Bijlage 1 - Jaarrekening 2025
Tekst van het document
| 75,1% | 75,4% | 73,1% | 73,2% de beroepsbevolking Sociaal Domein | Personen met een bijstandsuitkering - Aantal per 10.000 inwoners | 190,5 | 159,2 | 343,6 | 281,2 Volksgezondheid en Milieu | Hernieuwbare elektriciteit - % | 22,9% | 22,4% | 41,0% | 32,5% Volksgezondheid en Milieu | Omvang huishoudelijk restafval - Kg per inwoner | 102 | 106 | 150 | 148 Vhrosv | Demografische druk - % | 80,8% | 82,0% | 70,4% | 70,7% Vhrosv | Nieuw gebouwde woningen - Aantal per 1.000 woningen | 3,1 | 3,4 | 9,1 | 8,4 Vhrosv | Gemiddelde WOZ-waarde - x € 1.000 | 405 | 414 | 379 | 398 Vhrosv | Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden - in €uro's | 874 | 891 | onbekend | 957 Vhrosv | Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden in €uro's | 995 | 1013 | onbekend | 1050 75 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN Algemene dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen zijn de inkomsten die geen specifiek bestedingsdoel kennen. De belangrijkste daarvan zijn de opbrengsten Onroerende Zaak Belasting (OZB) en de uitkering uit het Gemeentefonds. Daarnaast zijn er nog een aantal kleinere opbrengsten zonder specifiek bestedelingsdoel, de belangrijkste hiervan staan in onderstaand overzicht weergegeven.
Specificatie uitkering Gemeentefonds | Rekening (x €1.000) | 2025 Algemene uitkering | 118.088 Uitkering deelfonds sociaal domein | 3.781 Decentralisatie uitkering | 1.307 Totaal | 123.176 Specificatie inkomsten uit Belastingen | Rekening (x €1.000) | 2025 Onroerende Zaak Belasting | 14.469 Toeristenbelasting | 435 Totaal | 14.904 Specificatie inkomsten uit Deelnemingen | Rekening (x €1.000) | 2025 Dividend Stedin | 316 Dividend BNG | 127 Veerdienst | 73 Totaal | 516 76 PARAGRAFEN A. Lokale heffingen Algemeen In deze paragraaf lichten wij het beleid met betrekking tot de gemeentelijke heffingen toe. Het BBV vraagt in deze paragraaf om per heffing een overzicht op te nemen van de taakvelden waarvan lasten in de heffing zijn meegenomen. Algemeen In de Nota Lokale heffingen 2024 is het huidige beleid met betrekking tot de gemeentelijke heffingen beschreven. De totale werkelijke opbrengst aan belastingen en overige heffingen bedraagt in 2025 circa € 33,9 miljoen.
In onderstaande tabel zijn de opbrengsten van de lokale heffingen weergegeven: bedragen x € 1.000 | Begroot * | Werkelijk | Verschil | %verschil Onroerendezaakbelastingen | 14.147 | 14.469 | 322 | 2,3% Rioolheffing | 6.724 | 6.740 | 16 | 0,2% Afvalstoffenheffing | 7.660 | 7.720 | 60 | 0,8% Toeristenbelasting | 328 | 435 | 107 | 32,6% Lijkbezorgingsrechten | 1.105 | 1.243 | 138 | 12,5% Leges | 2.717 | 3.606 | 889 | 32,7% Marktgelden | 44 | 42 | -2 | -4,5% Havengelden | 95 | 61 | -34 | -35,8% Kwijtschelding | -376 | -422 | -46 | 12,2% 32.444 | 33.894 | 1.450 | 4,3% * Dit betreft de Begroting 2025 inclusief de begrotingswijzigingen Het SVHW (Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling) verzorgt de uitvoering van diverse heffingen voor de gemeente. Kostendekkendheid Bij diverse heffingen mogen de geraamde baten niet hoger zijn dan de geraamde lasten. Bij de toe te rekenen kosten worden onder andere de kwijtschelding, de kosten van het SVHW en de kosten van toezicht meegenomen. De beleidsuren en uren van handhaving worden hierin niet meegenomen. Voor de belastingen geldt deze wettelijke eis niet. De opbrengst van de belastingen komt in de algemene middelen van de gemeente terecht. In verband met de BBV-voorschriften kijken we ook terug naar de in de begroting berekende kostendekkendheid van de heffingen.
De kostendekkendheid is berekend voor afrekening naar de reserves en voorzieningen. 77 Kostendekkendheid | Begroot | Werkelijk Afvalstoffenheffing | 99,5% | 104,3% Rioolheffing | 86,0% | 91,0% Leges hst.1 Alg. dienstverlening | 74,7% | 72,1% Leges hst.2 Omgevingswet | 90,8% | 74,0% Leges hst.3 Horeca | 4,6% | 3,1% Leges hst.3 Evenementen | 3,9% | 2,4% Leges hst.3 Standplaatsen | 44,6% | 36,8% Leges hst.3 Kinderopvang | 8,5% | 7,9% Lijkbezorgingsrechten | 58,2% | 57,8% Marktgelden | 60,6% | 61,0% Havengelden | 70,2% | 57,1% 1. Onroerende-zaakbelastingen (OZB) De OZB bestaan uit een eigenarenbelasting voor woningen en een eigenarenbelasting en gebruikersbelasting voor niet-woningen. De WOZ-waarde van alle onroerende zaken wordt jaarlijks vastgesteld. De hoogte van de OZB is een combinatie van de WOZ-waarde van een pand en het vastgestelde tarief. Voor het bepalen van de tarieven wordt gebruik gemaakt van de WOZ-waarden volgens opgave van het SVHW. De begrotingswijziging in de tweede tussenrapportage is per abuis verkeerd geboekt. Daardoor bedraagt de afwijking nu 2,27% op het totale bedrag. Bij een juiste boeking bedraagt de afwijking slechts 0,10% op het totaal van € 14,5 miljoen. 2. Rioolheffing De rioolheffing is een heffing om het beheer en het onderhoud van het gemeentelijk rioolstelsel te bekostigen. Uitgangspunt is dat de tarieven op totaalniveau kostendekkend zijn.
De hoogte van de rioolheffing wordt bij woningen bepaald door de grootte van het huishouden (een- of meerpersoonshuishouden) en bij niet-woningen door de WOZ-waarde. Bij de rioolheffing wordt de kostendekkendheid weer 100% door de onttrekking aan de egalisatievoorziening. Dit jaar zijn de uitgaven bij tractie en openbare werken hoger uitgevallen dan begroot; er zijn echter ook iets meer inkomsten dan begroot en er zijn er lagere rentekosten dit jaar. De werkelijke onttrekking aan de egalisatievoorziening bedraagt daarom in 2025 circa € 667.000 in plaats van € 1.090.000 welke was begroot. 3. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een heffing om het ophalen en verwerken van de huishoudelijke afvalstoffen te bekostigen. Uitgangspunt is dat de tarieven op totaalniveau kostendekkend zijn. Deze heffing bestaat uit een vast deel en een variabel deel. Voor het restafval wordt een tariefdifferentiatie (diftar) toegepast; per inworp in de ondergrondse container en per lediging van een restafvalcontainer. Dit jaar is er een voordeel ontstaan op het taakveld afval. Er zijn meer inkomsten van de materialen die gerecycled worden maar er waren ook iets meer ledigingen dan begroot; daarnaast zijn er op dit taakveld lagere rentelasten. Het voordeel van circa € 320.000 wordt, conform bestaand beleid, gestort in de egalisatievoorziening afval. 78 79 4.
Toeristenbelasting De toeristenbelasting is een algemene belasting voor personen die hier overnachten tegen een vergoeding. De opbrengst is afhankelijk van het aantal overnachtingen in de gemeente, waardoor de opbrengst per jaar varieert. We verantwoorden in de jaarrekening 2025 de te verwachten opbrengst over 2025 plus de afrekening over 2024. De opbrengst 2025 is nog niet gerealiseerd, omdat de aanslagen pas verstuurd kunnen worden na afloop van het jaar. De inkomst in 2025 wordt geschat op € 357.000. Dit is € 29.000 meer dan begroot. De afrekening over 2024 viel circa € 77.500 positiever uit dan verwacht. De totale inkomst in 2025 bedraagt daardoor ruim € 434.000. 5. Lijkbezorgingsrechten Lijkbezorgingsrechten worden geheven voor het gebruik van de begraafplaatsen en voor verleende diensten in verband met de begraafplaatsen. Er hebben dit jaar meer begrafenissen plaatsgevonden dan begroot waardoor de inkomsten hoger uitvallen. De uitgaven zijn daardoor ook hoger uitgevallen waardoor de kostendekkendheid niet is toegenomen. De inkomsten voor de aankoop van een particulier graf worden gestort in de daarvoor bestemde reserve. In 2025 betrof dit ruim € 298.000. Dit valt niet in het saldo van de jaarrekening. De afkoop van het onderhoud valt ook niet in het saldo en wordt gestort in de voorziening, omdat het gelden van derden zijn.
