Gemeente Krimpenerwaard - Accountantsverslag 2025

16 JUNI 2026

ACCOUNTANTSVERSLAG 2025

Gemeente Krimpenerwaard

BDO Audit & Assurance B.V., Weena 764, 3014 DA Rotterdam, www.bdo.nl

Aan:

Geachte leden van de raad,

de raad van gemeente Krimpenerwaard T.a.v. mevrouw S. van Dijk, griffier Postbus 51 2820 AB Stolwijk

Wij hebben de jaarrekening 2025 van gemeente Krimpenerwaard gecontroleerd. Zoals afgesproken in onze opdrachtbevestiging ontvangt u hierbij ons accountantsverslag 2025. In dit verslag hebben we de belangrijkste bevindingen en conclusies naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole opgenomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2025 van gemeente Krimpenerwaard.

Rotterdam, 16 juni 2026

Het concept accountantsverslag hebben we toegelicht tijdens de ambtelijke voorbespreking op 26 mei 2026. Hierna zullen we op 28 mei 2026 ons concept accountantsverslag bespreken met de directie en de portefeuillehouder. Tenslotte bespraken wij dit verslag tijdens de bijeenkomst van uw auditcommissie op 15 juni 2026.

Kenmerk: MS/MC/RA5106

Het opstellen en controleren van de jaarrekening vraagt elk jaar weer een aanzienlijke inspanning. Bij deze willen wij alle betrokken medewerkers van de gemeente Krimpenerwaard bedanken voor de constructieve en plezierige samenwerking tijdens de controle. Wij vertrouwen er op u met dit verslag van dienst te zijn. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een nadere toelichting op de inhoud te geven. Met vriendelijke groet, BDO Audit & Assurance B.V. namens deze,

C.M. Steehouwer MSc RA Partner

3

ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

Inhoudsopgave

Dashboard accountantscontrole

Uitkomsten jaarrekeningcontrole

Belangrijkste bevindingen

Bijlagen

Resultaat & financiële positie

4

ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

1. Dashboard accountantscontrole

1.1 Dashboard accountantscontrole

5

ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

STREKKING CONTROLEVERKLARING

BELANGRIJKE BEVINDINGEN

RESULTAAT 2025

We hebben bij de jaarrekening 2025 van gemeente Krimpenerwaard een goedkeurende controleverklaring verstrekt

In het kader van de getrouwheid heeft het college de controleverschillen gecorrigeerd in de jaarrekening

Gemeente Krimpenerwaard heeft over 2025 een positief saldo gerealiseerd van € 5,6 miljoen













Het jaarverslag van gemeente Krimpenerwaard, inclusief de opgenomen informatie in de paragraaf bedrijfsvoering, is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële onjuistheden. De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en het BBV wordt nageleefd.



De WNT-verantwoording van de gemeente Krimpenerwaard voldoet aan de vereisten. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage vastgesteld. De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 3,8 miljoen.

Getrouwheid: we hebben controleverschillen geconstateerd met een totale impact van € 0,9 miljoen (nadelig) op het resultaat. Deze controleverschillen zijn door het college aangepast. Er is geen sprake van ongecorrigeerde controleverschillen. Rechtmatigheid: het totaal van onrechtmatigheden en onduidelijkheden bedraagt € 1,4 miljoen (2024: € 2,3 miljoen). Dit is lager dan de verantwoordingsgrens. Onrechtmatigheden zijn met name het gevolg van het niet-naleven van Europese aanbestedingsrichtlijnen. We zien door aanscherping van de procedures een dalende trend in de aanbestedingsonrechtmatigheden.



Het saldo over 2025 is € 5,6 miljoen beter dan de begroting na wijzigingen. Procentueel wijkt het resultaat 2025 2,8% af van de totale begrote lasten.



Enkele relatief grote afwijkingen zijn het gevolg van de decembercirculaire, de vrijval van de APPAvoorziening en het feit dat Krimpenerwaard beleid (nog) niet volledig heeft kunnen uitvoeren. Op andere onderdelen kan scherper begroot worden.

(x €1.000)

2025

BEGROTING NA WIJZIGINGEN

Saldo van baten en lasten

3.549

-/- 5.927

Mutatie reserves

2.023

5.927

RESULTAAT

5.572

0

SAMENWERKING

AANDACHTSPUNTEN 2026

UW FINANCIËLE POSITIE

We hebben, ondanks de gezamenlijke uitdagingen, een plezierige en constructieve samenwerking met de organisatie ervaren

Wij zien voor gemeente Krimpenerwaard de volgende aandachtspunten voor 2026

Uw financiële positie krijgt in onze landelijke benchmarkrapportage een 8 als score (2024: 8), maar schijn bedriegt

 

De jaarrekeningcontrole 2025 is, met name door de implementatie van ERPx per 1 januari 2025, uitdagender geweest dan we de afgelopen jaren gewend waren.



Het gevolg hiervan is dat de jaarrekeningcontrole meer tijd heeft gekost dan vooraf gepland en intensiever en minder efficiënt is verlopen.



Tegelijkertijd zien we dat ERPx voor de gemeente een belangrijke stap voorwaarts is in de (verdere) doorontwikkeling van de interne beheersing.





Om het verschil tussen het begrote meerjaren investeringsprogramma (MJIP) en de realisatie daarvan te verkleinen, adviseren wij de bestuurlijke en ambtelijke samenwerking op het gebied van realisatiekracht en projectbeheersing te versterken. De spelregels bij het verstrekken van subsidies zijn aangescherpt door de commissie BBV. We adviseren voor 2026 te toetsen of incidentele subsidies enkel verstrekt worden voor activiteiten die niet reeds voorzienbaar waren. Urenregistratie ten behoeve van rioleringsvoorziening benodigd ten behoeve van aansluiting op het BBV.



De begroting van de gemeente Krimpenerwaard is vanaf 2029 structureel sluitend. De gemeente wijkt af van het VNG advies en heeft ervoor gekozen het vizier te richten op het structureel sluitend maken van de jaarschijf 2029 en niet de jaarschijf 2026.



Over de jaren 2026 tot en met 2029 worden tekorten voorzien, die zonder verdere maatregelen moeten worden gedekt uit de algemene reserves.



De nieuwe gemeenteraad en het nieuwe college hebben de komende jaren de taak te bepalen wat de juiste balans is tussen inzet van middelen en ambities.

6

ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole

2.1 Onze opdracht en controle 2.2 Strekking controleverklaring 2.3 Aandachtspunten 2026 2.4 Proces jaarrekeningcontrole 2025

7

ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

2.1 Onze opdracht en controle (1) We hebben bij de jaarrekening 2025 van gemeente Krimpenerwaard een goedkeurende controleverklaring verstrekt. Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van gemeente Krimpenerwaard, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. De reikwijdte van onze controle nader toegelicht Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Strekking van de controleverklaring We hebben bij de jaarrekening 2025 van gemeente Krimpenerwaard een goedkeurende controleverklaring verstrekt. Wij de hebben de materialiteit voor de jaarrekening bepaald op 2% van de lasten, zijnde € 3.800.000.

