BIJL 4 - Eindrapport Woonzorganalyse Krimpenerwaard
Tekst van het document
WOONZORGANALYSE KRIMPENERWAARD EINDRAPPORT
Krimpenerwaard 7 juni 2022
INHOUD 1
Inleiding ...................................................................................... 1
2
Bevolkingsontwikkeling ............................................................... 3
2.1
Hoofdpunten .................................................................................. 6
3
Ouderenzorg ................................................................................ 7
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5
Prognose ....................................................................................... 7 Uitsplitsing naar grondslag somatiek c.q. dementie ............................. 9 Aanbod ....................................................................................... 10 Trends ........................................................................................ 12 Hoofdpunten ................................................................................ 13
4
Mensen met een beperking ........................................................ 14
4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6
Mensen met een verstandelijke of meervoudige beperking................. 14 Mensen met een lichamelijke beperking .......................................... 15 GGZ-B (verblijf met behandeling) ................................................... 16 Aanbod ....................................................................................... 17 Trends ........................................................................................ 18 Hoofdpunten ................................................................................ 19
5
Dagbesteding en dagbehandeling .............................................. 20
5.1 5.2 5.3 5.4
Prognose ..................................................................................... 21 Aanbod ....................................................................................... 22 Trends ........................................................................................ 24 Hoofdpunten ................................................................................ 24
6
Jeugdzorg .................................................................................. 26
6.1 6.2 6.3 6.4
Prognose ..................................................................................... 26 Aanbod ....................................................................................... 28 Trends ........................................................................................ 30 Hoofdpunten ................................................................................ 31
7
Beschermd Wonen en tussenvormen ......................................... 32
7.1 7.2 7.3 7.4
Prognose ..................................................................................... 33 Aanbod ....................................................................................... 35 Trends ........................................................................................ 35 Hoofdpunten ................................................................................ 36
8
Geschiktheid woningvoorraad ................................................... 38
8.1 8.2 8.3
Geschikte sociale huurwoningen naar kern....................................... 38 Krimpenerwaard versus Nederland ................................................. 39 Trends ........................................................................................ 41
9
Bijlage: Cijfers toegelicht .......................................................... 43
10
Bijlage: Verslag van de Informatiebijeenkomst ......................... 46
1
INLEIDING
Gemeente Krimpenerwaard wil het beleid op het gebied van wonen en zorg onderbouwen met een prognose van de vraag afgezet tegen huidige aanbod: hoeveel mensen hebben er behoefte aan een specifieke vorm van wonen in combinatie met zorg en is het huidige aanbod voldoende? Met deze analyse beantwoordt gemeente Krimpenerwaard aan het verzoek van het Rijk om aandacht te besteden aan de woonzorgopgave1. Dit begint met kennis: de Taskforce Wonen en Zorg (https://www.taskforcewonenzorg.nl/) vraagt gemeenten om hun beleid te baseren op cijfers en analyses. De kennis zal worden benut bij het beleid rondom wonen, ruimtelijke ordening en het sociaal domein, bijvoorbeeld het opstellen van prestatieafspraken tussen gemeente, woningcorporaties en huurdersorganisaties, het beoordelen van aanvragen voor nieuwe woonzorginitiatieven die bij de gemeente binnenkomen en het realiseren van voldoende woonzorgaanbod. Context Wonen en zorg is een verantwoordelijkheid van vele organisaties. Niet alleen gemeenten proberen een beeld te krijgen van ontwikkelingen, ook aanbieders, zorgkantoren, regionale samenwerkingsverbanden en brancheverenigingen. De hoop van gemeente Krimpenerwaard is dat deze woonzorganalyse voor al deze partijen een nuttige bijdrage levert aan het begrijpen van de ontwikkelingen. Terugkoppeling aan het veld De cijfers die in deze rapportage staan, zijn eerder gedeeld met het veld.
Dat gebeurde in een Informatiebijeenkomst op 7 april 20222. Aanwezig waren organisaties vanuit wonen, welzijn en zorg. Gevraagd is: a) Herkenbaarheid: Is de trend die uit de cijfers van de analyse naar voren komt herkenbaar? b) Toekomstrichting: Wat zijn de grootste vraagstukken op het gebied van wonen en zorg die moeten worden gerealiseerd en wat verwacht je daarin van de gemeente? De uitkomsten van de informatiebijeenkomst zijn verwerkt in deze rapportage. De opmerkingen en kanttekeningen zijn terug te vinden in de paragrafen met de naam “Trends”. Daar is ook geprobeerd iets meer kwalitatieve duiding te geven aan de ontwikkelingen, ter completering van de cijfermatige prognoses. Onderdelen van de analyse De Woonzorganalyse Krimpenerwaard is breed opgezet. De langdurige zorg is onderzocht, de Jeugdzorg en Wmo komen voorbij, wonen met zorg is een onderwerp, maar
1
Zie onder meer de prioriteitenbrief volkshuisvesting van het Ministerie van Binnenlandse Zaken d.d. 30 november 2020, https://www.rijksoverheid.nl/documenten/brieven/2020/11/30/volkshuisvestelijkeprioriteiten-2021-2025
2
Zie bijlage “Verslag van de informatiebijeenkomst”.
Gemeente Krimpenerwaard
1
ook dagbesteding en logeren hebben we in kaart willen brengen. Tot slot zijn ook enkele cijfers verzameld die inzicht kunnen geven aan de geschiktheid van de woningvoorraad. Een woord over de gebruikte bronnen en onderzoeksmethoden De analyse berust primair op de volgende vier bronnen:
CBS Monitor Langdurige Zorg
CBS Monitor Sociaal Domein
Primos bevolkingsprognose Krimpenerwaard3
Zorgregistratie gemeente Krimpenerwaard.
De vraagprognose tot 2040 is opgesteld door leeftijdsspecifieke prevalentie- of gebruikscijfers te projecteren op de bevolkingsontwikkeling. De inventarisatie van het aanbod is tot stand gekomen door middel van interviews met de betrokken aanbieders. In reactie op de concept-rapportage hebben verschillende organisaties aanvullingen hierop gedaan.
3
Ten tijde van het onderzoek was Primos 2017 beschikbaar. Deze kan iets afwijken van de meest recente Primos 2021.
Gemeente Krimpenerwaard
2
2
BEVOLKINGSONTWIKKELING
[Bron: Primos 2017] Een belangrijke voorspeller voor de vraag naar wonen met zorg is de ontwikkeling van het aantal inwoners. Twee leeftijdsgroepen hebben onze bijzondere aandacht. Ouderen omdat zij door een verslechterende gezondheid soms niet meer zelfstandig kunnen wonen. En jeugd en jongvolwassenen omdat zij op hun weg naar zelfstandigheid soms kwetsbaar zijn en problemen ondervinden. Ouderen die problemen hebben met zelfstandig wonen kunnen een beroep doen op de Wmo voor onder meer dagbesteding en woningaanpassingen. Hebben zij veel zorg nodig, dan kunnen zij een beroep doen op de Wlz voor dagbehandeling of verhuizen naar een verpleeghuis of een woonzorgvoorziening. Voor jeugdigen en jongvolwassenen is er de Jeugdzorg en de Wmo – in mindere mate ook Wlz en Zvw - die een breed scala aan ondersteuning biedt. Hieronder laten we zien hoe de bevolking van Krimpenerwaard zich de komende 20 jaar ontwikkelt4. Figuur 1
Ontwikkeling bevolking Krimpenerwaard 2020-2040, naar leeftijd (bron: Primos) Bevolkingsprognose Krimpenerwaard
95+ 90-94 85-89 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4
70000
60000
Aantal personen
50000
40000
30000
20000
10000
0 2020
2025
2030
2035
2040
De bevolking van Krimpenerwaard groeit in de periode tussen 2020 en 2040 met 2.400 personen. Op een huidige totale bevolking van ruim 56.000 inwoners is dit een groei van 4%. Voor Nederlandse begrippen is dit vrij gemiddeld; in veel landelijke gebieden zien we een afname van de bevolking, in de steden juist een toename, en Krimpenerwaard zit hier tussenin.
4
De prognose is opgesteld volgens het PRIMOS model. Hierin is rekening gehouden met uitbreidingen aan de woningvoorraad.
Gemeente Krimpenerwaard
3
Ouderen In de figuur zoomen we in op de ouderen in Krimpenerwaard. Deze groep neemt toe, en dan vooral de 75-plussers. In twintig jaar groeit deze groep met 73% (het aantal 85+ daarbinnen zal zelfs ruim verdubbelen). Er komen bijna 4.000 75-plussers bij. Eén op de zes inwoners van de gemeente zal in 2040 ouder zijn dan 75 jaar. De groep “vitale ouderen” – 55 t/m 74 jaar – neemt daarentegen aanzienlijk in omvang af - de naoorlogse babyboom is inmiddels de 75 gepasseerd. Dit heeft een belangrijk effect op de in de samenleving beschikbare mantelzorg want deze groep is vaak mantelzorger voor de generatie daarboven. Nu nog zijn er 11 personen in deze groep op iedere 85-plusser maar in 2040 zal dit zijn teruggelopen tot slechts 4 55-74-jarigen op iedere 85-plusser. De groei van het aantal ouderen zal een enorme uitdaging worden voor Krimpenerwaard. Te voorspellen valt dat er meer verpleeghuiszorg5 nodig zal zijn, dat bestaande woningen vaker niet voldoen, dat er meer ondersteuning nodig zal zijn, ook omdat het aantal mantelzorgers zo sterk daalt. Het beroep op wonen met zorg, op de Wlz en op de Wmo zal toenemen. Figuur 2
Ontwikkeling 55-plussers Krimpenerwaard 2020-2040 (bron: Primos) Bevolkingsprognose Krimpenerwaard (55+) 95+
25000 90-94 85-89
20000
Aantal personen
80-84 15000
75-79 70-74
10000 65-69 60-64
5000
55-59 0 2020
2025
2030
2035
2040
Jeugd en jongvolwassenen We verleggen onze aandacht nu naar jeugd en jongvolwassenen, zie de figuur hieronder. De leeftijdsgroep tot 20 jaar zal de komende twee decennia met 8% groeien. De groei
5
We gebruiken hier de term “verpleeghuiszorg” of “verpleeghuisplaats” in brede zin. We verstaan daaronder een woonvorm die mensen met een Wlz indicatie kan opvangen. Er is dus 24-uurs zorg, vaak behandeling, verzorging, verblijf en huisvesting. Behalve traditionele verpleeghuizen kan dit aanbod ook de vorm krijgen van geclusterde woonvormen, kleinschalig groepswonen, particuliere woonzorgvoorzieningen, etc.
