Gebiedsplan Bibliotheek Landelijk Gebied Krimpenerwaard definitieve versie april 2020.pdf
Tekst van het document
30
Ammerstol
31
kenmerken van kern (1.580 inwoners)
kernwoorden koers specifieke demografische kenmerken specifieke sociaal-economische kenmerken
initiatiefrijk, solidair, vrij ruimte bieden aan initiatief relatief veel 45- tot 64-jarigen nauwelijks niet-westerse allochtonen gemeentebreed: relatief laag opleidingsniveau
activiteiten per vestiging 2016 aantal bezoekers aantal leden
5.627 208
uitsplitsing activiteiten per bibliotheekfunctie ☺ ☺ ☺☺ ☺☺☺
informatie verstrekken ontwikkeling en educatie lezen en literatuur ontmoeting en debat kunst en cultuur voorziening locatie
☺☺
pand (€ 61 per m2 per jaar)
☺☺☺
inrichting bijzonderheden
☺☺☺
kleine voorziening, is (diep) in een woonwijk gelegen. als servicepunt binnen basisschool. omlopen is nodig om de voordeur van de voorziening te bereiken en een paar deuren voor het bibliotheeklokaal. iets gedateerd maar redelijk schoolpand voor de omgeving. zichtbaarheid – als de bezoeker voor de deur staat – is redelijk. gewoon, redelijk weinig parkeervoorziening, veel buitenspeelruimte voor kinderen direct aan de school gelegen. extra verkeersbord om de weg naar de bibliotheek te wijzen. in dorpscentrum op dorpsplein (bij de kerk) is vrijdagmarkt, waar relatief gezien meer traffic is.
32
Bergambacht
33
kenmerken van kern (5.205 inwoners)
kernwoorden
ondernemend, betrokken, veelzijdig
koers
ondernemerscultuur en centrale ligging benutten
specifieke demografische kenmerken
nauwelijks niet-westerse allochtonen
specifieke sociaal-economische kenmerken
gemeentebreed: relatief laag opleidingsniveau
activiteiten per vestiging 2016 aantal bezoekers aantal leden
30.622 2.291
uitsplitsing activiteiten per bibliotheekfunctie ☺☺☺☺☺ ☺☺☺☺ ☺☺☺☺☺ ☺ ☺☺☺
informatie verstrekken ontwikkeling en educatie lezen en literatuur ontmoeting en debat kunst en cultuur voorbeelden van samenwerking SWOBV, wijkverpleging en terminale thuiszorg Koninklijke Visio (expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen) gewichtsconsulente interculturele ontmoetingsgroep Bergambacht
maandelijks 'inrolspreekuur' voor mensen met beperking en mantelzorgers regelmatig spreekuren over omgaan met visuele beperking
Stichting KIC
wekelijkse taallessen en taalmaatjes
maandelijks spreekuur tweewekelijkse bijeenkomst voor mensen van westerse en nietwesterse afkomst, met veel tijd voor ontmoeting, (taal)educatie, praktische ondersteuning en creatieve activiteiten
voorziening locatie
☺☺
pand (€ 87 per m2 per jaar)
☺☺☺
inrichting
☺☺☺☺
bijzonderheden
voorziening is (diep) in een woonwijk gelegen. solitair. ver van het dorpscentrum af gelegen (inclusief kerk). in het dorpscentrum is een deel van het ambtelijk apparaat gevestigd. redelijk pand voor de omgeving, goed onderhouden. door grootte heeft het impact. goed verzorgd, met kleur, netjes. voor alle leeftijden, goed om te verblijven; studieruimte en leestafel aanwezig. redelijke parkeervoorziening, leuke buitenspeelruimte voor kinderen direct aan de bibliotheek gelegen. expositieruimte.
34
Gouderak
35
kenmerken van kern (2.635 inwoners)
kernwoorden
landelijk, saamhorig, kwetsbaar
koers
bevolking versterken en activeren
specifieke demografische kenmerken
nauwelijks niet-westerse allochtonen
specifieke sociaal-economische kenmerken
gemeentebreed: relatief laag opleidingsniveau relatief veel lage inkomens
activiteiten per vestiging 2016 aantal bezoekers aantal leden
14.111 333
uitsplitsing activiteiten per bibliotheekfunctie ☺☺ ☺☺☺☺ ☺☺☺ ☺☺
informatie verstrekken ontwikkeling en educatie lezen en literatuur ontmoeting en debat kunst en cultuur voorziening locatie
☺☺☺
pand (€ 119 per m2 per jaar)
☺☺☺☺
inrichting
☺☺☺☺
bijzonderheden
servicevoorziening is (diep) in een woonwijk gelegen, aan doodlopende weg. samen in basisschoolvoorziening. van het dorpscentrum af gelegen (inclusief kerk). nieuw, mooi pand voor de omgeving. bekendheid onder inwoners is groot. zichtbaarheid vanaf buiten van de bibliotheek is zeer beperkt. goed verzorgd, voor alle leeftijden, dus ook volwassenen. redelijke parkeervoorziening, veel buitensport voor kinderen direct aan de school gelegen. expositieruimte. hier ook ‘SRV-wagen’ (van Accent) tegengekomen.
36
Krimpen aan de Lek
37
kenmerken van kern (6.650 inwoners)
kernwoorden
bedrijvig, gezamenlijk, burgerschap sociale samenhang en economisch profiel ontwikkelen
koers
specifieke demografische kenmerken specifieke sociaal-economische kenmerken
nauwelijks niet-westerse allochtonen gemeentebreed: relatief laag opleidingsniveau relatief veel lage inkomens
activiteiten per vestiging 2016 aantal bezoekers aantal leden
19.292 1.211
uitsplitsing activiteiten per bibliotheekfunctie ☺☺☺☺☺ ☺☺☺☺ ☺☺☺ ☺ ☺
informatie verstrekken ontwikkeling en educatie lezen en literatuur ontmoeting en debat kunst en cultuur voorbeeld van samenwerking Koninklijke Visio (expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen) Historische vereniging
regelmatig spreekuren over omgaan met visuele beperking
cursussen en lezingen organiseren
SWOS en SWOB
gezamenlijke activiteiten organiseren
Dagbesteding Krimpenerwaard
exploiteert het horecagedeelte in het Cultuurhuis en heeft een functie buiten de openingstijden van de bibliotheek
voorziening locatie
☺☺☺☺☺
pand (€ 98 per m2 per jaar)
☺☺☺☺☺
inrichting
☺☺☺☺☺
bijzonderheden
MFA-voorziening (Cultuurhuis) met bibliotheek in dorpscentrum. heel goede bibliotheekfunctie in de plint (begane grond). mooie nieuwbouwvestiging. Cultuurhuis ook eye catcher in het dorp. heeft 10 jaar geduurd tot realisatie (januari 2017 geopend). mooie, lichte inrichting. goed op elkaar afgestemd, ook qua integratie met theater, horecavoorziening, toiletgroepen. parkeervoorziening is goed. de overige voorzieningen in het dorpscentrum idem kwaliteit. buitenruimte moet nog wat meer aangelegd. de overige culturele functies in het Cultuurhuis moeten verder tot wasdom komen. er wordt samengewerkt een horeca-exploitant.
