Document · PDF

Begroting 2024-2027 (1nov23 zie toelichting)

Raadsvergadering 7 november 2023, gemeente KrimpenerwaardBij agendapunt: (B) Meerjarenbegroting 2024-202733.046 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

WE METEN

Het aantal hectares bedrijventerrein.

De (lokale en regionale) behoefte aan bedrijventerreinen.

INSPANNINGEN 2024

We werken de bedrijventerreinstrategie uit in concrete locatie(s)

INSPANNINGEN 2024 - 2027

We implementeren de bedrijventerreinenstrategie. Zo realiseren we meer ruimte voor de ontwikkeling van lokaal gebonden bedrijven.

Middelen 2024

Korte ketens in de agrarische sector X AMBITIE

Voedselvoorziening is cruciaal, zeker gezien de ontwikkelingen in de wereld. Onze agrariërs hebben, in relatie tot de recreatieve mogelijkheden, hierbij in de gemeente Krimpenerwaard een belangrijke rol. We stimuleren dat meer (voedsel)producten uit ons gebied terecht komen bij onze inwoners. ‘Korte ketens tussen productie en verbruik maken de cirkel rond’.

ER-DOEL

We stimuleren dat meer voedselproducten uit ons gebied direct terechtkomen bij de klant.

WE METEN

INSPANNINGEN 2024 - 2027

We onderhouden een netwerk met: Voedselfamilie Krimpenerwaard, Rotterdam de Boer op en Cheese Valley. We koppelen initiatieven voor korte ketens aan initiatieven voor recreatie en toerisme (onder andere Stichting Promotie Krimpenerwaard). We kennen (leader)subsidies toe om initiatieven op het gebied van korte ketens en streekproducten te stimuleren.

Middelen 2024

Vitale winkelgebieden X AMBITIE

Wij zetten in op versterking van de detailhandelstructuur en waar mogelijk het op peil houden van het huidige winkelaanbod.

ER-DOEL

We versterken de beleving en aantrekkelijkheid van onze winkelgebieden.

WE METEN

Het aantal winkels, het aantal vierkante meters winkelaanbod, leegstand, waardering (via tweejaarlijkse koopstromenonderzoek). (bron 2021: kso2021.nl)

INSPANNINGEN 2024 - 2027

We versterken de (onderlinge) samenwerking van en met winkeliersverenigingen via reguliere overleggen en via de bestaande samenwerkingsverbanden. Hierbij hebben we aandacht voor lokaal kopen. We bepalen in overleg met de winkeliersverenigingen welke acties nodig en haalbaar zijn. Dit doen wij aan de hand van de uitkomsten van het onderzoek. Deze acties voeren wij uit.

Middelen 2024

Bodemdaling X AMBITIE

We zetten ons in om bodemdaling te verminderen en wisselen hierover kennis uit.

ER-DOEL

We zetten binnen en buiten de bebouwde kom in op minder bodemdaling.

WE METEN

INSPANNINGEN 2024 - 2027

We werken samen met Waterschappen en Provincie om bodemdaling in het landelijk gebied tegen te gaan. We nemen deel aan het platform Slappe Bodem. We experimenteren met de toepassing van (innovatieve) lichte ophoogmaterialen onder wegen en achterpaden. We monitoren de effecten en wisselen actief ervaringen uit met andere gemeenten.

Middelen 2024

Buitengebied X AMBITIE

Samen met onze partners (waaronder de agrarische sector) zoeken we naar economische perspectieven die het buitengebied versterken. We staan positief tegenover maatwerkoplossingen. Bijvoorbeeld op het gebied van bouwvlakken, windmolens tot een ashoogte tot 15 meter voor eigen energie-opwek, herbestemming van vrijkomende agrarische bebouwing en nevenactiviteiten in onder andere de recreatieve sfeer. Bij te nemen maatregelen bij de inrichting van het buitengebied en het voldoen aan (bijvoorbeeld stikstof-) opgaven van het Rijk zijn de ambities vanuit de gemeente leidend, waarbij wij rekening houden met de belangen van het Rijk

ER-DOEL

We vinden meer economische perspectieven die het buitengebied versterken.

WE METEN

INSPANNINGEN 2024 - 2027

We maken concrete plannen en instrumenten voor het landelijk gebied. We kennen (Leader)subsidies toe om initiatieven te stimuleren die agrariërs economisch perspectief kunnen bieden.

Middelen 2024

Relatie met verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar paragraaf F. Verbonden Partijen en bijlage 1. Verbonden Partijen - N.v.t.

Financieel overzicht In onderstaand overzicht zijn de totale financien van dit programma weergegeven. De hiervoor gepresenteerde beleidsspeerpunten zijn hier onderdeel van. Tabel Baten en Lasten Bedragen x €1.000

Exploitatie

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Meerjaren 2025

Meerjaren 2026

Meerjaren 2027

Lasten 3.1 Economische ontwikkeling

-428

-756

-404

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-82

-83

-31

3.3 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen

-53

-132

-42

3.4 Economische promotie

-533

-1.221

-924

-821

-1.095

-2.192

-1.401

-1.298

3.1 Economische ontwikkeling

3.3 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen

133

151

153

3.4 Economische promotie

582

521

256

Totaal Lasten Baten

Totaal Baten

756

672

410

Saldo van baten en lasten

-339

-1.520

-991

-888

-189

-801

0.10 Mutaties reserves

287

1.497

300

200

Mutaties reserves

696

300

200

Geraamd resultaat

-241

-824

-691

-688

-888

Stortingen 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen

Voor een analyse van de verschillen tussen de jaarschijven 2024 en 2023 zie model 3.

QL`|6dçɤd^Q`jçɤpEjpp`ɤLɤ``j5

Met dit programma stimuleert de gemeente het culturele en sportieve klimaat. Dit draagt bij aan de goede gezondheid, talentontwikkeling en participatie van inwoners. Ook draagt het bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat in de gemeente. In dit programma zijn de middelen opgenomen voor de taakvelden Sportbeleid en activering, Sportaccommodaties, Culturele presentatie, -productie en -participatie, Musea Cultureel erfgoed, Media (waaronder het bibliotheekwerk), Openbaar groen en (openlucht) recreatie. Ontwikkelingen 2024

Algemene (landelijke/regionale) ontwikkelingen Het onderwijs heeft de opdracht toe te werken naar inclusiever onderwijs, zodat kinderen hun schoolloopbaan doorlopen binnen het reguliere (basis)onderwijs. In de huidige situatie van personeelstekort is dit een extra uitdaging/opgave voor het onderwijs. Tegelijkertijd heeft het onderwijs ook te maken met de maatschappelijke opgave van kansen(on)gelijkheid. De achter ons liggende coronacrisis en de energiecrisis hebben kansenongelijkheid onder een vergrootglas gelegd en lijkt te leiden tot een tweedeling binnen maatschappelijke groepen (rijk-arm, autochtoon-allochtoon). Dit kan leiden tot afname van tolerantie en het onderling begrip tussen groepen. Daarnaast laait steeds opnieuw de discussie op of de vroege selectie voor het vervolgonderwijs negatieve effecten heeft voor kinderen en hun doorstroom naar (hoger) vervolgonderwijs. En hebben we te maken met prestatiedruk en maakbaarheidsdenken. Ouders die het zich kunnen veroorloven laten hun kinderen schaduwonderwijs, zoals bijlessen en examentrainingen, volgen. De aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt blijft een continue aandachtspunt. Er is sprake van veel ‘’maakindustrie’’ waar een groot tekort is aan vakkrachten zoals technisch personeel. Deze tekorten nemen de komende jaren alleen maar toe.

Sport en cultuur worden steeds meer verbonden met andere beleidsterreinen uit zowel het sociaal domein als het ruimtelijk domein. Sport en cultuur zijn een middel om de sociale en fysieke leefomgeving van mensen te verbeteren en daarmee het welzijn en welbevinden van mensen te verhogen. In het verlengde hiervan heeft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 15 specifieke uitkeringen (waaronder de specifieke uitkering Combinatiefunctionarissen) bedoeld voor het stimuleren van gezondheid, sport en bewegen, cultuurparticipatie, en het versterken van de sociale basis gebundeld in één Brede Regeling specifieke uitkering (SPUK). Voor de periode 2024 tot en met 2026 moeten gemeenten een Integraal Plan van Aanpak opleveren waarin een koppeling wordt gemaakt met het Hoofdlijnen Sportakkoord 2 en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Lokale ontwikkelingen Het (landelijk) concept van Inclusief onderwijs hebben wij vertaald in ons lokaal beleid. Het raakt aan verschillende (gemeentelijke) beleidsterreinen, zoals: jeugdhulp/zorg in de ondersteuningsstructuur in de school, voor- en vroegschoolse educatie (VVE), leerlingenvervoer en onderwijshuisvesting. De lokale samenwerking tussen gemeente en onderwijs is de afgelopen jaren versterkt. Vanuit het onderwijs start in het najaar 2023 een pilot Inclusief onderwijs op twee scholen in onze gemeente.