Gemeente Krimpenerwaard
4
zet pas na 2030 in. Dit zal effect sorteren op de vraag naar Jeugdzorg. Kijken we naar de generatie daarboven, de jongeren tussen de 20 en 29 jaar, dan zien we juist een forse afname van het aantal personen binnen dit leeftijdscohort, namelijk 13%. Binnen deze leeftijdsgroep vinden we relatief veel personen die ondersteuning nodig hebben in de maatschappelijke opvang of wonen met ondersteuning. Figuur 3
Ontwikkeling jeugd en jongvolwassenen Krimpenerwaard 2020-2040 (bron: Primos) Bevolkingsprognose Krimpenerwaard (0-30) 25-29
25000
20-24
20000
Aantal personen
15-19 15000 10-14 10000 5-9 5000 0-4
0 2020
2025
2030
2035
2040
In de nuvolgende tabel herhalen we de kerncijfers uit bovenstaande figuren: Tabel 1
Bevolkingsontwikkeling Krimpenerwaard 2020-2040, kerncijfers (bron: Primos)
(abs)
2020
2025
2030
2035
2040
0-19
12.907
12.678
13.006
13.549
13.893
8%
20-29
6.586
6.469
6.073
5.683
5.726
-13%
30-54
16.879
16.169
15.967
16.337
16.662
-1%
55-74
14.554
14.885
14.954
14.206
13.228
-9%
75-84
3.884
4.940
5.362
5.535
6.105
57%
85+
1.348
1.611
1.974
2.634
2.964
120%
totaal bevolking
56.158
56.752
57.336
57.944
58.578
4%
(2020=100)
2020
2025
2030
2035
2040
0-19
100
98
101
105
108
20-29
100
98
92
86
87
Gemeente Krimpenerwaard
Plus/min
5
30-54
100
96
95
55-74
100
102
103
98
91
75-84
100
127
138
143
157
85+
100
120
146
195
220
totaal bevolking
100
101
102
103
104
(55-74 op 85+)
2020
2025
2030
2035
2040
Mantelzorgindex
11
9
8
5
4
2.1
97
99
HOOFDPUNTEN
Onderstaande figuur vat de verschillende bevolkingstrends samen. Nogmaals de hoofdpunten:
Krimpenerwaard groeit met 4% tussen 2020 en 2040
Lichte groei jeugd na 2030 (8%)
Afname middenleeftijden (“werkende bevolking”) (-1%)
Sterke groei 75-84 jarigen (57%) en 85-plussers (120%)
Afname van de generatie “vitale ouderen”, de mantelzorgers (-9%)
Figuur 4
Bevolkingstrends naar leeftijd Krimpenerwaard 2020-2040 (bron: Primos) Bevolkingsprognose Krimpenerwaard
0-19 20 - 54
25000
55-74 75-84
Aantal personen
20000
85+
15000 10000 5000 0 2020
Gemeente Krimpenerwaard
2025
2030
2035
2040
6
3
OUDERENZORG
[Bron: CBS Monitor Langdurige Zorg] Ouderen met een behoefte aan 24-uurs zorg zijn aangewezen op een woonzorgvoorziening, vaak een verpleeghuis maar het kan ook een vorm van zelfstandig wonen zijn met zorg in de nabijheid. Deze zorg wordt betaald door de Wet langdurige zorg. Het gebruik van deze zorg is goed gedocumenteerd6 en op basis van de gemiddelden voor heel Nederland kan een voorspelling worden gedaan voor Krimpenerwaard. Een paar opmerkingen vooraf over deze voorspelling: in het algemeen is er een noodzaak voor de groep ouderen met dementie om te verhuizen naar een woonzorgvoorziening. Thuis blijven kan niet meer. Vrijwel altijd proberen de betrokkenen de opname zo lang mogelijk uit te stellen en het thuis wonen zo lang mogelijk te rekken, tot het echt niet meer gaat. Niet verwonderlijk dat het vooral de 75-plussers zijn die een beroep doen op de Wlz. Onderstaande figuur laat zien dat de prevalentie van het gebruik steil toeneemt met de leeftijd. Dementie is daarbij de dominantie grondslag: 56% van de opgenomen cliënten. Somatische problematiek is goed voor de overige 44% maar daar moet bij worden aangetekend dat dit inclusief indicatie ZZP4 is die vaak wordt afgegeven bij lichte dementie. Figuur 5
Prevalentie7 van het gebruik van de Wlz door ouderen (bron: Monitor Langdurige Zorg) Gebruik Wlz VV naar leeftijd (2020)
16% 14% 12% 10% Wlz 5+7 & PGB PG
8%
Wlz 4+6+8 & PGB som
6% 4% 2% 0%
3.1
PROGNOSE
Wanneer we de Nederlandse gemiddelden toepassen op de bevolkingssamenstelling van Krimpenerwaard dan zou in 2020 447 van de inwoners een Wlz indicatie voor Verzorging en Verpleging8 hebben verzilverd. Dit aantal neemt toe tot 832 in het jaar 2040, een
6
https://mlzopendata.cbs.nl/#/MLZ/nl/dataset/40075NED/table?dl=5E330 en https://mlzopendata.cbs.nl/#/MLZ/nl/dataset/40034NED/table?dl=5E364
7
Prevalentie is het vóórkomen van een ziekteverschijnsle of aandoening als proportie van de populatie. Voorbeeld: “de prevalentie van dementie onder 90-plussers is 35%” betekent dat 35% van de populatie 95plussers dementie heeft.
8
De verzilverde indicaties VV 4-8 en de verzilverde PGB’s met somatische of psycho-geriatrische grondslag.
Gemeente Krimpenerwaard
7
stijging van 86% in 20 jaar. Het aanbod moet in gelijke mate groeien om deze groeiende vraag te kunnen opvangen. Nemen we deze prognose 1 op 1 over, dan zijn er in 20 jaar tijd circa 400 extra plaatsen voor verpleeghuiszorg nodig in Krimpenerwaard. Een opmerking over de voorspellende waarde van deze prognose. In het algemeen zijn de behoeftecijfers voor verpleeghuiszorg voor ouderen tamelijk hard. Aan de andere kant: een lokale vraag hoeft niet per se lokaal te worden opgelost. Ouderen kunnen verhuizen naar een buurgemeente als er in de eigen woonplaats geen plek is. Vaak geven ouderen er de voorkeur aan om in de eigen woonplaats te blijven, daar heeft men het sociale netwerk. Tabel 2
Prognose aantal oudere Wlz cliënten Krimpenerwaard 2020-2040 (bron: Monitor Langdurige Zorg, bewerking) 2020
2025
2030
2035
2040
Lekkerkerk
74
79
91
105
117
Krimpen aan de Lek
52
64
74
88
100
Ouderkerk aan den IJssel
43
49
55
65
72
Gouderak
20
22
25
29
33
Bergambacht
61
71
88
103
121
Ammerstol
11
12
14
17
18
Berkenwoude
9
11
13
15
16
Haastrecht
40
51
62
74
84
Stolwijk
40
49
58
67
79
Vlist
3
5
5
7
7
Schoonhoven
92
112
132
157
185
Krimpenerwaard
447
524
618
725
832
Figuur 6
Prognose aantal oudere Wlz cliënten Krimpenerwaard 2020-2040 (bron: Monitor Langdurige Zorg, bewerking) Wlz-gebruik (VV ZIN 4-8 & PGB som-pg)
Aantal personen
900 800
Schoonhoven
700
Vlist Stolwijk
600
Haastrecht
500
Berkenwoude Ammerstol
400
Bergambacht
300
Gouderak Ouderkerk aan den IJssel
200
Krimpen aan de Lek
100
Lekkerkerk
2020
Gemeente Krimpenerwaard
2025
2030
2035
2040
8
3.2
UITSPLITSING NAAR GRONDSLAG SOMATIEK C.Q. DEMENTIE
Een verpleegvoorziening voor mensen met dementie heeft een andere opzet dan een woonzorgvoorziening voor mensen met een somatische vraag. Daarom is een uitsplitsing van bovenstaande cijfers nuttig: welk deel van de vraag is gerelateerd aan somatiek en welk deel aan dementie? Tabel 3
Prognose aantal oudere Wlz cliënten, grondslag dementie, Krimpenerwaard 2020-2040 (bron: Monitor Langdurige Zorg, bewerking) 2020
2025
2030
2035
2040
Lekkerkerk
43
47
54
62
68
Krimpen aan de Lek
31
38
44
52
58
Ouderkerk aan den IJssel
26
29
33
38
42
Gouderak
12
13
15
17
19
Bergambacht
36
42
52
61
71
Ammerstol
7
7
8
10
11
Berkenwoude
6
7
8
9
9
Haastrecht
24
30
37
43
49
Stolwijk
24
29
34
39
46
Vlist
2
3
3
4
4
Schoonhoven
55
66
78
93
108
Krimpenerwaard
264
310
366
428
487
Figuur 7
Prognose aantal oudere Wlz cliënten, grondslag dementie, Krimpenerwaard 2020-2040 (bron: Monitor Langdurige Zorg, bewerking) Wlz-gebruik (VV ZIN 5+7 & PGB pg)
600 Schoonhoven
Aantal personen
500
Vlist Stolwijk
400
Haastrecht Berkenwoude
300
Ammerstol Bergambacht
200
Gouderak Ouderkerk aan den IJssel
100
Krimpen aan de Lek Lekkerkerk
2020
Gemeente Krimpenerwaard
2025
2030
2035
2040
9
Tabel 4
Prognose aantal oudere Wlz cliënten, grondslag somatiek, Krimpenerwaard 2020-2040 (bron: Monitor Langdurige Zorg, bewerking) 2020
2025
2030
2035
2040
Lekkerkerk
31
33
38
43
49
Krimpen aan de Lek
21
26
30
36
41
Ouderkerk aan den IJssel
18
20
22
26
30
Gouderak
8
9
10
12
14
Bergambacht
25
29
36
42
51
Ammerstol
5
5
6
7
7
Berkenwoude
4
4
5
6
6
Haastrecht
16
21
25
30
35
Stolwijk
16
20
24
27
33
Vlist
1
2
2
3
3
Schoonhoven
37
45
53
64
76
Krimpenerwaard
183
214
252
297
345
Figuur 8
Prognose aantal oudere Wlz cliënten, grondslag somatiek, Krimpenerwaard 2020-2040 (bron: Monitor Langdurige Zorg, bewerking) Wlz-gebruik (VV ZIN 4+6+8 & PGB som)
400 350
Schoonhoven Vlist
Aantal personen
300
Stolwijk Haastrecht
250
Berkenwoude
200
Ammerstol Bergambacht
150
Gouderak 100
Ouderkerk aan den IJssel Krimpen aan de Lek
50
Lekkerkerk 2020
3.3
2025
2030
2035
2040
AANBOD
Geïnventariseerd is bij de huidige aanbieders in Krimpenerwaard wat hun aanbod is. Op dit moment is het aanbod aan verblijfsplaatsen voor psychogeriatrie en somatiek opgeteld 423, met en zonder behandeling. Afgezet tegen de berekende vraag van 447 plaatsen (2020) is dit een tekort van 24 plaatsen.
