3. Beleidsplan Zilver van Betekenis 2025-2028 12-12-2023_def coll 20240130

-

Historische verhalen uit de collectie tot leven brengen middels een podcast op Spotify of ander streaming platform. Mogelijk in samenwerking met Omroep West voor een bereik in heel Zuid-Holland.

Nederlands Zilvermuseum Beleidsplan 2025-2028

30

-

-

-

-

b. Meer diversiteit in het publiek Door middel van participatieprojecten en samenwerking met lokale organisaties willen we inzetten op het bereiken van andere doelgroepen. Om dit te doen moeten er focusgroepen georganiseerd worden met de doelgroep om te weten hoe we hen het best kunnen bereiken en waaraan zij behoefte hebben. c. Kunstliefhebbers en verzamelaars Kunstliefhebbers moeten we koesteren, verzamelaars helemaal. Naast goed relatiebeheer is het ook belangrijk te investeren in nieuwe verzamelaars en liefhebbers, dit stimuleert ook de markt. Daarvoor denken we aan: Webinars en een Youtube en/of Podcastserie waarin tips door experts worden gedeeld over het verzamelen van zilver. Een Young Silver Collectors Club oprichten met speciale events. Dit sluit ook goed aan bij de tentoonstelling van verzamelaars. d. Naast Primair Onderwijs ook meer op het Voortgezet Onderwijs in de Krimpenerwaard en Gouda richten Om grotere bekendheid bij scholen te creëren willen we meer adverteren in onderwijsmedia zoals Prima Onderwijs, Kader Primair etc. Inhoudelijk verder: Zie het educatiebeleidsplan e. Internationale toerisme stimuleren (Dit heeft door corona even minder aandacht gekregen) Europa: Duitsland, België, Italië, Frankrijk, Verenigd Koninkrijk Verkennen van mogelijkheden voor Amerikaans of Aziatische Europa reizigers (denk bijvoorbeeld aan de Bike & Boat).

Samenwerking met promotiepartijen Er zijn veel argumenten voor zowel gemeente, promotiepartijen als het museum om sterk in te blijven zetten op het trekken van (internationale) toeristen. Winkeliers, horeca en toerisme in Schoonhoven en de Krimpenerwaard varen immers wel bij een levendige plek. We zoeken daarom ook regelmatig de samenwerking op met de promotiepartijen: Groene Hart, Promotie Krimpenerwaard en Zilverstad Marketing. In de visie van het museum moet succes te bereiken zijn met een doortastende strategie gericht op: - de centrale ligging van de Gemeente tussen Rotterdam en Utrecht - de verbinding met het Werelderfgoed Kinderdijk - de verbinding met de Kaasvallei - de verbinding met het Groene Hart - de verbinding met de recreatie op de Lek - de connectie met de Oude Hollandse Waterlinie en met andere historische Hollandse steden, zoals Gouda en Oudewater. Het museum wil in samenspraak en samenwerking met gemeente Krimpenerwaard, Groene Hart (promotie/VVV) Zilverstad Marketing en Promotie Krimpenerwaard komen tot nieuwe impulsen. Bijvoorbeeld in de vorm van een adviesgroep van experts van buiten die éénmaal in het kwartaal bij elkaar komt om onze gezamenlijke toeristische ambities in de Krimpenerwaard van nieuwe inspiratie te voorzien.

Dat kunnen bijvoorbeeld beleidsmedewerkers toerisme uit andere, grotere, gemeenten zijn of vertegenwoordigers van de horeca en toeristensector uit grotere steden zijn.

