BIJLAGE 3 Nota van uitgangspunten.pdf
Tekst van het document
6.2.4 Vergaderruimten Situering
De verschillende varianten vergaderruimten zijn bestemd voor het voeren van (ad hoc) overleg, groepsgesprekken en vertrouwelijke gesprekken. De overlegplekken worden niet Arbo-conform uitgevoerd.
Deze plekken worden in de randen van de werkomgeving of in het ontmoetingsgebied gesitueerd om interactie en kennisdeling te stimuleren. De aanlandplekken zijn semi-afgesloten van de werkplekken. Bij semi-afgesloten kan gedacht worden aan een halfhoge afscherming rondom de aanlandplek.
6.2.3 Projectruimten (4-6-persoons) De projectruimte is bedoeld voor het werken aan multidisciplinaire projecten (tussen teams, maar ook voor opdrachten/projecten in samenwerking met externen). Hiervoor moeten voldoende faciliteiten voor video vergaderen en het hybride werken aanwezig zijn, zoals internetverbinding voor externen en een groot beeldscherm/ smartboard met een camera die aanwezigen in de ruimte goed in beeld brengt. De ruimte is bedoeld om voor langere tijd te werken en dient daarom met Arbo-conform meubilair te worden uitgevoerd. De ruimte is semi-transparant in verband met vertrouwelijkheid en afleiding. De ruimte moet om dezelfde redenen akoestisch optimaal geïsoleerd zijn. In het kader van flexibiliteit kunnen projectruimten ook gebruikt kunnen worden als vergaderruimten.
In de vergaderruimten dienen voorzieningen aanwezig te zijn voor hybride overleggen en videoconferencing. De ruimten hebben verschillende ‘looks’ passend bij de verschillende typen overleggen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan brainstormen.
Situering De situering van de ruimten kan deels inpandig zijn vanwege het tijdelijke gebruik. De ruimten mogen niet te transparant zijn in verband met vertrouwelijkheid en afleiding; een redelijke mate van beschutting is daarom vereist (niet geheel voorzien van glazen wanden). De ruimten dienen om dezelfde redenen akoestisch optimaal geïsoleerd te zijn. Van buitenaf dient men te kunnen zien of de ruimte beschikbaar is of niet door de toepassing van een glazen wand. Overlegplekken zijn zowel binnen de werkgebieden als in het werkcafé aanwezig. Bij het inrichten van de overlegplekken dient te worden gestreefd naar een aangename verhouding tussen het volume van de ruimte en het volume van de inrichtingselementen. Bij de positionering van de overlegplekken binnen de werkgebieden is de routing naar de ruimte belangrijk: medewerkers dienen zo min mogelijk ‘gestoord’ te worden in hun werkzaamheden.
Referentie: 1614806-0022.3.0.
Pagina 18 van 31
Faciliteiten De faciliteiten in een vergaderruimte passen bij de aard van de vergaderruimte. Een formele vergaderruimte is voorzien van een vergadertafel met comfortabele vergaderstoelen. Enkele ruimten kunnen ook uitgevoerd worden met statafels met krukken. In het geval van de vergaderruimte als brainstormruimte stimuleert en ondersteunt de ruimte creativiteit en dynamiek. Het meubilair kan daartoe eenvoudig verplaatst en/of verschoven worden. Ook zijn in de vergaderruimten de benodigde ondersteunende voorzieningen in de vorm van audiovisuele middelen, beschrijfbare wanden/whiteboards etc. aanwezig.
A0 scanner is gesitueerd. De werkplekken voor de medewerkers DIV dienen tevens in de nabijheid van het statisch archief DIV te worden gesitueerd.
6.2.6 Koffiecorners werkvloeren De koffiecorner heeft een multifunctionele opzet en kan gebruikt worden voor (informeel) overleg. De ruimte heeft een informele uitstraling. Het definitieve aantal koffiecorners moet worden bepaald op basis van het gebouwontwerp, de ruimtestaat is hierin indicatief.
6.2.5 Special primaire en secundaire werkomgeving Bij de inrichting van het nieuwe kantoor wordt zoveel mogelijk uitgegaan van standaarden; werkplekken moeten door iedereen gebruikt kunnen worden. Toch zullen er altijd uitzonderingen op de regel zijn. Redenen waarom er afgeweken moet worden van de standaard. Naar aanleiding van een huiswerkopgave die uitgezet is binnen alle teams, is geïnventariseerd wat de specials zijn waar rekening mee moet worden gehouden. De meeste specials hebben betrekking op de ICT-voorzieningen en stellen geen ruimtelijke of functionele eisen aan de werkomgeving. In bijlage 3 is een uitgebreid overzicht van alle specials opgenomen. De specials die wel betrekking hebben op ruimtelijke of functionele eisen zijn overgenomen in dit document. Met betrekking tot ruimtelijke en functionele eisen zijn de volgende specials gedefinieerd: • Een viertal scanwerkplekken voor medewerkers DIV, voor het inscannen van post en zakelijke documenten. Het betreft werkplekken waar scanners aan de computer zijn gekoppeld. In de nabijheid is ruimte voor twee afsluitbare kasten en twee uitlegtafels. Het betreft hier geen afgesloten werkomgeving. De werkplekken kunnen flexibel gebruikt worden door alle medewerkers, maar medewerkers DIV heeft altijd voorrang op deze werkplekken. • Een tweetal scanwerkplekken voor financiën, voor het inscannen van post en zakelijke documenten.
In deze werkomgeving is ruimte voor een extra kast en uitlegtafel. Het betreft hier geen afgesloten werkomgeving. De werkplekken kunnen flexibel gebruikt worden door alle medewerkers, maar financiën heeft altijd voorrang op deze werkplekken. De specials dienen te worden gesitueerd nabij de postkamer/ reproruimte, waar een
Referentie: 1614806-0022.3.0.
Situering De koffiecorners bevinden zich op een logische plek op de kantoorvloer zodat mensen elkaar daar kunnen ontmoeten. Daarbij wordt zoveel mogelijk de combinatie gezocht met informele zitjes.
Faciliteiten • • • •
Selfservice-voorzieningen voor koffie, thee en water gedurende de gehele dag. Koffiecorner met spoelbak en koelkast. Informele overlegplekken. Ook de koffiecorner dient digitaal gefaciliteerd te worden. Op het digibord dienen de digitale verjaardag kaarsjes uitgeblazen te kunnen worden.
Garderobe Op elke verdieping nabij de koffiecorner is ruimte om jassen op te hangen. De ruimte staat in open verbinding met de verkeersruimte zodat ventilatie geborgd blijft.
Pagina 19 van 31
Lockers
Faciliteiten De lockers zijn bedoeld om persoonlijke eigendommen in op te bergen. Op elke verdieping worden lockers geplaatst. De lockers worden gesitueerd op een centrale positie op een werkvloer. Het aantal lockers is gelijk aan het aantal medewerkers. De lockers zijn niet persoonsgebonden en flexibel inzetbaar.
6.3. Werkomgeving College en Gemeenteraad Bij de werkomgeving College en Gemeenteraad, draait het primair om de ruimten die gebruikt worden door het College en de Gemeenteraad.
6.3.1 College en ondersteuning College Net zoals de medewerkers in de ambtelijke organisatie, hebben ook de Collegeleden werkzaamheden die divers van aard zijn. Waarbij het zwaartepunt bij hen ligt bij het voeren van overleg. Vanwege vindbaarheid en zichtbaarheid heeft het College en de ondersteuning een herkenbaar werkdomein, centraal binnen het gemeentehuis.
De werkplekken worden uitgevoerd als basiswerkplekken. De voorkeursspreekkamers hebben een vergadertafel met één verstelbare bureaustoel en vijf vergaderstoelen.
6.3.2 Griffie Vanwege vindbaarheid en zichtbaarheid heeft de Griffie een herkenbaar werkdomein, centraal binnen het gemeentehuis. Het werkdomein van de Griffie bestaat uit een zestal basis werkplekken. Het werkdomein kan flexibel gebruikt worden door alle medewerkers, maar de Griffie heeft altijd voorrang op deze werkplekken Het werkdomein van de Griffie is in de nabijheid van het werkdomein van het College, in de nabijheid van de reproruimte met centrale printvoorziening en in de nabijheid van de Raad en raadszaal. De Griffie is net zoals het College gehuisvest op het grensvlak van de semi-openbare en privé zone, zodat ze goed vindbaar en toegankelijk is voor Gemeenteraadsleden.
Faciliteiten Het werkdomein van het College en de ondersteuning kan flexibel gebruikt worden door alle medewerkers, maar het College en de ondersteuning heeft altijd voorrang op deze werkvoorzieningen.
De werkplekken worden uitgevoerd als basiswerkplekken. Aanvullend aandachtspunt: het licht op de werkplekken dient gedimd te kunnen worden.