38
Lekkerkerk
39
kenmerken van kern (7.720 inwoners)
kernwoorden
sportief, makkelijk, groepsgericht
koers
profileren als aantrekkelijk hedendaags forensendorp
specifieke demografische kenmerken
relatief veel 65-plussers nauwelijks niet-westerse allochtonen
specifieke sociaal-economische kenmerken
gemeentebreed: relatief laag opleidingsniveau
activiteiten per vestiging 2016 aantal bezoekers aantal leden
50.473 1.679
uitsplitsing activiteiten per bibliotheekfunctie ☺☺☺☺ ☺☺☺☺☺ ☺☺☺☺☺ ☺ ☺
informatie verstrekken ontwikkeling en educatie lezen en literatuur ontmoeting en debat kunst en cultuur voorbeelden van samenwerking vo vmbo vwo Leprastichting Stichting WON
Koninklijke Visio (expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen) GGZ Midden Holland Hospice Midden Holland
2 tentoonstellingen door brugklassers, met officiële opening met genodigden bezoek van 40 leerlingen die via lezen van e-books lid waren geworden. Activiteit in het kader van leesbevordering examenopdracht literatuurlessen wordt jaarlijks in bibliotheek gepresenteerd Haakathon: zoveel mogelijk 'teckels' haken, opbrengst voor Leprastichting wandkleed voor stichting WON ontworpen en gemaakt door de dames van het haak- en breicafé 2 keer per week spreekuur regelmatig spreekuren over omgaan met visuele beperking
wekelijks spreekuur, voor psychisch kwetsbare mensen. Dit is in samenwerkring met bibliotheek opgezet maandelijks spreekuur over terminale zorg
voorziening locatie
☺☺☺☺☺
pand (€ 60 per m2 per jaar) inrichting
☺☺☺ ☺☺☺☺☺
voorziening is in de rand van het dorpscentrum gesitueerd; locatie is goed. solitair met inhuizing van lokaal welzijn. beetje gedateerd pand, kleine ingang. de inrichting ziet er goed uit. knap gedaan gegeven de kaders. plek voor ontmoeting voor jongeren is wat beperkt. ook ruimte voor exposities.
40
bijzonderheden
parkeren kan in de directe omgeving. heel goed is, dat – met financiële hulp van de gemeente – de kantoren en overlegruimtes verschoven zijn naar de achterzijde. Hierdoor is de voorkant beter ingericht voor kinderen en wordt contact met de straatzijde gemaakt. er zijn ideeën om een etage boven op het gebouw te bouwen. gebouw is van stichting Bibliotheekgebouw Lekkerkerk.
41
Ouderkerk aan den IJssel
42
kenmerken van kern (5.650 inwoners)
kernwoorden
strikt, ijverig, enclave
koers
nijvere dorpsgemeenschap benutten nauwelijks nietwesterse allochtonen
specifieke demografische kenmerken specifieke sociaal-economische kenmerken
gemeentebreed: relatief laag opleidingsniveau
activiteiten per vestiging 2016 aantal bezoekers aantal leden
14.212 664
uitsplitsing activiteiten per bibliotheekfunctie ☺☺ ☺☺ ☺☺☺ ☺☺
informatie verstrekken ontwikkeling en educatie lezen en literatuur ontmoeting en debat kunst en cultuur voorbeelden van samenwerking Koninklijke Visio (expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen) bibliotheek, Streekarchief Midden Nederland en historische verenigingen
regelmatig spreekuren over omgaan met visuele beperking
informatie en ontmoeting met als thema: verleden van woonplaats en regio
voorziening locatie
☺☺
pand (€ 133 per m2 per jaar)
☺☺
inrichting
☺☺☺☺
bijzonderheden
servicevoorziening is buiten het dorpscentrum, in een goede MFA-constructie De Spil met basisschool en apotheek. pand is in redelijke staat aan doorgaande weg van en naar centrum. de zichtbaarheid vanaf buiten bibliotheek is zeer beperkt. situering van bibliotheek in pand zelf kent beperkingen (letterlijk en figuurlijk hoogdrempelig). inrichting is redelijk goed en netjes gegeven de kaders. hoogdrempeligheid in het pand is met goede marketing en communicatie getracht te verlagen. beperkt parkeren voor de voorziening is mogelijk.
43
Schoonhoven
44
kenmerken van kern (12.180 inwoners)
kernwoorden
kleinstedelijk, authentiek, gemoedelijk authentiek centrum voor ambacht en hedendaags design
koers
specifieke demografische kenmerken
10% niet-westerse allochtonen
specifieke sociaal-economische kenmerken
gemeentebreed: relatief laag opleidingsniveau gebiedspromotie: Schoonhoven als Zilverstad
activiteiten per vestiging 2016 aantal bezoekers aantal leden
55.667 3.156
uitsplitsing activiteiten per bibliotheekfunctie ☺☺☺☺☺ ☺☺☺☺☺ ☺☺☺☺☺ ☺ ☺☺☺☺
informatie verstrekken ontwikkeling en educatie lezen en literatuur ontmoeting en debat kunst en cultuur voorbeelden van samenwerking SWOS en SWOB
gezamenlijke lezing van Steffie van Oord, over honderdjarigen, voor 'levensboekenschrijvers', bezocht door 49 mensen.
De Taalwinkel
cursus 'korte verhalen schrijven' van 4 ochtenden, 10 deelnemers
Koninklijke Visio (expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen) gewichtsconsulente bibliotheek, Streekarchief Midden Nederland en historische verenigingen
regelmatig spreekuren over omgaan met visuele beperking
Historische vereniging
cursus 'Schoonhovologie' met examen en vervolgcursus (20 deelnemers)
maandelijks spreekuur informatie en ontmoeting met als thema: verleden van woonplaats en regio
voorziening locatie
☺☺
in totaal Schoonhoven is bibliotheeklocatie wellicht goed, voor passanten en anderen is de locatie aan rand van een woonwijk (5-10 minuten) redelijk ver van centrum (solitair). voor Schoonhoven-Noord, ‘doelgroep-kern’ is de vestiging ook ‘niet nabij’. in Schoonhoven zetelen college van B&W en gemeentepolitiek. gemeenteambtenaren moeten vaak naar Schoonhoven voor onder meer overleg met wethouders.
45
pand (€ 81 per m2 per jaar)
☺☺☺
inrichting
☺☺☺☺☺
bijzonderheden
NB: ambtelijk apparaat is over diverse kernen verdeeld. het is wat gedateerd pand, door grootte heeft het wel impact. mooie grote pui. inrichting is knap gedaan. ziet er goed uit met moderne materialen en retail-denken en goede marketing. veel zitgelegenheid, studieplekken, verblijf is aangenaam. groot expositiegedeelte en mogelijkheden om films te vertonen. voor debat en lezingen wordt het middenpad soms vrijgemaakt voor publiek en een plenaire setting. een stilte-overlegruimte wordt gemist.
46
Berkenwoude
kenmerken van kern (1.670 inwoners)
kernwoorden koers
samen, behoudend, rust hoogwaardig landelijk woonen leefmilieu versterken
specifieke demografische kenmerken
relatief veel 0- tot 14-jarigen
specifieke sociaaleconomische kenmerken
gemeentebreed: relatief laag opleidingsniveau
nauwelijks niet-westerse allochtonen
relatief veel hoge inkomens activiteiten per vestiging 2016 aantal bezoekers bus aantal leden
niet bijgehouden 167
uitsplitsing activiteiten per bibliotheekfunctie informatie verstrekken ontwikkeling en educatie lezen en literatuur ontmoeting en debat kunst en cultuur
☺☺☺☺ -
voorziening locatie pand inrichting bijzonderheden
bibliobus-voorziening met zeer beperkte sta-uren. alternatieve plekken voor bibliobus zijn beperkt niet van toepassing niet van toepassing niet van toepassing
47
Haastrecht
48
kenmerken van kern (4.030 inwoners)
kernwoorden
zelfbewust, ontspannen, harmonieus
koers
gebruikmaken van authentieke identiteit relatief veel 45- tot 64-jarigen nauwelijks niet-westerse allochtonen gemeentebreed: relatief laag opleidingsniveau
specifieke demografische kenmerken specifieke sociaaleconomische kenmerken
relatief veel hoge inkomens activiteiten per vestiging 2016 aantal bezoekers bus aantal leden
niet bijgehouden 215
uitsplitsing activiteiten per bibliotheekfunctie informatie verstrekken ontwikkeling en educatie lezen en literatuur ontmoeting en debat kunst en cultuur
☺☺☺ -
voorziening locatie pand inrichting bijzonderheden
bibliobus-voorziening met beperkte sta-uren. er zijn goede staplekken voor bibliobus. niet van toepassing niet van toepassing mooie en grote cultuurvoorziening van Concordia aan rand van dorpscentrum gevestigd.