Nederlands Zilvermuseum Beleidsplan 2025-2028

31

Internationale toerisme, aansluiten bij NBTC ’Perspectief 2030’ Ook liggen er unieke kansen om in 2024 aan te haken bij het door het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen gemaakte plan ‘Perspectief 2030’. De focus ligt daarbij op een betere spreiding van toeristen over het land. Het museum kan hierin een voortrekkersrol vervullen door bijvoorbeeld samenwerkingen aan te gaan met grotere musea om hun collectie in het Zilvermuseum te tonen. Denk aan Booijmans bij de Buren, of Match van het Rijksmuseum (zie ook programmering). Daarbij komt dat Schoonhoven nog een ongeschonden mooi Nederlands stadje is, dat zeker in de smaak zal vallen bij buitenlandse toeristen met de vestingmuren, het water en de prachtige gevels aan de gracht. Schoonhoven kan enorm kan profiteren van een toeristische impuls, zowel het museum als de horeca, smeden en winkeliers. Stel je een prachtig Hollands stadje voor, vol kunst en bedrijvigheid. Wie wil dat nu niet zien? Samen met het mooie achterland van de Krimpenerwaard waar men heerlijk kan fietsen, wandelen, varen, eten en ontspannen biedt dit een enorme kans om meer toeristen te trekken. Voldoende overnachtingslocaties en goede bereikbaarheid met bussen en parkeerplaatsen voor bussen zijn dan essentieel.

In een artikel in “Binnenlands Beleid” van de Nederlandse Gemeenten wordt wederom bevestigd dat een museum de investering tot wel 6-8 maal oplevert in andere bestedingen in de omgeving. Volgend het onderzoek van LawsonLuiten (in opdracht van de Gemeente Krimpenerwaard) is dit maar liefst 8-15 maal de entreeprijs (rapport 18-5-2018, p12.) Niet alleen kwantiteit, ook vooral kwaliteit Als museum streven we naar een optimale bezoekbeleving. Daarom doen we continu onderzoek onder bezoekers. Bijvoorbeeld middels het internationale Sentomus onderzoek, maar ook via het monitoren van Google Reviews, Social Listening en gewoon het klassieke gastenboek. Extra inkomsten Verder is er aandacht voor verhuringen voor groepen, winkelverkoop, activiteiten en evenementen om inkomsten te genereren. We monitoren de ‘customer journey’ en voeren verbetering door waar nodig. 9.4 Lokale worteling Het Zilvermuseum is de belangrijkste culturele organisatie van Schoonhoven en onlosmakelijk verbonden met de stad. De Zilverstad wordt vandaag de dag gedragen door drie belangrijke partijen; - De Vakschool die al bijna 130 jaar in de stad gevestigd is en waar nagenoeg alle smeden van Nederland hun opleiding hebben genoten; - het Gilde St.

Eloy waarin de goud- en zilversmeden verenigd zijn met een historie die teruggaat tot de middeleeuwen en - het Nederlands Zilvermuseum, dat bijna 50 jaar onderdeel uitmaakt van de stad. 9.5

Jubileum 400 jaar Zilverstad en 50 jaar Zilvermuseum in Schoonhoven

400 jaar Zilverstad in 2028, een feestjaar voor heel de Krimpenerwaard De Zilverstad kent een rijke geschiedenis en het ambacht van de zilversmid is cultureel, immaterieel erfgoed. Wie Schoonhoven zegt, zegt zilver en wie zilver zegt, zegt Zilvermuseum. Dat krijgt dan ook aandacht in het communicatiebeleid en de samenwerking. In 2028 bestaat de Zilverstad 400 jaar volgens de Historische Vereniging Schoonhoven, dat feest moet natuurlijk een zilveren randje krijgen voor alle inwoners! Daarvoor is een samenwerking belangrijk met de promotie partijen en dragers van ‘zilver’; de Vakschool, het Gilde, het museum en natuurlijk de Nederlands Zilvermuseum Beleidsplan 2025-2028