6.3.3 B&W kamer Het werkdomein bestaat uit 6 voorkeursspreekkamers en uit 10 basiswerkplekken waar op een Arbo verantwoorde manier individuele bureauwerkzaamheden kunnen worden verricht, maar waar men elkaar ook kan ontmoeten. Op deze wijze ‘flexen’ ze mee met de rest van de organisatie, maar wel afgestemd op hun activiteitenpatroon, wat gekenmerkt wordt door veelvuldig overleg. Het woord voorkeursspreekkamers zegt het al. Indien de voorkeursspreekkamers niet in gebruik zijn, kunnen ze ook door anderen gebruikt worden. Aandachtspunt bij deze ruimten vormt veiligheid en privacy van gebruiker en informatie. De voorkeursspreekkamers en ook de B&W kamer, liggen bij voorkeur in de semiopenbare zone, terwijl de gezamenlijke werktafel in de privé zone is gesitueerd.
Referentie: 1614806-0022.3.0.
Dit is een multifunctionele vergaderruimte voor 12 personen, waar in ieder geval het College van B&W vergadert, maar die ook door anderen is te gebruiken. Deze vergaderruimte is gesitueerd in de nabijheid van het werkdomein van het College en de ondersteuning, maar wel zodanig dat deze ook makkelijk gebruikt kan worden door de ambtelijke organisatie. Men moet geen drempel ervaren. Qua inrichting is de Collegekamer niet onderscheidend van de reguliere vergaderruimten. De ruimte is voorzien van benodigde hedendaagse technologische middelen, zoals bijvoorbeeld video-conferencing en goede presentatiemogelijkheden.
6.3.4 Raadszaal en commissiekamers De raadszaal is de ruimte waar primair de Gemeenteraad vergadert. De raadszaal dient ruim, open en toegankelijk te zijn. Er dient voldoende ruimte te zijn voor bezoekers. Bezoekers moeten zich welkom en behaaglijk voelen en moeten goed kunnen volgen
Pagina 20 van 31
wat er gebeurt. Bezoekers die plaatsnemen op de tribune dienen het gevoel te krijgen deel uit te maken van de sessie. De zichtrelatie tussen publiek, Gemeenteraadsleden en College is van belang, maar privacy (lees afstand) is wenselijk. De raadszaal moet multifunctioneel inzetbaar zijn, bijvoorbeeld voor (grote) bijeenkomsten/ceremonies. De raadszaal dient gesitueerd te worden tussen een tweetal commissiekamers. Deze commissiekamers kunnen gecombineerd worden met de raadszaal waardoor de omvang van de raadszaal kan worden vergroot. De commissiekamers zijn bedoeld voor een bezetting van maximaal 30 personen per ruimte. De indeling van de raadszaal dient te bestaan uit een vaste opstelling, uitgaande van een dubbele ring zonder vaste sprekersposten. Door digitalisering kan elke zitplaats als sprekerspost worden erkent. In de opstelling is aandacht nodig voor de zichtbaarheid van alle deelnemers in geval van een hybride overleg. De Raadszaal kan ook worden ingezet voor andere bijeenkomsten; het meubilair is daarom eenvoudig te verplaatsen of te verwijderen. In de commissiekamers is een flexibele opstelling gewenst zodat deze ruimte flexibel kan worden ingezet wanneer deze ruimte wordt gecombineerd met de raadszaal.
6.3.5 Centraal vergader/projectgebied Het centraal vergadergebied in de semi openbare zone bestaat uit vergader-/projectruimten en is gesitueerd in de nabijheid van de raadszaal. Grotere interne en externe overleggen van de ambtelijke organisatie worden gefaciliteerd in het centrale vergadergebied. De kleinere interne overleggen kunnen plaatsvinden binnen de werkgebieden waar voornamelijk kleinere (ad hoc te gebruiken) vergaderruimten terug te vinden zijn. De ruimten zijn bij uitstek geschikt voor nieuwe vormen van overleg en samenwerking; hybride vergaderen, scrummen, agile werken, etc. Daartoe zijn ook de benodigde voorzieningen in de vorm van audiovisuele middelen, beschrijfbare wanden, ophangsystemen, e.d. aanwezig. Een deel van deze vergaderfaciliteiten dient als creatieve ruimte/ brainstormruimte te worden ingericht in het kader van co-creaties. Deze ruimten kunnen ook gebruikt worden als projectruimten en als trainingsruimten. De vergader-/projectruimten kunnen tevens worden gebruikt voor de fracties en commissies. Deze ruimten zijn via de personeelsingang buiten de reguliere openingstijden bereikbaar.
In de raadszaal is plek voor 31 Gemeenteraadsleden, de burgemeester, 5-6 wethouders, de Griffie, de pers (1-2 personen) en circa 55 anderen.
De vergaderruimten zijn digitaal reserveerbaar. Middels een schermpje aan de buitenzijde is zichtbaar of een ruimte is gereserveerd en kan ook ter plaatse een reservering gemaakt worden. Voordeel van directe zichtbaarheid van beschikbaarheid, maakt de mogelijkheid tot adhoc gebruik makkelijker.
Grenzend aan de raadszaal is de zogenaamde regiekamer, van waaruit de techniek in de raadszaal bediend kan worden. Ook de berging raadszaal is grenzend aan de raadszaal. In de nabijheid van de raadszaal is de (centrale) keuken voor het faciliteren van koffie en thee.
Eén van de grote vergaderruimten voor 18 personen, dient tevens als crisisruimte. Bij voorkeur is deze ruimte gesitueerd in de nabijheid van de hoofdentree. De ruimte dient afsluitbaar te zijn.
Faciliteiten De vergaderruimten kennen een diversiteit aan inrichtingsvormen. Van hoog tot laag zitten en verschillende ‘looks’. De inrichting van de kamers is flexibel en makkelijk aanpasbaar.
Referentie: 1614806-0022.3.0.
Pagina 21 van 31
6.3.6 Trouwzaal en ruimte ambtenaar burgerlijke stand De trouwzaal, is een representatieve ruimte, geschikt voor 30 personen. Deze ruimte is tevens te gebruiken als grote vergaderruimte. De ruimte dient daartoe met flexibel meubilair ingericht te worden, zodat eenvoudig de inrichting van een trouwopstelling gewijzigd kan worden in een vergaderopstelling. In de nabijheid van de trouwzaal is de kleedruimte voor de ambtenaar burgerlijke stand.
6.4.
Publieke voorzieningen 6.4.1
Publieksgebied
De gemeente heeft de wens om een prettig, vriendelijk, warm (huiselijk) en aantrekkelijk publieks-en ontmoetingsgebied te faciliteren in het gemeentehuis: een plek waar medewerkers, inwoners, relaties en gasten graag komen om contact met elkaar te hebben, advies te verkrijgen en informatie op te halen en te delen.
Aandachtspunt bij de inrichting van het publieksgebied vormt de toegang tot de trouwzaal en raadszaal. Er moet een logische routing zijn naar beiden ruimten.
Faciliteiten • • • • •
Eén centrale ontvangst/receptie. Vijf overlegplekken klantencontact. Wachtgebied bestaande uit diverse zitvormen (leestafel, wachtbanken/stoelen, et cetera). Vier spreekkamers, waarvan één beveiligd. Diverse informele overlegplekken.
De centrale ontvangst is duidelijk in het zicht van de hoofdentree gesitueerd. De receptiebalie bevat één baliewerkplek, de zogenaamde snel balie voor bijvoorbeeld het afhalen van paspoorten en rijbewijzen. De medewerker achter deze balie zit op ooghoogte van de klant. De baliewerkplek voldoet aan de algemene beveiligingseisen in het kader van de verstrekking van waarde documenten en bevat de volgende voorzieningen: • Ruimte voor randapparatuur. • Dagkluis voor waarde documenten, geïntegreerd in de balie. • De apparatuur die gebruikt wordt bij de balies mag niet toegankelijk zijn buiten openingstijden.
Om dynamiek te realiseren in het publieksgebied is een koppeling gewenst met een centraal ontmoetingsgebied (werkcafé) voor de medewerkers van de gemeente. (Dit kan tevens gebruikt worden als ‘lobby’ bij de raadszaal.) Het publieksgebied kan tevens worden gebruikt als expositieruimte.
De baliewerkplek is niet voorzien van een paniekknop of bewakingscamera’s. De gedachte hierachter is dat door de balies in het publieksgebied juist open te maken er een natuurlijke sociale controle ontstaat. Hierdoor is bewaking (mede in de vorm van camera’s) ook geen vereiste.
Bezoekers krijgen een warm en persoonlijke ontvangst van een gastvrouw/-heer in een huiselijke sfeer; zij komen binnen op een plek waar activiteit is, (hebben eventueel de gelegenheid om even te werken voor of na hun afspraak), zien medewerkers van de gemeente bezig, krijgen tijdens het wachten een goede kop koffie aangeboden en worden persoonlijk in de hal opgehaald door hun gesprekspartner, om vervolgens in het werkcafé, in één van de vergaderruimten in het centraal vergadergebied of elders in het gemeentehuis, overleg te voeren. Het werkcafé moet daartoe echter wel plekken bieden waar redelijkerwijs privacy is gewaarborgd en men redelijk rustig kan praten.
