BP Binnenstad Schoonhoven - deel 5 - Bijlagen bij Toelichting - deel 4 - 12, deel 2 en 13.pdf

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De bouwmassa bestaat uit twee bouwlagen onder een schilddak met voorschild; - Stedenbouwkundig onderdeel van een overwegend 19e-eeuws ensemble op de voormalige dijk; - De hoge kwaliteit van de architectonische uitwerking in detail draagt bij aan de ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Korte Dijk en binnen het historisch centrum. CHW130

Burgermanswoning Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Korte Dijk 5 4. Datering: Laat 19e-eeuws, ca. 1885 Cultuurhistorische waardering De Korte Dijk was onderdeel van de bescherming tegen de Lek. Pas na de aanleg van de zuidelijke delen van vesting is de straat grootschalig bebouwd en in gebruik genomen als stedelijke straat. De straatwand is voornamelijk ingericht met voorname burgermanswoningen. Meer richting het oosten van de zuidelijke straatwand zijn ook bedrijven en pakhuizen te vinden. De burgermanswoning in twee bouwlagen onder een zadeldak met voorschild is traditioneel vormgegeven met een eclectische lijstgevel. De ornamentiek en detaillering is van hoge kwaliteit en bijzonder gaaf, zoals de detaillering van de ramen, de kuiven en omlijsting van de kozijnen. Stedenbouwkundig is het pand waardevol vanwege de positie die het inneemt binnen een overwegend 19e-eeuwse structuur op de voormalige dijk en is daarmee onderdeel van een gaaf ensemble. Bij de woning is sprake van een privé stoep. Dit is een stedenbouwkundig element dat eigen is aan de Korte Dijk en het historische karakter van de straat benadrukt. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering

-

CHW132

De bouwmassa bestaat uit twee bouwlagen onder een schilddak met voorschild; Stedenbouwkundig onderdeel van een overwegend 19e-eeuws ensemble op de voormalige dijk; De hoge kwaliteit van de architectonische uitwerking in detail en ornament draagt bij aan de ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Korte Dijk en binnen het historisch centrum.

Burgermanswoning Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Korte Dijk 7 4. Datering: ca. 1825 - 1850 Cultuurhistorische waardering De Korte Dijk was onderdeel van de bescherming tegen de Lek. Pas na de aanleg van de zuidelijke delen van vesting is de straat grootschalig bebouwd en in gebruik genomen als stedelijke straat. De straatwand is voornamelijk ingericht met voorname burgermanswoningen. Meer richting het oosten van de zuidelijke straatwand zijn ook bedrijven en pakhuizen te vinden. De burgermanswoning in twee bouwlagen onder een mansardekap (1927, incl. dakkapel) is traditioneel vormgegeven met een lijstgevel. De detaillering is van hoge kwaliteit en bijzonder gaaf, zoals de detaillering van de kozijnen en ramen, het metselwerk en de kroonlijst. De entreepartij met omlijsting, consoles en afdak is een recente reconstructie in neoclassicistische stijl. Stedenbouwkundig is het pand waardevol vanwege de positie die het inneemt binnen een overwegend 19e-eeuwse structuur op de voormalige dijk en is daarmee onderdeel van een gaaf ensemble. Bij de woning is sprake van een privé stoep. Dit is een stedenbouwkundig element dat eigen is aan de Korte Dijk en het historische karakter van de straat benadrukt. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De bouwmassa bestaat uit twee bouwlagen onder een mansardekap;

-

-

CHW134

Stedenbouwkundig onderdeel van een overwegend 19e-eeuws ensemble op de voormalige dijk; De hoge kwaliteit van de architectonische uitwerking in detail draagt bij aan de ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Korte Dijk en binnen het historisch centrum; De ouderdom en de bijbehorende bouwhistorische verwachting zijn onderdeel van de cultuurhistorische waardering.

Plataan en Kastanje Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Historisch groen 3. Ligging: Naast Korte Dijk 9 4. Datering: 19e eeuw Cultuurhistorische Waardering De Korte Dijk ter plaatse van nr.9 werd pas laat in de 19e eeuw bebouwd. Daarvoor lagen op deze locatie erven van de stad Schoonhoven, waarbij o.a. het brandspuithuis was gelegen. De kastanjeboom en de plataan dateren hoogstwaarschijnlijk uit deze periode. Bij de ontwikkeling van de Korte Dijk naar een meer aaneengesloten woonstraat zijn deze bomen opgenomen op het privéterrein bij Korte Dijk 9. De bomen herinneren hiermee aan de tijd dat de Korte Dijk, als onderdeel van de waterkering tegen de Lek, nog niet geheel was bebouwd. Daarnaast hebben de bomen een cultuurhistorische (en natuur-)waarde vanwege hun ouderdom. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering/ Waardering - Twee solitaire bomen van flinke omvang

CHW135

Burgermanswoning Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Lange Weistraat 11

4. Datering: Eerste decennia 20e eeuw Cultuurhistorische waardering De Lange Weistraat is één van de oudste structuren van Schoonhoven. De vloeiende loop van de straat, afwijkend van de overwegend orthogonale stedelijke structuur van Schoonhoven, is het gevolg van de loop van de rivier de Zevender ten oosten van de woningen in de Lange Weistraat. De Zevender is in 1933 geheel gedempt. Als gevolg van de ouderdom kent de Lange Weistraat een grote diversiteit aan architectuur en typologieën. De betreffende burgermanswoning in overgangsarchitectuur is een zeldzaam type vanwege de samengestelde bouwmassa en daarmee afwijkend van de overige, overwegend traditionele, huizen in de straat. Hiermee benadrukt het pand de perceelsgewijze groei van deze straat. De hoge kwaliteit van de architectonische uitwerking, zoals in de raambogen, de keramische tegels in de boogvelden, de trapgevel, de gepleisterde schouderstukken, sieranker en de dakkapel, vormt een gaaf voorbeeld van vroeg 20e-eeuwse ambachtelijke architectuur.

Ruimtelijke karakteristieken - De bouwmassa bestaat uit één en twee bouwlagen onder een samengestelde kap; - Stedenbouwkundig maakt het onderdeel uit van een perceelsgewijs gegroeide straatwand van deze oude stedelijke structuur; - De hoge kwaliteit van de architectonische uitwerking in detail en ornament draagt bij aan de hoge ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Lange Weistraat en binnen het historisch centrum.

CHW136

Burgermans- / arbeiderswoning Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Lange Weistraat 15 4. Datering: vroeg 19e eeuw

Cultuurhistorische waardering De Lange Weistraat is één van de oudste structuren van Schoonhoven. De vloeiende loop van de straat, afwijkend van de overwegend orthogonale stedelijke structuur van Schoonhoven, is het gevolg van de loop van de rivier de Zevender ten oosten van de woningen in de Lange Weistraat. De Zevender is in 1933 geheel gedempt. Als gevolg van de ouderdom kent de Lange Weistraat een grote diversiteit aan architectuur en typologieën. De betreffende woning in traditionele bouwstijl is opgebouwd in één en een halve bouwlaag onder een evenwijdig aan de straat gelegen zadeldak is een zeldzaam type vanwege de maatverhoudingen van de relatief lage bouwhoogte ten opzicht van de breedte van het pand. De bijzondere opbouw benadrukt de perceelsgewijze groei van deze straat. De ouderdom, welke duidelijk afleesbaar is het gebouw, draagt bij aan de beeldkwaliteit van de straat en ondersteunt het historische karakter van de Lange Weistraat. Inpandig zijn ook bouwhistorische waarden te verwachten. N.B. de huidige kleurstelling doet afbreuk aan de kwaliteit van de architectuur.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De bouwmassa bestaat uit één en een halve bouwlaag onder een evenwijdig aan de straat gelegen zadeldak; - Stedenbouwkundig maakt het onderdeel uit van een perceelsgewijs gegroeide straatwand van deze oude stedelijke structuur; - De traditionele architectonische uitwerking in materiaal en detail draagt bij aan de hoge ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Lange Weistraat en binnen het historisch centrum. CHW137