Gemeente Krimpenerwaard
10
Voor zover bekend zijn er geen harde plannen voor uitbreiding van capaciteit. Zorgpartners Midden-Holland denkt na over verbouw / nieuwbouw van De Breeje Hendrick waarbij de capaciteit naar men nu verwacht gelijk zal blijven. Vraag en aanbod zijn op dit moment redelijk in evenwicht. Met de verwachte groei van de vraag in de toekomst zal het huidige aanbod achter gaan lopen.
Krimpen aan de Lek
Totaal
Lekkerkerk
De Breeje Hendrick
De Waterpoort
Slothoven
Het Vlisthuis
Herbergier Schoonhoven
Herbergier Gouderak
Wilgenhoven
Bovenberghe
Borchleen
De Liezeborgh
Westerweeren
Huidig aanbod V&V (PG, somatiek, palliatief) gemeente Krimpenerwaard, 2022 (bron: eigen inventarisatie)
Amadeushuis
Tabel 5
116
116
24
24
Ouderkerk aan den IJssel
09
Gouderak Bergambacht
17 30
17
33
40
103
Ammerstol
0
Berkenwoude
0
Haastrecht
31
31
Stolwijk
30
30
Vlist
0
Schoonhoven Krimpenerwaard
30
33
31
31
33
31
33
30
17
16
22
16
22
102 40
Naast bovenstaande zorgvoorzieningen is er ook steeds vaker sprake van een aanbod aan Wlz-gefinancierde zorg in reguliere woningen. Ouderen kunnen bijvoorbeeld – in afwachting van een plaats in een verpleeghuis – thuis alvast extra Wlz-bekostigde zorg krijgen in de vorm van een Modulair Pakket Thuis. Andere aanbieders bieden structureel Wlz-bekostigde zorg in seniorencomplexen. Zo biedt Zorgpartners Midden-Holland het Modulair Pakket Thuis in een seniorencomplex te Ouderkerk aan den IJssel. Het is ook goed om te vermelden welke zorg ontbreekt in Krimpenerwaard:
Géén geriatrische revalidatie;
Géén Hospice;
Geen dagbehandeling.
9
Zorgpartners Midden-Holland leveren in Ouderkerk aan den IJssel zorg in een aanleuncomplex.
Gemeente Krimpenerwaard
11
24
116
423
Inwoners zijn hiervoor aangewezen op voorzieningen buiten de gemeente, bijvoorbeeld in Gouda.
3.4
TRENDS
De cijfers hierboven zijn tijdens een informatiebijeenkomst gedeeld met een groep zorgaanbieders en woningcorporaties10. De stevige groei die plaatsvindt, wordt herkend. Op dit moment lijkt er een eventwicht te zijn tussen vraag en aanbod. De komende jaren groeit de vraag aanzienlijk maar er zijn geen plannen voor de uitbreiding van intramurale capaciteit11. De opgave vanuit zorgkantoor en rijksoverheid wordt geformuleerd als: ouderen langer in hun eigen woonomgeving verzorgen en verplegen. Dit kan thuis en in nieuw te bouwen seniorencomplexen waar de zorg geclusterd kan worden aangeboden. De bestaande intramurale voorzieningen huisvesten nog mensen met relatief lichte indicaties – cliënten die er al jaren wonen - en het streven is om deze lichte indicaties geleidelijk uit te faseren zodat er ruimte ontstaat voor zwaardere indicaties. De focus op de reguliere woningvoorraad voor de opvang van de groeiende behoefte heeft natuurlijk consequenties. Zoals hierboven gezegd: er zijn geen plannen voor de uitbreiding van de intramurale capaciteit. De groeiende vraag – tot 2040 223 extra plaatsen PG en 162 extra plaatsen somatiek plus het huidige lichte tekort van 24 plaatsen – zal voornamelijk als woonzorgcomplex vorm moeten krijgen en voor een kleiner deel in de vorm van zorg thuis. Dit vergt de bouw van 400 specifieke zorgwoningen de komende twintig jaar.
Bestaande seniorencomplexen kunnen dit voor een deel opvangen, mits zij geschikt zijn voor het leveren van intensieve zorg aan huis. Dit kan onderzocht worden. Niet al deze woningen hoeven goedkope huurwoningen te zijn. De verhouding tussen duur en betaalbaar kan in principe worden gekopieerd van de reguliere woningbouwprogrammering in de gemeente. De uitbreiding van de capaciteit aan zorgwoningen kan deels door het private woonzorgaanbod worden opgepakt. Het andere deel moet echter – in volkshuisvestelijke zin – bereikbaar zijn voor de lage inkomens. Voor het verwezenlijken van deze opgave zal vooral naar de sociale woningsector worden gekeken. Het zorgkantoor is “in the lead” voor de kwalitatieve en kwantitatieve programmering van capaciteit. Ouderen laten bij verhuizen vaak grote woningen achter. De uitbreiding van de zorgcapaciteit is daarom een stimulans voor de doorstroming en het vrijkomen van grote woningen op de woningmarkt.
10
Zie bijlage “Verslag van de informatiebijeenkomst d.d. 4 april 2022”.
11
Het bredere perspectief van de ontwikkelingen wordt verwoord in het advies van de WRR “Kiezen voor houdbare zorg. Mensen, middelen en maatschappelijk Draagvlak” (2021): het zorgstelsel staat onder spanning door ontwikkelingen als veroudering, toename chronische aandoeningen, technologische ontwikkelingen, arbeidsmarkt. Keuzes zijn onvermijdelijk
Gemeente Krimpenerwaard
12
Tijdens de eerdergenoemde informatiebijeenkomst zijn ook flankerende vraagstukken benoemd die strikt genomen geen “wonen met zorg” zijn maar wel goed om hier te herhalen:
Tekorten aan goed geschoold personeel voor het leveren van complexe zorg;
Publieke zorgaanbieders kunnen zelf moeilijk investeren in huisvesting. Voor private zorgaanbieders is dit doorgaans geen probleem;
De toename van zelfstandig wonende ouderen vraagt om meer zorg en welzijn thuis;
En – zoals bekend – ouderen zijn erg honkvast. Om nieuwe seniorenwoningen daadwerkelijk bij deze doelgroep terecht te laten komen moet accuraat worden ingespeeld op hun wensen en behoeften.
3.5
HOOFDPUNTEN
We vatten hieronder de hoofdpunten samen:
In 2020 is – uitgaande van Nederlandse gemiddelden – er een vraag van 447 plaatsen verpleeghuiszorg voor mensen met somatische of psycho-geriatrische problemen.
Het huidige aanbod bedraagt 423 plaatsen en dit vangt de totale behoefte krap op.
De behoefte aan verblijfsplaatsen voor ouderen zal flink toenemen: de vraag groeit tussen de 80 en 90% de komende twintig jaar.
In 2040 zijn er 832 plaatsen verpleeghuiszorg nodig. Er moeten er 409 bij komen.
