CConstaterende datKrimpenerwaard
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3. Opgavennotitie Actualisatie Omgevingsvisie Krimpenerwaard

Raadsvergadering 3 november 2026, gemeente KrimpenerwaardBij agendapunt: (H) Omgevingsvisie: Procesleidraad en Participatieplan13.091 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Daarbij spelen onder meer vraagstukken rond waterpeilen, landbouwkundig gebruik, woningbouw, natuurontwikkeling en klimaatadaptatie een belangrijke rol. De uitdaging is om te komen tot een toekomstbestendige inrichting en beheer van zowel het lan- delijk gebied als de kernen, passend bij de draagkracht van het bodem - en wa- tersysteem. Daarbij vraagt ook de aanleg, vervanging en het be heer van de openbare ruimte om oplossingen die op lange termijn robuust, uitvoerbaar en betaalbaar zijn. Bijlage: Wat is er veranderd sinds de vaststelling van de omgevingsvisie? 30 Bijlage: Wat is er veranderd sinds de vast- stelling van de omgevingsvisie? In deze bijlage worden de belangrijkste veranderingen beschreven die zich sinds de vaststelling van de Omgevingsvisie Krimpenerwaard in 2021 hebben voorgedaan. Achtereenvolgens wordt ingegaan op het T oekomstperspectief Vitaal Krimpenerwaard, het Integraal Beleidskader Sociaal Domein, nieuwe be- leidskaders, relevante trends en ontwikkelingen, bestuurlijke accenten en in- zichten vanuit de gemeentelijke organisatie. Per onderwerp wordt aangegeven wat dit betekent voor de actualisatie van de omgevingsvisie.

Daarbij wordt on- derscheid gemaakt tussen: • Behouden: actueel en breed gedragen onderdeel van de huidige omge- vingsvisie; • Actualiseren: actueel onderdeel dat aanpassing vraagt door nieuwe ontwikkelingen, beleid of inzichten; • Herijken: onderdeel waarvoor een herontwikkeling van de huidige koers in de omgevingsvisie nodig is; • T oevoegen: onderwerp dat ontbreekt in de huidige omgevingsvisie, maar wel aandacht vraagt in de actualisatie. Deze indeling maakt inzichtelijk welke onderdelen van de huidige omgevingsvi- sie ongewijzigd kunnen blijven en waar actualisatie, aanvulling of herijking no- dig is. 1. T oekomstperspectief Vitaal Krimpenerwaard In 2023 heeft de gemeenteraad het T oekomstperspectief Vitaal Krimpener- waard vastgesteld. Dit toekomstperspectief formuleert een integrale ambitie voor de gemeente, waarbij vitaliteit van inwoners en gemeenschappen (wonen en leven & ondernemen en leren) en een vitaal buitengebied (landbouw, natuur, recreatie en water) centraal staan. Daarmee vormt het toekomstperspectief een belangrijke aanvulling op de huidige omgevingsvisie. Waar de huidige om- gevingsvisie vooral bestaat uit thematische speerpunten, ontbreekt een over- koepelend integraal strategisch toekomstbeeld.

H et Toekomstperspectief biedt een meer samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving en de onderlinge relaties tussen maatschappelijke, economische en ruimtelijke ontwikkelingen. Het T oekomstperspectief Vitaal Krimpenerwaard kan daarom dienen als een belangrijke bouwsteen voor de actualisatie van de omgevingsvi- sie. Actie voor actualisatie omgevingsvisie: T oevoegen - T oekomstperspectief Vitaal Krim- penerwaard benutten als bouwsteen voor een actueel integraal strategisch toekomst- beeld voor de fysieke leefomgeving.

Bijlage: Wat is er veranderd sinds de vaststelling van de omgevingsvisie? 31 2. Integraal B eleidskader Sociaal Domein De gemeenteraad heeft in 2021 het Integraal Beleidskader Sociaal Domein vastgesteld. In 2025 is dit beleidskader geactualiseerd met een addendum. Ge- zamenlijk vormen deze documenten het strategische kader voor het sociaal do- mein van de gemeente. Het Integraal Beleidskader Sociaal Domein en de omgevingsvisie kunnen wor- den beschouwd als de twee strategische pijlers onder het gemeentelijk beleid. Waar het Integraal Beleidskader richting geeft aan maatschappelijke ontwikke- lingen en sociale opgaven, geeft de omgevingsvisie richting aan de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Beide domeinen zijn nauw met elkaar verbonden. Maatschappelijke ontwikkelingen zoals vergrijzing, toenemende zorgvraag, in- dividualisering, eenzaamheid en bestaansonzekerheid he bben invloed op de manier waarop woningen, voorzieningen, openbare ruimte en kernen worden ontwikkeld. T egelijkertijd hebben ruimtelijke keuzes invloed op gezondheid, ontmoeting, zelf- en samenredzaamheid, kansengelijkheid en de kwaliteit van leven.