32

historisch vereniging en de Gemeente Krimpenerwaard. Denk aan hoe Gouda 750 jaar vierde; het trok veel bezoekers aan en was door het hele land zichtbaar. Jubileum 50 jaar in de Zilverstad in 2028 In 2028 is het Zilvermuseum 50 jaar in Schoonhoven gevestigd. Al in de jaren dertig van de vorige eeuw leefde er een wens vanuit de toenmalige nijverheidsvereniging (tegenwoordige Gilde St. Eloy) voor een eigen Zilvermuseum in de Zilverstad. Destijds bestond de raad nog uit veel smeden, die de visie bepaalden. Hoe mooi is het dat in 2028 gevierd kan worden dat het museum er 50 jaar is? We denken aan een huisstijl met feestmarkering, jubileumwebsite en activiteiten. Maar bijvoorbeeld ook een theatershow langs alle scholen in de Krimpenerwaard met een lespakket over de geschiedenis van het zilversmeden en de Zilverstad. Zo leren zij op een leuke manier over cultureel erfgoed in hun directe omgeving. Daarmee wordt de verbondenheid met de kernen in de Krimpenerwaard versterkt.

Nederlands Zilvermuseum Beleidsplan 2025-2028

33

10 EDUCATIE

Het Zilvermuseum is van betekenis voor het cultuuraanbod in de regio waar wij dankbaar gebruik van maken. In het Zilvermuseum maken onze leerlingen kennis met het ambacht, de streekgeschiedenis en kunst. De zilverwerkplaats is daarbij favoriet! We hebben het Zilvermuseum vorig jaar bezocht en de leerlingen waren erg enthousiast. De verbinding met techniek op school is erg groot.

Dennis van Duin, Directeur CBS Morgenster, Haastrecht Nederlands Zilvermuseum Beleidsplan 2025-2028

34

Cultuur(educatie) werkt verrijkend. Het verruimt de blik, stimuleert creativiteit, biedt ontspanning en helpt bij het verkrijgen van historisch besef. Ook zijn jonge mensen de bezoekers, verzamelaars, smeden en museummedewerkers van de toekomst. Landelijk wordt het belang van cultuuronderwijs erkend door OC&W en regionaal door de Gemeente Krimpenerwaard. Samen Cultuur maken Ook internationaal is er veel aandacht voor de rol van erfgoed en de samenleving. In 2005 publiceerde de Raad van Europa het verdrag ‘De waarde van cultureel erfgoed voor de samenleving’, kortweg het Verdrag van Faro. Genoemd naar de plaats in Portugal waar het tot stand kwam. De mens staat in het verdrag centraal en de benadering is niet alleen expertgedreven. Het is immers de mens die betekenis aan het erfgoed geeft. Iedereen heeft daar recht op en dus is het belangrijk dat iedereen die dat wil, niet alleen toegang heeft tot erfgoed, maar ook kan meebepalen wat erfgoed is en hoe ermee wordt omgegaan. Juist cultureel erfgoed rechtvaardigt de grootst mogelijke democratische participatie. Steeds meer initiatieven in de museumwereld zijn gericht op ‘samen cultuur maken.’ Dit neemt het Zilvermuseum ook mee in de ontwikkeling van nieuw beleid.

Culturele kruisbestuiving In de vorige beleidsperiode (2020-2024) heeft het Nederlands Zilvermuseum ondanks corona veel verschillende doelgroepen bereikt met educatieve activiteiten van het al bestaande aanbod en nieuwe werkvormen ontwikkeld en toegepast. Zo was er een lessenserie in samenwerking met een Verhalenverteller bij de expositie Lot uit de Loterij.

