Begroting 2022-2025
Tekst van het document
Begroting 2022-2025
Zaaknummer:
Behorend bij raadsbesluit nr:
Documentnummer:
1931678095
699823
703823
2
Inhoudsopgave Begroting 2022-2025 .......................................................................................................................................... 1 Inhoudsopgave ................................................................................................................................................... 3 Aanbiedingsbrief ................................................................................................................................................. 4 Leeswijzer ........................................................................................................................................................... 7 Bestemming resultaat ....................................................................................................................................... 10 Beleidsbegroting ............................................................................................................................................... 11 0. Bestuur en ondersteuning................................................................................................................ 12 1. Veiligheid ......................................................................................................................................... 19 2.
Verkeer, vervoer en waterstaat ....................................................................................................... 22 3. Economie ......................................................................................................................................... 26 4. Onderwijs ......................................................................................................................................... 31 5. Sport, cultuur en recreatie ............................................................................................................... 34 6. Sociaal domein ................................................................................................................................ 38 7. Volksgezondheid en milieu .............................................................................................................. 43 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ................................................... 51 Recapitulatie van baten en lasten ....................................................................................................... 56 BBV Indicatoren ...................................................................................................................................
57 Paragrafen ........................................................................................................................................................ 62 A. Lokale heffingen .............................................................................................................................. 63 B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing..................................................................................... 70 C. Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................................................... 77 D. Financiering .................................................................................................................................... 81 E. Bedrijfsvoering ................................................................................................................................ 85 F. Verbonden partijen .......................................................................................................................... 89 G. Grondbeleid .................................................................................................................................... 92 H. COVID-19 .......................................................................................................................................
99 Financiële begroting en meerjarenraming ...................................................................................................... 104 Model 1: (Meerjarig) overzicht van de baten en lasten ..................................................................... 105 Model 2: Gronden waarop de meerjarenramingen zijn gebaseerd ................................................... 107 Model 3: Verschillen ten opzichte van vorig begrotingsjaar .............................................................. 109 Model 4: Overzicht van de geraamde incidentele lasten en baten ................................................... 111 Model 5: Nieuw beleid ....................................................................................................................... 113 Model 6: Meerjarig investeringsprogramma ...................................................................................... 124 Model 7: Geprognosticeerde balans ................................................................................................. 127 Model 8: Reserves en voorzieningen ................................................................................................ 128 Model 9: Berekening EMU-saldo .......................................................................................................
132 Bijlagen ........................................................................................................................................................... 133 Bijlage 1 - Lijst verbonden partijen .................................................................................................... 133 Bijlage 2 - Lijst met gebruikte afkortingen ......................................................................................... 148
3
Aanbiedingsbrief Geachte raadsleden, Wij bieden u de meerjarenbegroting 2022-2025 van de gemeente Krimpenerwaard aan. De laatste begroting van ons huidige college. We zijn er trots op dat het ook dit keer weer is gelukt om u een sluitende begroting aan te bieden. We kunnen het voorzieningenniveau overeind houden, geven invulling aan onze ambities en er is geen sprake van lastenstijging (boven de inflatie) waardoor de woonlastendruk ruim onder die van andere gemeenten (in de regio en landelijk) blijft. Het opstellen van een sluitende begroting ging echter niet zonder slag of stoot. Vorig jaar schreven wij op deze plek dat onze en andere gemeenten zich geconfronteerd zien met grote (financiële) uitdagingen en onzekerheden. In die zin lijkt er in een jaar tijd weinig veranderd; de uitdagingen en onzekerheden zijn er nog steeds en zijn zeker niet afgenomen. Binnen het sociaal domein is nog steeds sprake van stijgende kosten. Voor 2021 en 2022 stelt het Rijk voor het onderdeel jeugd weliswaar extra middelen beschikbaar, maar structureel zijn er nog geen toezeggingen gedaan en wordt verwezen naar een nieuw kabinet, dat de komende jaren mogelijk ook nog moet gaan bezuinigen. Bovendien laat inmiddels ook de uitvoering van de Wmo een stijging van de kosten zien.
Daarnaast is er nog geen zicht op de gevolgen van de herijking van het Gemeentefonds, deze lijkt de komende jaren voordeliger uit te pakken. Zekerheid over de uitkomsten is er op dit moment echter nog niet en dat maakt vooruit kijken lastig. Een proces dat ook met onduidelijkheid en onzekerheid is omgeven betreft de invoering van de Omgevingswet. Tenslotte zien we ook dat de opgaven op het gebied van duurzaamheid en woningbouw in de nabije toekomst forse investeringen in zowel geld als capaciteit met zich meebrengen voor gemeenten. Op al deze thema’s zien we het rijk en de provincie helaas onvoldoende acteren, zowel waar het gaat om inhoudelijke regie als financiële middelen voor gemeenten. Tenslotte is er ook nog geen zicht op de structurele (financiële) effecten als gevolg van COVID-19. Om al deze en andere ontwikkelingen het hoofd te kunnen bieden zijn wij in aanloop naar de kadernota 2022, samen met u als gemeenteraad, een traject gestart om te komen tot verschillende scenario’s en bezuinigingsmogelijkheden. Zoals bij de behandeling van de kadernota 2022 al naar voren kwam, bleek inzet van de scenario’s en bezuinigingsmogelijkheden niet nodig om voor 2022 tot een sluitende begroting te komen.
Als we kijken naar de meerjarige financiële vooruitzichten, dan is niet uit te sluiten dat in de komende jaren de geïnventariseerde mogelijkheden er alsnog weer bij gepakt moeten worden. Collegeprogramma Zoals hiervoor al aangehaald is dit de laatste begroting van ons huidige college. Om invulling te geven aan de realisatie van onze ambities en doelstellingen uit het collegeprogramma “Krimpenerwaard: duurzamer en vitaler” zijn er in deze begroting weliswaar aanvullende budgetten opgenomen, maar zijn we daar zeer terughoudend mee omgegaan. Enerzijds vanwege de korte termijn dat ons college volgend jaar nog in functie is en anderzijds om dat een groot aantal activiteiten de afgelopen jaren al in gang is gezet. Sociaal Domein De ‘transformatie-opgave’ van de decentralisaties (Jeugdwet, Wet Maatschappelijke Ondersteuning en Participatiewet) gaat hand in hand met financiële zorgen. We zien de omvang van de zorgkosten, ook dit jaar weer, verder oplopen. De door het Rijk verstrekte vergoedingen voorzien niet in de toenemende zorgvragen, evenmin in de toenemende complexiteit ervan. Met de uitspraken van de Arbitragecommissie kunnen we dit begrotingsjaar rekenen op een extra (incidentele) bijdrage voor de jeugdkosten. Meerjarig moeten we het echter doen met een fictieve stelpost van 75% van deze uitkering, zonder dat we weten wat de werkelijke bijdrage zal zijn.