In het Integraal Beleidskader Sociaal Domein (inclusief addendum) worden vier | 3.1 Uitvoeringsprogramma Gezondheid 2024 | -2027 maatschappelijke opgaven centraal gesteld: | De huidige omgevingsvisie zet in op het bevorderen van gezondheid en een ge- • | versterken van de sociale basis; | zond en veilig woon- en leefklimaat. Deze koers wordt in het Uitvoeringspro- • | vergroten van bestaanszekerheid; | gramma Gezondheid 2024-2027 verder uitgewerkt en bevestigd. Daarbij zijn • | vergroten van kansengelijkheid; | aanvullende accenten toegevoegd, | zoals een gezonde leefomgeving en vitaal • | toegankelijke en toekomstbestendige zorg en ondersteuning. | ouder worden. Hiermee wordt gezondheid nadrukkelijker verbonden aan de in- richting van de leefomgeving, preventie, zelfredzaamheid en het mogelijk ma- Deze maatschappelijke opgaven vormen het strategische vertrekpunt voor het | ken van gezond ouder worden. sociaal domein en worden onder meer verder uitgewerkt in het Omgevingspro- gramma Sociale Basis en Maatschappelijke Voorzieningen en het Uitvoerings- | Actie voor actualisatie omgevingsvisie: Actualiseren - De bestaande ambitie voor ge- programma Gezondheid. De vraag die voorligt is hoe de fysieke leefomgeving | zondheid en een gezond woon- en leefklimaat actualiseren met nieuwe accenten uit kan bijdragen aan het realiseren van deze maatschappelijke opgaven.

| het Uitvoeringsprogramma Gezondheid 2024-2027, waaronder een gezonde leef- omgeving, vitaal ouder worden, preventie en zelfredzaamheid. Actie voor actualisatie omgevingsvisie: Toevoegen - De relatie tussen maatschappe- lijke en ruimtelijke opgaven nadrukkelijker verankeren in de omgevingsvisie. Daarbij | 3.2 Omgevingsprogramma Sociale Basis en Maatschappelijke Voorzieningen de maatschappelijke opgaven uit het Integraal Beleidskader Sociaal Domein benut- | Sinds de vaststelling van de omgevingsvisie is de beleidsmatige uitwerking van ten als belangrijke bouwsteen voor keuzes rond | onder meer | wonen, voorzieningen, | leefbaarheid verder ontwikkeld. Daarbij verschuift de aandacht van algemene gezondheid, mobiliteit, openbare ruimte en de ontwikkeling van vitale kernen. | begrippen als sociale verbinding en saamhorigheid naar het versterken van de 3. Nieuwe beleidskaders | sociale basis, samenredzaamheid, ontmoeting en preventie. Deze ontwikkeling is uitgewerkt in het Omgevingsprogramma Sociale Basis en Maatschappelijke Sinds de vaststelling van de omgevingsvisie zijn op Europees, nationaal, provin- | Voorzieningen en sluit aan bij de koers van het sociaal domein. Het begrip 'soci- ciaal en gemeentelijk | niveau nieuwe beleidskaders vastgesteld.

| Daarnaast | ale basis' wordt daarbij ingezet als strategie om leefbaarheid en vitaliteit te be- heeft de gemeente diverse omgevingsprogramma's en sectorale beleidsstuk- | houden. Een passend lokaal basisniveau van voorzieningen wordt daarbij onder ken opgesteld. Deze geven invulling aan de ambities uit de omgevingsvisie, | meer als randvoorwaarde voor vitale kernen en een sterke sociale basis | gezien. maar bevatten op onderdelen ook nieuwe strategische keuzes en beleidsrich- | Het omgevingsprogramma bevat nadere uitwerkingen voor onderwijs, sport, tingen. Om te voorkomen dat de omgevingsvisie en onderliggende beleidska- | cultuur, ontmoeting, zorg en bibliotheken en geeft richting aan de wijze waarop ders uit elkaar gaan lopen, is het wenselijk om deze strategische uit | spraken bij | voorzieningen toekomstbestendig, toegankelijk en nabij georganiseerd kunnen de actualisatie van de omgevingsvisie opnieuw te wegen en waar nodig te ver- | worden. Daarmee draagt het programma niet alleen bij aan leefbaarheid en vi- ankeren in het strategische kader van de gemeente. Tegelijkertijd loopt de ont- | taliteit, maar ook aan bredere maatschappelijke opgaven rond kansengelijk- wikkeling van nieuw beleid tijdens het actualisatieproces door.

Waar mogelijk | heid, | bestaanszekerheid, | inclusie | en | de | toegankelijkheid | van | zorg | en worden nieuwe | beleidskaders meegenomen in de actualisatie van de omge- | ondersteuning. vingsvisie. Andersom worden relevante inzichten, keuzes en afwegingen uit het omgevingsvisieproces betrokken bij de verdere uitwerking van nieuw beleid en | Actie voor actualisatie omgevingsvisie: Actualiseren - De bestaande ambitie voor leef- omgevingsprogramma's. In deze paragraaf staat een overzicht van de belang- | baarheid en vitale kernen actualiseren met de uitgangspunten uit het Omgevingspro- rijkste nieuwe beleidskaders en de acties die nodig zijn voor het actualiseren | gramma Sociale Basis en Maatschappelijke Voorzieningen. Daarbij verdienen de van de omgevingsvisie. | sociale basis, samenredzaamheid, ontmoeting, preventie en een passend lokaal voor- zieningenniveau een prominentere plek in de omgevingsvisie. Ook vraagt de Bijlage: Wat is er veranderd sinds de vaststelling van de omgevingsvisie? | 32 relatie tussen voorzieningen, leefbaarheid en vitale kernen om een explicietere veran- | Daarbij vraagt de toenemende ruimtevraag voor bedrijvigheid om een expliciete af- kering in de omgevingsvisie. | weging ten opzichte van andere ruimteclaims. 3.3 Woonvisie 2023 | -2028 (incl.