In de nabijheid c.q. in het verlengde van deze snel balie is een staplek voor de gastvrouw/heer, waar hij/zij een PC/laptop en beeldscherm heeft om informatie op te zoeken en van waaruit hij/zij bezoekers ontvangt. Hoewel deze gastheer/-vrouw een deel van de werktijd in de publieke zone staat en rondloopt om bezoekers te helpen, verricht hij/zij op rustige momenten ook bureauwerkzaamheden. Aangezien die een periode van meer dan 2 uur aaneengesloten kunnen beslaan maar hij/zij tegelijkertijd zicht moet kunnen houden op
Referentie: 1614806-0022.3.0.
Pagina 22 van 31
het publiek, is er in de publieke zone een Arbo-genormeerde werkplek beschikbaar binnen het gereserveerde vloeroppervlak van die zone. Het publieksgebied is voorzien van een wachtgebied waar bezoekers kunnen wachten op hun afspraak. Toiletvoorzieningen (Miva) zijn vanuit het wachtgebied bereikbaar. Naast de wachtplekken (in diverse uitvoeringen), zijn de volgende voorzieningen aanwezig in het wachtgebied: • Een speelhoekje voor kinderen. • Tafels/informele overlegplekken voor o.a. gesprekken tussen medewerker en ‘cliënten’ van de teams binnen het Sociaal domein). • Koffie/theecorner. 4 spreekkamers voor 6 personen (waarvan 1 medewerker gemeente), zijn gesitueerd in het publieksgebied. 1 van deze spreekkamers is extra beveiligd. De spreekkamers dienen te voldoen aan de volgende eisen: • De spreekkamers zijn ingericht met een overlegtafel, een bureaustoel en bezoekersstoelen. • Door middel van zichtlijnen, het creëren van transparantie en de opstelling van het meubilair moet de sociale veiligheid van werknemers vergroot worden. • De spreekkamers zijn geschikt voor mindervaliden; rolstoeltoegankelijk. Deuren zijn voorzien van een knop om de deur automatisch te bedienen. • De spreekkamers zijn voorzien van glas in verband met sociale veiligheid. Echter privacy moet wel geborgd blijven.
• De beveiligde spreekkamer is voorzien van aparte vluchtweg naar een beveiligd gebied voor de medewerker. Daarnaast is de spreekkamer uitgerust met een calamiteitenknop/paniekknop (ten behoeve van intern waarschuwen bij calamiteiten).
Referentie: 1614806-0022.3.0.
Overlegplek klantencontact Benodigd zijn 4 flexibel bruikbare overlegplekken in de open ruimte in de nabijheid van elkaar (i.v.m. sociale controle). Flexibel in die zin dat er diverse diensten/vragen verleend/beantwoord kunnen worden aan één en dezelfde overlegplek, maar ook flexibel te gebruiken door diverse ambtenaren. Twee van deze overlegplekken zijn tot stahoogte verstelbaar. Bij minimaal één overlegplek dienen mindervaliden geholpen te kunnen worden. De overlegplekken zijn bij voorkeur bij elkaar gesitueerd in verband met de mogelijkheid tot onderling overleg of ondersteuning, maar eventueel ook in verband met gezamenlijk gebruik van apparatuur. Aandachtspunt hierbij vormt de borging van privacy. De inrichting van de overlegplekken voldoet aan de algemene beveiligingseisen in het kader van de verstrekking van waarde documenten. Bij de verdere inrichting van de overlegplekken dient rekening gehouden te worden met de volgende voorzieningen: • Duidelijke nummering. • Ruimte voor randapparatuur. • Ruimte voor centrale kassa. • Eén beeldscherm voor een medewerker. • Eén beeldscherm voor meekijken klant; deze dienen niet midden in het gezichtsveld van de gebruikers geplaatst te worden. De voorkeur heeft om deze schermen verzonken in te bouwen in de balie. • De apparatuur die gebruikt wordt bij de balies mag niet toegankelijk zijn buiten openingstijden.
Pagina 23 van 31
•
Alle randapparatuur op de balies dient zodanig weggewerkt te kunnen worden (bijvoorbeeld in de balie zelf) dat de balies ook eenvoudige voor andere doeleinden gebruikt kunnen worden (aandacht voor multifunctioneel gebruik). De overlegplekken hebben een open karakter en vriendelijke uitstraling. De overlegplekken dienen ook te functioneren als informele overlegplek. In de nabijheid van de overlegplekken klantencontact en de receptie dient een inbraak en brandwerende ruimte te zijn. Deze ruimte moet voldoen aan de daarvoor wettelijk geldende eisen en is aangesloten op het toegangs-beveiligingssysteem. In deze ruimte worden de aktes van de burgerlijke stand opgeborgen en tevens staat er een inbraak en brandwerende kluis voor het opbergen van waardedocumenten, zoals rijbewijzen en paspoorten. De ruimte dient eveneens ingericht te worden met ICT-apparatuur van RAAS (aanvraagstation), de RDW en één basiswerkplek. Deze inbraak en brandwerende ruimte wordt gebruikt vanuit de overlegplekken. Er is geen dagkluis voor waarde documenten per overlegplek klantencontact aanwezig.
6.5. Centrale voorzieningen
Het werkcafé moet vooral huiselijkheid, geborgenheid en gezelligheid uitstralen met goede faciliteiten om zowel te werken, te ontmoeten als te lunchen. Het werkcafé is toegankelijk voor zakelijke relaties en inwoners. Zij kunnen daar gebruik van maken om voor of na een afspraak te werken. Door de positie van dit gebied gun je hun een ‘kijkje in de keuken’. Het werkcafé voorziet in de volgende faciliteiten: • Koffiefaciliteiten. • Kleine lunchfaciliteiten (bijvoorbeeld concept Grab & GO): in de volgende fase. Aangrenzend aan het werkcafé is de kleine keuken, uitgifte en opslag voor levensmiddelen (inclusief voorraden koffiemachines) voorzien. Invulling keuken (met benodigde apparatuur en koelmachines), uitgifte en opslag in overleg met cateraar.
6.5.1 Werkcafé (inclusief kleine keuken, uitgifte en opslag) Het werkcafé neemt binnen de andere manier van werken een belangrijke plek in. Het is de plek waar medewerkers elkaar maar ook bezoekers op (in)formele wijze kunnen ontmoeten, overleg voeren, een goede kop koffie drinken, de lunch gebruiken, maar je kunt er ook prima even werken. De ruimte wordt ingericht met diverse zitstijlen zodat tegemoet wordt gekomen aan de diverse vormen van verblijf (ontspannen, werken, overleggen en lunchen) en daarbij gewenste rust en privacy. Belangrijk aandachtspunt hierbij is flexibiliteit. Het gebied moet grotendeels leeggehaald kunnen worden voor het faciliteren van grote events (zoals de nieuwjaarsborrel). Buiten de lunchtijden heerst er een informele sfeer in het werkcafé door de aanwezigheid van aanlandwerkplekken en informele overlegruimten. Hierbij kunnen de zitplaatsen van het werkcafé tevens als werkplek dienen in het geval van een piek.
Referentie: 1614806-0022.3.0.
6.5.2 Facilitair en ICT-servicepunt Bij dit servicepunt kunnen medewerkers terecht met facilitaire en ICT vragen. Het servicepunt dient tevens als uitgifteplaats voor bijvoorbeeld sleutels en laptops. Het is de wens dit servicepunt centraal in de werkomgeving (zone 3) te plaatsen. Dit servicepunt bestaat uit een balievoorziening. Achter deze balievoorziening zijn een tweetal basis werkplekken gesitueerd. In de nabijheid van het facilitair servicepunt is ook de ICT-testruimte en postkamer/ reproruimte.
6.5.3 ICT-testruimte en opslagruimte ICT In deze ruimte staan 2 testtafels en diverse kasten en stellingen met ICT-artikelen. De ICT-testruimte is gekoppeld aan een gesloten opslagruimte voor ICT-voorzieningen.
6.5.4 Postkamer/ reproruimte De postkamer is de ruimte waar in- en uitgaande post wordt verwerkt. De ruimte is voorzien van een zwaardere printer, scanapparatuur en een grote uitlegtafel.
Pagina 24 van 31
De basiswerkplekken voor de medewerkers DIV, de aanlandplekken voor de medewerkers financiën en de 4 werkplekken voor de bodes zijn gesitueerd in de nabijheid van de postkamer.
6.5.7 Berging en archiefruimte
6.5.5 Kolf/gebedsruimte
• Berging raadszaal: t.b.v. meubilair, toga's et cetera, apart van een los afsluitbare techniekkast raadszaal. • Opslag facilitair voor de bulk voorraad kantoorartikelen, kleine ergonomische producten, aankleding gemeentehuis (rondom feestdagen). • Opslag communicatie- en promotieartikelen en relatiegeschenken + opslag verkiezingsmaterialen Tijdelijke en middellange opslag, gekoppeld aan leveranciersingang. Statisch archief DIV. Opslag: schilderijen, kunst et cetera.
