen in de risico’s die wij als gemeente lopen. Dit zijn zowel financiële als niet-financiële risico’s. Daarbij moeten beheersmaatregelen deze risico’s verminderen.
2.
Vergroten van het risicobewustzijn van alle medewerkers binnen de gemeente in houding en gedrag. Risicobewustzijn moet onderdeel zijn van de bedrijfscultuur.
3.
Beoordelen van het benodigde weerstandsvermogen.
4.
Voldoen aan wet- en regelgeving (BBV).
Bij risico’s maken we een onderscheid tussen risico’s die wel en risico’s die niet van belang zijn voor de weerstandscapaciteit. Bepaalde risico’s zijn niet van belang voor de weerstandscapaciteit als de begroting- en rekeningcyclus in orde is en we adequate beheersmaatregelen of (verlies)voorzieningen hebben getroffen. Risico’s die van belang zijn voor de weerstandscapaciteit zijn bijvoorbeeld bedrijfsrisico’s als grondexploitatie, de sociaaleconomische ontwikkelingen, garantieverplichtingen, schadeclaims en renterisico’s. De risico-inventarisatie is in het eerste kwartaal van 2021 geactualiseerd. De uitkomsten hiervan zijn, voor wat betreft de reguliere risico’s in deze paragraaf verwerkt. Voor wat betreft de COVID-19 risico’s wordt verwezen naar paragraaf H. Inventarisatie van de risico's Op basis van de geïnventariseerde risico’s is een inschatting gemaakt van de mogelijke financiële tegenvallers. Om bij de inventarisatie een redelijke inschatting te kunnen maken van de kansen dat risico’s zich voordoen en de financiële consequenties, hebben we gebruik gemaakt van bandbreedtes. Bij de opzet van de bandbreedtes is rekening gehouden met de omvang van risicovolle situaties in Krimpenerwaard, afgezet tegen de schaal waarop Krimpenerwaard opereert. Klasse
Norm
Risico
1
Minder of 1 x per 10 jaar
10%
2
1 x per 5 - 10 jaar
30%
3
1 x per 2 - 5 jaar
50%
4
1 x per 1 - 2 jaar
70%
5 1 x per jaar of vaker 90% Bij elk risico is geïnventariseerd welke beheersmaatregelen zijn getroffen die het risico verkleinen. Vervolgens is een inschatting gemaakt van het maximaal financiële risico dat resteert. Met behulp van het percentage, behorend bij de klasse (bijvoorbeeld 10%), en het bedrag opgenomen bij “maximaal financieel gevolg restrisico” wordt het financiële gevolg voor de weerstandscapaciteit berekend. Hieronder een overzicht van de Reguliere Risico’s >= € 50.000 op basis van het op deze wijze berekende financiële gevolg.
92
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Risico's > € 50.000 1 Gebiedsovk01 - Opgave natuur
1.500
2 SD04 - Financiële verplichtingen t.a.v. sport, cultuur en maatschappelijk voorzieningen kunnen leiden tot financiële risico's
940
3 SD03 - Discrepantie tussen algemene uitkering en uitgaven Jeugd en Wmo door open einde regeling
810
4 RO09 - Risico a.g.v. uitvoeren projecten gebiedsontwikkeling en vastgoed
500
5 SD08 - De uitkeringskosten ingevolge de Participatiewet kunnen niet opgevangen worden binnen het door het rijk beschikbare budget
455
6 SD02 - Businesscase Doelmatigheid levert minder voordeel op dan vooraf is becijferd
350
7 SD07 - Risico op het niet kunnen verrekenen van voorschotten aan zorgleveranciers
345
8 FIN08 - Risico teruglopen dividend Stedin
177
9 GREX01 - Exploitatierisico's
148
10 SD05 - Verlaging eigen bijdrage binnen Wmo heeft een aanzuigende werking op de maatwerkvoorzieningen
140
11 OW01 - Beheeroverdracht Steinsedijk in Haastrecht
112
12 ALG01 - Niet voldoen aan de Algemene verordening gegevensbescherming
