Document · PDF

BIJL - Begroting 2026-2029

Oordeelsvorming gezamenlijk 30 oktober 2025, gemeente KrimpenerwaardBij agendapunt: Meerjarenbegroting 2026-202934.560 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Begroting 2026-2029

Zaaknummer:

Behorend bij raadsbesluit nr:

Documentnummer:

1698938

1715883

1713173

INHOUDSOPGAVE Begroting 2026-2029 ..................................................................................................................................... 1 Inhoudsopgave .............................................................................................................................................. 3 Aanbiedingsbrief ............................................................................................................................................ 5 Leeswijzer ...................................................................................................................................................... 8 Bestemming resultaat .................................................................................................................................. 12 Bestuur en ondersteuning ........................................................................................................................... 14 Veiligheid ..................................................................................................................................................... 18 Verkeer, vervoer en waterstaat ...................................................................................................................

21 Economie ..................................................................................................................................................... 25 Onderwijs, sport, cultuur en recreatie .......................................................................................................... 30 Sociaal domein ............................................................................................................................................ 34 Volksgezondheid en milieu .......................................................................................................................... 41 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing ......................................................................... 46 Recapitulatie van baten en lasten ............................................................................................................... 50 BBV Indicatoren ........................................................................................................................................... 51 Paragrafen ................................................................................................................................................... 53 A. Lokale heffingen ......................................................................................................................... 53 B.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing................................................................................ 62 C. Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................................... 71 D. Financiering ............................................................................................................................... 76 E. Bedrijfsvoering ........................................................................................................................... 82 F. Verbonden partijen ..................................................................................................................... 87 G. Grondbeleid ............................................................................................................................... 91 H. Openbaarheidsparagraaf ........................................................................................................... 96 I. Opvang vluchtelingen .................................................................................................................. 98 J. Maatregelen vanwege korting gemeentefonds 2026 ............................................................... 101 Financiële begroting en meerjarenraming .................................................................................................

110 Model 1: (Meerjarig) overzicht van de baten en lasten ................................................................ 110 Model 2: Gronden waarop de meerjarenramingen zijn gebaseerd .............................................. 113 Model 3: Verschillen ten opzichte van vorig begrotingsjaar ......................................................... 115 Model 4: Overzicht van de geraamde incidentele lasten en baten .............................................. 117 Model 5: Nieuw beleid…………………………………………………………………………………...122 Model 6: Meerjaren investeringsplanning..................................................................................... 130 Model 7: Geprognosticeerde balans ............................................................................................ 135 Model 8: Reserves en voorzieningen ........................................................................................... 136

Model 9: Berekening EMU-saldo .................................................................................................. 141 Bijlagen ...................................................................................................................................................... 142 Bijlage 1 - Lijst verbonden partijen ............................................................................................... 142 Bijlage 2 - Lijst met gebruikte afkortingen .................................................................................... 157 Bijlage 3 - Overzicht taakvelden ................................................................................................... 161

AANBIEDINGSBRIEF Geachte raadsleden, Voor u ligt de meerjarenbegroting 2026-2029 van de gemeente Krimpenerwaard. Een begroting die aansluit op de kaders zoals door u vastgesteld in de Kadernota 2026. En inclusief de bij de Kadernota vastgestelde maatregelen die we als gemeente hebben moeten treffen naar aanleiding van de korting op het gemeentefonds. Hierover is in deze programmabegroting centraal inzicht en extra toelichting gegeven in paragraaf J. Maatregelen vanwege korting gemeentefonds 2026. Ook de periode vanaf 2026 kenmerkt zich nog door verschillende maatschappelijke ontwikkelingen die impact hebben op het werk van ons als gemeente. De inflatie lijkt wat te temperen, maar gezien de ontwikkelingen in de (wereld)politiek is er nog altijd veel onzekerheid over de stabiliteit van de wereldeconomie. Landelijk gezien heeft de val van het kabinet geleid tot nieuwe verkiezingen. Het demissionaire kabinet, dat nu minder slagkracht heeft, stelt belangrijke beslissingen uit. De bestuurlijke en financiële verhoudingen tussen landelijke en lokale overheden zullen pas na de verkiezingen en de op basis daarvan te vormen regering, duidelijker worden. Collegeprogramma Vitaal Vooruit Naast de landelijke verkiezingen staan we in 2026 ook voor gemeenteraadsverkiezingen. 2026 is dan ook het laatste jaar waarin gewerkt wordt aan de doelstellingen uit het collegeprogramma Vitaal Vooruit.

Daarbij ligt de focus op de uitvoering van de inspanningen uit de in de afgelopen jaren vastgestelde beleidsdocumenten en vindt u conform de Kadernota 2026 relatief weinig nieuwe beleidsinspanningen. Dit alles met het oog op een vitale toekomst voor onze inwoners, samen met deze inwoners, maar ook met andere maatschappelijke partners, bedrijven en mede overheden Sociaal domein Ook binnen het sociaal domein staat 2026 in het teken van uitvoering geven aan diverse elementen die de afgelopen jaren een belangrijke rol hebben gespeeld in de transformatie van het sociaal domein. De deskundigencommissie Van Ark heeft met het rapport Groeipijn een duidelijk signaal gegeven over de beweging die noodzakelijk is om (met name) de jeugdzorg in Nederland houdbaar te houden en wij geven hier lokaal kleur aan. Ook de maatregelen vanwege de korting op het gemeentefonds passen binnen deze kaders. We zijn dan ook blij dat we hier samen met uw raad onze visie op de noodzakelijke maatregelen vanuit de inhoud hebben kunnen vaststellen. Per 1 januari 2025 heeft de regionale werkorganisatie de formele status van een gemeenschappelijke regeling gekregen. Hiermee zijn de werkzaamheden binnen het sociaal domein die we regionaal beleggen beter geborgd en kan er op een meer formele manier sturing vanuit uw raad plaatsvinden op de werkzaamheden die binnen de regeling plaatsvinden.

In 2026 ligt ook daar een belangrijke taak om mee te bewegen in de gewenste maatschappelijke ontwikkelingen en ook een doorontwikkeling te maken in monitoring en efficiency. Gemeentekantoor Het jaar 2026 zal daarnaast in het teken staan van de afronding van de bouw en de verhuizing naar het nieuwe gemeentekantoor. Na jaren van voorbereiding en bouw is dit een grote mijlpaal voor inwoners, bestuur en organisatie. Het nieuwe gemeentekantoor biedt onze organisatie de kans de dienstverlening nog verder te verbeteren, beter samen te werken en een toekomstbestendig en duurzaam onderkomen te bieden voor onze medewerkers. Ook brengt het voor onze inwoners alle elementen waarvoor zij ons als eerste overheid nodig hebben bijeen. Deze grote stap voor onze gemeente is ook broodnodig om de dienstverlening op peil te kunnen houden. Als organisatie hebben we, zoals de A&O monitor al jaren laat zien, weinig vet op de botten en doen we met minimale middelen het maximale voor onze inwoners. De druk op de arbeidsmarkt maakt dat we realistisch moeten zijn in de verhouding tussen ambitie en druk op de organisatie. Gemeentefinanciën Het meerjarig toekomstbeeld op het gebied van de gemeentefinanciën is al enkele jaren uiterst negatief.