Er dient een ruimte te komen die geschikt is voor moeders die borstvoeding geven c.q. kolven. Deze ruimten kunnen tevens gebruikt worden als gebedsruimte. De ruimten dienen gemakkelijk te bereiken en toegankelijk te zijn voor mindervaliden. De ruimten dienen fysiek en visueel afgeschermd te kunnen worden. De ruimte is voorzien van een wastafel met warm en koud water. Daarnaast staat er een koelkast en een bank/comfortabele fauteuil met tafeltje.
• • •
6.5.6 EHBO-ruimte en ruimte bedrijfsarts
6.5.8 Sanitair
Er dient een ruimte te komen die geschikt is voor mensen die in afwachting zijn van medische hulp. De ruimte kan daarnaast door de bedrijfsarts gebruikt worden voor lichamelijk onderzoek. Deze ruimte is bij voorkeur in de nabijheid van het publieksgebied en is middels brede deuren gemakkelijk toegankelijk voor een per brancard te vervoeren patiënt. In de ruimte is een wastafel met warm en koud water. Er staat een tafel met enkele stoelen, een rustbank, een kast met EHBO-artikelen en er is de mogelijkheid tot het opstellen van een brancard/behandeltafel. De ruimte dient gemakkelijk te bereiken en toegankelijk te zijn voor mindervaliden. Voor de bedrijfsarts is daarnaast een separate spreekkamer (een van de vergaderruimtes in zone 3) binnen een luwe zone in het gebouw. De ruimte dient gemakkelijk te bereiken en toegankelijk te zijn voor mindervaliden en te zijn voorzien van een elektrisch in hoogte verstelbaar bureau met één verstelbare bureaustoel en 3 vergaderstoelen. Wanneer de bedrijfsarts er niet is, kan de ruimte ook door anderen worden gebruikt.
Referentie: 1614806-0022.3.0.
Het aantal toiletten moet voldoen aan het bouwbesluit. Voor het aantal toiletten is gerekend met 20 m2 per 500 m2 nuttig oppervlak. Toiletten voor dames en heren zijn gescheiden. Zowel in de werkgebieden als het publieks- en projectgebied zijn toiletvoorzieningen aanwezig. Op elke etage en in het publieks- en projectgebied is een mindervalide toilet.
6.5.9 Kleed- en doucheruimte Er is een kleed annex doucheruimte (man/vrouw separaat) die gebruikt kan worden door alle medewerkers van de gemeente zelf en de schoonmaakmedewerkers. Deze is gesitueerd in de nabijheid van de personeelsingang. De kleedruimte is voorzien van afsluitbare kledinglockers (30 stuks) (o.a. voor de handhavers). In deze ruimte staan tevens afsluitbare kasten voor onder andere de apparatuur van handhavers (+/-9m2). Tevens staat er een kledingrek waarop natte kleding kan worden uitgehangen om te laten drogen. Ook is er een wastafel met koud en warm water en een wasmachine aanwezig.
6.5.10 Werkkasten/ berging schoonmaak Op elke verdieping is een werkkast benodigd. Voorzien van een stortbak met warm en koud water. In deze ruimte is plek voor het stallen van de schoonmaakkar en stofzuiger. Daarnaast zijn er planken aan de muur of een stellingkast om (kleine dagelijkse voorraad) schoonmaakmiddelen en overige sanitaire voorzieningen te kunnen bergen. De werkkasten zijn afsluitbaar.
Pagina 25 van 31
Er is één royale berging voor het stallen van de schrobzuigmachine en toebehoren, een wasmachine en wasdroger, een stellingkast t.b.v. bulk voorraad sanitaire voorzieningen, wasmiddelen en manden voor schone en/of vuile was, etc. De berging is afsluitbaar.
6.6.2
-
6.5.11 ICT-ruimte en technische ruimten De ICT-gerelateerde ruimten zijn geen onderdeel van dit RF-PvE en zijn uitgewerkt in het Technisch Programma van Eisen.
6.5.12 Ruimtereservering voor gerelateerd publieke dienstverlening De gemeente staat open voor gedeeld gebruik van faciliteiten met andere maatschappelijke organisaties. Het projectteam heeft in samenwerking met het sociaal domein een inventarisatie uitgevoerd van mogelijke ketenpartners die in het kader van de publieke dienstverlening een plek in het gemeentehuis zouden moeten krijgen. Naar verwachting zullen potentiële ketenpartners echter slechts in beperkte mate gebruik maken van de werkplekken en publieksruimte. Het ruimteprogramma houdt rekening met incidenteel gebruik van aanlandplekken door ‘een handvol’ medewerkers van ketenpartners. Ook reserveren we een projectruimte voor tijdelijke project- of programmaorganisaties waarvan de samenwerking met de gemeente Krimpenerwaard een duidelijke meerwaarde heeft. In overleg met de facilitaire afdeling van de gemeente kunnen het gebruik van deze aanlandplekken en projectruimte, maar ook het gebruik van andere faciliteiten door externen ingeroosterd worden.
Parkeervoorzieningen
Uitgaande van duurzame mobiliteit. Reizen per OV, deelvervoer, fiets en te voet wordt gestimuleerd. Voor de nieuwbouw van het gemeentehuis betekent dit: Het terrein biedt parkeergelegenheid voor 205 auto’s waarvan 10 voor bezoekers en 5 afgeschermde parkeerplaatsen voor dienstauto’s (handhaving). Conform het Bouwbesluit 2020 dient een parkeervoorziening bij utiliteitsbouw van 10 parkeerplaatsen minimaal te beschikken over 1 laadpaal; gezien de snelle ontwikkelingen op het gebied van elektrisch vervoer wordt geadviseerd minimaal 1 laadpaal per 10 parkeerplekken te realiseren ofwel minimaal 21 plaatsen voor elektrisch oplaadbare auto’s.
6.6.3 Containerruimte In de nabijheid van de goederen/expeditie ingang is in de buitenruimte ruimte voor de afvalcontainers in een gesloten ruimte.
6.6. Buitenruimte Zowel het gemeentehuis als de inrichting van de buitenruimte vraagt om een nadere uitwerking binnen de kaders van het vigerende bestemmingsplan. Medewerkers hebben de wens geuit om, indien mogelijk, in de buitenruimte zitjes en overlegplekken te creëren.
6.6.1 Fietsenstalling, stalling motoren/ brommers/ scootmobiels Het terrein dient te worden voorzien van een stalling voor in totaal circa 106 fietsen waarvan 20 voor bezoekers en 20 voorzien van oplaadpunten voor elektrische fietsen. De fietsenstalling biedt plaats aan dienstfietsen, fietsen van de boa’s en fietsen van medewerkers. Daarnaast is er voldoende ruimte voor brommers/ motoren in de stalling.
Referentie: 1614806-0022.3.0.
Pagina 26 van 31
7. Projectie van de ruimtelijke en functionele eisen op twee scenario’s
•
Dit document is het RF-PvE voor de huisvesting van de gemeentelijke organisatie op een fictieve locatie. In dit programma zijn de gewenste functies, hun onderlinge relaties in het gebouw, de benodigde ruimten en de beeldkwaliteit omschreven. In hoofdstuk wordt het gewenste RF-PvE geprojecteerd op een 2-tal scenario’s uit de business case: • Scenario 3: Centrale huisvesting (nieuwbouw) op een nader te bepalen locatie • Scenario 4: Decentrale huisvesting: de bestaande huisvesting in Stolwijk en een uitbreiding van de bestaande huisvesting in Lekkerkerk. Het ruimtebeslag van het ideale programma van eisen dat in dit RF PvE is opgenomen kunnen we zonder aanpassingen vertalen naar de nieuwbouwsituatie. Immers, nieuwbouw geeft binnen de financiële kaders de mogelijkheid om alle functies met hun bijbehorende ruimtebehoefte op zo efficiënt mogelijke manier in het gemeentehuis onder te brengen. Wel dienen we bij de projectie van het programma van eisen op scenario 3 randvoorwaarden te stellen aan de vorm van het gebouw: De nieuwbouw moet voldoen aan hoge eisen aan het energiegebruik.
Dat betekent dat de verhouding tussen de inhoud van het gebouw en het oppervlak van de gevels, dak en vloer zo gunstig mogelijk moet zijn: een zo groot mogelijke inhoud met een zo klein mogelijk buitenoppervlak betekent een compacte, kubusvormige structuur (waarbij de architect uiteraard ontwerpvrijheid heeft om en binnen- en buitenzijde aantrekkelijk vorm te geven). Om de investering in de grondaankoop verantwoord te houden dienen we de footprint van het gebouw te beperken. Immers, dan kunnen we het totale grondoppervlak van het gebouw, het parkeren en het groen zo klein mogelijk houden. We gaan daarom uit van een gebouw in drie lagen (maaiveld / begane grond en twee verdiepingen). De business case biedt geen ruimte voor een (parkeer)kelder of half verdiepte bouwlaag. Bij de spiegeling van het gewenste RF-PvE op scenario 4 dient met de volgende zaken rekening te worden gehouden:
Referentie: 1614806-0022.3.0.