Dit biedt geen soelaas voor de meerjarenraming en al helemaal niet voor stijging van de Wmo-kosten. Pas nadat een nieuw kabinet is geformeerd en er structurele afspraken gemaakt zijn kunnen we stijging van de zorgkosten in meerjarig perspectief zetten. Desalniettemin is alles erop gericht om de trendmatige groei die we zien, samen met onze lokale en regionale partners het hoofd te bieden. Met ingang van 1 januari 2022 wordt het woonplaatsbeginsel ingevoerd. Pas in de loop van het begrotingsjaar wordt duidelijk wat de daadwerkelijke effecten zijn van deze maatregel. In deze begroting houden we daarom vooralsnog rekening met een budgettair neutrale invoering en benoemen we de invoering als mogelijk risico in de paragraaf weerstandsvermogen. Zodra de effecten bekend zijn, verwerken wij deze in 2022 in de planning & controldocumenten. Personele capaciteit Als organisatie staan we voor veel uitdagingen en worden we geconfronteerd met een flinke toename in de vraag om gemeentelijke diensten. In combinatie met de huidige arbeids- en inhuurmarkt en de beschikbare formatie levert dit knelpunten op. Daarom wordt in deze begroting voor enkele onderdelen een uitbreiding van 4
de formatie gevraagd. Dit betreft met name uitvoering van wettelijke taken en dienstverlening. Hierbij is voor uitvoering van extra taken en meer afname van diensten extra ambtelijke capaciteit nodig. Daarnaast constateren we dat eigenlijk extra formatie nodig is voor inzet op enkele beleidsonderdelen, denk hierbij aan maatschappelijke voorzieningen en ondermijning. Voor 2022 doen we een aanvraag voor incidentele formatie. In de loop van 2022 inventariseren we de vraagstukken en de beschikbare en benodigde capaciteit, waarna – in combinatie met nieuwe ambities in de nieuwe college- en raadsperiode - een prioritering op inhoud kan worden gemaakt. Zodoende voeren we niet alleen het gesprek over de gewenste extra inzet, maar ook over bestaande inzet welke geprioriteerd kan worden. Dit vraagt een andere manier van werken en organiseren, zowel ambtelijk als bestuurlijk. COVID-19 Helaas is corona nog aan de orde van de dag. Er gloort echter wel licht aan de horizon, hopelijk zet de positieve ontwikkeling in en kunnen we deze positieve ontwikkeling vasthouden. De corona-crisis heeft impact op de gemeentelijke financiën. Gedurende 2020 en 2021 hebben wij met een impactanalyse ingeschat wat de mogelijke (financiële) impact is voor de gemeente Krimpenerwaard. De impactanalyse is periodiek geactualiseerd.
De impactanalyse bevat de risico’s/onzekerheden van datgene wat ons in de gemeente Krimpenerwaard overkomt als gevolg van de coronacrisis. Ook in 2022 zullen wij de impactanalyse blijven actualiseren, zeker ook omdat de gevolgen van de coronacrisis waarschijnlijk nog langer door zullen werken. We blijven ook in 2022 al het mogelijke doen om bedrijvigheid, leefbaarheid, werkgelegenheid en aantrekkelijkheid van de gemeente Krimpenerwaard te beschermen. De gemeente Krimpenerwaard moet de gemeente blijven waar je wilt wonen, werken en verblijven, coronacrisis of niet. Klimaatverandering Klimaatverandering wordt een steeds groter, en meer zichtbaar probleem. De gemeente heeft als lokale overheid een belangrijke rol in de energietransitie en het aanpassen aan klimaatverandering. Deze rol zal de komende jaren waarschijnlijk groter worden. Maar ook hier geldt, net als bij een aantal andere grote opgaven, dat er op dit moment beperkt inzicht is in de middelen die het Rijk hiervoor de komende jaren uittrekt. Voor ons is het essentieel dat het Rijk ons financieel in staat stelt om deze taken op te pakken Lastendruk Voor 2022 zijn er we in geslaagd om de ozb-opbrengst en de tarieven voor riool- en afvalstoffenheffing met maximaal de inflatiecorrectie te laten stijgen. Deze beperkte stijging is in lijn met voorgaande jaren.
Als gevolg hiervan ligt onze woonlastendruk over het huidige jaar dan ook ruim onder die van andere gemeenten in de regio en ook onder het landelijk gemiddelde. Cijfers Ten opzichte van de meerjarenbegroting 2021 laten de meerjarige structurele saldi het volgende verloop zien. Voor een nadere toelichting op de cijfers verwijzen wij u naar de leeswijzer en de modellen achterin deze begroting. Bedrag x € 1.000 Saldo meerjarenbegroting 2021 (a)
2022
2023
2024
2025
160
-356
40
40
Mutaties o.b.v.: 1e Tussenrapportage 2021 Kadernota 2022 2e Tussenrapportage 2021 Totaal van mutaties (b)
60 -999 -710 -1.649
73 -999 -1.052 -1.978
73 -999 -1.200 -2.126
73 -999 -1.099 -2.025
Ontwikkelingen Ontwikkelingen (c) Saldo begroting 2021 (a+b+c) Waarvan incidenteel Structureel saldo begroting 2022
1.904 416 -134 550
747 -1.587 -1.587
421 -1.664 -1.664
863 -1.123 -1.123
-/- is nadeel/lasten
Zoals hierboven te zien is sprake van een structureel sluitende begroting. Meerdere grote opgaven en onzekerheden leiden ertoe dat het meerjarige beeld nog de nodige financiële uitdagingen met zich meebrengt. In deze begroting is nog geen rekening gehouden met de gevolgen van de septembercirculaire 2021. Uitzondering hierop vormen de effecten van de uitspraak van de Arbitragecommissie. Deze zijn vanwege de 5
grote financiële impact op het saldo van de begroting en het feit dat het effect voor 2022 reeds eerder is gecommuniceerd al wel meegenomen in deze begroting. Zodra er meer bekend is over de uitkomsten van deze circulaire informeren wij u hierover. Opbouw begroting Net als in voorgaande begrotingen starten we met een leeswijzer, gevolgd door een dekkingsplan. Daarna volgen de verplichte onderdelen: de beleidsbegroting met daarin de programma’s, de indicatoren, de paragrafen en tenslotte een aantal financiële modellen en bijlagen. Burgemeester en wethouders Krimpenerwaard de secretaris
de burgemeester
J. Hennip
mr. R.S. Cazemier
6
Leeswijzer Uitgangspunten Op 13 juli 2021 zijn de kaders voor de begroting 2022 in uw gemeenteraad vastgesteld. Deze kaders zijn als uitgangspunt gehanteerd bij het opstellen van de begroting 2022-2025. Daarnaast vormen de structurele gevolgen vanuit de 2e tussentijdse rapportage 2021, met daarin onder andere de gevolgen vanuit de meicirculaire 2021, een belangrijk onderdeel van deze begroting. Ook is, zoals hieronder toegelicht, nog een aantal andere ontwikkelingen in de begroting verwerkt. Cijfermatige mutaties ten opzichte van de begroting 2021 Ten opzichte van de in de begroting 2021 gepresenteerde meerjarensaldi zijn er diverse aanpassingen die leiden tot de nieuwe meerjarige begrotingssaldi. In onderstaande tabel staan de betreffende aanpassingen opgenomen. Onder de tabel worden de aanpassingen kort toegelicht. Bedrag x € 1.000 Saldo meerjarenbegroting 2021 (a)
2022
2023
2024
2025
160
-356
40
40
Mutaties o.b.v.: 1e Tussenrapportage 2021 Kadernota 2022 2e Tussenrapportage 2021 Totaal van mutaties (b)
60 -999 -710 -1.649
73 -999 -1.052 -1.978
73 -999 -1.200 -2.126
73 -999 -1.099 -2.025
Ontwikkelingen -Inflatiecorrectie -Personele lasten -Tijdelijke capaciteit -Indexering bijdrage GR'en -Kapitaallasten -Mutaties reserves/voorzieningen -Opbrengst belastingen/leges -Uitkomst arbitrage -Stelpost Jeugd -Overige mutaties Totaal van ontwikkelingen (c)
-1.037 -1.108 -1.080 -92 586 1.337 538 3.259 -498 1.904
-1.023 -907 -60 -144 1.167 -664 718 1.978 -319 747
-1.021 -765 -128 836 -564 561 1.815 -313 421
-1.138 -746 29 267 -373 705 1.613 507 863
Mutatie t.o.v. begroting 2021 (b+c=d)
256
-1.231
-1.704
-1.163
Saldo begroting 2022 (a+d)
416
-1.587
-1.664
-1.123
-/- is nadeel/lasten
1e Tussentijdse rapportage 2021 Deze rapportage is op 13 juli jl. vastgesteld door uw gemeenteraad. De structurele gevolgen die hieruit voortvloeien zijn meegenomen in de begroting 2022. Kaders 2022 De in de kadernota 2022 opgenomen kaders, uitgangspunten en aanvragen zijn verwerkt in deze begroting. In model 5 – Nieuw beleid is een overzicht opgenomen van de financiële gevolgen van de nieuwe aanvragen uit de kadernota 2022. 2e Tussentijdse rapportage 2021 De structurele gevolgen van de 2e Tussentijdse rapportage 2021 zijn verwerkt in de cijfers van de voorliggende begroting. In deze rapportage zijn onder andere de structurele gevolgen van de meicirculaire 2021 meegenomen. Ontwikkelingen Er is sprake van een aantal ontwikkelingen in zowel de lasten als de baten die vanaf 2022 in de begroting zijn verwerkt. Dit betreft onder andere de volgende mutaties. 7
Inflatiecorrectie Op basis van de meicirculaire 2021 is voor 2022 rekening gehouden met een inflatiecorrectie van 1,6%.