De rapporteringstolerantie bedraagt € 190.000 Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. Dit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd. De raad heeft ons daarbij opgedragen om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij dit voor

de jaarrekening als geheel bepaald op € 3.800.000. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 190.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid van de informatie in de WNT-verantwoording en de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSatoleranties eveneens op correcte wijze toe. Het jaarverslag en de jaarrekening van gemeente Krimpenerwaard zijn verenigbaar De jaarstukken 2025 van gemeente Krimpenerwaard bestaan uit:  het jaarverslag 2025 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen);  de jaarrekening 2025 (rechtmatigheidsverantwoording, balans met toelichtingen, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief SiSa-bijlage en taakvelden);  de inhoudsopgave, aanbiedingsbrief, samenvatting, leeswijzer en de bijlagen.

In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag is informatie opgenomen over ‘wat hebben we gedaan’, ‘wat hebben we bereikt’ en ‘wat heeft het gekost?’ De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar. De materiële schattingen die onderhevig zijn aan de jaarrekening hebben we gecontroleerd en daartoe hebben we geen bijzonderheden aangetroffen De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2025. In 2025 zijn er geen wijzigingen geweest in toegepaste verslaggevingsgrondslagen die een aanzienlijke invloed

8

ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

2.1 Onze opdracht en controle (2) Wij hebben voor het risico van ‘management override of internal controls’ verhoogde aandacht gehad tijdens de controle. Uit onze werkzaamheden volgen geen aanwijzingen voor management override. hebben op de baten en lasten of de financiële positie van uw gemeente. Significante verslaggevingsgrondslagen en toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van uw gemeente en de baten en lasten in de jaarrekening. Daarnaast vereisen zij van het college en het management dat zij een oordeel vormen ten aanzien van soms moeilijke, subjectieve en complexe posities vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Wij hebben het door het college en het management toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte benadering Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte benadering. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals grondverkopen, sociale uitkeringen en personeelszaken. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening.

Wij hebben voor het volgende risico in onze controle verhoogde aandacht gehad:  Het risico van management override of internal controls: In onze controlestandaarden (NV COS) wordt expliciet het risico van management override (bewuste beïnvloeding van de jaarcijfers door het college, de directie of het management) als een verplicht significant risico benoemd. Als accountant hebben wij in onze werkzaamheden hier specifiek aandacht aan besteed. Om het risico te mitigeren, beoordeelden wij schattingsprocessen en hebben wij controlewerkzaamheden rondom memoriaalboekingen (handmatige boekingen) verricht. Uit onze werkzaamheden volgen geen aanwijzingen voor management override. Wij zijn onafhankelijk van gemeente Krimpenerwaard Op basis van Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de ‘Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assuranceopdrachten’ (ViO), is vereist dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Wij

zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden. Onze overige dienstverlening heeft betrekking op het uitvoeren van een quickscan op het gebied van Robot Processing Automation (RPA) en overeengekomen specifieke werkzaamheden ten behoeve van Stichting Verpact. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van gemeente Krimpenerwaard uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, melding te maken van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Tijdens de interim-controle hebben wij ook relevante processen met betrekking tot de geautomatiseerde gegevensverwerking getoetst. Voor onze bevindingen verwijzen wij naar onze managementletter 2025. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de organisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld. Wij vinden de inschatting van het college v.w.b. het vermogen om risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen aanvaardbaar Gemeente Krimpenerwaard heeft een ‘voldoende’ financiële positie.

In generieke zin kunnen gemeenten bij langdurige financiële tekorten een beroep doen op een extra uitkering uit het gemeentefonds. Gemeenten kunnen echter niet failliet gaan. Het gevolg hiervan is dat crediteuren en andere stakeholders nooit benadeeld kunnen worden door een faillissement. Desalniettemin is de financiële positie vanuit het perspectief van raadsleden van belang en moet het college inzicht geven in hoeverre de gemeente in staat is om de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen, zonder tussenkomst van de toezichthouder. Met de invoering van de aangepaste Nederlandse Standaard 700 dienen accountants voor gemeenten in hun controleverklaringen bij jaarrekeningen

9

ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

2.1 Onze opdracht en controle (3) De besprekingen met het management en onze controlewerkzaamheden hebben geen indicaties voor materiële fraude opgeleverd. naast fraude te rapporteren over de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie. Onze controlewerkzaamheden hebben geen informatie opgeleverd die strijdig is met de veronderstellingen en aannames van het college over de gehanteerde uitgangspunten om de normale bedrijfsvoering voort te kunnen zetten. Voor een nadere uiteenzetting van onze controleaanpak ten aanzien van de veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie verwijzen wij naar onze controleverklaring 2025. De besprekingen met het management en onze controlewerkzaamheden hebben geen indicaties voor materiële fraude opgeleverd Bij de planning van de jaarrekeningcontrole houden wij rekening met het risico dat de jaarrekening als gevolg van fraude en onregelmatigheden onjuistheden van materieel belang zou kunnen bevatten. Daarnaast hebben wij beoordeeld in hoeverre sprake kan zijn van een risico omtrent corruptie of een risico omtrent het niet-naleven van wet- en regelgeving. Eén van de door ons uitgevoerde maatregelen is het bespreken van de mogelijke frauderisico’s en mogelijke fraudesituaties met verschillende personen binnen de gemeente.

Daarnaast nemen wij kennis van de door u opgenomen toelichtingen in de jaarstukken (zie hiervoor tevens paragraaf 4.2). Het voorkomen en mitigeren van frauderisico’s is primair de verantwoordelijkheid van het management, de directie, het college en de raad (auditcommissie). Daarom hebben wij op diverse momenten met u en uw auditcommissie over dit onderwerp van gedachten gewisseld. Deze besprekingen en onze controlewerkzaamheden hebben geen indicaties voor materiële fraude opgeleverd. Hierbij hebben wij specifiek aandacht besteed aan de veronderstelling dat er bij de opbrengstverantwoording frauderisico’s bestaan. Wij hebben in onze controleverklaring melding gemaakt van de belangrijkste frauderisico’s en hoe wij deze hebben geadresseerd in onze controle. Tijdens de controle van boekjaar 2025 betreft dit het risico van ‘management override of

internal controls’ zoals toegelicht op de vorige pagina. Voor een nadere uiteenzetting van onze controleaanpak ten aanzien van de frauderisico’s verwijzen wij naar onze controleverklaring 2025. Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor materiële fraude(risico’s) of vermoedens van materiële fraude(risico’s).