49
Stolwijk
50
kenmerken van kern (5.135 inwoners)
kernwoorden
nijverig, traditioneel, nuchter
koers
ondernemersklimaat versterken
specifieke demografische kenmerken
nauwelijks niet-westerse allochtonen
specifieke sociaaleconomische kenmerken
gemeentebreed: relatief laag opleidingsniveau
activiteiten per vestiging 2016 aantal bezoekers bus aantal leden
niet bijgehouden 348
uitsplitsing activiteiten per bibliotheekfunctie informatie verstrekken ontwikkeling en educatie lezen en literatuur ontmoeting en debat kunst en cultuur
☺☺☺☺☺ -
voorziening locatie
pand inrichting bijzonderheden
bibliobus-voorziening met beperkte sta-uren. er zijn goede, ook betere, sta-plekken voor bibliobus (nu aan rand van dorp). bekendheid onder inwoners van bibliobuslocatie lijkt aanwezig. Stolwijk kent redelijk leuk, aantrekkelijk centrum met (enige) gemeentekantoor voor haar inwoners (klantencontactcentrum) en kantoor voor ambtelijk apparaat. niet van toepassing niet van toepassing zelforganiserende bibliotheekplek ingericht door bewonersgroep in brede voorziening (de Stolp/het Kwartier). bibliotheek heeft in opstartfase meegedacht en kasten beschikbaar gesteld, daarna niet betrokken gebleven. kwaliteit en beheer van boeken en bereikbaarheid zijn beperkt. recent is gestart met dBos-pilot op basisschool, die aandacht en focus vergt voor succes; evaluatie einde schooljaar in juni 2018.
51
Vlist
kenmerken van kern (645 inwoners)
kernwoorden
pittoresk, natuurlijk, zelfredzaam
koers
oorspronkelijk en natuurlijk lintdorp behouden
specifieke demografische kenmerken specifieke sociaaleconomische kenmerken
nauwelijks niet-westerse allochtonen gemeentebreed: relatief laag opleidingsniveau
activiteiten per vestiging 2016 aantal bezoekers bus aantal leden
niet bijgehouden 41
uitsplitsing activiteiten per bibliotheekfunctie informatie verstrekken ontwikkeling en educatie lezen en literatuur ontmoeting en debat kunst en cultuur
☺☺ -
voorziening locatie pand inrichting bijzonderheden
bibliobus-voorziening met beperkte sta-uren. zeer beperkt aantal sta-plekken beschikbaar voor bibliobus. niet van toepassing niet van toepassing er is één relatief verrassend brede voorziening in Vlist gezien de opzet van kern.
52
Hoofdstuk 6. Conclusies en aanbevelingen Krimpenerwaard 6.1 Conclusies Op basis van de beschrijvingen en constateringen van het gebiedsprofiel Krimpenerwaard formuleren we een aantal conclusies. Het landelijk gebied in de Krimpenerwaard heeft zich in bepaalde gevallen afzonderlijker ontwikkeld dan vergelijkbare landelijke gebieden en/of de provincie Zuid-Holland. Het is in de Krimpenerwaard soms net wat meer (bijvoorbeeld hoger inkomen, aantal jongeren tot 17 jaar) of net wat minder (bijvoorbeeld totaalaantal inwoners, hoger opgeleide inwoners), maar schokkend is het verschil niet. In de Krimpenerwaard wonen nu ruim 54.000 inwoners in de diverse kernen en dit aantal zal tot 2040 gelijk blijven. Uit de overzichten per kern blijkt dat de bibliotheek aandacht heeft voor alle functies, te weten: informatie verstrekken, lezen en literatuur, ontmoeting en debat en kunst en cultuur. Niet in alle vestigingen vinden echter al deze activiteiten plaats vanwege de beschikbare middelen en keuzes voor doelgroepen, mobiliteit, et cetera. De vestigingen in Bergambacht, Schoonhoven, Lekkerkerk en Krimpen aan de Lek hebben een breed aanbod, verdeeld over alle functies. Ook wordt in deze vestigingen volop samengewerkt met diverse partners, uit onder andere het sociale en culturele domein.
In de kern Krimpen aan de Lek manifesteert de bibliotheek zich vanaf begin 2017 in een Cultuurhuis met horecavoorziening, waarvan de programmering van activiteiten uitbreiding vraagt. In de servicepunten Ouderkerk aan den IJssel, Gouderak en Ammerstol is het aanbod aan activiteiten beduidend smaller. Het risico op laaggeletterdheid is per kern in beeld gebracht en kan leidend zijn voor het bibliotheekwerk in de Krimpenerwaard. Met name in de wijken Krimpen aan de Lek en Ammerstol kan dat voor de langere termijn gelden. Dit kan overigens ook voor Schoonhoven-Noord, een belangrijk deel van de kern Schoonhoven, worden geconcludeerd, hoewel dat niet direct uit de cijfers laaggeletterdheid blijkt. Kenmerken van Bibliotheek Krimpenerwaard in perspectief tot laaggeletterdheid
Bron: Probiblio, 2017
Kijkend naar het ledenbereikpercentage (de verhouding leden in relatie tot het aantal inwoners) in de kernen, concluderen wij het volgende (zie figuur op volgende pagina).
53
Ledenbereikpercentage van Bibliotheek Krimpenerwaard in perspectief tot laaggeletterdheid
Bron: Probiblio, 2017
Bereikbaarheid en toegankelijkheid De bereikbaarheid van de voorzieningen in de kernen is per kern in beeld gebracht. Geconcludeerd kan worden, dat in het algemeen de bibliotheekvoorzieningen in de Krimpenerwaard lopend moeilijk te bereiken zijn (met uitzondering van Ammerstol). Lopend liggen sommige voorzieningen verder weg dan de vanuit reisbereidheid is gewenst (15,5 minuten). In het geheel scoort de bibliotheekorganisatie op dit punt ook hoger dan het gemiddelde. Met de auto zijn de bibliotheekvoorzieningen goed bereikbaar, maar met de fiets kan het bereik voor bepaalde voorzieningen beter: de fietsbereidheid is 16,2 minuten (zie grafiek hieronder). De uitkomsten laten zien dat qua bereikbaarheid per fiets en lopend vooral voor Haastrecht, Vlist, Berkenwoude en Stolwijk iets moet gebeuren. Overigens geldt voor Stolwijk dat er een pilot wordt uitgevoerd voor een Bibliotheek op school-oplossing in een basisschool, buiten het dorpscentrum. Fietsbereidheid (in minuten) in relatie tot het aantal leden
Bron: Probiblio, 2017
54
De openingstijden van de bibliotheek zijn sinds september 2017 uitgebreid, wat vooral geldt bij gezamenlijke huisvesting met partners. Tegelijk zien we diverse openingstijden bij de vestigingen en kernen, wat begrijpelijk is gezien de begrensde middelen en mogelijkheden voor de bibliotheekorganisatie. Kwaliteit De kwaliteit van de voorzieningen, mede ingegeven door de panden en pandinrichting, in Bibliotheek Krimpenerwaard is redelijk goed, met als uitschieter Krimpen aan de Lek. Wellicht kan binnen de bibliotheekorganisatie de inrichting hier en daar wat aangescherpt (net wat meer studieplekken, cursusruimte en soms wat extra zitplekken). Marketing-denken is ook goed doorgevoerd en naast offline is er goede aandacht voor online-dienstverlening en -producten. Innovatie van het Taalhuis wordt voortvarend opgepakt. De servicepunten in bredere voorzieningen (bijvoorbeeld Gouderak, Ammerstol en Ouderkerk aan den IJssel) blijven aandacht vergen voor de bereikmogelijkheid van de inwoners in de kern. De locaties van de voorzieningen in de kernen zijn apart beoordeeld met uiteenlopende uitkomsten, en in perspectief geplaatst ten opzichte van het risico op laaggeletterdheid (zie figuur hieronder). Locatiebeoordeling en laaggeletterdheid
Bron: Probiblio, 2017
Ruimte voor ontmoeting is in de bibliotheek aanwezig, maar kan meer worden ontwikkelend. Aandacht voor debat en persoonlijke ontwikkeling (cursusruimte) kan worden verbeterd, hoewel in de bestaande voorzieningen de ruimte hiervoor beperkt is. Vooral de kernen in Haastrecht en Stolwijk komen er bekaaid af, met alleen een bibliobus met enkele stauren (en daarbij concurrerende toptijden in de kernen), terwijl de kernen respectievelijk toch ruim 4.000 en 5.000 inwoners hebben. De bibliotheekorganisatie kent overig beleid op het gebied van automatisering en ICT, logistiek en HRM, wat flankerend en instrumenteel is aan het primaire proces van de bibliotheek, welke ongunstig uitpakken / kunnen uitpakken voor de Bibliotheek Krimpenerwaard (teneinde de ambities te kunnen realiseren).