Jaarlijks valt hiervan een deel vrij voor het onderhoud van de begraafplaatsen. 6. Leges Voor een gemeentelijke taak die in de vorm van een dienst door bewoners of bedrijven afgenomen wordt, wordt leges betaald. Door de diversiteit van diensten is de legesverordening onderverdeeld in drie hoofdstukken. Hoofdstuk 1: In de tweede tussenrapportage is aangegeven dat de beveiligingskosten hoger uitvallen in 2025. De kostendekkendheid is daardoor lager. Hoofdstuk 2: De inkomsten van de omgevingsvergunningen (bouwleges) zijn hoger uitgevallen dan begroot was bij de tweede tussenrapportage 2025. Dit komt doordat er aan het einde van het jaar toch nog voor een aantal grote projecten vergunningen zijn aangevraagd. De inkomsten zijn echter wel lager dan primitief was begroot; de kostendekkendheid komt nu uit op 74%. Hoofdstuk 3: De legesinkomsten zijn lager uitgevallen dan begroot, onder andere bij de evenementen. Ook vallen steeds meer aanvragen onder de legesvrijstelling. Het aantal standplaatsen (verkooppunten buiten de marktdagen) is afgenomen. De kostendekkendheid neemt hierdoor af. 7. Marktgelden Voor het innemen van een standplaats op de markt worden marktgelden geheven. De inkomsten zijn iets lager dan begroot. Maar omdat ook de kosten lager zijn dan begroot blijft de kostendekkendheid nagenoeg gelijk. 80 8.
Havengelden Havengelden worden geheven van vaartuigen die gebruik maken van de havens in Schoonhoven en Ouderkerk aan den IJssel. Daarnaast worden er vergoedingen gevraagd voor het gebruik van energie en water. De schippers melden zich aan via de app ShipAssist. De inning van de havengelden en de kosten voor energie en water worden geïnd door SAB. Tot en met 2024 werden de reserveringskosten in rekening gebracht bij het reserveren van een ligplaats en de havengelden na vertrek uit de haven. De reserveringskosten zijn nu opgenomen in de tarieven havengelden en worden daardoor later in rekening gebracht. Er zijn meer inkomsten als gevolg van verhuur steiger/haven, maar de overige inkomsten bleven achter op de begroting. Dit komt met name doordat de schepen de reserveringskosten niet meer vooraf afrekenen. Ook zijn de kosten dit jaar hoger door de nieuwe app. De kostendekkendheid valt hierdoor iets lager uit dan begroot. In 2026 is met deze factoren al rekening gehouden. 9. Kwijtschelding Mensen met een minimuminkomen en geen of weinig vermogen kunnen in aanmerking komen voor kwijtschelding van diverse lokale heffingen. Er is dit jaar meer kwijtschelding verleend dan was begroot. Dit jaar zijn er meer aanvragen ingediend (en toegekend) dan het jaar daarvoor. Daardoor is ook het totale bedrag aan kwijtschelding toegenomen.
Het aantal bijstandsgerechtigden is in 2025 toegenomen dus zijn er ook meer mensen die recht hebben op kwijtschelding. 10. Bedrijveninvesteringszone-heffingen (BIZ-heffing) Een bedrijveninvesteringszone is een afgebakend gebied zoals een winkelgebied of een bedrijventerrein waarbinnen ondernemers en/of de eigenaren samen investeren in de kwaliteit van hun bedrijfsomgeving. Voor de BIZ-heffing treedt de gemeente op als dienstverlener. De opbrengst wordt uitgekeerd aan de BIZ- stichtingen en is daarom niet opgenomen bij het overzicht van de totale inkomsten. Deze stichtingen zorgen voor de plannen en de uitvoering ervan. Er is een BIZ-heffing voor het centrum van Bergambacht, een BIZ-heffing voor bedrijventerrein De Wetering in Bergambacht en een BIZ-heffing voor het centrum van Schoonhoven. 11. Woonlasten De woonlasten bestaan uit de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. In de onderstaande tabel is de lastendruk in de gemeente Krimpenerwaard in 2024 en 2025 weergegeven, voor zowel eigenaar- gebruikers als voor huurders. Het uitgangspunt is een meerpersoonshuishouden. Krimpenerwaard Koopwoning | Huurwoning Meerpersoonshuishouden | Meerpersoonshuishouden 2024 | 2025 | 2024 | 2025 OZB* | €330,00 | €346,00 | n.v.t. | n.v.t.
Afval** | €341,05 | €343,00 | €341,05 | €343,00 Riool* | €268,80 | €275,00 | €268,80 | €275,00 €939,85 | €964,00 | €609,85 | €618,00 * | Er is uitgegaan van een WOZ-waarde van € 378.000 in 2024 en € 394.000 in 2025. ** | Er is uitgegaan van 9,6 ledigingen in 2025. 81 82 B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandscapaciteit Inleiding In deze paragraaf gaan we in op het weerstandsvermogen en de risicobeheersing van de gemeente Krimpenerwaard. Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) vraagt in deze paragraaf minimaal in te gaan op: • een inventarisatie van de weerstandscapaciteit • een inventarisatie van de risico’s • het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico's. Daarnaast zijn ook een aantal kengetallen voorgeschreven, evenals een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. De Nota Risicobeheersing en Weerstandsvermogen is in juni 2025 door de gemeenteraad vastgesteld. In deze nota hebben we vastgelegd dat we de risico-inventarisatie twee keer per jaar actualiseren (voor de begroting en voor de jaarrekening). Daarnaast hebben we vastgelegd dat deze paragraaf een toelichting bevat van alle restrisico's groter dan € 100.000.
Totaal geïnventariseerde risico's: Risico's (x € 1.000) Bedrag Geïnventariseerde risico’s 6.792 Totaal 6.792 Inventarisatie van de weerstandscapaciteit Met de weerstandscapaciteit bedoelen we al die elementen waarmee tegenvallers eventueel bekostigd kunnen worden. Het is onwaarschijnlijk dat alle geïnventariseerde risico’s zich tegelijkertijd in volle omvang voordoen. De gemeenteraad heeft er bij de vaststelling van de Nota Risicobeheersing en Weerstandsvermogen 2025 voor gekozen om de benodigde weerstandscapaciteit te bepalen op 50% van de geïnventariseerde risico’s. Hetgeen neerkomt op: • 50% van de geïnventariseerde risico’s af te dekken, 50% van € 6.792.000 = € 3.396.000 Vanaf 2024 is er geen afzonderlijke reserve weerstandsvermogen meer. De benodigde weerstandscapaciteit maakt onderdeel uit van de algemene reserve. In activa besloten stille reserves staan als zodanig niet op de balans. Voor het weerstandsvermogen kunnen ze echter wel een rol spelen. Met name activa met stille reserves die op korte termijn liquide gemaakt kunnen worden (verkoop) zijn van belang omdat deze in voorkomende gevallen kunnen bijdragen aan het oplossen van financiële problemen.
