BP Binnenstad Schoonhoven - deel 5 - Bijlagen bij Toelichting - deel 4 - 12, deel 2 en 13.pdf

CHW190

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De bouwmassa bestaat uit twee bouwlagen onder een haaks op de straat gelegen zadeldak met voorschild; - Stedenbouwkundig onderdeel van een overwegend laat 19e / vroeg 20e-eeuws ensemble; - De hoge kwaliteit van de architectonische uitwerking in detail en ornament draagt bij aan de ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Molenstraat en binnen het historisch centrum. Burgermanswoning - zilversmidshuis Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing / bedrijvigheid 3. Ligging: Molenstraat 16 4. Datering: ca. 1900 Cultuurhistorische waardering De smalle Molenstraat (tot in de 19e eeuw onderdeel van Den Es, de Nes?) bestaat uit een aaneengesloten rij met woningen die perceelsgewijs zijn ontwikkeld. De gevels vormen een laat 19e-eeuws / vroeg 20e-eeuws ensemble van burgermanswoningen en kleine winkels/pakhuizen. De burgermanswoning annex zilversmederij in twee bouwlagen onder een haaks op de straat gelegen mansardekap met voorschild heeft en traditionele lijstgevel. In de ornamentiek zijn sporen van de neorenaissance te bespeuren. De ornamentiek en detaillering is van hoge kwaliteit, zoals de strekse bogen boven de kozijnen, de keramische tegels in de boogvelden en de als kroonlijst behandelde gootlijst. De architectuur is zeer gaaf bewaard gebleven.

Opvallend is de dubbele voordeur in de gevel. De rechter voordeur geeft toegang tot de zilversmederij. Hierdoor is de functie van de woning annex zilversmederij afleesbaar in de gevel. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De bouwmassa bestaat uit twee bouwlagen onder een haaks op de straat gelegen zadeldak met voorschild; - Stedenbouwkundig onderdeel van een overwegend laat 19e / vroeg 20e-eeuws

-

-

CHW192

ensemble; De hoge kwaliteit van de architectonische uitwerking in detail en ornament draagt bij aan de ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Molenstraat en binnen het historisch centrum; Afleesbare functie en daarmee een zichtbare herinnering aan de zilversmederijen in Schoonhoven.

Woonhuis – winkel Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Bedrijvigheid 3. Ligging: Molenstraat 24 4. Datering: einde 19e eeuw Cultuurhistorische waardering De smalle Molenstraat (tot in de 19e eeuw onderdeel van Den Es, de Nes?) bestaat uit een aaneengesloten rij met woningen die perceelsgewijs zijn ontwikkeld. De gevels vormen een laat 19e eeuws / vroeg 20e eeuws ensemble van burgermanswoningen en kleine winkels/pakhuizen. De woning met winkel in één bouwlaag met haaks op de straat gelegen zadeldak heeft een traditionele lijstgevel. De gevel heeft veel ambachtelijke details, zoals de strekse boog boven de winkelpui, de geprofileerde gootlijst en de originele laat 19e-eeuwse T schuifkozijnen. De architectuur is zeer gaaf bewaard gebleven. Opvallend is de sobere winkelpui die een zekere zeldzaamheidswaarde heeft binnen Schoonhoven. Zeker binnen het straatbeeld aan de Molenstraat is dit een zeldzaamheid geworden. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De bouwmassa bestaat uit één bouwlaag onder een haaks op de straat gelegen zadeldak; - Stedenbouwkundig onderdeel van een overwegend laat 19e / vroeg 20e eeuws ensemble; - De hoge kwaliteit van de ambachtelijke detaillering draagt bij aan de ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Molenstraat en binnen het historisch centrum;

-

CHW194

Afleesbare functie en daarmee een zichtbare herinnering aan de kleine winkels in Schoonhoven.

Villa Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Nassaukade 11 4. Datering: ca. 1920 - 1920 Cultuurhistorische waarden De Nassaukade was tot ver in de 19e eeuw buiten de vesting gelegen. Het stuk tussen de Schelebrug en de Steenebrug werd pas in de late 19e eeuw als weg in gebruik genomen. En de bebouwing langs dit deel van de Nassaukade werd pas in het begin van de 20e eeuw gebouwd. De bebouwing ligt op ruime percelen in het landschap. De betreffende villa is opgetrokken in een Zakelijk Expressionistische bouwstijl. De asymmetrie van het dak en de elkaar doorsnijdende vlakken (luifel, hoekribben, borstweringen, gevels) benadrukken het Expressionisme van deze villa. De villa is alzijdig benadert in het ontwerp. De opbouw van de villa en de ambachtelijke detaillering hebben een hoge architectuurhistorische waarde. Dit type villa is, zeker, buiten de stad op de 20eeeuwse stadsuitbreidingen, een relatief zeldzame verschijning binnen Schoonhoven. De villa markeert tevens de in gebruik name van de gebieden buiten de stadsomwalling in de 20e eeuw.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Villa in één bouwlaag onder een haaks op de weg gelegen steil zadeldak; - Vrije ligging op een ruim perceel waarbij de alzijdigheid in benadering van het ontwerp tot uiting komt; - De gebruikte bouwstijl is een duidelijke verwijzing naar de bouwperiode. Daarmee markeert de villa de stadsontwikkeling buiten de oude vesting aan het begin van de 20e eeuw; - De architectonische uitwerking versterkt de ruimtelijke kwaliteit langs de Nassakade.

CHW196

Woonhuis - zilversmidshuis Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Bedrijvigheid 3. Ligging: Nes 22 4. Datering: ca.1908 Cultuurhistorische waardering De Nes (‘Den Es’ in de 19e eeuw) heeft een gevarieerd beeld van stallen, woonhuizen en bedrijvigheid. De woning annex zilversmederij in opgebouwd uit één bouwlaag onder een haaks op de straat gelegen zadeldak dat schuil gaat achter een traditionele lijstgevel. In de ornamentiek zijn sporen van de neorenaissance te bespeuren. De ornamentiek en detaillering is van hoge kwaliteit, zoals de diamantkoppen in de strekse bogen boven de kozijnen, de geknipte loodslabben, de keramische tegels in de boogvelden en de kroonlijst. De architectuur is zeer gaaf bewaard gebleven. Opvallend is de dubbele voordeur in de gevel. De rechter voordeur, welke smaller is dan de huisdeur, geeft toegang tot de zilversmederij op het achterterrein. Hierdoor is de functie van de woning annex zilversmederij duidelijk afleesbaar in de gevel. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De bouwmassa bestaat uit één bouwlaag onder een haaks op de straat gelegen

-

-

CHW206

zadeldak met lijstgevel; Onderdeel van een gefragmenteerde stedelijke wand, waarin de combinatie van wonen en bedrijvigheid eigen is; De hoge kwaliteit van de architectonische uitwerking in detail en ornament draagt bij aan de ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Nes en binnen het historisch centrum; Afleesbare functie en daarmee een zichtbare herinnering aan de zilversmederijen in Schoonhoven.