105
13 RO10 - Risico afval (discussie over operationele zaken niet contractueel afgesproken)
100
14 S&I12 - Naleving (BIO-H18)
70
15 RO07 - Onvoldoende weerstandsvermogen bij Groenalliantie
57
16 FIN02 - Risico onjuiste weergave stand reserves en voorzieningen
50
17 FIN01 - Risico nieuwe inzichten hoogte Algemene Uitkering uit Gemeentefonds
50
18 Overige risico's
824
Totaal
6.733
De benodigde weerstandscapaciteit op basis van de geïnventariseerde risico’s bedraagt € 8,0 miljoen (€ 6,7 miljoen reguliere risico’s + € 1,3 miljoen COVID19-risico’s). Bij de Begroting 2021 was dit € 10,9 miljoen. De verlaging van het risico met - € 2,9 miljoen wordt voornamelijk veroorzaakt door: de hogere COVID-19-risico’s (+ € 0,2 miljoen), een halvering van het risico voor de Gebiedsovereenkomst (- € 1,5 miljoen), een verlaging bij het Sociaal Domein (€ 2,3 miljoen) omdat het grootste deel van de stijging in de jeugd- en Wmo-lasten nu structureel in de begroting zijn opgenomen en een verhoging bij het Sociaal Domein (+ € 0,7 miljoen) ten gevolge van hogere risico's bij maatschappelijke voorzieningen. Hieronder volgt een toelichting op de risico’s van € 50.000 en groter. Toelichting geïnventariseerde risico’s 1- Gebiedsovereenkomst De gemeente heeft samen met het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, de regie over de samenhangende opgaven in hun buitengebied. De provincie Zuid-Holland fungeert als opdrachtgever. In het tweede halfjaar van 2020 is met de andere twee overheden een addendum overeengekomen op de Gebiedsovereenkomst Veenweiden. Allereerst is de doorlooptijd van de overeenkomst verlengd tot en met 2026. Daarnaast zijn nieuwe afspraken gemaakt over het risico van overschrijding van het totaalbudget van € 95,1 miljoen voor dit project.
Bij een overschrijding van het budget tot € 4 miljoen, is 50% voor rekening van de provincie en 50% voor rekening van de uitvoerende partijen (gemeente 75% en hoogheemraadschap 25%). Is de overschrijding meer dan € 4 miljoen, dan is dat volledig voor rekening van de provincie. De aanspraak zal voor de gemeente, op basis van het addendum, nooit meer bedragen dan € 1,5 miljoen. Vóór het afsluiten van dit addendum was het risico voor de gemeente nog € 3 Het gemeentelijk risico zal gedurende de realisatie van het project steeds beter en pas compleet na afronding van het project inzichtelijk zijn. 2 - Verplichtingen ten aanzien van sport, cultuur en overige maatschappelijk voorzieningen Op basis van in het verleden gemaakte afspraken heeft de gemeente verplichtingen ten aanzien van enkele maatschappelijke instellingen. De methode van risicobepaling voor dit onderdeel is gewijzigd ten opzichte van voorgaande keren. De risico's worden nu ontleend aan de standenlijst voor maatschappelijke voorzieningen (onderdeel beheer van het project maatschappelijke voorzieningen binnen Sociaal Domein). Bruto en netto wordt het risico nauwkeuriger per instelling bepaald. Het verschil in het uiteindelijk op te nemen restrisico voor de risicoparagraaf zit in de berekeningsmethodiek en inschatting van kans x impact. Dit werd voorheen op het totale bedrag berekend ten opzichte van nu per instelling.
Het risico dat nu netto resteert bedraagt € 939.750 ten opzichte van € 225.000 bij de begroting 2021. Deze verhoging wordt voornamelijk veroorzaakt door een hogere risico-inschatting van de voorziene financiële risico's bij Concordia en de stichting SVN.
