CConstaterende datKrimpenerwaard
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Jaarrekening 2025

Oordeelsvorming Algemeen 23 juni 2026, gemeente KrimpenerwaardBij agendapunt: Jaarrekening 2025 - 20:5068.971 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 8

Implementeren maatregelen Hervormingsagenda Jeugd MIDDELEN 2025 Structureel: € 513.000 Subsidie preventieteam Incidenteel € 440.000 voor 2025 en € 390.000 voor 2026 VERANTWOORDING Er is verdere voortgang geboekt op het realiseren van een passend preventief aanbod en het versterken van verbindingen binnen het preventief domein. De uitvoering van de bestuursopdracht door het Sociaal Preventie Team (SPT) en de inzet van de coördinator preventie jeugd zijn conform opdracht verlopen. Dit heeft geleid tot zichtbare versterking van samenwerking, onder andere binnen de werkgroep Opvoeden en Opgroeien en in de verbinding met spel-o-theken. De ketenaanpakken vanuit IZA en GALA (Kansrijke Start, Gezond Gewicht, Valpreventie en Welzijn op Recept) zijn ook voortgezet. Deze lopen ook in 2026 door, waarmee de continuïteit van preventieve inzet is geborgd. Over de doelmatigheid en doeltreffendheid van zorg wordt veel gesproken, zowel financieel als inhoudelijk. In 2025 zijn belangrijke stappen gezet richting meer financiële doelmatigheid, onder andere binnen de opgerichte Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo (GRJW). De inkooptrajecten zijn afgerond en met de ontwikkeling van een meerjarenagenda inkoop ontstaat meer grip op toekomstige kosten en kwaliteit. Daarnaast is in het kader van de herinrichting van de toegang tot het sociaal domein gewerkt met een lerende werkpraktijk.

Dit leverde waardevolle inzichten op voor governance, huisvesting, basishulp, financiën en werkprocessen. Deze lessen vormen de basis voor de vorming van een Lokaal Team in 2026. Relatie met verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar paragraaf F. Verbonden Partijen en bijlage 1. Verbonden Partijen - Werkvoorzieningschap Promen - Hecht (vh RDOG Hollands Midden) Financieel overzicht Bedragen x € 1.000 Exploitatie | Rekening | Primitief | Begroting | Rekening | Saldo 2024 | 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Lasten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | -11.254 | -13.744 | -15.017 | -13.184 | 1.833 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | -1.281 | - | - | - | - 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal | - | -2.215 | -2.785 | -2.445 | 339 6.3 Inkomensregelingen | -19.426 | -19.057 | -20.807 | -21.582 | -775 6.4 WSW en beschut werk | -3.458 | -3.603 | -3.991 | -3.553 | 438 6.5 Arbeidsparticipatie | -950 | -1.118 | -1.118 | -947 | 170 6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) | -2.706 | -3.549 | -3.514 | -3.215 | 299 6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo) | -4.919 | -4.833 | -4.950 | -4.848 | 102 6.712 Begeleiding (Wmo) | -4.682 | -3.674 | -3.625 | -3.258 | 367 6.713 Dagbesteding (Wmo) | -1.567 |

-1.120 | -930 | -1.020 | -90 6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo) | -686 | -501 | -139 | -73 | 66 6.72A Jeugdhulp begeleiding | -4.596 | - | - | - | - 6.72B Jeugdhulp behandeling | -3.325 | - | - | - | - 6.72C Jeugdhulp dagbesteding | -1.626 | - | - | - | - 6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig | -1.283 | - | - | - | - 6.73A Pleegzorg | -691 | - | - | - | - 6.73B Gezinsgericht | -1.505 | - | - | - | - 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig | -1.269 | - | - | - | - 6.74A Jeugdbehandeling GGZ zonder verblijf | -3.110 | - | - | - | - 6.74B Jeugdhulp crisis LTAGGZ-verblijf | -1.220 | - | - | - | - 6.74C Gesloten plaatsing | -535 | - | - | - | - 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal | - | -9.945 | -521 | -9 | 513 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal | - | -3.301 | -12.977 | -13.626 | -648 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk | - | - | -825 | -502 | 323 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal | - | -5.571 | -5.579 | -5.766 | -187 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk | - | - | -225 | -981 | -756 6.791 PGB Wmo | - | -1.066 | -593 | -639 | -46 6.792 PGB Jeugd | - | - | -555 | -445 | 110 6.811 Beschermd Wonen (Wmo) | -832 | -249 | -235 | -517 | -282 6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo) | -991 | - | - | - | - 6.821 Jeugdbescherming | -3.837 | -1.502 | -1.358 | -1.536 | -178 6.822 Jeugdreclassering | -95 | - | -80 | -114 | -34 6.91 Coördinatie en beleid Wmo | - | -2.222 | -2.222 |

-2.222 | -0 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd | - | -3.999 | -4.012 | -4.017 | -5 Totaal Lasten | -75.842 | -81.268 | -86.058 | -84.499 | 1.559 Baten | 0 | 0 | 0 | 0 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | 6.010 | 6.025 | 6.369 | 5.448 | -921 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | 529 | - | - | - | - 6.3 Inkomensregelingen | 13.290 | 12.417 | 14.049 | 15.066 | 1.018 6.5 Arbeidsparticipatie | 2 | - | - | - | - 6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) | 102 | 114 | 114 | 91 | -23 6.713 Dagbesteding (Wmo) | 22 | - | - | - | - 50 Bedragen x € 1.000 6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo) | 369 | 380 | 380 | 393 | 13 6.811 Beschermd Wonen (Wmo) | 684 | 998 | 684 | 793 | 109 Totaal Baten | 21.009 | 19.934 | 21.596 | 21.792 | 196 Stortingen | 0 | 0 | 0 | 0 0.10 Mutaties reserves | -1.374 | - | -3.292 | -3.292 | - Totaal Stortingen | 21.009 | - | -3.292 | -3.292 | - Onttrekkingen | 0 | 0 | 0 | 0 0.10 Mutaties reserves | 807 | - | 983 | 211 | -772 Totaal Onttrekkingen | 807 | - | 983 | 211 | -772 Eindtotaal | -55.402 | -61.334 | -66.770 | -65.788 | 983 Toelichting - 6.10 Samenkracht en burgerparticipatie Zowel aan de lasten- als aan de batenkant wordt het grootste deel van de onderschrijding van het begrote bedrag veroorzaakt door een vertraging bij de uitwerking van de regionale transformatiemiddelen voor ruim € 1 miljoen.

De verwachting is dat in het 2e kwartaal van 2026 een bestuursbesluit binnen de GR JW wordt genomen over de verdeling van de middelen vanuit regionaal naar lokaal. We zien een onderschrijding bij zowel de lasten van € 650.000 als de baten van € 344.000 bij inburgering en integratie. De instroom van inburgeraars in de gemeente is in totaliteit lager dan verwacht dit vertaald zich in een voordeel bij de lasten en een nadeel bij de baten. Verder zien we dat aan de batenkant € 300.000 meer middelen worden ontvangen dan verwacht in de begrote cijfers voor opvang en leefgeld voor Oekraïners. Toelichting - 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal Van het incidentele projectbudget van de Integrale Toegang voor 2025 resteert nog € 324.000. Dit bedrag wordt meegenomen en ingezet in 2026. 51 52 Toelichting - 6.30 Inkomensregelingen Aan de lastenkant wordt het tekort binnen het budget voor de individuele inkomenstoeslag, bijzondere bijstand en schuldhulpverlening voornamelijk veroorzaakt door een verschil tussen de indexatie die in de begroting is toegepast en de hogere indexering die is gehanteerd bij het vaststellen van de daadwerkelijke uitkeringsbedragen voor 2025. Daarnaast is in 2025 sprake van een lichte toename van het aantal verstrekkingen ten opzichte van voorgaande jaren, wat eveneens bijdraagt aan het geconstateerde tekort.

Aan de batenkant zien we dat bij debiteuren minder aan vorderingen is geboekt dan vooraf werd verwacht. Hierdoor vallen de netto uitgaven hoger uit, wat leidt tot een hoger vangnetbedrag. In 2025 is de instroom in de bijstand hoger dan de uitstroom, waardoor het klantenbestand is toegenomen. Dit leidt tot hogere bijstandslasten dan begroot. Daarnaast is sprake van een grotere instroom in trajecten met loonkostensubsidie en beschut werk dan vooraf geraamd, wat eveneens tot hogere uitgaven leidt. Het BUIG-budget dat de gemeente Krimpenerwaard in 2025 van het Rijk heeft ontvangen bedroeg € 13.665.639. De totale lasten in 2025 bedragen € 15.092.104. Per saldo resulteert dit in een tekort van € 1.426.465 op het BUIG-budget; dit is het verschil tussen de Rijksbijdrage en de door de gemeente gemaakte uitgaven. In de begroting is door de jaren heen rekening gehouden met deze hogere uitgaven en is de begroting hierop aangepast. Door de vangnetuitkering ontstaat over 2025 alsnog een positief resultaat van € 401.542 , zoals nader toegelicht in het raadsvoorstel Aanvraag Vangnetuitkering Participatiewet 2025. Voorgesteld wordt dit resultaat bij de jaarrekening 2025 te bestemmen voor de dekking van het BUIG-budget in 2026. Toelichting - 6.40 WSW en beschut werk Binnen het taakveld WSW en beschut werk is er sprake van een onderschrijding van € 438.000.