55
6.2 Aanbevelingen Op basis van de conclusies uit het gebiedsprofiel de Krimpenerwaard formuleren we een aantal aanbevelingen. Uitdagingen die als advies kunnen gelden voor het landelijk gebied in de Krimpenerwaard, voor het bibliotheekwerk en -beleid van de Bibliotheek Krimpenerwaard en de gemeente Krimpenerwaard. De uitdagingen liggen vooral op het gebied van de vestigingen in de kernen, programmering en segmentering. Afhankelijk van de ambities en mogelijkheden kan de bibliotheek in de uitdagingen een prioritering aanbrengen. Ook moet de bibliotheken bepalen welke communicatieboodschap zij voor inwoners, stakeholders (inclusief gemeente) en medewerkers wil hanteren en op welke manier.
6.2.1 Bibliotheekfuncties Op basis van de analyse en conclusies kan de bibliotheek aan de hand van de bibliotheekfuncties haar activiteiten en aanbod in de kernen verder ontwikkelen. Dit doet zij idealiter samen met partners, gekoppeld aan de concrete keuzes van doelgroepen. Zo ontstaat meerwaarde voor het cultureelmaatschappelijk en het sociale domein in de gemeente Krimpenerwaard. Aanbevelingenmatrix van activiteiten op bibliotheekfuncties Kern
1. Leesbevordering en kennismaking met literatuur
2. 3. Educatie en Kunst en cultuur ontwikkeling (inclusief Taalhuis)
Ammerstol
☺
☺
☺
Bergambacht
☺☺
☺☺
☺☺
4. Ontmoeting en debat
5. Kennis en informatie
☺☺
☺☺
☺
☺
☺
☺
Krimpen aan de Lek
☺☺
☺☺
☺☺
☺☺☺
☺☺
Lekkerkerk
☺☺☺
☺☺
Gouderak
☺
☺☺
☺☺
☺☺
Ouderkerk aan den IJssel
☺
☺
☺
Schoonhoven
☺☺
☺☺
☺☺
Berkenwoude
☺
☺
☺
☺
Haastrecht
☺
☺
☺
☺
Stolwijk
☺
☺
☺
☺
Vlist
☺
☺
☺
☺
☺ ☺☺☺
☺☺
NB: De ☺ geeft de mate van intensivering aan van activiteiten.
De verdere invulling en doorontwikkeling kunnen zich vooral concentreren op de vier, door de bibliotheek Krimpenerwaard bepaalde doelgroepen: 1. Kinderen en jongeren tot 15 jaar 2. Ouderen (vanaf 55 jaar) 3. Laaggeletterden (autochtonen en niet-autochtonen en statushouders) 4. Kwetsbare groepen Bij de pilot rond de Bibliotheek op school kan worden bijgestuurd richting school c.q. bibliotheekorganisatie om na een evaluatie te bekijken of uitbreiding in het landelijk gebied mogelijk is. Voor het Taalhuis zou Probiblio continu kunnen ondersteunen, dus niet alleen op initiërend en/of beleidsmatig terrein. Op programmering- en activiteitenniveau kan de Bibliotheek Krimpenerwaard aanhaken bij de collega-bibliotheekvestigingen in Gouda, Aan den IJssel en De Groene Venen.
56
De inwoners in de gemeente Krimpenerwaard zijn actief en zetten zich intensief en actief in voor maatschappelijke organisaties en gemeenschappelijke doelen. De bibliotheek kan directer aansluiten bij de ontwikkeling van zelfinitiatief en -organisatie van kleinschalige bibliotheekvoorzieningen en -oplossingen door inwoners. Een uitvoerbare balans tussen kwaliteit en laagdrempeligheid is gewenst.
6.2.2 Bibliotheekoplossingen in kernen Op basis van de analyse en conclusies wordt aanbevolen om per kern op maat de bestaande en/of gewenste bibliotheekoplossing te voorzien, vanuit de aspecten van bereikbaarheid, toegankelijkheid, functionaliteit (zie de aanbevelingenmatrix van activiteiten op bibliotheekfuncties), samenwerkingsmogelijkheid, haalbaarheid en kwaliteit. Van de 11 kernen kan dan worden bepaald of en waar bestaande bibliotheekoplossingen kunnen worden her- of doorontwikkeld en/of waar nieuwe bibliotheekoplossingen (ter vervanging) gewenst zijn. Dit is een logisch vervolg op de analyse en conclusies van het Gebiedsprofiel en onderdeel van de voorziene aanpak van het Gebiedsplan met Uitvoeringsplannen. Met voorrang dient hierbij te worden gekeken naar alternatieve bibliotheekoplossingen voor de kernen Haastrecht, Berkenwoude, Vlist en Stolwijk ter eventuele vervanging van de dienstverlening middels de Karmac-bibliobus. Hetzelfde geldt voor de kernen waar het risico op laaggeletterdheid hoog is, in relatie tot het aantal leden, de bereikbaarheid, de kwaliteitsbeoordeling van de voorziening en dergelijke, te weten Schoonhoven, Krimpen aan de Lek en Ammerstol. Samenwerking met partners en het 'partnernabij' organiseren van de bibliotheekoplossing is dan een verkenning waard.
Daarmee zijn ook goede stappen te zetten naar verruiming van de openingstijden en coproductie van activiteiten.
57
DEEL II: UITVOERINGSPLANNEN KRIMPENERWAARD 2019-2020
58
Hoofdstuk 7. Plan van Aanpak Op basis van de conclusies en aanbevelingen worden de volgende plannen opgesteld. De aanbeveling over de bibliotheekfuncties (paragraaf 6.2.1) is een generale aanbeveling die geldt voor alle toekomstige inzet en veranderingen in de verschillende kernen, als vervolg op het onderhavige traject alsook in de algemene aansturing vanuit de bibliotheekorganisatie. Het is een bepaald soort gewenst normenkader voor de Bibliotheek Krimpenerwaard dat bepalend is voor ’t werk op operationeel, tactisch en strategische niveau. De aanbevelingen in paragraaf 6.2.2 worden met voorrang opgepakt waarbij per kern op maat de bibliotheekoplossingen worden voorzien. Met algemene richtlijnen in paragraaf 7.1, zijn in paragraaf 7.2 per kern de plannen van aanpak opgesteld. In paragraaf 7.2 leidt dat ook voor de geprioriteerde inzet tot diversie acties (10 acties). 7.1 Algemene richtlijnen De Bibliotheek Krimpenerwaard en de gemeente Krimpenerwaard hebben aangaande de fysieke verschijning van de bibliotheek algemene richtlijnen en uitgangspunten opgesteld die maatgevend zijn voor inzet voor de komende jaren.