Zie bijlage: lijst van samenwerkingsverbanden en gezamenlijke projecten

Nieuw beleid In 2023 is het educatiebeleid tegen het licht gehouden om een plan te maken voor 2025-2028. Het museum ziet mogelijkheden voor kwantitatieve en kwalitatieve groei. Meer scholen bedienen vraagt ook om meer inspanning. Om de ambitieuze plannen te kunnen realiseren is het noodzakelijk om een educatief medewerker aan de slag te laten gaan om een impuls te geven aan de educatie en de relaties met de onderwijsinstellingen. Omdat het museum daar nog financiële middelen voor moet werven, is een 3-fasenplan opgesteld. Wat als we zo doorgaan als we nu doen, wat zijn de mogelijkheden als we meer middelen ter beschikking hebben en wat is het ideaal plaatje? De nieuwe CMK-regeling 2025-2028 die op 1 dec 2023 opent biedt hopelijk de mogelijkheid om dit in samenwerking met de gemeente aan te vliegen. Educatieve missie Kennis over zilver delen in een bredere maatschappelijke context ziet het museum als een belangrijke taak. Daarmee groeit de groep zilver liefhebbers en kopers, ontdekken jonge mensen de waarde van zilver en het vakmanschap, ontstaat er innovatie in het vak en nieuwe zilverkunst en stimuleren we de interesse van kunsthistorici waardoor onderzoek gedaan wordt en nieuwe verhalen aan het licht komen. Dit doel kan alleen bereikt worden als iemand zijn/haar persoonlijke verbinding met zilver ontdekt en de betekenis van zilver in de maatschappij inziet.

Aangezien er geen ander museum in Nederland zilver als specialiteit heeft, kan het museum hierin uitblinken. Educatieve activiteiten Onze missie vertalen we door naar de volgende doelen in onze educatieve activiteiten. Daarbij streven we er altijd vraag en aanbod af op de behoefte van de doelgroep; Bij een educatief bezoek aan het Nederlands Zilvermuseum; ontdek je de materiële en immateriële waarde van zilver(smeden); neemt de zintuiglijke beleving van zilver een belangrijke plaats in. In de zilverwerkplaats kan altijd het ambacht van de zilversmid ervaren worden; Nederlands Zilvermuseum Beleidsplan 2025-2028

35

-

is er sprake van een verbinding naar hedendaagse en maatschappelijk relevante thema’s, zoals gebruikszilver bij eetrituelen, zilver dat gerelateerd is aan burgerschap richting democratie, macht & inspraak, zilver in relatie tot geboorte & sterfte, religie; ontstaat het besef dat zilver niet alleen van toen is, maar ook moderne, innovatieve toepassingen kent en een duurzaam materiaal is dat gerecycled wordt; sluiten onderwerpen aan bij het dagelijks leven, zodat zij herkenbaar en toegankelijk zijn; worden verbindingen tussen heden, verleden en toekomst in beeld gebracht; komen vaardigheden als creativiteit, oplossingsgericht denken, kritisch leren kijken, luisteren en meningsvorming terug en sluit daarbij aan op de Sustainable Development Goals van de United Nations; verbreden we de blik richting andere kunstvormen; is de link met de regionale geschiedenis van Schoonhoven als Zilverstad van Nederland beleefbaar.

Doelgroepen Binnen het educatieplan onderscheiden we de volgende doelgroepen: - Primair Onderwijs - Voortgezet Onderwijs - MBO/ HBO/WO - Gezinnen - Volwassenen & internationaal - Diversiteit & inclusie o Mensen met fysieke/mentale uitdagingen & toegankelijkheid o Nieuwe Nederlanders Per doelgroep gaat het educatieplan in op de huidige stand van zaken, behoefte van de doelgroep, mogelijk bereik, de kansen en welke richting we op willen en wat daarvoor nodig is. Het tempo van de ontwikkelingen is sterk afhankelijk van de beschikbare inzet van personeel & middelen. Een belangrijke verandering is aandacht voor het ontwikkelen van het aanbod en de samenwerking met het Krimpenerwaardse Voortgezet Onderwijs en aandacht voor diversiteit & inclusie: toegankelijkheid en participatie voor groepen waar dat niet vanzelfsprekend voor is. Middelen Het bereiken van doelstellingen is afhankelijk van personeel & middelen. Streven is om in 2028 elke week een schoolgroep op bezoek te hebben. Na afloop ligt er in 2028 een goed aanbod en zullen de relaties terugkerende bezoeken gaan opleveren. Nodig: een educatief medewerker voor 3-4 dagen in de week. Anders blijft de inspanning zoals het nu is. Als stip op de horizon spreekt het museum de ambitie uit dat uiteindelijk ieder kind in de gemeente Krimpenerwaard tenminste één keer in zijn schoolloopbaan het museum bezoekt.