Burgermanswoning (tevens voormalige leerlooierij) Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Lange Weistraat 17 - 19 4. Datering: 18e eeuw / vroeg 19e-eeuws

Cultuurhistorische waardering De Lange Weistraat is één van de oudste structuren van Schoonhoven. De vloeiende loop van de straat, afwijkend van de overwegend orthogonale stedelijke structuur van Schoonhoven, is het gevolg van de loop van de rivier de Zevender ten oosten van de woningen in de Lange Weistraat. De Zevender is in 1933 geheel gedempt. Als gevolg van de ouderdom kent de Lange Weistraat een grote diversiteit aan architectuur en typologieën. De betreffende woning in traditionele bouwstijl is opgebouwd in twee bouwlagen onder een evenwijdig aan de straat gelegen zadeldak. De woning is zeldzaam binnen Schoonhoven vanwege de breedte van het pand, breedhuistype. De bijzondere opbouw benadrukt de perceelsgewijze groei van deze straat. De vierruits schuifvensters op de tweede bouwlaag hebben een hoge architectuurhistorische waarde. De ouderdom, welke duidelijk afleesbaar is in de gevels het gebouw, draagt bij aan de beeldkwaliteit van de straat en ondersteunt het historische karakter van de Lange Weistraat. Inpandig zijn ook bouwhistorische waarden te verwachten. De woning heeft tevens enige tijd plaats geboden aan een leerlooierij.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De bouwmassa bestaat uit twee bouwlagen onder een evenwijdig aan de straat gelegen zadeldak; - Stedenbouwkundig maakt het onderdeel uit van een perceelsgewijs gegroeide straatwand van deze oude stedelijke structuur; - De traditionele architectonische uitwerking in materiaal en detail draagt bij aan de hoge ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Lange Weistraat en binnen het historisch centrum; - De zeldzaamheid van het pand maakt het een ijkpunt in de Lange Weistraat; - De architectuurhistorische waardering heeft tevens betrekking op de uitstraling van de oorspronkelijke vierruits schuiframen. CHW142

Woonhuis - Zilversmidshuis Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Bedrijvigheid

3. Ligging: Lange Weistraat 41 4. Datering: laatste kwart 19e eeuw Cultuurhistorische waardering De Lange Weistraat is één van de oudste structuren van Schoonhoven. De vloeiende loop van de straat, afwijkend van de overwegend orthogonale stedelijke structuur van Schoonhoven, is het gevolg van de loop van de rivier de Zevender ten oosten van de woningen in de Lange Weistraat. De Zevender is in 1933 geheel gedempt. Als gevolg van de ouderdom kent de Lange Weistraat een grote diversiteit aan architectuur en typologieën. De betreffende woning in traditionele bouwstijl met lijstgevel is opgetrokken in twee bouwlagen onder een haaks op de straat gelegen zadeldak met voorschild. De woning is qua type niet zeldzaam binnen Schoonhoven maar ondersteunt met de traditionele lijstgevel de perceelsgewijze groei van deze straat. Vanaf 1907 heeft de woning ook plaats geboden aan een zilversmederij.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De bouwmassa bestaat uit twee bouwlagen onder een haaks op de straat gelegen zadeldak met voorschild achter een lijstgevel; - Stedenbouwkundig maakt het onderdeel uit van een perceelsgewijs gegroeide straatwand van deze oude stedelijke structuur; - De traditionele architectonische uitwerking draagt bij aan de hoge ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Lange Weistraat en binnen het historisch centrum; - De voormalige functie ondersteunt het karakter van de Lange Weistraat met kleinschalige bedrijvigheid. CHW143

Burgermanswoning Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Nederzettingen. Stadsontwikkeling en bedrijvigheid 3. Ligging: Lange Weistraat 61 4. Datering: eerste decennium 20e eeuw Cultuurhistorische waardering

De Lange Weistraat is één van de oudste structuren van Schoonhoven. De vloeiende loop van de straat, afwijkend van de overwegend orthogonale stedelijke structuur van Schoonhoven, is het gevolg van de loop van de rivier de Zevender ten oosten van de woningen in de Lange Weistraat. De Zevender is in 1933 geheel gedempt. Als gevolg van de ouderdom kent de Lange Weistraat een grote diversiteit aan architectuur en typologieën. De betreffende woning met flauwe kenmerken van overgangsarchitectuur is opgetrokken in één bouwlaag onder een haaks op de straat gelegen gebroken zadeldak. De woning is qua type niet zeldzaam binnen Schoonhoven maar ondersteunt de traditionele bouw van bescheiden burgermanswoningen in Schoonhoven. De architectuur is rijk gedetailleerd voor de typologie, hetgeen tot uiting komt in het metselwerk, de speklagen en de tegeltableaus in de raambogen. In zijn vorm benadrukt het de perceelsgewijze groei van deze straat.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De bouwmassa bestaat uit één bouwlaag onder een haaks op de straat gelegen gebroken zadeldak; - Stedenbouwkundig maakt het onderdeel uit van een perceelsgewijs gegroeide straatwand van deze oude stedelijke structuur; - De architectonische uitwerking met flauwe kenmerken van de overgangsarchitectuur draagt bij aan de hoge ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Lange Weistraat en binnen het historisch centrum. CHW145

Arbeiderswoning Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Nederzettingen. Stadsontwikkeling en bedrijvigheid 3. Ligging: Lange Weistraat 71 4. Datering: kern mogelijk 18e eeuw, gevelelementen 2e kwart 19e eeuw. Cultuurhistorische waardering De Lange Weistraat is één van de oudste structuren van Schoonhoven. De vloeiende loop van de straat, afwijkend van de overwegend orthogonale stedelijke structuur van Schoonhoven, is het gevolg van de loop van de rivier de Zevender ten oosten van de

woningen in de Lange Weistraat. De Zevender is in 1933 geheel gedempt. Als gevolg van de ouderdom kent de Lange Weistraat een grote diversiteit aan architectuur en typologieën. De betreffende traditionele arbeiderswoning is opvallend door de schaal. De eenlaagse woning met een steil zadeldak evenwijdig aan de straat vormt een zeldzaam geworden type arbeiderswoning. Hierdoor vormt het een markant punt in de perceelsgewijze opbouw van de straat. De architectonische uitwerking huisvest een aantal bijzonderheden, zoals het geprofileerde kalf in het deurkozijn en de geprofileerde gootlijst op klossen. Door de kleurstelling van het metselwerk valt de woning nog meer op in het straatbeeld. Inpandig zijn ook bouwhistorische waarden te verwachten.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De bouwmassa bestaat uit één bouwlaag onder een evenwijdig aan de straat gelegen zadeldak; - Stedenbouwkundig maakt het onderdeel uit van een perceelsgewijs gegroeide straatwand van deze oude stedelijke structuur; - De zeldzaamheid van het pand maakt het een ijkpunt in de Lange Weistraat; - De ouderdom en daarbij behorende traditionele architectonische uitwerking draagt in hoge mate bij aan de kwalitatief hoge ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Lange Weistraat en binnen het historisch centrum. CHW146