update) | 3.5 Omgevingsprogramma Mobiliteit Sinds de vaststelling van de omgevingsvisie is met de Woonvisie 2023-2028 | Met het Omgevingsprogramma Mobiliteit is de mobiliteitsopgave verder uitge- een nieuwe koers voor wonen vastgesteld. Waar de huidige omgevingsvisie uit- | werkt. Naast bereikbaarheid en verkeersveiligheid wordt nadrukkelijk aan- gaat van woningbouw passend bij de eigen behoefte van de kernen, kiest de | dacht besteed aan duurzaamheid, leefbare openbare ruimte en de balans woonvisie bewust voor een grotere woningbouwopgave. Met de realisatie van | tussen mobiliteit en andere functies in de leefomgeving. Daarbij wordt ingezet 4.000 woningen tot 2040 wordt ingezet op het behoud van vitale kernen, het | op fietsgebruik, openbaar vervoer, behoud van veerverbindingen, verduurza- aantrekken en behouden van jongeren en gezinnen en het versterken van het | ming van mobiliteit en een veilige inrichting van wegen en schoolomgevingen. draagvlak voor voorzieningen. Daarnaast zijn nieuwe beleidskeuzes | gemaakt ten aanzien van betaalbaarheid, levensloopbestendig wonen, woonzorgcon- | Actie voor actualisatie omgevingsvisie: Actualiseren - De bestaande mobiliteitskoers cepten, | inbreiding, uitbreiding van kernen en de relatie tussen woningbouw, | actualiseren met de aanvullende accenten uit het Omgevingsprogramma Mobiliteit, zorg en voorzieningen.

| waaronder duurzame mobiliteit, een leefbare openbare ruimte en een betere balans tussen mobiliteit en andere functies in de leefomgeving. Daarnaast vraagt de toene- Actie voor actualisatie omgevingsvisie: Actualisatie - De woonvisie als basis gebrui- | mende druk op de ruimte om een explicietere afweging tussen mobiliteit en andere ken voor de actualisatie van de omgevingsvisie. Daarbij inzetten op | de woningbouw- | ruimteclaims, zoals woningbouw, vergroening, parkeren en de kwaliteit van de leef- opgave | van | 4.000 | woningen | , vitale | kernen | en | nieuwe | beleidskeuzes | rondom | omgeving. betaalbaarheid, woonzorg, vergrijzing en de afweging tussen inbreiding en uitbrei- ding van kernen. Daarnaast vraagt de woningbouwopgave nadrukkelijk om een inte- | 3.6 Omgevingsprogramma Landbouw grale afweging ten opzichte van andere ruimteclaims, zoals landschap, erfgoed, | De koers van de huidige omgevingsvisie ten aanzien van adaptieve landbouw water, bodem, mobiliteit, parkeren, energie en bedrijvigheid. | wordt in recente beleidsstukken, ook van hogere overheden, grotendeels be- 3.4 Bedrijventerreinenvisie | vestigd. Sinds de vaststelling van de omgevingsvisie is deze koers verder uitge- werkt | in | het | Omgevingsprogramma | Landbouw.

| Daarbij | is | meer | aandacht Sinds de vaststelling van de omgevingsvisie is met de Bedrijventerreinenvisie | ontstaan voor grondgebondenheid, extensivering, natuurinclusieve landbouw, meer inzicht ontstaan in de toekomstige ruimtebehoefte van bedrijven. Hieruit | innovatie en nieuwe verdienmodellen. Ook wordt de samenhang tussen land- blijkt dat de vraag naar bedrijventerreinen kan oplopen tot circa 35 hectare | bouw, natuur, water, bodem en klimaat nadrukkelijker onderdeel van het toe- richting 2040. Daarbij gaat het voornamelijk om uitbreidingsruimte voor be- | komstperspectief voor het buitengebied. Daarnaast wordt voorgesteld om de staande lokale bedrijven en vervangende ruimte als gevolg van transformatie | koers richting adaptieve landbouw niet langer te koppelen aan specifieke delen van bedrijventerreinen naar andere functies. Naast uitbreiding wordt ingezet | van het buitengebied, maar als richtinggevend uitgangspunt voor het gehele op revitalisering, duurzaam ruimtegebruik en kwalitatieve verbetering van be- | buitengebied te hanteren. Ook wordt recreatie nadrukkelijker verbonden met staande bedrijventerreinen. | de landbouwsector, onder meer door recreatieve voorzieningen en activiteiten als nevenfunctie bij agrarische bedrijven te stimuleren.