De meicirculaire 2025, op basis van de Voorjaarsnota, heeft enige lucht gegeven, maar er zijn nog steeds structurele oneffenheden in de verhouding tussen overgedragen taken en daarbij behorende financiering. Het gaat daarbij niet langer alleen om geld, maar veel meer om de balans tussen taken en middelen. In de 5

afgelopen 2 jaar hebben wij met uw raad een intensief traject doorlopen om te komen tot een gebalanceerd, realistisch en inhoudsgedreven pakket aan maatregelen die het onze gemeente mogelijk maken om voor de lange termijn de juiste keuzes te maken. Dit maakt ook dat we, afwijkend aan het VNG advies, er gezamenlijk voor hebben gekozen ons vizier te richten op het structureel sluitend maken van de jaarschijf 2029 en niet de jaarschijf 2026. Dit geeft ons de tijd om maatregelen te treffen die aansluiten bij de visie die we als gemeente hanteren, realistisch zijn en goed ingebed kunnen worden in de dagelijkse operatie. Wij danken uw raad voor de wijze waarop het traject van de afgelopen jaren doorlopen is. Om de komende jaren de uitwerking van de maatregelen goed te kunnen monitoren is er in paragraaf J. Maatregelen vanwege korting Gemeentefonds 2026 een integraal overzicht opgenomen van de set aan maatregelen en geven we daar inzicht in de structurele effecten en de incidentele investeringen en/of kosten die nodig zijn om de structurele effecten te bewerkstelligen. Bij de jaarrekening en begroting zullen wij u via deze paragraaf informeren over de voortgang en eventuele risico’s die gepaard gaan met de maatregelen zullen ook opgenomen worden in paragraaf B. Weerstandsvermogen en Risicobeheersing.

Cijfers Ten opzichte van de kadernota 2026 laten de meerjarige structurele saldi op hoofdlijnen het volgende verloop zien. Voor een nadere toelichting op de cijfers verwijzen wij u naar de leeswijzer en de modellen achterin deze begroting.

Bedrag x € 1.000

2026

2027

2028

2029

Actuele saldi na mutaties meicirculaire 2025 - cf RIB 10 juni 2025 (a)

-2.676

-2.765

-4.437

-3.136

Mutaties o.b.v.: -Amendementen kadernota 2026 -2e Tussentijdse rapportage 2025 (excl. Meicirculaire) -Collegeprogramma -Ontwikkelingen Totaal van mutaties (b)

369 -1.018 -158 692 -116

409 -928 1.348 829

250 -678 775 347

250 -718 954 486

Saldo begroting 2026 (a+b=c)

-2.791

-1.936

-4.091

-2.651

Dekkingsplan -Inzet bezuinigingsmaatregelen (d) Saldo begroting na dekkingsplan (c+d) Waarvan incidenteel Structureel saldo begroting 2026

802 -1.989 598 -1.391

1.526 -410 179 -231

2.220 -1.871 51 -1.820

2.667 17 30 47

-/- is nadeel/lasten

Vooruitlopend op besluitvorming door uw raad zijn de financiële gevolgen van de 2e tussentijdse rapportage 2025 meegenomen in de meerjarencijfers van deze begroting. Zoals meermaals met u gedeeld staat onze gemeente de komende jaren voor grote investeringsopgaven. Ook voor de lasten die voortvloeien uit de hiermee gemoeide investeringsaanvragen geldt dat deze zijn opgenomen in deze begroting. Dit is in lijn met de systematiek van voorgaande begrotingen. In deze begroting is nog geen rekening gehouden met de uitkomsten van de septembercirculaire 2025. Hierover wordt u, zoals gebruikelijk, separaat geïnformeerd. Structureel sluitende begroting In bovenstaande tabel is te zien dat de jaarschijf 2029 structureel sluitend is. Dit is met name gerealiseerd door inzet van de door uw gemeenteraad gekozen en geprioriteerde bezuinigingsmaatregelen. In de jaren tot en met 2028 is weliswaar nog sprake van tekorten, maar inzet van de maatregelen heeft de tekorten verminderd ten opzichte van het vertrekpunt na de meicirculaire 2025.

Surplus Algemene reserve vrij vermogen In de begroting 2025 was de solvabiliteit meerjarig nog <20%. Door inzet van het instrument MIP sluiten geplande investeringen en benodigde liquiditeit beter op elkaar aan, waardoor de financieringsbehoefte in deze begroting is gedaald. Weliswaar staat de solvabiliteit nog steeds onder druk, maar blijft deze vooralsnog >20%. Op grond van de hieraan gestelde voorwaarden (voldoende ruimte in de Algemene reserve vrij vermogen en solvabiliteit >20%) is inzet van 10% van het surplus van de Algemene reserve vrij vermogen in 2029 toegestaan. Het voorstel is echter dit nu niet te doen. Hier zijn verschillende redenen voor. Ten eerste zijn de structurele nadelige gevolgen van de septembercirculaire nog niet meegenomen in de begroting. Ten tweede zijn er, zoals toegelicht in deze begroting, diverse ontwikkelingen en onzekerheden die er ongetwijfeld voor zorgen dat we ook in de komende jaren nog een extra beroep op de reserve moeten doen. Tenslotte willen we een volgende raad en college niet opzadelen met een (te) lage Algemene reserve vrij vermogen, terwijl er met de ingezette maatregelen voldoende andere dekkingsmogelijkheden zijn. Het inzetten van de 10% dekking in 2029 ten gunste van de ingezette maatregelen betekent namelijk ook additionele onttrekkingen uit de algemene reserve in de jaren tot 2029.

Opbouw begroting Evenals in voorgaande begrotingen starten we met een leeswijzer, gevolgd door een dekkingsplan. Daarna volgen de verplichte onderdelen: de beleidsbegroting met daarin de programma’s, de indicatoren, de paragrafen en tenslotte een aantal financiële modellen en bijlagen. Burgemeester en wethouders van Krimpenerwaard de secretaris, de burgemeester, J. Hennip

Ir. J. Beenakker

LEESWIJZER Uitgangspunten Op 15 juli jl. is de kadernota 2026 door uw gemeenteraad vastgesteld. De hierin opgenomen kaders zijn als uitgangspunt gehanteerd bij het opstellen van de begroting 2026-2029. Bij de behandeling van de kadernota heeft uw gemeenteraad keuzes gemaakt voor inzet en prioritering van maatregelen om te komen tot een structureel sluitende begroting. Deze maatregelen zijn verwerkt in deze meerjarenbegroting. Daarnaast vormen de structurele gevolgen van de 2e tussentijdse rapportage 2025, met daarin onder andere de gevolgen van de meicirculaire 2025, een belangrijk onderdeel van deze begroting. Ook is, zoals hieronder toegelicht, nog een aantal andere ontwikkelingen in de begroting verwerkt. Cijfermatige mutaties ten opzichte van de kadernota 2026 Ten opzichte van de in de kadernota 2026 gepresenteerde meerjarensaldi zijn er diverse aanpassingen die leiden tot de nieuwe meerjarige begrotingssaldi. In onderstaande tabel staan de betreffende aanpassingen opgenomen. Onder de tabel worden ze kort toegelicht.

2026 -3.419

2027 -2.769

2028 -4.404

2029 -3.104

7.352 -6.240 -2.307

6.866 -6.453 -2.356

4.023 -3.806 -4.187

4.485 -4.267 -2.886

-914

-928

-678

-718

Collegeprogramma Totaal -meegenomen in kadernota 2026 Totaal collegeprogramma (c)

-308 150 -158

Ontwikkelingen -Inflatiecorrectie -Personele lasten -Bijdrage GR'en -Kapitaallasten -Financieringslasten -Opbrengst belastingen/leges/overig -Opbrengst afval, riolering -Overige mutaties -Correcties voor incidenteel Totaal van ontwikkelingen (d)

221 251 546 1.066 -104 -161 69 -511 -789 588

207 179 508 353 47 100 93 -82 -56 1.348

231 79 433 67 -39 79 58 -82 -51 775

233 -60 595 -262 -104 333 393 -124 -51 954

Mutatie t.o.v. actuele saldi (b+c+d=e)

-484

420

236

x € 1.000

Saldo kadernota 2026 - geamendeerd Mutaties: meicirculaire 2025 Waarvan al opgenomen in kadernota 2025 Actuele saldi na mutaties meicirculaire 2025 (a) Mutaties na kadernota: 2e tussentijdse rapportage 2025 (excl. Meicirculaire) (b)

Saldo begroting 2026 (a+e=f)