Burgermanswoning (tevens voormalige kleermakerij) Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Lange Weistraat 73 4. Datering: 18e eeuw / vroeg 19e eeuws Cultuurhistorisch waardering De Lange Weistraat is één van de oudste structuren van Schoonhoven. De vloeiende loop van de straat, afwijkend van de overwegend orthogonale stedelijke structuur van Schoonhoven, is het gevolg van de loop van de rivier de Zevender ten oosten van de woningen in de Lange Weistraat. De Zevender is in 1933 geheel gedempt. Als gevolg van

de ouderdom kent de Lange Weistraat een grote diversiteit aan architectuur en typologieën. De betreffende woning in traditionele bouwstijl is opgebouwd in twee bouwlagen onder een evenwijdig aan de straat gelegen zadeldak. De woning van het breedhuistype is zeld zaam geworden binnen Schoonhoven. Op de oude kaarten komt dit type vaker voor. De bijzondere opbouw benadrukt de perceelsgewijze groei van deze straat. De vierruits schuifvensters op de tweede bouwlaag hebben een hoge architectuurhistorische waarde, evenals de zesruits schuiframen op de eerste bouwlaag. Bijzondere element is daarnaast de gevelafwerking met stuclaag in blokverband. De ouderdom, welke duidelijk afleesbaar is in de gevels van het gebouw, draagt bij aan de beeldkwaliteit van de straat en ondersteunt het historische karakter van de Lange Weistraat. Inpandig zijn ook bouwhistorische waarden te verwachten. De woning heeft tevens enige tijd plaats geboden aan een kleermakerij.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De bouwmassa bestaat uit twee bouwlagen onder een evenwijdig aan de straat gelegen zadeldak; - Stedenbouwkundig maakt het onderdeel uit van een perceelsgewijs gegroeide straatwand van deze oude stedelijke structuur; - De traditionele architectonische uitwerking in materiaal en detail draagt bij aan de hoge ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Lange Weistraat en binnen het historisch centrum; - De zeldzaamheid van het pand maakt het een ijkpunt in de Lange Weistraat; - De architectuurhistorische waardering heeft tevens betrekking op de uitstraling van de oorspronkelijke vierruits en zesruitsschuiframen en de gevelbewerking. CHW148

Burgermanswoning Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Lange Weistraat 8 4. Datering: mogelijk 17e eeuwse kern, vroeg 19e-eeuwse kozijnindeling.

Cultuurhistorische waardering De Lange Weistraat is één van de oudste structuren van Schoonhoven. De vloeiende loop van de straat, afwijkend van de overwegend orthogonale stedelijke structuur van Schoonhoven, is het gevolg van de loop van de rivier de Zevender ten oosten van de woningen in de Lange Weistraat. De Zevender is in 1933 geheel gedempt. Als gevolg van de ouderdom kent de Lange Weistraat een grote diversiteit aan architectuur en typologieën. De betreffende woning in traditionele bouwstijl is opgebouwd in één bouwlaag onder een haaks op de straat gelegen zadeldak. Het heeft een markante ligging op de hoek van de Fonteinsteeg. Het pand is een goed voorbeeld van een 17e-eeuwse traditionele woning. De gevel is in de jaren ’70 ontpleisterd. De opbouw van de gevel benadrukt de perceelsgewijze groei van deze straat. De ouderdom, welke duidelijk afleesbaar is het gebouw in onder andere de kozijnpartijen en het geprofileerde kalf van de voordeur, draagt bij aan de beeldkwaliteit van de straat en ondersteunt het historische karakter van de Lange Weistraat. Inpandig zijn ook bouwhistorische waarden te verwachten. N.B. De woning heeft in het verleden meerdere functies gehad onder andere de woning van een grutter en schoenmakerij.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De bouwmassa bestaat uit één bouwlaag onder een haaks op de straat gelegen zadeldak; - Stedenbouwkundig maakt het onderdeel uit van een perceelsgewijs gegroeide straatwand van deze oude stedelijke structuur - De traditionele architectonische uitwerking in materiaal en detail draagt bij aan de hoge ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Lange Weistraat en binnen het historisch centrum; - De architectuurhistorische waardering heeft tevens betrekking op ouderdom en de daarbij horende uitstraling van de oorspronkelijke vierruits en zesruits schuiframen en de gevelbewerking. CHW149

Complex burgermanswoningen Feiten 1. Waardering: Hoog

2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Langerakkerweg 2 t/m 10 4. Datering: ca. 1900 – ca. 1910 Cultuurhistorische waardering De Langerakkerweg markeert de loop van de singelrand en één van de ravelijnen van de vestingwerken. Daarmee lag het tot halverwege de 19e eeuw buiten de oostelijke begrenzing van de verdedigingswerken en de stad. Stedenbouwkundig markeren de woningen aan deze straat de oostelijke stadsrand en de ingebruikname van dit gebied in het begin van de 20e eeuw . Dit is nog zichtbaar in de verhoogde ligging van de Langerakkerweg ten opzichte van het landschap aan de oostzijde van deze weg. De bebouwing heeft hier op opvallende wijze gebruik van gemaakt. Het souterrain loopt uit naar een volledige verdieping aan de oostzijde van de woningen. Voor de woningen zijn privétuinen aanwezig. De woningen in één bouwlaag op een souterrain en onder een haaks op de weg staand gebroken zadeldak hebben een grote stedenbouwkundige samenhang door hun opbouw. Onderling zijn verschillen aanwezig in detaillering en ornamentiek. De woningen zijn alle opgetrokken in traditioele bouwstijl met kenmerken van de neorenasissance, waarbij nummer 10 het meest rijk is uitgevoerd met gele verblendsteenornamentiek langs de afdekken van de dakrand en in de muizentandlijst tussen de eerste en de tweede bouwlaag.

De andere woningen hebben ornamentiek in de vorm van gepleisterde speklagen en nissen met pleisterranden. Nummer 6 en 8 zijn voorzien van inpandige portieken met fraai tegelwerk op de wanden. De woningen zijn niet in een keer gebouwd, maar verdeeld over de periode 1900 - 1910. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De woningen vormen een zichtbare markering van het ravelijn en de oostelijke singelrand door de positionering op de verhoogd gelegen weg en de massaopbouw met verloop van de zichtbare hoogte van het souterrain naar het oosten toe; - Stedenbouwkundig ensemble met van 5 woningen met voortuinen; - Markering van de ingebruikname van de buiten de singel gelegen gronden in het begin van de 20e eeuw; - Rijke en gave ornamentiek en detaillering van de decoratieve traditionele baksteenarchitectuur met kenmerken van de neorenaissance; - Bouwmassa bestaat uit één bouwlaag op een souterrain, onder een bewoonbare en

-

CHW154

haaks op de weg gelegen gebroken zadeldak; De architectonische en stedenbouwkundige uitwerking in vorm, materiaal en detail draagt bij aan de hoge ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Langerakkerweg.

Waterschapspalen Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Waterbeheer 3. Ligging: Lekdijk-oost, tussen G.J. Heuven Goedhartweg en Wal 4. Datering: 19e / begin 20e eeuw 5. Opdrachtgever: Hoogheemraadschap Krimpenerwaard en Hoogheemraadschap Lekdijk Benedendams Cultuurhistorische waardering De waterkering van Schoonhoven wordt gevormd door de zuidelijke vestingwallen van de stad, die aan de westzijde aansluiten op de Lekdijk van de Krimpenerwaard en aan de oostzijde op die van de Lopikerwaard. Op de Lekdijk staan twee zogeheten limietpalen (in de Lopikerwaard grenspalen genoemd), een vierkante gietijzeren paal en een achthoekige hardstenen paal. De palen markeren de grens tussen het toenmalige Hoogheemraadschap van de Krimpenerwaard (nu het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard) en het oostelijk gelegen voormalige Hoogheemraadschap van den Lekdijk Benedendams (later waterschap Lopikerwaard en tegenwoordig het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden). De palen maken de scheiding tussen de twee waterhuishoudingen van de beide

hoogheemraden inzichtelijk en markeren tevens het dijklichaam van de Lekdijk-oost als onderdeel in het waterbeheer en bescherming tegen de Lek. De palen hebben een grote zeldzaamheidswaarde omdat ze in het huidige systeem hun functie hebben verloren. Bij onderhoud worden de palen vaak geruimd. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Zichtbare markering van de grens tussen twee waterschappen; - Zichtbare markering van het waterbeheer; - Bestaande uit twee vrijstaande palen, van gietijzer en van steen.