Actie voor actualisatie omgevingsvisie: Actualiseren - De huidige economische koers aanvullen met de geactualiseerde ruimtevraag voor bedrijven, de behoefte aan revi- | Actie voor actualisatie omgevingsvisie: Actualiseren - De bestaande koers voor adap- talisering van bestaande bedrijventerreinen en de vraag naar uitbreidingsruimte. | tieve landbouw actualiseren met de nadere uitwerking uit het Omgevingsprogramma Landbouw. Daarbij verdienen grondgebondenheid, extensivering, natuurinclusieve Bijlage: Wat is er veranderd sinds de vaststelling van de omgevingsvisie? | 33 landbouw, innovatie, nieuwe verdienmodellen en de agrariër als beheerder van land- | 3.9 Klimaatadaptatiestrategie schap en natuur een prominentere plek in de omgevingsvisie. Daarnaast vraagt de | Sinds de vaststelling van de omgevingsvisie is de Klimaatadaptatiestrategie samenhang tussen landbouw, natuur, water, bodem, klimaat, verstedelijking, energie | vastgesteld. De strategie werkt de bestaande ambitie voor een klimaatadap- en recreatie om een explicietere integrale afweging in het toekomstperspectief voor | tieve inrichting van de leefomgeving verder uit en introduceert aanvullende uit- het buitengebied.

| gangspunten, zoals het streven naar een klimaatbestendige en waterrobuuste 3.7 Omgevingsprogramma Grondstoffen 2026 | -2030 | gemeente in 2050, het toepassen van een klimaattoets bij ruimtelijke ontwik- kelingen en het standaard toepassen van de 'Maatlat groene klimaatadaptieve Met het Omgevingsprogramma Grondstoffen 2026-2030 is de ambitie uit de | gebouwde omgeving' | bij nieuwe ontwikkelingen. Daarnaast wordt klimaat- omgevingsvisie verder uitgewerkt. Daarbij zijn concrete doelstellingen gefor- | adaptatie nadrukkelijk gekoppeld aan andere opgaven, zoals woningbouw, bio- muleerd voor afvalreductie, recycling en hergebruik van grondstoffen. Daar- | diversiteit, energietransitie en gezonde leefomgeving. naast wordt sterker ingezet op afvalpreventie, waarbij voorkomen van afval voorop staat, gevolgd door hergebruik en recycling. De strategische koers rich- | Actie voor actualisatie omgevingsvisie: Actualiseren - De bestaande koers voor kli- ting een circulaire samenleving in 2050 blijft daarbij ongewijzigd.

| maatadaptatie actualiseren met de uitgangspunten uit de Klimaatadaptatiestrate- gie, waaronder een klimaatbestendige en waterrobuuste leefomgeving in 2050, het Actie voor actualisatie omgevingsvisie: Behouden - De bestaande ambitie voor een | toepassen van een klimaattoets bij ruimtelijke ontwikkelingen en het gebruik van de circulaire samenleving is onverminderd actueel. Het Omgevingsprogramma Grond- | Maatlat groene klimaatadaptieve gebouwde omgeving. Daarnaast vraagt klimaat- stoffen 2026-2030 vormt een nadere uitwerking van deze ambitie met concrete | adaptatie om een sterkere verbinding met andere opgaven, zoals woningbouw, biodi- doelstellingen voor afvalpreventie, hergebruik en recycling. Een inhoudelijke herijking | versiteit, energietransitie en de inrichting van de (gezonde) leefomgeving. van de strategische koers is niet noodzakelijk. 3.10 Omgevingsprogramma Retail (concept | - vertrouwelijk) 3.8 Warmtevisie, Programma Zon op Dak & Programma Zon op Veld | De omgevingsvisie bevat het speerpunt toekomstbestendige winkelgebieden Sinds de vaststelling van de omgevingsvisie zijn verschillende onderdelen van | en zet onder meer in op het vernieuwen, verbeteren en toekomstbestendig ma- de energietransitie verder uitgewerkt in onder meer de Warmtevisie, het Pro- | ken van de bestaande winkelgebieden.

Deze koers wordt verder uitgewerkt in gramma Zon op Dak en het Programma Zon op Veld. Daarbij is meer duidelijk- | het Omgevingsprogramma Retail. Hierin wordt ingezet op het behoud en de heid | ontstaan | over | de | wijze | waarop | de | gemeente | invulling | geeft | aan | de | versterking van vitale en toekomstbestendige centrumgebieden, met behoud warmtetransitie, duurzame energieopwekking en energiebesparing. Ook blijkt | van de eigen identiteit van de verschillende kernen. Het programma kiest na- dat isolatie een belangrijke randvoorwaarde is voor het aardgasvrij maken van | drukkelijk | voor | compacte | centrumgebieden, | waarin | detailhandel, | horeca, woningen en dat zon op dak de voorkeursroute vormt voor duurzame energie- | maatschappelijke voorzieningen en andere publieksgerichte functies zoveel opwekking. | mogelijk worden geconcentreerd. Tegelijkertijd ontstaat in aanloopgebieden meer ruimte voor functiemenging en transformatie, waaronder wonen. Daar- Actie voor actualisatie omgevingsvisie: Actualiseren - | De bestaande koers voor de | naast wordt ingezet op het behoud van basisvoorzieningen, het versterken van energietransitie actualiseren met de uitgewerkte beleidskeuzes uit de Warmtevisie, | de verblijfskwaliteit van centra en het beter benutten van kansen voor horeca, het Programma Zon op Dak en het Programma Zon op Veld.