Boerderijcomplex Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Middeleeuwse ontginningen 3. Ligging: Opweg 37 4. Datering: vroeg 20e eeuws Cultuurhistorische waardering De Opweg heeft een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van de polder Bergambacht. Het oostwest-lopende deel van de Opweg, ook wel de Bovenbergse Huisweg, is een belangrijk polderlint dat waarschijnlijk als tiendweg dienst heeft gedaan. Langs dit polderlint is al vroeg bewoning te constateren. Langs de Opweg zijn enkele boerderijen en erven ingetekend in de oude kaartbeelden. De weg gaf toegang tot de stad via de Kruispoort. De langhuisboerderij is op een smal opstrekkend kavel haaks op de Opweg gelegen, waarbij ook sprake is van een voorterrein met o.a. hoogstam fruitbomen. De westzijde van het perceel wordt begrensd door opgaand geriefhout (wilgen). De ligging van de boerderij vrij in het landschap en van de weg gescheiden door een wetering draagt bij de aan de cultuurhistorische waardering van de boerderij en de beeldkwaliteit binnen de polder. De boerderij bestaat uit een kleinschalig voorhuis en een grotere en hogere achtergelegen stal. De architectonische vormgeving vertoont traditionele invloeden. Er is sprake van fraaie ambachtelijke details zoals het stucwerk in de raambogen, de gestuukte sluitstenen in de raambogen en de luiken.

De boerderij met fruitbomen vormt een zeldzaam geworden agrarisch ensemble in de polders rondom Schoonhoven en is derhalve van cultuurhistorische waarde.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Ensemble van haaks op de Opweg gelegen hoofdgebouw in twee geledingen; - Historische groenvoorziening in de vorm van fruitbomen op het voorterrein; - Terrein in de vorm van een smal opstrekkend kavel en een wetering tussen kavel en weg ; - Opgaand hakhout langs de westzijde van het perceel als geriefhout en beschutting tegen de westenwind; - Het ensemble versterkt de ruimtelijke kwaliteit van dit deel van de Opweg en het aangrenzende polderlandschap . CHW207

Burgermanswoningen complex Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Opweg 8 – 14 (even nummers) 4. Datering: 1912 Cultuurhistorische waardering De Opweg heeft een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van de polder Bergambacht. Het noordzuid lopende deel lag direct naast de Bottersloot en de oostelijke kade, begrenzing, van de polder Bergambacht. Langs de Bottersloot was als vroeg in de geschiedenis bebouwing te vinden, onder andere de stadsherberg (Opweg 2a). De weg gaf toegang tot de stad via de Kruispoort. Echter de uitbreiding van de bebouwing langs dit deel van de Opweg volgde pas in de 20e eeuw. Ze markeren daarmee de stadsuitbreidingen buiten de vesting aan het begin van de 20e eeuw. Het ensemble van woningen langs de Opweg is bijna symmetrisch opgebouwd en heeft een rijke architectonische uitwerking in overgangsarchitectuur. Nummer 8 en 14 hebben een andere topgevel: respectievelijk een getrapte tuitgevel en een gebroken tuitgevel. De rijkdom van de architectuur is te vinden in de raambogen waarin zich geglazuurde keramische tegels bevinden en in de baksteenarchitectuur. De woning nr. 8 voorzien van een stichtingssteen. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering

-

CHW210

Bijna symmetrisch opgebouwd complex van vier burgermanswoningen bestaande uit één bouwlaag met verschillende typen dwarskappen haaks op de weg; Door de positionering markeert dit ensemble de vroeg 20e-eeuwse stadsuitbreidingen buiten de vesting; Rijke en gave ornamentiek en detaillering van de baksteenarchitectuur met kenmerken van overgangsarchitectuur vormen een versterking van de ruimtelijke kwaliteit langs de Opweg.

Woonhuis – zilversmidshuis Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Bedrijvigheid 3. Ligging: Oude Haven 23 4. Datering: ca. 1900 Cultuurhistorische waardering De Oude Haven vormt de kern van de stedenbouwkundige ontwikkeling van de stad Schoonhoven. De gevelwand langs de oostzijde van de Oude Haven bestaat voornamelijk uit aaneengesloten, perceelsgewijs ontwikkelde bebouwing uit de 19e eeuw en ouder. De woning annex zilversmederij past naadloos binnen dit beeld en is daarmee onderdeel van het ensemble. Het woonhuis in twee bouwlagen onder een haaks op de straat gelegen zadeldak met voorschild heeft een traditionele lijstgevel. De ornamentiek en detaillering is van hoge kwaliteit, zoals de keramische tegels in de boogvelden en de als kroonlijst behandelde gootlijst. De architectuur is zeer gaaf bewaard gebleven. Opvallend is de dubbele voordeur in de gevel. De linker voordeur geeft toegang tot de zilversmederij. Hierdoor is de functie van de woning annex zilversmederij duidelijk afleesbaar in de gevel. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De bouwmassa bestaat uit twee bouwlagen onder een haaks op de straat gelegen zadeldak met voorschild; - Stedenbouwkundig onderdeel van een overwegend perceelsgewijs ontwikkeld ensemble van verschillende leeftijden;

-

-

CHW222

De hoge kwaliteit van de architectonische uitwerking in detail en ornament draagt bij aan de ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit langs de Oude Haven Oost en binnen het historisch centrum; Afleesbare functie en daarmee een zichtbare herinnering aan de zilversmederijen in Schoonhoven.

Arbeiderswoning Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Schapenstraat 6 4. Datering: ca. 1910 Cultuurhistorische waardering De Schapenstraat vormt een belangrijke oost-westverbinding tussen de Havenstraat en de Koestraat. Deze weg bestaat uit overwegend gelijksoortige kleinschalige arbeiders- en burgermanswoningen. De betreffende wonig is een rijk voorbeeld van een kleinschalige stadswoning met kenmerken van de overgangsarchitectuur. De baksteenrijkdom van de gevel uit zich in de tandlijst tussen eerste en zolderverdieping, de uitkragende lijsten ter plaatse van de raambogen en gevellijsten en de muurafdekken van de tuitgevel. De architectonische rijkdom is aangevuld met keramische tegels in de boogvelden. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Onderdeel van een gaaf ensemble van arbeiderswoningen; - Bestaande uit een bouwlaag onder een dwarskap; - De rijke gevelarchitectuur benadrukt de hoge ruimtelijke kwaliteit in de Schapenstraat.