93
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
3 - De lasten Wmo en Jeugd overstijgen de daarvoor ontvangen middelen in de algemene uitkering De uitgaven voor Jeugdhulp en de Wmo-voorzieningen worden jaarlijks zo reëel mogelijk begroot. Door het open einde karakter van deze voorzieningen kennen de uitgaven een vaak niet te voorzien verloop. Een toename van de kosten kan het gevolg zijn van mutaties in het volume en in de prijsafspraken. Binnen de Jeugdhulp wordt 70% van de indicaties buiten het gemeentelijke kanaal om afgegeven door directe verwijzers als huis- en jeugdartsen. 4 - Uitvoeren projecten gebiedsontwikkeling en vastgoed De gemeente heeft een groot aantal ruimtelijke ontwikkelingsprojecten lopen. Alle projecten hebben een grote financiële omvang en zijn meerjarig (doorlooptijd). Hierdoor zijn er dus ook risico’s. Voor veel projecten gaat de gemeente een samenwerkingsovereenkomst aan met een marktpartij, in veel gevallen in de vorm van een anterieure overeenkomst. Hierdoor liggen de financiële risico’s grotendeels bij de marktpartij. De projecten bevinden zich in verschillende fasen, waardoor er sprake is van risicospreiding. Er is voor gekozen om niet voor elk project apart een risico uit te werken. Er is één risico uitgewerkt ten aanzien van de projecten met betrekking tot gebiedsontwikkeling en vastgoed.
Hiervoor is een bedrag van € 500.000 opgenomen in de benodigde weerstandscapaciteit om de mogelijke risico's uit deze projecten op te kunnen vangen. 5 - Participatiewet Met ingang van 2019 vallen we onder de uitgavedrempel om voor een vangnetuitkering binnen de Participatiewet in aanmerking te komen. De afwijking tussen inkomsten en uitgaven (tot aan de uitgavedrempel) komt daarmee voor rekening van de gemeente en vormt daarmee een risico. 6 - Businesscase Doelmatigheid Sociaal Domein Voor het terugdringen van de uitgaven op Jeugd en Wmo is een businesscase Doelmatigheid uitgewerkt. Met deze businesscase is becijferd dat de zorgkosten met € 700.000 kunnen worden teruggedrongen. Het risico bestaat eruit dat de businesscase het eerste jaar minder succesvol is dan verwacht. 7 - Voorschotten zorgleveranciers Binnen het Sociaal Domein wordt aan verschillende leveranciers, soms onder landelijk druk vanuit de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, voorschotten betaald om de continuïteit van de dienstverlening te kunnen waarborgen. Het risico bestaat dat betaalde voorschotten bij een faillissement van de dienstverlener niet meer kunnen worden verrekend. 8 – Riscio teruglopen dividend Stedin Uit het jaarplan 2021 van Stedin blijkt dat het positieve resultaat van Stedin de komende jaren verder daalt.
Over 2021 wordt een resultaat verwacht van € 5 miljoen, hetgeen een dividend van afgerond € 14.000 voor Krimpenerwaard betekent. Ook over 2020 wordt een aanzienlijk lager resultaat en derhalve dividend verwacht. Het lagere resultaat over 2020 wordt voor een deel veroorzaakt doordat i.v.m. COVID-19 minder energie is afgenomen door grote bedrijven als gevolg van de lock-downs. Het lagere resultaat voor de komende jaren wordt veroorzaakt door de hogere investeringen als gevolg van de energietransitie. In de begroting 2021 is een dividendopbrengst van Stedin geraamd van € 176.810. Het besluit over de uitkering van het dividend over 2020 dat wij ontvangen in 2021 wordt in de aandeelhoudersvergadering van juni genomen. Dan hebben we duidelijkheid over de hoogte van het te ontvangen dividend in 2021. In de kadernota 2022 wordt het volledig begrote dividend ad. € 176.810 afgeraamd vanaf 2022. 9 - Grondexploitaties In de grondexploitaties zijn er verschillende soorten risico’s. Bijvoorbeeld: financieel, technisch, organisatorisch etc. Voor de jaarrekening 2020 zijn de risico’s geactualiseerd. Dit heeft geleid tot een neerwaartse aanpassing van de benodigde weerstandscapaciteit. De neerwaartse aanpassing is het gevolg van het verbeterde economisch klimaat en de voortschrijding van de diverse grondexploitaties (risico’s nemen af naarmate de projecten vorderen).