Daarbij verdienen de | recreatie en toerisme. warmtetransitie, energiebesparing, isolatie en de voorkeurspositie van zon op dak een explicietere plek in de omgevingsvisie. Daarnaast vraagt de energietransitie steeds | Actie voor actualisatie omgevingsvisie: Actualiseren | – De bestaande koers voor de nadrukkelijker om afstemming met andere opgaven, zoals wonen, economie, land- | centrumgebieden actualiseren aan de hand van het Omgevingsprogramma Retail. bouw en landschap. | Daarbij vragen de ontwikkeling naar compactere centrumgebieden, de Bijlage: Wat is er veranderd sinds de vaststelling van de omgevingsvisie? | 34 Bijlage: Wat is er veranderd sinds de vaststelling van de omgevingsvisie? 35 concentratie van voorzieningen, functiemenging en de relatie tussen wonen, voorzie- ningen, recreatie, horeca en leefbaarheid om een nadere uitwerking binnen de omge- vingsvisie. 4 . Ontwikkelingen en trends Demografische, maatschappelijke, economische en ruimtelijke trends en ont- wikkelingen oefenen voortdurend invloed uit op de fysieke leefomgeving. Zij bepalen mede welke opgaven zich voordoen, welke maatschappelijke behoef- ten ontstaan en welke keuzes nodig z ijn bij de ontwikkeling van de gemeente. De veelheid aan trends en ontwikkelingen, en de samenhang daartussen, vra- gen om antwoorden in onder meer de omgevingsvisie, omgevingsprogramma’s en andere beleidskaders.

In de afgelopen jaren zijn veel van deze ontwikkelingen nader onderzocht en uitgewerkt in recent vastgesteld beleid. Daarbij is onder meer aandacht be- steed aan ontwikkelingen rond vergrijzing, bestaanszekerheid, kansengelijk- heid, wonen, bedrijvigheid, detailhandel, voorzieningen, landbouw, klimaat , mobiliteit en de energietransitie. Voor de actualisatie van de omgevingsvisie is het van belang om de ruimtelijke betekenis van deze ontwikkelingen en de sa- menhang daartussen te betrekken bij het toekomstbeeld voor de fysieke leef- omgeving. Deze notitie beoogt niet om alle trends en ontwikkelingen die relevant zijn voor de Krimpenerwaard volledig te beschrijven. In deze paragraaf ligt de focus op ontwikkelingen die nog niet volledig zijn vertaald in actueel beleid of die vragen om een expliciete positionering binnen de geactualiseerde omgevingsvisie . De onderstaande afbeelding geeft een indruk van de brede context waarbinnen de actualisatie van de omgevingsvisie plaatsvindt. 4 .1 Natuur en biodiversiteit Biodiversiteitsherstel krijgt nationaal en provinciaal steeds meer aandacht. Nieuwe Europese, nationale en provinciale beleidskaders richten zich op na- tuurherstel, biodiversiteitsversterking en de bescherming van karakteristieke soorten en leefgebieden , zoals de Europese Natuurherstelverordening .

Daar- naast heeft de Krimpenerwaard een belangrijke positie als veenweide - en wei- devogelgebied, onder andere in het kader van het Aanvalsplan Grutto. Hierdoor nemen de eisen ten aanzien van natuurkwaliteit, biodiversiteit en ge- biedsinrichting verder toe. T egelijkertijd wordt in de gemeente Krimpenerwaard nadrukkelijk ingezet op het behoud van een vitaal agrarisch gebied en samenwerking met agrariërs bij het realiseren van natuurdoelen. Hierdoor worden de relaties tussen natuur, landbouw, water en klimaat steeds belangrijker en vragen deze opgaven steeds vaker om een integrale benadering. Actie voor actualisatie omgevingsvisie: Herijken - De bestaande koers voor natuur en biodiversiteit herijken met de toenemende aandacht voor natuur- en biodiversiteits- versterking. Daarnaast vraagt de groeiende samenhang tussen natuur, landbouw, water en klimaat om een explicietere integrale afweging in de omgevingsvisie waarbij de onderlinge relaties tussen deze opgaven duidelijker worden gepositioneerd.

Bijlage: Wat is er veranderd sinds de vaststelling van de omgevingsvisie? 36 4 .2 Groen Groen in de woonomgeving staat onder druk. Door inbreiding , verdichting en de toenemende druk op de openbare ruimte neemt de beschikbare groene ruimte in de kernen af of komt deze onder druk te staan. T egelijkertijd groeit de maatschappelijke aandacht voor de bijdrage van groen aan gezondheid, biodi- versiteit, klimaatadaptatie en leefbaarheid. Ook vanuit Europese regelgeving neemt het belang van stedelijk groen toe. De Europese Natuurherstelverorde- ning schrijft voor dat vanaf 2030 geen nettoverlies van stedelijk groen en boomkroonbedekking mag optreden en dat daarna wordt toegewerkt naar een toenemende trend in boomkroonoppervlakte. Actie voor actualisatie omgevingsvisie: Herijken - Het belang van groen in de leefom- geving nadrukkelijker verankeren in de omgevingsvisie, mede vanuit de bijdrage aan gezondheid, biodiversiteit, klimaatadaptatie en leefbaarheid. Daarbij vraagt de toe- nemende druk op de openbare ruimte om een explicietere afweging tussen vergroe- ning en andere ruimteclaims. 4 .3 Water en bodem De beschikbaarheid van zoetwater staat onder druk door langere perioden van droogte en toenemende watervraag. T egelijkertijd nemen de risico's op water- overlast door hevige neerslag toe. Waterkwaliteit blijft een belangrijke opgave, onder meer vanuit de Kaderrichtlijn Water.