CHW223

Platanen Scheepmakershaven Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Historisch groen 3. Ligging: Aan de noordzijde van de Scheepmakershaven 4. Datering: 19e eeuw, mogelijk ouder Cultuurhistorische Waardering De kaart van Schoonhoven gemaakt door Blaue laat zien dat er langs de Scheepmakershaven al in de 17e eeuw bomen staan, net als langs de Haven en Oude Haven. De boomlanen werden aangelegd voor de verkoop van hout en derhalve kunnen de bomen gerekend worden tot het hakhout van de stad Schoonhoven. In de huidige situatie staan er hoge platanen langs het nog bestaande deel en het gedempte deel van de Scheepmakerhaven. Deze dateren waarschijnlijk uit de 19e eeuw. In die eeuw werd de plataan een meer algemene boom vanwege de snelle groeiwijze en het duurzame hout. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering / Waardering - Op één lijn met elkaar geplaatste platanen (totaal 11), - Schuine lijn van de plaatsing volgt de vorm van de oorspronkelijke Scheepmakershaven, waardoor deze deels gedempte haven afleesbaar blijft; - Begeleiding van de noordzijde van de Scheepmakershaven.

CHW224

Pakhuis Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Bedrijvigheid 3. Ligging: Scheepmakershaven 5 4. Datering: eind 19e eeuw Cultuurhistorische waardering De Scheepmakershaven is in de 20e eeuw grotendeels gedempt. Rondom deze haven was een grote hoeveelheid bedrijven gevestigd. Het pand staat langs de rand van de gedempte haven en markeert daarmee de oorspronkelijke vorm van de voormalige haven. Rondom deze oude haven staat een grote diversiteit aan 18e en 19e-eeuwse woon- en pakhuizen. Tezamen vormen ze een fraai stedenbouwkundig ensemble dat de positie van de Scheepmakershaven markeert. Dit voormalige pakhuis bestaat uit een bouwlaag onder een haaks op de weg gelegen zadeldak. Ter rechterzijde is een kleine aanbouw met plat dak. De gevel is uitgevoerd in een sobere architectuur met een pleisterlaag in blokkenverband. De door gevelopeningen met luiken geflankeerde dubbele deuren benadrukken de oorspronkelijke functie van het gebouw als pakhuis. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Onderdeel van een gaaf ensemble rondom de Scheepmakershaven; - Bestaande uit één bouwlaag onder een dwarskap; - De maat en schaal ondersteunt de functie van de haven en de ruimtelijke kwaliteit; - De afleesbaarheid van de functie in de gevelopbouw ondersteunt het bedrijvige karakter van de Scheepmakershaven.

CHW227

Woonhuis – Zilversmidswoning Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Bedrijvigheid 3. Ligging: Scheepmakershaven 30 4. Datering: eind 19e eeuw

Cultuurhistorische waardering De Scheepmakershaven is in de 20e eeuw grotendeels gedempt. Rondom deze haven was een grote hoeveelheid bedrijven gevestigd. Het pand staat langs de rand van de gedempte haven en markeert daarmee de oorspronkelijke vorm van de voormalige haven. Rondom deze oude haven staat een grote diversiteit aan 18e en 19e-eeuwse woon- en pakhuizen. Tezamen vormen ze een fraai stedenbouwkundig ensemble dat de positie van de Scheepmakershaven markeert. De woning heeft een sobere vormgeving en bestaat uit twee bouwlagen onder een schilddak. De voormalige functie is met name herkenbaar aan de grote gekoppelde raampartijen in de gevel op de tweede bouwlaag. Hiermee is de woning annex smederij een zichtbare herinnering aan de ontwikkeling van de smederijen in Schoonhoven. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Onderdeel van een gaaf ensemble rondom de Scheepmakershaven; - Bestaande uit een bouwlaag onder een dwarskap; - De maat en schaal ondersteunt de functie van de haven en de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving; - De afleesbaarheid van de functie in de gevelopbouw ondersteunt het bedrijvige karakter van de Scheepmakershaven; - De afleesbaarheid van de functie in de gevel is van ruimtelijk belang voor de zichtbaarheid van de ontwikkeling zilversmederijen in Schoonhoven. CHW236

Boerderij Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Nederzettingen , stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Tiendweg 20 - 22 4. Datering: eind 19e eeuw Cultuurhistorische waardering De Tiendweg is een ontginningsweg door de polder Willige Langerak. Het heeft de kenmerken van een karakteristiek polderlint met haaks op de weg staande opstrekkende kavels. Op de koppen van de kavels staan van oorsprong overwegend boerderijen en

kleine arbeiderswoningen. De betreffende boerderij is van het dwarshuistype. Het voorhuis ligt evenwijdig aan de weg. Het achterhuis, de voormalige stal, staat daar haaks op. De boerderij heeft neoclassicistische stijlkenmerken die tot uiting komen in de omlijsting van de voordeur met een kroonlijst en de dakkapel met fronton. De originele details van de gevels en van de kozijnen (T-schuiframen) hebben een hoogwaardige afwerking. De boerderij ondersteunt als gevolg van de ligging en de typologie het karakter van het polderlint en is door de architectonische verschijningsvorm een belangrijk element in de ruimtelijke kwaliteit van de Tiendweg. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Stedenbouwkundig onderdeel van het polderlint Tiendweg; - Bestaande uit één bouwlaag onder een evenwijdig aan de weg gelegen zadeldak; - Qua maat en typologie ondersteunend aan het karakter van het polderlint; - De architectonische uitwerking is vanwege de originele details en de hoogwaardige uitwerking een belangrijk element in de ruimtelijke kwaliteit aan de Tiendweg. CHW240

Beatrixboom Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Historisch groen 3. Ligging: Uitdragerstraat / Hoek Oude Haven West 4. Datering: 1988 5. Opdrachtgever: gemeente Schoonhoven Cultuurhistorische waardering De Beatrixboom is van historische waarde vanwege de markering van een exacte gebeurtenis. De plaatsing van deze boom bij de 50e verjaardag van koningin Beatrix past in de traditie van het plaatsen van lindes bij jubilea en wisselingen van het staatshoofd. De boom is door zijn jonge leeftijd bescheiden in omvang. Om deze zelfde reden moet de ogenschijnlijk gezondheid van de boom nog worden aangetoond. Rondom de verder vrijstaande boom is een rond omringend hekwerk aangebracht op een betonnen voet. In het hekwerk zij drie cartouches opgenomen. Een met het jaartal 1938, een met het jaartal

1988 en een met een gekroonde B. Een vierde bordje verwijst naar de aanleiding van de plaatsing. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Solitaire linde - Omringend hekwerk - Zichtbare markering van een exacte gebeurtenis.