Deze scholen werken, ieder op hun eigen manier, al inclusief en hebben de ambitie hierin verder te groeien. Als gemeente zijn we partner in deze pilot, die kansen biedt om meer samenhang te brengen in hetgeen we al doen, zoals bijvoorbeeld Alert4You, schoolmaatschappelijk werk en de inzet van een brugfunctionaris (verbindende schakel tussen ouders, scholen en de wijk, met als doel het vergroten en optimaliseren van de ontwikkelingskansen van kinderen met hun ouders). Vanuit de Brede Regeling maken wij reeds volop gebruik van de Specifieke Uitkering Combinatiefunctionarissen. Dit doen wij door het inzetten van buurtsportcoaches die aan de slag zijn met de stimulering van sport, bewegen en cultuur. De buursportcoaches ondersteunen verenigingen in hun organisatie en realiseren gezamenlijk passend aanbod voor de vraag van de inwoners. De buurtsportcoaches zetten zich in voor kwetsbare doelgroepen zoals mensen met een lager inkomen of ouderen. De buurtsportcoaches werken samen met het onderwijs op het gebied van passend bewegingsonderwijs. Hierbij wordt verbinding gelegd met de lokale sport- en beweegaanbieders. Kinderen kunnen proeven van wat er allemaal te doen is in de gemeente met de bedoeling dat zij structureel doorstromen naar een lidmaatschap bij één van de lokale aanbieders. Onze inzet is gericht op het versterken van de sociale basis.

Een sterke sociale basis draagt bij aan veerkrachtige gemeenschappen die naar elkaar omkijken en geeft plek aan ontspanning, ontmoeting, ontplooiing, zingeving en hulp. Culturele-, sport- en overige maatschappelijke organisaties leveren hierin een belangrijke bijdrage. De op te stellen Nota Maatschappelijke Voorzieningen geeft een visie op de rol en positie van maatschappelijke voorzieningen als belangrijke pijler voor vitale kernen en de rolneming hierin van de gemeente.

Onderwijs X AMBITIE

De gemeente wil inclusiever en toegankelijk onderwijs. Wij zetten daarbij in op goede en gezonde onderwijshuisvesting ook in de kleinere kernen met aandacht voor clustering van scholen en andere maatschappelijke voorzieningen.

ER-DOEL

We zetten in op een veiliger en gezonder klimaat binnen de scholen vanuit zowel huisvesting als pedagogisch klimaat.

SUBDOELEN

Onderwijshuisvesting is meer multifunctioneel, gezonder en duurzamer.

WE METEN

Percentage vroegtijdig schoolverlaters (www.eengezonderhollandsmidden.nl).

Meer kinderen doorlopen hun schoolloopbaan binnen het regulier (basis)onderwijs in Krimpenerwaard.

Het aantal opgeleverde schoolgebouwen. Score voorzieningenniveau basisonderwijs (waarstaatjegemeente.nl). INSPANNINGEN We geven uitvoering aan het in 2023 We versterken het pedagogisch klimaat binnen de school 2024 vastgestelde IHP door de inzet van Alert4You en schoolmaatschappelijk werk en monitoren de effecten hiervan. We realiseren een tijdelijke school in We versterken de samenwerking tussen de verschillende Bergambacht om de realisatie van de professionals werkzaam in de scholen (Integraal permanente schoolgebouwen te arrangeren). bewerkstelligen Op basis van de verordening onderwijshuisvesting stellen we het huisvestingsprogramma 2024 (hvp) vast. Hiervoor zijn door schoolbesturen drie aanvragen ingediend.

We sturen op de doorontwikkeling van een samenhangend en passend voorzieningenaanbod voor kinderopvang en onderwijs (in 2023 onderzoek naar huidige aanbod van ondersteuningstrajecten/voorzieningen in kaart te brengen, en adviezen ter verbetering). In Schoonhoven zetten we, gezamenlijk met het onderwijs, in op verbinding tussen onderwijs en de wijk voor een samenhangende aanpak van vraagstukken in de wijk (brugfunctionaris)

INSPANNINGEN Op basis van het IHP 2018 is gestart We geven uitvoering aan de uitgewerkte opgave 2024 - 2027 met een aantal nieuwbouwprojecten. Kansen(on)gelijkheid. Deze opgave richt zich ondermeer op We voeren deze projecten uit in 2024 passend onderwijs, terugdringen onderwijsachterstanden en en verder. deelname aan de Gelijke Kansen Alliantie. We stimuleren scholen om te komen tot groene schoolpleinen. We leveren vier nieuwe schoolgebouwen op. Middelen 2024

Incidenteel: & 50.000 voor huisvestingsprogramma

Cultuur X AMBITIE

We versterken het rijke culturele leven in de gemeente en maken het zichtbaar. Dit doen wij door het nastreven van de doelen uit het Uitvoeringsprogramma Cultuur. We zetten in op culturele vorming en participatie van iedereen en vooral van de jeugd. Via kunst en cultuur zetten we in op het meer zichtbaar maken van de identiteit van de kernen. We verbinden verschillende culturele organisaties en initiatieven in de gemeente en versterken het cultureel ondernemerschap. Cultuur moet ook toegankelijk blijven voor mensen met minder financiële middelen.

ER-DOEL

Meer inwoners ervaren een gezonde en cultuurrijke leefomgeving.

SUBDOELEN

Meer cultuurparticipatie door jong en oud.

WE METEN

Percentage deelname jeugdfonds cultuur.

Betere zichtbaarheid van de identiteit van de kernen door de inzet van kunst en cultuur.

Percentage dat geen lid is van vereniging of organisatie in klas 4 van het voorgezet onderwijs (www.eengezonderhollandsmidden.nl). Aantal scholen en culturele instellingen dat deelneemt aan het programma Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024 INSPANNINGEN 2024

Rekening houdend met de SPUK Brede Regeling Rekening houdend met de SPUK Brede Regeling stellen we in 2024 een nieuw stellen we in 2024 een nieuw uitvoeringsprogramma Cultuur op voor de jaren uitvoeringsprogramma Cultuur op voor de jaren 2025 - 2028. 2025 - 2028. We zorgen voor verbinding tussen culturele Vanuit de nota maatschappelijke voorzieningen instellingen en verenigingen onderling én met de wordt de relatie gelegd met de specifieke maatschappelijke partners waarbij we gericht regeling herstel van het bibliotheekstelsel voor zijn op het versterken van de sociale basis en het wegwerken van de zogenaamde 'witte vitale kernen. vlekken' in de gemeente.

INSPANNINGEN 2024 - 2027

Het culturele aanbod blijft laagdrempelig toegankelijk via het platform In de Krimpenerwaard en via de Sociale Kaart (hierin wordt het aanbod van Krimpenerwaard Actief meegenomen).

In 2024 nemen we een besluit over het structureel maken van de extra middelen voor het Zilvermuseum.

We geven een vervolg aan de samenwerking, met de historische verenigingen en de archeologische stichting, om de identiteit per kern zichtbaar te maken (d.m.v. buitenkunst, (ANWB-)borden en verhalen).

In 2025 bereiden we de verhuizing voor van de bibliotheek in Bergambacht naar de nieuwe locatie in de Kiezel en Kei.

We nemen actief deel aan het subsidieprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024 (dat doorloopt tot juli 2025). Middelen 2024

Structureel: & 26.000 t.b.v. Brede Regeling Combinatiefuncties

Sport X AMBITIE

We willen de maatschappelijke kracht van sport benutten. Dit doen we samen met sportaanbieders, welzijnsinstellingen en onderwijs. Naast sport bij een vereniging stimuleren we bewegen en sporten in de openbare ruimte. Sport moet toegankelijk zijn en blijven voor mensen met minder financiële middelen.