CHW156

Dijkwoning Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Waterbeheer / Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Lekdijk-west 105 4. Datering: ca. 1910 Cultuurhistorische waardering De woning, opgebouwd uit een onderhuis en één bouwlaag onder een haaks op de dijk gepositioneerd zadeldak, is gelegen tegen de noordzijde van de Lekdijk. Het maakt in opbouw gebruik van het aanwezige hoogteverschil van de dijk. De vormgeving is daarmee kenmerkend voor het type dijkwoning. De woning heeft een traditionele, sobere opbouw met gepleisterde gevels Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Stedenbouwkundig kenmerkende typologie voor bouw op en nabij dijklichamen; - Woning bestaat uit een onderhuis, eerste bouwlaag en zolderverdieping onder een haaks op de weg gelegen zadeldak; - De woning versterkt de landschappelijke en stedenbouwkundige ruimtelijke kwaliteit van de Lekdijk-west.

CHW157

Complex arbeiderswoningen

Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Lekdijk-west 15 t/m 21, oneven nummers 4. Datering: ca. 1910 Cultuurhistorische waardering Het complex van arbeiderswoningen is gelegen op de Lekdijk-west, dicht tegen de stadsrand van Schoonhoven. De arbeiderswoningen staan tegen de noordzijde van de dijk en maken gebruik van het aanwezige niveauverschil van de dijk. Hier door is er sprake van een onderhuis, eerste bouwlaag en kapverdieping. Binnen de typologie hebben de woningen een opvallende materiaalkeuze, detaillering en ornamentiek. De uitvoering van de gevel in kalkzandsteen is vroeg qua datering en daarnaast tevens zeldzaam binnen de gemeente Schoonhoven. Daarnaast is een grote ornamentrijkdom aanwezig in de vorm van diamantkoppen in de dakkapellen, rode baksteenornamentiek, gestuukte raambogen, e.d. Stedenbouwkundig vormen de woningen een fraai ensemble met een symmetrische opbouw. De woningen hebben een voortuin. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Stedenbouwkundig kenmerkende typologie voor bouw op en nabij dijklichamen; - Bestaande één bouwlaag onder een evenwijdig aan de weg gelegen gebroken zadeldak op een onderhuis; - De architectonische en stedenbouwkundige uitwerking in vorm, materiaal en detail draagt bij aan de hoge ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Lekdijk-west. CHW159

Hotel Belvedère Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Bedrijvigheid 3. Ligging: Lekdijk-west 4 4. Datering: gebouwd in 1861 en sindsdien enkele malen uitgebreid 5. Opdrachtgever: Lambert van Zessen

Cultuurhistorische waardering In de 19e eeuw kwam het recreëren in opkomst. Op verschillende plekken in steden en dorpen ontstaan dan uitspanningen en hotels (herbergen) met mogelijkheden voor het nuttigen van thee/koffie, een versnapering, luxe maaltijden en enkele bijpassende activiteiten zoals spelletjes (schommels, kegelbanen, e.d.) of roeien. De ontwikkeling van een hotel past binnen dit 19e eeuwse beeld. In 1871 wordt in het hotel een leesvereniging opgericht en in 1894 krijgt het hotel zijn eerste kegelbaan. Het tweelaagse hotel met veranda heeft een karakteristieke uitstraling van een 19e eeuws hotel. Door verbouwingen heeft het pand een groot deel van de authentieke details verloren. De ligging op de voormalige kat, als onderdeel van de vestingwerken is nog steeds herkenbaar aan de verhoogde ligging ten opzichte van de Lek en de stad. Daarnaast diende de kade voor het hotel als aanlegplaats voor radarboten en thans voor andere pleziervaarten. Het gebouw heeft met name waarde als herinnering aan het ontstaan van de recreatiecultuur vanaf de 19e eeuw en als herinnering aan de Kat en de aanlegplaats voor pleziervaarten. N.B. Er is een grote samenhang met de platanen voor het hotel (CHW25).

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Als zichtbare herinnering aan de ontwikkeling van de recreatiecultuur in de 19e eeuw; - Het gebouw in twee lagen onder een zadeldak met veranda heeft een kenmerkende typologie voor recreatiebouw uit de tweede helft van de 19e eeuw; - De opvallende stedenbouwkundige positie, verhoogd tussen stad en Lek, markeert de positie van de voormalige Kat en de aanlegplaats voor pleziervaarten. CHW162

Burgermanswoning - zilversmidhuis Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing / Bedrijvigheid 3. Ligging: Lopikersingel 1 4. Datering: ca. 1900

Cultuurhistorische waardering De Lopikersingel markeert de loop van het ravelijn en de singelrand van de vestingwerken. Daarmee lag het tot halverwege de 19e eeuw buiten de oostelijke begrenzing van de verdedigingswerken en de stad. Stedenbouwkundig markeren de woningen aan deze straat de oostelijke stadsrand en de ingebruikname van dit gebied in het begin van de 20e eeuw. Dit is nog zichtbaar in de verhoogde ligging van de Lopikersingel ten opzichte van het landschap aan de zuidoostzijde van deze weg. De bebouwing heeft hier op opvallende wijze gebruik van gemaakt. Het souterrain loopt uit naar een (bijna) volledige verdieping aan de zuidoostzijde van de woning. Voor de woning is een privé-tuin aanwezig. De woning in één bouwlaag op een souterrain en onder een haaks op de weg staand gebroken zadeldak heeft stijlkenmerken van de traditionele baksteenarchitectuur met verfijnde baksteenornamentiek. Het vormt een stedenbouwkundig ensemble met de Lopikersingel 3 t/m 9 (oneven nummers). Alhoewel deze woningen in een andere bouwstijl zijn opgetrokken, komen de massa’s in grote mate overeen. Alle woningen hebben een voortuin en verspringen ten opzichte van elkaar. De woning heeft dienst gedaan als zilversmidshuis. Waarbij de smederij in een apart gebouw in de achtertuin was gevestigd.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De woning vormt een zichtbare markering van het ravelijn en de oostelijke singelrand door de positionering op de verhoogd gelegen weg en de architectonische vormgeving met verloop van het souterrain naar het zuidoosten toe; - De woning is onderdeel van een stedenbouwkundig ensemble met van 5 woningen met voortuinen; - Markering van de ingebruikname van de buiten de singel gelegen gronden in het begin van de 20e eeuw; - Hoogwaardige detaillering van de Traditionele baksteenarchitectuur. - Bouwmassa bestaat uit één bouwlaag op een souterrain, onder een bewoonbare en haaks op de weg gelegen gebroken zadeldak; - De architectonische en stedenbouwkundige uitwerking in vorm, materiaal en detail draagt bij aan de hoge ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Lopikersingel. CHW163

Stoomzuivelfabriek

Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Bedrijvigheid 3. Ligging: Lopikersingel 11a en 11b 4. Datering: 1901 5. Opdrachtgever: Gebroeders Ooms Cultuurhistorische waardering In 1901 richtte de gebroeders P.A.A. Ooms en W. Ooms een stoomzuivelfabriek op aan de Lopikersingel. Deze fabriek die geheel volgens de laatste technologieën was ingericht moest al in 1909 het faillissement aanvragen. Het bestond destijds uit een dienstwoning en het markante gebouw met haaks op de weg gelegen zadeldak. In 1910 werden beide gebouwen gekocht door L. Klussmann uit Oost – Friesland. Het beheer van de fabriek ging over op NV melkfabriek Consus. Maar ook dit bedrijf was geen lang leven beschoren. In 1913 ging het wederom failliet. Het kwam toen in handen van de NV Rotterdamse melkinrichting. Zij bouwden in 1916 achter de fabriek een grotere hal aan. In 1927 kwam de fabriek in handen van de Amilko. Zij breidde verder uit met een vergroot magazijn, een tankgebouw en melklokaal. In de jaren ’50 en ’60 van de twintigste eeuw werden er nog veranderingen en uitbreidingen aan verschillende delen van de fabriek uitgevoerd. De fabriek heeft tot 1976 dienst gedaan. Daarna is het in gebruik genomen als gebruiksverzamelgebouw. De melkfabriek heeft een complexe opbouw, die karakteristiek is voor een gegroeid vroeg 20e-eeuws fabrieksgebouw. De gevels zijn opgetrokken in traditionele baksteenarchitectuur.