CHW243

Burgermanswoningen complex Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Varkensmarkt 7, 9 en 11 4. Datering: ca. 1910 Cultuurhistorische waardering De Varkensmarkt ligt op de kop van het Doelenplein en is het verlengde van de Lange Weistraat. De gesloten wand vormt de beëindiging van de openheid van het plein. De woningen maken onderdeel uit van een gesloten gevelwand met vroeg 20e-eeuwse bebouwing. De drie woningen vormen een hoogwaardig ensemble in deze gevelwand. De betreffende burgermanswonigen zijn een rijk voorbeeld met kenmerken van de overgangsarchitectuur en art nouveau. De rijkdom van de gevel uit zich in de gepleisterde geveldelen, de keramische tegels in de raambogen en de beëindiging van de topgevel. Met name de golvende strekken boven de kozijnen en de gepleisterde topgevel met getrapte opbouw hebben architectuurhistorische waarde.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Onderdeel van een gaaf ensemble van burgermanswoningen ter afsluiting van de open ruimte van het Doelenplein ; - Bestaande uit één bouwlaag onder een dwarskap; - De rijke gevelarchitectuur ondersteunt de hoge ruimtelijke kwaliteit langs de Varkensmarkt en het Doeleplein. CHW245

Joodse begraafplaats Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: De Nes, tussen nummer 13 en 19 4. Datering: 1767 5. Opdrachtgever: Joodse Gemeenschap Cultuurhistorische waardering Dankzij het tolerante vestigingsbeleid van het stadsbestuur van Schoonhoven ontstond er in het midden van de achttiende eeuw een joodse gemeenschap in deze plaats. Aanvankelijk werden de synagogediensten gehouden in een woonhuis aan de Nes. Naast dit huis lag de joodse begraafplaats, die in 1767 aangekocht was en die honderd jaar later een uitbreiding onderging. Vanaf het begin van de 19e eeuw (1817) werd de synagoge gevestigd in een bovenkamer van het pand Kerkstraat 3. Na 1823 verhuisde de synagoge naar het huis Brandenburg. Vanaf het einde van de 19e eeuw nam het aantal Joden in Schoonhoven af en de gemeente was bijna opgehouden te bestaan aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. Na de Tweede Wereldoorlog werd de Joodse gemeenschap in Schoonhoven opgeheven en samengevoegd met Rotterdam. De begraafplaats is tussen 1784 en 1942 in gebruik geweest. De begraafplaats is ingericht als een ommuurd grasveld sobere stenen voorzien van Hebreeuwse en Nederlandse teksten. Een grafmonument is voorzien van een 19e eeuws gietijzeren hekwerk. Een deel van de stenen is op het noorden georiënteerd een ander deel op het westen.

Aan De Nes is de begraafplaats begrensd door een gemetselde bakstenen muur, waarschijnlijk eind 18e / vroeg 19e eeuws, en een ijzeren hekwerk met een Davidsster. Aan deze zijde staan in de begraafplaats vier hoog opgaande lindebomen. De gemetselde bakstenen muur loopt verder door langs de noordzijde van de

begraafplaats. Aan de oostzijde wordt de begraafplaats begrensd door de hoger gelegen Wal en een recent ijzeren hekwerk. Aan de westzijde is de begrenzing opgebouwd uit de gevel van een woonhuis, een betonnen erfafscheiding en een restant van de gemetselde bakstenen muur. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Begraafplaats vormt een zichtbare herinnering aan de Joodse gemeenschap in Schoonhoven; - Gaaf geheel van een ommuurde begraafplaats, welke een open ruimte vormt in de stedelijke wand aan tussen Wal en De Nes; - Cultuur- en architectuurhistorische waardevolle ensembles van grafmonumenten; - Cultuur- en architectuurhistorische waardevolle individuele grafmonumenten; - Ouderdom ommuring heeft, naast een architectuurhistorische waarde, tevens een belangrijke rol in de ruimtelijke kwaliteit van De Nes en de Wal. . CHW250

Burgermanswoning Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Voorhaven 12 4. Datering: Laatste kwart 19e eeuw Cultuurhistorische waardering De woning is samen met de nummer 14 en 16 gebouwd op de uitloper van de ‘De Kat”, een onderdeel van de vestingwerken van Schoonhoven. De Voorhaven zelf maakte onderdeel uit van de weterkering tegen de Lek.Dit is nog te herkennen in het stedelijk landschap door de verhoogde ligging van de Voorhaven ten opzichte van de haaks hierop gelegen straten. De straat werd pas na de ontmanteling van de vestingwerken in de 19e eeuw aangelegd. Oorspronkelijk lag deze buiten de poorten, maar binnen de vestingomwalling. De woningen langs deze zijde van de Voorhaven markeren daarmee de zuidelijke stadsrand en de laat 19e en vroeg 20e-eeuwse uitbreidingen buiten de historische kern. De woning in twee bouwlagen onder een haaks op de weg staand zadeldak heeft stijlkenmerken van de traditionele baksteenarchitectuur. De gevel is behandeld als een

lijstgevel. Opvallende en architectuurhistorische waardevolle onderdelen zijn de Tschuifkozijnen, de geprofileerde gootlijst en de baksteenarchitectuur. Het pand vormt een stedenbouwkundig ensemble met de panden Voorhaven 14 en 16. Alhoewel deze woningen niet op gelijke wijze zijn uitgevoerd, is er toch sprake van grote architectonische verwantschap. Alle woningen hebben een bescheiden voortuin met een 19e-eeuws gietijzeren hekwerk. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De woning vormt een zichtbare markering van de zuidelijke stadsrand van Schoonhoven en de Kat; - De woning is onderdeel van een stedenbouwkundig ensemble van drie woningen met kleine voortuinen; - De woning vormt een markering van de ingebruikname van de buiten de stadspoort gelegen gronden aan het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw; - De woning is architectuurhistorisch relevant vanwege de ambachtelijke detaillering in traditionele bouwstijl. Hiermee vormt het een belangrijke drager van de ruimtelijke kwaliteit aan de Voorhaven; - Bouwmassa bestaat uit twee bouwlagen onder een haaks op de weg gelegen schilddak. CHW251