ER-DOEL

Meer inwoners bewegen voldoende.

SUBDOELEN

Meer inwoners hebben een gezonde levensstijl en gezond gewicht.

WE METEN

· Percentage inwoners dat voldoet aan de beweegrichtlijn (bron: www.eengezonderhollandsmidden.nl). ·

Meer samenwerking met en tussen sportaanbieders en andere maatschappelijke partners.

Percentage inwoners met overgewicht. (bron: www.eengezonderhollandsmidden.nl)

INSPANNINGEN Op basis van de evaluatie van het uitvoeringsprogramma Rekening houdend met de SPUK 2024 2020-2023 en de SPUK Brede Regeling, gaan we acties Brede Regeling voeren we activiteiten formuleren voor 2024 en voeren deze uit. We verwachten uit volgens het integraal plan van dat dezelfde thema's van 2023 ook in 2024 aan de orde aanpak met ondersteuning van de blijven. We blijven in 2024 in ieder geval inzetten op buurtsportcoaches. De inspanningen kansrijke start, mentale gezondheid (jongeren), gezonde worden in 2024 geconcretiseerd. leefomgeving, vergrijzing, gezonde leefstijl, middelenproblematiek, mantelzorg en het verminderen van eenzaamheid. De inspanningen worden in 2024 geconcretiseerd. INSPANNINGEN Uitvoeringsprogramma 2024 wordt eind 2023 opgesteld. De Rekening houdend met de SPUK 2024 - 2027 inspanningen '24 zijn nu nog niet gedefinieerd. Voor de Brede Regeling voeren we activiteiten periode 2025-2028 is het nationaal preventie akkoord uit volgens het integraal plan van leidend. Deze wordt eind 2024 door het Rijk opgeleverd. De aanpak met ondersteuning van de inspanningen 2025-2028 kunnen daarna pas worden buurtsportcoaches. De inspanningen gedefinieerd. worden in 2024 geconcretiseerd. Middelen 2024

Structureel: & 100.000 t.b.v. Brede Regeling Combinatiefuncties Structureel: & 65.536 t.b.v. Terugdringen Gezondheidsachterstanden

Structureel: & 42.598 t.b.v. Lokaal Sportakkoord Structureel: & 100.000 t.b.v. Brede Regeling Combinatiefuncties

Recreatie en Toerisme X AMBITIE

Wij faciliteren en stimuleren nieuwe bestaande recreatieve voorzieningen, waaronder overnachtingsmogelijkheden. Wij staan voor een integrale benadering en de koppeling van streekproducten met de promotie van het toerisme.

ER-DOEL

We stimuleren meer voorzieningen voor recreatief en toeristisch bezoek en verblijf.

WE METEN

Aantal overnachtingen in de Krimpenerwaard (bron: SVHW). Aantal banen in de sector R&T (bron: LISA).

INSPANNINGEN 2024

Faciliteren en meewerken aan initiatieven van routes en evenementen met als thema stimuleren van streekproducten. We blijven inzetten op gebiedspromotie door middel van onze marketingorganisaties. We stimuleren en faciliteren initiatieven die bijdragen aan de overnachtingsmogelijkheden in de Krimpenerwaard

INSPANNINGEN 2024 - 2027

Toevoegen recreatieverbindingen bij Natuurnetwerk Nederland (NNN) gebieden.

Middelen 2024

Structureel: & 50.000 voor het beleefbaar maken van NNN-gebied

Financieel overzicht In onderstaand overzicht zijn de totale financiën van dit programma weergegeven. De hiervoor gepresenteerde beleidsspeerpunten zijn hier onderdeel van. Bedragen x €1.000

Exploitatie

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Meerjaren 2025

Meerjaren 2026

Meerjaren 2027

Lasten 4.1 Openbaar onderwijs

-419

-477

-511

4.2 Onderwijshuisvesting

-2.165

-2.254

-2.162

-2.511

-2.811

-3.510

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

-3.896

-4.946

-4.432

-4.431

-625

-797

-666

-603

5.2 Sportaccommodaties

-4.360

-4.938

-4.355

-4.656

-4.762

-5.237

5.3 Cult.presentatie-prod. en -participatie

-776

-787

-591

-577

-575

5.4 Musea

-408

-409

-397

-207

5.5 Cultureel erfgoed

-185

-485

-314

-312

5.6 Media

-1.352

-1.475

-1.481

-1.462

5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie

-3.830

-4.493

-4.234

-4.235

-4.240

-4.258

Totaal Lasten

-18.016

-21.060

-19.143

-19.590

-19.937

-21.106

5.1 Sportbeleid en activering

Baten 4.2 Onderwijshuisvesting

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

1.484

1.714

1.140

377

316

5.2 Sportaccommodaties

1.925

1.011

1.052

5.3 Cult.presentatie-prod. en -participatie

5.5 Cultureel erfgoed

154

5.6 Media

105

177

102

5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie

279

205

209

3.979

3.343

2.965

2.904

-14.037

-17.717

-16.179

-16.625

-17.033

-18.202

-874

-976

-1.042

-889

-788

-451

1.958

2.565

1.076

979

1.084

1.188

5.1 Sportbeleid en activering

Totaal Baten Saldo van baten en lasten Stortingen 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves Mutaties reserves

1.084

1.589

297

737

Geraamd resultaat

-12.953

-16.128

-16.145

-16.535

-16.736

-17.465

Voor een analyse van de verschillen tussen de jaarschijven 2024 en 2023 zie model 3.

SOCIAAL DOMEIN

Dit programma richt zich op de vraagstukken over welzijn, welbevinden van en (inkomens-) ondersteuning aan inwoners. We versterken de zelfredzaamheid en onderlinge verbondenheid van inwoners en bieden een vangnet waar nodig. In dit programma zijn de middelen opgenomen voor het uitvoeren van de transformatieopgave (van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’), die volgt uit de transitie van de Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Participatiewet. Ontwikkelingen 2024 Algemene (landelijke/regionale) ontwikkelingen De ophanden zijnde wetswijzigingen Participatiewet, Wmo en Jeugdwet en de Hervormingsagenda Jeugd (voorgenomen ingangsdatum 1 januari 2025) zijn van enorme invloed op de noodzaak tot het versterken van de lokale toegang. Het doel van deze wijzigingen is om meer vorm en inhoud te geven aan het normaliseren en het hanteren van de menselijke maat en het zelf bieden van basishulp. Bovendien moet aan de hand van het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming flink ingezet worden op het versterken van de samenwerking tussen de lokale toegang, Veilig Thuis, Gecertificeerde instellingen en de Raad voor de Kinderbescherming. Met als doel de zorg aan kinderen en volwassen waar sprake is van onveiligheid of een ontwikkelingsbedreiging te verbeteren. We hebben te maken met forse personeelstekorten en wachtlijsten in de zorg.

Als gevolg van Corona zien we een verdubbelde prevalentie angst en depressie onder jongeren. Er is een klimaat- en energiecrisis, oorlog in Oekraïne en de bestaanszekerheid van steeds meer mensen staat onder druk. Al deze ontwikkelingen leiden tot een toename van psychische stress en een groter beroep op geestelijke

gezondheidszorg (GGZ). Met het Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO) zet het rijk in op een nieuwe norm in de ouderenzorg: Zelf als het kan; thuis als het kan; digitaal als het kan. We kunnen de ondersteuning en zorg niet blijven verlenen, zoals we dat nu gewend zijn als gevolg van toenemende schaarste van zorgpersoneel. Door landelijk, regionaal en lokaal intensiever in te zetten op preventie en het versterken van de sociale basis proberen we de vraag naar zorg (op langere termijn) te verminderen. Lokale ontwikkelingen De huidige inrichting van de lokale toegang, ons Loket Samenleving en Zorg, sluit onvoldoende aan bij de visie op en de uitdagingen in het Sociaal Domein. We zien een sterk veranderende zorgvraag van onze inwoners als gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen (denk aan: vergrijzing, toenemende kansenongelijkheid, bestaanszekerheid onder druk en prestatiemaatschappij). Vragen worden complexer, zwaarder en vragen meer van de gemeentelijke organisatie. De rol van de gemeente in de lokale toegang verandert en vraagt meer regie en ondersteuning bij ondersteunings-en hulpvragen van onze inwoners in de lokale toegang. Nauwe samenwerking met het Sociaal Preventieteam, bestaande uit Gro-up (Buurtwerk), Kwadraad, Mee/Vivenz en Welzijn Krimpenerwaard is daarvoor zeer noodzakelijk.