Door de tijd heen is er veel verbouwd en veranderd aan de gevels, hierdoor hebben deze een deel van hun waarden verloren. De fabriek heeft met name waarden als herinnering aan de ontwikkeling van de grootschalige de bedrijvigheid in Schoonhoven en als vroeg 20e-eeuws fabrieksgebouw langs de oostelijke stadsrand van Schoonhoven. De karakteristieke vormgeving is daarvan de tastbare herinnering. Er is sprake van een zekere zeldzaamheidswaarde omdat de meeste fabrieken uit deze periode gesloopt zijn. N.B. Nader onderzoek zou in kaart moeten brengen welke onderdelen van hoge cultuurhistorische waarde zijn en welke onderdelen een indifferente cultuurhistorische waarden hebben.

Ruimtelijke karakteristiek / waardering - De melkfabriek heeft een samengestelde massaopbouw in maximaal drie bouwlagen onder een kap met een variërende nokrichting; - Zichtbare herinnering aan de ontwikkeling van grootschalige bedrijvigheid in Schoonhoven; - Zichtbare herinnering aan de bedrijvigheid langs de oostelijke stadsrand van Schoonhoven; - Herkenbare typologie voor een vroeg 20e-eeuws fabrieksgebouw. CHW164

Burgermanswoning Feiten 1. Waardering: Middelhoog 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Lopikersingel 3 4. Datering: ca. 1910 - 1920 Cultuurhistorische waardering De Lopikersingel markeert de loop van het ravelijn en de singelrand van de vestingwerken. Daarmee lag het tot halverwege de 19e eeuw buiten de oostelijke begrenzing van de verdedigingswerken en de stad. Stedenbouwkundig markeren de woningen aan deze straat de oostelijke stadsrand en de ingebruikname van dit gebied in het begin van de 20e eeuw. Dit is nog zichtbaar in de verhoogde ligging van de Lopikersingel ten opzichte van het landschap aan de zuidoostzijde van deze weg. De bebouwing heeft hier op opvallende wijze gebruik van gemaakt. Het souterrain loopt uit naar een (bijna) volledige verdieping aan de zuidoostzijde van de woning. Voor de woning is een privé-tuin aanwezig. De woning, in twee bouwlagen op een souterrain en onder een haaks op de weg staand gebroken zadeldak met voorschild, heeft stijlkenmerken overgangsarchitectuur en de vroeg moderne bouwstijlen. Het vormt een stedenbouwkundig ensemble met de Lopikersingel 1, 5 t/m 9 (oneven nummers). Alhoewel deze woningen in een andere bouwstijl zijn opgetrokken, komen de massa’s in grote mate overeen. Alle woningen hebben een voortuin en verspringen ten opzichte van elkaar. N.B.

De beëindiging van de gevel met kantpannen lijkt een latere aanpassing.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De woning vormt een zichtbare markering van het ravelijn en de oostelijke singelrand door de positionering op de verhoogd gelegen weg en de architectonische vormgeving met verloop van het souterrain naar het zuidoosten toe; - De woning is onderdeel van een stedenbouwkundig ensemble met van 5 woningen met voortuinen; - Markering van de ingebruikname van de buiten de singel gelegen gronden in het begin van de 20e eeuw; - Hoogwaardige detaillering van de sobere vroeg moderne baksteenarchitectuur. - Bouwmassa bestaat uit twee bouwlagen op een souterrain, onder een bewoonbare en haaks op de weg gelegen gebroken zadeldak met voorschild; - De architectonische en stedenbouwkundige uitwerking in vorm, materiaal en detail draagt bij aan de hoge ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Lopikersingel. CHW165

Burgermanswoning Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Lopikersingel 5 4. Datering: ca. 1900, met vervangende voorgevel uit 1927 Cultuurhistorische waardering De Lopikersingel markeert de loop van het ravelijn en de singelrand van de vestingwerken. Daarmee lag het tot halverwege de 19e eeuw buiten de oostelijke begrenzing van de verdedigingswerken en de stad. Stedenbouwkundig markeren de woningen aan deze straat de oostelijke stadsrand en de ingebruikname van dit gebied in het begin van de 20e eeuw. Dit is nog zichtbaar in de verhoogde ligging van de Lopikersingel ten opzichte van het landschap aan de zuidoostzijde van deze weg. De bebouwing heeft hier op opvallende wijze gebruik van gemaakt. Het souterrain loopt uit naar een (bijna) volledige verdieping aan de zuidoostzijde van de woning. Voor de woning is een privé-tuin aanwezig. De woning in twee bouwlagen op een souterrain en onder een haaks op de weg staand zadeldak met voorschild heeft stijlkenmerken overgangsarchitectuur en de vroeg

modernere bouwstijlen. Het vormt een stedenbouwkundig ensemble met de Lopikersingel 1, 3, 7 en 9. Alhoewel deze woningen in een andere bouwstijl zijn opgetrokken, komen de massa’s in grote mate overeen. Alle woningen hebben een voortuin en verspringen ten opzichte van elkaar. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De woning vormt een zichtbare markering van het ravelijn en de oostelijke singelrand door de positionering op de verhoogd gelegen weg en de architectonische vormgeving met verloop van het souterrain naar het zuidoosten toe; - De woning is onderdeel van een stedenbouwkundig ensemble met van 5 woningen met voortuinen; - Markering van de ingebruikname van de buiten de singel gelegen gronden in het begin van de 20e eeuw; - Verfijnde detaillering van de decoratieve baksteenarchitectuur in sobere vroeg moderne stijl. - Bouwmassa bestaat uit twee bouwlagen op een souterrain, onder een haaks op de weg gelegen zadeldak met voorschild; - De architectonische en stedenbouwkundige uitwerking in vorm, materiaal en detail draagt bij aan de hoge ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Lopikersingel. CHW166

Burgermanswoning Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Lopikersingel 7 4. Datering: 1899 Cultuurhistorische waardering De Lopikersingel markeert de loop van het ravelijn en de singelrand van de vestingwerken. Daarmee lag het tot halverwege de 19e eeuw buiten de oostelijke begrenzing van de verdedigingswerken en de stad. Stedenbouwkundig markeren de woningen aan deze straat de oostelijke stadsrand en de ingebruikname van dit gebied in het begin van de 20e eeuw. Dit is nog zichtbaar in de verhoogde ligging van de Lopikersingel ten opzichte van

het landschap aan de zuidoostzijde van deze weg. De bebouwing heeft hier op opvallende wijze gebruik van gemaakt. Het souterrain loopt uit naar een (bijna) volledige verdieping aan de zuidoostzijde van de woning. Voor de woning is een privé-tuin aanwezig. De woning in één bouwlaag op een souterrain en een haaks op de weg staand zadeldak achter een klokgevel is uitgewerkt in traditionele baksteenarchitectuur. Met name de geprofileerde kroonlijst vraagt de aandacht. Op deze lijst staat het jaartal 1899. De woning vormt een stedenbouwkundig ensemble met de Lopikersingel 1, 5 t/m 9 (oneven nummers). Alhoewel deze woningen in een andere bouwstijl zijn opgetrokken, komen de massa’s in grote mate overeen. Alle woningen hebben een voortuin en verspringen ten opzichte van elkaar.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De woning vormt een zichtbare markering van het ravelijn en de oostelijke singelrand door de positionering op de verhoogd gelegen weg en de architectonische vormgeving met verloop van het souterrain naar het zuidoosten toe; - De woning is onderdeel van een stedenbouwkundig ensemble met van 5 woningen met voortuinen; - Markering van de ingebruikname van de buiten de singel gelegen gronden in het begin van de 20e eeuw; - De rijke ornamentiek van de kroonlijst en de verder sobere uitwerking van de traditionele baksteenarchitectuur; - Bouwmassa bestaat uit één bouwlaag op een souterrain, onder een bewoonbare en haaks op de weg gelegen zadeldak; - De architectonische en stedenbouwkundige uitwerking in vorm, materiaal en detail draagt bij aan de hoge ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Lopikersingel. CHW167