Burgermanswoning Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Voorhaven 14 4. Datering: Laatste kwart 19e eeuw 5. Opdrachtgever: eigenaar van hotel ‘Belvedère’ Cultuurhistorische waardering De woning is samen met de nummer 12 en 16 gebouwd op de uitloper van de ‘De Kat”, een onderdeel van de vestingwerken van Schoonhoven. De Voorhaven zelf maakte onderdeel uit van de weterkering tegen de Lek. Dit is nog te herkennen in het stedelijk landschap door de verhoogde ligging van de Voorhaven ten opzichte van de haaks hierop gelegen straten. De straat werd pas na de ontmanteling van de vestingwerken in de 19e

eeuw aangelegd. Oorspronkelijk lag deze buiten de poorten, maar binnen de vestingomwalling. De woningen langs deze zijde van de Voorhaven markeren daarmee de zuidelijke stadsrand en de laat 19e en vroeg 20e-eeuwse uitbreidingen buiten de historische kern. De woning in twee bouwlagen onder een afgeknot schilddak heeft stijlkenmerken van de traditionele baksteenarchitectuur. De gevel is behandeld als een lijstgevel. Architectuurhistorische waardevolle onderdelen zijn de T-schuifkozijnen, de geprofileerde gootlijst, het entreeportiek met glas-in-loodraam en ambachtelijk gesneden houten kalf en de baksteenarchitectuur. Meest opvallende element aan dit gebouw is de dakkapel met gesneden oren en een hijsbalk. Het pand vormt een stedenbouwkundig ensemble met de panden Voorhaven 12 en 16. Alhoewel deze woningen niet op gelijke wijze zijn uitgevoerd, is er toch sprake van grote architectonische verwantschap. Alle woningen hebben een bescheiden voortuin met een 19e-eeuws gietijzeren hekwerk.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De woning vormt een zichtbare markering van de zuidelijke stadsrand van Schoonhoven en de Kat; - De woning is onderdeel van een stedenbouwkundig ensemble van drie woningen met kleine voortuinen; - De woning vormt een markering van de ingebruikname van de buiten de stadspoort gelegen gronden aan het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw; - De woning is architectuurhistorisch relevant vanwege de ambachtelijke detaillering in traditionele bouwstijl. Hiermee vormt het een belangrijke drager van de ruimtelijke kwaliteit aan de Voorhaven; - Bouwmassa bestaat uit twee bouwlagen onder een afgeknot schilddak. CHW252

Burgermanswoning Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Voorhaven 16 4. Datering: 1892 Cultuurhistorische waardering

De woning is samen met de nummer 12 en 14 gebouwd op de uitloper van de ‘De Kat”, een onderdeel van de vestingwerken van Schoonhoven. De Voorhaven zelf maakte onderdeel uit van de weterkering tegen de Lek. Dit is nog te herkennen in het stedelijk landschap door de verhoogde ligging van de Voorhaven ten opzichte van de haaks hierop gelegen straten. De straat werd pas na de ontmanteling van de vestingwerken in de 19e eeuw aangelegd. Oorspronkelijk lag deze buiten de poorten, maar binnen de vestingomwalling. De woningen langs deze zijde van de Voorhaven markeren daarmee de zuidelijke stadsrand en de laat 19e en vroeg 20e-eeuwse uitbreidingen buiten de historische kern. De woning in twee bouwlagen onder een afgeknot schilddak heeft stijlkenmerken van de traditionele baksteenarchitectuur. De gevel is behandeld als een lijstgevel. Opvallende en architectuurhistorische waardevolle onderdelen zijn de T-schuifkozijnen, de geprofileerde gootlijst en de detailleringen van de baksteenarchitectuur. Het pand heeft een rijk gedecoreerde dakkapel met gesneden oren en een kroonlijst. In de gevel prijkt een gevelsteen met daarop afgebeeld in haut - reliëf jenever en korenaren. Deze afbeelding is hoogstwaarschijnlijk een verwijzing naar het beroep van de grondlegger van de betreffende eigenaar als jeneverstoker. Het pand vormt een stedenbouwkundig ensemble met de panden Voorhaven 12 en 14.

Alhoewel deze woningen niet op gelijke wijze zijn uitgevoerd, is er toch sprake van grote architectonische verwantschap. Alle woningen hebben een bescheiden voortuin met een 19e-eeuws gietijzeren hekwerk. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De woning vormt een zichtbare markering van de zuidelijke stadsrand van Schoonhoven en de Kat; - De woning is onderdeel van een stedenbouwkundig ensemble van drie woningen met kleine voortuinen; - De woning vormt een markering van de ingebruikname van de buiten de stadspoort gelegen gronden aan het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw; - De woning is architectuurhistorisch relevant vanwege de ambachtelijke detaillering in traditionele bouwstijl. Hiermee vormt het een belangrijke drager van de ruimtelijke kwaliteit aan de Voorhaven; - Bouwmassa bestaat uit één bouwlaag onder een afgeknot schilddak. CHW253

Burgermanswoning

Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Voorhaven 3 4. Datering: Laatste kwart 19e eeuw Cultuurhistorische waardering Langs de Voorhaven was veel bedrijvigheid als gevolg van wachtende, ladende en lossende schepen. De Voorhaven maakte daarnaast onderdeel uit van de weterkering tegen de Lek. Hiermee vormde de Voorhaven een belangrijke entree van de stad. De herenhuizen in de gevelwand langs de Voorhaven hebben een voornaamheid die past bij deze stadsentree. De schaal van de herenhuizen langs deze wand is groot te noemen. De woning is opgetrokken in drie bouwlagen onder een schilddak. Deze dakvorm is aangevuld met twee lessenaarsdaken vanaf de lijstgevels tot aan het schilddak. Het pand heeft stijlkenmerken van de traditionele architectuur versterkt met classicistische trekjes. De gevel is behandeld als een lijstgevel en voorzien van een pleisterlaag in blokverband. Opvallend architectuurhistorisch waardevol gevelelement zijn de originele kozijnen met afgeronde hoeken. Het pand vormt een stedenbouwkundig ensemble met de overige herenhuizen langs de Voorhaven. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De woning is onderdeel van een stedenbouwkundig ensemble langs de Voorhaven; - De woning is architectuurhistorisch relevant vanwege de ambachtelijke detaillering en de originele kozijnen.