-2.791

-1.936

-4.091

-2.651

Inzet bezuinigingsmaatregelen Maatregelen structureel sluitende begroting Waarvan reeds in begroting verwerkt Frictiekosten bezuinigingsmaatregelen Dekking frictiekosten Totaal nog in te zetten bezuinigingsmaatregelen (g)

2.237 -1.435 -761 761 802

2.262 -736 -616 616 1.526

2.760 -540 -181 181 2.220

3.318 -651 -35 35 2.667

Saldo begroting na dekkingsplan (f+g)

-1.989

-410

-1.871

-/- is nadeel/lasten

2e Tussentijdse rapportage 2025 De structurele gevolgen van de 2e tussentijdse rapportage 2025 zijn verwerkt in de cijfers van de voorliggende begroting. In deze rapportage zijn onder andere de structurele gevolgen van de meicirculaire 2025 meegenomen. In de kadernota 2026 en de daaropvolgende memo was al rekening gehouden met voordelige effecten uit de meicirculaire. Daarom wordt het saldo van de 2e Tussentijdse rapportage bovenstaand gepresenteerd zonder de effecten van de circulaire. Door middel van een raadsinformatiebrief (RIB) van 10 juni jl. bent u geïnformeerd over de financiële effecten van de meicirculaire 2025. Collegeprogramma De financiële vertaling van de inspanningen uit het collegeprogramma is verwerkt in deze begroting. Per programma is een toelichting opgenomen van de inspanningen en daaraan gekoppelde middelen. Ontwikkelingen Er is sprake van een aantal ontwikkelingen in zowel de lasten als de baten die vanaf 2026 in de begroting zijn verwerkt. De gepresenteerde bedragen betreft de afwijkingen ten opzichte van de in de kadernota 2026 reeds meegenomen bedragen. Het gaat onder andere om de volgende mutaties.



Inflatiecorrectie Op basis van de meicirculaire 2025 is voor 2026 rekening gehouden met een inflatiecorrectie van 2,7%. Vooruitlopend op de circulaire was in de kadernota 2026 al gerekend met een bedrag voor inflatiecorrectie van € 2,5 miljoen. Op basis van de onderliggende cijfers in de begroting is nu rekening gehouden met een bedrag aan inflatiecorrectie van ca. € 2,3 miljoen.



Personele lasten De personele lasten zijn verwerkt conform de nieuwe cao voor gemeenten, die eerder dit jaar is vastgesteld. De loonsom die als basis is gebruikt voor de berekening komt lager uit dan waarmee in de kadernota is gerekend, waardoor stijging van de salarislasten in met name 2026 lager uitvalt. In de jaren erna nemen de personele lasten toe als gevolg van onder andere stijging van periodieken.



Bijdrage gemeenschappelijke regelingen In de kadernota is gerekend met een stijging van de bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen met gemiddeld 2,25%. Daarnaast zijn binnen de Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen (FKGR) afspraken gemaakt over inzet van besparingen binnen de betreffende gemeenschappelijke regelingen. Deze besparingen leiden per saldo tot lagere bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen.



Kapitaallasten De kapitaallasten (rente en afschrijvingen) zijn bijgesteld naar aanleiding van aanpassing van de staat van investeringen op basis van onder andere de jaarrekening 2024 en de kadernota 2026. Het betreft zowel voor- als nadelige mutaties. Onderdeel hiervan zijn ook de mutaties op de kapitaallasten binnen de gesloten complexen van afval en riolering. Deze worden verrekend met de tarieven en zijn daardoor niet van invloed op het saldo van de begroting. De lagere

kapitaallasten zijn het gevolg van het aanpassen van de jaarschijven waarin geplande investeringen gereed zijn. De investeringen zoals opgenomen in het meerjareninvesteringsplan (zie ook model 6) zijn hierin meegenomen. 

Financieringslasten Ten opzichte van de in de kadernota gehanteerde verwachtingen en uitgangspunten zijn de financieringsbehoefte en daarmee gemoeide laste geactualiseerd. Dit leidt tot een relatief kleine bijstelling van de jaarlijkse lasten. Voor meer inzicht hierin verwijzen wij u naar de paragraaf Financiering.



Opbrengst belastingen/leges/overig In de kadernota is rekening gehouden met toename van de opbrengsten voor onder andere leges en belastingen met ca. € 900.000 structureel. Meerjarig is sprake van een toename van het areaal bij de opbrengst OZB.



Opbrengst afval, riolering Meerjarig stijgen de kapitaallasten voor afval en riolering. Vooralsnog wordt dit verrekend met de betreffende egalisatievoorzieningen. Per saldo is dit budget neutraal voor de begroting. De gestegen lasten zijn onderdeel van het kopje kapitaallasten.



Overige mutaties Dit betreft meerdere incidentele en structurele aanpassingen en aanvragen. Voor een toelichting op de aanvragen verwijzen wij naar model 5 – Nieuw beleid.



Correcties voor incidenteel Om tot een structureel saldo van de begroting te komen corrigeren we het begrotingssaldo jaarlijks voor de incidentele posten. In bovenstaand overzicht draaien we nu eerst de correctie vanuit de meerjarenbegroting 2025 en 1e Tussentijdse rapportage 2025 terug. In de aanbiedingsbrief bij deze begroting presenteren wij u het bijgestelde incidentele saldo binnen deze begroting. Een toelichting op de betreffende posten is opgenomen in model 4 - overzicht van geraamde incidentele lasten en baten.

Inzet bezuinigingsmaatregelen Eerder dit jaar heeft uw gemeenteraad ingestemd met de inzet van een lijst van bezuinigingsmaatregelen om te komen tot een structureel sluitende meerjarenbegroting 2026-2029. Een deel hiervan is al rechtstreeks meegenomen in de cijfers van de begroting. Dit betreft o.a. de gevolgen van de meicirculaire 2025 en begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen. Om de begroting in de jaarschijf 2029 te sluiten wordt ook het resterende deel van deze lijst van bezuinigingsmaatregelen ingezet. Voor enkele van de ingezette bezuinigingsmaatregelen geldt dat incidentele middelen nodig zijn om de structurele besparing te kunnen de realiseren, zogenaamde frictiekosten. Deze kosten worden gedekt ten laste van reserves. Voor een uitgebreide toelichting op de bezuinigingsmaatregelen verwijzen u naar paragraaf J. Maatregelen vanwege gemeentefonds 2026. Opbouw begroting De opbouw van de begroting is voorgeschreven en is dan ook in lijn met voorgaande jaren. Het eerste onderdeel is de beleidsbegroting. Hierin zijn de programma’s, BBV indicatoren en paragrafen opgenomen. Programma’s Alle programma’s kennen een uniforme opzet.

Er wordt gestart met een inleidende tekst met daarin een korte toelichting op de inhoud van het betreffende programma en een toelichting op de belangrijkste landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen die we voor dit programma zien voor de komende periode. Vervolgens zijn de onderdelen uit het collegeprogramma per programma opgenomen. Dit is de vertaling van de ambities uit het door uw raad vastgestelde coalitieakkoord. De ambities uit het collegeprogramma zijn uitgewerkt naar doelen, indicatoren, inspanningen en exploitatielasten. In het programma is aangegeven of sprake is van incidentele dan wel structurele kosten voor de jaarschijf 2026. De structurele kosten zijn ook verwerkt in de cijfers van de jaarschijven 2027-2029 die in de begroting zijn opgenomen. Deze systematiek betekent dat investeringsbedragen voor 2029 en hieruit voortvloeiende kapitaallasten

niet expliciet in het betreffende programma staan opgenomen. De kapitaallasten maken onderdeel uit van de komende jaarschijven in het financieel overzicht per programma. De investeringen zijn opgenomen in het meerjarig investeringsprogramma (model 6). Het totale werkpakket van de gemeente kan worden opgedeeld in nieuwe speerpunten uit het collegeprogramma en overige, zogenaamde going concern, taken. In het financiële overzicht dat per programma wordt gepresenteerd, zijn de volledige lasten en baten per programma opgenomen. Inhoudelijk gaan wij in de programma’s alleen expliciet in op de onderdelen uit het collegeprogramma voor komend jaar. Hierover rapporteren wij gedurende 2026, door middel van de geëigende planning & control documenten, aan u. Voor de overige onderdelen geldt dat wij alleen in financiële zin verantwoording afleggen. Indicatoren In de programma’s zijn indicatoren opgenomen die behoren bij onze ambities en doelstellingen. Op deze indicatoren sturen wij door middel van beleid actief. Daarnaast zijn gemeenten op grond van het BBV verplicht een basisset met overige indicatoren te presenteren. Een overzicht hiervan is opgenomen na de programma’s vanaf pagina 52. Paragrafen Met ingang van het jaar 2023 zijn er 8 verplicht voorgeschreven paragrafen. De Openbaarheidsparagraaf is er als laatste verplichte bijgekomen.