Personele lasten Vooruitlopend op de uitkomsten van de cao-onderhandelingen is vooralsnog rekening gehouden met een structurele loonstijging voor 2022 van 1% en een stijging van de pensioenpremies met 1,5%. Ook zijn onder dit kopje de aanvragen in verband met aanvullende personele capaciteit, zoals verwerkt in deze begroting, meegenomen.
Tijdelijke capaciteit Om een aantal tijdelijke knelpunten en projecten op te kunnen pakken en uitvoeren wordt in deze begroting tijdelijke capaciteit aangevraagd. De betreffende lasten worden gedekt uit reserves.
Indexering bijdrage gemeenschappelijke regelingen De bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen zijn aangepast conform de door uw raad op 1 juni jl. behandelde begrotingen.
Kapitaallasten Actualiseren van de staat van investeringen op basis van onder andere de jaarrekening 2020 en de kaders voor 2022 leidt tot bijstelling en verschuiving van de kapitaallasten over de jaren. Dit betreft zowel voor- als nadelige mutaties. Onderdeel hiervan zijn de mutaties op de kapitaallasten binnen de gesloten complexen van riolering en reiniging. Deze worden verrekend met de tarieven en zijn daardoor niet van invloed op het saldo van de begroting.
Mutaties reserves en voorzieningen Als gevolg van hogere onttrekkingen aan en/of lagere stortingen in reserves en voorzieningen is in de periode 2022-2025 sprake van een voordeel voor de exploitatie. Tegenover deze reservemutaties staan lasten en baten die zijn meegenomen in één van de andere hierboven gepresenteerde onderdelen, waardoor de meeste mutaties per saldo budgettaire neutraal zijn voor de begroting.
Opbrengst belastingen/leges In verband met indexering met 1,6% en areaaluitbreiding stijgt de opbrengst ozb vanaf 2022 structureel met ruim € 200.000. Daarnaast is nog sprake van kleinere mutaties in de opbrengst van overige belastingen en leges.
Uitkomst arbitrage Daags na het verschijnen van de meicirculaire 2021 werd bekend dat het demissionaire kabinet naar aanleiding van een door de VNG aangespannen arbitragezaak in 2022 € 1,3 miljard extra uittrekt voor de Jeugdzorg. Dit geld gaat naar de gemeenten. Het aandeel hierin voor Krimpenerwaard bedraagt ruim € 3,2 miljoen. Het is aan het volgende kabinet om te beslissen of de uitkering na 2022 daadwerkelijk wordt doorgezet.
Stelpost jeugd Om nu al meer zekerheid te krijgen ten aanzien van de meerjarig te begroten bedragen is door Krimpenerwaard samen met de andere Midden-Holland gemeenten een motie ingediend tijdens de algemene ledenvergadering van de VNG. In deze motie is voorgesteld dat gemeenten de bedragen op basis van de uitkomst van de arbitragecommissie, vooruitlopend op een nieuw regeerakkoord, structureel in hun begroting mogen opnemen. Deze motie is bijna unaniem aangenomen. Mede naar aanleiding van de motie is tussen Rijk, IPO en VNG afgesproken dat gemeenten in hun meerjarenraming voor de jaarschijven 2023 tot en met 2025 rekening mogen houden met 75% van de bedragen uit de Hervormingsagenda Jeugd. De provinciale toezichthouders merken deze aan als structureel dekkingsmiddel. Op basis van een eerdere stelpost, van landelijk € 300 miljoen, was in onze begroting al rekening gehouden met een bedrag van ruim € 700.000.
8
Overige mutaties Dit betreft een groot aantal mutaties, zowel incidenteel als structureel. De structurele mutaties zijn onder andere aanpassing aansprakelijkheidsverzekering, datagestuurd werken en huur tijdelijke grond sporthal. Incidenteel betreft het onder andere aanvragen voor elektrische kasten markten, caseload gecertificeerde instellingen en een voorbereidingskrediet voor IJsbaan Noord. Deze incidentele lasten
worden gedekt ten laste van reserves. Een nadere toelichting op deze aanvragen is opgenomen in model 5 – Nieuw beleid. Het voordeel in de jaarschijf 2025 is met name het gevolg van de uitkomsten van de meicirculaire 2021 voor de betreffende jaarschijf. Opbouw begroting De opbouw van de begroting is voorgeschreven en is dan ook in lijn met voorgaande jaren. Het eerste onderdeel is de beleidsbegroting. Hierin zijn de programma’s, BBV indicatoren en paragrafen opgenomen. Programma’s Alle programma’s kennen een uniforme opzet. Er wordt gestart met een inleidende tekst met daarin een korte toelichting op de inhoud van het betreffende programma en een toelichting op de belangrijkste ontwikkelingen die we zien voor de komende periode. Vervolgens zijn de beleidsspeerpunten per programma opgenomen. Dit is de vertaling van de ambities uit het door uw raad vastgestelde coalitieakkoord. De doelstellingen uit het collegeprogramma zijn uitgewerkt naar SMART-doelen, indicatoren, inspanningen en exploitatiekosten. In het programma is aangegeven of sprake is van incidentele dan wel structurele kosten voor de jaarschijf 2022. De structurele kosten zijn ook verwerkt in de cijfers van de jaarschijven 2023-2025 die in de begroting zijn opgenomen.
Deze systematiek betekent dat investeringsbedragen voor 2022 en hieruit voortvloeiende kapitaallasten niet expliciet in het betreffende programma staan opgenomen. De kapitaallasten maken onderdeel uit van de komende jaarschijven in het financieel overzicht per programma. De investeringen zijn opgenomen in het meerjarig investeringsprogramma (model 6). Zoals inmiddels bekend is, kan het totale werkpakket van de gemeente worden vertaald in nieuwe beleidsspeerpunten en overige, zogenaamde going concern, taken. In het financiële overzicht dat per programma wordt gepresenteerd zijn de volledige lasten en baten per programma opgenomen. Inhoudelijk gaan wij in de programma’s alleen expliciet in op de beleidsspeerpunten voor komend jaar. Hierover rapporteren wij gedurende 2022, door middel van de geëigende planning & control documenten, aan u. Voor de overige onderdelen geldt dat wij alleen in financiële zin verantwoording afleggen. Indicatoren In de programma’s zijn indicatoren opgenomen die behoren bij onze ambities en doelstellingen. Op deze indicatoren sturen wij door middel van beleid actief. Daarnaast zijn gemeenten op grond van het BBV verplicht een basisset met overige indicatoren te presenteren. Een overzicht hiervan is opgenomen na de programma’s. Paragrafen Er zijn 7 verplicht voorgeschreven paragrafen.
Daarnaast staat het de gemeente vrij om naar eigen inzicht paragrafen toe te voegen teneinde een bepaald onderdeel van de begroting nader toe te lichten. Net als in de begroting 2021 kiezen wij ervoor om een aanvullende paragraaf COVID-19 op te nemen in deze begroting. Dit omdat de gevolgen van COVID-19 als een rode draad door alle programma’s lopen. Door het opnemen van een aparte paragraaf zijn de gevolgen van COVID-19 op één plek in de begroting inzichtelijk gemaakt in plaats van binnen alle programma’s. Het tweede deel van de begroting is de financiële begroting en meerjarenraming met een aantal verplichte financiële modellen en bijlagen.