De behoefte aan uitbreiding van capaciteit is vooral nodig voor mensen met dementie (behoefte groeit van 264 plaatsen in 2020 tot 487 plaatsen in 2040) maar ook voor mensen met somatische problemen (behoefte groeit van 183 plaatsen in 2020 tot 345 plaatsen in 2040).
De huidige inzet van het Rijk en het zorgkantoor is dat er geen intramurale capaciteit bijkomt. Dit betekent dat er gemikt moet worden op het realiseren van 400 zorgwoningen tot aan 2040 in een verhouding duur / midden / goedkoop die afgeleid kan worden van die van de woningbouwprogrammering.
Gemeente Krimpenerwaard
13
4
MENSEN MET EEN BEPERKING
[Bron: CBS Monitor Langdurige Zorg] Net als hierboven is gedaan bij de doelgroep ouderen, berekenen we hier een theoretische vraag naar wonen met zorg voor mensen met een verstandelijke, lichamelijke of meervoudige beperking. Daarbij maken we gebruik van de gemiddelde vraag per leeftijdsgroep, de prevalentie. Figuur 9
Prevalentie van het gebruik van de Wlz door mensen met een beperking (bron: Monitor Langdurige Zorg) Gebruik Wlz GHZnaar leeftijd (2020)
0,90% 0,80% 0,70% 0,60%
Wlz-gebruik VG 1-8, LVG 1-5, SGLVG + PGB VG
0,50%
Wlz-gebruik LG, ZG + PGB LG, ZG
0,40% 0,30%
Wlz-gebruik GGZ 1B-7B + PGB PS
0,20% 0,10% 0,00%
Binnen de jeugd wordt de zorg voor een belangrijk deel overgenomen door gemeenten, in de vorm van Jeugdzorg, hetgeen de dip verklaart in bovenstaande grafiek bij de lage leeftijdsgroepen. De vraag naar zorg is er natuurlijk wel. De prevalentie van het gebruik van verblijfszorg vanwege een verstandelijke beperking neemt bij de hogere leeftijdscategoriën (65+) af. Daarentegen is er bij lichamelijke beperkingen juist een toename te zien bij ouderen (85+).
4.1
MENSEN MET EEN VERSTANDELIJKE OF MEERVOUDIGE BEPERKING
Op basis van de bevolkingsprognose van Krimpenerwaard, valt geen toename van de vraag naar verblijfszorg voor mensen met een verstandelijke of meervoudige beperking te verwachten. De berekende vraag is 299 plaatsen in 2020 en zal rond dat aantal blijven schommelen, zie onderstaand overzicht en de figuur verderop. Tabel 6
Prognose aantal Wlz cliënten met een verstandelijke of meervoudige beperking, Krimpenerwaard 2020-2040 (bron: Monitor Langdurige Zorg, bewerking) 2020
2025
2030
2035
2040
Lekkerkerk
41
40
39
37
37
Krimpen aan de Lek
36
38
38
38
39
Ouderkerk aan den IJssel
31
31
31
31
31
Gouderak
14
13
13
12
12
Gemeente Krimpenerwaard
14
Bergambacht
39
39
38
37
36
Ammerstol
9
9
9
9
9
Berkenwoude
8
8
8
8
8
Haastrecht
22
22
21
20
20
Stolwijk
27
27
26
25
25
Vlist
3
3
3
3
3
Schoonhoven
68
69
69
70
70
Krimpenerwaard
299
299
295
291
289
Figuur 10
Prognose aantal Wlz cliënten met een verstandelijke of meervoudige beperking, Krimpenerwaard 2020-2040 (bron: Monitor Langdurige Zorg, bewerking) Wlz-gebruik VG 1-8, LVG 1-5, SGLVG + PGB VG
350 300
Schoonhoven Vlist
Aantal personen
250
Stolwijk Haastrecht
200
Berkenwoude Ammerstol
150
Bergambacht Gouderak
100
Ouderkerk aan den IJssel Krimpen aan de Lek
50
Lekkerkerk
2020
4.2
2025
2030
2035
2040
MENSEN MET EEN LICHAMELIJKE BEPERKING
De op hogere leeftijden hogere prevalentie van de benutting van de Wlz voor lichamelijke beperkingen vertaalt zich niet in een groeiende vraag. De huidige vraag is – op basis van Nederlandse gemiddelden – ruim 50 plaatsen, en zal dat blijven de komende decennia. Tabel 7
Prognose aantal Wlz cliënten met een lichamelijke beperking, Krimpenerwaard 2020-2040 (bron: Monitor Langdurige Zorg, bewerking) 2020
2025
2030
2035
2040
Lekkerkerk
7
8
7
7
7
Krimpen aan de Lek
6
7
7
7
7
Ouderkerk aan den IJssel
5
6
6
6
6
Gouderak
2
2
2
2
2
Bergambacht
7
7
7
7
7
Ammerstol
2
2
2
2
2
Gemeente Krimpenerwaard
15
Berkenwoude
1
1
1
1
1
Haastrecht
4
4
4
4
4
Stolwijk
5
5
5
5
5
Vlist
1
1
1
1
1
Schoonhoven
12
12
12
13
13
Krimpenerwaard
53
54
55
55
56
Figuur 11
Prognose aantal Wlz cliënten met een lichamelijke beperking, Krimpenerwaard 2020-2040 (bron: Monitor Langdurige Zorg, bewerking) Wlz-gebruik LG, ZG + PGB LG, ZG
60 Schoonhoven
50
Aantal personen
Vlist Stolwijk
40
Haastrecht Berkenwoude
30
Ammerstol Bergambacht
20
Gouderak Ouderkerk aan den IJssel
10
Krimpen aan de Lek Lekkerkerk
2020
4.3
2025
2030
2035
2040
GGZ-B (VERBLIJF MET BEHANDELING)
De GGZ-B12 is – op dit moment – een klein onderdeel van de Wlz zorg. De verwachting op basis van de bevolkingsprognose is dat dit aantal gelijk blijft. Beleidsmatig verandert er wel het een en ander: een deel van de Beschermd Wonen cliënten van de gemeente verschuift naar de WLZ. In 2021 zijn - volgens opgave van centrumgemeente Gouda – regionaal 85 cliënten Beschermd Wonen uitgestroomd naar de Wlz. Tabel 8
Prognose aantal Wlz cliënten met een GGZ-B indicatie, Krimpenerwaard 2020-2040, exclusief beleidswijzigingen (bron: Monitor Langdurige Zorg, bewerking) 2020
2025
2030
2035
2040
Lekkerkerk
2
2
2
2
2
Krimpen aan de Lek
2
2
2
2
2
Ouderkerk aan den IJssel
1
1
1
1
1
12
GGZ-B is gericht op verblijf met behandeling en wordt bekostigd uit de Wlz.
Gemeente Krimpenerwaard
16
Gouderak
1
1
1
1
1
Bergambacht
2
2
2
2
2
Ammerstol
0
0
0
0
0
Berkenwoude
0
0
0
0
0
Haastrecht
1
1
1
1
1
Stolwijk
1
1
1
1
1
Vlist
0
0
0
0
0
Schoonhoven
3
3
3
3
3
Krimpenerwaard
14
14
14
14
14
Figuur 12
Prognose aantal Wlz cliënten met een GGZ-B indicatie, Krimpenerwaard 2020-2040, exclusief beleidswijzigingen (bron: Monitor Langdurige Zorg, bewerking) Wlz-gebruik GGZ 1B-7B + PGB PS
16 14
Schoonhoven Vlist
Aantal personen
12
Stolwijk
10
Haastrecht Berkenwoude
8
Ammerstol Bergambacht
6
Gouderak
4
Ouderkerk aan den IJssel Krimpen aan de Lek
2
Lekkerkerk
2020
4.4
2025
2030
2035
2040
AANBOD
Het huidige aanbod aan Wlz-verblijfszorg voor mensen met een beperking bedraagt naar schatting 204 plaatsen, zie onderstaand overzicht13. Woonlocatie Waterviolier / Zonnedauw in Schoonhoven heeft concrete uitbreidingsplannen voor 17 plekken. Kom aan Boord in Stolwijk heeft 1-2 crisisplekken voor kinderen. Het huidige aanbod van 204 plaatsen is niet voldoende voor de lokale vraag, die we berekend hebben op 299 plaatsen verstandelijk/meervoudig, 53 plaatsen lichamelijk, en nog 14 plaatsen GGZ-B.
13
Dit aantal is gebaseerd op een eigen inventarisatie. Getracht is zo volledig mogelijk te zijn maar niet uitgesloten kan worden dat er voorzieningen over het hoofd zijn gezien.