In artikel 3.5 van de Wet open overheid (Woo) wordt voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze wet en in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. Daarnaast staat het de gemeente vrij om naar eigen inzicht paragrafen toe te voegen om een bepaald onderdeel van de begroting nader toe te lichten. Sinds de jaarrekening 2022 kiezen wij er voor om een aparte paragraaf Opvang vluchtelingen op te nemen. Aangezien dit thema nog steeds actueel is, nemen we deze paragraaf ook weer op in deze begroting. Daarnaast hebben we in aansluiting op het vanuit de VNG ontvangen begrotingsadvies 2025-2028 een paragraaf 'Maatregelen vanwege korting gemeentefonds 2026' opgenomen. Hierin kunnen de maatregelen worden beschreven die we moeten nemen of voornemens zijn te nemen om de verwachte financiële gevolgen van de kortingen door het Rijk het hoofd te kunnen bieden. Indien alle gemeenten dit op een min of meer soortgelijke wijze inzichtelijk maken, ontstaat landelijk een goed totaaloverzicht van de keuzes die gemeenten moeten maken. Het tweede deel van de begroting is de financiële begroting en meerjarenraming met een aantal verplichte financiële modellen en bijlagen.

BESTEMMING RESULTAAT Tot en met de jaarschijf 2028 laat de begroting tekorten zien. In 2029 is sprake van een positief saldo van € 17.000. In lijn met voorgaande begrotingen is ook in deze begroting incidenteel een beroep gedaan op bestemmingsreserves en de Algemene reserve vrij vermogen. In onderstaande tabel is dit weergegeven.

Bedrag x € 1.000

2026

Saldo begroting voor incidentele inzet reserves

-4.429

-1.670

Duurzaamheid

361

Omgevingsplannen

-50

WGA claim

-40

Onderwijshuisvesting

-470

Sport

Strategische verwerving

Egalisatiereserve ICT

-705

Sociaal domein

433

Bedrijfsvoering

Begraven

Degeneratievergoeding

540

Gebiedsprocessen

200

Grondexploitatie

115

137

Algemene reserve

1.915

788

286

Totaal incidentele inzet reserves

2.440

1.260

284

Saldo begroting

-1.989

-410

-1.871

2027

2028

2029

-2.155

-16

Incidentele inzet reserves:

-/- is nadeel/lasten

Voorgesteld wordt de negatieve saldi voor de jaren 2026-2028 te onttrekken aan de Algemene reserve vrij vermogen en het positieve saldo in 2029 hieraan toe te voegen. Op deze wijze houden we goed inzicht in de werkelijk beschikbare ruimte binnen de Algemene reserve. Zoals toegelicht in de aanbiedingsbrief stellen wij u voor om geen gebruik te maken van inzet van het surplus van de Algemene reserve vrij vermogen.

Saldo Algemene reserve vrij vermogen Het saldo van de Algemene reserve vrij vermogen is beschikbaar om eventuele toekomstige tegenvallers op te kunnen vangen. Deze reserve geeft meerjarige het volgende beeld. Bedrag x € 1.000

2026

2027

2028

Stand 1-1

31.802

12.529

11.331

9.174

Mutatie saldo begroting

-1.989

-410

-1.871

Overige mutaties

-1.916

-788

-286

-35

-4.060

2029

Claims:

Weerstandsvermogen Oekraïne

-6.420

Algeracorridor

-3.830

Amendement A19-20 Herbestemmen reserve ontwikkeling kernen

-958

Overige mutaties

-100

Totaal claims

-15.368

Saldo 31-12

12.529

11.331

9.174

9.156

-/- is nadeel/lasten

Voor een totaaloverzicht van de reserves en voorzieningen verwijzen wij u naar model 8.

BESTUUR EN ONDERSTEUNING Dit programma behandelt de overkoepelende taakvelden van het bestuur, de ondersteuning daarvan door de gemeentelijke organisatie en de relatie tussen de burger en het bestuur van de gemeente Krimpenerwaard. Betrokken en betrouwbaar in dienstverlening staan hierin centraal. De gemeente Krimpenerwaard staat voor een uitstekende dienstverlening. Speerpunten zijn betrouwbaar, snel, digitaal waar het kan en op maat waar nodig of gewenst. In dit programma zijn de middelen opgenomen voor burgerzaken, bestuurlijke samenwerking, ondersteuning van het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad. Ontwikkelingen Bestuur en ondersteuning 2026 Algemene (landelijke/regionale) ontwikkelingen Gemeenten zijn voor het grootste deel van hun inkomsten afhankelijk van het rijk. Als dat minder wordt, merken gemeenten dat meteen. Er is een nieuwe financieringssystematiek voor het gemeentefonds aangekondigd en vooruitlopend daarop een korting vanaf 2026 op het gemeentefonds doorgevoerd. Tot een nieuwe systematiek is het nog niet gekomen waardoor er landelijk sprake is van het zogenaamde ravijnjaar 2026. In 2024 heeft het wetsvoorstel voor aanpassing van de Algemene wet bestuursrecht (Awb): de Wet versterking waarborgfunctie Awb, voor consultatie voorgelegen. Het wetsvoorstel moet het wetgevingstraject nog verder doorlopen.

De verwachting is dat dit wetsvoorstel in 2026 in werking zal treden. De VNG voorziet dat de bijkomende kosten voor de uitvoering van deze wet hoger zullen zijn dan de mogelijke besparingen, wat resulteert in hogere structurele uitvoeringskosten. De vaststelling van de Cyberbeveiligingswet (cbw) en het daarmee samenhangende Cyberbeveiligingsbesluit (cbb) en wijzigingen in de BIO2 is vertraagd en wordt nu medio 2026 verwacht. De implementatie van deze wet en bijbehorend besluit zullen capaciteit en middelen vragen waarbij er nog altijd geen aanleiding is te verwachten dat we hiervoor het Rijk gecompenseerd zullen worden. 2026 wordt een jaar waarin de lokale politiek in de belangstelling staat. Op 18 maart vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Dit leidt veelal tot een drukke en hectische periode voor raadsleden, college en ambtelijke organisatie. Lokale ontwikkelingen Om de grote financiële opgave voor onze gemeente het hoofd te kunnen bieden, is een traject gestart om voldoende mogelijkheden te inventariseren om de meerjarenbegroting 2026 structureel in evenwicht te kunnen. Bij de behandeling van de kadernota 2026 zijn hiertoe door uw gemeenteraad keuzes gemaakt en is een prioritering vastgesteld. Afhankelijk van de betreffende keuze loopt de implementatie en uitwerking ervan door in de komende jaren.