9
Bestemming resultaat De begroting laat een saldo zien van € 416.000 voordelig in 2022 aflopend naar ruim € 1,1 miljoen nadelig in 2025. Ook in deze begroting zijn incidentele lasten zoveel mogelijk gedekt door middel van de inzet van reserves. Hierbij geldt dat, voor zover mogelijk, een beroep is gedaan op bestemmingsreserves. Indien er geen relatie is met een bestemmingsreserve wordt een beroep gedaan op de Algemene reserve vrij vermogen. In onderstaande tabel is weergegeven welke reserves het betreft. Bedrag x € 1.000 Saldo begroting voor inzet reserves Incidentele inzet reserves: Sociaal Domein Eneco gelden Sport Bedrijfsvoering Strategische verwerving Tijdelijke verplaatsing bibliotheek Omgevingsplannen Grondexploitatie Algemene reserve vrij vermogen Totaal incidentele inzet reserves Saldo begroting -/- is nadeel/lasten
2022 -3.179
2023 -2.618
2024 -1.958
2025 -1.275
397 190 109
113 -75
124 -37
42 51 -125 2.931 3.595
120 95 95 -112 63 163 -9 616 1.031
-2 257 293
-1 66 152
416
-1.587
-1.665
-1.123
Saldo Algemene reserve vrij vermogen Voorgesteld wordt om het positieve saldo voor de jaarschijf 2022 toe te voegen aan de Algemene reserve vrij vermogen. Voor de negatieve saldi vanaf 2023 geldt dat wordt voorgesteld ze te onttrekken aan dezelfde reserve. Voor het totaal van de Algemene reserve vrij vermogen geeft het volgende beeld. Bedrag x € 1.000 Stand 1 - 1 Mutatie saldo Overige mutaties Saldo 31-12
2022 8.152 416 -2.931 5.637
2023 5.637 -1.587 -616 3.434
2024 3.434 -1.664 -257 1.513
2025 1.513 -1.123 -66 324
-/- is nadeel/lasten *Het gevolg van de uitspraak van de Arbitragecommissie mag meerjarig slechts voor 75 % als stelpost worden meegenomen. Dit heeft een negatief effect op het begrotingssaldo vanaf 2023 en daarmee ook op de hierboven gepresenteerde stand van de Algemene reserve vrij vermogen.
Bovenstaande mutaties met betrekking tot de bestemming van het begrotingssaldo zijn nog niet verwerkt in het overzicht reserves en voorzieningen (model 8).
10
Beleidsbegroting
11
0. Bestuur en ondersteuning
Dit programma behandelt de overkoepelende taakvelden van het bestuur, de ondersteuning daarvan door de gemeentelijke organisatie en de relatie tussen de burger en het bestuur van de gemeente Krimpenerwaard. Betrokken en betrouwbaar in dienstverlening staan hierin centraal. De gemeente Krimpenerwaard staat voor een uitstekende dienstverlening. Speerpunten zijn betrouwbaar, snel, digitaal waar het kan en op maat waar nodig of gewenst. In dit programma zijn de middelen opgenomen voor burgerzaken, bestuurlijke samenwerking, ondersteuning van het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad.
Ontwikkelingen De vraag uit de samenleving verandert. Inwoners, ondernemers en het maatschappelijk middenveld hebben andere verwachtingen gekregen van de dienstverlening van gemeenten. Een verdere digitalisering, vereenvoudiging en versnelling zijn hier voorbeelden van. Ook de gemeente is onderdeel van de ‘digitale agenda overheid.’ Landelijk zien we dat alle gemeenten hiermee bezig zijn; er wordt geïnvesteerd in de innovatie in digitale middelen en dienstverlening en participatie, het beschermen van grondrechten en publieke waarden, de toegankelijkheid en begrijpelijkheid voor alle inwoners en persoonlijke dienstverlening. Een essentieel onderdeel daarvan is het data-gedreven werken, waarin besluitvorming en handelen gebeurt op basis van data en business intelligence. Dit leidt tot een open en transparante overheid waarin informatie en gegevens openbaar zijn, vrij te gebruiken en te delen. Er is nog steeds sprake van krapte op de arbeidsmarkt. De krapte komt tot uitdrukking in een constant hoog aantal vacatures, die bovendien vaak lang openstaan. Ook zijn inhuurkrachten moeilijker te vinden en zijn de tarieven fors gestegen. Dit vraagt om andere lange termijn oplossingen voor het werven, ontwikkelen en behouden van medewerkers.
12
Beleidsspeerpunten AMBITIE
3.1 Datagedreven samenleving, snel internet Wij gaan voor snel internet voor inwoners en bedrijven, minimaal 110 Mbit/s. Wij gaan voor een 8 qua tevredenheid van onze inwoners over de (digitale) dienstverlening. Gebruikersvriendelijkheid is daarbij een belangrijk uitgangspunt.
ER-DOEL
SMART-DOEL
INDICATOR
RESULTATEN & INSPANNINGEN
KOSTEN
13
Betere digitale dienstverlening
Betere dienstverlening
Snellere procedures en doorlooptijden
In 2022 is de digitale volwassenheid gestegen van 76% naar 85%.
In 2022 is de klanttevredenheid voor onze dienstverlening een 8 .
In 2022 zijn procedures en doorlooptijden (de servicenormen) 20% sneller dan in 2018.
Score digitale volwassenheid producten voor burgers Bron: waarstaatjegemeente.nl (= WSJG) Nulmeting: 2018 - 76%
Klanttevredenheid Bron: WSJG - Burgerpeiling Nulmeting: 2016 - 6,4 en specifieke klantonderzoeken Tussentijdse meting: 2019 – 6,5 (landelijk: 6,8)
Normen uit kwaliteitshandvest Bron: diverse bronnen Nulmeting: 2018 - diverse wachttijden en doorlooptijden
De implementatie van zaakgericht werken wordt vervolgd met een doorontwikkeling zaakgericht werken. Inwoners worden betrokken bij de E-formulieren. De persoonlijke internet pagina wordt stap voor stap uitgebreid.
Uitvoeren projecten programmaplan dienstverlening, waaronder doorontwikkeling dienstverlening/Klantcontact van de toekomst en persoonlijke hulp bij aanvragen
Bij nieuw beleid, verordeningen of reguliere processen wordt ingezet op procesoptimalisatie. Dit is niet in een percentage bij te houden, we zetten vooral in op gedragsverandering en concreet aan de slag. In 2022 wordt een nieuwe serie producten en diensten sneller en simpeler verkrijgbaar en wordt een definitief serviceconcept ontwikkeld.
Geen additionele kosten
Geen additionele kosten
Geen additionele kosten
Beleidsspeerpunten AMBITIE
3.2 Behoud menselijke maat en dienstverlening Wij gaan voor meer toegankelijkheid en nabijheid van ons college en ambtelijke organisatie waarbij kan worden gedacht aan de volgende varianten: Voor het college: Wethouder samenlevingsvisie / kernenvisie, Kernenbezoek door het college, Spreekuur van collegeleden of anderszins. Voor de ambtelijke organisatie: Uitbreiding van de loketfunctie of uitbreiding van de huidige dienstverlening op maat.
ER-DOEL
SMART-DOEL
INDICATOR
RESULTATEN & INSPANNINGEN
KOSTEN
14
Meer duidelijkheid over de toegankelijkheid en nabijheid van college en organisatie
In 2022 scoort Krimpenerwaard op het gemak van aanvragen van producten/ voorleggen van vragen hoger dan het landelijk gemiddelde.
Score gemak van aanvragen van producten/voorleggen van vragen Bron: WSJG - Burgerpeiling Nulmeting: 2016 - Krimpenerwaard: 72%, Landelijk: 80% Tussentijdse meting: 2019 – Krimpenerwaard: 78%, Landelijk: 78% College: Fysieke en digitale toegankelijkheid en nabijheid van het college voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen is uitgewerkt en wordt in de praktijk gerealiseerd Ambtelijke organisatie: Uitvoeren van projecten uit het programma dienstverlening: organiseren van dienstverlening voor niet-digitaal-vaardigen, begrijpelijke (schriftelijke) communicatie en het organiseren van betere (snelle en simpele) producten en diensten.