De richtlijnen zijn het volgende: Denk na over alternatieven voor de bibliobus Omdat de exploitant van de bibliobus het wellicht in de toekomst niet meer rendabel acht én omdat de dienstverlening als zeer beperkt kan worden beschouwd, moet in 2019 nagedacht worden voor alternatieve bibliotheekoplossingen in de bepaalde kernen. Het betreft hier de kernen Vlist, Berkenwoude, Haastrecht en Stolwijk, welke in totaal 9 sta-uren per week kennen. Aan Karmac wordt gevraagd het operationele proces – samen met c.q. in opdracht van de Bibliotheek Krimpenerwaard – volgens afspraak vorm te geven. Soort bibliotheekvoorziening De bibliotheek kent in de toekomst in principe 3 verschillende soorten bibliotheekvoorzieningen: Bibliotheek BiebPunt L (Bibliotheekservicepunt) BiebPunt M (mini-servicepunt) De bibliotheek verschijnt idealiter in gemeente Krimpenerwaard – al dan niet samengevoegd in een multifunctionele accommodatie (zie hieronder) – als reguliere, openbare bibliotheek voor alle inwoners van Krimpenerwaard. Dat betekent dat met de invulling van de vijf bibliotheekfuncties alle inwoners worden bereikt en dat de collectie in deze soort bibliotheek zowel kinderen (0-4 jaar), jeugd (4-23 jarigen) en volwassenenaanbod kent, hoe groot deze voorziening/vestiging ook is.
Voor sommige kernen zal gezien de omvang gekozen worden voor een BiebPunt L: een kleinere servicevestiging met maximaal 6.500 banden en qua activiteiten met name gericht op de doelgroep (ouder van de) jeugd en minder mobiele gebruikers. Als de verwachting is dat een dergelijk servicepunt niet rendabel genoeg zal zijn zal er een BiebPunt M worden ingericht, mogelijkerwijs in combinatie met een afhaalpunt voor volwassen.
59
Overal, tenzij… Het idee is om in elke kern een bibliotheekvoorziening/oplossing te hebben, tenzij op basis van het inwonersaantal het onder de ondergrens ligt. Op basis van het aantal inwoners zullen de volgende bibliotheekvoorzieningen gelden: Aantal inwoners per kern
Bibliotheekvoorziening
< 1.000 inwoners 1.000 – 3.000 inwoners 3.000 – 6.000 inwoners > 6.000 inwoners
Geen bibliotheekvoorziening BiebPunt M BiebPunt L Bibliotheek
Elke kern met meer dan 1.000 inwoners kent dus een bepaald soort bibliotheekvoorziening. Hiermee wordt bepaald dat de bibliotheekoplossing in Vlist (en voor het juiste beeld: Bergstoep) komt te vervallen. Voor Bergambacht (minder dan 6.000 inwoners) geldt een uitzondering: aangezien in deze kern reeds een Bibliotheek is gevestigd zal dit ook in de toekomst zo blijven gelden. Alle bibliotheekvoorzieningen partnernabij In alle (toekomstige) kernen wordt gestreefd naar concrete en fysieke samenwerking in de locatie, het pand. In principe wordt geen bibliotheekvoorziening in gemeente Krimpenerwaard meer solitair bezien en worden de bestaande en nieuwe voorzieningen multifunctionele accommodaties, noem het ‘Huizen van Alles’, waar de samenwerking kwalitatief gezien ver en goed is doorgevoerd. We hebben het niet over bestuurlijke samenwerking (per kern, vestiging), we hebben het over fysieke en programmatische samenwerking waarbij geldt 1 + 1 = 3. Inzet dient daarbij niet alleen te zijn op het inpassen van verschillende functies en vierkante meters, maar ook op het participatieproces ernaar toe en het elkaar versterken teneinde in de toekomst betere dienstverlening te kunnen aanbieden. Als soort bibliotheekvoorziening zal in de bibliotheek en soms in het BiebPunt idealiter worden samengewerkt met een bepaalde/passende horeca.
Plintinvulling Wanneer de bibliotheekvoorziening wordt/is opgenomen in een multifunctionele accommodatie dan is goede kwaliteitsinzet gepleegd om de voorziening in de plint van het gebouw, aan de raamzijde van de hoofdingang te vestigen (straatzijde). De zichtbaarheid en toegankelijkheid wordt daarmee vergroot, wat overigens in het algemeen een uitgangspunt zal zijn: goede feitelijke zichtbaarheid van de bibliotheekvoorziening in het (multifunctionele) pand. Middelen volgen ambities Consequenties van de ambities (beleid en inzet) kunnen zijn dat de middelen voor het bibliotheekwerk in de gemeente anders moeten worden verdeeld c.q. moeten worden verhoogd. De ambities kunnen leiden tot stichtingsinvesteringen alsook veranderde beheerskosten, zowel hogere als lagere beheerskosten (denk bijvoorbeeld aan gezamenlijke gebruik van vierkante meters/functies in een accommodatie, vrijval van beheerskosten indien de bibliobus wegvalt). Vooraf wordt telkens een financiële beoordeling ingeschat (financiële doorberekening van business case). Het moet gezegd: de ambities zouden kunnen leiden tot incidentele bijdrages.
60
7.2 Inzet per kern Per kern wordt op maat de inzet bepaald met (cursief) prioritering van kern en onderwerp. Kern
Soort
Inzet
Uitleg
Schoonhoven
Bibliotheek
Voorziening verplaatsen naar het centrum
Stolwijk
BiebPunt L
Nieuwe voorziening
Haastrecht
BiebPunt L
Nieuwe voorziening
Lekkerkerk
Bibliotheek
Verbeteren in bestaande voorziening
Ouderkerk aan den IJssel Krimpen aan de Lek
BiebPunt L
Ammerstol
BiebPunt M
Verbeteren in bestaande voorziening Verbeteren in bestaande voorziening Nader te bepalen
Bergambacht
Bibliotheek
Nader te bepalen
Gouderak
BiebPunt M
Berkenwoude
BiebPunt M
Verbeteren in bestaande voorziening Nader te bepalen
De locatie in de Spoorstraat wordt verlaten en er wordt aangestuurd op de vestiging in het oude Dienstencentrum aan het Doelenplein. Wellicht samen met het Zilvermuseum, met een horeca-invulling. Op deze voorziening zal stevig worden ingezet ook gezien het hoge inwonersaantal en het risico op laaggeletterdheid; de bereikbaarheid, toegankelijkheid en kwaliteit van de voorziening zal maximaal geoptimaliseerd worden. Verkend wordt of/hoe een servicepunt kan opgenomen worden in Het Kwartier, in het gemeentelijk Klant Contact Centrum of elders. Verkend wordt of/hoe een servicepunt kan opgenomen worden in Concordia, of in de scholengemeenschap tegenover Concordia of in ’t centrum. Verkend wordt (met de eigenaar van het gebouw, Stichting Bibliotheekgebouw Lekkerkerk) of/hoe door een extra etage/verdieping ruimte aan de bestaande voorziening kan worden toegevoegd. Denk hierbij aan cursusruimte en een horecaverbinding. Partneronderzoek met VluchtelingenWerk Nederlek en ’t welzijn wordt uitgevoerd. Verkend wordt of/hoe de fysieke zichtbaarheid en toegankelijkheid vanuit buiten kan worden verbeterd. Samenwerking met (andere) participanten wordt geoptimaliseerd teneinde meer te bereiken. Verkend wordt hoe de dienstverlening en zichtbaarheid (vanuit buiten) voor de gehele kern kan worden verbeterd.