Daarnaast worden water en bodem steeds nadrukkelijker gezien als uitgangs- punt voor ruimtelijke ontwikkelingen en het beheer van de leefomgeving. Hier- door neemt de aandacht toe voor waterberging, waterbeschikbaarheid, bodemdaling en een waterrobuuste inrichting van de leefomgeving. Dit uit- gangspunt heeft gevolgen voor de wijze waarop nieuwe woningen, bedrijven- terreinen, infrastructuur en openbare ruimte worden ontworpen en gerealiseerd. Er ontstaat meer aandacht voor klimaatbestendig bouwen, het beperken van bodemdaling, het gebruik van passende bouwmethoden en ma- terialen en het voorkomen van toekomstige schade aan gebouwen en infra- structuur. Ook voor de bestaande leefomgeving spelen de omstandigheden van water en bodem een belangrijke rol richting de toekomst. Vraagstukken rondom onder meer funderingen, beheer van de openbare ruimte, waterover- last en droogte vragen daardoor steeds nadrukkelijker aandacht. Daarnaast hebben ontwikkelingen rond waterbeheer, droogte, bodemdaling en waterpeilen grote gevolgen voor de landbouw. Deze ontwikkelingen raken di- rect aan de gebruiksmogelijkheden, opbrengsten en toekomstbestendigheid van agrarische bedrijven. Actie voor actualisatie omgevingsvisie: Herijken - Water en bodem nadrukkelijker als sturende principes verankeren bij ruimtelijke ontwikkelingen en het beheer van de leefomgeving.

Daarbij vragen vraagstukken rond waterbeschikbaarheid, waterkwali- teit, waterberging, bodemdaling en klimaatadaptatie om een prominentere positie in de omgevingsvisie. Ook vraagt deze ontwikkeling om een toekomstbestendige in- richting van zowel nieuwe als bestaande woon-, werk- en leefgebieden die beter aan- sluit bij de natuurlijke omstandigheden van de Krimpenerwaard. 4.4 Sociaal - maatschappelijke ontwikkelingen Er speelt een groot aantal maatschappelijke veranderingen waar we als ge- meente een antwoord op moeten vinden. Deze zijn weliswaar de basis geweest voor het integraal beleidskader sociaal domein, maar vormden niet expliciet het uitgangspunt voor de omgeving svisie 1.0. Daarom benoemen we in deze para- graaf toch een aantal van deze maatschappelijke ontwikkelingen. • Vergrijzing en dubbele vergrijzing. Hierdoor verandert de behoefte aan voorzieningen, maar dit zal ook leiden tot een toenemende zorg- vraag en een veranderende woonvraag. • De toenemende zorgvraag en een afnemende beroepsbevolking leidt tot een schaarste aan zorgpersoneel. De afnemende vanzelfsprekend- heid van onderlinge hulp versterkt dit effect. • Bestaansonzekerheid neemt toe; het aantal mensen dat lastig kan rondkomen neemt toe en vraagt veel van de toegankelijkheid en be- schikbaarheid van voorzieningen. Zo kunnen mensen zonder auto niet zomaar voorzieningen bereiken.

• Druk op de woningmarkt zorgt ervoor dat een steeds grotere groep moeite heeft een passende woning te vinden. Met name kleine huis- houdens en lage inkomens komen in de verdrukking. • Kansenongelijkheid die al op jonge leeftijd ontstaat; door verschil- lende achtergronden van mensen leiden vaak tot gezondheidsver- schillen. Bijlage: Wat is er veranderd sinds de vaststelling van de omgevingsvisie? 37 5 . Nieuwe bestuurlijke accenten Met het bestuursakkoord 2026-2030 heeft het gemeentebestuur nieuwe prio- riteiten en accenten vastgesteld. Een deel van deze prioriteiten sluit aan bij be- staande beleidskaders en reeds vastgestelde omgevingsprogramma's. Deze notitie beschrijft daarom niet alle ambities uit het bestuursakkoord, maar richt zich op bestuurlijke accenten die nieuw zijn, een aanvulling vormen op bestaand beleid of aanleiding geven tot actualisatie, aanscherping of herijking van de om- gevingsvisie. In deze paragraaf worden de belang rijkste bestuurlijke accenten benoemd die relevant zijn voor de actualisatie van de omgevingsvisie. 5 .1 Wonen als hoogste prioriteit Het bestuursakkoord bouwt voort op de woonvisie en benoemt woningbouw als hoogste prioriteit. Daarbij wordt ingezet op woningbouw in alle kernen, een groter aandeel betaalbare woningen en sociale woningbouw, meer variatie in woonvormen en een combinatie va n inbreiding en uitbreiding.

Ook wordt na- drukkelijk ruimte gezocht voor woning - en ervensplitsing, optoppen, flexibele woonvormen, meergeneratiewonen en transformatie van bestaande bebou- wing. Actie voor actualisatie omgevingsvisie: Actualiseren - Wonen nadrukkelijker positio- neren als bestuurlijke prioriteit binnen de omgevingsvisie. Daarbij vraagt de woning- bouwopgave om een expliciete afweging ten opzichte van andere ruimteclaims, zoals landschap, landbouw, natuur, water, mobiliteit, energie en bedrijvigheid. 5 .2 Groene en gezonde leefomgeving In het bestuursakkoord krijgt gezondheid een prominente plek. Daarbij wordt ingezet op dagelijks bewegen als onderdeel van preventie, het tegengaan van eenzaamheid, een dementievriendelijke samenleving en een groene en ge- zonde leefomgeving met voldoende ruimte voor ontmoeting, spelen en voorzie- ningen. Actie voor actualisatie omgevingsvisie: Actualiseren - De bestaande ambitie voor een gezonde leefomgeving actualiseren door gezondheid nadrukkelijker te verbinden aan de inrichting van de openbare ruimte, vergroening, ontmoeting, bewegen, spelen en de nabijheid van voorzieningen. 5 .3 Vergroening In het bestuursakkoord krijgt vergroening een prominentere plek dan in de hui- dige omgevingsvisie. Het bestuur zet in op een groene en gezonde leefomge- ving, het terugdringen van verharding en het toevoegen van bomen, beplanting en ander groen.