Gemeente Krimpenerwaard
17
Krimpen aan de Lek
21
31
16
Ouderkerk aan den IJssel
16
8
Gouderak Bergambacht
Totaal
ASVZ Joost van den Vondelstraat
Woonzorgboerderij Vlist
Driestroomhuis*
Thomashuis Schoonhoven
Thomashuis Ouderkerk aan den Ijssel
Thomashuis Gouderak
De Spar
Woonlocatie Kerspelpad 14
Woonlocatie Het Kerspel
Woonlocatie De Populier
Woonlocatie Waterviolier / Zonnedauw
10
ASVZ Koninginneweg
Lekkerkerk
Woonlocatie en zorgboerderij Elsenhoeve
Huidig aanbod gehandicaptenzorg Wlz (lichamelijk en verstandelijk) gemeente Krimpenerwaard, 2021 (bron: eigen inventarisatie)
Woon- en werklocatie De Hoekse Gang
Tabel 9
8
9
9
16
16
Ammerstol Berkenwoude Haastrecht Stolwijk
33
22
6
Vlist
15
Schoonhoven Krimpenerwaard *)
4.5
61
16
10
18
22
18
22
15
8 33
22
0
9
8
8
48 6
15
16
21
Jeugdzorg en Jeugd-Wlz
TRENDS
Tijdens de eerdergenoemde informatiebijeenkomst zijn ook de cijfers uit deze analyse besproken. Daarbij werden verschillende observaties en kanttekeningen geplaatst. Het is lastig om een compleet beeld te verkrijgen van het aanbod. De tijdens de informatiebijeenkomst gepresenteerde cijfers vertoonden nogal wat lacunes, die in deze versie van de rapportage weliswaar zijn gerepareerd maar zonder er zeker van te zijn dat we nu alle aanbod in beeld hebben. De indruk is toch wel dat het overgrote deel van het woonaanbod voor deze doelgroep nu in beeld is. De populatie in de vele voorzieningen die Krimpenerwaard rijk is, komt deels van buiten de eigen gemeente. Dat komt omdat de kleinschalige, groene woonlocaties – dieren, activiteiten, overzichtelijk – in trek zijn ver over de gemeentegrenzen heen. Groene gemeente Krimpenerwaard is een goede vestigingsplaats voor dit type woonzorgaanbod.
Gemeente Krimpenerwaard
18
204
Er is weinig doorstroming binnen de Wlz. Hebben cliënten eenmaal een fijne plek, dan gaan zij niet snel weg. Alles bij elkaar constateren de zorgaanbieders dat er veel vraag is, zowel van binnen als van buiten de gemeente, en dat het huidige aanbod deze vraag niet volledig opvangt. De zware zorgvraag – wonen met intensieve begeleiding - kan momenteel niet in Krimpenerwaard worden opgevangen. Inwoners van Krimpenerwaard moeten hiervoor uitwijken naar omliggende gemeenten of gespecialiseerde voorzieningen elders in het land. Algemene maatschappelijke trends - die we over de jaren heen kunnen waarnemen – zijn de voorkeur van ouders voor veelal kleinschalige, persoonlijke woonplekken. Uiteraard zijn er ook veel cliënten die gedijen in meer gestructureerde omgevingen. Ouders hebben daar oog voor en zoeken aanbieders die zowel goede zorg als goed welzijn in hun vingers hebben. De diversiteit van het aanbod neemt daarmee toe. Ouders stellen prijs op woonkwaliteit, ruimte, individuele voorzieningen. Dit zet een continue stroom van vernieuwingen in het vastgoed in gang waarbij oudere gebouwen worden vervangen door modernere. Voor zorgvernieuwers – zoals je de vele kleinschalige initiatieven in Krimpenerwaard mag noemen – blijft er ruimte voor groei. Krimpenerwaard is voor deze ondernemingen een aantrekkelijke vestigingsplek.
Ook al blijft de omvang van de zorgvraag in Krimpenerwaard de komende decennia gelijk, er zal zeer waarschijnlijk een blijvende vraag zijn – gegeven het bovenstaande naar uitbreiding of vervanging van de capaciteit in de gemeente.
4.6
HOOFDPUNTEN
We vatten hieronder de hoofdpunten samen:
Op basis van de gemiddelden van Nederland verwachten we een vraag van 299 plaatsen verstandelijk/meervoudig, 53 plaatsen lichamelijk, en 14 plaatsen GGZ-B.
Deze aantallen zullen ongeveer gelijk blijven gedurende de komende 20 jaar, afgaand op de bevolkingsontwikkeling.
Krimpenerwaard zelf heeft naar schatting een capaciteit van 204 plaatsen, dus circa tweederde van de te verwachten vraag.
Gemeente Krimpenerwaard
19
5
DAGBESTEDING EN DAGBEHANDELING
[Bron: opgave gemeente Krimpenerwaard, CBS Monitor Langdurige Zorg] Zowel de Wmo als de Wlz bieden mensen de mogelijkheid om overdag naar een plek te gaan waar activiteiten, al dan niet in combinatie met behandeling, worden aangeboden. Sinds 2021 is dit ook mogelijk binnen de Zorgverzekeringswet, middels de GZSP. Daarbij komen verschillende benamingen voorbij: dagactiviteiten, dagbehandeling, dagbesteding. In dit hoofdstuk maken we een inschatting van het huidige gebruik, aanbod en de prognose naar de toekomst. Zoals we ook in eerdere hoofdstukken hebben gedaan, schetsen we allereerst de prevalentie van het gebruik per leeftijdscategorie. De prevalentie van de GZSP laten we achterwege; vooralsnog is dit een klein volume. De prevalentie wordt uitgedrukt in benutte plaatsen. Dus niet aantallen cliënten. Wanneer een dagbesteding bijvoorbeeld 10 plaatsen heeft, en cliënten maken daar gemiddeld een dag per week gebruik van, dan zal deze dagbesteding 50 cliënten helpen. Richting financier declareert deze dagbesteding 100 dagdelen per week, namelijk 5 dagen x 2 dagdelen x 10 plaatsen. De prevalentiecijfers voor de Wlz en de Wmo zijn uit verschillende bronnen afkomstig. Die van de Wlz zijn afkomstig uit de Monitor Langdurige Zorg. Dit cijfer is een gemiddelde voor heel Nederland. De cijfers van de Wmo zijn cijfers uit de administratie van de gemeente Krimpenerwaard14. Figuur 13
Gebruik van dagbesteding15 Wmo naar leeftijd (feitelijk Krimpenerwaard, 2021) en dagbegeleiding /-behandeling Wlz naar leeftijd (Nederland 2020) (bron: Monitor Langdurige Zorg, gemeente Krimpenerwaard, bewerking) Prevalentiecijfers dagbesteding Wmo, dagbegeleiding / -behandeling Wlz (2021, 2020)
3,00% Aandeel binnen leeftijdsgroep
Dagbesteding Wmo (benutte plaatsen, 2021)
2,50% 2,00%
Dagbegeleiding/-behandeling Wlz (cliënten op peildatum, 1-1-2020)
1,50% 1,00% 0,50% 0,00%
14
In de Wmo cijfers zit mogelijk een kleine overschatting omdat indicaties niet altijd 100% uitgenut worden.
15
In het geval van dagbesteding Wmo is gekeken naar het aantal dagdelen dat is geïndiceerd. Er is uitgegaan van de volgende berekening: één plaats dagbesteding is gelijk aan 52 weken maal 10 dagdelen is 520 dagdelen. De effectieve bezetting kan in de praktijk lager zijn.
Gemeente Krimpenerwaard
20
Het gebruik van dagbesteding in Krimpenerwaard ligt onder het landelijke gemiddelde: de Monitor Sociaal Domein van het CBS noteert 4,4 personen per 1.000 inwoners, terwijl dit in Krimpenerwaard 3,3 personen is per 1.000 inwoners (peildatum 1-1-2020).
5.1
PROGNOSE
In totaal – Wmo plus Wlz – is de behoefte in Krimpenerwaard in 2021 196 plaatsen dagbesteding/-activiteiten/-behandeling. Zoals eerder opgemerkt is het Wlz-cijfer berekend op het gemiddelde van Nederland, en het Wmo-cijfer op het feitelijke volume in 2021. De verwachting is dat de vraag de komende twintig jaar zal groeien tot 267 plaatsen, zie de figuur hieronder. De oorzaak van deze groei is de vergrijzing. De grafiek met de prevalentie - hierboven – laat zien dat vooral ouderen deze voorziening gebruiken. De groei van de oudere bevolking leidt dan tot een groei van de behoefte aan dagbesteding/activiteiten/-behandeling. Figuur 14
Prognose aantal benodigde plaatsen dagbesteding, dagbegeleiding/behandeling (Wmo en Wlz), Krimpenerwaard 2020-2040 (bron: Monitor Langdurige Zorg, gemeente Krimpenerwaard, bewerking) Dagbesteding/behandeling Wmo + Wlz
300 Schoonhoven
250 Aantal benodigde plaatsen
Vlist Stolwijk
200
Haastrecht Berkenwoude
150
Ammerstol Bergambacht
100
Gouderak Ouderkerk aan den IJssel
50
Krimpen aan de Lek Lekkerkerk
2020
2025
2030
2035
2040
De tabellen hieronder zijn uigesplitst naar Wmo/Wlz. Een aanbieder kan op één locatie zowel Wmo- als Wlz-cliënten helpen. Het aanbod is dus niet altijd geoormerkt voor een specifiek bekostigingsregime. Het grootste deel van de vraag op dit moment wordt bekostigd vanuit de Wlz, 128 plaatsen, toenemend tot 189 in 2040. De Wlz biedt meer gespecialiseerde vormen van dagactiviteiten, vaak in combinatie met behandeling. De Wmo biedt lichtere vormen van dagbesteding; de behoefte in Krimpenerwaard is 68 plaatsen in 2021, toenemend tot 78 in 2040.