Een gedeelte van deze risico’s (€ 2,0 miljoen) is opgenomen in de verliesvoorziening. Opname in de verliesvoorziening vindt plaats als het risico groter dan 50% wordt geacht en er sprake is van een verliesgevende exploitatie. Na verwerking in de risicovoorziening resteert een bedrag van € 148.169 aan risico’s dat is opgenomen in de weerstandscapaciteit. In paragraaf G – Grondbeleid wordt nader ingegaan op de grondexploitaties binnen onze gemeente en de gevormde reserves en voorzieningen. 10 - Verlaging eigen bijdrage binnen Wmo heeft een aanzuigende werking op het zorggebruik Bij de Wmo heeft de verlaging van de eigen bijdrage een aanzuigende werking op de maatwerkvoorzieningen. We zien over 2019 en 2020 een toename van de Wmo uitgaven. De toename is deels het gevolg van de toenemende vergrijzing en deels ten gevolge van de verlaging van het abonnementstarief. 11 - Steinsedijk Met ingang van 1 januari 2017 is de Waterwet gewijzigd. Vanwege de wetwijziging is door de Provincie een ontwerpbesluit opgesteld tot wijziging van de Waterverordening Rijnland en de Verordening Ruimte 2014, welke op 14 november 2018 is vastgesteld door de Provincie Zuid-Holland. Het Hoogheemraadschap van Rijnland (verder Rijnland) heeft op basis van dit besluit de legger regionale keringen en de legger primaire keringen geactualiseerd.
Onderdeel van de wetswijziging is een wijziging in de normering van dijken. De Steinsedijk in Haastrecht heeft daardoor voor een groot deel de waterkerende functie verloren en is dus formeel geen dijk meer. Dit betekent dat het hele dijklichaam in beheer en onderhoud door Rijnland aan de gemeente wordt overgedragen. Aangezien het 94
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
dijklichaam in slechte staat van onderhoud verkeert, vordert de gemeente van Rijnland de kosten van herstel van het dijklichaam. De ramingen voor het herstel liggen tussen en € 6,5 en € 8,5 miljoen exclusief BTW. Op grond van deze informatie is het risico berekend op € 112.000, gebaseerd op een investering van € 8.350.000 af te schrijven in 80 jaar. 12 - Niet voldoen aan de Algemene verordening gegevensbescherming De gemeente is verplicht passende technische en organisatorische maatregelen te treffen ten aanzien van de verwerking van persoonsgegevens van burgers. Vanaf 25 mei 2016 geldt de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en organisaties in de publieke en private sector hadden tot 25 mei 2018 de tijd voor het aanpassen van de bedrijfsvoering op de AVG. Organisaties die vanaf dat moment niet aan de AVG voldoen lopen boeterisico’s, die kunnen oplopen tot € 20 miljoen of maximaal 4% van de jaaromzet. 13 - Risico Afval De afvalmarkt is sterk in beweging en wordt gekenmerkt door stijgende tarieven voor verwerking, lagere opbrengsten voor grondstoffen en kostenverhogingen in de inzameling. Zo vallen de inkomsten PMD (plasticmetalen- en drankverpakkingen) tegen. Dit leidt tot een correctie op de ontvangen voorschotten.
14 - Onvoldoende naleven van informatiebeleid en procedures Dit risico gaat over het voorkomen van schending van enige wetgeving, wettelijke en regelgevende of contractuele verplichtingen, en van beveiligingseisen. Het niet toezien op de naleving van het onlangs geactualiseerde informatiebeveiligingsbeleid kan tot gevolg hebben dat er wel regels zijn afgesproken en maatregelen zijn genomen, maar dat men er zich niet of onvoldoende aan houdt. Het risico is bruto hoog geprioriteerd. We hebben echter vele beheersmaatregelen getroffen, waardoor het risico (netto) slechts beperkt drukt op het weerstandsvermogen. 15 - Onvoldoende weerstandsvermogen Groenalliantie De provincie is per 1 januari 2018 uitgetreden. Door de uittreding van de provincie is er een onzekerheid voor de (structurele) financiële bijdrage ná 2025. Deze is ingeschat op € 457.000. Het risico voor Krimpenerwaard hierin is, op basis van het aantal inwoners, becijferd op € 57.000. 16 - Risico onjuiste weergave stand reserves en voorzieningen Het opgenomen risico is gebaseerd op te hoge onttrekkingen per boekjaar, waardoor mogelijk onterecht extra stortingen moeten worden gedaan in de voorziening. Als gevolg van een aantal genomen beheersmaatregelen is de kans op een extra storting in reserves en voorzieningen verkleind.