Stille reserves kunnen ontstaan wanneer de bezittingen van de gemeente niet (geheel) worden gewaardeerd of niet tegen de economische waarde worden gewaardeerd of door wijziging van een bestemming van bijvoorbeeld gronden of panden. In de Nota reserves en voorzieningen 2023 is opgenomen dat we jaarlijks een globale inventarisatie maken van de stille reserves en de materieel relevante stille reserves vermelden in deze paragraaf van de begroting en de jaarstukken. Op grond van het criterium dat een betreffend kapitaalgoed op korte termijn liquide gemaakt moeten kunnen worden, leidt dit tot de volgende stille reserve: Stille reserve - Gemeentegronden (snippergroen) De gemeente beschikt over snippergroen en overige gronden waarvan de marktwaarde hoger kan zijn dan de boekwaarde. De stille reserve is in de praktijk niet volledig realiseerbaar vanwege de beperkte verkoopbaarheid van gemeentelijke activa. In de Krimpenerwaard vervalt deze potentiële waarde bovendien grotendeels doordat percelen mogelijk door verjaring verloren gaan, sommige gronden slechts via bruikleen kunnen worden uitgegeven en de gemeente vaker gronden wil terughalen in verband met ruimtelijke opgaven zoals netverzwaring en klimaatadaptatie. Weerstandscapaciteit (x €1.000) | (x € 1.000) De algemene reserve incl.
claim weerstandsvermogen | 33.545 Materiële stille reserves | PM Totale beschikbare weerstandscapaciteit | 33.545 Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen wordt weergegeven als een ratio tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en het totaal van de gekwantificeerde risico’s. De weerstandscapaciteit bedraagt € 33,5 miljoen. De geïnventariseerde risico’s bedragen € 6.792.000. Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de geïnventariseerde risico’s. Dit verhoudingsgetal bedraagt derhalve 4,9. Ratio | Waardering Boven 2,0 | uitstekend Tussen 1,4 en 2,0 | ruim voldoende Tussen 0,8 en 1,4 | matig Tussen 0,6 en 0,8 | onvoldoende Onder 0,6 | ruim onvoldoende Het kengetal van 4,9 geeft aan in hoeverre de gemeente in staat is om financiële tegenvallers op te vangen en wordt beoordeeld als uitstekend. Dit kengetal is hoger dan het kengetal in de begroting 2026 (kengetal 3,9). In jaarrekening 2024 en de begroting 2024 was het kengetal 2,6. De schommelingen in dit kengetal worden met name veroorzaakt door de peildatum waarop de algemene reserve meegewogen wordt in de berekening van de weerstandscapaciteit. Beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico's Risicomanagement is belangrijk om de volgende redenen: • | Inzicht verkrijgen in de risico’s die wij als gemeente lopen. Dit zijn zowel financiële als niet- financiële risico’s.
Daarbij moeten beheersmaatregelen deze risico’s verminderen. • | Vergroten van het risicobewustzijn van alle medewerkers binnen de gemeente in houding en gedrag. Risicobewustzijn moet onderdeel zijn van de bedrijfscultuur. • | Beoordelen van het benodigde weerstandsvermogen. • | Voldoen aan wet- en regelgeving (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten). Bij risico’s maken we een onderscheid tussen risico’s die wel en risico’s die niet van belang zijn voor de weerstandscapaciteit. Bepaalde risico’s zijn niet van belang voor de weerstandscapaciteit als de begroting- en rekeningcyclus in orde is en we adequate beheersmaatregelen of (verlies)voorzieningen hebben getroffen. Risico’s die van belang zijn voor de weerstandscapaciteit zijn bijvoorbeeld bedrijfsrisico’s als grondexploitatie, de sociaaleconomische ontwikkelingen, garantieverplichtingen, schadeclaims en renterisico’s. 83 In de nota Risicobeheersing en weerstandsvermogen 2025 zijn de volgende beleidskaders benoemd: • | Beleidskader 1: De niet financiële risico’s worden opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. • | Beleidskader 2: Het benodigde weerstandsvermogen bedraagt (in principe) 50% van de geïnventariseerde restrisico’s.
• | Beleidskader 3: Als blijkt dat het weerstandsvermogen van een gemeenschappelijke regeling ontoereikend is, dan wordt naar evenredigheid van de gemeentelijke bijdrage aanvullend een risico voor de gemeente geraamd. • | Beleidskader 4: In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing, van zowel de begroting als de jaarstukken, worden de restrisico’s groter dan € 100.000 genoemd en toegelicht. Restrisico’s die hieraan niet voldoen worden in één bedrag vermeld. Inventarisatie van de risico's De risico-inventarisatie is in januari en februari 2026 geactualiseerd. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is een inschatting gemaakt van de mogelijke financiële tegenvallers. Om bij de inventarisatie een redelijke inschatting te kunnen maken van de kansen dat risico’s zich voordoen en de financiële consequenties, hebben we gebruik gemaakt van bandbreedtes. Bij de opzet van de bandbreedtes is rekening gehouden met de omvang van risicovolle situaties in Krimpenerwaard, afgezet tegen de schaal waarop Krimpenerwaard opereert. Vanaf boekjaar 2026 presenteren we in deze paragraaf ook de incidentele risico’s die gepaard gaan met de - door uw raad vastgestelde - maatregelen vanwege korting Gemeentefonds zoals beschreven in paragraaf J van de begroting 2026-2029. Voor meer informatie over de methodiek verwijzen wij u naar deze paragraaf.
Klasse | Kans | Risico 1 | Minder of 1 x per 10 jaar | 10% 2 | 1 x per 5 - 10 jaar | 30% 3 | 1 x per 2 - 5 jaar | 50% 4 | 1 x per 1 - 2 jaar | 70% 5 | 1 x per jaar of vaker | 90% Bij elk risico is geïnventariseerd welke beheersmaatregelen zijn getroffen die het risico verkleinen. Vervolgens is een inschatting gemaakt van het maximaal financiële risico dat resteert. Hieronder een overzicht van de restrisico’s groter dan € 100.000 op basis van het op deze wijze berekende financiële gevolg. Risico's met impact op weerstandsvermogen > € 100.000 | (x € 1.000) 1 | Risico's gerelateerd aan uitvoering van projecten | 1.310 2 | Risico's gerelateerd aan de open einde regelingen in het Sociaal Domein | 1.245 3 | Risico's op hogere kosten gerelateerd aan arbeidsmarktkrapte | 900 4 | Risico's inzake weerstandsvermogen bij gemeenschappelijke regelingen | 832 5 | Risico's in relatie tot de Omgevingswet/Wet kwaliteitsborging voor het Bouwen (Wkb) | 640 6 | Risico's op verplichtingen ten aanzien van sport en maatschappelijke voorzieningen | 465 7 | Risico's gerelateerd aan verkiezingen | 151 8 | Risico's inzake continuïteit | 150 9 | Risico's gerelateerd aan vertraging IBOR-projecten door werkzaamheden netbeheerder | 110 10 Risico's gerelateerd aan opvang vluchtelingen | PM 11 Overige risico's | 989 Totaal | 6.792 84 85 De benodigde weerstandscapaciteit op basis van de geïnventariseerde
risico’s bedraagt € 6,8 miljoen. In de begroting 2026 was dit € 8,1 miljoen. In de begroting 2025 en de jaarrekening 2024 was dit € 7,2 miljoen. Het totaal aan risico's is ten opzichte van de begroting 2026 gedaald met € 1,2 miljoen. Deze daling is voor het grootste deel als volgt te verklaren: In de afgelopen jaren was in deze paragraaf een risico opgenomen gerelateerd aan de Gebiedsovereenkomst - Opgave Natuur. De gemeente heeft samen met het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, de regie over de ontwikkeling van 2.250 hectare Natuurnetwerk Nederland in hun buitengebied. De provincie Zuid- Holland fungeert als opdrachtgever. In 2020 zijn in een addendum op de Gebiedsovereenkomst afspraken gemaakt over het risico van overschrijding van het totaalbudget van € 95,1 miljoen. Er is afgesproken dat bij een overschrijding van het budget tot € 4 miljoen 50% voor rekening is van de provincie is en 50% voor rekening van de uitvoerende partijen (gemeente 75% en hoogheemraadschap 25%). In het geval de overschrijding meer dan € 4 miljoen bedraagt, komt het meerdere ten laste van de provincie. 2026 is het afrondingsjaar voor de werkzaamheden m.b.t. deze samenhangende opgaven. We naderen het einde van de doorlooptijd (naar verwachting 2026). Het is al duidelijk dat er sprake is van een overschrijding van meer dan € 4 miljoen.
In 2027 volgt de definitieve eindafrekening, waarmee de gemeente ook de overeengekomen overschrijding van € 1,5 miljoen incidenteel zal moeten betalen. Er is geen sprake meer van een risico, maar een zekerheid. Dit is meegenomen in de reguliere P&C-documenten (kadernota 2027). Op andere risico's zien we enkele lichte stijgingen en of verschuivingen door de actualisaties. De onzekerheid met betrekking tot de financiële risico's inzake de opvang van vluchtelingen blijft nog voortduren, mede gezien de landelijke onduidelijkheid over de spreidingswet. Hieronder volgt een toelichting op de restrisico’s groter dan € 100.000. 1 - Risico's gerelateerd aan de uitvoering van projecten Momenteel zijn er binnen het team Projecten van de gemeente circa 95 projecten in behandeling. Deze projecten zijn grofweg in te delen in drie categorieën te weten civiele projecten waarbij sprake is van grootschalige renovatie van het openbaar gebied in een wijk, medewerking aan bouwprojecten van ontwikkelaars en bouwprojecten waarvan de gemeente opdrachtgever is. Bij alle projecten is er sprake van risico's, maar de focus op financiële risico's ligt met name bij de bouwprojecten waar de gemeente zelf opdrachtgever is. Dit zijn het nieuwe gemeentekantoor, diverse basisscholen en de bouw van een nieuwe Milieustraat.