Deze onderschrijding wordt grotendeels verklaard door € 105.000 lagere lasten op re-integratie als gevolg van verminderde formatie bij beschut werk bij Promen. Daarnaast is € 187.000 aan WSW-middelen uit de Meicirculaire onbenut gebleven, aangezien deze middelen pas in november door de raad zijn vastgesteld en beschikbaar zijn gekomen. Vanuit de Septembercirculaire wordt € 74.000, bestemd voor de implementatie van de Participatiewet in Balans, overgeheveld naar taakveld 6.3.Op de jaarlijkse bijdrage aan Promen voor de WSW (circa € 3 miljoen) is als gevolg van uitstroom van inwoners met een WSW- indicatie een voordeel van € 40.000 gerealiseerd. Het resterende voordeel van € 77.000 houdt verband met compensatiemiddelen die vooruitlopend op een wetswijziging per 2028 zijn ontvangen voor de invoering van een vaste loonkostensubsidie per 1 januari 2026. Aangezien de bijbehorende facturering pas in 2026 start, zijn deze middelen in 2025 nog niet benut. Toelichting - 6.50 Arbeidsparticipatie In 2025 is er € 170.000 minder uitgegeven op de post Arbeidsparticipatie. Er is minder gebruik gemaakt van instrumenten in het kader van participatie- en re-integratie. Dit komt o.a. door veranderende instroom waardoor instrumenten gericht op werk minder zijn ingezet. Het instrumentarium wordt hierop aangepast. Daarnaast was de formatie niet volledig ingevuld.

Eind 2025 was de bezetting weer op peil. De verwachting is dat het budget in 2026 wel volledig wordt benut. 53 Toelichting - 6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) Onder deze lasten vallen de uitgaven aan Bouwtechnische aanpassingen die met € 74.000 binnen de begroting blijven. Bij de hulpmiddelen zien we juist een overschrijding van de begroting met € 86.000. De kosten voor het Collectief Vraagafhankelijk Vervoer (=CVV) zijn in 2025 lager uitgevallen dan begroot. Er was een totaalbedrag van € 600.000 begroot, de uiteindelijke kosten voor 2025 zijn € 387.000. Ten opzichte van 2024 zijn de kosten voor CVV met 35% gedaald. Deze daling komt bijna overeen met de stijging van het gebruik van het vrijwilligersvervoer in de gemeente. De tegemoetkoming ziektekosten voor chronisch zieken blijft met € 73.000 binnen de begroting. Er wordt veel minder van deze regeling gebruik gemaakt dan verwacht. De daling van het CVV-gebruik hangt samen met een toename van vrijwilligersvervoer. In 2026 beoordelen we integraal voor zowel het CVV-gebruik en voor de tegemoetkoming ziektekosten of en in welke mate dit structureel is en welke budgettaire bijstelling verantwoord is. Toelichting - 6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo) De uitgaven over 2025 voor hulp bij het huishouden zijn met € 102.000 binnen de begroting gebleven. Ten opzichte van 2024 zien we ook een lichte daling van de zorgkosten.

De tarieven zijn door nieuwe contractafspraken in 2025 met 23% gestegen. Het aantal inwoners met een indicatie voor huishoudelijke hulp is gedaald van 1480 naar 1445. De zorgzwaarte per inwoner (het aantal minuten per week per inwoner) is vrijwel gelijk gebleven, namelijk gemiddeld 92 minuten per week. Met de dubbele vergrijzing, de hogere tarieven, en de invoering van het nieuwe normenkader hulp bij het huishouden, zou een toename van de totale kosten te verwachten zijn. Toename van de kosten is echter voorkomen door de gerichte inzet van de consulenten. Bij meldingen voor hulp bij huishouden worden inwoners geïnformeerd over oplossingen binnen hun eigen mogelijkheden en beschikbare particuliere aanbieders. Daarnaast wordt tijdens de keukentafelgesprekken consequent gestuurd op normalisering en het optimaal benutten van de eigen kracht en het sociale netwerk van inwoners. Toelichting - 6.712 Begeleiding (Wmo) De uitgaven over 2025 voor ambulante begeleiding zijn met € 367.000 fors binnen de begroting gebleven. Ten opzichte van 2024 is er ook een forse afname van de kosten te zien. De tarieven zijn door nieuwe contractafspraken met 11% gestegen. Het aantal inwoners met een indicatie voor begeleiding is gedaald van 601 in 2024 naar 581 in 2025. Dit zijn 20 indicaties minder, wat neerkomt op een daling van het aantal indicaties van 3%.

De zorgzwaarte per inwoner is gedaald van gemiddeld 82,3 minuten per week naar 74,2 minuten per week, dit is een daling van 10%. Door de hogere tarieven was een stijging verwacht van de totale uitgaven voor begeleiding. Echter door de daling van het aantal indicaties en de zorgzwaarte per indicatie, is er voor begeleiding niet alleen minder uitgegeven dan begroot maar zijn de lasten ook lager dan over 2024 . De daling is gerealiseerd doordat bij de keukentafelgesprekken consequent wordt ingezet wordt op meer eigen kracht, het stellen van scherpere doelen en normaliseren. De daling zou zich in de toekomst verder kunnen doorzetten als het toekomstige Lokale Team zelf meer hulpverlening kan bieden, waardoor er minder inwoners bij een maatwerk indicatie uitkomen. Toelichting - 6.713 Dagbesteding (Wmo) De uitgaven over 2025 voor dagbesteding vallen met € 68.000 hoger uit dan begroot. Ten opzichte van 2024 zien we ook een lichte toename van de kosten. Opvallend is dat bij de producten binnen dagbesteding de tariefstijging maar 1% bedraagt. Het aantal cliënten is met 10% toegenomen maar de zorgzwaarte per inwoner is afgenomen van gemiddeld 3,5 dagdeel dagbesteding per week naar 3,1 dagdeel per week, dit is een afname van 11% ten opzichte van 2024. De stijging van het aantal indicaties is te verklaren door de dubbele vergrijzing en het langer thuis blijven wonen van ouderen.

De daling van de zorgzwaarte is gerealiseerd door kritische indicatiestelling bij het keukentafelgesprek, normaliseren en inzet van eigen kracht. 54 Toelichting - 6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo) Op de post voor zaalhuur worden de kosten voor de Wijk GGD van Hecht en de Ouderenopvang in Locatie De Waard opgenomen. De werkelijke lasten hiervoor zijn over 2025 lager uitgekomen dan oorspronkelijk verwacht. Toelichting - 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal Op dit taakveld zien we een onderschrijding van € 500.000. Deze onderschrijding is veroorzaakt door de administratieve wijzigingen lopende 2025 gerelateerd aan de oprichting van de GR JW en de implementatie van het nieuwe financieel systeem. Hierdoor is de verdeling van de bijdrage aan de GR JW over de verschillende taakvelden herzien, maar is abusievelijk vergeten deze post daarop af te ramen. Toelichting - 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal Onder dit taakveld vallen alle ambulante productgroepen die vallen onder de regionaal ingekochte jeugdzorg. Het betreft hier de ambulante productgroepen Begeleiding, Behandeling, Dagbesteding, Ernstige Enkelvoudige Dyslexie en GGZ. Daarnaast worden hier ook de kosten geboekt die worden betaald voor jeugdzorg aan alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV) zonder BSN. Voor deze onderdelen overschrijden de lasten in 2025 de begroting met € 626.000.