•
•
•
De projectie van het programma van eisen op de combinatie van Lekkerkerk en Stolwijk betekent dat er ook op die locatie een flinke investering zal plaatsvinden. De business case gaf dit al aan en deze verkenningsfase leidt niet tot wezenlijk andere inzichten. Dat betekent in grote lijnen: − In beide bestaande gemeentekantoren zal een flinke investering gedaan worden op bouwkundig en installatietechnisch gebied om de stap te maken naar het noodzakelijke niveau van duurzaamheid én ten behoeve van de functionele aanpassingen voor een modern werkplekconcept (passend bij een efficiënt werkende gemeentelijke organisatie); − In Lekkerkerk zal een aanzienlijke uitbreiding in de vorm van aanbouw en nieuwbouw plaatsvinden om in de ruimtebehoefte te kunnen voorzien (de business case heeft aangetoond dat ook ‘na Corona’ met een nieuwe balans tussen thuis- en kantoorwerk en een lagere flexfactor er nog steeds uitbreiding in Lekkerkerk in scenario 4 noodzakelijk is). − De bouw van een meerlaagse parkeervoorziening. De organisatie en bijbehorende ruimtebehoefte wordt over 2 locaties verdeeld. Voor dit scenario is een ruimterelatieschema opgesteld dat op de volgende pagina’s is opgenomen.
Hierin wordt zichtbaar dat een aantal van de gewenste voorzieningen in dat geval op beide locaties aanwezig dient te zijn (bijvoorbeeld de vergaderfaciliteiten) waardoor er sprake is van een extra ruimtebeslag in geval van 2 locaties ten opzichte van 1 centrale locatie. De verdeling van de voorzieningen over 2 locaties en de impact hiervan op de ruimtebehoefte is middels een ruimtestaat (bijlage 1) inzichtelijk gemaakt. Bij de verdeling van de organisatie over 2 locaties wordt de backoffice van de organisatie uit elkaar gehaald (zie ruimterelatieschema op de volgende pagina’s). De locaties Stolwijk biedt onvoldoende ruimte om de totale backoffice te huisvesten. De locatie Lekkerkerk kan verder worden uitgebreid waardoor hier een deel van de backoffice bij de front-office gehuisvest kan worden. Bij de verdeling van de organisatie over de 2 locaties wordt de parkeerbehoefte verspreid over 2 locaties. De impact hiervan is in de ruimtestaat (bijlage 1) inzichtelijk gemaakt. In overeenstemming met scenario 4 van de business case houdt het ruimtelijk programma van eisen rekening met de bouw van een parkeervoorziening in Lekkerkerk. In Stolwijk is er geen mogelijkheid om extra parkeerplaatsen te realiseren en gaan we uit van de bestaande situatie.
Pagina 27 van 31
Ruimterelatieschema - Locatie Lekkerkerk
Referentie: 1614806-0022.3.0.
Pagina 28 van 31
Ruimterelatieschema - Locatie Stolwijk f
Referentie: 1614806-0022.3.0.
Pagina 29 van 31
Bijlage 1: ruimtestaat Los document, ref. nr. 1614806-0058, d.d. 13-10-2011
Bijlage 2: resultaten medewerkerspoll Los document, ref. nr. 1614806-0057, d.d. 29-07-2011
Bijlage 3: specials in de werkomgeving Los document, ref. nr. 1614806-0057, d.d. 29-07-2011
Bijlage 4: moodboards Los document, ref. nr. 1614806-0057, d.d. 29-07-2011
Referentie: 1614806-0022.3.0.
Pagina 30 van 31
Colofon Uitgave: Datum: Auteur(s):
HEVO B.V. 21 oktober 2021 Kim Vermeulen
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
Contact Statenlaan 8 5223 LA 's-Hertogenbosch
Postbus 70501 5201 CB 's-Hertogenbosch
T +31 (0)73 6 409 409 info@hevo.nl www.hevo.nl
www.rpmbyhevo.nl
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
Niets uit deze uitgave mag zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van HEVO B.V. worden gekopieerd, noch aan derden ter inzage worden gegeven
Referentie: 1614806-0022.3.0.
Pagina 31 van 31
2. Ruimte-relatieschema
-9Nota van uitgangspunten gemeentelijke kantoorhuisvesting
Ruimterelatieschema - Locatie Lekkerkerk
Referentie: 1614806-0022.3.0.
Pagina 28 van 31
3. Ruimtestaat
-10Nota van uitgangspunten gemeentelijke kantoorhuisvesting
Ruimtestaat - Krimpenerwaard ref.nr 1614806-0058 d.d. 13-10-2021 scenario: 1 locatie
Gemeentehuis m2/ voorziening
#
m2 tot
scenario: 2 locaties ambtelijk én publiek hart in Lekkerkerk ambtelijk hart in Stolwijk #
m2 tot
# werkpl.
m2 tot
Uitgangspunten
Primaire en secundaire werkomgeving uitgangspunt: 374 medewerkers en 65 medewerkers inhuur
Primaire werkomgeving Basiswerkplek Concentratiewerkplek (1p)
8 8
133 77
1064 616
100 58
798 462
33 19
266 154
Aantal zitplekken in overleg-/ samenwerkplek (2/3p) Secundaire werkomgeving Belplek Aanlandplek Aantal zitplekken in projectruimten (4-6p) Aantal zitplekken in vergaderruimten (6-8p) Scanwerkplekken DIV (4 plekken) (incl. aflsuitbare kasten en uitlegtafels) Scanwerkplekken financien (2 plekken) (incl. aflsuitbare kast en uitlegtafel) B&W voorkeursspreekkamers B&W overlegruimten Studio Dienstverlening Frontoffice Overige
8
52
416
39
312
13
104
4 4 4 3
26 26 26 46
104 104 104 115
20 20 20 35
78 78 78 86
7 7 7 12
26 26 26 29
50
1
50
0
0
1
50
25 15 30 24
1 6 1 1
25 90 30 24
0 6 1 1
0 90 30 24
1 0 0 0
25 0 0 0
20
7
140
5
105
2
35
Koffiecorner inclusief ruimte voor informeel overleg Ruimte voor garderobe, lockers en kluisruimte/ sleutelkluizen Subtotaal Centrale voorzieningen Publieke zone/ openbaar gebied (zone 1) Centrale ontvangst/ receptie Overlegplek klantencontact Wachtruimte/ informeel overlegruimte Spreekkamers (6p)
12
15
180 3062
11
135 2276
4
45 786
12 8 150 15
1 5 1 4
12 38 150 60
1 5 1 4
12 38 150 60
0 0 0 0
0 0 0 0
Ruimte voor opslag waardedocumenten (tevens Raas-ruimte)
15
1
15
1
15
0
0
1,5
131
197
98
147
33
49
60 280 18 18 75 60
1 1 1 1 2 1
60 280 18 18 150 60
1 1 1 1 2 1
30 280 18 18 150 60
1 0 0 0 0 0
30 0 0 0 0 0
Kleedruimte ambtenaar burgerlijke stand EHBO-ruimte en ruimte bedrijfsarts Centraal vergader/projectgebied (zone 2) Vergaderruimten (6p) Vergaderruimten (12p) Vergaderruimten (18p) Projectruimte (6p) (ketenpartners) Privé domein (zone 3) Facilitair en ICT servicepunt Repro/ post ICT testruimte Opslagruimte ICT Berging en archiefruimte Tijdelijke en middellange opslag (gekoppeld aan leveranciersingang) Opslag - facilitair Opslag: Promotiemateriaal, folders, presentatiemateriaal banners Statisch archief- DIV
6 20
1 1
6 20
1 1
6 20
0 1
0 20
15 30 45 24
3 6 1 1
45 180 45 24
3 6 1 1
45 180 45 24
0 4 1 1
0 120 45 24
16 40 25 30
1 1 1 1
16 40 25 30
1 1 0 0
16 40 0 0
0 1 1 1
0 40 25 30
40 20
1 1
40 20
1 1
20 10
1 1
20 10
3 30
4 1
12 30
2 0
6 0
2 1
6 30
Opslag: Schilderijen, kunst, meubilair, etc.
80
1
80
1
20
1
60
Werkcafé Uitgifte, keuken en ondersteunende ruimtes werkcafé Raadzaal Berging raadzaal Regiekamer Commissiekamer (30p) Trouwzaal
Werkkasten Kolf-/ gebedsruimte Kleed- en doucheruimte Subtotaal Horizontale verkeersruimte (20%) Totaal Nuttig Opp (NO) (m2) Sanitair Technische ruimten + verticale verkeersruimten (10%) Totaal Netto Vloer Oppervlak (NVO) (m2) Constructie (10%)
waarvan 6 voor telefoonteam DVL, 10 voor college & ondersteuning, 6 voor girffie
waarvan 1 ingericht als newsroom
Beveiligde ruimte binnen zone 1 Uitgangspunt: eten in 2 shifts; ruimte voor 50% van het # Arbo-werkplekken.