Verkend wordt of de voorziening kan worden verplaatst naar het centrum of in een Brede School-ontwikkeling (partnernabij). Verkend wordt of/hoe in de plint de fysieke zichtbaarheid vanuit buiten kan worden verbeterd. Gekeken wordt wat de mogelijkheden zijn voor dienstverlening
Bibliotheek
De geprioriteerde inzet zal in 2019 worden uitgevoerd, de overige inzet in de overige kernen zullen in een later stadium worden bepaald/uitgevoerd.
61
7.2.1 Schoonhoven In de kern Schoonhoven wordt gewerkt aan een alternatieve vestiging voor de bibliotheekvestiging in de Spoorstraat. Het doel is om in de kern een meer centraal gelegen bibliotheekvoorziening te realiseren, waarbij wordt aangestuurd op de vestiging in het oude Dienstencentrum aan het Doelenplein. De invulling is idealiter partnernabij, samen met het Zilvermuseum en/of een horeca-invulling. De actie, onder aanvoering van de Gemeente Krimpenerwaard, die uitgevoerd dient te worden, is: Actie 1. Haalbaarheidsonderzoek MFA Schoonhoven
7.2.2 Stolwijk In de kern Stolwijk wordt gewerkt aan een nieuwe bibliotheekoplossing als mogelijk alternatief voor de Bibliobus. Verkend wordt of/hoe een nieuw servicepunt kan opgenomen worden in Het Kwartier, in het gemeentelijk Klant Contact Centrum of elders. De actie, onder aanvoering van de Bibliotheek Krimpenerwaard met assistentie van Probiblio, die voor twee scenario’s uitgevoerd dient te worden, is: Actie 2. Haalbaarheidsonderzoek bibliotheekservicepunt Stolwijk
7.2.3 Haastrecht In de kern Haastrecht wordt gewerkt aan een nieuwe bibliotheekoplossing als mogelijk alternatief voor de Bibliobus. Verkend wordt of/hoe een nieuw servicepunt kan opgenomen worden in Concordia, of in de scholengemeenschap tegenover Concordia, of in ’t centrum van Haastrecht. De actie onder aanvoering van de Bibliotheek Krimpenerwaard met assistentie van Probiblio, die voor meerdere scenario’s uitgevoerd dient te worden, is: Actie 3. Haalbaarheidsonderzoek bibliotheekservicepunt Haastrecht
62
Geraadpleegde bronnen -
Probiblio (2016). Trendrapport Probiblio. Ontwikkelingen in de maatschappij, bij bibliotheken en bij Probiblio.
-
Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt/ROA - Maastricht University (2016). Regionale spreiding van geletterdheid in Nederland. Geraadpleegd via: https://www.lezenenschrijven.nl/uploads/editor/WEB-SLS_ROA_public_170x240_v2016juni.pdf
-
CBS: Kerncijfers wijken en buurten 2015 en 2017, 18 juli 2018; Regionale kerncijfers Nederland 2015, 2016 en 2017, 31 augustus 2018; Leefbaarheid en overlast in de buurt en regio, 2017, 21 september 2018; Arbeidsdeelname; regionale indeling 2017, 14 augustus 2018; Kerkelijke gezindte en kerkbezoek, naar gemeenten en naar regio 2015, 23 augustus 2018; Nabijheid voorzieningen; afstand locatie, wijk- en buurtcijfers en regionale cijfers 2016, 14 september 2018; Allen geraadpleegd via: https://opendata.cbs.nl/statline/portal.html?_la=nl&_catalog=CBS.
-
Waarstaatjegemeente.nl. Gemeenschappelijke monitor sociaal domein 2016. Geraadpleegd via: www.waarstaatjegemeente.nl.
-
Waarstaatjegemeente.nl. Maatschappelijke participatie 2017. Geraadpleegd via: www.waarstaatjegemeente.nl.
-
Bibliotheek Krimpenerwaard https://www.debibliotheekkrimpenerwaard.nl.
-
Koninklijke bibliotheek, dataset Gegevenslevering Wsob 2016. Geraadpleegd via: https://bop.bibliotheek.nl/nieuws/nieuwsbericht13.html.
63
Bijlage 1. Demografische factoren Inwoneraantal
www.waarstaatjegemeente.nl
Bevolkingsopbouw
www.waarstaatjegemeente.nl
64
Aantal inwoners en bevolkingsdichtheid Kern Krimpenerwaard
Aantal inwoners
aantal inwoners per km²
Lekkerkerk
7.720
353
Krimpen aan de Lek
6.550
1.117
Ouderkerk aan den IJssel
5.650
328
Gouderak
2.635
268
Bergambacht
5.205
323
Bergstoep
1.670
219
Ammerstol
1.580
2.678
Berkenwoude
1.670
156
Haastrecht
4.030
224
Stolwijk
5.135
197
645
67
Schoonhoven
12.180
1.940
Krimpenerwaard
54.653
365
Weinig stedelijk
2.953.260
niet van toepassing
Zuid-Holland
3.622.303
1.287
Nederland
16.979.120
504
Vlist
Bronnen: CBS, Kerncijfers wijken en buurten en CBS, Bevolking; geslacht, leeftijd, burgerlijke staat en regio, 1 januari 2016
Verdeling naar leeftijdsopbouw Kern Krimpenerwaard
0 tot 15 jaar
15 tot 25 jaar
25 tot 45 jaar
45 tot 65 jaar
65 jaar of ouder
Lekkerkerk
15%
12%
21%
30%
22%
Krimpen aan de Lek
15%
13%
22%
30%
20%
Ouderkerk aan den IJssel
19%
12%
22%
27%
19%
Gouderak
19%
14%
23%
27%
18%
Bergambacht
19%
13%
20%
28%
21%
Bergstoep
17%
13%
22%
28%
21%
Ammerstol
16%
9%
24%
32%
19%
Berkenwoude
23%
13%
18%
29%
18%
Haastrecht
15%
13%
19%
31%
23%
Stolwijk
19%
13%
22%
28%
19%
Vlist
19%
12%
22%
29%
19%
Schoonhoven
18%
12%
23%
28%
19%
Krimpenerwaard
17%
13%
22%
29%
20%
Zuid-Holland
17%
12%
26%
27%
17%
Nederland
16%
12%
25%
28%
18%
Bronnen: CBS, Kerncijfers wijken en buurten en CBS, Bevolking; geslacht, leeftijd, burgerlijke staat en regio, 1 januari 2016
65
Verdeling huishoudens naar samenstelling op 1 januari 2016 Regio (wijk, gemeente, provincie of land)
Eenpersoons
Meerpersoons z.k.
Meerpersoons m.k.