Om dienstverlening te verbeteren is er een tweetal ontwikkelingen die we in onze gemeente kunnen gebruiken en onderzoeken. Naast de algemene burgerpeiling en enquêtes kan de klanttevredenheid ook gemeten worden nadat er een klantcontact is geweest: de direct-klantcontact meting. Op enkele onderdelen passen we dit al toe. Uit deze metingen komt gerichtere (verbeter) informatie. Daarnaast is proactieve dienstverlening een ontwikkeling waarop we ons kunnen oriënteren. Bij proactieve dienstverlening wacht de gemeente niet tot de inwoner iets (aan)vraagt, maar neemt zij zelf het initiatief om iets te doen/ toe te kennen. Dit op basis van de informatie waarover wij al beschikken. Bij deze ontwikkeling zijn we afhankelijk van andere overheidsinstanties en ICT-oplossingen die landelijk gecoördineerd worden. In 2026 krijgt de doorontwikkeling/versterking van de regio Midden-Holland concreet gestalte door de inrichting van de nieuwe governance, het opstellen van de strategische agenda en jaarplannen, de inrichting/huisvesting van het regiobureau en de aanstelling van een nieuwe directeur.

Tenslotte werken we samen met andere overheden aan de voorbereiding en uitvoering van de Regiodeal 2026–2029. Dit vertaalt zich in meerdere projecten over de verschillende programma's heen.

Dienstverlening: Inwoner centraal AMBITIE

Het is onze ambitie dat inwoners, ondernemingen en organisaties ook echt een verschil gaan merken in onze dienstverlening. We denken vanuit onze inwoners en streven naar meer nabijheid. We richten ons met name op zoveel mogelijk persoonlijk contact tussen bestuur, inwoners, organisaties en ondernemers. We zetten in op het eenvoudiger en sneller aanvragen van (digitale) producten en diensten.

ER-DOEL

We werken proactief aan een dienstverlening die meer op de vraag gericht is.

WE METEN

De klanttevredenheid via KlantinFocus. Algemene indicator is de driejaarlijkse burgerpeiling.

INSPANNINGEN 2026

We meten de klanttevredenheid van enkele diensten direct na de uitvoering en verstrekking van onze diensten en producten. De uitkomsten worden verwerkt in het verbeteren van onze werkprocessen.

INSPANNINGEN 2026 2029

Als de vraag naar onze dagelijkse dienstverlening toeneemt, zetten we meer mensen in op de uitvoering. Datagedreven dienstverlening wordt al op kleine schaal toegepast. We meten dan direct na uitvoering van onze diensten, producten en klantcontact de klanttevredenheid. In 2026 breiden we de pilots uit naar de organisatieonderdelen waar dat van toegevoegde waarde is.

MIDDELEN 2026

Burger- en overheidsparticipatie AMBITIE

Betere en meer gedragen besluitvorming door burger- en overheidsparticipatie.

ER-DOEL

We betrekken inwoners en ondernemers meer en beter bij initiatieven.

WE METEN

Het al dan niet realiseren van het digitaal participatieplatform. Het aantal ontwikkelde participatie-instrumenten. Het aantal burger- en overheidsparticipatietrajecten per jaar via het platform.

INSPANNINGEN 2026

De beleidswijzigingen na de evaluatie uit 2025 verwerken we in onze werkprocessen en trainingen.

INSPANNINGEN 2026 2029

We organiseren burger- en overheidsparticipatie als vast onderdeel van beleid, initiatieven en projecten.

MIDDELEN 2026

Realisatie nieuw gemeentekantoor AMBITIE

Het realiseren van een nieuwe huisvesting voor de gemeentelijke organisatie, gunstig gelegen en goed bereikbaar voor alle inwoners van de Krimpenerwaard.

ER-DOEL

We starten uiterlijk 2024 (onder voorbehoud van bezwaar en beroep) met de bouw van een ‘Huis voor de gemeente’ als centrale werk- en ontmoetingsplek.

WE METEN

De realisatie van de nieuwe huisvesting waarbij we rekening houden met de vastgestelde uitgangspunten.

INSPANNINGEN 2026

Afronden bouw, de oplevering en het in gebruik nemen van de nieuwe huisvesting.

MIDDELEN 2026

Incidenteel € 65.000 opening nieuwe gemeentehuis

Structureel sluitende begroting AMBITIE

We maken continu de afweging tussen inzet om onze ambities te bereiken, uitvoering van wettelijke taken, redelijke lasten voor onze inwoners en een gezonde financiële positie. Bij eventuele bezuinigingsscenario’s zijn participatie en draagvlak van belang.

ER-DOEL

We blijven een financieel stabiele en gezonde gemeente.

WE METEN

Structurele exploitatieruimte >=0% Netto schuldquote <=100%

INSPANNINGEN 2026 2029

We geven invulling aan de maatregelen om te komen tot een structureel sluitende meerjarenbegroting

MIDDELEN 2026

Frictiekosten: - exploitatie: € 761.000 (2026), € 596.000 (2027), € 161.000 (2028) en € 15.000 (2029) - investering: € 235.000 (2026), € 470.000 (2027)

Samenwerking met andere overheden AMBITIE

De gemeente Krimpenerwaard werkt positief, vanuit een zelfbewustzijn en met oog voor eigen ambities, samen met andere overheden. Om zo doelen op het gebied van woningbouw en werkgebieden, de toekomst van het landelijk gebied, bereikbaarheid en gezamenlijke taken op het gebied van het sociaal domein dichterbij te brengen.

ER-DOEL

We bereiken meer samen met andere overheden.

WE METEN

INSPANNINGEN 2026

In 2026 wordt het plan (missie, visie, organisatiestructuur) tot realisatie gebracht en de versterkte regio-organisatie opgebouwd.

INSPANNINGEN 2026 2029

We (blijven) participeren in regionale samenwerking, lobbyen en proactief samen optrekken met andere overheden om voor nu en in de toekomst Krimpenerwaard vitaal te houden. We versterken de uitvoeringskracht in de regio. Incidenteel: € 305.000 Regiodeal

MIDDELEN 2026

Aantrekkelijk werkgeverschap AMBITIE

Door zich te profileren als een aantrekkelijk werkgever wil de gemeente Krimpenerwaard nu en in de toekomst goed personeel behouden en werven.

ER-DOEL

We zijn een aantrekkelijker werkgever.

WE METEN

De instroom, doorstroom en uitstroom van personeel. Medewerkerstevredenheid.

INSPANNINGEN 2026 Verdere uitrol van alle onderdelen van het strategisch P&O plan die een bijdrage leveren aan - 2029 het aantrekkelijk werkgeverschap. MIDDELEN 2026

Relatie met verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar paragraaf F. Verbonden Partijen en bijlage 1.

Verbonden Partijen - Regio Midden Holland - Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie, Heffing en Waardebepaling (SVHW) - Streekarchief Midden Holland - Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) - Oasen BV - Stedin

Financieel overzicht In onderstaand overzicht zijn de totale financiën van dit programma weergegeven. De hiervoor gepresenteerde beleidsspeerpunten zijn hier onderdeel van.

Bedragen x € 1.000

Rekening

Begroting

2024

2025

2026

Exploitatie

Meerjaren 2027

2028

2029

Lasten

-31.505

-36.137

-39.922

-41.932

-42.521

-43.074

Baten

130.456

137.770

142.836

144.568

143.318

145.759

Saldo van baten en lasten

98.951

101.633

102.914

102.635

100.797

102.685

Stortingen

-20.421

-12.007

-1.439

-710

Onttrekkingen

15.010

18.160

2.370

1.399

1.570

1.530

Mutaties reserves

-5.411

6.153

932

689

860

820

Eindtotaal

93.540

107.786

103.846

103.324

101.656

103.505

Bezuinigingsmaatregelen Hieronder staan de voorgestelde bezuinigingsmaatregelen opgenomen die onderdeel zijn van het hiervoor gepresenteerde saldo van dit programma.