Burgermanswoning Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Lopikersingel 9 4. Datering: ca. 1900

Cultuurhistorische waardering De Lopikersingel markeert de loop van het ravelijn en de singelrand van de vestingwerken. Daarmee lag het tot halverwege de 19e eeuw buiten de oostelijke begrenzing van de verdedigingswerken en de stad. Stedenbouwkundig markeren de woningen aan deze straat de oostelijke stadsrand en de ingebruikname van dit gebied in het begin van de 20e eeuw. Dit is nog zichtbaar in de verhoogde ligging van de Lopikersingel ten opzichte van het landschap aan de zuidoostzijde van deze weg. De bebouwing heeft hier op opvallende wijze gebruik van gemaakt. Het souterrain loopt uit naar een (bijna) volledige verdieping aan de zuidoostzijde van de woning. Voor de woning is een privé-tuinen aanwezig. De woning in één bouwlaag op een souterrain en een haaks op de weg staand gebroken schilddak achter een onvolledige lijstgevel is uitgewerkt in traditionele baksteenarchitectuur. Met name de geprofileerde kroonlijst vraagt de aandacht. De woning vormt een stedenbouwkundig ensemble met de Lopikersingel 1 t/m 7 (oneven nummers). Alhoewel deze woningen in een andere bouwstijl zijn opgetrokken, komen de massa’s in grote mate overeen. Alle woningen hebben een voortuin en verspringen ten opzichte van elkaar.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De woning vormt een zichtbare markering van het ravelijn en de oostelijke singelrand door de positionering op de verhoogd gelegen weg en de architectonische vormgeving met verloop van het souterrain naar het zuidoosten toe; - De woning is onderdeel van een stedenbouwkundig ensemble met van 5 woningen met voortuinen; - Markering van de ingebruikname van de buiten de singel gelegen gronden in het begin van de 20e eeuw; - Sobere ornamentiek en detaillering van de traditionele baksteenarchitectuur; - Bouwmassa bestaat uit één bouwlaag op een souterrain, onder een bewoonbare en haaks op de weg gelegen gebroken schilddak; - De architectonische en stedenbouwkundige uitwerking in vorm, materiaal en detail draagt bij aan de hoge ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van de Lopikersingel. CHW169

Woonhuis – Winkel Feiten

1. 2. 3. 4.

Waardering: Hoog Thema: Bedrijvigheid Ligging: Lopikerstraat 16 18 Datering: 1884

Cultuurhistorische waardering De Lopikerstraat heeft zich in de afgelopen eeuwen ontwikkeld tot een straat met een hoge concentratie aan bedrijven en winkels. De straat heeft evenals de overige delen van het historisch centrum, een overwegend perceelsgewijze opbouw. Het betreffende pand is markant gelegen op de hoek van de Babokkenstraat/Lopikerstraat. De maat en schaal van het pand is enigszins afwijkend aan de bebouwing in de directe omgeving. Het telt drie bouwlagen onder een bewoonbare kap. Het pand is ooit opgericht als een kantoor met daarboven een woning. Het Eclectische pand heeft een rijke detaillering en ornamentiek, die met name terug te vinden is in de omlijsting van de kozijnen, de kroonlijst, de winkelpui en de geperste zinken dakkapellen. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Het pand heeft een grote schaal bestaande uit drie bouwlagen onder een afgeknot schilddak; - De schaal ondersteunt het karakter van de markante hoekligging en de perceelsgewijze opbouw van de straat; - De gave hoofdvorm en rijke ornamentiek dragen in hoge mate bij aan de ruimtelijke kwaliteit van de Lopikerstraat; - De functie vormt een zichtbare herinnering aan de ontwikkeling van de Lopikerstraat tot een straat met een hoge concentratie van bedrijvigheid. CHW170

Woonhuis – Winkel Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel gemeentelijk monument 2. Thema: Bedrijvigheid 3. Ligging: Lopikerstraat 23 4. Datering: ca. 1885

Cultuurhistorische waardering De Lopikerstraat heeft zich in de afgelopen eeuwen ontwikkeld tot een straat met een hoge concentratie aan bedrijven en winkels. De straat heeft evenals de overige delen van het historisch centrum, een overwegend perceelsgewijze opbouw. Het betreffende pand maakt onderdeel uit van de gesloten straatwand van de Lopikerstraat. De maat en schaal van het pand sluit naadloos aan op de bebouwing in de directe omgeving. Het in Eclecticistische stijl opgetrokken pand telt twee bouwlagen onder een zadeldak met voorschild. De winkelfunctie is duidelijk afleesbaar uit de aanwezige winkelpui in dezelfde stijl als de rest van het pand. Deze heeft een zekere zeldzaamheidswaarde. Zowel de winkelpui als de bovengelegen gevel hebben een zeer rijke detaillering en ornamentiek, die met name terug te vinden is in de omlijsting van de kozijnen, de kroonlijst en in de winkelpui. N.B. het verdient aanbeveling de winkelpui vrij te maken van panelen die de bovenlichten dichtzetten.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Het pand heeft een opbouw met twee bouwlagen onder een zadeldak met voorschild; - De schaal ondersteunt het karakter van de perceelsgewijze opbouw van de straat; - De gave hoofdvorm en rijke ornamentiek dragen in hoge mate bij aan de ruimtelijke kwaliteit van de Lopikerstraat; - De pui verdient evenals de rijke ornamentiek extra aandacht vanwege de zekere mate van zeldzaamheid van deze gevelelementen; - De functie vormt een zichtbare herinnering aan de ontwikkeling van de Lopikerstraat tot een straat met een hoge concentratie van bedrijvigheid. CHW171

Woonhuis – Winkel Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Bedrijvigheid 3. Ligging: Lopikerstraat 24 4. Datering: ca. 1900

Cultuurhistorische waardering De Lopikerstraat heeft zich in de afgelopen eeuwen ontwikkeld tot een straat met een hoge concentratie aan bedrijven en winkels. De straat heeft evenals de overige delen van het historisch centrum, een overwegend perceelsgewijze opbouw. Het betreffende pand maakt onderdeel uit van de gesloten straatwand van de Lopikerstraat. De maat en schaal van het pand sluit naadloos aan op de bebouwing in de directe omgeving. Het in traditionele stijl opgetrokken pand telt drie bouwlagen onder een zadeldak met voorschild. De winkelfunctie is duidelijk afleesbaar uit de aanwezige winkelpui. Opvallend aan deze pui is de gescheiden opgang voor winkel en woonhuis, waardoor een duidelijke functiescheiding uit de gevel afleesbaar is. Stedenbouwkundig is het pand tevens relevant door zijn ligging aan de noordzijde van de straat. De gevel ligt evenwijdig aan de Lopikerstraat, maar het pand daarachter heeft een noordoost oriëntatie en loopt schuin weg. Dit is een verwijzing naar oudere structuren en derhalve van belang voor de ontwikkelingsgeschiedenis van de Lopikerstraat en Schoonhoven. Mogelijk bevat het gebouw bouwhistorische waarden.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Het pand heeft een opbouw met drie bouwlagen onder een zadeldak met voorschild; - De schaal ondersteunt het karakter van de perceelsgewijze opbouw van de straat; - De gave hoofdvorm en de winkelpui dragen in hoge mate bij aan de ruimtelijke kwaliteit van de Lopikerstraat; - De stedenbouwkundige ligging met een van het straatprofiel afwijkende oriëntatie draagt bij aan de historische afleesbaarheid van het centrum; - De pui verdient extra aandacht vanwege de zekere mate van zeldzaamheid van deze gevelelementen; - De functie vormt een zichtbare herinnering aan de ontwikkeling van de Lopikerstraat tot een straat met een hoge concentratie van bedrijvigheid. CHW175