Hiermee vormt het een belangrijke drager van de ruimtelijke kwaliteit aan de Voorhaven; - Bouwmassa bestaat uit drie bouwlagen onder een schilddak. CHW255

Koetshuis – pakhuis Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Waagstraat 5 / Babokkenstraat 5

4. Datering: laatste kwart 19e eeuw Cultuurhistorische waardering De Babokkenstraat vormt de verbinding tussen de het Doelenplein en de Lopikerstraat. Hiermee is het een belangrijke verbinding tussen twee grote stedelijke structuren. De ligging van het voormalige koetshuis in het hart van deze straat en op de hoek van de Waagstraat, welke een verbinding vormt tussen de Oude Haven en de Babokkenstraat, zorgt ervoor dat de functie een vitale positie innam tussen deze belangrijke infrastructuren van de stad. Binnen de beide structuren is er sprake van een perceelsgewijze ontwikkeling met losse elementen. Het koetshuis annex pakhuis, dat uit één bouwlaag onder een haaks op de Babokkenstraat gelegen zadeldak bestaat, heeft stijlkenmerken van de traditionele baksteenarchitectuur en ornamentiek die meer verwijst naar het classicisme en eclecticisme. De entree in de Waagstraat is gedecoreerd met een neoclassicistische poort. Belangrijke architectonische elementen aan dit gebouw zijn de gepleisterde en met pilasters gedecoreerde entreepoort van het pakhuis en de gepleisterde omranding van het koetshuis aan de Babokkenstraat. Beide vormen een zeldzame architectonische uitwerking in zijn algemeenheid in Schoonhoven en in het bijzonder in relatie tot de typologie.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Typologische koppeling aan vitale positie in de historische kern; - Markante ligging van het koetshuis op de hoek Waagstraat / Babokkenstraat; - Het koetshuis en het pakhuis hebben een zeldzame architectonische uitwerking en dragen daarmee in hoge mate bij aan de ruimtelijke kwaliteit binnen de secundaire infrastructuur van het historisch centrum; - Bouwmassa bestaat uit één bouwlaag onder een schilddak.

CHW257

Complex burgermanswoningen

Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Wal 16 - 18 4. Datering: ca. 1910 Cultuurhistorische waardering Dit deel van de Wal markeert de oostelijke grens van de vestingwerken en daarmee van de stad. Dit is nog herkenbaar aan de verhoogde ligging in het stedelijk landschap. De Wal werd pas na de ontmanteling van de vestingwerken aan het begin van de 19e eeuw in gebruik genomen voor woningbouw. Stedenbouwkundig markeert de woning aan deze straat de ingebruikname van dit gebied aan het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw. Het ensemble van twee woningen langs de Wal is symmetrisch opgebouwd en heeft een rijke architectonische uitwerking met kenmerken van de neorenaissancestijl. De rijkdom van de architectuur is te vinden in de gepleisterde raambogen met ingewerkte ornamenten, in het portiek en in de gesneden deurkozijnen. Het betreft een relatief zeldzame uitwerking van deze typologie woningen in Schoonhoven. Nummer 16 is tevens in gebruik geweest als zilversmidswoning.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Symmetrisch opgebouwd complex van twee burgermanswoningen bestaande uit één bouwlaag met onder een gebroken zadeldak haaks op de weg; - Door de positionering langs de Wal markeert dit ensemble laat 19e-eeuwse en vroeg 20e-eeuwse stadsuitbreidingen op de Wal; - De woning is architectuurhistorisch relevant vanwege de rijkdom van de detaillering in neorenaissancestijl ten opzichte van de typologie van de woningen. Hiermee vormt het een belangrijke drager van de ruimtelijke kwaliteit aan de Wal en als beeldbepalend element bij de zuidelijke entree van de stad. CHW258

Pakhuis Feiten

1. 2. 3. 4.

Waardering: Hoog Thema: Bedrijvigheid Ligging: Wal 4 Datering: ca. 1900

Cultuurhistorische waardering Dit deel van de Wal markeert de oostelijke grens van de vestingwerken en daarmee de stad. Dit is nog herkenbaar aan de verhoogde ligging in het stedelijk landschap. De Wal werd pas na de ontmanteling van de vestingwerken aan het begin van de 19e eeuw in gebruik genomen voor woningbouw. Stedenbouwkundig markeert de woning aan deze straat de ingebruikname van dit gebied aan het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw. Het betreffende pakhuis deed dienst als kaaspakhuis. Gezien de Goudse kazen die in deze streken werden gemaakt een niet uitzonderlijke functie voor een pakhuis. Het pand heeft twee bouwlagen onder een zadeldak. Er is een kelder aanwezig. De architectuur vertoont kenmerken van de traditionele architectuur. Dit levert enkele bijzondere gevelelementen op als het ronde raam in de topgevel met een uitgemetselde halfronde strekse boog. De indeling van de architectuur sluit aan op de typologie. De hijsbalken zijn verdwenen. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Het kaaspakhuis vormt een zichtbare markering van de zuidelijke stadsrand; - Het kaaspakhuis is typologisch herkenbaar en refereert daarmee zichtbaar aan de historie van de kaasoverslag binnen Schoonhoven.

- De architectonische uitwerking vormt het een belangrijke drager van de ruimtelijke kwaliteit aan de Wal en als beeldbepalend element bij de zuidelijke entree van de stad; - Het pand vormt de zichtbare markering van de ingebruikname van de Wal aan het einde van de 19e en begin van de 20e eeuw; - Bouwmassa bestaat uit twee bouwlagen op een kelder, onder een zadeldak. CHW259

Processietuin en Mariagrot (Lourdesgrot) Feiten 1. Waardering: Hoog

2. 3. 4. 5.