10 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

2.2 Strekking controleverklaring We hebben bij de jaarrekening 2025 van gemeente Krimpenerwaard een goedkeurende controleverklaring verstrekt. De controle is op een aantal essentiële onderdelen nog niet afgerond We hebben bij de jaarrekening 2025 van gemeente Krimpenerwaard een goedkeurende controleverklaring verstrekt. Een goedkeurend oordeel betekent dat de jaarrekening van gemeente Krimpenerwaard een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2025 als van de activa en passiva per 31 december 2025 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording geeft een getrouw beeld en de met de raad gemaakte afspraken hierover zijn nageleefd (zie uitwerking in paragraaf 4.1). Wij hebben enkele controleverschillen geconstateerd, die door de gemeente zijn gecorrigeerd in de definitieve jaarrekening (zie tabel hieronder). Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven € 190.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. GECORRIGEERDE CONTROLEVERSCHILLEN 2025 #

Omschrijving

Post/toelichting

1

Voorschot subsidies ter onrechte als besteding in SiSa opgevoerd

Overlopende passiva / SiSa

572.000 (-)

2

Schulden per balansdatum onvolledig verantwoord

Overlopende passiva

899.000 (n)

TOTAAL

Fouten (in €)

1.471.000

Materialiteit (2% voor fouten en onzekerheden)

3.800.000

Uitvoeringsmaterialiteit (80% van de materialiteit )

3.040.000

Rapporteringstolerantie

190.000

Reclassificaties zonder impact op het resultaat Vanuit onze controle volgden enkele reclassificaties binnen de balans en tekstuele correctievoorstellen binnen het jaarverslag, enerzijds om te voldoen aan de vereisten vanuit het BBV, anderzijds om het inzicht en de leesbaarheid te verbeteren. De reclassificaties zijn doorgevoerd in de definitieve jaarrekening en de tekstuele correctievoorstellen zijn indien noodzakelijk opgevolgd. In paragraaf 4.2 geven wij nadere aanbevelingen waarmee de informatiewaarde van het jaarverslag voor 2026 vergroot kan worden. Onzekerheden sociaal domein Landelijk zien we bij meerdere gemeenten onzekerheden binnen het sociaal domein. Dit ziet met name toe op zorg die wordt geleverd door kleinere aanbieders die (contractueel) niet verplicht zijn een controleverklaring bij de productieverantwoording te overleggen. Gemeente Krimpenerwaard heeft voldoende maatregelen ingevoerd om deze onzekerheden dusdanig in te perken zodat er voor 2025 binnen het sociaal domein geen onzekerheden resteren die meewegen in onze evaluatie van fouten en onzekerheden.

11 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

2.3 Aandachtspunten 2026 (1) Wij adviseren gemeente Krimpenerwaard voor begrotingssubsidies 2027 vast te stellen dat slechts één serieuze gegadigde in aanmerking komt en het voornemen tot subsidieverlening voorafgaand en transparant bekend te maken. Wij adviseren Krimpenerwaard voor begrotingssubsidies 2027 vast te stellen dat slechts één serieuze gegadigde in aanmerking komt en het voornemen tot subsidieverlening voorafgaand en transparant bekend te maken Gemeente Krimpenerwaard verstrekt jaarlijks begrotingssubsidies van substantiële omvang. Een begrotingssubsidie is een subsidie voor activiteiten die maar door één of heel weinig partijen uitgevoerd kunnen worden. Uit de uitspraak van de Raad van State van juli 2025 over begrotingssubsidies volgt dat deze uitsluitend kunnen worden verleend indien op basis van objectieve, toetsbare en redelijke criteria vaststaat dat redelijkerwijs slechts één serieuze gegadigde voor de te subsidiëren activiteit in aanmerking komt. In een dergelijk geval is een beperkte mededingingsprocedure toelaatbaar. Dit vereist een voorafgaande en transparante bekendmaking van het voornemen tot subsidieverlening, waarbij dit voornemen ten minste acht weken voorafgaand aan het subsidiebesluit openbaar wordt gemaakt. Daarnaast dient deugdelijk te worden gemotiveerd waarom de beoogde subsidieontvanger als enige serieuze gegadigde wordt aangemerkt.

Krimpenerwaard heeft naar aanleiding van deze uitspraak van de Raad van State in 2025 een overzicht van de vastgestelde begrotingssubsidies van 2025 en de voorgenomen subsidies voor 2026 gepubliceerd in het Subsidiejaarplan 2026. Daarnaast heeft Krimpenerwaard in 2025 een 213a-onderzoek uitgevoerd naar cultuur en van daaruit is een aanbeveling gedaan om begrotingssubsidies separaat op te nemen in de begroting. De organisatie heeft zich voorgenomen een procesbeschrijving en een format op te stellen voor de publicatie van de te verstrekken begrotingssubsidies voor 2027. Wij adviseren Krimpenerwaard voor 2026 te toetsen of incidentele subsidies enkel verstrekt worden voor activiteiten die niet reeds voorzienbaar waren In de uitspraak van de Raad van State van juli 2025 is bevestigd dat incidentele subsidies slechts in beperkte en uitzonderlijke gevallen kunnen worden verleend. Voor toepassing van deze grondslag is doorslaggevend dat sprake is van een onvoorzien en onverwacht project. Het dient te gaan om een activiteit met een bijzonder en naar haar aard eenmalig karakter, die niet reeds voorzienbaar was

binnen bestaand beleid of lopende voorbereidingen. Indien een project gedurende langere tijd in voorbereiding is, onderwerp is van bestuurlijk overleg of past binnen vastgesteld beleid, ontbreekt het incidentele karakter en kan geen incidentele subsidie worden verleend. Wij adviseren de organisatie voor 2026 te toetsen of incidentele subsidies enkel verstrekt worden voor activiteiten die niet reeds voorzienbaar waren. De Publieke Managementletter van de NBA kan bijdragen kan de (digitale) weerbaarheid van gemeente Krimpenerwaard De NBA heeft in samenwerking met NOREA en IIA de Publieke Managementletter over digitale weerbaarheid (PML) in de keten gepubliceerd. Deze PML beoogt bestuurders (directie en college), toezichthouders (raad/auditcommissie) en externe en interne accountants te ondersteunen in hun verantwoordelijkheid voor digitale weerbaarheid en ketencontinuïteit en draagt bij aan een scherper en eerlijker beeld van risico’s en afhankelijkheden in een steeds complexer ketenlandschap. Wij adviseren Krimpenerwaard kennis te nemen van de PML en waar nodig ‘blinde vlekken’ in de huidige digitale weerbaarheid te versterken.

Wij adviseren de organisatie kennis te nemen van de NRA en – indien noodzakelijk – de interne analyses te verreiken met de inzichten van de NRA In onze management letter adviseerden wij de organisatie de interne analyses op het gebied van fraude en corruptie (verder) te versterken. Dit is inmiddels opgepakt. Onlangs heeft het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum met de publicatie van de National Risk Assessment (NRA) de grootste corruptierisico’s in kaart gebracht. Welke corruptiedreigingen hebben voor Nederland het hoogste risiconiveau? Uitgaande van hun mogelijke impact en de mate waarin deze voorkomen of tegengegaan kunnen worden. Enkele van de grootste risico’s gaan o.a. over politieke ambtsdragers. Zij kunnen door criminele organisaties, private partijen of statelijke actoren worden gecorrumpeerd, bijvoorbeeld via omkoping of chantage. Wij adviseren gemeente Krimpenerwaard kennis te nemen van de NRA en – indien noodzakelijk – de interne analyses v.w.b. fraude en corruptie te verreiken met de inzichten van de NRA.