Ten opzichte van 2024 zien we ook een stijging van de kosten. Deze stijging wordt voornamelijk veroorzaakt door de tariefstijging ten gevolge van de nieuwe inkoopcontracten met ingang van 2025. Kijkend naar de volumes zien we wel een voorzichtige daling ten opzichte van 2024. Hoewel de afname nog bescheiden is te noemen is dit wel in lijn met de gewenste beweging. De grootste daling in de volumes constateren we bij de productgroep ambulante behandeling. Dit wordt veroorzaakt door het veel lagere zorgvolume per cliënt binnen behandeling. Toelichting - 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk Onder dit taakveld vallen alle ambulante productgroepen die vallen onder de landelijke ingekochte jeugdzorg binnen het Landelijke Transitie Arrangement (=LTA). Voorheen werd de landelijke jeugdzorg ambulant en verblijf gecombineerd geadministreerd op één kostenplaats LTA. Volgens de nieuwe IV3 voorschriften moeten ambulant en verblijf worden weergegeven op aparte kostenplaatsen. Bij de splitsing van deze LTA productgroepen is dit begrotingstechnisch niet goed uitgevoerd. Daardoor zien we een onderschrijding op dit taakveld van € 323.000 in 2025 ten opzichte van de begroting. Bij taakveld 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk zien we hierdoor een overschrijding van de begroting. Ten opzichte van 2024 zien we bijna een verdubbeling van de zorgkosten.

De stijging wordt voor 25% veroorzaakt door de stijging van de inkooptarieven. Voor 75% wordt de stijging verklaard door de toename van het aantal cliënten in de LTA ambulant. Voor de verwijzing is de gemeente maar voor 3,5% verantwoordelijk de overige 96,5% van deze vorm van jeugdzorg komt op conto van de directe verwijzers. 55 Toelichting - 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal Onder dit taakveld vallen alle productgroepen met verblijf die vallen onder de regionaal ingekochte jeugdzorg. Het betreft hier de productgroepen Behandeling met verblijf, Specialistische GGZ, Gezinshuizen, Jeugdzorg Plus, Logeren en Pleegzorg. De gerealiseerde kosten over 2025 op deze producten overschrijden de begroting met € 187.000. Ten opzichte van 2024 zien we een toename van de kosten. Deze stijging wordt voornamelijk veroorzaakt door de tariefstijging ten gevolge van de nieuwe inkoopcontracten met ingang van 2025. In de volume ontwikkeling zien we echter een daling. De afname van het volume constateren we bij alle productgroepen met verblijf behoudens de Specialistische GGZ. Bij de Specialistische GGZ zien we de lasten in 2025 meer dan verdubbelen t.o.v. 2024 waarvan 25% door tariefstijgingen en 75% door stijging van zorgvolumes. Doordat in deze productgroep een zeer beperkt aantal cliënten wordt bediend scheelt een cliënt meer of minder vaak enkele tien- tot honderdduizenden euro's.

De hoeveelheidsafname bij de de andere verblijf productgroepen is een combinatie van afname van cliënten als ook een afname van zorgvolumes. Door de enorme tariefstijgingen worden deze afnames in volume, wat in lijn is met de gewenste beweging, niet goed zichtbaar in de jaarrekening. Toelichting - 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk Onder dit taakveld vallen verblijfs productgroepen die vallen onder de landelijke ingekochte jeugdzorg binnen het Landelijke Transitie Arrangement (=LTA). Voorheen werd de landelijke jeugdzorg ambulant en verblijf gecombineerd geadministreerd op één kostenplaats LTA. Volgens de nieuwe IV3 voorschriften moeten ambulant en verblijf worden weergegeven op aparte kostenplaatsen. Bij de splitsing van deze LTA productgroepen is dit begrotingstechnisch niet goed uitgevoerd. Daardoor zien we nu een overschrijding in 2025 op de begroting van € 756.000 op dit taakveld. Bij taakveld 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk zien we echter een onderschrijding van de begroting. Ten opzichte van 2024 zien we de kosten voor LTA met verblijf in 2025 toenemen. Dit wordt grotendeels verklaard door de stijging van de tarieven m.i.v. 2025 met 45%. Daarentegen zien we ook een daling in de volumes van 30%. Ondanks een toename van het aantal cliënten zorgde een afname van de gemiddelde hoeveelheid zorg per cliënt tot deze daling.

Met 52% van de verwijzingen is de gemeente zelf de grootste verwijzer in deze categorie. Toelichting - 6.792 PGB Jeugd De onderschrijding op dit taakveld wordt veroorzaakt door de positieve afrekening van de PGB's over het boekjaar 2024 die we in 2025 van de SVB ontvangen en geboekt hebben. De afrekening komt altijd halverwege het jaar en is te laat voor opname van de lasten in het correcte boekjaar. Toelichting - 6.811 Beschermd wonen (Wmo) De lasten voor beschut wonen overschrijden in 2025 met € 282.000 het begrote bedrag. Ten opzichte van 2024 is er sprake van een stijging van de kosten. Deze stijging is verklaarbaar doordat er een nieuwe locatie voor beschut wonen is geopend in Schoonhoven die voor 13 inwoners plaats biedt. De zorgzwaarte per inwoner is licht gedaald van 250 etmalen per jaar naar 240 etmalen per jaar, wat neerkomt op een daling van 4%. Aan de batenkant zien we een positieve afwijking in 2025 van € 109.000 ten opzichte van de begroting. Dit betreft een hogere bijdrage vanuit de centrumgemeente Gouda voor de compensatieregeling beschermd wonen. Jaarlijks ontvangen we een bijdrage voor de gemaakte kosten van beschut wonen. Deze stijging is ook te verklaren door de opening van de nieuwe locatie in Schoonhoven.

56 Toelichting - 6.821 Jeugdbescherming De lasten voor de producten binnen Jeugdbescherming geven een onderschrijding ten opzichte van de begroting van € 68.000. Daarnaast is op dit taakveld een inverdieneffect op de jeugdzorgkosten begroot van - € 296.000 voor De Break. Op dit laatste bedrag hebben we wel een terugbetaling ontvangen van € 50.000 over 2024 i.v.m. een lagere bezettingsgraad van de bedden bij de Break. Ten opzichte van 2024 zijn de kosten over 2025 vergelijkbaar. Er is echter wel een afname zichtbaar met 17 cliënten, maar de gemiddelde kosten per cliënt stijgen van € 10.000 naar € 11.000. Toelichting - Storting/Onttrekking programma sociaal domein Het nadelige saldo wordt veroorzaakt door de lagere onttrekkingen aan de reserves. Het betreft voornamelijk het project transformatieplan en integrale toegang. Dit heeft verder geen invloed op het resultaat. 57 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU Binnen dit programma werkt de gemeente Krimpenerwaard aan het behouden en bevorderen van een gezonde en duurzame leefomgeving. In dit programma zijn de middelen opgenomen voor het uitvoeren van taken op het gebied van volksgezondheid, milieu, klimaatadaptatie, energietransitie, circulaire economie, biodiversiteit en dierenwelzijn. De Sustainable Development Goals (SDG's) zijn 17 doelen "om van de wereld een betere plek te maken in 2030". We sluiten aan bij de volgende vier SDG's: 1.

Betaalbare en duurzame energie 2. Verantwoorde consumptie en productie (circulaire economie) 3. Klimaatactie (CO2 uitstoot, klimaatadaptatie en bodemdaling) 4. Leven op land (biodiversiteit)

58 7-27-We richten samen met onze inwoners en ondernemers de buitenruimte klimaatbestendiger en waterrobuuster in. Klimaatadaptatie X AMBITIE Het klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte en het stimuleren van inwoners en ondernemers om in het particulier grondgebied zo veel mogelijk klimaatadaptieve maatregelen toe te passen. ER-DOEL We richten samen met onze inwoners en ondernemers de buitenruimte klimaatbestendiger en waterrobuuster in. WE METEN De kwetsbaarheden in ons gebied met betrekking tot extreme neerslag, hitte, droogte en overstroming. INSPANNINGEN 2025 - 2028 We geven uitvoering aan de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie van het Omgevingsprogramma Riolering en Klimaatadaptatie. MIDDELEN 2025 Structureel: € 75.000 Uitvoeringsprogramma Riolering en Klimaatadaptatie VERANTWOORDING In 2025 is uitvoering gegeven aan de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie binnen het Omgevingsprogramma Riolering en Klimaatadaptatie. De gemeente heeft hierbij belangrijke stappen gezet om de leefomgeving klimaatbestendiger, groener en toekomstgericht in te richten. Daarbij is bijzondere aandacht uitgegaan naar het vergroten van het aantal groene parkeerplaatsen, als concreet en zichtbaar middel om hittestress te beperken, waterberging te vergroten en de biodiversiteit te versterken. De stimuleringsregeling is in 2025 voortgezet, net als het project Tuinrangers.