Daarbij is eveneens de samenwerking met andere partners, zoals huisartsen, kinderopvang en onderwijs en zorgaanbieders essentieel. De doorontwikkeling van de vernieuwde toegang zal in fases worden gerealiseerd, waarbij de eerste fase medio 2024 geoperationaliseerd zal kunnen zijn. Daarnaast is de regionale voorbereiding van de Inkoop Jeugd en Wmo (voorgenomen ingangsdatum van 1 januari 2025) van belang voor de toegang tot Sociaal Domein. Naast de noodzakelijke maatwerkvoorzieningen zal ook aandacht moeten zijn voor het stimuleren van de beweging naar lichtere vormen van zorg bij onze maatschappelijke partners. Op het gebied van Beschermd wonen is in de Kadernota gesproken over de impact van de doordecentralisatie van deze taken per 1 januari 2024. Inmiddels is de doordecentralisatie uitgesteld naar 1 januari 2025. In samenwerking met Gouda en de regionale werkorganisatie inkoop Jeugd en Wmo onderzoeken we momenteel de financiële effecten van deze doordecentralisatie. Het beeld dat daaruit nu naar voren komt, geeft aan dat we daar in de komende jaren financieel voor een groeiende uitdaging komen te staan. De bijdrage vanuit de rijksoverheid voor onze regio daalt de komende jaren en de uitgaven lijken een stijgende trend te laten zien. Op basis van een verdere uitwerking van deze voorlopige inzichten zullen er in 2024 waar nodig bijstellingen aan u voorgelegd worden.

Veerkracht en mentale gezondheid X AMBITIE

We zetten in op het mentaal welbevinden van onze inwoners, waarbij we een focus leggen op het voorkomen van eenzaamheid onder ouderen en jongeren en het bespreekbaar maken van mentale problemen (taboes doorbreken) om erger te voorkomen. In het bijzonder onder onze jongeren. We zetten in op het faciliteren van informele en sociale steun. Inwoners moeten het zelf doen, maar niet alleen. We richten ons niet op de problemen, maar op de kansen. We zoeken actief naar (normaliserende) activiteiten en mogelijkheden in de buurt om de talenten van jong en oud verder te ontwikkelen.

ER-DOEL

Meer sociale samenhang in de kernen.

SUBDOELEN

Minder sociale eenzaamheid onder ouderen en jongeren.

WE METEN

Percentage ernstige eenzaamheid onder 65+ (www.eengezonderhollandsmidden.nl).

Meer inwoners maken gebruik van informele en sociale netwerken.

Percentage hoog risico op angststoornissen en depressie (19-64 jaar) (www.eengezonderhollandsmidden.nl). Score verbondenheid met de buurt (Bron: www.waarstaatjegemeente.nl). Score voorzieningenniveau (Bron: www.waarstaatjegemeente.nl). Vertrouwen in de toekomst onder 15- en 16- jarigen (bron: www.eengezonderhollandsmidden.nl). INSPANNINGEN Uitvoeren van de acties/activiteiten 2024 zoals 2024 opgenomen in het lokale Uitvoeringsprogramma Gezondheid 2024-2027. We verwachten een aantal zaken voort te zetten zoals: kansrijke start, verminderen/tegengaan eenzaamheid (jongeren en ouderen), gezonde leefomgeving, mentale gezondheid, leefstijl en het tegengaan van middelengebruik. De inspanningen worden in 2024 geconcretiseerd.

Op basis van de evaluatie van het uitvoeringsprogramma 2020-2023 en de SPUK Brede Regeling, gaan we acties formuleren voor 2024 en voeren deze uit. We verwachten een aantal zaken voort te zetten zoals: kansrijke start, verminderen/tegengaan eenzaamheid (jongeren en ouderen), gezonde leefomgeving, mentale gezondheid, leefstijl en het tegengaan van middelengebruik. De inspanningen worden bij de begroting 2024 geconcretiseerd. We geven invulling aan de nota maatschappelijke voorzieningen die in 2023 ter vaststelling aan de raad wordt voorgelegd. We geven invulling aan het opdrachtgeverschap aan het sociaal preventieteam en sturen daarbij op ondermeer het stimuleren van burgerinitiatieven op wijk- of kernniveau (initiatievenbudget) en initiëren/organiseren van laagdrempelige ontmoetingsactiviteiten. Het Initiatievenbudget wordt in 2024 geëvalueerd en waar nodig aangescherpt.

INSPANNINGEN Er komt geen nieuw Nationaal Preventieakkoord. We geven uitvoering aan de uitgewerkte opgave 2024 - 2027 Op basis van de evaluatie van het Versterken Sociale Basis en zetten daarvoor het Uitvoeringsprogramma Gezondheid 2020-2023, het budget vanuit de SPUK in. Deze opgave richt zich op nationale Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) en de sociale cohesie in de kernen waarbij inwoners de brede SPUK-regeling is een nieuw lokaal weten waar ze terecht kunnen, de voorzieningen Uitvoeringsprogramma Gezondheid 2024-2027 laagdrempelig zijn en waarbij we de kracht van de opgesteld waaraan uitvoering wordt gegeven. informele netwerken benutten. Middelen 2024

Structureel: & 47.000 t.b.v. Versterken sociale basis Structureel: & 70.000 t.b.v. Versterken sociale basis Structureel: & 32.768 t.b.v. Eén tegen Eenzaamheid

Leefstijl en lichamelijke gezondheid X AMBITIE

Een gezonde leefstijl is van invloed op de lichamelijke gezondheid. We bevorderen sport en bewegen in samenwerking met lokale organisaties. We zetten in op een rookvrije generatie. Wij zetten preventief in op het terugdringen van drank- en drugsgebruik, gok- en seksverslaving en andere verslavingsvormen.

ER-DOEL

Meer inwoners hebben een gezonde levensstijl.

SUBDOELEN

Minder roken, drank- en drugsgebruik en andere verslavingsvormen onder jongeren.

WE METEN

Percentage inwoners dat voldoet aan de beweegrichtlijn.

Meer inwoners groeien op in een gezonde omgeving.

Percentage inwoners met overgewicht. Percentage inwoners van 18 jaar en ouder die een goede gezondheid ervaren. Percentage middelengebruik onder jongeren (al deze indicatoren: bron www.eengezonderhollandsmidden.nl). INSPANNINGEN Op basis van de evaluatie van het uitvoeringsprogramma 2024 2020-2023 en de SPUK Brede Regeling, gaan we acties formuleren voor 2024 en voeren deze uit. We verwachten een aantal zaken voort te zetten zoals: kansrijke start, verminderen/tegengaan eenzaamheid (jongeren en ouderen), gezonde leefomgeving, mentale gezondheid, leefstijl en het tegengaan van middelengebruik. De inspanningen worden in 2024 geconcretiseerd.

Rekening houdend met de SPUK Brede regeling voeren we activiteiten uit volgens de ambities van het (in 2023 herijkte) Sportakkoord 2.0 met ondersteuning van de buurtsportcoaches. De inspanningen worden in 2024 geconcretiseerd.

We voeren het in 2023 opgestelde plan van aanpak Tegengaan middelengebruik uit. INSPANNINGEN We voeren de activiteiten uit het Uitvoeringsprogramma 2024 - 2027 2024-2027 uit.

We voeren activiteiten uit volgens de ambities van het (in 2023 herijkte) Sportakkoord 2.0 met ondersteuning van de buurtsportcoaches.

Middelen 2024

Structureel: & 52.429 t.b.v. Kansrijke Start Incidenteel (2024-2025) & 32.768 t.b.v. Leefomgeving Incidenteel (2024-2025): & 16.384 t.b.v. Mentale Gezondheid Incidenteel (2024-2025): & 57.344 t.b.v. Aanpak overgewicht en obesitas

Incidenteel (2024-2025): & 8.192 t.b.v. Opgroeien in een Kansrijke Omgeving en Vroegsignalering Alcoholproblematiek

Sociale leefomgeving X AMBITIE

We zetten ons in voor een veilige sociale leefomgeving. De komende jaren zetten we ons in voor een goede integratie van nieuwe inwoners van de gemeente Krimpenerwaard. We verbeteren de toegankelijkheid voor mensen met een beperking. We nemen stelling tegen racisme en discriminatie.