Woonhuis – Winkel Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel gemeentelijk monument 2. Thema: Bedrijvigheid

3. Ligging: Lopikerstraat 35 4. Datering: vermoedelijk 18e eeuw Cultuurhistorische waardering De Lopikerstraat heeft zich in de afgelopen eeuwen ontwikkeld tot een straat met een hoge concentratie aan bedrijven en winkels. De straat heeft evenals de overige delen van het historisch centrum, een overwegend perceelsgewijze opbouw. Het betreffende pand is markant gelegen op de hoek van de Lange Weistraat / Lopikerstraat. De stedenbouwkundige situatie is ter plaatse zo ontstaan dat het pand qua oriëntatie een afwijking richting het zuidwesten vertoont ten opzichte van de gevel aan de Lopikerstraat. De is het gevolg van de door de loop van de Zevender beïnvloedde straatinrichting van de Lange Weistraat. Derhalve is het pand van belang voor de ontwikkelingsgeschiedenis van de Lopikerstraat, Lange Weistraat en Schoonhoven in het algemeen. De maat en schaal van het pand sluit naadloos aan op de bebouwing in de directe omgeving. Het in traditionele stijl opgetrokken pand met een klokgevel huisvest een tweelaagse bouw met een zadeldak en klein voorschild. De winkelfunctie is duidelijk afleesbaar uit de aanwezige winkelpui. Het pand heeft mogelijk een 18e eeuwse kern en heeft een rijke ornamentiek die terug te vinden is in met name de zware lijst op de klokgevel.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Het pand heeft een opbouw met twee bouwlagen onder een zadeldak met voorschild; - De schaal ondersteunt het karakter van de perceelsgewijze opbouw van de straat; - De stedenbouwkundige ligging op de hoek van de Lange Weistraat en de Lopikerstraat met afwijkende oriëntatie van de massa ten opzichte van de gevel draagt bij aan de historische afleesbaarheid van het centrum; - De ouderdom en bijbehorende gave hoofdvorm en winkelpui dragen in hoge mate bij aan de ruimtelijke kwaliteit van de Lopikerstraat; - De functie vormt een zichtbare herinnering aan de ontwikkeling van de Lopikerstraat tot een straat met een hoge concentratie van bedrijvigheid. CHW180

Woonhuis – Winkel

Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Bedrijvigheid 3. Ligging: Lopikerstraat 6 4. Datering: laatste kwart 19e eeuw Cultuurhistorische waardering De Lopikerstraat heeft zich in de afgelopen eeuwen ontwikkeld tot een straat met een hoge concentratie aan bedrijven en winkels. De straat heeft evenals de overige delen van het historisch centrum, een overwegend perceelsgewijze opbouw. Het betreffende pand maakt onderdeel uit van de straatwand van de Lopikerstraat. De maat en schaal van het pand sluiten naadloos aan op de bebouwing in de directe omgeving. Het telt twee bouwlagen onder een bewoonbare kap. Het Eclectische pand heeft een rijke detaillering en ornamentiek, die met name terug te vinden is in de omlijsting van de kozijnen, de kroonlijst en de winkelpui. N.B. Het pand op de eerste bouwlaag inpandig samengevoegd met het naastgelegen pand, nr. 2. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Het pand bestaat uit twee bouwlagen onder een afgeknot schilddak; - De schaal en architectonische uitwerking ondersteunen de perceelsgewijze opbouw van de straat; - De gave hoofdvorm en rijke ornamentiek dragen in hoge mate bij aan de ruimtelijke kwaliteit van de Lopikerstraat; - De functie vormt een zichtbare herinnering aan de ontwikkeling van de Lopikerstraat tot een straat met een hoge concentratie van bedrijvigheid. CHW181

Woonhuis – Zilversmidshuis Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Bedrijvigheid 3. Ligging: Lopikerstraat 61 4. Datering: laatste kwart 19e eeuw

Cultuurhistorische waardering De Lopikerstraat heeft zich in de afgelopen eeuwen ontwikkeld tot een straat met een hoge concentratie aan bedrijven en winkels. Dit deel van de straat heeft een overwegend complexgewijze opbouw met ensembles van gelijksoortige woningen. Het betreffende pand maakt onderdeel uit van dit ensemble tussen nr. 61 en nr. 75 (oneven nummers), die samen de straatwand van dit deel van de Lopikerstraat bepalen. De woningen zijn aan het einde van de 19e eeuw, na het dempen van de gracht, gebouwd op de Lopikerbarrière. De verzakking aan de linkerzijde van het pand verwijst vermoedelijk naar de positie van de voormalige ophaalbrug in de barrière. De woning in traditionele bouwstijl is sober vormgegeven. In de 20e eeuw werd in de achtertuin een zilversmederij gesticht door de A.J. Driesen. De smederij is vanaf de Wal zichtbaar op het achterterrein.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Het gebouw is opgebouwd in twee bouwlagen onder een schilddak; - De woning markeert de positie van de voormalige Lopikerbarrière en de positie van de ophaalbrug daarin; - De woning is qua maat, schaal en detaillering onderdeel van het stedenbouwkundig ensemble langs dit deel van de Lopikerstraat; - De zilversmederij in de achtertuin draagt bij aan de levendige geschiedenis van de zilversmederijen in de stad; - De woning annex zilversmederij draagt door zijn architectonische uitwerking bij aan de ruimtelijke kwaliteit langs de Lopikerstraat en op de Wal. CHW184

Woonhuis – Winkel Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel gemeentelijk monument 2. Thema: Bedrijvigheid 3. Ligging: Lopikerstraat 7 4. Datering: ca. 1900 Cultuurhistorische waardering De Lopikerstraat heeft zich in de afgelopen eeuwen ontwikkeld tot een straat met een hoge

concentratie aan bedrijven en winkels. De straat heeft evenals de overige delen van het historisch centrum, een overwegend perceelsgewijze opbouw. Het betreffende pand is markant gelegen op de hoek van de Korte Weistraat/Lopikerstraat. Architectonisch is deze positie versterkt door de afgeschuinde hoek op de eerste bouwlaag, die tevens plaats biedt aan de entree van de winkel. De maat en schaal van het pand sluit aan op de bebouwing in de directe omgeving, alhoewel er wel sprake is van een verzwaring door de twee ruime bouwlagen met afgeknot schilddak. Het pand met kenmerken van de neorenaissance heeft een rijke detaillering en ornamentiek, die met name terug te vinden is in de omlijsting van de kozijnen, de kroonlijst, de rijk geornamenteerde winkelpui. Deze pui is met door de hoekligging zeldzaam te noemen.

Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Het pand heeft een grote schaal bestaande uit twee ruime bouwlagen onder een afgeknot schilddak; - De schaal en architectuur ondersteunen het karakter van de markante hoekligging en de perceelsgewijze opbouw van de straat; - De gave hoofdvorm en rijke ornamentiek dragen in hoge mate bij aan de ruimtelijke kwaliteit van de Lopikerstraat; - De functie vormt een zichtbare herinnering aan de ontwikkeling van de Lopikerstraat tot een straat met een hoge concentratie van bedrijvigheid; - De zeer fraai geornamenteerde winkelpui verdient vanwege de relatieve zeldzaamheid extra aandacht. CHW185

Woonhuis – Winkel Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Bedrijvigheid 3. Ligging: Lopikerstraat 8 4. Datering: ca. 1885 Cultuurhistorische waardering De Lopikerstraat heeft zich in de afgelopen eeuwen ontwikkeld tot een straat met een hoge concentratie aan bedrijven en winkels. De straat heeft evenals de overige delen van het

historisch centrum, een overwegend perceelsgewijze opbouw. Het betreffende pand maakt onderdeel uit van de gesloten straatwand van de Lopikerstraat. De maat en schaal van het pand sluit naadloos aan op de bebouwing in de directe omgeving. Het in Eclecticistische stijl opgetrokken pand telt twee bouwlagen onder een zadeldak met voorschild. De winkelfunctie is duidelijk afleesbaar uit de aanwezige winkelpui in dezelfde stijl als de rest van het pand. Zowel de winkelpui als de bovengelegen gevel hebben een rijke detaillering en ornamentiek, die met name terug te vinden is in de geveluitwerking en de kroonlijst. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Het pand heeft een opbouw met twee bouwlagen onder een zadeldak met voorschild; - De schaal ondersteunt het karakter van de perceelsgewijze opbouw van de straat; - De gave hoofdvorm en rijke ornamentiek dragen bij aan de ruimtelijke kwaliteit van de Lopikerstraat; - De functie vormt een zichtbare herinnering aan de ontwikkeling van de Lopikerstraat tot een straat met een hoge concentratie van bedrijvigheid. CHW186

Woonhuis – Zilversmidshuis Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Bedrijvigheid 3. Ligging: Lopikerweg 20 4. Datering: ca. 1910 Cultuurhistorische waardering De Lopikerweg is een karakteristiek polderlint gelegen langs de Zevender en vormt de historische verbinding met de gemeente Lopik. De weg, die buiten de oostelijke vestingwallen van de stad was gelegen, werd pas aan het begin van de 20e eeuw in gebruik genomen. De woningen langs de Lopikerweg hebben alle een ruime voortuin. De woning met de bijbehorende zilverwerkplaats heeft een markante ligging langs de oostelijke stadsrand van Schoonhoven. De combinatie van de woning met een werkplaats in dezelfde schaal en uitwerking is zeldzaam te noemen, waarbij deze typologie een zichtbare herinnering vormt aan het dubbele gebruik van gebouwen.

De woning en werkplaats in traditionele bouwstijl met klokgevel zijn opgetrokken in één bouwlaag onder een mansardekap. Ze zijn in hoofdvorm en detaillering nog nagenoeg gaaf met uitzondering van de invulling van de kozijnen. De voormalige zilversmederij met bovengelegen opslag is een herinnering aan de zilversmederijen in Schoonhoven. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - De woning en werkplaats zijn beide opgetrokken in één bouwlaag onder een mansardekap; - De twee grotendeels identieke panden versterken de ruimtelijke kwaliteit van de Lopikerweg door hun opbouw, samenhang en gaafheid; - De panden vormen een zichtbare verwijzing van de zilversmidcultuur in Schoonhoven; - De gebouwen markeren de oostelijke stadsrand en de ingebruikname van het gebied buiten de stad in de 20e eeuw. CHW187

Boerderijcomplex Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Middeleeuwse ontginningen 3. Ligging: Lopikerweg 60 4. Datering: tweede helft 19e eeuw Cultuurhistorische waardering De Lopikerweg is een karakteristiek polderlint gelegen langs de Zevender en vormt de historische verbinding met de gemeente Lopik. Dit deel van de Lopikerweg dat ten oosten van de G.J. van Heuven Goedhartweg ligt, heeft een agrarisch karakter met een groot aantal boerderijen. De betreffende boerderij bestaat uit een samenstel van hoofdgebouw, bijgebouw, hooiberg, bescheiden laanbeplanting en een boomgaard. De langhuisboerderij met een traditionele vormgeving is zelf vrij sober in architectonische uitwerking. De decoratie bestaat voornamelijk uit de gesneden windveren en een dakmakelaar. Verder is de boerderij ambachtelijk gedetailleerd, passend bij bouwperiode van de boerderij. De melkkelder is aan de oostzijde van de gevel zichtbaar. De overige geveldelen zijn ook nagenoeg gaaf.

De waterlopen, boerderij met bijgebouwen en hooiberg en boomgaarden vormen een zeldzaam geworden agrarisch ensemble in de polders rondom Schoonhoven en is derhalve van cultuurhistorische waarde. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Ensemble van hoofdgebouw en in het verlengde daarvan geplaatste bijgebouwen en een hooiberg; - Boerderij in een bouwlaag onder een zadeldak, haaks op de weg gelegen, geornamenteerd met gesneden dakmakelaars en windveren; - Voortuin met hoogstam fruitbomen; - Bescheiden beplanting (laanbeplanting) langs de oprit van de boerderij; - Terrein ter rechter(oost) zijde geflankeerd door een perceel met hoogstam fruitbomen; - Terreinen gelegen tussen de waterlopen van de opstrekkende kavels; - Het ensemble versterkt de ruimtelijke kwaliteit van dit deel van de Lopikerweg. CHW188

Boerderijcomplex Feiten 1. Waardering: Hoog 2. Thema: Middeleeuwse ontginningen 3. Ligging: Lopikerweg 68 – 70 4. Datering: 1849 5. Opdrachtgever: Familie Lazonder Cultuurhistorische waardering De Lopikerweg is een karakteristiek polderlint gelegen langs de Zevender en vormt de historische verbinding met de gemeente Lopik. Dit deel van de Lopikerweg dat ten oosten van de G.J. van Heuven Goedhartweg ligt, heeft een agrarisch karakter met een groot aantal boerderijen. De langhuisboerderij ligt iets schuin gepositioneerd in de bocht van de Lopikerweg, waarbij ook sprake is van een voortuin. Het complex bestaat uit een samenstelsel van een dwars achter de boerderij gelegen bijgebouw, hooiberg en een boomgaard ten oosten van het hoofdhuis (in de oksel van het hoofdhuis en het bijgebouw). Qua architectonische uitwerking is de boerderij vrij sober vormgegeven in traditionele bouw. Er is sprake van

fraaie ambachtelijke details zoals het vlechtwerk in de topgevel. De architectuur is enigszins aangetast door aanpassingen van de oorspronkelijke kozijnen. Een herinneringssteen in de topgevel verwijst naar de opdrachtgever en het bouwjaar. De boerderij met bijgebouwen, hooiberg en boomgaard vormt een zeldzaam geworden agrarisch ensemble in de polders rondom Schoonhoven en is derhalve van cultuurhistorische waarde. De waarde zit tevens in de ouderdom van de boerderij. Het betreft een van de eerste boerderijen tussen Zevender (vijftienhoven) en Schoonhoven. Ruimtelijke karakteristiek / Waardering - Ensemble van hoofdgebouw en haaks daarop geplaatste bijgebouwen en een hooiberg; - Boerderij in een bouwlaag onder een zadeldak, haaks op de weg gelegen. - Zijtuin met hoogstam fruitbomen; - Terreinen gelegen tussen de waterlopen van de opstrekkende kavels; - Het ensemble versterkt de ruimtelijke kwaliteit van dit deel van de Lopikerweg. CHW189

Burgermanswoning Feiten 1. Waardering: Hoog, potentieel monument 2. Thema: Nederzettingen, stadsontwikkeling en bebouwing 3. Ligging: Molenstraat 14 4. Datering: ca. 1900 Cultuurhistorische waardering De smalle Molenstraat (tot in de 19e eeuw onderdeel van Den Es, de Nes?) bestaat uit een aaneengesloten rij met woningen die perceelsgewijs zijn ontwikkeld. De gevels vormen een laat 19e-eeuws / vroeg 20e-eeuws ensemble van burgermanswoningen en kleine winkels/pakhuizen. De burgermanswoning in twee bouwlagen onder een haaks op de straat gelegen zadeldak met voorschild heeft kenmerken van de neorenaissance. De ornamentiek en detaillering is van hoge kwaliteit, zoals de strekse bogen boven de kozijnen, de geglazuurde keramische tegels in de boogvelden, de dakkapel en de als kroonlijst behandelde gootlijst. De architectuur is zeer gaaf bewaard gebleven.