Voorts zijn voorbereidingen getroffen voor een nieuwe klimaatstresstest met daaraan gekoppelde risicodialogen, die de actuele knelpunten in de kernen in beeld brengt, waarna de nodige interventies kunnen worden gedaan. Er is 301 keer gebruik gemaakt van de stimuleringsregeling voor klimaatadaptieve maatregelen. In 2025 is ingezet op het verankeren van klimaatadaptatie in ruimtelijke plannen en projecten. Bij gebiedsontwikkelingen en herinrichtingen is nadrukkelijk aandacht besteed aan klimaatbestendigheid, groenblauwe structuren en het beperken van hittestress. Daarmee is klimaatadaptatie niet alleen als uitvoeringsopgave, maar ook als ruimtelijk afwegingskader meegenomen. 59 7-28-We zetten in op minder gebruik van fossiele energie en meer op hernieuwbare energie. Energietransitie X AMBITIE We onderstrepen de urgentie van de energietransitie. Hierbij zetten we in op zowel het opwekken van duurzame elektriciteit, maar zeker ook op energiebesparing. We werken samen in de regio en staan open voor innovatieve ontwikkelingen en technieken. Mede om te zorgen voor een stabiel stroomnet, samen met de coöperaties. We hebben zoekgebieden aangewezen waarbij we lokale betrokkenheid en ondernemerschap stimuleren. We geven de voorkeur aan het opwekken van zonne-energie op die plekken die andere of bestaande functies versterken. Denk aan zon op daken of bij grote parkeerplaatsen.

ER-DOEL We zetten in op minder gebruik van fossiele energie en meer op hernieuwbare energie. C02-uitstoot in de Krimpenerwaard (Klimaatmonitor). Energieverbruik (Klimaatmonitor). WE METEN Hoeveelheid hernieuwbare energie (Klimaatmonitor). INSPANNINGEN 2025 - 2028 Het klimaat- en energiebeleid van het Rijk krijgt steeds meer vorm. Gemeenten spelen een belangrijke rol in de uitvoering van dit beleid. We werken langs de volgende inspanningen aan een duurzaam en vitaal Krimpenerwaard: Uitvoering Omgevingsprogramma Warmtetransitie (2024-2030) met een focus op onder andere energiebesparing, de isolatiesubsidie en het tegengaan van energiearmoede. We faciliteren de opwek van hernieuwbare energie via de Regionale Energiestrategie (RES) Midden-Holland en via lokaal beleid voor kleinschalige opwek. We werken aan een verkenning van een Lokaal Energiesysteem waarin een vitaal en toekomstbestendig Krimpenerwaard centraal staat. Hierbij gaat het om de vraag op welke wijze de gemeente de samenhang tussen opwek, gebruik, transport en opslag van (schone en betrouwbare) energie kan faciliteren. We werken samen met inwoners en ondernemers aan de energietransitie. We zetten in op het faciliteren en stimuleren van acties die bijdragen aan onze gezamenlijke doelstellingen. Daarnaast werken we aan een goede samenwerking met energiecoöperatie Waardstroom.

MIDDELEN 2025 - VERANTWOORDING In 2025 is binnen RES-verband gewerkt aan het versterken van de gezamenlijke aanpak voor het opwekken van duurzame energie. De inzet was gericht op het verder uitwerken en concretiseren van de ambities uit RES 1.0. Daarnaast heeft netcongestie in 2025 nadrukkelijk aandacht gekregen. Er is een impactanalyse uitgevoerd die inzicht geeft in de gevolgen voor inwoners en ondernemers en die dient als basis voor een verdere aanpak en advisering over wat binnen de huidige capaciteit wel en niet mogelijk is. Via het Meerjaren Collectieve Ontzorging (MCO) zijn inwoners ondersteund bij het verduurzamen van hun woning en het verminderen van het energieverbruik. Daarbij zijn bewoners waar mogelijk gestimuleerd om hun dakoppervlak te benutten voor het opwekken van duurzame energie. Ook zijn ondernemers in 2025 ondersteund via het Servicepunt Energie Bedrijven (SEB), waar zij begeleiding kregen bij het zetten van stappen richting verduurzaming en toekomstbestendige bedrijfsvoering. 60 7-29-We willen meer grondstoffen uit het restafval benutten. Benutten van grondstoffen X AMBITIE We zetten nog meer in op het stimuleren van afvalscheiding. Hierbij onderzoeken we de mogelijkheid voor (gedeeltelijke) nascheiding van afval. ER-DOEL We willen meer grondstoffen uit het restafval benutten.

WE METEN Het aandeel van fijn en grof huishoudelijk restafval in kilogram per inwoner per jaar. INSPANNINGEN 2026 We stellen een grondstoffenbeleidsplan vast. INSPANNINGEN 2025 - 2029 We breiden de bewustwordingscampagne uit met onder meer het project Afvalvrije school We zetten afvalcoaches in om inwoners te informeren en te assisteren bij het optimaal scheiden van huishoudelijk afval. We maken een plan van aanpak voor het nascheiden van grondstoffen uit grof restafval op de milieustraat door middel van sorteren, demontage en hergebruik. MIDDELEN 2025 - VERANTWOORDING Eind 2025 heeft uw raad wensen en bedenkingen meegegeven, waarna het college het concept Omgevingsprogramma Grondstoffen 2026-2030 (eerder: grondstoffenbeleidsplan) heeft vastgesteld. Dit programma biedt voldoende ruimte om de doelstellingen verder uit te werken (zoals de bewustwordingscampagne, afvalcoaches en het plan van aanpak). Er is gekeken naar de bredere ambitie van circulariteit, die verder reikt dan (het stimuleren van) afvalscheiding bij inwoners. De centrale vraag daarbij was of de gemeente voldoende beleids- en uitvoeringsruimte heeft om op termijn te voldoen aan landelijke circulaire doelstellingen. Het Omgevingsprogramma Grondstoffen draagt hieraan bij. 61 7-30-Samen met inwoners en andere overheden de biodiversiteit vergroten.

Samen de biodiversiteit vergroten X AMBITIE De diversiteit en soortenrijkdom staan onder druk en vragen om maatregelen. Binnen de kernen zetten wij in op bevordering van diversiteit van soorten. Denk aan natuurvriendelijke oevers, variatie in de beplanting en een flexibel snoei- en maaibeleid. ER-DOEL Samen met inwoners en andere overheden de biodiversiteit vergroten. Het aantal bomen in de kernen en het aantal uitgedeelde bomen. Het aandeel nieuwbouwprojecten waarbij een afspraak is gemaakt over het vergroten van de biodiversiteit. WE METEN Het aantal verleende subsidies voor biodiversiteitsinitiatieven. INSPANNINGEN 2025 - 2028 We planten bomen in de openbare ruimte (1.000) en delen bomen uit aan particulieren (750). We beheren bermen en oevers zoveel mogelijk ecologisch. We voeren projecten Operatie Steenbreek en Prachtlint uit. We ondersteunen biodiversiteitsinitiatieven van inwoners met subsidie. We werken samen met gebiedspartners om de rivierkreeftenproblematiek onder de aandacht te brengen bij LNV en we werken mee aan bewustwordingscampagnes over de bestrijding van invasieve soorten/ exoten. MIDDELEN 2025 VERANTWOORDING In 2025 zijn binnen de Regio Deal en het Ontwerp Gebiedsplan landelijk gebied Krimpenerwaard meerdere projecten en maatregelen uitgewerkt die gericht zijn op het versterken van biodiversiteit in het buitengebied.

Het Ontwerp Gebiedsplan fungeert hierbij als inhoudelijk en programmatisch kader voor verdere besluitvorming en inzet van middelen door betrokken overheden. Daarnaast is in 2025 bij nieuwbouw- en renovatieprojecten ingezet op het combineren van ruimtelijke ontwikkelingen met natuur- en landschapsontwikkeling. Hierbij is nadrukkelijk gezocht naar samenhang met maatregelen op het gebied van klimaatadaptatie en gezondheid, zoals vergroening, het verminderen van verharding en het creëren van een aantrekkelijke leefomgeving. De gemeente is ook aangesloten bij het initiatief Prachtlint, waarin wordt gewerkt aan een samenhangend netwerk van bloemrijke linten in de Krimpenerwaard. Dit draagt bij aan het versterken van biodiversiteit en de ecologische samenhang tussen natuurgebieden en kernen. Ten aanzien van de rivierkreeftenproblematiek heeft de gemeente in 2025 actief deelgenomen aan regionale overleggen en kennisuitwisseling met andere overheden en partners. Daarbij is ingezet op het verkrijgen van inzicht in de ecologische effecten en mogelijke beheersmaatregelen, met als doel dit vraagstuk te betrekken bij gebiedsgericht beleid en uitvoering. Het extra aanplanten van bomen verloopt conform planning. Er is een transitie van functioneel maaibeheer naar ecologisch beheer van bermen en oevers. In 2025 zijn 520 gratis nestkasten verstrekt.