ER-DOEL

Meer inwoners voelen zich verbonden met elkaar.

SUBDOELEN

Meer sociale veiligheid in de kernen, de wijken Meer inwoners ervaren een inclusieve en gezinnen. leefomgeving.

WE METEN

Score verbondenheid met de buurt (bron: waarstaatjegemeente.nl). Percentage meldingen van discriminatie (bron: monitor discriminatie). Score sociale veiligheid (bron: waarstaatjegemeente.nl).

INSPANNINGEN 2024

Uitvoering geven aan het nieuwe We voeren het Uitvoeringsprogramma Inburgering uitvoeringsprogramma Huiselijk geweld en 2022-2027 uit. Dat doen we door onder andere Kindermishandeling 2024-2028. Hierbij heeft passende leerwerktrajecten aan te bieden aan financieel veilig ouder worden prioriteit. De nieuwkomers. Hierbij combineren we taallessen inspanningen worden in 2024 geconcretiseerd. met participatieactiviteiten, zoals (vrijwilligers)werk. Zie ook de inspanningen bij ambitie 'We We voeren het Uitvoeringsprogramma Inclusie uit, nemen gezamenlijk meer met aandacht voor de mogelijkheid om mee te verantwoordelijkheid voor veiligheid' (ER doel doen voor minderheden in de samenleving. 2-08).

INSPANNINGEN 2024 - 2027

Verder uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma Huiselijk geweld en Kindermishandeling.

Zie inspanningen 2024.

Middelen 2024

Sociaal economische status X AMBITIE

We vinden het belangrijk dat al onze inwoners mee kunnen doen in de samenleving en gelijke kansen krijgen, iedereen naar eigen vermogen. Daarbij is het belangrijk dat iedereen een bestaanszekerheid kan opbouwen. Dat is niet voor alle inwoners vanzelfsprekend, deze inwoners ondersteunen wij. Kinderen die opgroeien in huishoudens met een laag inkomen krijgen onze specifieke aandacht.

ER-DOEL

Meer inwoners doen mee naar vermogen.

SUBDOELEN

Meer inwoners hebben duurzaam betaald werk of doen mee naar vermogen.

WE METEN

Percentage inwoners dat door een traject meer kans op een baan krijgt (bron: cliëntervaringsonderzoek).

Meer inwoners met een laag inkomen hebben bestaanszekerheid.

Percentage uitstroom uit de bijstand (bron: divosa). Score aantal gerealiseerde banen beschut werk (bron: Csam). Score aantal succesvol afgesloten schuldhulpverleningstrajecten. Score bereik minimaregelingen (onder andere kinderen) (cbs). Eigen kracht (burgerpeiling, waarstaatjegemeente.nl). INSPANNINGEN We bereiden de besluitvorming voor op de 2024 uitkomsten van de evaluatie van het Hoofdlijnenbesluit Promen 2018-2025 We geven de regionale samenwerking op het gebied van werkgevers- en werkzoekendendienstverlening verder vorm door een Regionaal Werkcentrum.

Uitvoering geven aan het herijkte minimabeleid, waarbij inkomensregelingen toegankelijker/laagdrempeliger worden gemaakt voor inwoners. Uitvoering geven aan de wijziging van de Wettelijke schuldsanering natuurlijke personen (Wnsp). We gaan het programma Verbinden Schuldendomein 2.0 uitvoeren. We stellen een plan op waarbij we extra inzetten op preventie geldzorgen/financiële educatie. We zetten in op tegengaan van verborgen armoede.

INSPANNINGEN We geven uitvoering aan de uitgewerkte opgave 2024 - 2027 Bestaanszekerheid. Deze opgave richt zich op voorkomen van schulden, toeleiden naar duurzaam en lonend werk en inzetten van minimaregelingen.

We geven uitvoering aan de uitgewerkte opgave Bestaanszekerheid. Deze opgave richt zich op voorkomen van schulden, toeleiden naar duurzaam en lonend werk en inzetten van minimaregelingen.

Middelen 2024

Structureel: Nader te bepalen naar aanleiding herijking minimabeleid

Organisatie en financiën van zorg X AMBITIE

Als gemeente én samenleving zullen we de komende jaren keuzes moeten maken om te komen tot een goede afbakening van wat wel en niet onder (jeugd)zorg én de verantwoordelijkheid van de gemeente valt. We zetten in op meer laagdrempelige en vroegtijdige ondersteuning en het vergroten van de nabijheid van zorgaanbieders. Daarnaast is samenwerking tussen gemeente, het preventieteam, huisartsen, Welzijn Krimpenerwaard, (passend) onderwijs, jeugdwerkers en zorgaanbieders essentieel. We maken duidelijke afspraken en voeren adequate controle uit op de financiën.

ER-DOEL

We zetten in op een robuuster systeem en het meer versterken van het informele netwerk.

SUBDOELEN

Meer passend aanbod en verbindingen in het Meer inzet op (financiële) doelmatigheid bij preventief domein. maatwerkvoorzieningen zorg.

WE METEN

Aantal unieke cliënten jeugd (bron: Csam). Percentage herhaald beroep op jeugdzorg (bron: CBS). Percentage positief tegenover effect ondersteuning (jeugdigen) (bron: clientenervaringsonderzoek). Aantal unieke Wmo-cliënten (bron:Csam). Percentage positief tegenover effect Wmo-ondersteuning (bron: clientenervaringsonderzoek).. Sociaal vangnet (bron: burgerpeiling, www.waarstaatjegemeente.nl).

INSPANNINGEN 2024

In 2023 is gewerkt aan de inrichting van een toekomstbestendige toegang voor het Sociaal Domein samen met de partners van het Sociaal Preventieteam. Streven is een vernieuwde toegang per 1 juli 2024 operationeel te hebben. We verstevigen de samenwerking in de regio op het gebied van de inkoop van jeugd en Wmo door het opzetten van een regionale werkorganisatie (RWO).

INSPANNINGEN 2024 - 2027

We geven invulling aan het Op regionaal niveau wordt de nieuwe inkoop Jeugd opdrachtgeverschap van het Sociaal en Wmo voorbereid conform de dan vastgestelde Preventieteam met nadrukkelijk aandacht kaders voor versterken sociale cohesie in wijken en kernen, en passende ondersteuning voor alle inwoners.

Middelen 2024

Structureel: & 31.130 t.b.v. Welzijn op recept Structureel: & 155.648 t.b.v. Valpreventie Structureel: & 32.768 t.b.v. Mantelzorg

Financieel overzicht -/- is nadeel/lasten Bedragen x €1.000

Exploitatie

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Meerjaren 2025

Meerjaren 2026

Meerjaren 2027

Lasten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

-9.910

-12.182

-7.772

-7.819

-7.270

-7.269

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

-734

-1.208

-735

-737

6.3 Inkomensregelingen

-17.463

-17.031

-16.537

6.4 WSW en beschut werk

-4.312

-3.375

-3.504

-3.386

-3.247

-3.113

6.5 Arbeidsparticipatie

-876

-1.290

-1.152

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

-1.955

-3.009

-2.992

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

-9.265

6.71A Huishoudelijke hulp (WMO)

-547

-5.152

-5.065

6.71B Begeleiding (WMO)

-4.137

-4.495

6.71C Dagbesteding (WMO)

-997

-1.675

6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO)

-389

-538

-668

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

-12.940

6.72A Jeugdhulp begeleiding

-646

-4.228

-4.397

-3.197

6.72B Jeugdhulp behandeling

-2.880

-2.966

6.72C Jeugdhulp dagbesteding

-1.314

-1.354

-651

-1.243

-1.614

6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73A Pleegzorg

-798

-822

6.73B Gezinsgericht

-1.500

-1.545

6.73C Jeugdhulp met verblijf overig

-1.739

-1.792

6.74A Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf

-2.633

-2.710

6.74B Jeugdhulp crisisLTAGGZ-verblijf

-1.088

-1.120

6.74C Gesloten plaatsing

-285

-294

Exploitatie 6.81 Geescaleerde zorg 18+

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Meerjaren 2025

Meerjaren 2026

Meerjaren 2027

-357

6.81A Beschermd wonen (WMO)

-348

-810

6.81B Maatschappelijkeen vrouwenopvang (WMO)

-515

-535

-932

6.82 Geescaleerde zorg 18-

-4.571

6.82A Jeugdbescherming

-763

-3.042

-3.853

6.82B Jeugdreclassering

-65.892

-70.538

-68.789

-67.520

-66.833

-66.697

6.343

6.256

1.250

1.563

1.658

1.823

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

6.3 Inkomensregelingen

10.256

10.113

6.5 Arbeidsparticipatie

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

Totaal Lasten Baten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

6.71B Begeleiding (WMO)

6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO)

351

350

6.81 Geescaleerde zorg 18+

998

6.81A Beschermd wonen (WMO)

913

6.82A Jeugdbescherming

Totaal Baten

18.122

17.728

12.722

13.036

13.131

13.296

Saldo van baten en lasten

-47.771

-52.810

-56.066

-54.484

-53.702

-53.401

-2.029

-1.094

0.10 Mutaties reserves

1.202

2.235

Mutaties reserves

-827

1.141

Geraamd resultaat

-48.597

-51.669

-55.981

-54.484

-53.702

-53.401

Stortingen 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen

Voor een analyse van de verschillen tussen de jaarschijven 2024 en 2023 zie model 3.

VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU

Binnen dit programma werkt de gemeente Krimpenerwaard aan het behouden en bevorderen van een gezonde en duurzame leefomgeving. In dit programma zijn de middelen opgenomen voor het uitvoeren van taken op het gebied van volksgezondheid, milieu, klimaatadaptatie, energietransitie, circulaire economie, biodiversiteit en dierenwelzijn. Ontwikkelingen 2024 In 2024 wordt doorgegaan met uitvoering van de maatregelen uit het Programma Riolering en Klimaatadaptatie. We verwachten ontwikkelingen op het steeds klimaatbestendiger en waterrobuuster worden naar 2050 toe, zoals vastgelegd in de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie. Verder spelen wij een belangrijke rol in de inzameling van huishoudelijke grondstoffen. Nederland heeft forse ambities voor de circulaire economie. In 2030 moet het primaire grondstoffenverbruik gehalveerd zijn door o.a. preventie, hergebruik, reparatie en verdergaande recycling. De tendens is dat dit steeds meer zal worden uitgevoerd onder regie en financiering van producenten op basis van het vastleggen van uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. Voor 2024 en verder heeft dit naar verwachting gevolgen voor onder andere textiel, luiers en incontinentiemateriaal. Vooral dit laatste heeft een potentieel drukkend effect op de afvalstoffenheffing en is positief voor het behalen van de gemeentelijke afvalscheidingsdoelstellingen.

Omdat besparen en verminderen van uitstoot een van de belangrijkste pijlers van het duurzaamheidsbeleid is, verwachten we in 2024 hier diverse ontwikkelingen op. Zowel in het actief communiceren en uitdragen van het nut en de noodzaak, als ook in planvorming. De ontwikkeling van een meer lokale energiestrategie is een van die plannen waarbij diverse middelen vanuit het Rijk beschikbaar zijn voor extra capaciteit. In 2024 wordt gestart met de uitvoering van het uitvoeringsprogramma Gezondheid 2024-2027, met grotendeels dezelfde gezondheidsthema’s als het uitvoeringsprogramma Gezondheid 2020-2023. Uit de meest actuele gezondheidscijfers in de Krimpenerwaard blijkt dat de eerder bepaalde focuspunten nog steeds relevant zijn, namelijk Gezond en Kansrijk Opgroeien, Gezond Gewicht, Mentaal Welbevinden, 48

Verantwoord Middelengebruik, Vitaal Ouder Worden, Gezonde Leefomgeving. Deze thema’s zijn ook in lijn met de thema’s uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).

Klimaatadaptatie X AMBITIE

Het klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte en het stimuleren van inwoners en ondernemers om in het particulier grondgebied zo veel mogelijk klimaatadaptieve maatregelen toe te passen.

ER-DOEL

We richten samen met onze inwoners en ondernemers de buitenruimte klimaatbestendiger en waterrobuuster in.

WE METEN

De kwetsbaarheden in ons gebied met betrekking tot extreme neerslag, hitte, droogte en overstroming.

INSPANNINGEN 2024 - 2027

We geven uitvoering aan de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie van het Omgevingsprogramma Riolering en Klimaatadaptatie. We stellen een communicatiestrategie Klimaatadaptatie op om inwoners, bedrijven en organisaties te informeren over klimaatadaptatie. We stellen een Hitteplan op. Dit moet schade aan infrastructuur voorkomen en hitte gerelateerde gezondheids- en welzijnsproblemen voorkomen, beperken en aanpakken.

MIDDELEN 2024

Energietransitie X AMBITIE

We onderstrepen de urgentie van de energietransitie. Hierbij zetten we in op zowel het opwekken van duurzame elektriciteit, maar zeker ook op energiebesparing. We werken samen in de regio en staan open voor innovatieve ontwikkelingen en technieken. Mede om te zorgen voor een stabiel stroomnet, samen met de coöperaties. We hebben zoekgebieden aangewezen waarbij we lokale betrokkenheid en ondernemerschap stimuleren. We geven de voorkeur aan het opwekken van zonne-energie op die plekken die andere of bestaande functies versterken. Denk aan zon op daken of bij grote parkeerplaatsen.

ER-DOEL

We zetten in op minder gebruik van fossiele energie en meer op hernieuwbare energie.

WE METEN

C02-uitstoot in de Krimpenerwaard (Klimaatmonitor). Energieverbruik (Klimaatmonitor). Hoeveelheid hernieuwbare energie (Klimaatmonitor).

INSPANNINGEN 2024 - 2027

Het klimaat- en energiebeleid van het Rijk krijgt steeds meer vorm. Gemeenten spelen een belangrijke rol in de uitvoering van dit beleid. We werken een plan uit langs de lijnen van het nationale klimaatbeleid: 1. Elektriciteit (waaronder de RES, netcongestie, beleid voor kleinschalige opwek, opslag van energie etc.) 2. Gebouwde omgeving (woningen moeten van het aardgas af) 3. Industrie/bedrijven/landbouw: (ondersteuning geven, toezicht/handhaven, waterstofbackbone etc) 4. Mobiliteit: laadpalen, maar ook deelvervoer, zero-emissie doelgroepenvervoer, walstroom, waterstof tankstations etc.

MIDDELEN 2024

Benutten van grondstoffen X AMBITIE

We zetten nog meer in op het stimuleren van afvalscheiding. Hierbij onderzoeken we de mogelijkheid voor (gedeeltelijke) nascheiding van afval.

ER-DOEL

We willen meer grondstoffen uit het restafval benutten.

WE METEN

Het aandeel van fijn en grof huishoudelijk restafval in kilogram per inwoner per jaar.

INSPANNINGEN 2024 We stellen een grondstoffenbeleidsplan vast. - 2027 We breiden de bewustwordingscampagne uit met onder meer het project Afvalvrije school We zetten afvalcoaches in om inwoners te informeren en te assisteren bij het optimaal scheiden van huishoudelijk afval. We maken een plan van aanpak voor het nascheiden van grondstoffen uit grof restafval op de milieustraat door middel van sorteren, demontage en hergebruik. MIDDELEN 2024

Samen de biodiversiteit vergroten X AMBITIE

De diversiteit en soortenrijkdom staan onder druk en vragen om maatregelen. Binnen de kernen zetten wij in op bevordering van diversiteit van soorten. Denk aan natuurvriendelijke oevers, variatie in de beplanting en een flexibel snoei- en maaibeleid.

ER-DOEL

Samen met inwoners en andere overheden de biodiversiteit vergroten.

WE METEN

Het aantal bomen in de kernen en het aantal uitgedeelde bomen. Het aandeel nieuwbouwprojecten waarbij een afspraak is gemaakt over het vergroten van de biodiversiteit. Het aantal verleende subsidies voor biodiversiteitsinitiatieven.

INSPANNINGEN 2024 - 2027

We planten bomen in de openbare ruimte en delen bomen uit aan particulieren. We beheren bermen en oevers zoveel mogelijk ecologisch. Dat beheer zetten we voort. We voeren projecten Operatie Steenbreek en Prachtlint uit. We ondersteunen biodiversiteitsinitiatieven van inwoners met subsidie. We werken samen met gebiedspartners om de rivierkreeftenproblematiek onder de aandacht te brengen bij het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en we werken mee aan bewustwordingscampagnes over de bestrijding van invasieve soorten/ exoten.