Thema: Bedrijvigheid Ligging: Wal tpv 63 Datering: Lourdesgrot: midden 20e eeuw, processietuin tweede kwart 19e eeuw Opdrachtgever: Bestuur Rooms Katholieke kerk

Cultuurhistorische waardering Vanaf het einde van de negentiende maar zeker vanaf de jaren ’20 van de twintigste eeuw komt er een hernieuwde Mariale devotie op gang in het katholieke leven. Deze devotie uit zich o.a. in processies en gezangen en in het bouwen van kopieën van de grot van Lourdes met het Mariabeeld. Hier komen mensen buiten het kerkgebouw samen voor het opsteken van een kaars, voor het samen bidden van de rozenkrans, voor het zingen van liederen, voor het bidden bij het uitgestelde sacrament bij sacramentsprocessies, enzovoort. De grot bestaat uit een met natuursteenblokken gemetselde halfronde grot. Ter rechterzijde staat een beeld van Maria en ter linkerzijde een beeld van de Heilige Bernadette. Het ensemble vormt een verbeelding van Onze Lieve Vrouw van Lourdes en het mirakel dat zich in Lourdes heeft afgespeeld in het midden van de 19e eeuw. De huidige grot is 20e-eeuws. De tuin achter de kerk was bedoeld als processietuin. In 1848 werd het houden van processies op de openbare straat verboden. Naar aanleiding van deze wet werden rondom de Katholieke kerken tuinen aangelegd om alsnog uiting te kunnen geven aan dat deel van het geloof. De tuin bestaat uit een glooiend landschap als gevolg van de ligging op het Kruittoren bolwerk ingevuld met solitaire bomen en een slingerend pad. Het geheel is omsloten door een ca. 1m hoge ligusterhaag.

Op het terrein staat een zeer oude kastanjeboom, die waarschijnlijk nog refereert naar de tijd van het bolwerk. Zowel Mariagrot als tuin vormen een ensemble met de kerk en de rooms Katholieke begraafplaats ter plaatse. N.B. De kerk betreft een gemeentelijk monument. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Groene inrichting van het voormalige bolwerk met niveauverschillen; - Glooiend wandelpad; - Solitaire bomen;

-

CHW261

Ensemble van kunstmatig aangelegde grot met beelden; De processietuin en de Mariagrot vormen een zichtbare herinnering aan de Rooms Katholieke geloofsgemeenschap in Schoonhoven en dragen daarmee bij aan de ruimtelijke kwaliteit rondom de Rooms Katholieke kerk.

Begraafplaats Feiten 6. Waardering: Hoog, potentieel monument 7. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 8. Ligging: Wal tpv 3 9. Datering: ca. 1820 10. Opdrachtgever: Gemeente Schoonhoven Cultuurhistorische waardering Aan het begin van de 19e eeuw na de ontmanteling van de vesting, werd op het meest zuidelijke bastion een begraafplaats opgericht. De Algemene Begraafplaats (waarschijnlijk opgericht kort na 1826 toen de burgerlijke gemeentebesturen verantwoordelijk werden gesteld voor het begraven van de doden). De inrichting van het oude deel de begraafplaats is klassiek te noemen. De grafmonumenten liggen dicht op elkaar. Op het voormalige bastion dat verhoogd in het stedelijke landschap is gelegen, staan karakteristieke begraafplaatsbomen zoals treurwilgen, maar ook zware kastanjes en rode beuken. Deze zijn waarschijnlijk ouder dan de begraafplaats zelf. Op de begraafplaats is een groot aantal cultuur- en architectuurhistorisch relevante grafmonumenten aanwezig voorzien van gietijzeren ornamenten zoals hekwerken, vazen en fakkels. De ensembles en individuele grafmonumenten met een hoge ouderdom

(midden en late 19e eeuw, vroege 20e eeuw) vertegenwoordigen een hoge zeldzaamheidswaarde. Grafmonumenten worden immers regelmatig geruimd bij het verlopen van het grafrecht. De oude grafstenen hebben een eigen karakteristiek en zijn door het gebruik van Belgisch hardsteen grauw en mat van karakter. De nieuwe glimmende marmeren stenen detoneren in dit historische beeld. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Begraafplaats op het voormalig bastion, herkenbaar aan de hoog gelegen positie in de stad; - Aanwezigheid van volwassen bomen die de begraafplaatskarakteristiek ondersteunen en verwijzen naar de oude functie van de plek als bolwerk; - Cultuur- en architectuurhistorische waardevolle ensembles van grafmonumenten; - Cultuur- en architectuurhistorische waardevolle individuele grafmonumenten; - Zichtbare herinnering aan de begrafeniscultuur binnen Schoonhoven. CHW262

Kiosk Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Bedrijvigheid 3. Ligging: H.A. Schreuderstraat 22 4. Datering: ca. 1955 Cultuurhistorische waardering Na de Tweede Wereldoorlog werd de wijkgedachte geïntroduceerd in de stedenbouw. Hierbij werd niet, zoals in de 19e eeuw uitgegaan van het toevallig ontstaan van voorzieningen op bepaalde plaatsen. In de ontwikkeling van wijken werd nu actief gezocht naar plekken voor o.a. kleine bedrijven en winkels. De betreffende kiosk op de hoek van de H.A. Schreuderstraat en de Adam van Vianenstraat is een voorbeeld van een kleinschalige winkel binnen de woonwijk. De architectuur, die afwijkend is van de aangrenzende bebouwing, is opgericht in een prefab betonskeletbouw waartussen drijfsteen vulwanden en stalen kozijnen zijn aangebracht. De constructie is in zicht gelaten. De kiosk past qua architectuur in de traditie van het Modernistische Nieuwe Bouwen dat na de Tweede Wereldoorlog één van de twee belangrijkste architectuurstromingen vertegenwoordigde.

N.B. Het wit schilderen van de vulwanden doet afbreuk aan het gebruikte bouwsysteem. Ruimtelijke karakteristiek / waardering - Kiosk in één bouwlaag onder een plat dak; - De modernistische uitwerking van de architectuur met betonskeletbouw en stalen kozijnen draagt bij aan de ruimtelijke kwaliteit in de H.A. Schreuderstraat en de Adam van Vianenstraat; - De afleesbare functie van het gebouw ondersteunt de stedenbouwkundige opzet van de naoorlogse wijk, waarin bewust plek werd gemaakt voor voorzieningen; - De hoge kwaliteit van de architectonische uitwerking is tevens van belang voor de ruimtelijke kwaliteit en uitstraling als gevolg van de hoekligging. CHW263

Gezondheidscentrum Feiten 5. Waardering: Hoog, potentieel monument 6. Thema: Bedrijvigheid 7. Ligging: Spoorstraat 9 8. Datering: ca. 1955 Cultuurhistorische waardering Deze zijde van de Spoorstraat werd pas vanaf halverwege de 20e eeuw verder ontwikkeld met bebouwing. Deze strook aan de westzijde van de Spoorstraat is voornamelijk ingericht met voorzieningen, zoals een school en de bibliotheek. Dit gezondheidscentrum maakte hiervan onderdeel uit. Het gebouw is uitgevoerd in een modernistische bouwstijl met kenmerken van het Nieuwe Bouwen. De gevels in betonskeletbouw zijn deels gevuld met gele bakstenen vulwanden en deels met kozijnpuien. Deze zijn verbijzonder door uitstekende erkerachtige elementen. Ter plaatse van de entree is een naar boven geknikte luifel aangebracht. Opvallend is daarnaast de dakvorm met een omgekeerd zadeldak. Deze vorm is kenmerkend voor de Wederopbouwperiode. Het geheel is gelegen op een ruim perceel en heeft daardoor een zekere mate van alzijdigheid. Ter linkerzijde van het gebouwtje is in de afgelopen decennia een relatief grote aanbouw gerealiseerd. Doordat deze voldoende vrij staat vormt deze geen aantasting van de architectuur.