Dat is een stijging van 94 ten opzichte van 2024. Binnen projecten wordt waar mogelijk ingezet op het verminderen van verharding, het toepassen van vaste planten en het toevoegen van bomen, met als doel de biodiversiteit te versterken. 62 7-32-We vergroten de tevredenheid en betrokkenheid van onze inwoners met het beheer van de openbare ruimte. Betrokkenheid bij het beheer van de openbare ruimte X AMBITIE De openbare buitenruimte is van ons allemaal. Daarom betrekken we inwoners actief bij het beheer en onderhoud ervan. ER-DOEL We vergroten de tevredenheid en betrokkenheid van onze inwoners met het beheer van de openbare ruimte. De tevredenheid over de leefomgeving en dienstverlening (door burgerpeiling) WE METEN De beoordeling van de fysieke leefomgevingskwaliteit (door Kwaliteitsmonitor Sociaal Domein) INSPANNINGEN 2025 - 2028 We intensiveren de communicatie over het beheer. Welke kwaliteit kan de inwoner verwachten, wat is de afspraak. We zetten in op verdere participatie bij het werken in de openbare ruimte. MIDDELEN 2025 - VERANTWOORDING Binnen het nog vast te stellen IBOR plan is actief invulling gegeven aan de ambitie om inwoners te betrekken bij het beheer van de openbare ruimte.

Op basis van de burgerpeiling (Waarstaatjegemeente), bewoners- en stakeholderbijeenkomsten en de analyse van meldingen via BuitenBeter is inzicht verkregen in de beleving, tevredenheid en verwachtingen van inwoners. Deze inzichten worden benut om beheerkeuzes beter aan te laten sluiten bij wat inwoners belangrijk vinden. Daarnaast is bij groot onderhoud-projecten met een standaard participatie-protocol gewerkt. Dit hebben we succesvol toegepast bij onder meer de volgende projecten: - Tussenlanen - Molenlaan in Bergambacht - Poolcirkel e.o. in Krimpen aan de Lek - Hennepstraat e.o. in Bergambacht De communicatie over de wijze van beheren vindt plaats via de website en andere kanalen, met als doel inwoners beter te informeren over de uitgevoerde werkzaamheden en gemaakte keuzes. Relatie met verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar paragraaf F. Verbonden Partijen en bijlage 1.

Verbonden Partijen - Cyclus NV - Omgevingsdienst Midden Holland (ODMH) - Hecht (vh RDOG Hollands Midden) - Ingenieursbureau Krimpenerwaard (IBKW) Financieel overzicht Bedragen x € 1.000 Exploitatie | Rekening | Primitief | Begroting | Rekening | Saldo 2024 | 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Lasten 7.1 Volksgezondheid | -3.229 | -3.467 | -3.543 | -3.401 | 142 7.2 Riolering | -5.187 | -5.082 | -5.249 | -5.280 | -31 7.3 Afval | -7.455 | -7.324 | -7.335 | -7.524 | -189 7.4 Milieubeheer | -4.363 | -5.579 | -5.714 | -5.230 | 484 7.5 Begraafplaatsen en crematoria | -1.580 | -1.381 | -1.411 | -1.552 | -141 Totaal Lasten | -21.813 | -22.832 | -23.253 | -22.988 | 265 Baten | 0 7.1 Volksgezondheid | 286 | 380 | 429 | 320 | -109 7.2 Riolering | 6.745 | 6.684 | 6.724 | 6.753 | 29 7.3 Afval | 8.530 | 8.373 | 8.373 | 8.611 | 238 7.4 Milieubeheer | 1.008 | 1.870 | 1.870 | 1.207 | -662 7.5 Begraafplaatsen en crematoria | 1.329 | 1.105 | 1.105 | 1.245 | 140 Totaal Baten | 17.899 | 18.412 | 18.501 | 18.137 | -364 Stortingen | 0 0.10 Mutaties reserves | -310 | -277 | -328 | -328 | - Totaal Stortingen | -310 | -277 | -328 | -328 | - Onttrekkingen | 0 0.10 Mutaties reserves | 395 | 626 | 703 | 759 | 56 Totaal Onttrekkingen | 395 | 626 | 703 | 759 | 56 Eindtotaal | -3.829 | -4.071 | -4.377 | -4.420 | -43 Toelichting - 7.10 Volksgezondheid Zowel de onderschrijding op de lasten als op de baten wordt

veroorzaakt door uitgaven en inkomsten met betrekking op de Brede Spuk, waarbij diverse projecten nog doorlopen naar 2026. Toelichting - 7.30 Afval In de primitieve begroting voor 2025 is administratief een lager bedrag opgenomen bij verwerking afvalkosten, dan bij de vaststelling van de DVO Deel C 2025 (in 2024) stond vermeld. De daadwerkelijke kosten voor de inzameling en verwerking zijn lager uitgevallen dan bij de vaststelling van de DVO Deel C 2025 is geraamd (2024). 63 64 Toelichting - 7.40 Milieubeheer Het resultaat binnen dit taakveld wordt bepaald door de lasten die zijn gemaakt voor de uitvoering van de SPUK-regelingen CDOKE, Energiearmoede en het Nationaal Isolatieprogramma. Deze uitgaven zijn volledig gedekt door de bijbehorende baten, afkomstig uit de eerder ontvangen rijksmiddelen die voor deze programma’s zijn verstrekt. Het resultaat wordt, naast de onttrekkingen uit de eerder ontvangen rijksmiddelen voor de SPUK- regelingen Energiearmoede en het Nationaal Isolatieprogramma, mede beïnvloed door een herijking van de SPUK CDOKE-begroting. Bij deze herijking is de toedeling van personeelslasten opnieuw beoordeeld. Daarbij is vastgesteld dat deze lasten in de oorspronkelijke begroting te hoog waren geraamd, waardoor een lagere onttrekking uit de hiervoor bestemde SPUK-middelen heeft plaatsgevonden.

Toelichting - 7.50 Begraafplaatsen en crematoria Landelijk zien we dat steeds minder mensen kiezen voor een begrafenis en steeds meer voor crematie. In de gemeente Krimpenerwaard is deze landelijke trend echter niet zichtbaar. Hier vinden juist meer begrafenissen plaats dan vooraf was ingeschat. Doordat het aantal begrafenissen hoger ligt dan begroot, nemen ook de kosten toe. Dit komt onder andere door extra inzet van personeel en doordat er meer geld moet worden gestort in de voorziening voor afgekocht onderhoud. Tegelijkertijd zijn de tarieven voor begrafenissen niet kostendekkend. Dat betekent dat elke extra begrafenis leidt tot een groter financieel tekort. Per saldo resulteert dit in een nadelig financieel resultaat binnen dit taakveld. Toelichting - Storting/Onttrekking programma Volksgezondheid en milieu Het voordelige saldo op de onttrekkingen wordt veroorzaakt door hogere onttrekkingen aan de reserves. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door meer uitgaven in 2025 op het project regionale aanpak isolatie. Daarnaast zijn er nog een aantal kleine mutaties die onder de verantwoordingsgrens van € 50.000 vallen. De onttrekkingen hebben geen invloed op het resultaat. Projectbudgetten en investeringen (x € 1.000) Projectnaam | Kern | Afsluiten | Toelichting | Begroot | Realisatie | Saldo Afvalpassen | - | Nee | Dit betreft milieupassen voor de nieuwe milieustraat.

De nieuwe | 80 | 0 | 80 milieustraat is nog niet opgeleverd. De verwachting is Q2 2026. Drukriolering | Ouderkerk | Nee | Het project is gevoteerd om de verlegging en elektromechanische | 80 | 43 | 37 IJsseldijk Noord | renovatie van de drukriolering langs de IJsseldijk Noord voor te bereiden. Voor de uitvoering zullen op jaarbasis via de planning & control cyclus aanvullende projecten worden gevoteerd ten laste van het programma riolering & klimaatadaptatie. Harm./lev. | - | Nee | In 2026 worden nog diverse verzamelcontainers geplaatst in de | 800 | 668 | 132 papier-karton | uitvoering van de harmonisatie / levering container Middelgroot | - | Nee | Het middelgroot onderhoud riolering omvat diverse projecten in de | 6.014 | 1.826 | 4.188 onderhoud | gemeente waarin vervanging van riolering benodigd is. Diverse riolering | projecten zijn afgerond. Diverse andere projecten zijn nog in uitvoering. Milieustraat | Bergambacht | Nee | Het opgenomen krediet heeft betrekking op de realisatie van een | 5.300 | 194 | 5.106 nieuwe milieustraat. In het verslagjaar is gewerkt aan de planvorming en het uitwerken van het ontwerp. De uitvoering van het project start naar verwachting Q2 2026. Het beschikbare budget is tot op heden beperkt aangesproken, aangezien het project zich nog in de voorbereidingsfase bevindt.