Verwerkte maatregelen (x € 1.000)

Begroting 2026

Meerjaren 2027

Meerjaren 2028

Meerjaren 2029

NBZ06

Activiteiten raad

NBZ08

Verhogen OZB niet-woningen

122

163

NBZ08

Correctie voordeel verhogen OZB nietwoningen i.v.m. dubbeling

-23

-46

-70

-93

VS02

Advisering en ontwikkeling

104

VS03

Automatisering werkprocessen

235

VS07

Kst.dekkendheid leges burg.stand

VS09BIJ08

Lokale regeldruk

104

VS10

Omvang college

130

VS11

Onroerende-zaakbelastingen (OZB)

183

275

366

196

369

765

1.030

Totaal

VEILIGHEID Binnen dit programma staat de gemeente Krimpenerwaard samen met inwoners, bedrijven en partners voor een gemeente die veilig is en voelt op het gebied van wonen, werken en leven. In het veiligheidsdomein heeft de gemeente vooral een regierol. De gemeente kan het echter niet alleen. Naast de hulpverleningsorganisaties, zoals politie en brandweer, hebben bedrijven en inwoners ook een eigen verantwoordelijkheid. Daarnaast is de gemeente verantwoordelijk voor onder andere het organiseren van de crisisbeheersing. In dit programma zijn de middelen opgenomen voor onder andere onze deelname aan de Veiligheidsregio Hollands Midden, handhaving van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en crisisbeheersing.

Ontwikkelingen Veiligheid 2026 Algemene (landelijke/regionale) ontwikkelingen De wereld om ons heen is aan het veranderen, dat geeft onzekerheid, het blijft afwachten wat dat voor veiligheid gaat betekenen. Uiteraard blijven wij dat ook monitoren. Het boa bestel blijft landelijk aandacht vragen. Hierbij is er aandacht voor zowel de huidige organisatievorm als voor de inhoud van het werk. Het projectmatig, kerngericht werken blijft in onze gemeente voorop staan. In de Krimpenerwaard krijgt waterveiligheid meer aandacht. Het is belangrijk Inwoners bewust te maken over overstromingen door hoog water en langdurige stroom uitval. Mede gelet op de geopolitieke verhoudingen en toenemende risico’s van uitval van vitale processen is het thema weerbaarheid hoog op de landelijke agenda gekomen. Dit vraagt in 2026 zowel regionaal als lokaal extra inspanningen. Lokale ontwikkelingen In 2026 lopen enkele grote beleidsdocumenten af, zoals het Integraal Veiligheidsbeleid, evenementenbeleid en het uitvoeringsplan boa's. Begin 2026 gaan wij starten met het proces om te komen tot nieuw beleid. De aanpak van ondermijning blijft hoog op de agenda staan.

Ondermijning AMBITIE

Wij borgen de structurele aanpak van ondermijnende criminaliteit.

ER-DOEL

We pakken ondermijning structureel beter aan.

WE METEN

Het percentage bestuurlijke rapportages, afkomstig van de politie, dat in behandeling wordt genomen.

INSPANNINGEN 2026 2029

We nemen 100% van de bestuurlijke rapportages van de politie in behandeling. We brengen Meld Misdaad Anoniem meer onder de aandacht bij inwoners en bedrijven. We geven voorlichting aan onze collega’s over de verschillende onderwerpen op het gebied van ondermijning. Jaarlijks organiseren wij diverse bijeenkomsten om extern de bewustwording rondom ondermijning onder de aandacht te brengen. We organiseren jaarlijks integrale controles op o.a. bedrijventerreinen.

MIDDELEN 2026

Betrekken van inwoners en bedrijven bij veiligheid AMBITIE

Samen werken aan veiligheid met inwoners, bedrijven, organisaties en partners, waarbij de boa’s het visitekaartje zijn van de gemeente op het gebied van schoon, heel en veilig.

ER-DOEL

We nemen gezamenlijk meer verantwoordelijkheid voor veiligheid.

WE METEN

Groei aantal werkgroepen Samen Veilig Ondernemen (voorheen Keurmerk Veilig Ondernemen). Het aantal WhatsApp groepen Het aantal deelnemers aan burgernet

INSPANNINGEN 2026 2029

De boa’s werken projectmatig en kerngericht. Ook brengen zij veiligheid onder de aandacht op sociale media. Om te komen tot een nieuw uitvoeringsplan voor onze boa's worden in 2026 de eerste stappen gezet. We vragen blijvend aandacht voor WhatsAppbuurtpreventie, Burgernet, Meld Misdaad Anoniem en andere burgerparticipatiemogelijkheden op het gebied van veiligheid. We gebruiken daarvoor onze sociale media kanalen actiever. Ons huidige integraal veiligheidsbeleid loopt in 2026 af. We starten met het proces om te komen tot nieuw beleid vanaf 2027.

MIDDELEN 2026

Digitale veiligheid AMBITIE

Vergroten van de bewustwording en weerbaarheid op het gebied van digitale veiligheid.

ER-DOEL

We vergroten de bewustwording en weerbaarheid op het gebied van digitale veiligheid.

WE METEN

Het aantal deelnemers aan het online spel HackShield.

INSPANNINGEN 2026 2029

We hebben jaarlijks minimaal 3 activiteiten op het gebied van digitale veiligheid. Wij gaan door met het aanbieden van HackShield. We vragen op onze sociale media aandacht voor de verschillende onderwerpen op het gebied van digitale veiligheid, waaronder HackShield. Ook is digitale veiligheid een onderwerp bij de werkgroepen Samen Veilig Ondernemen. We gaan de doelgroep ouderen en andere kwetsbare volwassen inwoners effectief voorlichten over digitale veiligheid.

MIDDELEN 2026

Verbonden Partijen - Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) - HECHT (v.h. RDOG Hollands Midden)

Financieel overzicht In onderstaand overzicht zijn de totale financiën van dit programma weergegeven. De hiervoor gepresenteerde beleidsspeerpunten zijn hier onderdeel van.

Bedragen x € 1.000

Exploitatie

Rekening

Begroting

2024

2025

2026

Meerjaren 2027

2028

2029

Lasten

-5.665

-6.663

-6.255

-6.265

Baten

129

658

151

-5.536

-6.005

-6.104

-6.114

-6.104

-6.114

Saldo van baten en lasten Stortingen

Onttrekkingen

145

Mutaties reserves

145

-5.531

-5.860

Eindtotaal

Bezuinigingsmaatregelen Voor dit programma zijn geen bezuinigingen voorgesteld.

VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT Binnen dit programma werkt de gemeente Krimpenerwaard samen met inwoners en bedrijven aan een zo goed mogelijk bereikbare en verkeersveilige gemeente voor alle vormen van vervoer. Wij willen een balans creëren tussen bereikbaarheid, omgevingskwaliteit en duurzame mobiliteit. Dit doen wij door het versterken van het netwerk, beter benutten van de bestaande infrastructuur met aandacht voor de verkeersveiligheid en duurzame mobiliteit. In dit programma zijn de middelen opgenomen voor het uitvoeren van het verkeersbeleid en het onderhouden en in stand houden van de wegen, parkeervoorzieningen, openbare verlichting, civiele kunstwerken en de havens.

Ontwikkelingen Verkeer, vervoer en waterstaat 2026 Algemene (landelijke/regionale) ontwikkelingen Het openbaar vervoer speelt een belangrijke rol in het bereikbaar houden van Zuid- Holland. Behoeften en wensen van reizigers sluiten nog niet altijd aan bij het aanbod van OV en vragen om meer flexibiliteit. Tegelijkertijd groeit het aantal inwoners en arbeidsplaatsen in de provincie. De beschikbare ruimte, verkeersveiligheid en leefbaarheid in stedelijk gebied staan steeds meer onder druk en vragen een OVsysteem dat veilig, efficiënt en duurzaam is. De provincie Zuid-Holland heeft daarom de wens om samen met haar partners een toegankelijk en breed gedragen OV-visie op te stellen. In de visie zullen onder andere de ontwikkelingen en gewenste beleidsrichtingen in de wereld van mobiliteit, openbaar vervoer en daarvoor relevante maatschappelijke ontwikkelingen worden geschetst. Het doel is om de uitgangspunten van deze visie te gebruiken als input voor OV-ontwikkelingen van nu en in de toekomst, zodat een aantrekkelijk OV-systeem ontstaat dat goed past bij de maatschappelijke opgaven. De provincie ZuidHolland werkt momenteel ook aan een herzien fietsplan vanaf 2026 die aansluiten op de fietsambities in het gebied. De Algerabrug (N210) tussen Krimpen aan den IJssel en Capelle aan den IJssel wordt vanaf augustus 2026 meerdere weken afgesloten in verband met groot onderhoud.