Dit sluit aan bij de intensivering van het aantal (lokale) bezoekers.

Nederlands Zilvermuseum Beleidsplan 2025-2028

36

11 ORGANISATIE

Team 2023

Als kunst en cultuur student heeft het Nederlands Zilvermuseum tijdens mijn stage enorm bijgedragen aan mijn ontwikkeling binnen de sector. Het bood de ideale leeromgeving met voldoende flexibiliteit waarin zowel mijn creatieve vaardigheden als theoretische kennis van pas kwamen.

Danika Halley, stagiair & master student Arts and Heritage: Policy, Management and Education universiteit Maastricht Nederlands Zilvermuseum Beleidsplan 2025-2028

37

Personeel Het Zilvermuseum kent een zeer bescheiden kern-formatie van 4.1 FTE. Die voorziet in een directeur (1,0), een facility manager (0,8), een conservator (0,8 FTE) en een marketing coördinator/ fondsenwerver (0,6 FTE+ 0,2 FTE), en een floormanager (0,7FTE) Daarnaast zijn er vast drie suppoosten aan het museum verbonden, een baliemedewerker en de wens om een educatiemedewerker aan te stellen. Vooral in de drukkere periodes worden studenten ingehuurd om de balie te versterken, of te helpen bij het vullen van social media met een continue stroom van berichten. Vrijwilligers Rond 70 vrijwilligers zijn actief in de volgende werkgroepen: registratie, archief, bewaking, bibliotheek, boekhouding, computer, evenementen, fotografie, gastvrouwen, kassa/balie, kinderfeestjes, museumwinkel, p.r., projecten, rondleidingen, technische zaken, tentoonstellingsopbouw, website, workshops, zilverlounge en zilververzorging. Het werven, aansturen en vasthouden van vrijwilligers is een verantwoordelijke en veeleisende functie op zichzelf, die door demografische ontwikkelingen nog in belang zal toenemen. Regeldruk Verdergaande regulering van het museale werkveld zet een voortdurende druk op het personeel, en de verwachting is dat de regeldruk in de komende jaren alleen maar zal toenemen.

Wij willen behoren tot de toonaangevende Nationale musea, en dit houdt in dat wij ook in de eigen organisatie en verschillende beleidsterreinen zullen moeten investeren. De kwaliteit en betrokkenheid van de vaste medewerkers en vrijwilligers is groot. Zonder hen zou het museum niet bestaan. Ook al niet vanwege het netwerk en het maatschappelijke draagvlak dat zo’n grote groep van enthousiaste vrijwilligers met zich meebrengt. De vaste medewerkers zijn verantwoordelijk voor een breed scala aan activiteiten, van het samenstellen van de tentoonstellingen tot het uitvoeren van de educatieve programma’s. Ook nemen zij het beheer van de collectie en verzamelen van nieuwe werken op zich. 11.1 Kwaliteitsbewaking Kwaliteitsbewaking is bij musea een doorlopende prioriteit. Hoe hou je de kwaliteit van de collectie hoog? Hoe zorg je ervoor dat de kwaliteit van de tentoonstellingen altijd op een goed niveau zijn? Hoe bereik je een hoge kwaliteit in bijvoorbeeld de educatieve programma’s? Door het beperkt aantal beschikbare krachten is het voor het museum veelal een uitdaging om af en toe afstand te nemen van de dagelijkse werkzaamheden voor zelfreflectie en evaluatie. Belangrijke input voor kwaliteitsbewaking komt uit het regelmatig (liefst doorlopend) monitoren van bezoekerservaringen, zeker bij de educatieve programma’s.