Gemeente Krimpenerwaard
21
Tabel 10
Prognose benutte plaatsen dagbesteding Wmo, 2020 – 2040 (bron: gemeente Krimpenerwaard, bewerking) 2020
2025
2030
2035
2040
Lekkerkerk
9
9
10
10
10
Krimpen aan de Lek
8
9
9
9
10
Ouderkerk aan den IJssel
7
7
7
7
8
Gouderak
3
3
3
3
3
Bergambacht
9
9
10
10
10
Ammerstol
2
2
2
2
2
Berkenwoude
2
2
2
2
2
Haastrecht
5
6
6
6
6
Stolwijk
6
6
7
7
7
Vlist
1
1
1
1
1
Schoonhoven
15
16
17
17
18
Krimpenerwaard
68
70
72
73
78
Tabel 11
Prognose benutte plaatsen dagbegeleiding/-behandeling Wlz, 2020 – 2040 (bron: Monitor Langdurige Zorg, bewerking) 2020
2025
2030
2035
2040
Lekkerkerk
19
20
22
24
26
Krimpen aan de Lek
15
17
19
22
24
Ouderkerk aan den IJssel
13
14
15
17
18
Gouderak
6
6
7
7
8
Bergambacht
17
19
22
24
26
Ammerstol
3
4
4
4
5
Berkenwoude
3
4
4
4
4
Haastrecht
10
12
14
15
17
Stolwijk
12
13
15
16
18
Vlist
1
1
1
2
2
Schoonhoven
28
32
35
40
43
Krimpenerwaard
128
142
158
174
189
5.2
AANBOD
Op dit moment hebben we alleen een grove schatting van het huidige aanbod. Wlz capaciteit dagactiviteiten V&V Vanuit de ouderenzorg zijn in twee centra in totaal 31 plekken beschikbaar. Het gaat om Slothoven te Bergambacht (15 plekken) en De Breeje Hendrik te Lekkerkerk (16 plekken). Zowel cliënten met een Wlz indicatie als een Wmo indicatie zijn hier welkom. Dagbehandeling is binnen Krimpenerwaard niet beschikbaar. Daarvoor moeten ouderen naar omliggende gemeenten zoals Gouda.
Gemeente Krimpenerwaard
22
Wlz capaciteit dagactiviteiten gehandicaptenzorg We beschikken niet over een compleet beeld van het aanbod aan dagbesteding voor mensen met een handicap. Deels hebben we het aanbod van enkele grotere aanbieders kunnen inventariseren. Maar het beeld dat we hebben van het grote en veelzijdige aanbod aan dagactiviteiten “in de polder” is onvolledig. Desalnietemin presenteren we hier een overzicht van de gegevens waar we op dit moment over beschikken:
Gemiva-SVG, De Spar, Ammerstol, 8 plaatsen
Unieck] Zorgverlening, Bergambacht
Zorgboerderij Benedenberg , Bergambacht, 2 dagen pw, voor 6 personen pd
Gemiva-SVG, Woon- en werklocatie De Hoekse Gang , Bergambacht, 5 plaatsen
Zorgboerderij Both aan de Groeneweg, Berkenwoude
Thomashuis Gouderak, 5 cliënten
Zorgboerderij Gravestein, Haastrecht
Lekhoeve, Krimpen aan de Lek
Zorgboerderij De Lekhoeve, Krimpen aan de Lek, 4 dagen pw voor 6 personen pd
Stichting Dagbesteding Krimpenerwaard, Lekkerkerk
Gemiva-SVG, Woonlocatie en zorgboerderij Elsenhoeve, Lekkerkerk, 5 plaatsen
Thomashuis Ouderkerk aan den Ijssel
Stichting Boerderij “Bij de Hem”, Schoonhoven
Boerderij Groei en Bloei, Schoonhoven
Gemiva-SVG, Woonlocatie Waterviolier / Zonnedauw, Schoonhoven, 10 plaatsen
Zorgboerderij De Regenboog, Stolwijk, 2 dagen pw voor 6 personen pd
Gemiva-SVG, Woonlocatie Het Kerspel, Stolwijk, 20 plaatsen
Christelijke Zorgboerderij Krimpenerwaard, Vlist
Zorgboerderij Holsteinstee Hakkenberg, Vlist
Sazov, Vlist, 2 plaatsen
Wmo capaciteit Wat hierboven is geschreven over het inzicht in de Wlz-capaciteit voor dagbesteding, geldt ook voor de capaciteit aan dagbesteding Wmo: deze is niet volledig in beeld. De grens tussen Wlz- en Wmo-aanbod is overigens niet scherp te trekken. Verschillende van de hierboven genoemde voorzieningen zullen zowel Wlz- als Wmo-cliënten hebben en vaak ook jeugdigen. Een zekere mate van specialisatie in doelgroep hebben de aanbieders meestal wel, maar ze kijken eerder naar of mensen bij elkaar passen dan of het bekostigingsregime hetzelfde is. De capaciteit kan fluctueren binnen en tussen de jaren. Vanuit de gemeentelijke zorgregistratie Wmo kunnen we wel iets meer zeggen over de mate waarin de capaciteit in Krimpenerwaard dekkend is voor de vraag. We weten welke Wmo aanbieders capaciteit hebben binnen Krimpenerwaard, daarbuiten, of zowel binnen als buiten. Dit geeft een indruk van waar het volume 2021 aan dagbesteding is geconsumeerd. Zie hieronder. Van ongeveer 1/3 weten we zeker dat het in Krimpenerwaard zelf is. Een andere 1/3 deel is buiten Krimpenerwaard. En het derde deel kan zowel binnen als buiten de gemeente zijn. Zie onderstaande tabel.
Gemeente Krimpenerwaard
23
Tabel 12
Voorlopige grove inschatting van het aanbod aan Wmo dagbesteding in Krimpenerwaard, 2021 (bron: gemeente Krimpenerwaard, bewerking) Aantal benutte plaatsen
Aandeel op totaal volume
In Krimpenerwaard
22
33%
Elders
24
35%
Krimpenerwaard en Elders
20
29%
PGB
2
3%
Eindtotaal
68
100%
5.3
TRENDS
In het vorige hoofdstuk is stilgestaan bij het verschil tussen enerzijds de prognose – die een gelijkblijvende vraag voorspelt – en het gevoel bij de zorgaanbieders dat de vraag (veel) groter is dan het aanbod. We hebben betoogd dat een deel van de lokale vraag naar buiten de gemeente gaat, meestal vanwege de specialistische aard van de zorgbehoefte, en dat anderzijds het aanbod in de gemeente ook benut wordt door mensen van buiten Krimpenerwaard16. Dat laatste heeft waarschijnlijk te maken met de aard van het aanbod: veel kleinschalig, divers, rustig aanbod in een groene omgeving. Daar is vraag naar, en de vele aanbieders doen het goed bij de zorgvragers. Ging het in het vorige hoofdstuk over het woonzorgaanbod, hier ligt de focus op dagbesteding, maar de eerder gemaakte constateringen zijn waarschijnlijk nog sterker van toepassing: de vele zorgboerderijen creëren in een rustige en mooie landelijke omgeving een aantrekkelijk aanbod van activiteiten. Dit trekt cliënten van buiten de gemeente, tot zover als zij er het ongemak en de eventuele kosten van de reis voor over hebben. De aanbieders merken dat er een grote vraag is naar dagbesteding en –activiteiten. Krimpenerwaard heeft een aantrekkelijk en divers kleinschalig aanbod.
5.4
HOOFDPUNTEN Naar schatting hebben 196 personen in 2020 behoefte aan een vorm van dagbesteding/-activiteiten/-behandeling.
Deze vraag zal groeien omdat het vooral ouderen zijn die gebruikmaken van deze voorziening. De groei leidt in twintig jaar tijd tot een behoefte van 267 plaatsen.
De vraag wordt grotendeels bepaald door de Wlz (128 van de 196 plaatsen). Deze schatting is gemaakt op basis van het landelijk gemiddelde. Het aandeel Wmo in het totaal (68 van de 196 plaatsen) is berekend op basis van het feitelijke volume in 2021.
De vraag naar dagbesteding/-activiteiten/-behandeling wordt maar voor een deel binnen de eigen gemeente Krimpenerwaard beantwoord. Een nadere inventarisatie
16
Dit heeft ook te maken met het feit dat de Wmo dagbesteding regionaal wordt ingekocht. Aanbieders zijn daardoor verplicht om in de gehele regio dagbesteding aan te bieden en clienten kunnen in hele regio geplaatst worden. Beleid is er wel op gericht om clienten zo lokaal mogelijk dagbesteding te laten volgen, maar is in de praktijk niet altijd mogelijk. Ook de keuzevrijheid van clienten en gebrek aan passend aanbod speelt hierbij een rol.
Gemeente Krimpenerwaard
24
van het aanbod moet meer duidelijkheid geven over het beschikbare aanbod in Krimpenerwaard.
Omgekeerd is het aanbod in de Krimpenerwaard aantrekkelijk voor mensen in de omliggende gemeenten die een kleinschalig, rustig, landelijk activiteitenprogramma wensen.
Gemeente Krimpenerwaard
25
6
JEUGDZORG
[Bron: opgave gemeente Krimpenerwaard] De prognose voor de Jeugdzorg die we in dit hoofdstuk presenteren, is gebaseerd op de feitelijk geleverde zorg in 2021 in Krimpenerwaard. We kijken naar het gebruik van woonvormen (gezinshuizen, pleegzorg) , verblijf en logeren. Het gebruik van deze vormen van zorg neemt – zoals onderstaande figuur laat zien – toe met de leeftijd. Na het 18e jaar vervalt (meestal) het recht op jeugdzorg en we zien dat dit in de groep jeugdigen wordt opgevangen door Wmo. Het gebruik binnen de Wmo neemt verder af naarmate de leeftijd toeneemt. Figuur 15
Gebruik van Jeugdzorg en Wmo (wonen, verblijf, logeren) naar leeftijd (bron: gemeente Krimpenerwaard, bewerking) Gebruik Jeugdzorg / Wmo naar leeftijd (2021)
2,00% Aandeel binnen leeftijdsgroep
Wonen, logeren en verblijf Jeugdzorg (benutte plaatsen)
1,50%
Beschermd Wonen, Beschut Wonen, Gewoon Thuis, logeren Wmo (benutte plaatsen)
1,00%
0,50%
0,00%
6.1
PROGNOSE
Zoals we gezien hebben in het hoofdstuk “demografie” zal de groep jeugdigen vanaf 2030 in aantal toenemen. In 2040 is deze generatie 9% groter dan in 2020. We gaan in dit hoofdstuk kijken wat deze demografische ontwikkeling doet met de behoefte aan wonen en zorg voor jeugdigen.