12 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

2.3 Aandachtspunten 2026 (2) Wij adviseren een procedure voor de urenregistratie voor werkzaamheden die samenhangen met de riolering in te richten waarmee aangesloten wordt op het principe van kostentoerekening in lijn met het BBV. Urenregistratie ten behoeve van rioleringsvoorziening benodigd ten behoeve van aansluiting op het BBV Voor een zuivere bepaling van de mutaties in de rioleringsvoorziening is het van belang dat de aan het rioleringsbeheer toe te rekenen kosten op een betrouwbare en volledige wijze worden toegerekend, met name de inzet van (interne) uren. Wij constateren dat binnen de gemeente uren die samenhangen met werkzaamheden voor riolering worden vastgelegd op begrotingsbasis en niet op basis van realisatie. Dit is weliswaar conform de handreiking kostentoerekening leges en heffingen, maar wij adviseren om aanvullend een procedure voor de urenregistratie voor werkzaamheden die samenhangen met de riolering in te richten waarmee de begrotingswerkelijkheid geconfronteerd kan worden met de daadwerkelijke realisatie. Drielijnenmodel verder uitgerold binnen gemeente Krimpenerwaard - update t.o.v. onze managementletter 2025 Gemeente Krimpenerwaard heeft de doelstelling om het drielijnenmodel (verder) te implementeren in de organisatie. Dit is een ontwikkeling die wij onderschrijven.

Gemeente Krimpenerwaard heet het drielijnenmodel ingevoerd in het sociaal domein, financiën, P&O en VTH. In onze management letter hebben wij hier reeds op gereflecteerd. Eind 2025 en begin 2026 is de gemeente aan de slag gegaan met de implementatie van net drielijnenmodel uit te rollen voor het proces van inkoop- en aanbesteden. Wij bevelen verder aan om de rollen en verantwoordelijkheden binnen het drielijnenmodel per proces duidelijk vast te leggen. Dit kan bijvoorbeeld door deze rollen en verantwoordelijkheden expliciet op te nemen in het IC-plan per materieel (kern)proces van 2026. Het IC-plan 2026 wordt binnenkort ter vaststelling aanboden aan het college. De bedoeling is het IC-plan jaarlijks te actualiseren.

13 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

2.4 Proces jaarrekeningcontrole 2025 De jaarrekeningcontrole 2025 is, met name door de implementatie van ERPx per 1 januari 2025, uitdagender geweest dan we de afgelopen jaren gewend waren. We hebben, ondanks de gezamenlijke uitdagingen, een plezierige en constructieve samenwerking met de organisatie ervaren De jaarrekeningcontrole 2025 heeft in een plezierige en constructieve samenwerking plaatsgevonden. Tegelijkertijd is het proces, met name door de implementatie van ERPx per 1 januari 2025, uitdagender geweest dan we de afgelopen jaren gewend waren. We constateren dat binnen de gemeente enorm hard gewerkt is om bij start van de jaarrekeningcontrole een compleet balansdossier gereed te hebben. Desondanks liepen wij bij de controle tegen o.a. de volgende uitdagingen aan:  Bij de conversie van de activamodule zijn afwijkingen ontstaan. Tijdens de controle hebben wij hierdoor de activastaten diverse keren moeten terugleggen in de organisatie. Binnen de gemeente is, ondersteund door externe expertise, hard gewerkt om de aansluitingen te herstellen. E.e.a. heeft ertoe geleid dat wij de controle van de materiele vaste activa pas laat in het traject konden oppakken.  Door de implementatie van ERPx zijn verschillen ontstaan in de (mapping van de) vergelijkende cijfers in de jaarrekening 2025. Dit is ter correctie teruggelegd bij de organisatie.

 De classificatie van (overlopende) vorderingen en schulden binnen de debiteuren- en crediteurensubadministraties bleek in voorkomende gevallen onjuist of inconsistent, waardoor aanvullende analyses en correcties noodzakelijk waren.  In het algemeen bleek het verkrijgen van toereikende en eenduidig afgeletterde specificaties uit ERPx meer complex dan verwacht. Het gevolg hiervan, en de bekende problematiek met MotionPro, is dat de jaarrekeningcontrole meer tijd heeft gekost dan vooraf gepland en intensiever en minder efficiënt is verlopen. Tegelijkertijd zien we dat ERPx voor de gemeente een belangrijke stap voorwaarts is in de (verdere) doorontwikkeling van de interne beheersing.

14 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

3. Resultaat & financiële positie

3.1 Begroting versus realisatie 3.2 Weerstandsvermogen en ratio’s 3.3 Ons beeld van uw financiële positie

15 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

3.1 Begroting versus realisatie (1) Het resultaat 2025 wijkt ongeveer 2,8% af van de totale begrote lasten (na wijziging). Op basis van onze ervaringsnorm bij decentrale overheden is een afwijking van 2-3% inherent aan een complex begrotingsproces. Realisatie vs. gewijzigde begroting Het saldo van baten en lasten van gemeente Krimpenerwaard is € 9,5 miljoen beter in vergelijking met de begroting na wijzigingen. Percentueel wijken de werkelijke cijfers 2,8% af ten opzichte van de begroting na wijzigingen (als percentage van de totale begrote lasten). Op basis van onze ervaringsnorm bij decentrale overheden is een afwijking van 2-3% inherent aan een complex begrotingsproces en hiermee acceptabel. In onderstaand overzicht is het resultaat per programma in het kort weergegeven: OVERZICHT REALISATIE PER PROGRAMMA 2025 *1000 € Programma

Realisatie

Begroting na wijziging

Verschil

1. Bestuur en Ondersteuning

106.813

103.260

3.552

2. Veiligheid

-/- 5.152

-/- 5.997

845

3. Verkeer, Vervoer en Waterstaat

-/- 11.563

-/- 12.824

1.261

4. Economie

-/- 805

-/- 753

-/- 52

5. Onderwijs, Sport, Cultuur en Recreatie

-/- 16.072

-/- 16.980

908

6. Sociaal Domein

-/- 62.707

-/- 64.462

1.755

7. Volksgezondheid en Milieu

-/- 4.851

-/- 4.752

-/- 99

8. Volkshuisvesting, Leefomgeving en Stedelijke Vernieuwing

-/- 2.113

-/- 3.419

1.306

Saldo van baten en lasten

3.550

-/- 5.927

9.476

Onttrekkingen reserves Dotatie aan reserves RESULTAAT

23.752

28.117

-/- 3.904

-/- 21.729

-/- 22.190

460

5.572

-

5.572

Het saldo van baten en lasten over 2025 is € 9,5 miljoen beter dan het verwachte saldo van baten en lasten vanuit de begroting na wijzigingen Wij vinden het naast de analyse op de ontwikkeling van het resultaat ook goed

om de ontwikkeling van het saldo van baten en lasten te analyseren, dus exclusief de reservemutaties. Het saldo van baten en lasten bepaalt immers de ‘winst’ (of ‘verlies’) van het betreffende jaar. Het eigen vermogen stijgt (of daalt) met de omvang van het saldo van baten en lasten. Het saldo van baten en lasten van € 3,6 miljoen over 2025 is € 9,5 miljoen beter dan het verwachte resultaat vanuit de begroting na wijzigingen van € 5,9 miljoen negatief. Het gerealiseerd saldo over posten met een structurele aard is € 1,8 miljoen positief. Dit betekent dat het totaal gerealiseerde saldo relatief sterk wordt beïnvloed door incidentele baten en lasten. Wij adviseren de gemeenteraad om met het college de dialoog te voeren hoe het structureel begrotingsevenwicht wordt beheerst (zie ook paragaaf 3.3). Voorspellend vermogen van de begroting van Krimpenerwaard kan worden vergroot door verbeterde monitoring en een aantal andere aandachtspunten Voor een gemeente is de scheiding van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden (dualisme) kenmerkend. Deze governanceverhoudingen vormen de basis voor de P&C-cyclus van een gemeente en is daarmee vanzelfsprekend ook een belangrijk proces binnen gemeente Krimpenerwaard. Op meerdere programma’s is sprake van aanzienlijk afwijkingen tussen begrote baten en lasten en de daadwerkelijke baten en lasten.