Als gevolg van de afsluiting wordt ook op het omliggend wegennet in de regio tijdelijk extra verkeersdrukte verwacht. Lokale ontwikkelingen Op 4 juli 2023 is de nieuwe woonvisie van de gemeente Krimpenerwaard vastgesteld. De Krimpenerwaard zet in op de bouw van 4.000 woningen in de periode 2023-2040. Hierbij streeft de gemeente ernaar om de komende jaren in alle kernen woningen te bouwen. In 2026 worden de uitbreidingslocaties verder uitgewerkt en zijn het bereikbaar en verkeersveilig houden van de bestaande als wel de nieuwe woonomgevingen aandachtspunten. De dijk langs de Hollandsche IJssel moet van Krimpen aan den IJssel tot Gouderak versterkt worden. Ook moeten de kabels en leidingen in de dijk vernieuwd worden. Het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard en de nutspartijen (Stedin, Oasen en Glasdraad) en gemeente Krimpenerwaard werken samen aan dit project.

Bereikbaarheid AMBITIE

Voor de vitaliteit van het gebied, voor bewoners en voor ondernemers, is een betere doorstroming van de ontsluitingen richting Gouda en Rotterdam belangrijk. We zetten in op een duurzame en complete aanpak van de mobiliteitsvraag. We hebben speciale aandacht voor specifieke en kwetsbare groepen in het kader van toegankelijkheid van het openbaar vervoer.

ER-DOEL

We versterken onze samenwerking om bereikbaarheid in brede zin te verbeteren.

WE METEN

Veranderingen in het aanbod van de wegcapaciteit van de auto en veranderingen in het aanbod van capaciteit van de alternatieven voor de auto.

INSPANNINGEN 2026

Er wordt verdere uitwerking gegeven aan de acties en projecten voortkomend uit het Omgevingsprogramma Mobiliteit. We zetten ons in voor de bereikbaarheid van de gemeente Krimpenerwaard door verkeersknelpunten in en om onze gemeente hoger op de regionale en provinciale agenda te krijgen; dit betreft in eerste instantie Westergouwe (inclusief Gouderaksebrug en rondweg) en de N210 richting IJsselstein. Vanuit Verkeer leveren we een actieve bijdrage in de vorm van advisering bij de uitbreidingslocaties in het kader van onze woningbouwopgave. Dit doen we onder andere op basis van de uitkomsten van het gemeentebrede verkeersonderzoek. We gaan in gesprek met de provincie om OV-knooppunten te verbeteren en de busverbindingen sterker te maken. De verbetering van de toegankelijkheid van de bushaltes is een belangrijke actie voor de gemeente, we werken hiervoor samen met de provincie. In 2026 staat er een tijdelijke afsluiting van de Algerabrug op de planning en is dijkversterkingsproject KIJK bezig. Beide werkzaamheden zijn van grote invloed op de bereikbaarheid van de gemeente. Wij blijven in 2026 actief betrokken in de verschillende werkgroepen om de bereikbaarheid van de gemeente Krimpenerwaard zoveel mogelijk te waarborgen in samenwerking met andere overheden en partijen.

INSPANNINGEN 2026 2029

We brengen bij ieder jaarplan van de concessiehouder openbaar vervoer de belangen van de Krimpenerwaard in en proberen daarmee zoveel mogelijk invloed uit te oefenen op de kwaliteit van het openbaar vervoer in de gemeente Krimpenerwaard. Dit doen we in regionaal verband (Midden Holland). De komende jaren wordt er ook verdere uitwerking gegeven aan de acties en projecten voortkomend uit het Omgevingsprogramma Mobiliteit.

MIDDELEN 2026

Incidenteel € 50.000 onderzoek bereikbaarheid

Verkeersveiligheid AMBITIE

We hechten veel waarde aan de verkeersveiligheid van onze gemeente. We zetten daarom in op veilige schoolfietsroutes, een adequate aanpak van onveilige situaties en het vergroten van het bewustzijn onder inwoners.

ER-DOEL

We willen de verkeersveiligheid in de Krimpenerwaard gericht verbeteren.

WE METEN

Ongevallendata (op basis van politieregistratie, gericht op wat er fout is gegaan). Risicobenadering verkeersveiligheid (op basis van studie adviesbureau DTV, gericht op wat er fout kan gaan).

INSPANNINGEN 2026

Uitvoering geven aan de verkeersveiligheidsambities uit het Omgevingsprogramma Mobiliteit (OPM). We werken aan een uniforme inrichting van de schoolomgevingen om de verkeersveiligheid te blijven verbeteren. Door een uniforme aanpak wordt de verkeersveiligheid rondom scholen verhoogd. De gemeente streeft ernaar om 2 - 3 basisschoolomgevingen aan te pakken. We streven ernaar om als gemeente een snelheidsregime van 30 km/h te hebben op de gebiedsontsluitingswegen als op de erftoegangswegen binnen de bebouwde kom. In 2026 willen we laten onderzoeken op welke wegen we het snelheidsregime omlaag willen brengen en welke infrastructurele aanpassingen ervoor nodig zijn volgens de uitgangspunten van het wegcategorisering in het OPM.

INSPANNINGEN 2026 2029

We geven uitvoering aan de verkeersveiligheidsambities uit het Omgevingsprogramma Mobiliteit.

MIDDELEN 2026

Incidenteel: €25.000 onderzoeks- en advieskosten voor onderzoek naar 30 km/h inrichting

Verbonden Partijen - Ingenieursbureau Krimpenerwaard (IBKW) - Veerdienst Schoonhoven

Financieel overzicht In onderstaand overzicht zijn de totale Financiën van dit programma weergegeven. De hiervoor gepresenteerde beleidsspeerpunten zijn hier onderdeel van. Bedragen x € 1.000

Exploitatie

Rekening

Begroting

2024

2025

2026

Meerjaren 2027

2028

2029

Lasten

-12.288

-14.229

-14.147

-13.356

-13.372

Baten

2.141

1.403

1.073

Saldo van baten en lasten

-10.147

-12.826

-13.074

-12.283

-12.299

-12.190

Stortingen

-1.000

378

1.995

675

135

Onttrekkingen Mutaties reserves Eindtotaal

-13.263

-622

2.016

675

135

-10.769

-10.810

-12.399

-12.148

-12.164

-12.055

Bezuinigingsmaatregelen Hieronder staan de voorgestelde bezuinigingsmaatregelen opgenomen die onderdeel zijn van het hiervoor gepresenteerde saldo van dit programma:

Verwerkte maatregelen (x € 1.000) VS34

Meerjaren 2027

Meerjaren 2028

Meerjaren 2029

172

VS35b Aansluitwaarde OVL-kasten

Totaal

126

207

Inrichtingskwaliteit wegen

Begroting 2026

ECONOMIE Met dit programma stimuleert de gemeente het ondernemers- en vestigingsklimaat. In dit programma staan ook activiteiten gericht op het "op de kaart zetten" van de gemeente. Dit doen we samen met ondernemers, organisaties, provincie en andere gemeenten. In dit programma zijn middelen opgenomen voor de dienstverlening aan ondernemers, (samenwerkings-) projecten van arbeidsmarkt en onderwijs, de herstructurering van bedrijfslocaties, investeringen in winkelgebieden en de transitie naar een toekomstbestendige landbouw.