Geen additionele kosten
Beleidsspeerpunten AMBITIE 6.1 Participatie en co-creatie, Ontwikkelingen meer van de samenleving en Representatieve vs participatieve samenleving Wij stimuleren en omarmen maatschappelijke creativiteit en eigen initiatief van inwoners, bedrijven en instellingen. Hierdoor kan de gemeente meer en meer uit de regulerende en bepalende rol stappen. Essentieel hiervoor is dat we het aantal regels terugbrengen. Dit vraagt een proactieve houding van het bestuur, organisatie en inwoners. Wij beschouwen onze inwoners, ondernemers en instellingen als partners. Samen met hen willen wij in gesprek over participatie en samenwerking. Bij de politieke besluitvorming over grotere projecten (zoals Omgevingsvisie en Panorama Krimpenerwaard) willen wij voor onze partners een welomschreven invloed in het leven roepen. Deze nadere aanpassing van de politieke besluitvorming is een vervolgstap op een verdere uitwerking van het rapport van de commissie Van Zijl. De samenlevings-participatie in de gemeente Krimpenerwaard krijgt hierdoor opnieuw een impuls.
ER-DOEL
SMART-DOEL
INDICATOR
RESULTATEN & INSPANNINGEN
15
Meer stimuleren en waarderen van samenlevingsparticipatie
Meer ruimte door minder overbodige regels
Meer duidelijkheid vooraf over de mate van invloed die partners krijgen bij besluitvorming voor grote projecten
In 2022 scoort Krimpenerwaard op de indicator 'inwoners en instellingen ruimte geven om ideeën en initiatieven te realiseren hoger dan het landelijk gemiddelde'
In 2022 is het aantal regels met 10% afgenomen
In 2022 scoort Krimpenerwaard op het betrekken van inwoners bij plannen, activiteiten en voorzieningen hoger dan het landelijk gemiddelde
Score inwoners en instellingen ruimte geven om ideeën en initiatieven te realiseren Bron: WSJG - Burgerpeiling Nulmeting: 2016 Krimpenerwaard: 32%, Landelijk: 38%
Aantal regels in gepubliceerde verordeningen en beleidsregels Bron: eigen op te zetten inventarisatie Nulmeting: 2018 - 100% regels
Score betrekken van inwoners bij plannen, activiteiten en voorzieningen Bron: WSJG - Burgerpeiling Nulmeting: 2016 Krimpenerwaard: 34%, Landelijk: 37% Tussentijdse meting: 2019 – Krimpenerwaard: 24%, Landelijk: 35%
Het in 2021 vastgestelde participatiebeleid en participatieverordening worden uitgevoerd. Hiervoor organiseren we trainingen voor de vaardigheden en investeren we in tools en een platform die ondersteunen bij participeren met de samenleving
In 2022 werken we verder aan het project 'meer ruimte, minder (overbodige) regels.
Verdere implementatie participatiekader en invoeren werkwijzen om hieraan vorm te geven.
KOSTEN
16
Geen additionele kosten
Geen additionele kosten
Geen additionele kosten
Beleidsspeerpunten AMBITIE
8.2 Interactie stad en land Wij zoeken zelfbewust meer de verbinding met de steden en gaan op zoek naar kansen en win-win situaties voor stad en land, onder meer op het gebied van mobiliteit, levering van energie, gekwalificeerd personeel, wonen, recreatie en natuurbeleving
ER-DOEL
SMART-DOEL
INDICATOR
RESULTATEN & INSPANNINGEN
KOSTEN
17
Beter etaleren van de kwaliteiten van de Krimpenerwaard om de aantrekkelijkheid als regionale samenwerkingspartner te vergroten
In 2022 is de samenwerking met Midden-Holland, Metropoolregio Rotterdam-Den Haag, Grenzeloos samenwerken Alblasserwaard en de verbinding M-H/MRDH op het gebied van duurzaamheid, recreatie en toerisme, mobiliteit en wonen versterkt
Bron: Beleidsinhoudelijke toelichting Nulmeting: Geen - Kwalitatieve doelstelling
In 2022 wordt aan de start van de nieuwe collegeperiode bezien welke lobbyonderwerpen prioriteit krijgen en op welke wijze we de lobby vormgeven. We voorzien bij de implementatie van de lobby in een integrale werkwijze. We denken daarbij aan de volgende vier onderwerpen: 1. bodemdaling en klimaatadaptatie 2. energietransitie 3. Vitaliteit in onze kernen en 4. de samenwerking en financiering rond sociale voorzieningen. Geen additionele kosten
Relatie met verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar paragraaf F. Verbonden Partijen en bijlage 1. Verbonden Partijen - Regio Midden Holland - Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie, Heffing en Waardebepaling (SVHW) - Streekarchief Midden Holland - Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) - Oasen BV - Stedin Financieel overzicht In onderstaand overzicht zijn de totale financiën van dit programma weergegeven. De hiervoor gepresenteerde beleidsspeerpunten zijn hier onderdeel van. Werkelijk
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
Meerjarenraming 2023
2024
2025
010 Bestuur
-4.761
-4.920
-4.096
-3.988
-3.935
-3.935
020 Burgerzaken
-1.178
-1.362
-1.218
-1.189
-1.421
-1.437
-726
-437
-276
-263
-255
-255
040 Overhead
-18.328
-18.001
-17.235
-16.484
-16.376
-16.327
050 Treasury
-1.182
-902
-1.185
-1.096
-1.011
-938
061 OZB woningen
-257
-269
-271
-271
-271
-271
062 OZB niet-woningen
-151
-158
-159
-159
-159
-159
030 Beheer ov. gebouwen en gronden
064 Belastingen overig
-81
-92
-86
-86
-86
-86
080 Overige baten en lasten
-225
107
-825
-652
-608
-590
090 Vennootschapsbelasting Totaal Lasten 010 Bestuur 020 Burgerzaken 030 Beheer ov. gebouwen en gronden
44
-6
-50
-5
-
-
-26.845
-26.040
-25.401
-24.194
-24.123
-23.999
31
7
7
7
7
7
575
729
633
613
1.013
1.031
1.880
56
76
76
76
76
040 Overhead
315
143
184
184
184
184
050 Treasury
25.202
1.736
1.467
1.614
1.608
1.788
061 OZB woningen
7.260
7.472
7.631
7.665
7.698
7.716
062 OZB niet-woningen
4.337
4.353
4.437
4.437
4.463
4.494
064 Belastingen overig
156
76
-
-
-
-
81.329
82.844
87.202
85.550
85.391
85.874
080 Overige baten en lasten
400
148
150
150
150
150
011 Resultaatbestemming
542
-
-
-
-
-
122.026
97.565
101.787
100.296
100.590
101.320
Saldo van baten en lasten
95.181
71.524
76.386
76.102
76.467
77.321
Storting in reserves
-29.475
-7.858
-1.069
-883
-827
-783
070 Alg uitkering en ov. uitk gem fonds
Totaal Baten
Onttrekking aan reserves
6.268
12.123
3.496
2.007
1.699
1.574
Mutaties reserves
-23.207
4.265
2.427
1.125
872
790
Geraamd resultaat
71.973
75.789
78.813
77.227
77.339
78.112
Bedragen x €1.000
-/- is nadeel/lasten
Voor een analyse van de verschillen tussen de jaarschijven 2022 en 2021 zie model 3 op blz. 109.
18
1. Veiligheid
Binnen dit programma staat de gemeente Krimpenerwaard samen met inwoners, bedrijven en partners voor een gemeente die veilig is en voelt op het gebied van wonen, werken en leven. In het veiligheidsdomein heeft de gemeente vooral een regierol. De gemeente kan het echter niet alleen. Naast de hulpverleningsorganisaties, zoals politie en brandweer, hebben bedrijven en inwoners ook een eigen verantwoordelijkheid. Daarnaast is de gemeente verantwoordelijk voor onder andere het organiseren van de crisisbeheersing. In dit programma zijn de middelen opgenomen voor onder andere onze deelname aan de Veiligheidsregio Hollands Midden, handhaving APV en crisisbeheersing. Ontwikkelingen Overheden (ook gemeenten) krijgen meer bevoegdheden om de integriteit van de overheid te beschermen door vermenging van de boven en onderwereld (ondermijning) tegen te gaan. Dit vraagt om een drieledige aanpak: investeren in bewustwording, samen met de veiligheidspartners inzetten op het delen van kennis in (beschermde, professionele) netwerken én de inzet van inwoners door het gebruik van Burgernet, WhatsApp groepen en Keurmerken veilig ondernemen (KVO's).