Paslezers | - | Ja | Het project toegangscontrollers Krimpenerwaard is afgesloten. | 560 | 168 | 392 ondergr afvalcontainers Project | - | Nee | In 2026 worden nog diverse ondergrondse containers geplaatst. | 347 | 276 | 71 ondergrondse containers Eindtotaal | 13.181 | 3.175 | 10.006 65 66 VOLKSHUISVESTING, LEEFOMGEVING EN STEDELIJKE VERNIEUWING Dit programma richt zich op ontwikkeling en behoud van een kwalitatief hoogwaardige woon-, werken leefomgeving. In dit programma zijn middelen opgenomen voor advisering op het gebied van wonen en de kwaliteit van de leefomgeving, het voeren van projecten en grondexploitaties, het faciliteren van ontwikkelingen van inwoners en ondernemers en het begeleiden van bestemmingsplannen en afgeven van en toetsen op omgevingsvergunningen. Door de introductie van Omgevingswet veranderen veel van de bestaande instrumenten en werkwijzen.

67 8-33-We versterken de vitaliteit en leefbaarheid van onze gemeente. Leefbaarheid en vitaliteit X AMBITIE De ambitie is om vitaliteit en leefbaarheid niet te laten begrenzen door schijnbare onmogelijkheden (zoals regelgeving van hogere overheden of conflicterende belangen). Met daadkracht willen we ons laten leiden door wat goed is voor de Krimpenerwaard. We gaan uit van onze eigen kracht! De Strategische visie Krimpenerwaard schetst in de optie “Schouders eronder” (en op onderdelen “Met brede blik) onze ambitie. Hier gaan we actief mee aan de slag. We zetten in op het instrument van actieve grondpolitiek indien het bijdraagt aan het realiseren van deze maatschappelijke doelen. ER-DOEL We versterken de vitaliteit en leefbaarheid van onze gemeente. WE METEN Leefbarometer (ministerie BZK). Sociale verbondenheid met de buurt. INSPANNINGEN 2025 - 2028 We brengen de instrumenten voor grondpolitiek in beeld. Er wordt uitvoering gegeven aan de vastgestelde nota grondbeleid 2024 door het instellen van een investeringsfonds. Daarbij wordt het kostenverhaal toegepast bij Ruimtelijke ontwikkelingen en sociaal bouwen. De methodiek wordt uitgewerkt in de nota kostenverhaal. MIDDELEN 2025 - VERANTWOORDING Er is gewerkt aan het programma Kostenverhaal waarin de verdere uitvoering wordt gegeven aan het fonds sociaal bouwen en bijdrage voor ruimtelijke ontwikkelingen.

Besluitvorming van het programma Kostenverhaal volgt in 2026. 8-34-We versterken de vitaliteit en leefbaarheid van onze kernen. Kernen X AMBITIE We stimuleren initiatieven vanuit de kernen die aansluiten bij de behoefte en identiteit van de eigen kern. De gemeente faciliteert hierbij. Dit past bij de nieuwe Omgevingswet. Aan de randen van onze kernen maken we ruimte voor wonen en werken. ER-DOEL We versterken de vitaliteit en leefbaarheid van onze kernen. SUBDOEL We verbeteren de samenwerking tussen de samenleving en de overheid. We maken meer ruimte voor wonen en werken. WE METEN - INSPANNINGEN 2025 We voeren samen met andere gemeenten actief lobby bij de provincie Zuid-Holland. INSPANNINGEN 2025 - 2028 We faciliteren initiatieven uit de samenleving door ze in behandeling te nemen via de intaketafel. We voeren de woonvisie en de lokale bedrijventerreinenstrategie uit. MIDDELEN 2025 - VERANTWOORDING In 2025 is, samen met andere gemeenten, actief gelobbyd bij de provincie Zuid-Holland voor ruimte voor wonen en werken. Er is bijvoorbeeld een regionale zienswijze geschreven op de Herziening van het Omgevingsbeleid 2025 van de Provincie Zuid-Holland, waarin regels over bouwen zijn opgenomen. In 2025 zijn 48 initiatieven op de intaketafel behandeld. Tijdens de intaketafel wordt de vraag behandeld of de gemeente medewerking wil verlenen aan het initiatief.

Het plan wordt vanuit verschillende perspectieven bekeken. In 2025 zijn 26 van de besproken initiatieven als kansrijk uit het overleg gekomen. Door ontwikkelingen op landelijk en provinciaal niveau en door de werkpraktijk is besloten in 2025 een update van de woonvisie uit te voeren. Deze Update van de Woonvisie is op 30 september 2025 vastgesteld. Hierbij is de segmentering voor woningbouwinitiatieven aangepast. In 2025 is ook verder gewerkt aan de uitvoering van actiepunten uit de woonvisie, in november 2025 is de Rapportage 2025 – Voortgang uitvoeringsprogramma woonvisie 2023-2028 met de raad gedeeld. 68 8-35-We willen meer en sneller woningen realiseren. Wonen X AMBITIE Om de vitaliteit van de kernen te versterken zetten we vol in op het ontwikkelen woningen. Dit doen we in én aansluitend aan de randen van de bestaande kernen. We werken daarbij samen met woningbouwverenigingen. We kijken daarbij ook naar levensloopbestendige woningen, combinaties van wonen en zorg, creatieve woonvormen en andere oplossingen. ER-DOEL We willen meer en sneller woningen realiseren. WE METEN Het aantal nieuwe woningen per jaar (CBS). INSPANNINGEN 2025 - 2028 Versnellingsagenda wonen: we zijn en blijven bezig met praktische en concrete versnelling van woningbouwprojecten.

Dit doen we niet door een agenda te schrijven, maar op een praktische manier ervoor te zorgen dat dat het proces om te komen tot een nieuw woningbouwproject niet vertraagt en juist versneld kan worden. We blijven ons inspannen om alle acties uit het uitvoeringsprogramma van de woonvisie uit te voeren. Zo stellen we onder andere een vereveningsfonds sociale huur op, maken we een doelgroepenverordening en maken we beleid voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Bij de vaststelling van de nota grondbeleid 2024 is er ingestemd met het instellen van het investeringsfonds. Daarbij is het verevenen van sociale woningbouw een belangrijk onderdeel. De methodiek wordt uitgewerkt in de nota kostenverhaal. Ook werken we samen met andere beleidsterreinen aan doorstroomcampagnes (ook samen met woningcorporaties), informatiecampagnes over toekomstbestendig wonen, het opstellen van zorgcirkels en een hoogbouwvisie. We werken samen met woningcorporaties en marktpartijen aan het realiseren van woningen. Dat doen we op verschillende manieren, zoals ook benoemd staat bij de versnellingsagenda wonen. Met woningcorporaties hebben we regulier overleg over (toekomstige en huidige) woningbouwprojecten. Met projectontwikkelaars met grote locaties aan de randen van de kernen werken we aan een Omgevingsprogramma Woningbouw.

MIDDELEN 2025 - VERANTWOORDING Ook in 2025 is gewerkt aan de versnelling – en het voorkomen van vertraging – van woningbouwprojecten. Hierbij kijken we per project waar we winst kunnen boeken of knelpunten kunnen oplossen. We nemen ook deel aan regionale versnellingstafels waarbij breed over de versnelling van woningbouw gesproken wordt, zowel wat op korte als lange termijn nodig is. De inzet voor dergelijke projecten doen we deels met de provinciale subsidie “De vliegende brigade”. Deze subsidie is door de provincie beschikbaar gesteld om de woningbouw te versnellen d.m.v. onder andere de inzet van inhuur. Deze subsidie hebben in 2025 aangevraagd en verkregen voor de externe inzet van projectleiders, ruimtelijke adviseurs en ondersteuners. In 2025 is verder gewerkt aan de uitvoering van actiepunten uit de woonvisie, in november 2025 is de Rapportage 2025 – Voortgang uitvoeringsprogramma woonvisie 2023-2028 met de raad gedeeld. Het overleg met woningcorporaties over woningbouw is voortgezet in 2025 en ook met de marktpartijen zijn – naast de reguliere projectoverleggen – overleggen geweest over het Omgevingsprogramma Woningbouw. Deze partijen zijn in 2025 ook betrokken geweest bij de Update van de Woonvisie. Zowel ambtelijk als bestuurlijk is vol ingezet op de lobby door inspraakmomenten en gerichte brieven. 8-36-Huisvesting statushouders en opvang asielzoekers.