Relatief grote, niet beïnvloedbare, afwijkingen worden veroorzaakt doordat de algemene uitkering hoger uitvalt dan begroot (effect decembercirculaire). Andere grotere afwijkingen hangen samen met de vrijval van de APPA-voorziening, het programma sociaal domein waarbij structurele uitgaven nog niet volledig zijn gerealiseerd ten behoeve van project Toegang en programma volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing waarbij uitgaven in verband met de invoering van de Omgevingswet nog niet volledig zijn gerealiseerd. Wij zijn overigens wel van mening dat de raad middels toelichtingen goed geïnformeerd wordt over de afwijkingen tussen begroting en realisatie. Op basis van het voorgaande concluderen wij dat het voorspellend vermogen van de begroting (na wijzigingen) van gemeente Krimpenerwaard op meerdere programma’s voor verbetering vatbaar is.

16 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

3.1 Begroting versus realisatie (2) Voorspellend vermogen van de begroting van gemeente Krimpenerwaard kan worden vergroot door verbeterde monitoring en een aantal andere aandachtspunten. In dit kader adviseren wij het volgende (niet limitatief):  We constateren al een aantal jaar dat er bij het MIP sprake is van planningsoptimisme. Hierdoor lopen planning en realisatie uit elkaar. Om het verschil tussen beide te verkleinen adviseren wij om de vertaling van de bestuurlijke ambities nadrukkelijker af te stemmen op de beschikbare capaciteit en beschikbare middelen. Dit vraagt om het maken en vastleggen van keuzes.  Financiën kan analyses opstellen waaruit blijkt welke baten en lasten lastig te voorspellen zijn en leerpunten formuleren hoe dit verbeterd kan worden (backtesting). Ook raden wij aan tussentijds balansposten te analyseren zoals de overlopende passiva.  De controles of (diepgaande) analyses van de programmabegroting, de kadernota en tussentijdse begrotingswijzigingen door zowel Financiën als de concerncontroller en het DT diepgaander en zichtbaarder te maken. Dit kan bijv. door een gestructureerd afsluitingsproces onderdeel te maken van de controlewerkzaamheden die Financiën nu al uitvoert.  De organisatie kan een tussentijdse monitoring uitvoeren op de voortgang van budgetten (realisatie versus begroting) en kan de uitkomsten hiervan vastleggen.

Een programmabegroting moet - in tegenstelling tot wat wij in de praktijk vaak zien – niet het startpunt van beleid zijn, maar juist het sluitstuk Wij constateren, in zijn algemeenheid, dat zonder een duidelijk inhoudelijk fundament de programmabegroting vooral een financieel-technisch document blijft. Dit kan leiden tot planningsoptimisme (meer plannen dan uitvoering), onrealistische raming van kosten en investeringen en gebrek aan prioritering. Ook geldt dat programmabegrotingen niet altijd gekoppeld zijn aan de (maatschappelijke) doelen die de gemeente zich stelt. Een programmabegroting moet - in tegenstelling tot wat wij in de praktijk vaak zien – niet het startpunt van beleid zijn, maar juist het sluitstuk. Pas wanneer helder is wat de gemeente moet en wil bereiken, kan realistisch worden bepaald

wat het kost, wat haalbaar is en hoe middelen en capaciteit moeten worden verdeeld. De eerste stap is dat gemeente Krimpenerwaard in beeld brengt welke taken zij uitvoert, waarom deze worden uitgevoerd en welke doelen daarmee worden nagestreefd. Gemeente Krimpenerwaard heeft het rapport ‘Beleidsvrijheid geduid’ van de Raad voor het Openbaar Bestuur gebruikt bij de totstandkoming van het traject Structureel Sluitende Begroting. Dit betekent dat de gemeente inzicht heeft in alle wettelijke verplichtingen, autonome beleidskeuzes en de maatschappelijke effecten die gemeente wil bereiken. Een ‘producten- en dienstencatalogus’ (PDC) of een ‘opgavenprofiel’ kan hierbij (verder) ondersteunend zijn. Kernbegrippen bij de te maken keuzes zijn: ‘beleidsvrijheid en beïnvloedbaarheid’ Beleidsvrijheid is de ruimte die de gemeente heeft om zelf keuzes te maken over wat zij wil bereiken en hoe zij dat doet. Sommige taken zijn wettelijk verplicht (bijvoorbeeld jeugdzorg of Wmo). Daar is de beleidsvrijheid beperkt. Bij andere onderwerpen – zoals cultuur, sport, duurzaamheid of extra handhaving – kan gemeente Krimpenerwaard zelf bepalen hoeveel aandacht en geld zij eraan geeft. Waarom is dit belangrijk? Omdat beleidsvrijheid bepaalt waar de gemeenteraad écht kan sturen. Alleen bij onderwerpen met beleidsvrijheid kun je als raad keuzes maken, prioriteiten stellen en budgetten verschuiven.

Beïnvloedbaarheid gaat over in hoeverre de gemeenteraad en het college de uitgaven en inkomsten daadwerkelijk kunnen aanpassen. Een deel van de programmabegroting bestaat uit vaste, moeilijk beïnvloedbare kosten (zoals wettelijke taken, bestaande contracten, kapitaallasten, cao-afspraken). Een ander deel is wel beïnvloedbaar – denk aan subsidies, investeringen, beleidsintensiveringen of bezuinigingen. Waarom is dit belangrijk? Omdat het laat zien hoeveel financiële ruimte er écht is om keuzes te maken. Van de begrote lasten van Krimpenerwaard over 2026 van € 195,0 miljoen is ‘maar’ een relatief klein deel vrij inzetbaar en/of politiek stuurbaar.

17 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

RATIO WEERSTANDSVERMOGEN

3.2 Weerstandsvermogen en ratio’s (1) Het weerstandsvermogen en de solvabiliteit van gemeente Krimpenerwaard zijn toereikend t.o.v. de signaleringswaarden van Gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK) 2020. Onze rol in relatie tot het weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden geschetst van de financiële positie van gemeente Krimpenerwaard. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie. Hieronder vindt u een andere toelichting op de ratio's van uw gemeente. Het weerstandsvermogen van gemeente Krimpenerwaard is uitstekend In de paragraaf weerstandsvermogen heeft het college een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bedraagt volgens deze paragraaf € 33,5 miljoen. In het weerstandsvermogen ultimo 2025 is geen rekening gehouden met de vrij aanwendbare bestemmingsreserves. In geval van calamiteiten is het mogelijk om een deel van deze reserves een andere aanwending te geven.