MIDDELEN 2024

Betrokkenheid bij het beheer van de openbare ruimte X AMBITIE

De openbare buitenruimte is van ons allemaal. Daarom betrekken we inwoners actief bij het beheer en onderhoud ervan.

ER-DOEL

We vergroten de tevredenheid en betrokkenheid van onze inwoners met het beheer van de openbare ruimte.

WE METEN

De tevredenheid over de leefomgeving en dienstverlening (door burgerpeiling) De beoordeling van de fysieke leefomgevingskwaliteit (door Kwaliteitsmonitor Sociaal Domein)

INSPANNINGEN 2024 We intensiveren de communicatie over het beheer (welke kwaliteit kan de inwoner - 2027 verwachten, wat is de afspraak) en houden de aannemer aan deze afspraken. We zetten in op participatie bij het werken in de openbare ruimte. MIDDELEN 2024 X

Financieel overzicht In onderstaand overzicht zijn de totale financiën van dit programma weergegeven. De hiervoor gepresenteerde beleidsspeerpunten zijn hier onderdeel van. Bedragen x €1.000

Exploitatie

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Meerjaren 2025

Meerjaren 2026

Meerjaren 2027

Lasten 7.1 Volksgezondheid

-2.748

-2.771

-3.294

-3.206

7.2 Riolering

-5.473

-4.962

-4.871

-4.887

-4.863

7.3 Afval

-6.327

-6.782

-7.290

-7.259

-7.235

-7.251

7.4 Milieubeheer

-2.523

-4.036

-3.731

-3.739

-3.248

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

-1.491

-1.608

-1.490

-1.505

-1.504

-1.512

Totaal Lasten

-18.562

-20.159

-20.675

-20.684

-20.079

Baten 7.1 Volksgezondheid

157

380

292

7.2 Riolering

6.858

6.418

6.430

7.3 Afval

7.335

7.787

8.301

734

967

976

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

1.165

1.066

1.080

Totaal Baten

15.526

16.058

17.158

17.167

16.113

Saldo van baten en lasten

-3.036

-4.101

-3.517

-3.966

-3.967

-683

-268

-271

640

754

347

310

284

239

7.4 Milieubeheer

Stortingen 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves Mutaties reserves

-43

487

-32

Geraamd resultaat

-3.079

-3.614

-3.440

-3.477

-3.952

-3.998

Voor een analyse van de verschillen tussen de jaarschijven 2024 en 2023 zie model 3.

{QEBd2p5d{dj5L-çɤE,QK-{5L-ɤLɤdjE6Bɤ VERNIEUWING

Dit programma richt zich op ontwikkeling en behoud van een kwalitatief hoogwaardige woon-, werk- en leefomgeving. In dit programma zijn middelen opgenomen voor advisering op het gebied van wonen en de kwaliteit van de leefomgeving, het uitvoeren van projecten en voeren van grondexploitaties, het faciliteren van ontwikkelingen van inwoners en ondernemers, het begeleiden van bestemmingsplannen en het afgeven van en toetsen van aanvragen voor omgevingsvergunningen. Door de introductie van de Omgevingswet veranderen veel van de bestaande instrumenten en werkwijzen. Ontwikkelingen 2024 Algemene (landelijke/regionale) ontwikkelingen Per 1 januari 2024 worden de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (Wkb) van kracht. Met de Omgevingswet veranderen de werkwijzen rondom ruimtelijke ontwikkelingen en gebruik. Met de Wkb wordt de technische bouwtoetsing van de bouwwerken voor gevolgklasse 1 (onder meer grondgebonden woningen) overgeheveld naar (gecertificeerde) kwaliteitsbegeleiders voor de bouw zelf. Dit heeft gevolgen voor de wijze van toetsen en handhaving van deze gebouwen. In de komende jaren is er sprake van een overgangsfase waarin zowel oudere omgevingsvergunningen als op de nieuwe leest gebaseerde omgevingsvergunningen langs komen en op verschillende wijze op toezicht zullen vragen. 53

Legesinkomsten zullen hierdoor afnemen. De Omgevingswet heeft invloed op het verlenen van omgevingsvergunningen. Er ligt meer nadruk op een vooroverleg-fase, waarin afstemming kan plaatsvinden. Hiervoor zijn nieuwe werkwijzen ontwikkeld zoals de intaketafel: het proces voor nieuwe initiatieven. De formele doorlooptijd van vergunningsprocedures wordt korter. Verder wordt een aantal taken overgeheveld naar de gemeenten op het gebied van bodem, geluid en milieuactiviteiten. Het kabinet heeft verschillende programma’s in gang gezet op het gebied van ruimtelijke ordening: 

Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG): primair ingericht om stikstofemissie te reduceren uit de veeteelt, maar wordt integraal ingezet voor grote transitie van het landelijk gebied.



Nationale Woon- en bouwagenda (inclusief 6 programma’s) en de regionale realisatieagenda.



Ruimtelijke puzzel: aan provincies is gevraagd om aan de hand van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en nieuwe programma’s van het Rijk (zoals versnelling woningbouw en ‘water en bodem sturend’). Provincie Zuid-Holland heeft een woningbouwopgave van 235.460 woningen.

Lokale ontwikkelingen In 2023 zijn het toekomstperspectief, de woonvisie en de lokale bedrijventerreinenstrategie vastgesteld, de komende jaren wordt hier ook uitvoering aan gegeven.



Met het toekomstperspectief wordt richting gegeven aan de ontwikkeling van de Krimpenerwaard, met daarbij oog voor de samenhangende opgaven op het gebied van vitale gemeenschappen, vitale kernen en vitaal buitengebied.



De woonvisie gaat over de integrale opgaven op de woningmarkt en vormt de basis voor het woonbeleid dat de gemeente de komende jaren voert. Het hoofddoel van de woonvisie is “het versterken van onze vitale kernen doordat iedereen beschikt over een prettige en passende woning, woon- en leefomgeving”. De woonvisie bevat daarnaast doelen en uitvoeringsacties om dit hoofddoel te bereiken. De woonvisie is ook vastgesteld als woonzorgvisie en (omgevings)programma volkshuisvesting.



We zetten in op realisatie van meerdere nieuwe woningbouwlocaties.



Met de lokale bedrijventerreinenstrategie zetten we in op krachtig lokaal ondernemerschap in Krimpenerwaard. Krachtig lokaal ondernemerschap vraagt onder andere ruimte voor de ontwikkeling van het lokaal gewortelde bedrijfsleven, een goede samenwerking met het onderwijs en een levensvatbare agrarische sector.

Leefbaarheid en vitaliteit X AMBITIE

De ambitie is om vitaliteit en leefbaarheid niet te laten begrenzen door schijnbare onmogelijkheden (zoals regelgeving van hogere overheden of conflicterende belangen). Met daadkracht willen we ons laten leiden door wat goed is voor de Krimpenerwaard. We gaan uit van onze eigen kracht! De Strategische visie Krimpenerwaard schetst in de optie “Schouders eronder” (en op onderdelen “Met brede blik) onze ambitie. Hier gaan we actief mee aan de slag. We zetten in op het instrument van actieve grondpolitiek indien het bijdraagt aan het realiseren van deze maatschappelijke doelen.

ER-DOEL

We versterken de vitaliteit en leefbaarheid van onze gemeente.

WE METEN

Leefbarometer (ministerie BZK).

We voeren de Sociale verbondenheid met de buurt. rijksregelingen uit als daar extra middelen beschikbaar voor worden gesteld. INSPANNINGEN 2024 We voeren de strategische agenda uit INSPANNINGEN 2024 We brengen de instrumenten voor grondpolitiek in beeld. - 2027 Uitwerking meerjarig investeringsfonds; dekking van inzet extra capaciteit vanuit bijdragen ontwikkelaars en grondexploitaties verloopt dan via dit fonds. Middelen 2024

Incidenteel & 300.000 voor 2024 en 2025. Woningbouw en bedrijventerrein ontwikkeling vergt specifieke inzet en capaciteit. De eerste stap is het vertalen van beleidsnota’s naar instrumenten en plannen.

Kernen X AMBITIE

We stimuleren initiatieven vanuit de kernen die aansluiten bij de behoefte en identiteit van de eigen kern. De gemeente faciliteert hierbij. Dit past bij de nieuwe Omgevingswet. Aan de randen van onze kernen maken we ruimte voor wonen en werken.

ER-DOEL

We versterken de vitaliteit en leefbaarheid van onze kernen.