Huisvesting statushouders en opvang asielzoekers X AMBITIE | Wij zetten in op passende opvang van asielzoekers, statushouders en andere vluchtelingen in onze gemeente. Als dat nodig is, werken we mee aan kleinschalige noodopvang met een maximum van 100 asielzoekers voor de duur van maximaal 2 jaar. ER-DOEL | - WE METEN | - INSPANNINGEN 2025 | Op 1 februari 2024 is de Spreidingswet van kracht geworden. Hierin is voor iedere gemeente opgenomen hoeveel asielzoekers zij voor de komende twee jaar moeten opvangen. Voor Krimpenerwaard ligt er een opgave van 341 asielzoekers, waarvan 29 plekken voor AMV. Het college bekijkt hoe zij invulling kan geven aan deze opgave. INSPANNINGEN 2025 - | Sinds 1 februari 2024 is de spreidingswet van kracht. Op basis van die wet dient Krimpenerwaard 341 2028 | asielzoekers op te vangen. In april 2023 heeft de raad ingestemd met de opvang van 153 asielzoekers. Vooralsnog wordt hieraan vastgehouden. Medio 2023 zijn de eerste 80 asielzoekers (minderjarigen) opgevangen in Haastrecht. Deze opvang duurt tot 1 april 2026. In de eerste cyclus van de spreidingswet die loopt tot 1 februari 2026 tellen deze 80 opvangplekken mee. Dat betekent dat de gemeente zich in eerste instantie moet voorbereiden op de opvang van 73 asielzoekers. MIDDELEN 2025 | Structureel: Vanaf 2026 € 400.000 voor ambtelijke inzet.

VERANTWOORDING | In 2025 zijn in het Klooster 80 alleenstaande minderjarige asielzoekers (AMV’ers) opgevangen. Deze opvang is per 1 april 2026 gesloten. In 2025 is het verdeelbesluit genomen, waarin is vastgesteld dat de gemeente Krimpenerwaard tot februari 2026 in totaal 308 asielzoekers dient op te vangen, waaronder 80 AMV’ers. In samenwerking met het COA is gezocht naar een geschikte opvanglocatie voor deze 308 asielzoekers. Tot op heden heeft dit nog niet geleid tot een locatie die door het COA als geschikt wordt beschouwd. Relatie met verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar paragraaf F. Verbonden Partijen en bijlage 1.

Verbonden Partijen - Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie, Heffing en Waardebepaling (SVHW) 69 Financieel overzicht Bedragen x € 1.000 Exploitatie | Rekening | Primitief | Begroting | Rekening | Saldo 2024 | 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Lasten 8.1 Ruimtelijke ordening | -2.340 | -2.751 | -2.959 | -2.358 | 600 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) | -935 | -845 | -855 | -825 | 30 8.3 Wonen en bouwen | -3.260 | -3.887 | -4.485 | -5.051 | -566 Totaal Lasten | -6.536 | -7.482 | -8.299 | -8.234 | 65 Baten | 0 8.1 Ruimtelijke ordening | 706 | 386 | 2.380 | 2.344 | -36 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) | 1.010 | 815 | 815 | 872 | 56 8.3 Wonen en bouwen | 2.006 | 2.623 | 1.685 | 2.905 | 1.221 Totaal Baten | 3.722 | 3.824 | 4.880 | 6.121 | 1.241 Stortingen | 0 0.10 Mutaties reserves | -1.737 | -63 | -3.213 | -2.752 | 460 Totaal Stortingen | -1.737 | -63 | -3.213 | -2.752 | 460 Onttrekkingen | 0 0.10 Mutaties reserves | 1.538 | 45 | 1.373 | 506 | -867 Totaal Onttrekkingen | 1.538 | 45 | 1.373 | 506 | -867 Eindtotaal | -3.014 | -3.677 | -5.259 | -4.360 | 899 Toelichting - 8.10 Ruimte en leefomgeving Het voordeel aan de lastenkant wordt met name veroorzaakt door nog niet gerealiseerde uitgaven in verband met de invoering van de Omgevingswet. Hiervoor is in eerdere jaren een reserve gevormd.

De volledige implementatie van de omgevingswet is een opgave die én enorm breed is (het raakt de hele organisatie, zowel ambtelijk als bestuurlijk) en hij beslaat een langere periode (sowieso tot 2032, het jaar waarin het omgevingsplan gereed moet zijn). De inzet zoals hier bedoeld, is een onttrekking aan de reserve en heeft daarom geen effect op het resultaat van de jaarrekening. Wel is het goed om te weten dat we nu al voorzien dat deze reserve ontoereikend is voor het goed en volledig implementeren van de omgevingswet in brede zin. Toelichting - 8.20 Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) Het eerder realiseren van de opbrengsten dan geraamd zorgt voor een positieve afwijking aan de batenkant door extra rentetoerekening. 70 71 Toelichting - 8.30 Wonen en bouwen Het incidentele nadeel op de lasten wordt vooral veroorzaakt door de reconstructiekosten voor het project Koningin Julianastraat in Krimpen aan de Lek. Deze kosten worden volledig doorbelast aan Qua Wonen. Daardoor is het per saldo resultaat neutraal, maar volgens de regels voor de jaarrekening moeten baten en lasten afzonderlijk worden verantwoord, waardoor zowel het nadeel aan de lastenkant als het overeenkomstige voordeel aan de batenkant zichtbaar blijft. Het voordeel op de baten wordt voornamelijk veroorzaakt doordat er meer legesopbrengsten zijn gerealiseerd dan begroot.

In de 2e tussentijdse rapportage zijn de verwachte legesopbrengsten naar beneden bijgesteld omdat het aantal reguliere aanvragen achterbleef bij de prognose en enkele projecten mogelijk niet voor het einde van het jaar zouden worden aangevraagd. Na de slotwijziging is de instroom van aanvragen (waaronder enkele grote) alsnog bijgetrokken waardoor er meer is binnengekomen dan verwacht op basis van de bijstelling. Daarnaast is er een voordeel ontstaan door de doorbelasting van de reconstructiekosten voor het project Koningin Julianastraat in Krimpen aan de Lek, zoals hierboven beschreven. Toelichting - Storting/Onttrekking programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Het voordelige saldo op de stortingen wordt veroorzaakt door een lagere storting in de reserve. Dit betreft de nog niet ontvangen Leadersubsidie. Het nadelige saldo op de onttrekkingen wordt veroorzaakt door lagere onttrekkingen aan de reserves. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door minder uitgaven op het project verandering ruimtelijk domein en omgevingsprogramma woningbouw. Dit heeft verder geen invloed op het resultaat. Projectbudgetten en investeringen (x € 1.000) Projectnaam Kern Afsluiten Toelichting Begroot Realisatie Saldo Strategische verwervingen - Investering - Nee In 2025 zijn er twee panden verworven.

Dit betreft een pand in Schoonhoven aan de Bergambachterstraat 1/Opweg 86 en de Blekerstraat 8 in Haastrecht. Met de verwerving van de locatie in Schoonhoven kan er voortvarend gestart worden met de herontwikkeling van dit terrein. De Raad heeft hiervoor op 26 januari 2026 een ontwikkelstrategie vastgesteld. Met de verwerving van de Blekerstraat 8 kan er uitvoering worden gegeven aan het project de Kleine Betuwe. De kosten die zijn gemaakt voor de Blekerstraat 3, zijn kosten die voortkomen uit de eerdere verwerving in 2022, toen was niet het volledige bedrag uitbetaald. 3.322 2.647 675 Eindtotaal 3.322 2.647 675 RECAPITULATIE VAN BATEN EN LASTEN Financieel overzicht Tabel baten en lasten Bedragen x € 1.000 Exploitatie | Rekening | Primitief | Begroting | Rekening | Saldo 2024 | 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Bestuur en Ondersteuning Lasten | -31.505 | -35.788 | -37.771 | -36.017 | 1.754 Baten | 130.456 | 137.345 | 141.032 | 142.830 | 1.798 Totaal Bestuur en Ondersteuning | 98.950 | 101.557 | 103.260 | 106.813 | 3.552 Veiligheid | - Lasten | -5.665 | -6.160 | -6.655 | -5.782 | 873 Baten | 129 | 164 | 658 | 630 | -28 Totaal Veiligheid | -5.535 | -5.996 | -5.997 | -5.152 | 845 Verkeer, Vervoer en Waterstaat | - Lasten | -12.288 | -12.907 | -14.174 | -13.120 | 1.054 Baten | 2.141 | 1.131 | 1.350 | 1.557 | 207 Totaal Verkeer, Vervoer en Waterstaat | -10.147 | -11.776 | -12.824 | -11.562