Aanvullend op de basisvoorzieningen.
2 12 25
4 1 2
8 12 50 4802 960 5762 173
2 1 2
576 6512 651
Totaal Bruto Vloer Oppervlak (BVO) (m2) BVO huidige locaties
7163 --
Ruimteprogramma buitenruimte Fietsenstalling
1,5
Stalling motoren/ brommers
2,5
Parkeerplaatsen incl. bewegingsruimte
25
Containerruimte Totaal buitenruimte (m2)
16
4 12 50 3752 750 4503 135
2 1 2
450 5088 509 Lekkerkerk
5597 2345
4 12 50 1361 272 1633 49 163 1845 185
Stolwijk
2030 2026
107 161 84 126 30 46 CROW-norm: 1-2 stalling per 100m2 BVO voor kantoren. 21 52 17 42 5 13 CROW-norm: 0,6 stalling per baliewerkplek, aanvullend 0,25 parkeerplaats per 100m2 BVO. 207 5168 162 4056 57 1421 CROW-norm: 3,8 parkeerplaats per 100m2 BVO voor kantoren met baliefunctie en 2,8 parkeerplaats per 100m2 BVO voor kantoren zonder baliefunctie. 1 16 1 16 1 16 5398 4240 1495
Dit is een inschatting: aantal is n.t.b. o.b.v. massastudie uitgaande van 1 werkkast per verdieping
1 blok per 500m2 NO *15m2
4. Technisch programma van eisen
-11Nota van uitgangspunten gemeentelijke kantoorhuisvesting
Technisch Programma van Eisen
Nieuwe huisvesting gemeente
Opdrachtgever Gemeente Krimpenerwaard Datum 21 oktober 2021 Project Huisvestingsplan en PvE gemeentekantoor Referentie 1614806-0086.3.0 Auteur(s) de heer ing. J.M.F.C. Vloemans
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
Statenlaan 8
Postbus 70501
T +31 (0)73 6 409 409
www.hevo.nl
ISO 9001-gecertificeerd
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
5223 LA 's-Hertogenbosch
5201 CB 's-Hertogenbosch
info@hevo.nl
www.rpmbyhevo.nl
Inhoudsopgave 1. 1.1. 1.2. 1.3. 1.4.
Inleiding Algemeen Wet- en regelgeving Doel en gebruik Technisch Programma van Eisen BIM-model
4 4 4 4 5
2. 2.1. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5. 2.5.1
Duurzaamheid Visie op duurzaamheid Uitgangspunten duurzaamheid GPR-gebouw CO2 footprint Energie Energieprestatie
6 6 7 9 9 9 9
3. 3.1. 3.2.
Exploitatie Total Cost of Ownership Onderhoud en Beheer
11 11 11
4. 4.1.1 4.1.2 4.1.6 4.2. 4.2.1 4.3. 4.3.1 4.3.2
Veiligheid Brandveiligheidseisen Beveiligingszonering Sociale veiligheid Toegankelijkheid Bewegwijzering Aanpasbaarheid en flexibiliteit Gebouwflexibiliteit Indelingsflexibiliteit
13 13 13 15 15 16 16 16 16
5. 5.1. 5.1.1 5.1.2 5.2.
Bouwfysische prestaties Binnenluchtklimaat Gebruikerseisen Luchttechnische eisen Thermisch binnenklimaat
18 18 18 18 23
Referentie: 1614806-0086.3.0.
5.2.1 5.2.2 5.3. 5.3.1 5.3.2 5.4. 5.4.1 5.4.2
Gebruikerseisen Klimaat technische eisen Geluidstechnische gebouweigenschappen Gebruikerseisen Geluidstechnische eisen Visueel comfort Gebruikerseisen Lichttechnische eisen
23 24 27 27 27 29 29 29
6. 6.1. 6.2. 6.3. 6.4. 6.5. 6.5.1 6.6. 6.6.1 6.7. 6.8. 6.9.
Bouwkundige prestaties Algemeen Fundering Constructie Buitenwanden Binnenwanden Binnenwandafwerking Vloeren Vloerafwerking Trap- en hellingbaanafwerkingen Dak Plafondafwerking
32 32 32 32 33 34 35 36 36 36 37 38
7. 7.1. 7.2. 7.2.1 7.2.2 7.3. 7.3.1 7.4. 7.5. 7.6. 7.7. 7.8. 7.9.
Werktuigbouwkundige prestaties Algemeen Afvoer Binnenriolering Hemelwaterafvoer Waterinstallatie Brandbestrijding Sanitair Gasinstallatie Koudeopwekking en -distributie Warmteopwekking en -distributie Luchtbehandelingsinstallatie Regeltechniek
39 39 39 39 40 40 42 42 43 43 43 44 45
Pagina 2 van 61
8. 8.1. 8.2. 8.3. 8.4. 8.5. 8.6. 8.7. 8.8. 8.9. 8.10. 8.11. 8.12. 8.13. 8.14. 8.15. 8.16. 8.17. 8.18.
Elektrotechnische prestaties Algemeen Centrale elektrotechnische voorzieningen Krachtstroom Bliksembeveiliging Verlichtingsinstallatie Communicatie-installatie Data-installatie AV-voorzieningen algemeen AV-voorzieningen raadszaal Mogelijkheid integraal beveiligingssysteem Inbraakinstallatie Toegangscontrole Brandmeldinstallatie Ontruimingsinstallatie Camerabewakingsinstallatie Transportinstallatie Gebouwbeheervoorziening Smart workplace
47 47 47 48 48 48 49 49 50 50 51 51 51 51 51 51 52 52 52
9. 9.1.
Vaste inrichting Algemeen
53 53
10.
Losse inrichting
53
11. 11.1. 11.2. 11.2.1 11.2.2 11.2.3 11.2.4 11.2.5 11.2.6 11.2.7
Terrein Algemeen Ontwerpuitgangspunten terrein Terrein; grondvoorzieningen Opstallen Omheiningen Terreinafwerkingen Terreinvoorzieningen werktuigkundig Terreinvoorzieningen elektrotechnisch Terreinvoorzieningen standaard
54 54 54 54 54 54 54 54 54 54
Referentie: 1614806-0086.3.0.
11.2.8 11.3. 11.4.
Terreinvoorzieningen bijzonder Parkeren Groenvoorzieningen
55 55 55
12.
ICT-uitgangspunten
56
Bijlage 1: Tabellen duurzaamheid
58
Bijlage 2: Eisen met betrekking tot plaatsen van PV-panelen
60
Pagina 3 van 61
1. Inleiding 1.1. Algemeen Dit Technisch Programma van Eisen (hierna T-PvE) is een aanvulling op het Ruimtelijk-Functioneel Programma van Eisen d.d. 2 september 2021. In het T-PvE worden ontwerpkaders gegeven voor de ontwerpfase voor de nieuwbouw van het gemeentehuis Krimpenerwaard. Dit in opdracht van de stuurgroep van de gemeente Krimpenerwaard, hierna te noemen ‘opdrachtgever’. Volgens de ruimtestaat uit het Ruimtelijk-Functioneel Programma van Eisen is de bruto vloeroppervlakte behoefte bepaald op 7.090 m2. In dit Technisch Programma van Eisen wordt gesproken over nieuwbouw. De ‘bouwplot’ is ingekaderd ingegeven door het bestemmingsplan en de beschikbare doorlooptijd van het project. Het is aan het ontwerpteam om met in acht name van deze kaders en met in acht name van hetgeen in dit technisch programma van eisen staat te komen tot een optimale invulling van de vraagstelling.
1.2. Wet- en regelgeving Het (technisch) ontwerp zal aan alle relevante wet- en regelgeving en overige overheidsvoorschriften moeten voldoen. Binnen dit kader vallen: • Wet Ruimtelijke Ordening (Wro). • Wet Milieubeheer (Wm). • Wet Natuurbescherming (Wnb) • Klimaatwet. • Waterwet. • Woningwet. • Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet). • Wet Geluidshinder (Wgh). • Gemeentelijke bouwverordening. • Bestemmingsplan c.q. Wet op de Ruimtelijke Ordening. • Voorwaarden Openbaar Beheer en Verkeer gemeente Krimpenerwaard. • Eisen Veiligheidsregio Hollands-Midden. • Redelijke eisen uit de Welstandsnota. • Bouwbesluit (www.Bouwbesluitonline.nl). • Alle geldende NEN-normen.
Referentie: 1614806-0086.3.0.