Om de voortgang op deze projecten goed te monitoren wordt in de organisatie ingezet op een eenduidige rapportagemethodiek (naast bestaande beheersmaatregelen). Daarnaast is er de ontwikkeling richting een meerjarig investeringsprogramma waardoor ook een beter inzicht bestaat naar de toekomst toe over de investeringen. Daarnaast speelt er nog immer, ondanks de afvlakking van de prijsstijgingen in de sector een risico op hogere kosten ten opzichte van de ramingen wanneer nieuwe aanbestedingen voor ontwikkelingen zich voordoen. 2 - Risico's gerelateerd aan de open einde regelingen in het Sociaal Domein Open-einde-regelingen zijn bedoeld om iedereen recht te geven op noodzakelijke ondersteuning, maar zijn lastig te begroten en kunnen, als de budgetten niet (automatisch) meegroeien met de vraag, leiden tot structurele tekorten. Participatiewet – risico op overschrijding BUIG-budget Over 2025 is sprake van een tekort op de BUIG-middelen, significanter van aard dan in de jaren daaraan voorafgaand. De gemeente bereidt een aanvraag voor de vangnetregeling voor, inclusief een verbeterplan waarin aanvullende maatregelen zijn opgenomen om de uitstroom te bevorderen en de uitkeringslasten te beheersen. Met deze maatregelen en de meebewegende verdeelsystematiek van het Rijk kan worden verwacht dat het risico op een substantiële overschrijding in 2026 kleiner wordt.
Tegelijkertijd blijft de BUIG-systematiek gevoelig voor landelijke (verdeel)ontwikkelingen en fluctuaties in de instroom, waardoor het risico op een tekort blijft bestaan. 86 Jeugd en Wmo – risico’s open-einde-regelingen De onvoorspelbaarheid van de vraag (lokale variatie) in combinatie met de financieringssystematiek van het Rijk, resulteren in een significant financieel risico voor gemeenten. Om grote verrassingen te voorkomen en zo financiële stabiliteit te waarborgen, gebruikt de gemeente Krimpenerwaard een reële begrotingssystematiek. Het prognosticeren van de kosten blijft echter complex en in bepaalde mate onzeker. De realisatie wordt gemonitord en nieuwe inzichten kunnen zo leiden tot financiële bijstelling en bijsturing. Door de genomen beheersmaatregelen en de toenemende aandacht voor de oplopende kosten is het risico op overschrijding enigszins gedempt, maar gezien het open-einde-karakter van de regelingen blijft het risico bestaan dat de kosten structureel hoger uitvallen dan de rijksbijdrage. Continuïteit jeugdbescherming - financiële risico’s GI JB West De financiën van de Gecertificeerde Instelling Jeugdbescherming West (GI JB West) staan onder druk door een daling van het aantal maatregelen terwijl de vaste kosten minder snel kunnen fluctueren.
Het is onzeker in hoeverre de ingezette verbetermaatregelen en de monitoring bovenregionaal de continuïteit borgen en welke aanvullende financiële bijdrage gemeenten in het verlengde daarvan mogelijk moeten leveren, omdat zij bij wet verplicht zijn te zorgen voor voldoende jeugdhulp- en bescherming voor inwoners. Daar komt bij dat dezelfde partner de gemeente nog een substantieel bedrag verschuldigd is. Aan eerdere terugbetalingsafspraken hebben zij niet kunnen voldoen en zij beschikking niet over voldoende reserves en liquide middelen om de komende jaren over te gaan tot (verdere) terugbetaling. Ook beschikken ze niet over activa die als borg/zekerheidsstelling kunnen dienen. Daarmee blijft dit een aanzienlijk financieel risico voor de gemeente. Minimabeleid en Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) – risico op ontoereikende budgetten Bij het vaststellen van het actuele minimabeleid zijn de budgetten opgehoogd op basis van aannames over de doelgroep en het bereiken daarvan. Ondanks de extra inspanningen om inwoners te bereiken en de nieuwe samenwerkingsovereenkomst met oog op de voortzetting van de minimaregeling 'Gratis openbaar vervoer', is de verwachting op dit moment dat het budget in 2026 toereikend is. Ondanks deze verwachting, blijft een stijging in het gebruik en daarmee in de kosten een risico.
Voor het uitvoeren van het gemeentelijke onderwijsachterstandenbeleid ontvangt de gemeente van het Rijk een geoormerkte uitkering. Hiermee moet de gemeente in ieder geval voldoen aan de wettelijke taak voorschoolse educatie en zorgen voor voldoende en dekkend aanbod. De voorlopige beschikking voor 2026 is met 10% gekort door een landelijke bezuinigingsmaatregel vanuit het Rijk. Voor de komende twee jaar kan de gemeente met reserves de activiteiten voortzetten. Daarna zullen, op basis van de financiële mogelijkheden, mogelijk strategische keuzes volgen. 3 - Risico's op hogere personele kosten gerelateerd aan de arbeidsmarktkrapte De afgelopen jaren zien we een stijging van de inhuurkosten. De arbeidsmarktkrapte gecombineerd met benodigde specialistische kennis geven geen aanleiding te denken dat dit op korte termijn zal veranderen. De invoering van de Wet gelijke beloning voor flexpersoneel verplicht opdrachtgevers om uitzend- en andere flexkrachten dezelfde arbeidsvoorwaarden te bieden als vaste medewerkers. Deze gelijkschakeling leidt tot hogere inhuurkosten en minder ruimte voor maatwerk in contractvormen. Voor gemeenten betekent dit een merkbare stijging van zowel de financiële als de organisatorische impact bij de inzet van tijdelijk personeel.
Wel zien we dat de focus op recruitment over 2025 succesvol is gebleken met een hogere en snellere invulling van vacatures met vast personeel. Daarnaast besteden we veel aandacht aan behoud en interne mobiliteit van medewerkers. Dit doen we onder meer door een geactualiseerd onboardingstraject en een geactualiseerde gesprekscyclus waarin medewerkers in gesprek gaan met hun leidinggevenden over ontwikkelmogelijkheden. Daarnaast besteden we met het traject Krimpenerwaard Vooruit veel aandacht aan een toekomstbestendige en vitale organisatie. 87 4 - Risico's inzake weerstandsvermogen bij gemeenschappelijke regelingen Er is sprake van een risico voor de gemeente Krimpenerwaard als het weerstandsvermogen van de verbonden partijen niet toereikend is. Dit betekent dat de risico’s hoger zijn dan het eigen weerstandsvermogen. Er dient dan een resterend risico naar rato van de bijdrage van de gemeente te worden opgenomen. Op basis van de begrotingen voor 2026 leidt dit tot een totaal risico van € 832.000. Dit bedrag wordt voor een aanzienlijk deel veroorzaakt door het nog ontbreken van een algemene reserve voor de nieuwe GR Jeugd en Wmo, wat een risico van € 464.000 voor de gemeente Krimpenerwaard tot gevolg heeft. Daarnaast vormt het ontoereikende eigen vermogen van Hecht, waarbij het herstelplan eigen vermogen reeds is meegenomen, een substantieel risico (€ 319.000).
Verder moet rekening gehouden worden het licht ontoereikende weerstandsvermogen van de ODMH (€ 27.000), het Streekarchief (€ 16.000) en het SVHW (€ 6.000). 5 - Risico's in relatie tot de Omgevingswet/Wet kwaliteitsborging voor het Bouwen (Wkb) Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) worden de structurele gevolgen voor werkprocessen, de benodigd e capaciteit en legesopbrengsten in de praktijk steeds duidelijker. Deze effecten zijn echter nog niet volledig uitgekristalliseerd. De verdere implementatie vraagt onder meer aanpassing van de gemeentelijke beleidscyclus, doorontwikkeling van het omgevingsplan, versterking van participatieprocessen en een (her)inrichting van toezicht en handhaving. Bij de harmonisatie van bestemmingsplannen naar één omgevingsplan kan directe nadeelcompensatie ontstaan wanneer bestaande rechten worden beperkt. Hoewel per regeling een zorgvuldige juridische toets plaatsvindt, blijft een restrisico aanwezig. Dit risico is inherent aan de transitiefase en wordt actief gemonitord. 6 - Risico's op verplichtingen ten aanzien van sport en maatschappelijke voorzieningen Voorzieningen als buurthuizen, zwembaden en andere maatschappelijke accommodaties vallen onder de beleidsvrijheid van gemeenten, wat betekent dat zij zelf bepalen of en in welke mate deze voorzieningen worden aangeboden.