In de paragraaf weerstandsvermogen zijn de relevante risico’s benoemd. Gemeente Krimpenerwaard heeft op basis van interne berekeningen het totale bedrag aan risico’s waaraan de organisatie is blootgesteld bepaald op € 6,8 miljoen. Het weerstandsvermogen van gemeente Krimpenerwaard is volgens het GTK 2020 ruim voldoende te noemen. De solvabiliteit van Krimpenerwaard valt in de categorie ‘neutraal’ De solvabiliteit bedraagt ultimo 2025 37% (2024: 40%). Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter gemeente Krimpenerwaard in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen. Met een solvabiliteit van 37% valt gemeente Krimpenerwaard binnen de categorie ‘neutraal’ volgens het GTK 2020.

4,00

4,90

3,50 2,50

2,00

3,60

2,00 0,00 2021

2022

2023

2024

2025

Gemeente Krimpenerwaard Signaleringswaarde GTK (> 1,0)

SOLVABILITEITSRATIO 50,0% 40,0%

33,0%

36,0%

39,0%

40,0%

2023

2024

37,0%

30,0% 20,0% 10,0% 0,0% 2021 Realisatie

2022

2025

Signaleringswaarde GTK (> 20%)

18 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

3.2 Weerstandsvermogen en ratio’s (2) Krimpenerwaard valt met de ratio netto schuldquote en grondexploitatie in de categorie ‘minst risicovol’ en met de belastingcapaciteit in de categorie ‘neutraal’. De netto schuldquote van Krimpenerwaard valt in de categorie ‘minst risicovol’ De netto schuldquote bedraagt 52,0% (2024: 33,0%). De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de investeringen uit het nabije verleden. De netto schuldquote van gemeente Krimpenerwaard laat een positief beeld zien ten opzichte van de signaleringswaarden volgens het GTK 2020 en valt in de categorie ‘minst risicovol’. De ratio grondexploitatie van Krimpenerwaard valt in de categorie ‘minst risicovol’ Voor de ratio grondexploitatie geldt dat hoe lager deze is, hoe beter. De ratio grondexploitatie van gemeente Krimpenerwaard is relatief laag doordat de grondpositie (de waarde van de grond) ten opzichte van de totale baten laag is. Gemeente Krimpenerwaard valt met een ratio grondexploitatie van 0,2% negatief (2024: 1,0% negatief) qua signaleringswaarde in de categorie ‘minst risicovol’. De komende jaren gaat gemeente Krimpenerwaard meer investeren in grondexploitaties waarbij de kosten voornamelijk voor de baten uit zullen lopen, waardoor de boekwaarde van de grondexploitaties zal toenemen.

Het is daarom de verwachting dat de ratio grondexploitatie van gemeente Krimpenerwaard de komende jaren zal toenemen. De belastingcapaciteit van Krimpenerwaard valt in de categorie ‘neutraal’ De belastingcapaciteit geeft de belastingdruk weer. Een percentage lager dan 100,0% geeft weer dat de belastingdruk van gemeente Krimpenerwaard lager is dan het landelijk gemiddelde. Met een ratio van 97,0% voor woningen en niet-woning gecombineerd (2024: 96,0%) is de belastingdruk in 2025 iets lager dan het landelijk gemiddelde. Ondanks een relatief hoog gemiddelde WOZ-waarde in de gemeente ten opzicht van het landelijke gemiddelde zijn de gemiddelde woonlasten (in €) in Krimpenerwaard lager dan het landelijke gemiddelde. De belastingcapaciteit daalt in de periode 2026 – 2029 naar verwachting verder naar 95% van het landelijke gemiddelde.

NETTO SCHULDQUOTE 100,0% 80,0% 60,0% 40,0% 20,0% 0,0%

52,0% 33,0%

21,0%

20,0%

16,0%

2021

2022

2023

2024

2025

Gemeente Krimpenerwaard Signaleringswaarde GTK (< 90%)

BELASTINGCAPACITEIT 110,0%

106,0%

105,0% 100,0% 102,0%

95,0%

97,7%

90,0% 2021

2022

2023

96,0% 2024

Gemeente Krimpenerwaard Signaleringswaarde GTK (< 105%)

97,0% 2025

19 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

EINDSTAND STRUCTUREEL BEGROTINGSSALDO (IN MILJOENEN €)

3.3 Ons beeld van uw financiële positie Over de jaren 2026 (€ 2,8 miljoen), 2027 (€ 1,9 miljoen), 2028 (€ 4,1 miljoen) en 2029 (€ 2,7 miljoen) worden tekorten voorzien, die zonder verdere maatregelen moeten worden gedekt uit de algemene reserves. Inleiding Schijn bedriegt: positieve cijfers verhullen structurele uitdagingen. Dat is de titel van ons benchmarkonderzoek gemeenten dat wij in januari 2026 hebben uitgebracht over de financiële positie van gemeenten. Wij concluderen hierin dat de meeste gemeenten over 2024 een positief resultaat hadden (per saldo € 2,0 miljard) terwijl voor de komende vijf jaren grote tekorten worden verwacht (over vijf jaar totaal voor alle gemeenten € 2,0 miljard). Dit is voornamelijk het gevolg van de gewijzigde financieringssystematiek vanuit het Rijk, wat leidt tot een zogenoemd ‘Ravijn’. Gemeenten staan aan de vooravond van een nieuwe bestuursperiode met grote financiële uitdagingen. Veel begrotingen laten een gunstiger beeld zien dan vorig jaar, maar dat is deels het gevolg van financieel technische ingrepen. De onderliggende opgaven in het sociaal domein, de energietransitie, het maatschappelijk vastgoed en de uitvoeringscapaciteit blijven onverminderd groot. Ook bij gemeente Krimpenerwaard zien wij dit terug. De begroting van de gemeente Krimpenerwaard is pas vanaf 2029 structureel sluitend (zie grafiek hiernaast).

Gemeente Krimpenerwaard wijkt af van het VNG advies en heeft ervoor gekozen het vizier te richten op het structureel sluitend maken van de jaarschijf 2029 en niet de jaarschijf 2026. Gemeente Krimpenerwaard heeft zichtbaar gemaakt welke maatregelen aanvullend nodig zijn om tot een sluitende begroting te komen wanneer het Rijk de bijdrage aan het gemeentefonds niet herstelt en taken aan gemeenten laat zonder de benodigde middelen. Inmiddels zijn ombuigingen voorgesteld is de begroting in 2029 structureel sluitend. Over de jaren 2026 (€ 2,8 miljoen), 2027 (€ 1,9 miljoen), 2028 (€ 4,1 miljoen) en 2029 (€ 2,7 miljoen) worden tekorten (saldo van incidenteel en structureel) voorzien, die zonder verdere maatregelen moeten worden gedekt uit de algemene reserves. De nieuwe gemeenteraad en het nieuwe college hebben de komende jaren de taak te bepalen wat de juiste balans is tussen inzet van middelen en ambities. Uw score in onze landelijke benchmarkrapportage 8 (2025: 8) Vanuit hun taak als financieel toezichthouder hebben de provincies een gemeenschappelijk financieel toezichtkader opgesteld. In dit GTK 2020 zijn signaleringswaarden opgenomen voor de financiële kengetallen zoals opgenomen in het jaarverslag van de gemeente. Wij hebben deze signaleringswaarden gebruikt voor het bepalen van uw score en dus financiële positie.