• • • • • • • •
Ministeriële richtlijnen. Drank- en Horecawet (artikel 2.34b van de APV). Het gebruiksbesluit. De eisen van de plaatselijke nutsbedrijven. EG-wetgeving en –regelgeving. HACCP voor de keuken. Eisen archiefruimten archiefregeling. Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO)
Enkele specifieke normen en richtlijnen die deel uitmaken van bovengenoemde lijst zijn: • Arbo Informatieblad nummer 7, ofwel AI-7 kantoren. • NEN-EN-ISO 7730:2005, klimaatomstandigheden. • NEN-EN 12464, werkplekverlichting. • NPR 3438, geluidshinder op de arbeidsplaats. • NEN 3569, veiligheidsbeglazing in gebouwen. • Toegankelijkheid van het gebouw overeenkomstig het Handboek voor Toegankelijkheid; Internationaal Toegankelijkheidssymbool (ITS). • Programma van Eisen Gezonde Kantoren 2021. Deze lijsten zijn niet limitatief, de Nederlandse wetgeving en de daarbij behorende normen en eisen blijven onverminderd van kracht.
1.3. Doel en gebruik Technisch Programma van Eisen Het T-PvE omschrijft de technische eisen waaraan het gebouw, het terrein en het uitrustingsniveau van het gebouw dienen te voldoen. Naast de hierboven genoemde wettelijke eisen en randvoorwaarden, zoals het Bouwbesluit, die voor het ontwerp van toepassing zijn, wenst de opdrachtgever zijn eisen ten aanzien van de technische prestaties op een aantal gebieden nader te specificeren. Dit met als doel een document te presenteren dat voor de ontwerpende partijen voldoende houvast, maar ook vrijheid, biedt voor goede oplossingen binnen deze gevraagde prestaties, die in het bijzonder van belang zijn voor de opdrachtgever. Het T-PvE behandelt de volgende onderdelen: • Bouwfysische prestaties.
Pagina 4 van 61
• • • • • • • •
Bouwkundige prestaties. Werktuigbouwkundige prestaties. Elektrotechnische prestaties. Vaste inrichting. Losse inrichting. Terrein. Onderhoud en beheer. ICT.
1.4. BIM-model Vanaf de VO-fase dient het ontwerpteam (architect, constructeur en installatie adviseur) een BIM-model op te zetten. De architect, de constructeur, de installatieadviseurs dienen in hetzelfde model te werken. Hiermee staat alle informatie in één model centraal. Het as-built model (revisie) dient bij oplevering aan de opdrachtgever opgeleverd te worden. Er wordt vanuit gegaan dat het BIMmodel door de uitvoerenden partijen wordt gereviseerd waarbij de bouwkundig aannemer hier de regie over voert.
Referentie: 1614806-0086.3.0.
Pagina 5 van 61
2. Duurzaamheid Een gebouw is onderdeel van zijn omgeving en dient dus ook in zijn relatie met de omgeving bekeken te worden. Voor het aspect energie dient bijvoorbeeld niet alleen rekening gehouden te worden met bijdragen van de locatie zelf, maar ook met de directe omgeving. Zo is de toepassing van duurzame energietechnieken vaak efficiënter op een grotere schaal en kan uitwisseling van energie tussen verschillende functies in een wijk een mogelijkheid zijn. De gemeente Krimpenerwaard vindt het vanuit zijn voorbeeldfunctie naar de bewoners van de Krimpenerwaard van belang om zichtbaarheid te geven aan duurzaamheid. Dit willen zij doen door toepassing van diverse maatregelen in en om de nieuwe huisvesting. Van het ontwerpteam wordt verwacht dat zij vanaf het eerste begin van de ontwerpfase actief met duurzaamheid (natuurinclusief, klimaatadaptief, energieneutraal bouwen) aan de slag gaan en ervoor zorgen dat het ook daadwerkelijk leidt tot zichtbare en functionerende maatregelen.
Het thema duurzaamheid is echter veel breder dan alleen energie & klimaat. En om de discussie te kunnen voeren over de uitgangspunten, visie en ambities omtrent duurzaamheid is het noodzakelijk om een gezamenlijke definitie te hanteren. De gehanteerde definitie van duurzaamheid is:
“Duurzame ontwikkeling houdt in dat de huidige wereldbevolking in haar behoeften voorziet zonder de komende generaties de mogelijkheid te ontnemen om in vergelijkbare mate in hun behoeften te voorzien” (VN-commissie Brundtland, 1987)
Het totale systeem bestaat uit een aantal bouwblokken die gerelateerd zijn aan elkaar waarbij deze een onderlinge afhankelijkheid hebben (zie afbeelding). Het element “Individueel geluk” staat op het hoogste niveau en is daarbij afhankelijk van alle onderliggende niveaus. Hieruit blijkt de verbintenis tussen alle thema’s die het begrip duurzaamheid in zich heeft.
2.1. Visie op duurzaamheid De gemeente Krimpenerwaard is ervan overtuigd dat het noodzakelijk is om een duurzaam gemeentehuis te maken. Dit komt niet alleen voort uit de wet- en regelgeving omtrent kantoren en de voorbeeldfunctie die de Rijksoverheid oplegt aan de Nederlandse overheidsinstanties. De gemeente Krimpenerwaard is zich bewust van de ontwikkelingen in de wereld en de langdurige negatieve effecten van niet duurzame gebouwen en niet duurzaam handelen op de wereld en de maatschappij. Bijvoorbeeld omtrent het thema van klimaatverandering is de CO2 uitstoot van gebouwen zeer relevant en is het noodzakelijk dat er een transitie gemaakt wordt. Ook is een gebouw bepalend voor de manier waarop mensen zich voelen en waarop zij gefaciliteerd worden om productief te zijn en hun doelstellingen te bereiken. Het moment van het realiseren van een nieuw gebouw is daar het meest geschikte moment voor en dit moet dan ook aangegrepen worden om een maximaal positief resultaat te bereiken. De gemeente Krimpenerwaard wil hier een maatschappelijke voorbeeldrol in vervullen.
Referentie: 1614806-0086.3.0.
Daarbinnen zijn er in dit project op het thema Duurzaamheid speerpunten gedefinieerd op de volgende vier thema’s: • Energieneutraal bouwen (ENG). • Circulaire economie (Ecologisch bouwen). • Klimaatadaptatie en biodiversiteit (Convenant klimaatadaptief Bouwen). • Mobiliteit.
Pagina 6 van 61
Duurzaamheid is onderdeel van het projectkader voor de nieuwbouw van het gemeentehuis. Immers om het gebouw nu klaar te maken voor energieneutraliteit in 2050 betekent dit dat een energieneutraal gebouw gerealiseerd moet worden. De volledige visie op duurzaamheid voor de huisvesting van de gemeente Krimpenerwaard is opgenomen in bijlage I.
Samengevat zijn de volgende uitgangspunten per thema in dit T-PvE opgenomen (zie de bijlage 2 voor goed leesbaar formaat):
2.2. Uitgangspunten duurzaamheid De uitgangspunten voor duurzaamheid voor de nieuwbouw van het gemeentehuis worden gevormd door vier niveaus: • De wettelijke verplichtingen. • Het projectkader. • Overige doelstelling vastgelegd in raadsbesluiten. • Overige ambities. Onderstaande tabel geeft voor de nieuwbouw de samenhang weer tussen de vier duurzaamheidsthema’s en de vier niveaus (zie de bijlage voor goed leesbaar formaat): Hierna volgt een nadere toelichting per thema. De bijbehorende technische eisen volgen in paragraaf 2.3. en verder. Algemeen Het gebouw heeft een sterke relatie met de omgeving, is uitnodigend en transparant en heeft de statuur van een gemeentehuis. Het gebouw moet gezond, voorzien van een luchtzuiverend binnenklimaat, klimaatbestendig en energieneutraal (zie 3.3) worden. Meer concreet moet het gebouw comfortabel zijn, prettig opgezet en (multi)functioneel ingericht zijn en bijdragen aan een omgeving waar mensen plezierig (samen)werken, ontmoeten, verblijven, bewegen en ontspannen.
Dit T-PvE gaat uit van de wettelijke vereisten in combinatie met het projectkader. Waar mogelijk binnen de financiële kaders van het project wordt getracht zoveel mogelijk ambities te realiseren.
Referentie: 1614806-0086.3.0.
Het gebouw dient de optimale levenscycluskosten te krijgen gecombineerd met een aantoonbaar hoge gebouwwaarde in een financieel gezonde omgeving. Het gebouw moet flexibel zijn naar de toekomst (transitie naar andere functie of gedeeltelijk verhuurbaar), dan wel in beperkte mate uit te breiden of in te krimpen zijn bij groei of verminderen van de personele bezetting (aantal werkplekken).