SUBDOEL

We verbeteren de samenwerking tussen de We maken meer ruimte voor wonen en werken. samenleving en de overheid.

WE METEN

INSPANNINGEN 2024 - 2027

We voeren de strategische agenda uit.

Middelen 2024

Zie ambitie 8.33

We voeren de woonvisie en de lokale bedrijventerreinenstrategie uit.

Wonen X AMBITIE

Om de vitaliteit van de kernen te versterken zetten we vol in op het ontwikkelen woningen. Dit doen we in én aansluitend aan de randen van de bestaande kernen. We werken daarbij samen met woningbouwverenigingen. We kijken daarbij ook naar levensloopbestendige woningen, combinaties van wonen en zorg, creatieve woonvormen en andere oplossingen.

ER-DOEL

We willen meer en sneller woningen realiseren.

WE METEN

Het aantal nieuwe woningen per jaar (CBS).

INSPANNINGEN 2024 - 2027

We maken een versnellingsagenda wonen. We voeren de acties uit het uitvoeringsprogramma van de woonvisie uit. We ontwikkelen instrumenten om de woningmarkt te beïnvloeden. We werken samen met woningcorporaties en marktpartijen aan het realiseren van woningen.

Middelen 2024

Zie ambitie 8.33.

Huisvesting statushouders en opvang asielzoekers X AMBITIE

De ambitie uit het collegeprogramma gaat uit van inzet op kleinschalige opvang van max. 100 vluchtelingen voor een periode van maximaal 2 jaar. In april 2023 heeft de raad ingestemd met het in eerste instantie opvangen van 2200 vluchtelingen in de regio Midden Holland, in Krimpenerwaard 153. De eerste 80 vluchtelingen worden vanaf 7 augustus opgevangen in het Klooster in Haastrecht voor een periode van 3 jaar.

ER-DOEL

WE METEN

INSPANNINGEN 2024 Eind 2022 is een akkoord gesloten tussen overheden over de opvang van vluchtelingen. Deze taakstelling voor de opvang van vluchtelingen komt bovenop de taakstelling voor de opvang van statushouders en Oekraïners. We zetten ons in om de taakstelling, voor deze 3 doelgroepen, in onze gemeente te realiseren (of anders in overleg met regiogemeenten de taakstelling samen te realiseren). Middelen 2024

Incidenteel: € 400.000 voor 2024 en 2025

Financieel overzicht Bedragen x €1.000

Exploitatie

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Meerjaren 2025

Meerjaren 2026

Meerjaren 2027

Lasten 8.1 Ruimte en leefomgeving

-1.511

-2.781

-2.692

-2.261

-1.961

-1.960

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerrein)

-1.744

-6.951

-207

-133

-45

8.3 Wonen en bouwen

-4.965

-4.163

-4.432

-3.305

-3.449

Totaal Lasten

-8.220

-13.895

-7.332

-5.698

-5.398

-5.455

339

466

386

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerrein)

1.819

6.939

203

110

499

8.3 Wonen en bouwen

4.761

3.728

3.908

2.572

Totaal Baten

6.919

11.133

4.497

3.068

3.456

2.958

Saldo van baten en lasten

-1.301

-2.762

-2.835

-2.630

-1.942

-2.497

-1.835

-447

-89

-72

-460

-50

Baten 8.1 Ruimte en leefomgeving

Stortingen 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves

399

1.899

599

102

Mutaties reserves

-1.436

1.452

510

-56

-357

-38

Geraamd resultaat

-2.737

-1.310

-2.325

-2.686

-2.299

-2.535

Voor een analyse van de verschillen tussen de jaarschijven 2024 en 2023 zie model 3.

RECAPITULATIE VAN BATEN EN LASTEN Tabel baten en lasten (x 1.000) Bedragen x €1.000

Exploitatie

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Meerjaren 2025

Meerjaren 2026

Meerjaren 2027

Lasten Bestuur en ondersteuning

-27.366

-31.375

-31.870

-33.393

-35.844

-36.014

Veiligheid

-4.971

-5.616

-5.740

-5.730

Verkeer vervoer en waterstaat

-10.557

-11.209

-11.658

-12.266

-12.062

-11.623

Economie

-1.095

-2.192

-1.401

-1.298

Onderwijs Sport Cultuur & Recreatie

-18.016

-21.060

-19.144

-19.590

-19.937

-21.106

Sociaal domein

-65.892

-70.538

-68.789

-67.520

-66.833

-66.697

Volksgezondheid en milieu

-18.562

-20.159

-20.675

-20.684

-20.079

-20.080

Volkshuisv.leefomg. & sted vernieuwing

-8.220

-13.895

-7.332

-5.698

-5.398

-5.455

-154.681

-176.044

-166.608

-166.188

-167.190

-168.002

115.185

114.550

125.137

126.638

118.466

117.905

282

142

156

1.051

886

1.597

797

756

672

410

Onderwijs Sport Cultuur & Recreatie

3.979

3.343

2.965

2.904

Sociaal domein

18.122

17.728

12.722

13.036

13.131

13.296

Volksgezondheid en milieu

15.526

16.058

17.158

17.167

16.113

Volkshuisv.leefomg. & sted vernieuwing

6.919

11.133

4.497

3.068

3.456

2.958

161.820

164.512

164.641

164.235

155.432

154.538

7.139

-11.532

-1.967

-1.953

-11.758

-13.464

-14.349

-10.132

-8.500

-757

-734

-710

-800

Economie

-189

-801

Onderwijs Sport Cultuur & Recreatie

-874

-976

-1043

-889

-788

-451

-2.029

-1.094

Volksgezondheid en milieu

-683

-268

-271

Volkshuisv.leefomg. & sted vernieuwing

-1.835

-447

-89

-72

-460

-50

Totaal Stortingen

-19.959

-13.717

-10.702

-1.988

-2.252

-1.482

Totaal Lasten Baten Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer vervoer en waterstaat Economie

Totaal Baten Saldo van baten en lasten Stortingen Bestuur en ondersteuning Verkeer vervoer en waterstaat

Sociaal domein

Exploitatie

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Meerjaren 2025

Meerjaren 2026

Meerjaren 2027

Onttrekkingen Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer vervoer en waterstaat Economie

8.093

15.692

9.592

1.383

1.373

1.290

182

241

424

899

835

579

139

287

1.497

300

200

Onderwijs Sport Cultuur & Recreatie

1.958

2.565

1.076

979

1.084

1.188

Sociaal domein

1.202

2.235

Volksgezondheid en milieu

640

754

347

310

284

239

Volkshuisv.leefomg. & sted vernieuwing

399

1.899

599

102

Totaal Onttrekkingen

12.820

25.248

12.899

3.724

3.623

2.868

Mutaties reserves

-7.139

11.532

2.197

1.736

1.371

1.387

Geraamd resultaat

230

-217

-10.387

-12.078

BBV INDICATOREN Onderstaand is de basisset van beleidsindicatoren opgenomen die op grond van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) verplicht is voorgeschreven. In tegenstelling tot de indicatoren die in de programma’s (onder beleidsspeerpunten zijn opgenomen) sturen wij op deze BBV indicatoren niet actief. Alleen als een indicator een directe link heeft met één of meerdere van de beleidsspeerpunten sturen wij hier actief op. In dat geval is de betreffende indicator ook meegenomen binnen één van de programma’s. Het doel van het verplicht opnemen van de BBV indicatoren is om begrotingen inzichtelijker te maken voor raadsleden die niet met financiën zijn belast en betere onderlinge vergelijkbaarheid van de gemeentebegrotingen mogelijk te maken. De meeste indicatoren zijn beschikbaar via de website www.waarstaatjegemeente.nl. Op deze site is het ook mogelijk om de indicatoren te vergelijken. Voor een aantal indicatoren geldt dat ze niet via landelijke bronnen beschikbaar zijn. Dit betreft de indicatoren die vallen onder het programma Bestuur en ondersteuning. Deze moeten dan ook door gemeenten zelf worden berekend. Op de volgende pagina’s zijn de voorgeschreven indicatoren onderverdeeld naar de programma’s van deze begroting. Hierbij zijn per indicator de score van Krimpenerwaard en Nederland gepresenteerd. Indicator Bevolkingsaantal Formatie Bezetting

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Krimpenerwaard&id=0fabb4ef-c47f-4dd7-8f4e-99e42221e2ec