Indien uw gemeente voor de komende jaren (2025 tot en met 2029) per saldo een negatief resultaat begroot (en inteert op het eigen vermogen), beïnvloedt dit de score. Zie verder onze benchmarkrapportage.

0,5 0,0 2026 -0,5

2027

2028

-0,2

-1,0 -1,5 -2,0

-1,4 -1,8

2029

20 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

4. Belangrijkste bevindingen 4.1 Rechtmatigheidsverantwoording 4.2 BBV, WNT en SiSa 4.3 Belangrijke schattingsposten

21 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

4.1 Rechtmatigheidsverantwoording (1) Blijkens de rechtmatigheidsverantwoording bedraagt de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 1,4 miljoen (2024: € 2,3 miljoen). Strekking van de rechtmatigheidsverantwoording van gemeente Krimpenerwaard De raad van gemeente Krimpenerwaard heeft de verantwoordingsgrens bepaald op 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves en de verantwoordingsgrens is daarmee bepaald op € 3.870.000. Blijkens de rechtmatigheidsverantwoording stelt het college van gemeente Krimpenerwaard vast dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 1.396.000 bedraagt. Dit is lager dan de daarvoor gestelde verantwoordingsgrens van € 3.870.000. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het college van gemeente Krimpenerwaard een bedrag van € 11.000 acceptabel op basis van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken. De door het college gerapporteerde afwijkingen en onduidelijkheden kunnen als volgt worden samengevat: BEVINDINGEN IN HET KADER VAN RECHTMATIGHEID Acceptabel (in €)

Niet-acceptabel (in €)

Totaal afwijkingen en onduidelijkheden (in €)

-

1.346.000

1.346.000

Begrotingscriterium

11.000

39.000

50.000

TOTAAL

11.000

1.385.000

1.396.000

Onrechtmatigheden Voorwaardencriterium

Verantwoordingsgrens (2%) Rapportagegrens

3.870.000 200.000

Voorwaardencriterium Het college toetst bij de uitvoering van haar controlewerkzaamheden of bij de uitvoering van financiële beheershandelingen binnen de geldende wet- en regelgeving is gehandeld. De relevante wet- en regelgeving is tussen het college en de raad afgestemd door middel van het normenkader. Het voorwaardencriterium is met name relevant bij de processen subsidieverstrekkingen, Participatiewet en (Europese) aanbestedingen. Indien is vast komen te staan dat de gemeente niet aan het voorwaardencriterium heeft voldaan is sprake van een onrechtmatigheid. De in 2025 geconstateerde onrechtmatigheden met betrekking tot het voorwaardencriterium betreffen met name:  (Europese) aanbestedingen: de kosten van doorlopende contracten uit voorgaande jaren (€ 539.000) en nieuwe aanbestedingsonrechtmatigheden (€ 567.000). In verband met decentraal inkopen kiest Krimpenerwaard er vooral voor om de beheersing van de naleving van het inkoopbeleid en de Europese aanbestedingsregels niet primair in de eerste en tweede lijn te beleggen, maar dit achteraf via een zogenaamde spend-analyse te monitoren. In 2025 heeft de gemeente mooie stappen gezet in de kwaliteit van de spend-analyse en de vastlegging van de overwegingen hierin. Voor een nadere uitwerking van onze aanbevelingen met betrekking tot het inkoop- en aanbestedingsproces verwijzen wij naar onze managementletter 2025.

 Overige onrechtmatigheden: vanuit de VIC-werkzaamheden ten aanzien van de Regeling Opvang Ontheemden Oekraïners is sprake van een geëxtrapoleerde onrechtmatigheid van € 170.000. Op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2025 rapporteren wij dit bedrag in de tabel in bijlage 5.1 van dit accountantsverslag.

22 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

4.1 Rechtmatigheidsverantwoording (2) Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording in uw jaarrekening een getrouw beeld geeft en dat toereikende werkzaamheden zijn uitgevoerd om de rechtmatigheidsverantwoording te onderbouwen. Begrotingssubsidies Voor begrotingssubsidies geldt dat, naar aanleiding van de uiting van de Commissie BBV in maart 2026, deze rechtmatig zijn indien op basis van objectieve, toetsbare en redelijke criteria vaststaat dat slechts één serieuze gegadigde in aanmerking komt en het voornemen tot subsidieverlening voorafgaand en transparant is bekendgemaakt. Krimpenerwaard heeft naar aanleiding van deze uitspraak van de Raad van State in 2025 een overzicht van de vastgestelde begrotingssubsidies van 2025 en de voorgenomen subsidies voor 2026 gepubliceerd in het Subsidiejaarplan 2026. Daarnaast heeft Krimpenerwaard in 2025 een 213a-onderzoek uitgevoerd naar cultuur en van daaruit is een aanbeveling gedaan om begrotingssubsidies separaat op te nemen in de begroting. De organisatie heeft zich voorgenomen een procesbeschrijving en een format op te stellen voor de publicatie van de te verstrekken begrotingssubsidies voor 2027.

Daarnaast heeft de gemeente onderzoek gedaan naar de in 2025 verstrekte begrotingssubsidies waarbij aannemelijk gemaakt kan worden dat voor de (materiële) begrotingssubsidies 2025 tot op heden geen andere partijen bezwaar hebben gemaakt. Gevolgen voor de financiële rechtmatigheid zijn daarom voor 2025 niet aan de orde. Begrotingscriterium Het begrotingscriterium richt zich op het budgetrecht van de gemeenteraad van gemeente Krimpenerwaard. Overschrijdingen van de lasten en overschrijdingen van investeringsbudgetten (kredieten) zijn op basis van de Gemeentewet onrechtmatig. Er is geen sprake van overschrijdingen op lasten ten opzichte van de laatst geautoriseerde begrotingswijziging. De realisatie op de individuele investeringsbudgetten overschrijdt de gevoteerde kredieten met € 50.000. Deze begrotingsonrechtmatigheden passen voor € 11.000 binnen het vooraf gestelde beleid. Het college en de gemeenteraad hebben in de financiële verordening afspraken gemaakt over wanneer overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) in een begrotingswijziging aan de gemeenteraad voorgelegd moeten worden. Afgesproken is dat deze tijdig gemeld zijn indien deze in de jaarrekening

toegelicht worden. Wij zijn van mening dat e.e.a. toereikend toegelicht is in de jaarrekening en dat de overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) rechtmatig zijn. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Als laatste dient het college een uitspraak te doen over de naleving van bepalingen die in wet- en regelgeving zijn opgenomen met betrekking tot misbruik en oneigenlijk gebruik. Op 2 juli 2024 is door het college een overkoepelende nota M&O beleid vastgesteld. Basis hiervoor is bestaand gemeentelijk beleid ten aanzien van misbruik en oneigenlijk gebruik zoals vastgelegd in de beleidsstukken op het gebied van sociaal domein, subsidie- en vergunning verstrekking. Hiervoor stelt het college vast welke verplichte handhaving noodzakelijk is en welke maatregelen binnen de gemeente genomen zijn om dit te kunnen uitvoeren. In 2025 is geen sprake van onrechtmatigheden in het kader van het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium. Wij adviseren het M&O-beleid periodiek te evalueren en de werking ervan aantoonbaar te betrekken bij de interne beheersing en de rechtmatigheidsverantwoording.