Totaal
Lekkerkerk
29%
35%
36%
100%
Krimpen aan de Lek
31%
33%
36%
100%
Ouderkerk aan den IJssel
25%
34%
41%
100%
Gouderak
28%
31%
40%
100%
Bergambacht
29%
34%
37%
100%
Bergstoep
25%
37%
38%
100%
Ammerstol
32%
35%
33%
100%
Berkenwoude
19%
39%
40%
100%
Haastrecht
30%
33%
36%
100%
Stolwijk
27%
34%
39%
100%
Vlist
24%
37%
37%
100%
Schoonhoven
34%
32%
34%
100%
Krimpenerwaard
30%
34%
37%
100%
Zuid-Holland
39%
27%
34%
100%
Nederland
38%
29%
33%
100%
Bronnen: CBS, Kerncijfers wijken en buurten en CBS, Bevolking; geslacht, leeftijd, burgerlijke staat en regio, 1 januari 2016
66
Woonomgeving
www.waarstaatjegemeente.nl
www.waarstaatjegemeente.nl
Verdeling beroepsbevolking naar onderwijsniveau
67
Regio (wijk, gemeente, provincie of land)
Laag
Midden
Hoog
Onbekend
Totaal
Totaal Krimpenerwaard
21%
48%
28%
0%
100%
Zuid-Holland
22%
41%
35%
2%
100%
Nederland
22%
42%
35%
1%
100%
Bronnen: CBS, Arbeidsdeelname; regionale indeling, op 1 januari 2016
Verdeling naar inkomensgroepen Regio (wijk, gemeente, provincie of land)
Laag
Midden
Hoog
Lekkerkerk
32,7%
42,7%
24,6%
Krimpen aan de Lek
34,3%
42,5%
23,2%
Ouderkerk aan den IJssel
27,5%
44,9%
27,6%
Gouderak
32,7%
45,8%
21,5%
Bergambacht
32,0%
42,9%
25,1%
Bergstoep
25,0%
45,1%
29,9%
Ammerstol
34,1%
43,2%
22,7%
Berkenwoude
23,1%
40,3%
36,6%
Haastrecht
30,2%
42,1%
27,7%
Stolwijk
29,6%
41,8%
28,6%
Vlist
29,4%
37,8%
32,8%
Schoonhoven
36,8%
41,1%
22,1%
Krimpenerwaard
32,4%
42,5%
25,1%
Zuid-Holland
37,3%
38,8%
23,8%
Nederland
40,0%
40,0%
20,0%
Bronnen: CBS, Kerncijfers wijken en buurten, 1 januari 2015
68
Inwoners met een uitkering Kern Krimpenerwaard Lekkerkerk Krimpen aan de Lek Ouderkerk aan den IJssel Gouderak Bergambacht Bergstoep Ammerstol Berkenwoude Haastrecht Stolwijk Vlist Schoonhoven
Bijstand 1,5% 1,8% 0,9% 1,4% 1,6% 0,0% 1,5% 0,0% 0,9% 1,0% 0,0% 2,3%
AO 3,5% 3,3% 2,4% 4,3% 4,0% 3,8% 3,0% 3,2% 2,6% 3,6% 5,7% 4,2%
WW 2,5% 2,4% 1,7% 1,9% 2,1% 2,3% 3,8% 1,6% 2,0% 1,5% 1,9% 3,0%
AOW 24,3% 23,1% 22,7% 21,5% 24,1% 24,3% 22,6% 22,1% 25,9% 23,1% 22,9% 22,9%
Totaal Krimpenerwaard
1,5%
3,6%
2,3%
23,4%
Zuid-Holland
4,0%
4,7%
2,8%
20,1%
Nederland
3,1%
5,5%
3,0%
21,1%
Bronnen: CBS, Kerncijfers wijken en buurten, 1 januari 2015
Werkloosheidspercentage 2016 Totaal Krimpenerwaard
4,5%
Zuid-Holland
6,9%
Nederland
6,0%
Bron: CBS, Arbeidsdeelname; regionale indeling, op 1 januari 2016
69
Verloop werkloosheid
www.waarstaatjegemeente.nl
www.waarstaatjegemeente.nl
70
Verdeling inwoners naar migratie-achtergrond Regio (wijk, gemeente, provincie of land)
Autochtonen
Allochtonen westers
Allochtonen nietwesters
Aantal inwoners
Lekkerkerk
91%
6%
3%
100%
Krimpen aan de Lek
89%
6%
5%
100%
Ouderkerk aan den IJssel
94%
4%
2%
100%
Gouderak
91%
4%
5%
100%
Bergambacht
90%
5%
5%
100%
Bergstoep
92%
5%
3%
100%
Ammerstol
90%
7%
3%
100%
Berkenwoude
95%
4%
1%
100%
Haastrecht
92%
5%
3%
100%
Stolwijk
93%
3%
3%
100%
Vlist
93%
5%
2%
100%
Schoonhoven
83%
6%
11%
100%
Krimpenerwaard
90%
5%
5%
100%
Zuid-Holland
70%
11%
20%
100%
Nederland
78%
10%
12%
100%
Bronnen: CBS, Kerncijfers wijken en buurten en CBS, Bevolking; geslacht, leeftijd, burgerlijke staat en regio, 1 januari 2016
Inwoners naar geloofsovertuiging Kerkelijke gezindte (15 jaar of ouder) in 2015 Regio (wijk, gemeente, provinice of land)
Geen kerkelijke gezindteWel kerkelijke gezindte
Totaal Krimpenerwaard
54%
46%
Zuid-Holland
52%
48%
Nederland 50% Bronnen: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/51/helft-nederlanders-is-kerkelijk-of-religieus CBS, Religieuze betrokkenheid; kerkelijke gezindte; regio, 2015
50%
Uitsplitsing kerkelijke gezindte (Krimpenerwaard 46%, Zuid-Holland 48%, Nederland 50%) Roomskatholiek
Nederlands hervormd
Gereformeerd
Protestant
Islamitisch
Joods
Hindoeïstisch
Boeddhistisch
Andere gezindte
8%
18%
5%
11%
2%
0%
0%
0%
2%
15%
8%
4%
7%
8%
0%
2%
1%
5%
7%
3%
6%
5%
0%
1%
0%
5%
24% Bron: Probiblio, 2017
71
Bijlage 2. Bereikbaarheid Over de bereikbaarheid van de Bibliotheek Krimpenerwaard en de afstand (en mobiliteit) tot bibliotheekleden kan het volgende worden gezegd. Algemeen De gemiddelde afstand tot de bibliotheek is in Zuid-Holland 1,6 kilometer, zowel in 2015 als 2016. In Nederland is dit gemiddeld 1,9. Zuid-Holland en Utrecht hebben gemiddeld de kortste afstand tot aan de bibliotheek.
De gemiddelde afstand tot aan de bibliotheek is in de Krimpenerwaard in 2016 1,8 km en was in 2015 1,9 kilometer. Daarmee ligt de afstand iets hoger dan gemiddeld in Zuid-Holland (1,6). In de wijken Berkenwoude, Stolwijk en Vlist is de gemiddelde afstand tot aan de bibliotheek duidelijk groter dan gemiddeld in de Krimpenerwaard. De Karmac-bibliobus in Vlist en Stolwijk (en Haastrecht) compenseert dit. De kleinste afstand is er in Ammerstol, Krimpen aan de Lek, Lekkerkerk en Schoonhoven (zie de tabel hierna).
72
Nabijheid voorzieningen: gemiddelde afstand van woonadres tot voorziening in kilometers Regio (wijk, gemeente, provincie of land)
Bibliotheek
Overige Grote dagelijkse supermarkt levensmiddelen Café
Voortgezet Restaurant Basisschool onderwijs Museum
Bioscoop
Lekkerkerk Krimpen aan de Lek Ouderkerk aan den IJssel
0,9
0,8
0,8
0,7
0,9
0,7
0,8
9,2
9,7
0,7
0,7
0,7
0,7
0,9
0,6
4,4
5,1
5,6
1,4
1,3
0,7
1,5
1,5
0,6
4,9
5,6
10,7
Gouderak
0,9
0,5
0,5
3,6
3,1
0,7
5,1
4,7
4
Bergambacht
1,1
0,8
0,6
0,9
0,8
0,7
5,5
6
11,8
Bergstoep
1,7
1
1,5
1,5
0,7
1,3
5,4
5,6
13
Ammerstol
0,5
0,3
3
0,4
0,4
0,5
4,6
4,5
14,6
Berkenwoude
6,9
5,9
5
6
4,2
1
6,7
10,7
11,4
Haastrecht
3
1
1
0,7
0,7
1
4,8
5,1
6,1
Stolwijk
6
1
1
1
1
1,2
6,4
6,6
7,3
Vlist
4
3
2
1,1
1
2,7
3,4
4,4
10,4
Schoonhoven Totaal Krimpenerwaard
1
1
1
0,8
0,8
0,5
0,9
1
14,7
2
1
1
1,2
1,1
0,8
3,6
5,2
10,2
Zuid-Holland
1,6
0,7
0,6
1,0
0,6
0,6
1,9
3,7
5,5
Nederland
1,9
0,9
1
1,1
0,8
0,7
2,4
3,8
6,4
Bronnen: CBS, Nabijheid voorzieningen; afstand locatie, wijk- en buurtcijfers 2015 en CBS, Regionale kerncijfers Nederland 2015 NB: in 2016 gelden dezelfde cijfers, alleen ontbreken de cijfers voor een aantal categorieën, vandaar 2015 opgenomen.