N.B. Het wit schilderen van de vulwanden doet afbreuk aan het gebruikte bouwsysteem. Ruimtelijke karakteristiek / waardering - Gezondheidscentrum in een bouwlaag onder een omgekeerd zadeldak; - De modernistische uitwerking van de architectuur met betonskeletbouw, de erkerachtige kozijnuitbouwen en de luifel draagt in hoge mate bij aan de ruimtelijke kwaliteit in de Spoorstraat; - De afleesbaarheid van de functie van het gebouw ondersteunt de stedenbouwkundige opzet van de midden 20e eeuwse uitbreiding van de Spoorstraat, waarin bewust plek is gemaakt voor voorzieningen; - De hoge kwaliteit van de architectonische uitwerking is tevens van belang voor de ruimtelijke kwaliteit en uitstraling als gevolg vrije ligging in deze voorzieningenstrook. CHW264

School Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Bedrijvigheid 3. Ligging: Vlisterweg 22 4. Datering: 1958 5. Architect: R. Visser Cultuurhistorische waardering De school ligt aan de rand van de Wederopbouwwijk op de overgang tussen woonblokken en bedrijventerrein. De massa van de school bestaat uit twee hoogbouw elementen (twee en drie laags) die met elkaar zijn verbonden door een éénlaags tussenlid. De entree van de school bevindt zich in dit deel en wordt gemarkeerd door een omhoog wijzende luifel. De school is gebouwd in een prebouwsysteem met betonskeletonderdelen. De zijgevels zijn uitgevoerd in baksteen met een betonnen omkadering van de kozijnen. De voor- en achtergevels van de hoogbouw hebben een betonnen prefab puien met daarin recent vernieuwde kozijnen, gevuld met glas en panelen. Het tussenlid is uitgevoerd in betonskeletbouw gevild met kozijnen en panelen. Achter de School staan enkele werkplaatsen die onderdeel uitmaken van de school. Deze hebben een zaagdak en stalen puivullingen. Over de gehele school zijn fraaie detailleringen te vinden zoals de uitwendige

trappen, de luifel, balkons, e.d. De school met werkplaatsen heeft kenmerken van het Nieuwe Bouwen. De massaopbouw en de architectonische uitwerking vormen een relatief gaaf bewaard voorbeeld van een school uit de Wederopbouwperiode voor een speciale onderwijsgroep (werkend leren). Ruimtelijke karakteristiek / waardering - De school is opgetrokken in één tot drie bouwlagen en verschillende richtingen en dakvormen. Er is sprake van overwegend platte daken en zaagdaken; - De modernistische uitwerking van de architectuur met betonskeletbouw, betonnen kozijnframes, de werkplaatsen met stalen kozijnen en elementen als de luifel, de trappen en balkons draagt bij aan de ruimtelijke kwaliteit in de Vlisterstraat; - De afleesbare functie van het gebouw ondersteunt de stedenbouwkundige opzet van de naoorlogse wijk en vormt een zichtbare herinnering aan de ontwikkeling van het praktijkgebonden beroepsonderwijs in Schoonhoven.

CHW265

Aanlegsteiger Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Bedrijvigheid / Historisch groen 3. Ligging: Buiten de Veerpoort, in het verlengde van de Veerpoort aan de Lek 4. Datering: 19e e/ 20e eeuw 5. Naam: Steiger Rederij op de Lek Cultuurhistorische waardering De Lek was een belangrijke infrastructurele ader en stond in verbinding met andere grote steden zoals Dordrecht. In eerste instantie was er vooral sprake van roei- trek en zeilboten,

maar in de 19e eeuw kwamen ook de stoomschepen in opkomst. In 1853 werd de ‘Reederij op de Lek’ in het leven geroepen door een samenwerking van verschillende reders. Deze stoomradarboot (eerst één, later volgde uitbreiding van de dienst met meerdere boten) vervoerden personen en goederen over de Lek tussen Schoonhoven, Rotterdam en Dordrecht. In 1948 werd deze scheepvaartdienst opgeheven. Het opheffen van de dienst werd mede bepaald door de toename van bus- en vrachtwagentransport. In het verlengde van de Veerpoort ligt nog één steiger die herinnert aan deze radarstoomboten. Tussen de steiger en de veerpoort zijn 4 oude en enkele jonge bomen geplaats die de weg naar de steiger flankeren. Deze maken onderdeel uit van de cultuurhistorische waarde van de betreffende structuur / object. Ruimtelijke karakteristiek / waardering - Houten aanlegsteiger geflankeerd door dukdalven; - Stalen buisleuningen op de steiger; - Zichtbare herinnering aan de rederij op de Lek en het vervoer van personen en goederen over water. CHW266

Aanlegsteiger Feiten 6. Waardering: Hoog 7. Thema: Bedrijvigheid 8. Ligging: Buiten de Veerpoort, ten westen steiger rederij op de Lek 9. Datering: 19e e/ 20e eeuw 10. Naam: Kolensteiger Cultuurhistorische waardering In 1856 kreeg Schoonhoven ‘lopend’ gas dat door buizen werd aangevoerd. Het werd geleverd door de firma Brussen Goettsch & co die zich aan de Scheepmakershaven vestigde. In 1895 besloot de gemeenteraad dat het gas voortaan in gemeentebeheer moest worden gefabriceerd. De gemeente bouwde daartoe een nieuwe fabriek in de groene zone van de oude westelijke vestingwerken. Voor de productie van gas waren steenkolen nodig. Deze werden over de Lek aangevoerd. Thans is buiten de veerpoort aan de Lek nog een steiger aanwezig die werd gebruikt voor het lossen van het steenkool. De

productie van gas heet tot 1957 plaatsgevonden. Ruimtelijke karakteristiek / waardering - Houten aanlegsteiger geflankeerd door dukdalven; - Stalen buisleuningen op de steiger; - Zichtbare herinnering aan de gasfabriek.