De rechtmatigheidsverantwoording in uw jaarrekening geeft een getrouw beeld en de paragraaf bedrijfsvoering is verenigbaar met de jaarrekening Het is onze rol om de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening 2025 van gemeente Krimpenerwaard te controleren. Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording in uw jaarrekening een getrouw beeld geeft. Hierbij hebben wij vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld in overeenstemming met de afspraken die gemaakt zijn tussen de gemeenteraad en het college in het normenkader dat 16 december 2025 door de gemeenteraad is vastgesteld en de financiële verordening. Bij de uitvoering van onze werkzaamheden hebben wij vastgesteld dat de organisatie toereikende werkzaamheden heeft uitgevoerd om de onrechtmatigheden in de rechtmatigheidsverantwoording te onderbouwen. Wij zijn van mening dat de paragraaf bedrijfsvoering verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat.

23 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

4.2 BBV, WNT en SiSa (1) Gemeente Krimpenerwaard leeft de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) na, wel hebben wij enkele aanbevelingen waarmee de informatiewaarde van het jaarverslag vergroot kan worden. Gemeente Krimpenerwaard leeft de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) na Wij hebben vastgesteld dat gemeente Krimpenerwaard de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) heeft nageleefd. Wij hebben vastgesteld, op grond van de verkregen informatie in onze controle, dat de jaarrekening en het jaarverslag verenigbaar zijn en voldoen aan de eisen in de BBV voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Graag merken wij in dit kader nog het volgende op:  Volgens het BBV moet het jaarverslag bestaan uit ten minste de programmaverantwoording en de paragrafen (artikel 24 lid 1). De jaarrekening moet ten minste uit een aantal elementen waaronder een overzicht van baten en lasten (artikel 24 lid 2). De programmaverantwoording bestaat ten minste uit: • de verantwoording over de realisatie van de programma's en de overzichten van de algemene dekkingsmiddelen en de kosten van overhead; • het bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting; en • geeft daarnaast inzicht in het gebruik van het geraamde bedrag voor onvoorzien.

Wij zijn van mening dat in de jaarrekening 2025 met een aanvullende toelichting voldoende invulling gegeven wordt aan het BBV, echter adviseren wij om uw P&C producten integraal te laten aansluiten op artikel 24 lid 2 van het BBV. Wel hebben wij enkele aanbevelingen waarmee de informatiewaarde van het jaarverslag vergroot kan worden Het jaarverslag biedt veel informatie over de realisatie ten opzichte van de uitgangspunten van het beleid. In de basis is de kwaliteit van het jaarverslag voldoende. In het jaarverslag is een samenvattend overzicht opgenomen per programma met de realisatie. Daarnaast worden er tabellen gepresenteerd met de inhoudelijke en financiële realisatie van activiteiten. Dit geeft op een gestructureerde wijze een goed beeld van de realisatie. Gericht kan de lezer dan meer de diepte in voor een nadere toelichting. Andere observaties zijn:





De paragraaf ‘Bedrijfsvoering’ geeft te weinig inzicht in frauderisico’s en – gevallen: in onze controleverklaring hebben wij gerapporteerd over de risicoinschatting, onze verrichte werkzaamheden en materiële bevindingen ten aanzien van fraude. Jaarlijks rapporteert het college op basis van de nota ‘Risicobeheersing en weerstandsvermogen’ over de niet-financiële risico’s in de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’ aan de raad. Wij hebben aandacht besteed aan de toelichtingen die gemeente Krimpenerwaard heeft opgenomen in de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’. Wij vinden dat de toelichting inzake fraude nu alleen ingaat op de verrichte acties, maar minder op de risico’s en de beheersingsmaatregelen en in hoeverre er fraudegevallen zijn geweest. Hiermee biedt dit te weinig inzicht. De paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ geeft beknopt inzicht in het vermogen om risico’s uit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen: naast het onderwerp fraude hebben wij in onze controleverklaring gerapporteerd over het vermogen van gemeente Krimpenerwaard om risico’s uit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen. Gemeente Krimpenerwaard heeft in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ een beschrijving van de risico’s en de totstandkoming en omvang van het weerstandsvermogen opgenomen.

Wij vinden de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ beknopt, maar toereikend.

Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2025 niet meer bedragen dan € 246.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door

24 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

4.2 BBV, WNT en SiSa (2) Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2025 van gemeente Krimpenerwaard niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening 2025 van gemeente Krimpenerwaard voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2025 van gemeente Krimpenerwaard niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening 2025 van gemeente Krimpenerwaard voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening 2025 genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachting accountantscontrole SiSa 2025. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij uw specifieke uitkeringen een fout geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijdt (zie ook bijlage 5.1). In bijlage 1 van de Nota Verwachtingen Accountantscontrole 2025 wordt ingegaan op de Wet Inburgering 2021.

Vanaf 1 januari 2022 is het nieuwe inburgeringsstelsel ingegaan waarin de Wet Inburgering 2021 wordt uitgevoerd door gemeenten en verantwoord in de SiSa-bijlage 2025. Uit onze werkzaamheden ten aanzien van de bestedingen 2025 en opvolging IB signalen uit eerdere jaren volgen geen controleverschillen en/of onzekerheden. In opzet zijn voldoende maatregelen opgenomen om het M&O-risico te mitigeren.

25 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD

4.3 Belangrijke schattingsposten (1) De belangrijke schattingsposten in de jaarrekening 2025 van gemeente Krimpenerwaard zijn over het algemeen realistisch van aard. Inherent aan het opmaken van een jaarrekening, is dat het college schattingen moet maken. Bepaalde schattingen kennen een (additionele) schattingsonzekerheid en zijn van bijzonder belang door hun invloed op de jaarrekening en doordat zij een hoge mate van schattingsonzekerheid vertonen. Een goed inzicht in de jaarrekening vereist kennis van deze posten. Als onderdeel van de controle hebben wij de oordeelsvormingen en besluiten van het college bij het maken van de schattingen beoordeeld op indicaties voor mogelijke tendentie bij het college. In het hierna opgenomen overzicht hebben wij van de jaarrekeningposten waaraan een belangrijke schatting ten grondslag ligt weergegeven of wij de schatting als conservatief, realistisch of optimistisch hebben aangemerkt. BEDRAG (x € 1.000)