Pagina 7 van 61
Energie Dit T-PvE gaat uit van energieneutrale nieuwbouw (ENG). Aan de hand van het TRIAS-Energetica zal door het ontwerpteam de juiste afwegingen moeten worden gemaakt om aan deze ambitie te kunnen voldoen. Vanzelfsprekend zal de nieuwbouw ‘gasloos’ zijn. Ecologisch bouwen (materiaalgebruik) Trias Energetica In de gehele levenscyclus van het gebouw dient de materialenkringloop zoveel mogelijk gesloten te worden door de toepassing van natuurvriendelijke/ biobased, niet vervuilende en recyclebare of gerecyclede materialen die onderdeel zijn van circulaire ketens Om dit te bereiken moet er in het ontwerpproces, de bouwfase en de gebruiksfase gestuurd worden op toepassing van circulaire principes. Tevens moet het materialenpaspoort opgesteld en bijgehouden worden. Nieuwe materialen en producten hebben bij voorkeur een duurzaamheidskeurmerk, wat garandeert dat er geen vergiften in aanwezig zijn, of gebruikt zijn voor de vervaardiging. Het nieuwe gebouw en het terrein bestaat uit een materialenbank als onderdeel van een circulair systeem en is een bron van onderdelen en materialen die te zijner tijd eenvoudig elders toegepast kunnen worden. Losmaakbaarheid is van belang voor hergebruik. Door Alba-concepts zijn hiervoor het document ‘handvatten voor het borgen van losmaakbaarheid’ opgesteld die mede richting geven aan de invulling van circulariteit.
Klimaatadaptatie en biodiversiteit Het gebouw moet een positieve impact hebben op de aanwezige (lokale) ecosystemen, biodiversiteit en flora en fauna. Dat willen we bereiken met natuur inclusief bouwen en een groene buitenruimte. De aanwezige kwaliteiten in op de locatie en omgeving moeten behouden blijven en versterkt worden door de lokale kennis en economie te benutten. Als beleidskader geldt het convenant Klimaatadaptief Bouwen van de provincie ZuidHolland met uitzonder van het onderdeel zettingseisen. Zo mogelijk dient het ontwerpteam te zijner tijd rekening te houden met deze uitkomsten. Het convenant verwijst voor biodiversiteit naar het puntensysteem Groen en Natuurinclusief Bouwen Den Haag. Voor projecten van kleine omvang (< 500 m2 en hoogte < 15 m) zijn keuzemaatregelen opgenomen gericht op gevel/ dak (2 punten), verblijfplaats (1 punt) en omgeving (2 punten). Denk hierbij aan (per maatregel 1-2 punten): • • • • • • •
Geveltuinen Geen lichtuitstraling vanuit gebouwen Groene daken met sedum (en bij meer diepte gras en kruiden) Gevelgroen Nestplaatsen voor huismus en/ of gierzwaluw Verblijfplaatsen voor vleermuizen en insecten En diverse keuzemaatregelen wat betreft bomen, heesters of het plaatsen van een insectenhotel
Wanneer de nieuwbouwlocatie bekend is moet de juiste keuze gemaakt worden voor het behoud en bevorderen van de biodiversiteit in relatie tot de omgeving. Op dit moment is de regelgeving rondom klimaatadaptatie in wording en is hier op dit moment nog onvoldoende over bekend om concreet op te nemen in dit T-PvE. Voor dit
Referentie: 1614806-0086.3.0.
Pagina 8 van 61
moment geeft de ‘Handreiking decentrale regelgeving klimaat adaptief bouwen en inrichting’ van 20 april 2020 handvaten om invulling te geven aan dit thema. Denk hierbij aan: • Effectieve schaduwwerking van het gebouw naar de omgeving. • Maximaal % weerkaatsing van zon via glas naar de omgeving. • Groen in de omgeving van het gebouw (bijvoorbeeld bomen). • Toepassing van waterberging op daken en toepassing van blauw-groene daken. • Omgeving van het gebouw warmtewerend en verkoelend inrichten. Bij aanvang van de ontwerpfase zal gekeken moeten worden wat op dat moment qua regelgeving actueel is en dat zal dan met betrekking tot dit thema door het ontwerpteam te zijner tijd meegenomen moeten worden in de verdere uitwerking. Mobiliteit Uitgaande van duurzame mobiliteit. Reizen per OV, deelvervoer, fiets en te voet wordt gestimuleerd. Voor de nieuwbouw van het gemeentehuis betekent dit: • Het terrein biedt parkeergelegenheid voor 205 auto’s waarvan 10 voor bezoekers; conform het Bouwbesluit 2020 dient een parkeervoorziening bij utiliteitsbouw van 10 parkeerplaatsen minimaal te beschikken over 1 laadpaal; gezien de snelle ontwikkelingen op het gebied van elektrisch vervoer wordt geadviseerd minimaal 1 laadpaal per 10 parkeerplekken te realiseren ofwel minimaal 21 plaatsen voor elektrisch oplaadbare auto’s. • Daarin zitten 5 afgeschermde parkeerplaatsen voor dienstauto’s (handhaving).
• Er is een fietsenstalling voor 106 fietsen waarvan 20 voor bezoekers en 20 voorzien van oplaadpunten voor elektrische fietsen. • 21 parkeerplaatsen voor brommers/motoren.
2.3. GPR-gebouw
2.4. CO2 footprint Tijdens de ontwerpfase dient een CO2 footprint berekening gemaakt te worden waaruit inzichtelijk wordt of met gemaakte keuzes de ambitie van de overheid op CO2 neutraliteit behaald worden.
2.5. Energie Bij de energiezuinigheid van het gebouw dient rekening gehouden te worden met enerzijds het milieu en anderzijds de stichtings- en exploitatiekosten vanuit beheer en verbruik. Hierbij dient het ontwerpteam te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor het benutten en of delen van energie met de omgeving, zoals bijvoorbeeld de lucht, de bodem, (oppervlakte) water, de riolering et cetera. Dit onderzoek moet voorgelegd worden aan de opdrachtgever ter besluitvorming.
2.5.1 Energieprestatie Vanaf 1 januari 2021 geldt dat alle utiliteitsgebouwen moeten voldoen aan de eisen voor een bijna energieneutraal gebouw (BENG). Vanaf dat moment is er nog maar één berekeningswijze, de NTA 8800, die geldt voor alle nieuwbouw. Gebruiksfunctie
Energiebehoefte (BENG 1) [kWh/m2.jr.]
Kantoorgebouw
Als/Agverhouding Als/Ag ≤ 1,8 Als/Ag > 1,8
Eis ≤ 90 ≤ 90 + 30 * Als/Ag 1,8
Primair fossiel energiegebruik (BENG 2) [kWh/m2.jr.] Eis
Aandeel hernieuwbare energie (BENG 3) [%] Eis
≤ 40
≥ 30%
Tabel 1: BENG-eisen voor een kantoorgebouw
De eventueel aanwezige nevenfuncties (niet zijnde de gebruiksfuncties kantoor, bijeenkomst of cel) worden toebedeeld aan de hoofdgebruiksfunctie van het gebouw.
De gemeente Krimpenerwaard wil een gemiddelde GPR-score van minimaal 8,5 behalen. Het is van belang dat de GPR-berekening door een GPR Gebouw Expert wordt gemaakt.
Referentie: 1614806-0086.3.0.
Pagina 9 van 61
Voor de nieuwbouw gemeentehuis Krimpenerwaard ligt de ambitie echter hoger dan de minimaal gestelde BENG-eisen zoals hierboven omschreven. De nieuwbouw dient namelijk energieneutraal (ENG) te zijn. Wat betekent dat het gebouw per saldo op jaarbasis een totaal energiegebruik van precies nul heeft, uitgaande van standaard klimaatcondities zoals die gelden in Nederland. Uitgaande van een nader te bepalen gemiddeld gebruikers gebonden energieverbruik. Het betreft alle energieverbruiken die op de energiemeter(s) zichtbaar worden. Het gaat dus om het totaal van het gebouw gebonden plus gebruikers gebonden energiegebruik minus de opbrengst van lokale duurzame bronnen.
Referentie: 1614806-0086.3.0.
Pagina 10 van 61
3. Exploitatie 3.1. Total Cost of Ownership De “Total Cost of Ownership” (TCO) is het totaalbedrag aan kosten voor het bezit van een product of het gebruik van een dienst gedurende de levenscyclus/gebruikscyclus. Behalve de prijs om het product aan te schaffen omvat het alle kosten van het moment van aankoop tot het moment dat er afstand van wordt gedaan. Het berekenen van de TCO, op basis van een cashflowschema met vergelijk op basis van de Netto contante waarde, is een manier om vooraf of achteraf de kosten van producten te bepalen en onderling te vergelijken. Daarom dienen, in de ontwerpfase, de effecten van het ontwerp op de technische onderhoudskosten, eventueel de schoonmaak kosten en de energiekosten beoordeeld te worden om te komen tot de meest optimale TCO voor het gebouw. In het cashflowschema dient onderbouwd per kostensoort de verwachte toekomstige indexatie opgenomen te worden, gerelateerd aan de gemiddelde indexatiekosten van minimaal de afgelopen 10 jaar. Van het ontwerpteam wordt verwacht dat ze van de diverse bouwkundige en installatietechnische thema’s onderzoekt wat de mogelijke oplossingen zijn en de voor- nadelen, en de financiële consequenties voor de investeringskosten en exploitatiekosten.