17 - Risico nieuwe inzichten hoogte Algemene Uitkering uit Gemeentefonds Gemeenten ontvangen het grootste gedeelte van hun inkomsten uit de Algemene uitkering van het Gemeentefonds. Hoeveel uitkering wordt ontvangen is voor een groot gedeelte afhankelijk van de hoogte van de rijksuitgaven. Wijzigingen in de rijksuitgaven hebben direct invloed op de omvang van de Algemene uitkering (samen de trap op en samen de trap af). De jaarlijkse toe- of afname van de Algemene uitkering op basis van dit principe wordt het accres genoemd. Het accres heeft de afgelopen jaren weinig stabiliteit laten zien. Het ene moment is er een flinke tegenvaller, een tijdje later gevolgd door een flinke meevaller. Het is dan ook zeer lastig om hier op een goede manier mee om te gaan. Er is een risico dat nieuwe inzichten de hoogte van de Algemene Uitkering beïnvloeden. De gemeente is voor een groot gedeelte afhankelijk van de inkomsten uit het Gemeentefonds. Als de uitkering tegenvalt, kan dit betekenen dat het financieel beleid moet worden bijgesteld. Remu-claim Bij de verkoop van de aandelen Eneco is de zogenaamde REMU-claim buiten beschouwing gelaten. Dat betekent dat de verantwoordelijkheid van deze claim blijft rusten bij de huidige aandeelhouders. De gemeente Utrecht, provincie e.a. zijn tegen de uitspraak van de rechter in hoger beroep gegaan.
Op 8 december 2020 heeft het Gerechtshof Amsterdam een uitspraak gedaan in de REMU-zaak, alle grieven van de voormalige aandeelhouders van REMU zijn ongegrond verklaard en de claim is afgewezen. Er is echter in cassatie gegaan bij de Hoge Raad. De behandeling start begin april 2021. Een ingesteld cassatieberoep neemt gemiddeld één jaar in beslag. De inschatting van het risico voor de gemeente Krimpenerwaard is maximaal € 1.386.000 (0,566 % van € 245 miljoen). Deze claim vormt daarmee wel een mogelijk risico maar deze komt niet ten laste van het weerstandsvermogen. Als het risico zich voordoet wordt dit ten laste van de opbrengst van de verkoop van de aandelen Eneco gebracht. Kengetallen Gezien het stijgende belang van onderlinge vergelijkbaarheid van gemeenten, een grotere druk op doelmatigheid en een steeds meer divers wordende context (ontwikkeling van financiële producten, meer verbonden partijen, meer taken zoals bijvoorbeeld in het sociaal domein) is het belang van inzicht in de financiële positie toegenomen. Om aan het voorgaande tegemoet te komen, schrijft het BBV een verplichte basis set van vijf financiële kengetallen voor die moeten worden opgenomen in deze paragraaf. Naast de kengetallen wordt een beoordeling van de onderlinge verhouding van de kengetallen in relatie tot de financiële positie opgenomen.
In de volgende tabel zijn de verplichte kengetallen, inclusief betreffende waarden voor onze gemeente opgenomen. Onder de tabel volgt een nadere toelichting per kengetal en wordt de link gelegd tussen waarden op de verschillende kengetallen.
95
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Kengetallen
Rekening
Begroting
Rekening
2019
2020
2020
Netto schuldquote
34%
29%
15%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
29%
25%
11%
Solvabiliteitsratio
37%
32%
43%
Structurele exploitatieruimte
1,8%
0,2%
0,4%
Grondexploitatie
4%
0%
1%
Belastingcapaciteit
109%
113%
108%
Voor de toelichting per kengetal wordt gebruik gemaakt van het dashboard Financiële kengetallen van uw gemeente van het Ministerie van Binnenlands Zaken en Koninkrijkrelaties (https://findo.nl/dashboard/dashboard/gemeentelijkerekening-kengetallen/). Daarbij worden de cijfers van de eigen gemeente geplaatst in de context met landelijke cijfers en de cijfers van de gemeentegrootte 50.000 tot 100.000 inwoners. Deze benchmark is gebaseerd op de cijfers Jaarrekening 2019. Het eigenvermogen van de gemeente is door de verkoopopbrengst van de Eneco aandelen fors gestegen t.o.v. de begroting.