De financiële afhankelijkheid van een voorziening t.o.v. de gemeente kan in de huidige situatie sterk verschillen en afhangen van het type voorziening, de organisatievorm en eerder gemaakte afspraken. Met enkele maatschappelijke instellingen zijn afspraken gemaakt waarbij de gemeente financiële risico’s heeft aanvaard. Het risico bestaat dat aanvullende financiële steun noodzakelijk wordt om voorzieningen in stand te houden (bijvoorbeeld bij het Cultureel Centrum Concordia). De toekomst van dorps- en cultuurhuizen, zwembaden en voetbalaccomodaties is onderwerp van gesprek. 7 - Risico's gerelateerd aan verkiezingen In maart 2026 hebben de gemeenteraadsverkiezingen plaatsgevonden. De daaropvolgende collegevorming kan ertoe leiden dat één of meerdere van de huidige wethouders niet terugkeren en daarmee recht krijgen op wachtgeld op grond van de APPA-regeling. Het is op dit moment te vroeg om de omvang daarvan te bepalen. 8 - Risico's inzake continuïteit Dit risico heeft betrekking op het onverwacht wegvallen van essentiële ICT-middelen die nodig zijn om cruciale werkprocessen uit te voeren. Het gaat daarbij om verstoringen die de continuïteit van de dienstverlening breed raken.
Het continuïteitsrisico richt zich op situaties waarin systemen, software of hardware op het moment van uitvoering van het werk (deels) niet beschikbaar zijn op een manier die het werkproces daadwerkelijk verstoort of stillegt. 88 9 - Risico's gerelateerd aan vertraging IBOR-projecten door werkzaamheden netbeheerder Bij groot onderhoud wordt zoveel mogelijk gelijk opgetrokken met nutspartijen. Dit doen we om te voorkomen dat er kort na het groot onderhoud opnieuw werkzaamheden in de grond moeten plaatsvinden. De inwoners hebben dan twee keer overlast en de kwaliteit van de weg verslechtert erdoor. De netbeheerder heeft een grote opgave in de vorm van netverzwaring om te voldoen aan de toekomstige elektriciteitsvraag. De planning voor de netverzwaring is vaak niet hetzelfde als de planning voor het groot onderhoud. Dit leidt ertoe dat sommige IBOR-trajecten vertraagd worden. De planning van de netbeheerder wijzigt nog regelmatig, wat gevolgen kan hebben voor de planning van projecten die al in voorbereiding zijn. Naast netverzwaring zijn er grote projecten van derden, zoals de dijkversterking KIJK. De zware transporten die hiervoor door Ouderkerk aan den IJssel moeten, hebben geleid tot uitstel van groot onderhoud aldaar.
10 - Risico's gerelateerd aan de opvang vluchtelingen Oekraïense vluchtelingen De opvang van Oekraïense ontheemden blijft onverminderd onder druk staan als gevolg van het aanhoudende conflict, de voortdurende instroom en de beperkte landelijke opvangcapaciteit. De tijdelijke beschermingsmaatregel is verlengd tot 1 maart 2027, waardoor de gemeentelijke opvangopgave een meerjarig karakter heeft gekregen. De gemeentelijke opvanglocaties zijn momenteel volledig bezet. Daarnaast is het normbedrag verlaagd van € 61 naar € 44 per dag per bed, hetgeen de exploitatie financieel aanzienlijk uitdagender maakt. De combinatie van onzekerheden rond instroom, rijksbekostiging en de duur van de beschermingsmaatregel vergroot het risico dat de huidige capaciteit en financiering ontoereikend zijn om de opvang duurzaam te kunnen blijven organiseren. Spreidingswet en asielopvang De gemeente dient uitvoering te geven aan de Spreidingswet. Op grond van het landelijke verdeelbesluit moet de gemeente tot februari 2026 in totaal 308 asielzoekers opvangen, inclusief de 80 alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’ers). In verband met de kabinetswisseling is het verdeelbesluit voor de periode na februari 2026 voorlopig aangehouden. In het Klooster te Haastrecht worden 80 AMV’ers opgevangen.
Deze locatie sluit echter per 1 april 2026, waardoor na 1 april 2026 niet langer voldaan aan het verdeelbesluit. Ondanks intensieve samenwerking met het COA is vooralsnog geen geschikte opvanglocatie gevonden om invulling te geven aan de verplichtingen uit de Spreidingswet. Met de komst van een nieuw kabinet is bovendien onzeker welke beleidsmatige koers wordt gekozen ten aanzien van de Spreidingswet en de asielwetgeving. Dit vergroot de onzekerheid over de toekomstige opvangopgave en de bijbehorende gemeentelijke verantwoordelijkheden. AMV-opvang De landelijke uitvoering van de opvang van AMV ligt bij het COA en Nidos. De gemeentelijke inzet is echter domeinoverstijgend en raakt onder meer openbare orde en veiligheid, onderwijs (waaronder ISK- capaciteit), communicatie, inburgering, jeugd, Wmo en wonen. Hoewel de afspraak dat vertraagde vervolghuisvesting niet langer leidt tot kosten voor gemeenten het directe financiële risico beperkt, blijft de gemeente verantwoordelijk, ook financieel, voor onderwijshuisvesting en de uitvoering van de Jeugdwet. Met name binnen het jeugddomein kan de ondersteuningsbehoefte van AMV-jongeren leiden tot aanvullende kosten. Het financiële risico voor 2026 wordt op dit moment als beperkt ingeschat en is afhankelijk van het aantal AMV’ers dat in de gemeente verblijft.
Met de sluiting van Het Klooster per 1 april 2026 wordt verwacht dat het financiële risico in 2026 verder zal afnemen. Huisvesting van statushouders De financiële risico’s met betrekking tot de huisvesting van statushouders zijn aanzienlijk groter dan bij de AMV-opvang, aangezien het hier een wettelijke taakstelling betreft. Momenteel is sprake van een achterstand op de taakstelling en het is onzeker of deze in 2026 volledig kan worden ingelopen. In verband hiermee staat de gemeente onder interbestuurlijk toezicht. Indien de provincie overgaat tot overname van taken of wanneer bij onvoldoende reguliere huisvestingsmogelijkheden (tijdelijke) plaatsing in hotels noodzakelijk blijkt, kan dit leiden tot aanvullende financiële risico’s, waarvan de exacte impact op dit moment nog onvoldoende duidelijk is. Tegelijkertijd staat de uitvoering van de inburgering onder druk en vraagt de complexiteit van met name de AMV-problematiek om inzet vanuit meerdere gemeentelijke uitvoeringsdomeinen. Dit vergroot de druk op de ambtelijke capaciteit en de benodigde inzet van middelen. De financiële impact hiervan is op dit moment moeilijk te kwantificeren.
Kengetallen Gezien het stijgende belang van onderlinge vergelijkbaarheid van gemeenten, een grotere druk op doelmatigheid en een steeds meer divers wordende context (ontwikkeling van financiële producten, meer verbonden partijen, meer taken zoals bijvoorbeeld in het Sociaal Domein) is het belang van inzicht in de financiële positie toegenomen. Om aan het voorgaande tegemoet te komen, schrijft het BBV een verplichte basis set van vijf financiële kengetallen voor die moeten worden opgenomen in deze paragraaf. Naast de kengetallen wordt een beoordeling van de onderlinge verhouding van de kengetallen in relatie tot de financiële positie opgenomen. In de volgende tabel zijn de verplichte kengetallen, inclusief betreffende waarden voor onze gemeente opgenomen. Onder de tabel volgt een nadere toelichting per kengetal en wordt de link gelegd tussen waarden op de verschillende kengetallen. Additionele informatie over de verhouding van lokale kengetallen tot de kengetallen van vergelijkbare gemeenten verwijzen wij u naar de website www.findo.nl. Daarbij wordt echter wel gebruik gemaakt van verouderde data.