Vergroening w ordt daarbij nadrukkelijk gekoppeld aan leef- baarheid, ontmoeting, gezondheid en klimaatbestendigheid. Actie voor actualisatie omgevingsvisie: Actualiseren - Het belang van groen en ver- groening nadrukkelijker positioneren binnen de omgevingsvisie. Daarbij vergroening explicieter verbinden aan gezondheid, leefbaarheid, ontmoeting, biodiversiteit en kli- maatbestendigheid en een prominentere plek geven in de afweging van ruimtelijke ontwikkelingen. 5 .4 Ondermijning In het bestuursakkoord wordt extra aandacht gevraagd voor een veilige, weer- bare en leefbare Krimpenerwaard. Daarbij krijgt met name de aanpak van on- dermijning extra nadruk. Ondermijning heeft ook ruimtelijke raakvlakken, bijvoorbeeld bij het gebruik van le egstaand vastgoed, vrijkomende agrarische bebouwing en bedrijventerreinen. Hoewel een gezond en veilig woon - en leef- klimaat onderdeel uitmaakt van de huidige omgevingsvisie, wordt ondermij- ning daarin nog niet expliciet benoemd als ruimtelijk aandachtspunt. Actie voor actualisatie omgevingsvisie: T oevoegen - Ondermijning en de ruimtelijke preventie daarvan een explicietere plek geven in de omgevingsvisie, met aandacht voor leegstaand vastgoed, vrijkomende agrarische bebouwing en bedrijventerreinen. 5 .5 Mobiliteit Het bestuursakkoord bevestigt de bestaande koers op het gebied van bereik- baarheid en verkeersveiligheid.

Aanvullend wordt ingezet op deelmobiliteit, vrijwilligersvervoer, de inrichting van 30 km/u -gebieden binnen de bebouwde kom en maatwerk bij parkeernorm en ten behoeve van woningbouwontwikke- lingen. Actie voor actualisatie omgevingsvisie: Actualiseren - De bestaande mobiliteitskoers actualiseren met nieuwe accenten op deelmobiliteit, vrijwilligersvervoer, 30 km/u-ge- bieden en maatwerk bij parkeernormen. Daarbij vraagt de relatie tussen Bijlage: Wat is er veranderd sinds de vaststelling van de omgevingsvisie? 38 mobiliteit, woningbouw, leefbaarheid en de inrichting van de openbare ruimte om een explicietere plek in de omgevingsvisie. 5 .6 Energie - infrastructuur Naast duurzame energieopwekking en energiebesparing vraagt ook de ener- gie-infrastructuur steeds meer aandacht. In het bestuursakkoord wordt na- drukkelijk aandacht gevraagd voor netcongestie, uitbreiding van energie - infrastructuur, energieopslag en slimme en ergiesystemen. De energietransitie wordt daarmee steeds meer benaderd als een integraal energiesysteem. Actie voor actualisatie omgevingsvisie: T oevoegen - Energie-infrastructuur, netcon- gestie, energieopslag en slimme energiesystemen een explicietere plek geven in de omgevingsvisie. Hoewel de huidige omgevingsvisie aandacht besteedt aan duurzame energieopwekking en energiebesparing, krijgen deze thema's daarin nog beperkt aan- dacht.

De energietransitie vraagt daardoor om een verbreding van duurzame energie- opwekking naar een integraal energiesysteem met ruimtelijke consequenties voor wonen, werken en de inrichting van de leefomgeving. 5 .7 Waterpeil volgt functie Het bestuursakkoord bevestigt het belang van een goede waterkwaliteit en wa- terbeheer, maar kiest tegelijkertijd expliciet voor het uitgangspunt waterpeil volgt functie. Daarbij wordt uitgesproken dat verdere verhoging of fixatie van het grondwaterpeil in l andbouwgebieden niet wenselijk is. Dit vraagt om een duidelijke positionering van functies in het buitengebied en de betekenis die dit heeft voor waterpeilen, bodemdaling en waterbeheer. Actie voor actualisatie omgevingsvisie: Herijken - Het uitgangspunt waterpeil volgt functie explicieter verankeren in de omgevingsvisie. Daarbij vraagt de relatie tussen landbouw, waterbeheer, bodemdaling, natuur en klimaat adaptatie om een heldere positionering en integrale afweging binnen het toekomstperspectief voor het buiten- gebied. 6 . Inzichten vanuit de organisatie De huidige omgevingsvisie wordt inmiddels enkele jaren toegepast in de prak- tijk. Hierdoor is beter zichtbaar geworden welke onderdelen goed functioneren en waar behoefte bestaat aan aanscherping of aanvulling.