19
Beleidsspeerpunten
AMBITIE
17. Veiligheid Krimpenerwaard is een veilige gemeente. Wij zetten ons in om dat vooral zo te houden.
ER-DOEL
SMART-DOEL
INDICATOR
RESULTATEN & INSPANNINGEN
KOSTEN
20
Meer inzet op tegengaan illegale drugsactiviteiten
Meer stimuleren en faciliteren van participatie om de veiligheid te waarborgen
Verhogen bewustzijn digitale veiligheid
In 2022 wordt 95% van de door de politie aangebrachte drugs-activiteiten (productie, handel, …) door middel van maatwerk in bestuursrecht opgepakt
In 2022 is de participatie verhoogd door de deelname aan Burgernet te verhogen van 12% (2018) naar 15%
-
Percentage door de politie aangebrachte drugsactiviteiten dat door middel van maatwerk in het bestuursrecht wordt opgepakt Bron: BMO - team OOV Nulmeting: 2019 – 100%
Percentage van de inwoners dat deelneemt aan Burgernet Bron: BMO - team OOV Nulmeting: 2018 - 12% Tussentijdse meting: 2019 – bijna 14%
Bron: Beleidsinhoudelijke toelichting Nulmeting: Geen Kwalitatieve doelstelling
Uitvoeren plan van aanpak ‘Effectieve aanpak’
1.Stimuleren nieuw KVO 2.Promoten Burgernet 3.Activiteiten organiseren om het aantal Whatsapp groepen uit te breiden
Activiteiten organiseren om digitale veiligheid te verhogen.
& p.m. Extra inzet is nodig; onderdeel prioritering nieuwe raadsperiode en afhankelijk van bijdrage Rijk
Geen additionele kosten
Geen additionele kosten
Relatie met verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar paragraaf F. Verbonden Partijen en bijlage 1. Verbonden Partijen - Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) - Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden (RDOG) Financieel overzicht In onderstaand overzicht zijn de totale financiën van dit programma weergegeven. De hiervoor gepresenteerde beleidsspeerpunten zijn hier onderdeel van. Werkelijk
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
Meerjarenraming 2023
2024
2025
110 Crisisbeheersing en brandweer
-3.722
-3.776
-3.758
-3.753
-3.753
-3.753
120 Openbare orde en veiligheid
-1.279
-1.457
-1.253
-1.253
-1.253
-1.253
Totaal Lasten
-5.001
-5.232
-5.011
-5.006
-5.006
-5.006
125
116
116
75
75
75
120 Openbare orde en veiligheid
20
243
68
68
68
68
Totaal Baten
145
359
183
142
142
142
Saldo van baten en lasten
-4.856
-4.873
-4.828
-4.864
-4.864
-4.864
Onttrekking aan reserves
193
257
-
-
-
-
Mutaties reserves
193
257
-
-
-
-
Geraamd resultaat
-4.663
-4.616
-4.828
-4.864
-4.864
-4.864
110 Crisisbeheersing en brandweer
Bedragen x €1.000
-/- is nadeel/lasten
Voor een analyse van de verschillen tussen de jaarschijven 2022 en 2021 zie model 3 op blz. 109.
21
2. Verkeer, vervoer en waterstaat
Binnen dit programma werkt de gemeente Krimpenerwaard samen met inwoners en bedrijven aan een zo goed mogelijk bereikbare en verkeersveilige gemeente voor alle vormen van vervoer. Wij willen een balans creëren tussen bereikbaarheid, omgevingskwaliteit en duurzame mobiliteit. Dit doen wij door het versterken van het netwerk, beter benutten van de bestaande infrastructuur met aandacht voor de verkeersveiligheid en duurzame mobiliteit. In dit programma zijn de middelen opgenomen voor het uitvoeren van het verkeersbeleid en het onderhouden en in stand houden van de wegen, parkeervoorzieningen, openbare verlichting, civiele kunstwerken en de havens. Ontwikkelingen Bereikbaarheid Ondanks demografische ontwikkelingen neemt de behoefte aan mobiliteit de komende tijd niet af, hoogstens vinden er verschuivingen plaats. Kansen liggen er ook op het gebied van elektrisch rijden en de e-fiets. Dit vraagt extra inzet voor het realiseren van de laadinfrastructuur en aandacht voor het een veilige en langere routes waarop vlot kan worden doorgefietst. Verbindingen voor de fiets naar stations en openbaar vervoer (ketentransport) bieden kansen voor duurzamere mobiliteit. De auto behoudt in de Krimpenerwaard echter haar leidende rol. Verkeersveiligheid Landelijk is het aantal verkeersdoden niet meer dalend maar gestabiliseerd, het aantal gewonden neemt weer toe.
Om die trend te keren wordt er ingezet op een risicogestuurde aanpak – waarbij op basis van een combinatie van risico-indicatoren gekeken wordt waar de verkeersveiligheid verder kan worden verbeterd. Trend is dat ook ontsluitingswegen 30 km per uur worden, waarvoor er geëxperimenteerd wordt met daarbij passende verkeersinrichting. Ook in de Krimpenerwaard is het zoeken naar een passende inrichting, zodat bestuurders zich ook beter houden aan de 30km limiet – een uitdaging. Dat vraagt inzet op bewustwording bij bestuurders als inzet op bij de veenbodem passende oplossingen om de herkenbaarheid van 30km gebied te verbeteren.
22
Beleidsspeerpunten
AMBITIE
8.1 Verbeteren bereikbaarheid We werken aan het verbeteren van de bereikbaarheid op de korte termijn en dat doen we met toekomstbestendige oplossingen. Daarbij zoeken we ook naar synergievoordelen met bijvoorbeeld natuur, vermindering van CO2-uitstoot en veranderende vervoersbehoefte (zelfrijdende auto) in de toekomst. Er wordt sterk ingezet op de lobby in het kader van MIRT. De komende maanden wordt- in afstemming met de provincie, andere partijen en de raad door het college het bod uitgewerkt en aan de raad voorgelegd. Dit bod betreft de zogenaamde verstedelijkingsopgave van maximaal 200 hectare en betreft meer dan alleen woningbouw. Deze opgave kan breed worden gezien zowel naar aard als naar gebied. Daarbij kan onder meer worden gedacht aan infrastructuur, recreatie, bedrijventerreinen, woningbouw en natuur. Hierbij wordt rekening gehouden met het specifieke karakter van de Krimpenerwaard. Dit bod is vooral bedoeld voor de versterking van de kernen.
ER-DOEL
SMART-DOEL
INDICATOR
RESULTATEN & INSPANNINGEN
KOSTEN
23
Een betere bereikbaarheid en ontsluiting van de Krimpenerwaard.
In 2022 is de reistijd vanaf de gemeentegrens van de Krimpenerwaard gedurende de spits naar de aansluiting op de A20 en de A16 ten opzichte van 2017 met 10% afgenomen
Stand van zaken MIRT, verkenning verbetering Algracorridor. Stand van zaken weergegeven in de uitvoering van '10 puntenplan bereikbaarheid' Bron: Beleidsinhoudelijke toelichting Nulmeting: Geen - Kwalitatieve doelstelling -
In het 3e kwartaal van 2021 is gestart met de "2e zeef" van de verkenning naar de optimalisatie van de Algera-corridor. Na afronding van deze fase kan het "meest kansrijke alternatief" worden gekozen en start een volgende fase in de MIRT-verkenning.
-
In 2022 wordt het fietsplan opgesteld.
Geen additionele kosten
Beleidsspeerpunten
AMBITIE
17. Veiligheid Krimpenerwaard is een veilige gemeente. Wij zetten ons in om dat vooral zo te houden.
ER-DOEL
SMART-DOEL
INDICATOR
RESULTATEN & INSPANNINGEN
KOSTEN
24
Minder onveilige verkeerssituaties
In 2022 ervaren 50% van de inwoners zelden of nooit een onveilige verkeerssituatie in de buurt t.o.v. 42% in 2016
Percentage van de inwoners dat zelden of nooit onveilige verkeerssituaties in de buurt ervaart Bron: WSJG - Burgerpeiling Nulmeting: 2016 - 42% In 2022 starten we met de uitvoering van het actieplan verkeersveiligheid. In dekking van uitvoeringskosten is nog niet voorzien. Hier komen we bij de raad op terug .