Reisbereidheid bibliotheekleden In het algemeen geldt voor de reisbereidheid onder bibliotheekleden het volgende: Onderzoek BiebPanel Huidige reistijd (minuten)
Maximale reistijd (minuten)
gemiddeld
gemiddeld
Met de fiets
9,7
16,2
Lopend
8,8
15,5
Met de auto
10,5
15,2
Met het openbaar vervoer *
24,5
26,7
anders
13,7
19,0
Bron: Probiblio BiebPanel 2012
* De gemiddelde en maximale reistijd met het openbaar vervoer is gebaseerd op een relatief beperkt aantal mensen dat met het openbaar vervoer naar de bibliotheek gaat. De lokale vervoerssituatie (aantal haltes, locatie van de haltes, overstappen, fiets-P&R bij haltes, et cetera) is bovendien dusdanig bepalend, dat op dit element de doorberekening voor de Bibliotheek Krimpenerwaard niet is verricht. Dat vergt nader lokaal OV-onderzoek. Opgemerkt moet worden dat deze meting van een tijd terug is en dat deze de reisbereidheid van leden weergeeft. De bibliotheek wil echter niet alleen leden bereiken met haar voorzieningen, maar ook passanten en incidentele gebruikers, et cetera.
73
Normale en gemiddelde afstanden en snelheden in Krimpenerwaard: Wandelen/lopen Fiets Auto OV
Normale afstand/tijd 4,7 km/u 18 km/u 47 km/u 17,5 km/u
Uitleg
Snelheid 50 km/u, afhankelijk van parkeerplekken Afhankelijk van OV-haltes (locaties en aantal) en wachttijden
Bron: Probiblio, 2017 NB: dit zijn gemiddelden en reële schattingen voor het landelijk gebied. Mensen stappen ook vaak over van OV op fiets en andersom. Sommige kernen zijn met het openbaar vervoer minder goed bereikbaar dan andere in de Krimpenerwaard.
Score bibliotheekvoorzieningen Krimpenerwaard op bereikbaarheid Afstand (in minuten) tot bibliotheekvoorziening en beoordeling reistijd en reisbereidheid: Kern
Met de fiets
Lopend
Met de auto
Ammerstol
1,6
6,4
1,0
Bergambacht
3,7
14,0
1,4
Gouderak
3,0
11,5
1,1
Krimpen aan de Lek
2,3
9,0
0,9
Lekkerkerk
3,0
11,5
1,1
Ouderkerk aan den IJssel
4,7
18,2
1,8
Schoonhoven
3,0
11,5
1,1
Haastrecht
11,3
42,9
4,3
Vlist
13,6
54,5
5,2
Berkenwoude
23,1
85,7
8,8
Stolwijk
19,4
75,0
7,5
6,3 24,0 2,4 Totaal Krimpenerwaard (incl. Bergstoep) Bron: Probiblio, 2017 NB: cijfers van 2015 en 2012 zijn hierin gecombineerd. Het is aanbevelenswaardig om dergelijke cijfers te actualiseren. Locaties zijn soms verplaatst en dat geldt ook voor infrastructurele inrichtingen. Ook kan nader onderzoek de Bibliotheek Krimpenerwaard helpen om de reisbereidheid te meten.
74
Bijlage 3. Topiclijst, interviewvragen Opzet
Maximaal 1,5 uur Veel open vragen Doorvragen, probeer te begrijpen Perspectief van de bibliotheek, klant, gemeente, partners Niet te rigide vasthouden aan opbouw, als inhoudelijk de topics maar aan bod komen Gesprek met gemeente idealiter met bibliotheekdirecteur erbij
Inhoudelijk 1. 2. 3. 4.
Kennismaking, uitleg traject Gesprek Uitleg over vervolg Dank
Vragen gesprek Algemeen 1. Kunt u iets zeggen over de focus van de bibliotheek (op doelgroepen)? 2. Imago van bibliotheekorganisatie (gewenst, feitelijk, door wie ervaren)? 3. Wat 'heeft' u met de verschillende bibliotheekfuncties? 4. Laaggeletterdheid en mobiliteit … daarover doorpraten. 5. De bibliotheek in het lokale netwerk? 6. HR-dimensie (svz, qua personeel en vrijwilligers). 7. Wat is het commitment van de gemeente naar de bibliotheek? 8. Welke top 3 aan knelpunten ervaart u in het algemeen? Aanbod van voorzieningen 1. Hoe ziet het eruit? 2. Hoe beoordeelt u het? Kent u de klantervaring? 3. Wat is uw visie op de voorzieningen, voor de toekomst (ook hier de ontwikkelingen van Karmac aan bod laten komen)? 4. Wat vindt u van de openingstijden, programma? 5. Welke top 3 aan knelpunten ervaart u in het algemeen? Uitleiding Wat wilt u als laatste meegeven aan ons? Wat hebben we nog gemist?
75
Bijlage 4. Codetabel observaties Codetabel observaties gebiedsprofiel landelijk gebied Voorziening: …
Beoordeling ☺
☺☺
☺☺☺
☺☺☺☺
☺☺☺☺☺
(kan echt beter)
(kan beter)
(gemiddeld, normaal)
(positief)
(goed)
Bereikbaarheid
Ligging voorziening Afstand locatie
Toegankelijkheid
Openingstijden Parkeermogelijkheden fiets Parkeermogelijkheden auto Toegankelijk voor mindervaliden
Zichtbaarheid buiten, algemeen (logo) Mobiele Point of Sales (POS) materialen buiten Raamstickers Gesitueerd in plint Gesitueerd aan raamzijde (voorkant)
Routering naar verschillende plekken in de voorziening Signing
Kwaliteit (van de fysieke voorziening) Pand, buitenkant (nieuwbouw, vernieuwbouw, jaren 70/80) Entree uitnodigend Voorgevel uitnodigend
Inrichting Daglicht Kunstverlichting (lampen) Aanwezigheid kleuren
76
Kleuren, consistent Boekpresentaties, front Boekpresentaties, rug (kasten) Presentatietafels
Leestafel(s) Zitbanken en stoelen Kidscorner, aanwezigheid Kidscorner, gezelligheid Koffie Wifi Expositie'ruimte' Hoekjes voor ruimtelijk gevoel
Gevoel: look & feel
77
Bijlage 5. Beoordelingstabel activiteiten bibliotheekfuncties Bibliotheekfunctie
Categorie
Smiley
Informatie verstrekken
< - 500 501 - 1.000 1.001 - 3.000 4.001 - 5.000 50.001 - >
☺ ☺☺ ☺☺☺ ☺☺☺☺ ☺☺☺☺☺
Ontwikkeling & educatie
< - 10 11 - 30 31 - 50 51 - 70 71 - >
☺ ☺☺ ☺☺☺ ☺☺☺☺ ☺☺☺☺☺
Lezen
< - 10.000 10.001 - 20.000 20.001 - 40.000 40.001 - 60.000 60.001 - >
☺ ☺☺ ☺☺☺ ☺☺☺☺ ☺☺☺☺☺
Ontmoeting & debat *
<-2 3-5 6-8 9 - 11 12 - >
☺ ☺☺ ☺☺☺ ☺☺☺☺ ☺☺☺☺☺
Kunst & cultuur
<-3 4-6 7 - 12 13 - 16 17- >
☺ ☺☺ ☺☺☺ ☺☺☺☺ ☺☺☺☺☺
Niet van toepassing / leeg
-
* Gekeken naar aantal activiteiten (soms gekeken naar aantal bezoekers)
78
Bijzonderheden