Vanuit de ambtelijke organisatie zijn verschil lende aandachtspunten aangedragen die van belang zijn voor de actualisatie van de visie. 6 .1 Cultuurhistorie en erfgoed Uit de evaluatie van de huidige omgevingsvisie blijkt dat cultuurhistorie en erf- goed wel onderdeel uitmaken van de Krimpenerwaarden: het versterken van de cultuurhistorische waarden van het landschap en de beleefbaarheid van erf- goed worden daarbij als concrete kansen genoemd. Deze kansen zijn maar be- perkt doorvertaald naar de strategische koers. In de huidige visie ontbreekt een expliciete positie voor erfgoed, waardoor onvoldoende duidelijk is welke rol cultuurhistorie en erfgoed spelen bij toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen. Vanuit de organisatie wordt daarom behoefte gezien aan een duidelijkere stra- tegie en positionering van erfgoed binnen de omgevingsvisie. Actie voor actualisatie omgevingsvisie: T oevoegen - Cultuurhistorie en erfgoed een explicietere strategische positie geven binnen de omgevingsvisie, zodat duidelijker wordt welke rol cultuurhistorie en erfgoed spelen bij ruimtelijke ontwikkelingen en de bescherming, versterking en beleefbaarheid van de identiteit van de Krimpener- waard. 6 .2 Toerisme en recreatie Sinds de vaststelling van de omgevingsvisie zijn verschillende recreatieve ver- bindingen gerealiseerd, onder meer in NNN-natuurgebied wat in ontwikkeling is.

T egelijkertijd is de beschikbare capaciteit voor toerisme en recreatie afgeno- men en is besloten te bezuinigen op dit beleidsveld. Hierdoor staat het ambitie- niveau van sommige onderdelen van de huidige omgevingsvisie onder druk. Daarnaast wordt in het Omgevingsprogramma Landbouw nadrukkelijk aan- dacht gevraagd voor recreatieve voorzieningen als nevenfunctie bij agrarische bedrijven. Daarmee worden recreatie, landbouw en de beleving van het land- schap sterker met elkaar verbonden. Bijlage: Wat is er veranderd sinds de vaststelling van de omgevingsvisie? 39 Actie voor actualisatie omgevingsvisie: Herijken - Het ambitieniveau voor toerisme en recreatie opnieuw beoordelen in het licht van de beschikbare capaciteit en middelen. Daarbij bezien hoe de ambities uit de huidige omgevingsvisie zich verhouden tot de uitvoeringsmogelijkheden van de gemeente. Ook vraagt de relatie tussen recreatie, landbouw en landschap om een heroverweging van de rol die recreatieve nevenfunc- ties bij agrarische bedrijven kunnen spelen in de ontwikkeling van het buitengebied. 6 .3 Landschap Het landschap wordt in beleid op alle schaalniveaus beschouwd als één van de belangrijkste kwaliteiten van de Krimpenerwaard.

Sinds de vaststelling van de omgevingsvisie is deze waardering verder versterkt in onder meer het T oe- komstperspectief Vitaal Krimp enerwaard en ook het bestuursakkoord noemt het unieke slagenlandschap. T egelijkertijd heeft het landschap in de huidige om- gevingsvisie geen zelfstandig speerpunt gekregen en ontbreekt een nadere uit- werking van de rol die het landschap speelt bij toekomstige ruimtelijke keuzes. Actie voor actualisatie omgevingsvisie: T oevoegen - Het landschap een explicietere strategische positie geven binnen de omgevingsvisie en duidelijker maken welke rol landschappelijke kwaliteiten spelen bij ruimtelijke ontwikkelingen, afwegingen en de bescherming, versterking en beleefbaarheid van de identiteit van de Krimpener- waard. 6 .4 Integraliteit Uit de evaluatie van de huidige omgevingsvisie blijkt dat veel speerpunten nog steeds actueel zijn, zeker in combinatie met de omgevingsprogramma's. T egelij- kertijd ontbreekt een helder integraal beeld. De visie maakt beperkt inzichtelijk hoe verschillende opgaven en belangen zich tot elkaar verhouden en hoe keu- zes worden gemaakt wanneer ruimtelijke claims met elkaar concurreren. Door de toenemende druk op de ruimte neemt de behoefte toe aan een visie die rich- ting geeft aan integrale afwegingen en prioriteiten.

Actie voor actualisatie omgevingsvisie: T oevoegen - De omgevingsvisie sterker inte- graal vormgeven door opgaven en belangen niet afzonderlijk maar in samenhang te beschouwen en daarbij expliciet te maken welke keuzes en prioriteiten worden ge- steld. 6 .5 Gebiedsgerichte keuzes De huidige omgevingsvisie bevat een eerste aanzet tot gebiedsgerichte keuzes, maar veel opgaven worden nog thematisch benaderd. Hierdoor landen meer- dere ambities in dezelfde gebieden zonder dat expliciet wordt gemaakt hoe deze zich tot elkaar verhouden. Er is behoefte aan een meer gebiedsgerichte benadering waarin duidelijk wordt welke kwaliteiten, functies en ontwikkel- richtingen per gebied leidend zijn en welke keuzes daarbij worden gemaakt. Actie voor actualisatie omgevingsvisie: Herijken - De omgevingsvisie sterker gebieds- gericht uitwerken en per gebied inzichtelijk maken welke kwaliteiten, functies en ont- wikkelrichtingen leidend zijn en welke ruimtelijke keuzes daaruit voortvloeien.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://krimpenerwaard.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/adeaac7c-dcd7-4399-8790-124b63b53d1e?agendaItemId=089755e7-cf5d-473a-9783-9bd3961e81ee