Ontwikkelingen Economie 2026 Algemene (landelijke/regionale) ontwikkelingen De verwachting is dat onze economie landelijk dit jaar en 2026 met 1,5 % zal groeien vooral door de binnenlandse vraag. De wereldwijde geopolitieke spanningen beïnvloeden dit en geven veel onzekerheid. De inflatie in Nederland blijft hoog. De verwachting is dat deze in 2026 licht zal afnemen. In 2026 zullen naar verwachting 457.000 vacatures zijn voor gediplomeerde mbo schoolverlaters. De vergrijzing remt de groei van de werkgelegenheid. Er blijven vooral knelpunten in de sectoren onderwijs, techniek, ICT, zorg, veiligheid en openbaar bestuur. Lokale ontwikkelingen Na jaren van overschot aan kantoorruimte in de regio/lokaal lijkt er een kentering te zijn. De verwachting is dat er weer meer vraag ontstaat naar kantoorruimte. Ruimte voor de lokaal gewortelde bedrijven vraagt een noodzakelijke aanpak. De focus ligt niet alleen op een verkenning naar nieuwe bedrijventerreinen maar ook om aanpak van bestaande terreinen (revitalisering en beter benutten). De winkelgebieden staan wat onder druk met name in de sectoren kleding, media, sport en speelgoed. De huurprijzen in de winkelgebieden lijken te gaan dalen om leegstand tegen te gaan en startende ondernemers te faciliteren. Online aankopen dalen niet en tegelijkertijd zien we de grotere webshops steeds meer fysieke winkels openen.

Ook de horeca staat onder druk. Daarnaast blijven we meedenken en meewerken aan de ontwikkeling van een toekomstbestendige landbouw.

Onderwijs en arbeidsmarkt AMBITIE

Wij blijven samen met onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven sterk inzetten op een goede afstemming tussen het onderwijs, het beschikbare arbeidspotentieel en de lokale werkgevers.

ER-DOEL

We willen de match tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt verbeteren. Dit doen wij samen met onderwijsinstellingen en ondernemersorganisaties.

WE METEN

De resultaten van het gezamenlijke werkprogramma van de 3 O’s: overheid, onderwijs, ondernemingen.

INSPANNINGEN 2026

We bouwen samen met de betrokkenen doorlopende leerlijnen in het beroepsonderwijs uit. Waar nodig vullen we dit aan met andere scholings- en opleidingsmogelijkheden.

INSPANNINGEN 2026 2029

We faciliteren Krimpenerwaard Werkt als platform voor onderwijs en ondernemers om de aansluiting van onderwijs op de arbeidsmarkt te verbeteren.

MIDDELEN 2026

Agrarische sector AMBITIE

We denken mee over de versterking van het verdienmodel van de agrarische sector. Dit doen we samen met de agrarische ondernemers uit het gebied zelf. We werken hierbij intensief samen met provincie en waterschap. We werken samen aan de ontwikkeling naar een toekomstbestendige landbouw, met minder uitstoot van broeikasgassen en stikstof, hogere waterkwaliteit en met aandacht voor biodiversiteit.

ER-DOEL

We faciliteren een meer toekomstbestendige agrarische sector.

WE METEN

Aantal hectare bodemdalingremmende maatregelen (bron: gebiedsprocessen).

Aantal agrariërs dat deelneemt aan gebiedsprocessen (bron: gebiedsprocessen).

INSPANNINGEN 2026

In het gebiedsplan "Zuid-Hollands Programma Landelijk Gebied" (ZH-PLG) wordt een actielijst opgenomen waarin de inspanningen vanaf 2026 zijn opgenomen. Ook wordt voor de uitvoering van de Regio Deal een projectenlijst voor de periode 2026-2029 opgesteld. Voor wat betreft landbouw en buitengebied valt dit samen of is dit aanvullend op de acties vanuit het gebiedsplan.

INSPANNINGEN 2026 2029

We continueren de faciliterende rol bij de gebiedsprocessen voor de planvorming ZHPLG (klimaat, stikstof, natuur). We verbinden onze lokale ambities aan de wettelijke (Europese) opgaven en de doelstellingen van de provincie. We brengen onze lokale ambities in in het ZH-PLG proces. Deze lokale ambities zijn onder andere een toekomstbestendige landbouw en een duurzaam beheer van het buitengebied. Hiervoor werken we ook samen aan de uitvoering van projecten binnen de Regio Deal.

MIDDELEN 2026

Ruimte voor bedrijvigheid AMBITIE

Wij zetten in op het realiseren van voldoende ruimte voor de ontwikkelingsmogelijkheden van lokale bedrijven. Hiervoor zorgen we voor een heldere bedrijventerreinenstrategie en actieve lobby richting de provincie.

ER-DOEL

We zetten in op meer ruimte voor de duurzame ontwikkeling van lokaal gebonden bedrijven.

WE METEN X

· ·

INSPANNINGEN 2026

In 2026 wordt een plan van aanpak geïmplementeerd voor nieuwe bedrijventerreinen in Krimpenerwaard. Ook gaan we aan de slag met een aanpak van bestaande bedrijventerreinen op gebied van revitalisering en beter benutten.

INSPANNINGEN 2026 2029

We implementeren de bedrijventerreinenstrategie. Zo realiseren we meer ruimte voor de ontwikkeling van lokaal gebonden bedrijven.

MIDDELEN 2026

Het aantal hectares bedrijventerrein. De (lokale en regionale) behoefte aan bedrijventerreinen.

Korte ketens in de agrarische sector AMBITIE

Voedselvoorziening is cruciaal, zeker gezien de ontwikkelingen in de wereld. Onze agrariërs hebben, in relatie tot de recreatieve mogelijkheden, hierbij in de gemeente Krimpenerwaard een belangrijke rol. We stimuleren dat meer (voedsel)producten uit ons gebied terecht komen bij onze inwoners. ‘Korte ketens tussen productie en verbruik maken de cirkel rond’.

ER-DOEL

We stimuleren dat meer voedselproducten uit ons gebied direct terechtkomen bij de klant.

WE METEN

INSPANNINGEN 2026

Korte ketens zijn in de voorlopige projectenlijst van de Regio Deal opgenomen. Als het project definitief wordt in de Regio Deal gaat dit vanaf 2026 lopen. Vanuit de gemeente coordineren we de projecten die in Krimpenerwaard vanuit de Regio Deal starten.

INSPANNINGEN 2026 2029

We onderhouden een netwerk met: Voedselfamilie Krimpenerwaard, Rotterdam de Boer op en Cheese Valley. We koppelen initiatieven voor korte ketens aan initiatieven voor recreatie en toerisme (onder andere Stichting Promotie Krimpenerwaard). We kennen (leader)subsidies toe om initiatieven op het gebied van korte ketens en streekproducten te stimuleren.

MIDDELEN 2026

Vitale winkelgebieden AMBITIE

Wij zetten in op versterking van de detailhandelstructuur en waar mogelijk het op peil houden van het huidige winkelaanbod.

ER-DOEL

We versterken de beleving en aantrekkelijkheid van onze winkelgebieden.

WE METEN

Het aantal winkels, het aantal vierkante meters winkelaanbod, leegstand, waardering (via tweejaarlijkse koopstromenonderzoek). (bron 2021: kso2021.nl)

INSPANNINGEN 2026

In 2025 zijn trends en ontwikkelingen in de retailsector (winkelgebieden) in Krimpenerwaard in beeld gebracht. In 2026 worden de lokale effecten daarvan verwerkt in een lokale uitvoeringsagenda. Deze wordt opgesteld door de lokale winkeliersverenigingen en de gemeente. Afhankelijk van de aard en inhoud van deze acties gaan we de bijbehorende acties uitvoeren.

INSPANNINGEN 2026 2029

We versterken de (onderlinge) samenwerking van en met winkeliersverenigingen via reguliere overleggen en via de bestaande samenwerkingsverbanden. Hierbij hebben we aandacht voor lokaal kopen. We bepalen in overleg met de winkeliersverenigingen welke acties nodig en haalbaar zijn. Dit doen wij aan de hand van de uitkomsten van het koopstromenonderzoek. Deze acties voeren wij uit.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Krimpenerwaard&id=cb5c6f2e-2058-48ea-8e43-2139ccb8a886