| 1.261 Economie | - Lasten | -1.179 | -1.248 | -1.621 | -1.309 | 312 Baten | 470 | 324 | 868 | 504 | -364 Totaal Economie | -709 | -924 | -753 | -805 | -52 Onderwijs, Sport, Cultuur en Recreatie | - Lasten | -19.239 | -20.991 | -21.595 | -21.119 | 476 Baten | 4.774 | 3.516 | 4.615 | 5.047 | 432 Totaal Onderwijs, Sport, Cultuur en Recreatie | -14.464 | -17.475 | -16.980 | -16.072 | 908 Sociaal Domein | - Lasten | -75.842 | -81.268 | -86.058 | -84.499 | 1.559 Baten | 21.009 | 19.934 | 21.596 | 21.792 | 196 Totaal Sociaal Domein | -54.834 | -61.334 | -64.462 | -62.707 | 1.755 Volksgezondheid en Milieu | - Lasten | -21.813 | -22.832 | -23.253 | -22.988 | 265 Baten | 17.899 | 18.412 | 18.501 | 18.137 | -364 Totaal Volksgezondheid en Milieu | -3.915 | -4.420 | -4.752 | -4.851 | -99 Volkshuisvesting, Leefomgeving en Stedelijke Vernieuwing | - Lasten | -6.536 | -7.482 | -8.299 | -8.234 | 65 Baten | 3.722 | 3.824 | 4.880 | 6.121 | 1.241 Totaal Volkshuisvesting, Leefomgeving en Stedelijke Vernieuwing | -2.814 | -3.658 | -3.419 | -2.113 | 1.306 Saldo van baten en lasten | 6.532 | -4.026 | -5.927 | 3.549 | 9.476 Bestuur en Ondersteuning | - Stortingen | -16.127 | -9.832 | -12.444 | -12.444 | - Onttrekkingen | 15.010 | 11.917 | 20.252 | 19.995 | -257 Totaal Bestuur en Ondersteuning | -1.118 | 2.085 | 7.808 | 7.551 | -257 Veiligheid | - Stortingen | - | - | -502 | -502 | - Onttrekkingen |

5 | 145 | 639 | - | -639 Totaal Veiligheid | 5 | 145 | 137 | -502 | -639 Verkeer, Vervoer en Waterstaat | - Stortingen | -1.000 | - | -9 | -9 | - Onttrekkingen | 378 | 1.131 | 1.898 | 554 | -1.345 72 Tabel baten en lasten Totaal Verkeer, Vervoer en Waterstaat | -622 | 1.131 | 1.889 | 545 | -1.345 Economie | - Stortingen | - | - | -75 | -75 | - Onttrekkingen | 209 | 213 | 213 | - | -213 Totaal Economie | 209 | 213 | 138 | -75 | -213 Onderwijs, Sport, Cultuur en Recreatie | - Stortingen | -1.412 | -1.022 | -2.327 | -2.327 | - Onttrekkingen | 1.381 | 1.145 | 2.056 | 1.727 | -329 Totaal Onderwijs, Sport, Cultuur en Recreatie | -31 | 122 | -272 | -600 | -329 Sociaal Domein | - Stortingen | -1.374 | - | -3.292 | -3.292 | - Onttrekkingen | 807 | - | 983 | 211 | -772 Totaal Sociaal Domein | -568 | - | -2.308 | -3.081 | -772 Volksgezondheid en Milieu | - Stortingen | -310 | -277 | -328 | -328 | - Onttrekkingen | 395 | 626 | 703 | 759 | 56 Totaal Volksgezondheid en Milieu | 85 | 349 | 375 | 431 | 56 Volkshuisvesting, Leefomgeving en Stedelijke Vernieuwing | - Stortingen | -1.737 | -63 | -3.213 | -2.752 | 460 Onttrekkingen | 1.538 | 45 | 1.373 | 506 | -867 Totaal Volkshuisvesting, Leefomgeving en Stedelijke Vernieuwing | -199 | -18 | -1.840 | -2.246 | -407 Mutaties reserves | -2.238 | 4.026 | 5.927 | 2.023 | -3.904 Geraamd resultaat | 4.294 | - | - | 5.572 | 5.572 73 74 INDICATOREN

Inleiding Onderstaand is de basisset van beleidsindicatoren opgenomen die op grond van het BBV verplicht is voorgeschreven. In tegenstelling tot de indicatoren die in de programma’s, onder beleidsspeerpunten zijn opgenomen, sturen wij op deze BBV indicatoren niet actief. Alleen als een indicator een directe link heeft met één of meerdere van de beleidsspeerpunten sturen wij hier actief op. In dat geval is de betreffende indicator ook meegenomen binnen één van de programma’s. Het doel van het verplicht opnemen van de BBV indicatoren is om begrotingen inzichtelijker te maken voor raadsleden die niet met financiën zijn belast en betere onderlinge vergelijkbaarheid van de gemeentebegrotingen mogelijk te maken. De meeste indicatoren zijn beschikbaar via de website www.waarstaatjegemeente.nl. Op deze site is het ook mogelijk om de indicatoren te vergelijken. Voor een aantal indicatoren geldt dat ze niet via landelijke bronnen beschikbaar zijn. Dit betreft de indicatoren die vallen onder het programma Bestuur en ondersteuning. Deze moeten dan ook door gemeenten zelf worden berekend. De indicatoren die beschikbaar worden gesteld via waarstaatjgemeente.nl zijn afkomstig van externe bronnen zoals het CBS. Deze data loopt vaak achter en geeft dus niet een actuele stand van zaken. Wel kan het meerjarig bezien inzichten geven in trends en vergelijkingen met andere gemeenten.

Op de volgende pagina’s zijn de voorgeschreven indicatoren onderverdeeld naar de programma’s van deze begroting. Hierbij zijn per indicator de score van Krimpenerwaard en Nederland gepresenteerd. Taakveld | Naam indicator - eenheid | Krimpenerwaard | Nederland (conform Regeling beleidsindicatoren gemeenten) | Vorig | Nu | Vorig | Nu jaar | jaar Veiligheid | Diefstallen uit woning - Aantal per 1.000 inwoners | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,2 Veiligheid | Geweldsmisdrijven - Aantal per 1.000 inwoners | 2,3 | 3,4 | 4,2 | 4,6 Veiligheid | Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) - Aantal per | 5,1 | 4,2 | 5,8 | 5,7 1.000 inwoners Veiligheid | Verwijzingen Halt - Aantal per 1.000 jongeren | 7 | 11 | 9 | 10 Veiligheid | Winkeldiefstallen - Aantal per 1.000 inwoners | 1 | 1 | 2,5 | 2,1 Economie | Functiemenging - % | 47,5% | 47,9% | 54,2% | 54,5% Economie | Vestigingen (van bedrijven) - Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd | 183,5 | 197 | 181,8 | 191,4 15 tot en met 64 jaar Onderwijs, sport, cultuur en | Absoluut verzuim - Aantal per 1.000 leerlingen | 2,6 | 0,8 | 6,3 | 6,7 recreatie Onderwijs, sport, cultuur en | Relatief verzuim - Aantal per 1.000 leerlingen | 26 | 43 | 27 | 28 recreatie Onderwijs, sport, cultuur en | Voortijdig schoolverlaters totaal (VO MBO) | 1,7% | 1,1% | 2,4% | 2,3% recreatie Onderwijs, sport, cultuur en | Niet-sporters - % | 52,5% | 47,6% | 46,4% |

42,5% recreatie Sociaal Domein | Werkloze jongeren - % 16 t/m 22 jarigen | 1% | 1% | 2% | 2% Sociaal Domein | Kinderen in uitkeringsgezin - % kinderen tot 18 jaar | 4% | 4% | 6% | 6% Sociaal Domein | Lopende re-integratievoorzieningen - Aantal per 10.000 inwoners van | 139,1 | 158,3 | 197,7 | 203,1 15-64 jaar Sociaal Domein | Banen - Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar | 620,7 | 636,7 | 836,6 | 850,2 Sociaal Domein | Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo - Aantal per 10.000 | 550 | 550 | 650 | 660 inwoners Sociaal Domein | Jongeren met een delict voor de rechter - % 12 t/m 21 jarigen | 1% | 1% | 1% | 1% Sociaal Domein | Jongeren met jeugdhulp - % van alle jongeren tot 18 jaar | 10,6% | 12,5% | 11,5% | 14,0% Sociaal Domein | Jongeren met jeugdbescherming - % van alle jongeren tot 18 jaar | 1,2% | 1,4% | 0,9% | 1,0% Sociaal Domein | Jongeren met jeugdreclassering - % van alle jongeren van 12 tot 23 | 0,1% | 0,2% | 0,3% | 0,4% jaar Sociaal Domein | Netto arbeidsparticipatie - % van de werkzame beroepsbevolking t.o.v.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://krimpenerwaard.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/56846247-3061-4139-be59-0c512042a912?agendaItemId=0ba8979d-2536-4f3a-9cea-55c38912c80a