Weerbaarheid: Kan de gemeente tegen een stootje?
96
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Wendbaarheid: kan de gemeente zich relatief snel aanpassen aan veranderende omstandigheden?
97
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
C. Onderhoud kapitaalgoederen Algemeen Kapitaalgoederen zijn bezittingen van de gemeente die gedurende een lange periode gebruikt worden om een bijdrage te leveren aan het maatschappelijke belang. Het onderhoud hiervan kost veel geld. Dit neemt dan ook een groot deel van de gemeentelijke begroting in beslag. Voor kapitaalgoederen zijn vaak langlopende investeringen vereist. Achterstanden in het onderhoud hiervan kunnen, naast kapitaalvernietiging, in het ergste geval leiden tot onveilige situaties. Het is daarom zinvol om op het gebied van het onderhoud van kapitaalgoederen effectief beleid te voeren en op deze wijze invulling te geven aan de begrippen assetmanagement en risicomanagement. In deze paragraaf is het beleidskader opgenomen waarin het kwaliteitsniveau is vastgelegd waarop de kapitaalgoederen worden onderhouden, de aantallen en de financiële middelen die nodig zijn voor het in standhouden hiervan. De financiële consequenties zijn inzichtelijk gemaakt voor de komende jaren, waarbij we opmerken dat aanbestedingsvoordelen of -nadelen, gelet op de hoogte van de investeringen, grote invloed kunnen hebben op de financiën. Dat geldt ook voor de ontwikkeling van de rente. De kapitaalgoederen: worden onderverdeeld in de volgende drie categorieën. 1.
Gebouwen
2.
Wegen, civiele kunstwerken, groen, water, openbare verlichting en speelvoorzieningen; samengevoegd in het Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte (IBOR)
3.
Riolering
Op de pagina’s hierna is per categorie het beleidskader aangegeven. Ook is van 2020 de realisatie en van 2021, 2022 en 2023 de begroting weergegeven.
1. Gebouwen Actueel beleidskader: De gemeente beschikt over diverse, openbare en niet-openbare, gebouwen. In de begroting wordt voor deze gebouwen rekening gehouden met klein onderhoud en groot onderhoud. In het kort komt het er op neer dat er geen achterstallig onderhoud mag ontstaan. In 2017 heeft de raad het ‘Beheerplan gemeentelijk vastgoedbeheer 20172031’ vastgesteld. Dit vormt het beleidskader voor het onderhoud aan het gemeentelijk vastgoed voor de komende jaren. In 2021 zal een actualisatie plaatsvinden. Aantallen: De gemeente is eigenaar van 126 gebouwen, inclusief de te verkopen gebouwen(31-12-2020). Er is in 2020 voor ontwikkelingsdoeleinden 1 pand aangekocht, daarnaast zijn 8 panden afgestoten. Vertaling van de financiële consequenties in de begroting: De financiële middelen die beschikbaar zijn voor openbare gebouwen zijn gesplitst in dagelijks onderhoud (exploitatie) en een storting in een onderhoudsvoorziening. De dotaties in de voorzieningen zijn toereikend om in de planperiode het groot onderhoud uit te kunnen voeren. De kosten voor het groot onderhoud worden aan het begin van het jaar inzichtelijk gemaakt middels het uitvoeren van inspecties aan de gebouwen. Voor de brandweerkazernes geldt dat het klein dagelijks onderhoud ten laste van de Veiligheidsregio komt.