Geen additionele kosten; deze worden meegenomen bij het raadsvoorstel hierover
Relatie met verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar paragraaf F. Verbonden Partijen en bijlage 1. Verbonden Partijen - Ingenieursbureau Krimpenerwaard (IBKW) - Veerdienst Schoonhoven Financieel overzicht
210 Verkeer en vervoer
Werkelijk
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
Meerjarenraming 2023
220 Parkeren
-68
-20
-20
-20
-20
-20
230 Recreatieve havens
-89
-88
-109
-109
-109
-109
240 Ec. havens en waterwegen
-110
-108
-86
-86
-86
-73
250 Openbaar vervoer
-316
-314
-403
-457
-456
-456
-10.394
-10.173
-9.996
-9.867
-9.906
-10.062
483
324
271
271
271
271
220 Parkeren
7
5
5
5
5
5
230 Recreatieve havens
2
2
2
2
2
2
240 Ec. havens en waterwegen
42
94
96
96
96
96
250 Openbaar vervoer
246
251
251
251
251
251
Totaal Baten
780
676
624
624
624
624
-9.614
-9.498
-9.373
-9.243
-9.282
-9.439
-
-385
-
-
-
-
Onttrekking aan reserves
257
825
424
215
183
168
Mutaties reserves
257
440
424
215
183
168
Geraamd resultaat
-9.357
-9.057
-8.949
-9.028
-9.100
-9.271
210 Verkeer en vervoer
Saldo van baten en lasten Storting in reserves
Bedragen x €1.000
-9.194
2025
-9.643
Totaal Lasten
-9.377
2024
-9.812
-9.234
-/- is nadeel/lasten
Voor een analyse van de verschillen tussen de jaarschijven 2022 en 2021 zie model 3 op blz. 109.
25
-9.404
3. Economie
Met dit programma stimuleert de gemeente het ondernemers- en vestigingsklimaat. In dit programma staan ook activiteiten gericht op het "op de kaart zetten" van de gemeente. Dit doen we samen met ondernemers, organisaties, provincie en andere gemeenten. In dit programma zijn middelen opgenomen voor de dienstverlening aan ondernemers, (samenwerkings-) projecten van arbeidsmarkt en onderwijs, de herstructurering van bedrijfslocaties, investeringen in winkelgebieden, het stimuleren van snel internet en de transitie naar een toekomstbestendige landbouw. Ontwikkelingen Het opleidingsniveau stijgt en daarmee zijn jongeren meer dan voorheen theoretischer opgeleid. Het tekort aan vakbekwaam personeel in onder andere de technische sector blijft groot en zal daarmee zelfs toenemen. Als positief punt valt te benoemen dat praktische kennis en -kunde een herwaardering doormaakt en dat vakmensen een steeds hogere (sociale) status krijgen. Een goede aansluiting tussen het onderwijs en de (lokale) arbeidsmarkt blijft daarbij een continue zorg.
26
Beleidsspeerpunten
AMBITIE
2.3 Behoefte aan vakbekwaam personeel Wij zetten samen met het bedrijfsleven en onderwijsinstellingen in op aansluiting van onderwijs op (lokale) arbeidsmarkt.
ER-DOEL
SMART-DOEL
INDICATOR
RESULTATEN & INSPANNINGEN
KOSTEN
27
Betere aansluiting van onderwijs op de behoefte van de (lokale) arbeidsmarkt
In 2022 zijn er in de maaksector ten opzichte van de landelijke trend 10% minder onvervulbare vacatures
Twee maal per jaar faciliteren wij een overleg tussen de maakindustrie en de onderwijsinstellingen. Bron: eigen data; Nulmeting: geen - kwalitatieve doelstelling De huidige projecten van het Leerwerkbedrijf worden in de regio Midden-Holland verder doorontwikkeld en de regionale samenwerking versterkt. We houden onze faciliterende rol in stand bij het verbeteren en versterken van de aansluiting onderwijs - arbeidsmarkt
Geen additionele kosten
Beleidsspeerpunten
AMBITIE
3.1 Datagedreven samenleving, snel internet Wij gaan voor snel internet voor inwoners en bedrijven, minimaal 100 Mbit/s. Wij gaan voor een 8 qua tevredenheid van onze inwoners over de (digitale) dienstverlening. Gebruikersvriendelijkheid is daarbij een belangrijk uitgangspunt.
ER-DOEL
SMART-DOEL
INDICATOR
RESULTATEN & INSPANNINGEN
KOSTEN
28
Betere beschikbaarheid van snel internet in 2021 voor buitengebied én kernen
In 2022 heeft 100 % van de adressen de keuze om aan te sluiten op een netwerk dat toegang biedt tot 100 Mbit/s
Percentage adressen dat de keuze heeft om aangesloten te worden op een netwerk dat toegang biedt tot 100 Mbit/s Bron: Monitor vaste internetverbindingen Ministerie van Economische Zaken en Klimaat Nulmeting: Geen De gemeente faciliteert en de markt realiseert de uitvoering.
Geen additionele kosten
Beleidsspeerpunten
AMBITIE
9. Economie en recreatie Wij zetten samen met de ondernemers in op het behoud van een vitale economie en op een verbetering van het ondernemingsklimaat (panorama). Hierbij denken we aan het samen optrekken met ondernemers om leegstand van winkels en bedrijfspanden tegen te gaan, uitbreiding van bedrijven mogelijk te maken, samen met de retailers de retailvisie nader uit te werken en adaptieve landbouw te stimuleren. Ook willen wij de recreatieve sector uitbreiden. Wij stimuleren en omarmen nieuwe initiatieven, mits e.e.a. landschappelijk goed kan worden ingepast.
ER-DOEL
SMART-DOEL
INDICATOR
RESULTATEN & INSPANNINGEN
KOSTEN
29
Meer aandacht voor versterken ondernemersklimaat door o.a. sneller schakelen t.a.v. ondernemersinitiatieven en faciliteren samenwerking tussen ondernemers
Meer recreanten en toeristen aantrekken om de inkomsten uit recreatie en toerisme te vergroten
-
In 2022 is de economische toegevoegde waarde van de sector R&T ten opzichte van 2017 met 15% toegenomen
Bron: Beleidsinhoudelijke toelichting Nulmeting: Geen - Kwalitatieve doelstelling Resultaat van de te houden Ondernemerspeiling
Inkomsten uit toeristenbelasting (exclusief tariefsverhoging) Bron: Jaarrekening Nulmeting: 2017 – & 176.000
In 2022 wordt het gewerkt aan het versterken van het ondernemersklimaat met aandacht voor ondernemers-initiatieven, faciliteren van samenwerking en versterken van compacte en vitale winkelgebieden.
Inspanning om recreatie en toerisme te versterken o.a. door middel van goede gebiedspromotie door Schoonhoven Partners en Krimpenerwaard Partners.
Geen additionele kosten
Geen additionele kosten
Relatie met verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar paragraaf F. Verbonden Partijen en bijlage 1. Verbonden Partijen - N.v.t. Financieel overzicht In onderstaand overzicht zijn de totale financiën van dit programma weergegeven. De hiervoor gepresenteerde beleidsspeerpunten zijn hier onderdeel van.
Werkelijk
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
Meerjarenraming 2023
2024
2025
310 Economische ontwikkeling
-534
-592
-666
-616
-616
-616
320 Fysieke bedrijsinfrastructuur
-47
-83
-82
-82
-82
-82
330 Bedrijfsloket en bedrijfsregeling.
-156
-57
-139
-39
-39
-39
340 Economische promotie
-1.165
-870
-730
-457
-441
-441
Totaal Lasten
-1.902
-1.602
-1.617
-1.194
-1.178
-1.178
310 Economische ontwikkeling
27
-
-
-
-
-
320 Fysieke bedrijsinfrastructuur
161
162
160
160
160
160
330 Bedrijfsloket en bedrijfsregeling.
791
559
577
280
264
264
Totaal Baten
979
722
737
440
424
424
Saldo van baten en lasten
-923
-880
-880
-754
-754
-754
Storting in reserves
-306
-25
-114
-
-
-
Onttrekking aan reserves
640
226
264
-
-
-
Mutaties reserves
334
201
150
-
-
-
Geraamd resultaat
-590
-680
-730
-754
-754
-754
Bedragen x €1.000
-/- is nadeel/lasten
Voor een analyse van de verschillen tussen de jaarschijven 2022 en 2021 zie model 3 op blz. 109.