Kengetallen | Rekening | Begroting | Rekening 2024 | 2025 | 2025 Netto schuldquote | 33% | 80% | 52% Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen | 24% | 72% | 43% Solvabiliteitsratio | 40% | 26% | 37% Structurele exploitatieruimte | 1,8% | 0,0% | 0,9% Grondexploitatie | 0% | 0% | 0% Belastingcapaciteit | 96,0% | 96,0% | 97,0% Toelichting per kengetal: Netto schuldquote: Dit kengetal geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft daarmee inzicht in de mate waarop rentelasten en aflossingen drukken op de exploitatieruimte. Een normale netto schuldquote ligt tussen de 0% en 90%. Een schuldquote tussen de 90% en 130% wordt als hoog beschouwd en mag niet verder toenemen. Een schuldquote hoger dan 130% wordt als te hoog beoordeeld en moet afgebouwd worden. De gemeente Krimpenerwaard bevindt zich met 52% bij de jaarrekening 2025 in het midden van de normale marge en zit lager dan het gemiddelde van andere gemeenten van gelijke omvang (63%). Gecorrigeerde netto schuldquote: Dit kengetal is een aanvulling op bovenstaande waarbij er een correctie plaatsvindt door de verstrekte leningen mee te nemen. Dit om het effect van doorlenen inzichtelijk te maken.
De verhouding tussen ons percentage en die van het gemiddelde van andere gemeenten van gelijke omvang zijn vrijwel identiek als bij de niet gecorrigeerde netto schuldquote. Bij de jaarrekening 2025 zijn de percentages respectievelijk 52% en 43% Solvabiliteit: Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar verplichtingen te voldoen en bestaat uit de hoogte van het eigen vermogen ten opzichte van het balanstotaal. Een ratio hoger dan 50% is het minst risicovol, een ratio tussen de 20% en 50% is neutraal en een ratio lager dan 20% is risicovol. De gemeente Krimpenerwaard zit met 37% bij de jaarrekening 2025 midden in categorie B (neutrale score) en scoort in vergelijking met het gemiddelde van de andere gemeenten van gelijke omvang (33%) iets hoger. Grondexploitatie: Dit kengetal geeft weer hoe de boekwaarde van de grondexploitaties zich verhouden tot de totale (geraamde) baten van de gemeente. Een score lager dan 20% is het minst risicovol, tussen de 20% en 35% is neutraal en hoger dan 35% is risicovol. De gemeente Krimpenerwaard zit met een score van 0% bij de jaarrekening 2025 in de minst risicovolle categorie en loopt ook minder risico dan het gemiddelde van de andere gemeenten van gelijke omvang (5%).
89 90 Belastingcapaciteit: Dit kengetal geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt tot de gemiddelde landelijke belastingdruk. Een score lager dan 100% geeft aan dat de lokale lasten lager zijn dan het landelijk gemiddelde en een score hoger dan 100% geeft aan dat de lokale lasten hoger zijn dan het landelijke gemiddelde. De gemeente Krimpenerwaard zit met een score van 97% bij de jaarrekening 2025 nagenoeg gelijk aan het landelijk gemiddelde en gelijk met de score van het gemiddelde van de andere gemeenten van gelijke omvang (96,8%). Structurele exploitatieruimte: Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is de structurele lasten te dragen met structurele baten. Bij een negatief percentage zijn de structurele lasten hoger dan de structurele baten. Bij een positief percentage kan de gemeente de structurele lasten dragen met de structurele baten. In de jaarrekening 2025 zien we een daling naar 0,9% voor de gemeente Krimpenerwaard. 91 C. Onderhoud kapitaalgoederen Algemeen Kapitaalgoederen zijn bezittingen van de gemeente die gedurende een lange periode gebruikt worden om een bijdrage te leveren aan het maatschappelijke belang. Het onderhoud hiervan kost veel geld. Dit neemt dan ook een groot deel van de gemeentelijke begroting in beslag. Voor kapitaalgoederen zijn vaak langlopende investeringen vereist.
Achterstanden in het onderhoud hiervan kunnen, naast kapitaalvernietiging, in het ergste geval leiden tot onveilige situaties. Het is daarom zinvol om op het gebied van het onderhoud van kapitaalgoederen effectief beleid te voeren en op deze wijze invulling te geven aan de begrippen assetmanagement en risicomanagement. In deze paragraaf is het beleidskader opgenomen waarin het kwaliteitsniveau is vastgelegd waarop de kapitaalgoederen worden onderhouden, de aantallen en de financiële middelen die nodig zijn voor het in standhouden hiervan. De financiële consequenties zijn inzichtelijk gemaakt voor de komende jaren, waarbij we opmerken dat aanbestedingsvoordelen of -nadelen, gelet op de hoogte van de investeringen, grote invloed kunnen hebben op de financiën. Dat geldt ook voor de ontwikkeling van de rente. De kapitaalgoederen worden onderverdeeld in de volgende drie categorieën: 1. Gebouwen 2. Wegen, civiele kunstwerken, groen, water, openbare verlichting en speelvoorzieningen; samengevoegd in het Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte (IBOR) 3. Riolering, watergangen en klimaat-adaptieve voorzieningen; samengevoegd in het programma riolering en klimaat-adaptieve voorzieningen (PR&K). Op de pagina’s hierna is per categorie het beleidskader aangegeven. Ook is van 2025 de realisatie en van 2026, 2027 en 2028 de begroting weergegeven 1.
Gebouwen Actueel beleidskader De gemeente beschikt over diverse, openbare en niet-openbare, gebouwen. In de begroting wordt voor deze gebouwen rekening gehouden met klein onderhoud en groot onderhoud. In het kort komt het erop neer dat er geen achterstallig onderhoud mag ontstaan. Op 1 november 2022 heeft uw raad het ‘Beheerplan vastgoed 2022’ vastgesteld. Een beheerplan dat het beleidskader vormt voor het onderhoud aan het gemeentelijk vastgoed voor de komende jaren. Op dit moment wordt gewerkt aan een geactualiseerd beheerplan. Dit beheerplan zal in 2026 ter besluitvorming aan uw raad worden voorgelegd. Dit plan voorziet onder andere in de verduurzaming van 4 sportaccommodaties. • Sportzaal Concordia is inmiddels gerealiseerd in 2025. • Zwembad ‘t Wilgerak wordt voorjaar 2026 gerealiseerd • MFA De drie Maenen staat op de planning voor zomer 2026 • Sportzaal Albert Plesman staat voor 2027 op de planning • Sporthal de Bakwetering staat voor najaar 2026 op de planning • Ons gebouw staat voor 2027 De in 2023 opgestarte projecten, zoals het nieuwe gemeentekantoor en de nieuwbouw van scholen (Kiezel en Kei en Schoonhovens College) zijn in 2025 verder tot ontwikkeling gekomen. De gemeente is op dit moment eigenaar van 127 gebouwen (31-12-2025).
Vertaling van de financiële consequenties in de begroting De financiële middelen die beschikbaar zijn voor openbare gebouwen, zijn gesplitst in dagelijks onderhoud (exploitatie) en een dotatie in een onderhoudsvoorziening. Onderdeel (x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Begroot | Realisatie | Begroot | Begroot | Begroot Lasten in exploitatie | 417 | 725 | 417 | 417 | 417 Dotatie voorziening Onderhoud gebouwen | 1.373 | 1.373 | 1.373 | 1.373 | 1.373 Onttrekking uit de voorziening * | 900 | 752 | 1.476 | 1.058 | 1.963 *Dit betreft de onttrekking conform de vastgestelde programmabegroting 2025. Voor het onderhanden werk verwijzen wij u naar het verloopoverzicht voorzieningen op de balans. 2. IBOR Het Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte (IBOR 2) geeft inzicht in de kwantiteit en kwaliteit van onze arealen en de wijze waarop het beheer en onderhoud worden uitgevoerd, in relatie tot de middelen. Het IBOR 2 heeft een doorlooptijd van vier jaar (tot en met 2025). In 2024 is gestart met de werkzaamheden wat moeten leiden tot IBOR 3. De planning van IBOR 3 is bijgesteld en volgens de huidige planning vindt de vaststelling medio 2026 plaats. De openbare ruimte is continu in beweging. Ieder jaar vinden diverse inspecties van onze kapitaalgoederen plaats. Hiermee bepalen we de benodigde onderhoudswerkzaamheden en worden ook de beheercijfers geactualiseerd.