Prestaties 2020 In 2017 heeft de raad besloten om in de periode 2018-2020 31 gebouwen af te stoten. Een groot aantal gebouwen is inmiddels succesvol verkocht. In 2020 zijn 8 panden verkocht. Het project 'afstoten gemeentelijk vastgoed' wordt conform planning afgesloten. Daarbij moet opgemerkt worden dat van een aantal panden is geconstateerd dat deze om uiteenlopende redenen niet verkocht worden. Te denken valt hierbij aan bijvoorbeeld ontwikkeling, onverkoopbaarheid of het niet aantrekkelijk zijn om nu in verhuurde staat te verkopen. De kosten blijven binnen het afgesproken budget. Onderdeel
2020 Begroot
Lasten in exploitatie
552.263
Dotatie voorziening Onderhoud gebouwen Onttrekking uit de voorziening *
Realisatie
2021
2022
2023
Begroot
Begroot
Begroot
470.613
451.373
451.373
451.373
834.653
834.653
920.823
1.193.215
890.660
890.660
890.660
728.352
1.523.242
929.199
*Dit betreft de onttrekking conform de vastgestelde programmabegroting 2020 inclusief besluiten uit het lopende jaar 2020. Voor het onderhanden werk verwijzen wij u naar het verloopoverzicht voorzieningen op de balans.
98
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
2. IBOR Op 31 oktober 2017 is het Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte (IBOR 1) vastgesteld door de gemeenteraad. Het IBOR 1 geeft inzicht in de kwantiteit en kwaliteit van onze arealen en de wijze waarop het beheer en onderhoud worden uitgevoerd, in relatie tot de middelen. Tegelijkertijd is het Projectenboek 2018-2019 vastgesteld, waarin de grote, integrale onderhoudsprojecten zijn aangegeven. De openbare ruimte is continue in beweging. Hieronder vindt u de actuele arealen. De afgelopen jaren hebben veel inspecties hebben plaatsgevonden en op basis daarvan zijn de beheercijfers geactualiseerd. Het IBOR heeft een doorlooptijd van vier jaar (tot 2022). Een actualisatie en de bijbehorende financiële consequenties worden voor de periode hierna herijkt. Onderstaande gegevens vormen de basis voor een actualisatie van het IBOR. Onderdeel
Aantallen
Eenheid
Wegen in ha.
204
ha
Civiele kunstwerken
413
st
Lichtpunten
12.462
st
Oppervlakte groen in ha.
126
ha
Bomen - binnen bebouwde kom
17.650
st
Bomen - buiten bebouwde kom
3.620
st
Speeltoestellen
850
st
Oppervlakte water in ha.
731
ha
Oeverlengte in km.
190
km
Oeverconstructies
48
st
Duikers
346
st
Vertaling van de financiële consequenties in de begroting: De kosten voor het IBOR zijn opgenomen onder Verkeer, vervoer en waterstaat (programma 2) Sport, cultuur en recreatie (programma 5) en het programma Volksgezondheid en milieu (programma 7). De financiële middelen die beschikbaar zijn voor het IBOR zijn gesplitst in dagelijks onderhoud (exploitatie) en een storting in een onderhoudsvoorziening. De toevoeging aan de voorzieningen zijn toereikend om in de planperiode het groot onderhoud uit te kunnen voeren. Onderdeel
2020 Begroot
Realisatie
2021
2022
2023
Begroot
Begroot
Begroot
Lasten in exploitatie
3.426.364
3.531.974
3.122.559
3.122.735
3.122.735
Dotatie voorziening IBOR
4.959.358
4.959.358
5.003.275
5.003.275
5.053.308
Onttrekking uit de voorziening IBOR*
2.423.519
5.227.582
3.696.347
6.067.330
5.904.366
*Dit betreft de onttrekking conform de vastgestelde programmabegroting 2020 inclusief besluiten uit het lopende jaar 2020. Voor het onderhanden werk verwijzen wij u naar het verloopoverzicht voorzieningen op de balans.
3. Riolering De kaders voor het beheer van het riool zijn vastgesteld in het verbreed gemeentelijk rioleringsplan 2017-2021. Hieronder zijn de aantallen weergegeven van het rioolstelsel. Onderdeel
Actuele cijfers
Eenheid
Gemengd systeem
173
km
Droogweerafvoer (DWA)
43
km
Hemelwaterafvoer (HWA)
60
km
Drainage en duikers
8
km
Gemalen
64
st
Pompunits drukriolering
1830
st
Persleiding
195
km
Bergingsbassin
16
st
Vertaling van de financiële consequenties in de begroting De uitgaven voor dit onderdeel vallen in grote lijnen uiteen in investeringskosten en dagelijkse kosten. De dagelijkse kosten bestaan voor een groot gedeelte uit kapitaallasten (rente en aflossing op investeringen in het riool) en 99