Gemeente Krimpenerwaard
26
Figuur 16
Gebruik van Jeugdzorg (benutte plaatsen), exclusief ambulant, naar leeftijd, 2021 (bron: gemeente Krimpenerwaard, bewerking) Gecontracteerd volume (plaatsen) Jeugdzorg, naar leeftijd, Krimpenerwaard 2021
80,0 Verblijf
70,0
Pleegzorg
Aantal plaatsen
60,0
Logeren Gezinshuis
50,0
Gesloten jeugdhulp Crisis
40,0 30,0 20,0 10,0 -
Bovenstaande figuur laat het gebruik van Jeugdzorg (exclusief ambulant) zien naar leeftijd in Krimpenerwaard. Het zijn feitelijke cijfers, gebaseerd op de productie17 in 2021. Veel cliënten hebben meerdere zorgproducten. De figuur laat alleen het zorgproduct gerelateerd aan wonen en verblijf zien (zie het productenoverzicht in de bijlage).
Binnen de Jeugdzorg is de benutte capaciteit momenteel 155 plaatsen. De demografische ontwikkelingen leiden eerst tot een afname, maar na 2030 weer tot een lichte groei van het gebruik. Tabel 13
Prognose benutte plaatsen wonen, logeren en verblijf Jeugdzorg, 2020 – 2040 (bron: gemeente Krimpenerwaard, bewerking) 2020
2025
2030
2035
2040
Lekkerkerk
20
19
19
19
20
Krimpen aan de Lek
17
17
17
18
20
Ouderkerk aan den IJssel
18
18
18
19
20
Gouderak
8
7
7
7
8
Bergambacht
22
20
20
20
20
Ammerstol
4
4
4
4
5
Berkenwoude
6
5
5
5
6
Haastrecht
11
10
9
9
9
Stolwijk
15
14
14
14
15
17
Opgeteld is hoeveel dagen er in totaal een woonproduct of verblijfsproduct is geïndiceerd. Deze dagen zijn opgeteld en gedeeld door 365. Zo is de benutting van plaatsen berekend. De bezettingsgraad hierbij is 100%. In de praktijk zal er ook leegstand zijn. In het geval van dagbesteding is gekeken naar het aantal dagdelen dat is geïndiceerd. Er is uitgegaan van de volgende berekening: één plaats dagbesteding is gelijk aan 52 weken maal 10 dagdelen is 520 dagdelen. Ook hier zal de effectieve bezetting in de praktijk lager zijn.
Gemeente Krimpenerwaard
27
Vlist
2
1
1
1
1
Schoonhoven
34
32
33
37
40
Krimpenerwaard
155
147
148
155
162
Figuur 17
Prognose benutte plaatsen wonen, logeren en verblijf Jeugdzorg, 2020 – 2040 (bron: gemeente Krimpenerwaard, bewerking) Wonen, logeren en verblijf Jeugdzorg (benutte plaatsen)
180 160
Schoonhoven
Aantal personen
140
Vlist Stolwijk
120
Haastrecht
100
Berkenwoude Ammerstol
80
Bergambacht
60
Gouderak
40
Ouderkerk aan den IJssel Krimpen aan de Lek
20
Lekkerkerk
2020
6.2
2025
2030
2035
2040
AANBOD
De omvang van het aanbod in Krimpenerwaard is op dit moment niet bekend. Wel weten we ongeveer waar de cliënten Jeugdzorg hun zorg hebben ontvangen in 2021. Dit gegeven kunnen we vaststellen op basis van de kennis die we hebben van waar de betrokken aanbieders hun voorzieningen hebben, binnen de gemeente, er buiten, of zowel binnen als buiten. Het grootste deel van de vraag – 72% - is binnen Krimpenerwaard zelf beantwoord. De meer specialistische jeugdzorg is binnen Krimpenerwaard niet vertegenwoordigd maar dan praten we over een klein volume. Gezinshuizen, logeren en pleegzorg zijn voor het grootste deel wel binnen de eigen gemeente vertegenwoordigd. Tabel 14
Volume naar locatie van Jeugdzorg met wonen, logeren en verblijf, absoluut, uitgedrukt in dagen geleverde zorg, 2021 (bron: gemeente Krimpenerwaard, bewerking) Dagen
Elders
Krimpenerwaard
Krimpenerwaard en elders
PGB
Eindtotaal
Crisis
74
74
Gesloten jeugdhulp
329
329
Gezinshuis
6.194
11.036
Logeren
144
2.993
Gemeente Krimpenerwaard
17.230 83
344
3.564
28
Pleegzorg
4.543
Verblijf
4.535
Eindtotaal
Tabel 15
26.870
31.413 4.535
15.819
40.899
83
344
57.145
28%
72%
0%
1%
100%
Volume naar locatie van Jeugdzorg met wonen, logeren en verblijf, procentueel, 2021 (bron: gemeente Krimpenerwaard, bewerking) Elders
Krimpenerwaard
Krimpenerwaard en elders
PGB
Crisis
100%
0%
0%
0%
Gesloten jeugdhulp
100%
0%
0%
0%
Gezinshuis
36%
64%
0%
0%
Logeren
4%
84%
2%
10%
Pleegzorg
14%
86%
0%
0%
Verblijf
100%
0%
0%
0%
Eindtotaal
28%
72%
0%
1%
Figuur 18
Volume naar locatie van Jeugdzorg met wonen, logeren en verblijf, absoluut, uitgedrukt in dagen geleverde zorg, 2021 (bron: gemeente Krimpenerwaard, bewerking)
Volume Jeugdzorg met wonen en verblijf 2021 35.000
30.000
25.000
Dagen
20.000
PGB
26.870
Krimpenerwaard en elders Krimpenerwaard
15.000
Elders 11.036 10.000
5.000 6.194 -
74 Crisis
Gemeente Krimpenerwaard
329 Gesloten jeugdhulp
Gezinshuis
344 83 2.993 144 Logeren
4.543
4.535
Pleegzorg
Verblijf
29
Figuur 19
Volume naar locatie van Jeugdzorg met wonen, logeren en verblijf, procentueel, 2021 (bron: gemeente Krimpenerwaard, bewerking)
Volume Jeugdzorg met wonen en verblijf 2021 100% 344 90%
83
80% 70%
11.036
60% 50%
26.870 74
329
PGB 4.535
2.993
Krimpenerwaard en elders Krimpenerwaard
40%
Elders
30% 20%
6.194
10%
4.543 144
0% Crisis
6.3
Gesloten jeugdhulp
Gezinshuis
Logeren
Pleegzorg
Verblijf
TRENDS
Tijdens de eerdergenoemde informatiebijeenkomst is gevraagd of de gepresenteerde cijfers herkenbaar zijn. Het beeld van een gelijkblijvende vraag binnen de jeugdzorg wordt niet herkend. De praktijk is anders, zo wordt breed ervaren. Enerzijds ervaart het veld een vraag die niet beantwoord wordt. Dit heeft zowel een volumecomponent als een inhoudelijke component. Cliënten staan op wachtlijsten en clienten hebben behoefte aan intensievere of zwaardere oplossingen. Anderzijds ervaart de gemeente een groeiende druk op de jeugdzorg die niet in overeenstemming is met de demografische ontwikkeling. Deze druk wordt niet primair veroorzaakt door meer cliënten maar vooral door toenemende complexiteit van de problematiek en een beroep op zwaardere oplossingen. Tegelijkertijd vertonen de kosten per product een stijgende lijn. Er is consensus over de stokkende doorstroming, met name in de overgang van jeugd naar volwassenheid. Zie verderop ook het hoofdstuk “Beschermd wonen en tussenvormen”. Het totale voorzieningenniveau functioneert alleen maar goed wanneer er in de hele keten geen verstoppingen optreden, die invloed hebben op de voorliggende ketenonderdelen. Geconstateerd kan ook worden dat in de vraag naar wonen en zorg voor de jeugd en jongvolwassenen de demografische component slechts een beperkte rol speelt. Maatschappelijke ontwikkelingen spelen hierin de hoofdrol.
Er is, tot slot, consensus over de complexiteit van dit vraagstuk. De onderliggende ontwikkelingen zijn complex en autonoom. En de effectiviteit van de bovenliggende struc-
Gemeente Krimpenerwaard
30
turen, die het vraagstuk in goede banen zouden moeten leiden, lijkt nog niet voldoende te zijn. Tijdens de informatiebijeenkomst werd de behoefte uitgesproken om de problematiek in gezamenlijkheid op te pakken.
6.4
HOOFDPUNTEN
De hoofdpunten op een rij:
De totale behoefte aan wonen, logeren en verblijf in 2021 bedroeg 155 plaatsen.
De behoefte aan wonen, logeren en verblijf binnen de jeugdzorg blijft – op basis van de bevolkingsprognose - nagenoeg gelijk: tot 2030 zien we een lichte daling, en na 2030 weer een lichte stijging.