Hieronder vindt u de actuele arealen. Onderdeel | Aantallen Wegen in ha. | 210 Civiele kunstwerken | 595 Lichtpunten | 13.145 Oppervlakte groen in ha. | 125 Bomen - binnen bebouwde kom | 22.500 Speeltoestellen | 1327 Oppervlakte water in ha. | 742 Oeverlengte in km. | 164 Oeverconstructies in km. | 44 Duikers | 372 Vertaling van de financiële consequenties in de begroting: De kosten voor het IBOR zijn opgenomen onder Verkeer, vervoer en waterstaat / Onderwijs, sport, cultuur en recreatie / Volksgezondheid en milieu. De financiële middelen die beschikbaar zijn voor het IBOR zijn gesplitst in dagelijks onderhoud (exploitatie) en een dotatie in een onderhoudsvoorziening. De dotatie aan de voorziening komt overeen met de in het plan vastgestelde bedragen en uitgangspunten. 92 Onderdeel (x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Begroot | Realisatie | Begroot | Begroot | Begroot Lasten in exploitatie | 5.290 | 4.944 | 5.603 | 4.847 | 4.772 Dotatie voorziening IBOR | 4.503 | 4.503 | 4.503 | 4.503 | 4.503 Onttrekking uit de voorziening IBOR* | 7.874 | 5.816 | 7.269 | 5.109 | 4.993 *Dit betreft de onttrekking conform de vastgestelde programmabegroting 2025. Voor het onderhanden werk verwijzen wij u naar het verloopoverzicht voorzieningen op de balans. 3. Riolering De kaders voor het beheer van het riool zijn vastgesteld in het Programma Riolering en Klimaatadaptatie 2023-2027.
Met de in het plan opgenomen maatregelen, wordt uitvoering gegeven aan het beheer en onderhoud van de bestaande voorzieningen en aan de aanvullende noodzaak rondom klimaatadaptatie. Hierbij valt te denken aan het voorkomen van wateroverlast, verminderen van droogte en tegengaan van hittestress. Hieronder zijn de aantallen weergegeven van het rioolstelsel (peildatum 31-12-2025). Onderdeel | Actuele cijfers Gemengd systeem | 149,67 Droogweerafvoer (DWA) | 69,26 Hemelwaterafvoer (HWA) | 72,7 Drainage en duikers | 24,49 Gemalen (aantal) | 74 Pompunits drukriolering (aantal) | 2435 Persleiding | 248 Bergingsbassin (aantal) | 16 Vertaling van de financiële consequenties in de begroting De uitgaven voor de riolering vallen in grote lijnen uiteen in investeringskosten en dagelijkse kosten. De dagelijkse kosten bestaan voor een groot gedeelte uit kapitaallasten (rente en aflossing op investeringen in het riool) en overheadkosten, omdat het rioolstelsel in eigen beheer wordt onderhouden. Deze kosten worden gedekt door de tarieven.
Onderdeel (x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Begroot | Realisatie | Begroot | Begroot | Begroot Lasten in exploitatie | 1.609 | 1.790 | 1.609 | 1.609 | 1.609 Dotatie voorziening vGRP | - | - | - | - | - Onttrekking uit de voorziening vGRP* | 1.091 | 667 | 1.345 | 1.402 | 2.284 * Voor het onderdeel riolering geldt dat het hier gaat om een egalisatievoorziening. Deze voorziening wordt gebruikt om tegenvallende kosten en/of opbrengsten op te vangen 93 Projectenboeken 2020-2025 Uw raad wordt jaarlijks geïnformeerd over de stand van zaken van lopende projecten openbare ruimte en kredieten in de jaarrekening. Het krediet van IBOR bestaat uit: • | Renovatie - | Renovatie wordt gedekt middels onttrekking uit de Voorziening IBOR. • | Vervanging Civiele kunstwerken • | Vervanging Openbare verlichting - | Vervanging wordt geactiveerd en over een periode van 25 tot 40 jaar afgeschreven. Dit leidt tot een afschrijvings- en rentelasten in de exploitatie. Het krediet van de riolering wordt geactiveerd en over een periode van 25 tot 40 jaar afgeschreven. Ook dit leidt tot een afschrijvings- en rentelasten in de exploitatie. Met deze werkwijze conformeren wij ons aan het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).
Middelgroot onderhoud IBOR en VGRP SALDO (x € 1.000) Rijlabels | IBOR | VGRP | TOTAAL Middelgroot onderhoud IBOR, Riolering & Klimaatadaptatie | 2.549 | 4.188 | 6.737 Het middelgroot onderhoud aan de openbare ruimte wordt uitgevoerd op basis van een werkbegroting. In deze werkbegroting wordt een inschatting gemaakt van de noodzakelijke werkzaamheden. Jaarlijks wordt er op deze manier middelen beschikbaar gesteld vanuit de voorziening IBOR. De niet bestede middelen zijn beschikbaar voor het komende jaar waardoor er sprake is van een doorlopend krediet. Projectenboek 2020 Rijlabels | Begroot | Realisatie | Saldo IBOR - projectenboek 2020 | 7.044 | 7.468 | -425 Projectenboek 2020 - IBOR | 7.044 | 7.468 | -425 Hoofdproject (T) | Kern | Afsluiten Toelichting | Begroot | Realisatie Saldo 20.4 H | Bergambacht | Ja | Reconstructie openbare ruimte in dit projectgebied is | 4.990 | 4.977 | 13 Dunantstr/Meidoornstr | afgerond. 20.5 Weidebloemstraat | Berkenwoude | Nee | Project bevindt zich in de nazorgfase | 1.677 | 1.649 | 28 20.6 Tiendweg West LKK | Lekkerkerk | Ja | Reconstructie openbare ruimte in dit projectgebied is | 377 | 842 | -466 afgerond.
94 Projectenboek 2021 Rijlabels | Begroot | Realisatie | Saldo IBOR - Projectenboek 2021 | 13.920 | 6.147 | 7.773 Projectenboek 2021 - IBOR | 13.920 | 6.147 | 7.773 Hoofdproject (T) | Kern | Afsluiten | Toelichting | Begroot | Realisatie | Saldo 21.1 Asserlaan Sch | Schoonhoven | Nee | De reconstructie van de openbare ruimte wordt momenteel | 6.325 | 1.496 | 4.829 uitgevoerd en vervolgt in 2026. 21.3 Centrum HST | Haastrecht | Nee | Reconstructieproject is nog in uitvoering. | 2.564 | 1.849 | 715 21.5 Wilhelminastraat | Ouderkerk | Nee | De reconstructie van de openbare ruimte wordt momenteel | 5.031 | 2.802 | 2.229 e.o. | uitgevoerd en vervolgt in 2026. Projectenboek 2022 Rijlabels | Begroot | Realisatie | Saldo IBOR - Projectenboek 2022 | 10.876 | 1.592 | 9.283 Projectenboek 2022 - IBOR | 10.876 | 1.592 | 9.283 Hoofdproject | Kern | Afsluiten | Toelichting | Begroot | Realisatie | Saldo (T) 22.1 Poolcirkel | Krimpen | Nee | De reconstructie van de openbare ruimte wordt momenteel | 3.973 | 573 | 3.400 e.o. | aan de Lek | uitgevoerd en vervolgt in 2026. 22.3 JG | Gouderak | Nee | In 2026 wordt dit project verder voorbereid voor de uitvoering. | 3.390 | 236 | 3.154 Staringlaan- | Afstemming met nutsbedrijven.
Boezemsingel 22.4 Zijdeweg- | Ouderkerk | Ja | De benodigde maatregelen voor de instandhouding van deze wegen | 941 | 433 | 508 Abelenlaan | zijn gereed, volledige reconstructie volgt na KIJK. Dekking ten behoeve van verkeersveiligheidsmaatregelen wordt elders ingezet. 22.5 | Ammerstol | Nee | De reconstructie van de Capellelaan, Kerkplein en Industrieweg in | 2.571 | 349 | 2.222 Capellelaan | Ammerstol is grotendeels voorbereid. In 2026 starten de werkzaamheden van Stedin en Oasen aan de kabels en leidingen, waarna de werkzaamheden van de gemeente aan de riolering, bestrating, groen en openbare verlichting uitgevoerd kunnen worden. 95 Projectenboek 2023 Rijlabels | Begroot | Realisatie | Saldo IBOR - Projectenboek 2023 | 13.707 | 1.874 | 11.833 Projectenboek 2023 - IBOR | 13.707 | 1.874 | 11.833 Hoofdproject (T) | Kern | Afsluiten | Toelichting | Begroot | Realisatie | Saldo 23 Groenzone - | Schoonhoven | Ja | Project is geintegreerd in project Reconstructie Asserlaan | 0 | 0 | 0 Leeghwaterstr SCH | e.o. Schoonhoven en daarmee ook financieel overgeheveld. 23.1 Kerkweg Zuid | Berkenwoude | Nee | Reconstructieproject is in voorbereiding. | 3.175 | 860 | 2.315 Weteringsingel 23.2 Talmastr - Nic | Lekkerkerk | Nee | De planvorming en de voorbereiding op de realisatie | 3.938 | 199 | 3.739 Beetsstraat | vervolgen in 2026.