30
4. Onderwijs
In dit programma legt de gemeente Krimpenerwaard de basis voor het beleid om kinderen en jongeren gezond en veilig te laten (op)groeien in een stimulerende omgeving, zodat zij hun talenten kunnen ontwikkelen en volwaardig aan de samenleving kunnen deelnemen. De gemeente is verantwoordelijk voor de voor- en vroegschoolse educatie, openbaar basisonderwijs, onderwijshuisvesting, onderwijsbeleid, waaronder ook de afstemming van het passend onderwijs, en leerlingvoorzieningen. In dit programma zijn de middelen opgenomen voor het uitvoeren van openbaar onderwijs, onderwijshuisvesting, onderwijsbeleid en leerlingzaken. Ontwikkelingen Vanuit het Rijk wordt het Nationaal Plan onderwijs na corona ingezet. Gemeenten krijgen extra geld om in samenwerking met scholen, kinderopvang, (jeugdgezondheids)zorg, bibliotheken en andere partijen activiteiten aan te bieden om de vaardigheden van leerlingen op cognitief, uitvoerend, sociaal en emotioneel vlak aanvullend te stimuleren. Hiervoor is een bedrag van € 936.000 beschikbaar gesteld voor de periode 2021-2023. De raad is geïnformeerd met een raadsinformatiebrief over de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP). Met actualisatie van het IHP wordt gestart in 2021. Voor het verwerken van cijfers in de meerjarenbegroting 2023-2026 wordt gebruik gemaakt van het te actualiseren IHP.
31
Beleidsspeerpunten
AMBITIE
1.2 Bredere oriëntatie op voorzieningen dan de kern Wij streven naar behoud van de bestaande voorzieningen op basis van realisme en maatschappelijke meerwaarde. Wij zetten in op de toegankelijkheid van voorzieningen. Voorzieningen in de kern, elders in de gemeente en buiten de gemeentegrenzen. Dat betekent dat niet overal alles beschikbaar hoeft te zijn. Wij waarderen hierbij de identiteit van de kernen en van de gemeente. ER-DOEL
SMART-DOEL
INDICATOR
RESULTATEN & INSPANNINGEN
Meer gezonde en duurzame onderwijshuisvesting
Uitvoering Integraal Huisvestingsplan (IHP)
Stand van zaken uitvoering IHP Bron: Beleidsinhoudelijke toelichting Nulmeting: Geen - Kwalitatieve doelstelling Na het raadsbesluit van 1 juni 2021 is uitvoering van de onderwijsprojecten hervat. Er wordt een reserve IHP ingesteld om de middelen beschikbaar te houden voor dekking van toekomstige lasten. In 2022 wordt, in verschillende fasen, gewerkt aan: Schoonhovens College, Kiezel&Kei, De Ark, De Kromme Draai en De Krullevaar.
KOSTEN
32
& 50.000 incidenteel
Relatie verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar paragraaf F. Verbonden Partijen en bijlage 1. Verbonden Partijen - Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden (RDOG) Financieel overzicht In onderstaand overzicht zijn de totale financiën van dit programma weergegeven. De hiervoor gepresenteerde beleidsspeerpunten zijn hier onderdeel van.
Werkelijk
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
Meerjarenraming 2023
2024
2025
Lasten 410 Openbaar basisonderwijs
-358
-479
-450
-450
-450
-450
420 Onderwijshuisvesting
-2.272
-2.210
-2.121
-2.094
-2.085
-2.459
430 Onderwijsbel. en leerlingzaken
-3.768
-3.682
-4.043
-3.847
-3.574
-3.574
Totaal Lasten
-6.399
-6.371
-6.614
-6.391
-6.108
-6.483
420 Onderwijshuisvesting
12
-19
14
14
14
14
430 Onderwijsbel. en leerlingzaken
976
929
1.200
1.005
732
732
Totaal Baten
988
910
1.214
1.019
746
746
-5.411
-5.461
-5.400
-5.372
-5.362
-5.736
-
-
-
-525
-592
-122
Onttrekking aan reserves
530
431
296
244
243
194
Mutaties reserves
530
431
296
-281
-349
73
Geraamd resultaat
-4.881
-5.029
-5.104
-5.653
-5.711
-5.664
Baten
Saldo van baten en lasten Storting in reserves
Bedragen x €1.000
-/- is nadeel/lasten
Voor een analyse van de verschillen tussen de jaarschijven 2022 en 2021 zie model 3 op blz. 109.
33
5. Sport, cultuur en recreatie
Met dit programma stimuleert de gemeente het culturele en sportieve klimaat. Dit draagt bij aan de goede gezondheid, talentontwikkeling en participatie van inwoners. Ook draagt het bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat in de gemeente. In dit programma zijn de middelen opgenomen voor de taakvelden Sportbeleid en activering, Sportaccommodaties, Culturele presentatie, -productie en -participatie, Musea Cultureel erfgoed, Media (waaronder het bibliotheekwerk), Openbaar groen en (openlucht) recreatie. Ontwikkelingen 2022 Ook in 2022 zullen effecten van COVID-19 mogelijk merkbaar zijn voor de sport- en culturele sector. Dit heeft vanzelfsprekend ook effect op ons gemeentelijk beleid en onze inspanningen. Welke dat exact zullen zijn, is nu nog niet in te schatten.
34
Beleidsspeerpunten
AMBITIE
1.2 Bredere oriëntatie op voorzieningen dan de kern Wij streven naar behoud van de bestaande voorzieningen op basis van realisme en maatschappelijke meerwaarde. Wij zetten in op de toegankelijkheid van voorzieningen. Voorzieningen in de kern, elders in de gemeente en buiten de gemeentegrenzen. Dat betekent dat niet overal alles beschikbaar hoeft te zijn. Wij waarderen hierbij de identiteit van de kernen en van de gemeente.
ER-DOEL
SMART-DOEL
INDICATOR
RESULTATEN & INSPANNINGEN
KOSTEN
35
Optimalere balans van het sociaal-maatschappelijk voorzieningenniveau op draagvlak, draagkracht, behoefte en betaalbaarheid
-
Dit wordt meegenomen bij het opstellen beleid maatschappelijke voorzieningen en uitvoeren sportaccommodatieplan (2020) In 2022 worden de nota vastgoedbeleid en de sportaccommodatienota, alsmede het afwegingskader maatschappelijke voorzieningen (verder) geïmplementeerd.
Geen additionele kosten
Beleidsspeerpunten
AMBITIE
14. Culturele vorming Wij zetten in op meer aandacht voor de culturele vorming van iedereen en vooral van de jeugd. Kunst- en cultuurbeleid is daarbij van belang. Voor de zomer 2019 wordt het cultuurbeleid ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Vervolgens wordt de uitvoering voortvarend opgepakt.
ER-DOEL
SMART-DOEL
INDICATOR
RESULTATEN & INSPANNINGEN
KOSTEN
36
Meer deelname aan culturele activiteiten en meer aandacht voor de gemeentelijke kunstwerken in de buitenruimte
In 2024 nemen 75% van de basisscholen en 15 culturele instellingen deel aan het aanbod van het regionale programma Cultuureducatie met Kwaliteit. In 2024 is er een sterk en verbindend cultureel netwerk waarin culturele partners met elkaar samenwerken. In 2024 is de eigen identiteit per kern zichtbaar door middel van de bestaande binnen- en buitenkunst. Eind 2022 is het cultureel aanbod ontsloten via de website ‘In de Krimpenerwaard’. Inkomsten toeristenbelasting, aantal overnachtingen, aantal museumbezoekers, binnen- en buitenkunst geeft verbeelding aan de herkenbaarheid van de kernen