De demografische prognose spoort niet met de ervaring van veld en gemeente van een toenemende druk en complexiteit binnen de jeugdzorg en in de overgang naar volwassenheid.
Gemeente Krimpenerwaard
31
7
BESCHERMD WONEN EN TUSSENVORMEN
We richten nu onze aandacht op Beschermd Wonen en de tussenvormen Beschut Wonen en Gewoon Thuis. Beschermd Wonen wordt sinds 2015 betaald door gemeenten vanuit de Wmo. Het landelijke beleid wordt gekenmerkt door het streven om cliënten te helpen een zelfstandig leven op te bouwen en te voorkomen dat zij langdurig afhankelijk blijven van dit intramurale aanbod. Dit beleid wordt onder meer mogelijk gemaakt door het aanbieden van tussenvormen tussen intramuraal Beschermd Wonen en zelfstandig thuis wonen, zoals bijvoorbeeld beschut wonen in een groep en zelfstandig wonen met extra ondersteuning thuis. Deze tussenstapjes maken een een geleidelijke overgang richting zelfstandigheid mogelijk. De instroom in BW vindt vooral plaats bij jongvolwassenen, vaak vanuit een verleden binnen de Jeugdzorg. Dát deel van de gebruikers van Beschermd Wonen voor wie zelfstandig wonen niet haalbaar is, gaat momenteel over naar de Wlz, GGZ-B, zie 4.3. Dit is dus een wijziging van het beleid dat in 2015 is ingezet met het overhevelen van Beschermd Wonen naar de Wmo.
De prevalentie van Beschermd Wonen en tussenvormen brengen we hieronder in beeld. Deze cijfers zijn gebaseerd op het feitelijke gebruik binnen Krimpenerwaard 2021. Het gaat om kleine aantallen, daarom moet aan de golvende lijnen niet al te veel waarde worden toegeschreven. Van belang is vooral de piek op te merken bij jongvolwassenen. Figuur 20
Prevalentie (uitgedrukt plaatsen per leeftijdsgroep) Beschermd Wonen, Beschut Wonen, Gewoon Thuis, Logeren, naar leeftijd, 2021 (bron: Krimpenerwaard, bewerking) Prevalentie beschermd wonen, beschut wonen, gewoon thuis, logeren, naar leeftijd, Krimpenerwaard 2021
0,00400 0,00350 0,00300
Prevalentie
0,00250
Beschut Wonen Gewoon Thuis Beschermd Wonen Logeren
0,00200 0,00150 0,00100 0,00050 -0,00050
Gemeente Krimpenerwaard
32
Het is mogelijk om het gebruik van Beschermd Wonen in Krimpenerwaard af te zetten tegen de rest van Nederland. Het CBS houdt dit bij naar regio. Krimpenerwaard valt binnen de regio Gouda. De cijfers van het CBS laten zien dat het gebruik van Beschermd Wonen in de regio Gouda onder het landelijk gemiddelde ligt. In Gouda hebben 1,5 personen per 1.000 inwoners Beschermd Wonen, en landelijk is dit ruim 2,5, zie onderstaande grafiek. Dit cijfer laat alleen de intramurale vorm van Beschermd Wonen zien, en niet de tussenvormen zoals Beschut Wonen en Zelfstandig Thuis, die in Gouda en Krimpenerwaard volop in ontwikkeling zijn. Figuur 21
Aantal cliënten beschermd wonen per 1.000 inwoners, naar regio, geordend van laag naar hoog, 2020 (bron: CBS, bewerking) Cliënten beschermd wonen per 1.000 inwoners, 2020
5,00 4,50
Aantal per 1.000
4,00 3,50 3,00 2,50 2,00 1,50 1,00 0,50 0,00
Regio
7.1
PROGNOSE
Het gecontracteerde volume in Krimpenerwaard in 2021 bedroeg 47 plaatsen. Dit is de optelsom van Beschermd Wonen, Gewoon Thuis, Beschut Wonen, en ook van Logeren. Een kanttekening moet worden gemaakt bij de cijfers Beschermd Wonen: dit volume betreft personen die in Krimpenerwaard de zorg ontvangen. Onbekend is of zij ook uit Krimpenerwaard afkomstig zijn (woonplaatsbeginsel). De regionale registratie geeft hierover geen informatie. De personen die Beschut Wonen of Gewoon Thuis of Logeren ontvangen, en die meegeteld zijn in deze cijfers, zijn ingeschreven in de gemeente Krimpenerwaard, maar ook hier kunnen individuen voorheen in een andere gemeente woonachtig zijn geweest. Deze gegevens worden voor zover bekend niet bijgehouden in de Wmo administratie. De grafiek hieronder laat nog een keer duidelijk zien dat vooral jongvolwassenen gebruik maken van Beschermd Wonen en de tussenvormen. Na de leeftijd van 30 jaar stabiliseert het gebruik. Dit is overigens een landelijk beeld, niet typisch voor Krimpenerwaard. Het product Beschut Wonen – wonen in een groep waarbij de cliënt zelf de huur betaalt is een tamelijk jong product wordt op dit moment alleen gebruikt door personen onder de 30. Gewoon Thuis – een vorm van intensieve individuele begeleiding thuis - vinden we binnen alle leeftijdsgroepen.
Gemeente Krimpenerwaard
33
Figuur 22
18,0
Gecontracteerd volume (plaatsen) Beschermd Wonen, Beschut Wonen, Gewoon Thuis, Logeren, naar leeftijd, 2021 (bron: Krimpenerwaard, bewerking) Gecontracteerd volume (plaatsen) beschermd wonen, beschut wonen, gewoon thuis, logeren, naar leeftijd, Krimpenerwaard 2021
16,0
Logeren Beschermd Wonen
14,0
Gewoon Thuis
Aantal plaatsen
12,0
Beschut Wonen
10,0 8,0 6,0 4,0 2,0 -
Het totale volume aan Beschermd Wonen, Beschut Wonen, Gewoon Thuis en Logeren in 2021 bedraagt 47 plaatsen. In onderstaande grafiek en tabel is dit volume doorgetrokken naar de toekomst – de prognose – en verdeeld (naar rato van de bevolking) over de kernen van de gemeente. De prognose is dat de vraag naar Beschermd Wonen en tussenvormen de komende decennia licht gaat afnemen. Deze prognose kijkt alleen naar de bevolkingsontwikkeling. Tabel 16
Prognose benutte plaatsen Beschermd Wonen, Beschut Wonen, Gewoon Thuis, Logeren, 2020 – 2040 (bron: gemeente Krimpenerwaard, bewerking) 2020
2025
2030
2035
2040
Lekkerkerk
6
6
6
5
5
Krimpen aan de Lek
6
6
6
6
6
Ouderkerk aan den IJssel
5
5
5
5
5
Gouderak
2
2
2
2
2
Bergambacht
6
6
6
5
5
Ammerstol
1
1
1
1
1
Berkenwoude
1
1
1
1
1
Haastrecht
3
3
3
3
3
Stolwijk
5
4
4
4
4
Vlist
0
0
0
0
0
Schoonhoven
11
11
11
11
11
Krimpenerwaard
47
46
44
43
43
Gemeente Krimpenerwaard
34
Figuur 23
Prognose benutte plaatsen Beschermd Wonen, Beschut Wonen, Gewoon Thuis, Logeren, 2020 – 2040 (bron: Krimpenerwaard, bewerking) Beschermd Wonen, Beschut Wonen, Gewoon Thuis, logeren (benutte plaatsen)
50 45
Schoonhoven
Aantal personen
40
Vlist
35
Stolwijk
30
Haastrecht Berkenwoude
25
Ammerstol
20
Bergambacht
15
Gouderak Ouderkerk aan den IJssel
10
Krimpen aan de Lek
5
Lekkerkerk
2020
7.2
2025
2030
2035
2040
AANBOD
Alle hier gepresenteerde cijfers betreffen zorg die is geconsumeerd ín de gemeente Krimpenerwaard. Beschermd Wonen is bekostigd uit het regionale budget. De tussenvormen zijn bekostigd uit het gemeentelijk Wmo-budget.18
7.3
TRENDS
Tijdens de informatiebijeenkomst met het veld, waarin de cijfers van deze rapportage zijn gedeeld, werd geconstateerd dat de demografische prognose niet overeenkomt met wat er daadwerkelijk gebeurt. De praktijk van dit moment is een tekort aan capaciteit, stokkende doorstroming en druk op de beschikbare middelen. De huidige ontwikkelingen worden gedetermineerd door enerzijds het beleid om jonge mensen die kampen met problemen – van welke aard dan ook –binnen een maatschappelijke context hulp te bieden zodat zij niet afgesloten worden van de samenleving maar er deel van blijven uitmaken en uiteindelijk hun ontwikkelingsproblemen overwinnen. In de problematiek van jeugdigen en jongeren is de leeftijdsgrens van 18 jaar niet relevant. Met het bereiken van de volwassenheid verandert het leven niet. Eerder zien we een natuurlijke grens rond het dertigste levensjaar; de prevalentie van de problematiek neemt dan sterk af. Dit is een landelijk beeld. Maar 18 jaar speelt in het beleid wel een cruciale rol. De grens tussen Jeugdzorg en Wmo ligt bij 18 jaar, de verlengde Jeugdzorg bij 23 jaar.
18
Om de ambulantisering te stimuleren is er een compensatieregeling afgesproken tussen de gemeente Gouda en de regio gemeenten. De regio gemeenten krijgen de kosten voor Gewoon Thuis, Beschut Wonen en overbruggingszorg voor cliënten die op de wachtlijst staan van beschermd wonen achteraf vergoed door de gemeente Gouda.