23.3 Tussenlanen - | Bergambacht | Nee | Reconstructieproject is in januari 26 gestart. | 3.576 | 651 | 2.925 Hennepstraat 23.5 Beroepenbuurt | Krimpen | Nee | In 2026 wordt dit project verder voorbereid voor de | 3.018 | 164 | 2.853 uitvoering. Afstemming met nutsbedrijven. Projectenboek 2024 Rijlabels | Begroot | Realisatie | Saldo IBOR - Projectenboek 2024 | 8.738 | 433 | 8.305 Projectenboek 2024 - IBOR | 8.738 | 433 | 8.305 Hoofdproject (T) | Kern | Afsluiten | Toelichting | Begroot | Realisatie | Saldo 24.2 Emmastraat LKK | Lekkerkerk | Nee | Reconstructieproject is in voorbereiding. | 2.948 | 125 | 2.823 24.3 Aelbrecht v Nldwkln | Ouderkerk | Nee | Reconstructieproject is in voorbereiding. | 1.198 | 101 | 1.097 ODK 24.4 Lageweg OUD | Ouderkerk | Nee | Reconstructieproject (deel Oostkade) is in | 1.514 | 8 | 1.506 voorbereiding. 24.5 Spoorstraat SCH | Schoonhoven | Nee | Reconstructieproject is in voorbereiding. | 2.919 | 136 | 2.784 24.1 Zilveras SCH | Schoonhoven | Nee | Het project is in voorbereiding.
| 158 | 63 | 95 96 Projectenboek 2025 Rijlabels | Begroot | Realisatie | Saldo IBOR - Projectenboek 2025 | 1.964 | 451 | 1.513 Projectenboek 2025 - IBOR | 1.964 | 451 | 1.513 Hoofdproject (T) | Kern | Afsluiten | Toelichting | Begroot | Realisatie | Saldo 25.1 Bredeweg HST | Haastrecht | Nee | De planvorming en de voorbereiding op de realisatie | 616 | 49 | 567 vervolgen in 2026. 25.2 Molenlaan - | Bergambacht | Nee | Een groot deel van de werkzaamheden van dit werk is | 204 | 392 | -188 Tussenlanen BAB | verricht. Het werk wordt in 2026 opgeleverd. 25.3 Sportlaan OU | Ouderkerk | Nee | In het projectenboek 2025 is de renovatie van de Sportlaan | 47 | 0 | 47 opgenomen. De geplande uitvoering is het derde kwartaal 2026. 25.4 Kerkweg LKK | Lekkerkerk | Nee | De planvorming en de voorbereiding op de realisatie | 408 | 4 | 403 vervolgen in 2026. 25.5 Albert | Schoonhoven | Nee | De planvorming en de voorbereiding op de realisatie | 690 | 5 | 684 Schweitzerlaan SCH | vervolgen in 2026. 97 D. Financiering Algemeen Inleiding In de paragraaf financiering wordt de financieringsfunctie van de gemeente Krimpenerwaard toegelicht. De toelichting vindt plaats in een onderdeel algemene ontwikkelingen en een onderdeel ontwikkelingen gemeente Krimpenerwaard. Onder de algemene ontwikkelingen komen de renteontwikkelingen en ontwikkelingen ten aanzien van de wet- en regelgeving aan de orde.
Het onderdeel ontwikkelingen gemeente Krimpenerwaard richt zich specifiek op de financiering, renteberekening en het voldoen aan wettelijke bepalingen van de gemeente Krimpenerwaard. Belangrijkste conclusies De belangrijkste conclusies uit de paragraaf financiering zijn: • | De gemeente Krimpenerwaard heeft de komende jaren te maken met een sterk oplopende financieringsbehoefte. Voor spreiding van het renterisico zijn in 2021 een tweetal langlopende geldleningen aangetrokken. Daarnaast hebben in 2025 de financieringsbehoefte afgedekt met kasgeldleningen. • | In 2025 heeft de Europese Centrale bank (ECB) 4 renteverlagingen doorgevoerd waardoor de herfinancieringsrente is gezakt naar 2,15%. • | Het saldo van de langlopende geldleningen bedraagt per 31 december 2025 € 77,0 miljoen. Er zijn in 2025 geen nieuwe leningen afgesloten. De gemiddelde rente voor de totale leningenportefeuille bedraagt per 31 december 2025 0,92%. • | De overtollige financieringsmiddelen bedragen per 31 december 2025 € 3,3 miljoen. Deze zijn risicovrij geparkeerd bij het ministerie van Financiën (schatkistbankieren). • | In 2025 is 0,5% rente toegerekend aan de activa. Door lagere rentelasten is de omslagrente bij de 2e Tussentijdse rapportage bijgesteld van 1,4% naar 0,5%. • | Er is voldaan aan de voorschriften vanuit de wet Fido (kasgeldlimiet en renterisiconorm).
• | In de Financiële verordening 2024 is opgenomen dat het college eens in de vier jaar een treasurystatuut vaststelt. Het treasurystatuut Krimpenerwaard is in het eerste kwartaal 2025 geactualiseerd. Algemene ontwikkelingen Renteontwikkelingen Het voorspellen van de renteontwikkeling is een lastige opgave, zeker op de lange termijn. In onderstaand overzicht wordt de ontwikkeling van rente in de periode 2023-2025 weergegeven. Hierin is te zien dat zowel de korte als de lange rente eind 2025, na verschillen de fluctuaties, weer min of meer op het niveau van begin 2023 zitten. 98 99 De rentemarkt wordt vaak opgedeeld in de geldmarkt (geldmarktrente) en de kapitaalmarkt (kapitaalmarktrente). Hierbij wordt onder de geldmarktrente de korte rente verstaan en onder de kapitaalmarktrente de lange rente (met een looptijd vanaf 2 jaar). Euribor is het gemiddelde rentetarief waartegen een groot aantal vooraanstaande Europese banken elkaar leningen in euro's verstrekken en vormt de basis voor andere (kortlopende) rentetarieven. Als maatstaf van de kapitaalmarktrente wordt vaak naar staatsleningen gekeken. De rente op de geld- en kapitaalmarkt wordt voornamelijk bepaald door het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB). De ECB heeft in 2025 de rentetarieven (herfinancieringsrente) in totaal met 1% verlaagd.
Met de diverse rentestappen beoogt de ECB het stagnerende economische herstel in het eurogebied te stimuleren. De inflatie in de eurozone in 2025 is gestabiliseerd rond de doelstelling van van de ECB van 2%, met schommelingen tussen 1,9% en 2,2% gedurende het jaar. Conform wet- en regelgeving worden overtollige financieringsmiddelen ondergebracht in rekening-courant bij ’s Rijks schatkist. De te ontvangen creditrente in rekening-courant van ’s Rijks schatkist is in 2025 gedaald van 2,91% per 1 januari 2025 naar 1,94% per 31 december 2025. Wet- en regelgeving De Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) en de bijbehorende ministeriële regelingen geven het bindende kader voor de uitoefening van de treasury van de gemeenten. Op grond van artikel 212 Gemeentewet is de gemeente verplicht een financiële verordening vast te stellen. In artikel 21 van de Financiële verordening gemeente Krimpenerwaard 2024 is opgenomen dat het college eens per vier jaar een treasurystatuut vaststelt en ter informatie aan de gemeenteraad aanbiedt. Conform het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) dient een financieringsparagraaf op te worden genomen in de begroting en het jaarverslag (artikelen 9, 13 en 26). Ontwikkelingen Krimpenerwaard Beleidsvoornemen treasury In het treasurystatuut heeft het college de kaders voor de treasuryfunctie bepaald.