Die monitoring kan heel goed in de vorm van gesprekken en bijeenkomsten met externe experts en peer-review. Op abstracter niveau zijn de gegevens uit onderlinge vergelijking (benchmark) met collegamusea waardevol. ‘Museana’ (landelijke museale databank) is hierbij de standaard. Doordat deze databank jaarlijks wordt bijgesteld geeft dit voortschrijdend inzicht in de cijfers en prestaties van ons eigen museum afgezet tegen vergelijkbare musea. Kritische evaluatie van alle museale functies heeft onze voortdurende zorg, ook via vakverenigingen als Nederlandse Museum Vereniging, Cultuur en Ondernemen en de Nederlandse Vereniging voor Toezichthouders in de Cultuur. 11.2 Code Diversiteit & Inclusie In 2021 heeft het Zilvermuseum als een van de veertig deelnemende Nederlandse musea meegedaan aan het landelijke programma Musea Bekennen Kleur, waarin de organisatie op Nederlands Zilvermuseum Beleidsplan 2025-2028

38

gebied van personeel, presentatie, publiek, promotie en partners bewust heeft gekeken naar wat al goed is en wat beter kan. Naar aanleiding daarvan zijn verschillende ontwikkelingen in gang gezet, daar waar het past bij de organisatie, omgeving, de omvang het museum en het budget. Divers Personeelsbeleid De directie voert een bewust divers personeelsbeleid waarin aandacht is voor een goede afspiegeling van de maatschappij. Zo is er aandacht voor het aannemen van mensen met diverse achtergrond en leeftijd (van 15 tot 74 jaar) en geslacht. Relevante kennis en ervaring zijn belangrijk maar de bereidheid om de kennis en ervaring op te doen des te meer. Het Zilvermuseum biedt taalstages en ervaringsplaatsen voor mensen met achterstand tot de arbeidsmarkt. Het museum werkt daarvoor samen met de afdeling Sociaal Domein van de Gemeente Krimpenerwaard en andere welzijnsorganisaties. Ook biedt het museum een veilige en zinvolle plek voor 70 vrijwilligers, van technici, fotografen en baliemedewerkers tot collectiebeheerders en archivarissen. Er is een vertrouwenspersoon aangesteld en protocol opgesteld door de directie en geaccordeerd door het bestuur. Publieke toegankelijkheid ook voor kwetsbare groepen We denken bewust na over welke doelgroepen we met welke exposities kunnen bereiken en op welke manier we verhalen vertellen en welke middelen we gebruiken om die te ontsluiten.

• Het museum is volledig rolstoeltoegankelijk. Een rolstoelbegeleider heeft gratis toegang. • Geregistreerde hulphonden hebben vrij toegang tot het Zilvermuseum • Er is een rondleiding voor visueel beperkten is beschikbaar. • Er wordt actief gekeken naar de toegankelijkheid van de website. Het museum volgt de nieuwe ontwikkelingen en mogelijkheden op dit gebied. • Middels teksten in het Nederlands (B1 niveau) en Engels zorgen we dat informatie zoveel mogelijk toegankelijk is. • Het museum werkt we samen met stichtingen voor vluchtelingen/nieuwkomers om hen toegang te geven tot het museum. • Het museum biedt de mogelijkheid van een prikkelarm museumbezoek. Promotie: inclusief taalgebruik We werken aan inclusief taal- en beeldgebruik in de communicatie met als onderlegger de handreiking ‘Waarden Voor Een Nieuwe’ Taal van de Code Diversiteit en Inclusie. Ook werken we aan toegankelijke teksten voor bijvoorbeeld laaggeletterden.

Presentaties vanuit divers perspectief • Bij het maken van het tentoonstellingsprogramma houden we zoveel mogelijk rekening met diverse doelgroepen qua fysieke toegankelijkheid. • We zijn ons bewust dat verhalen vanuit verschillende perspectieven verteld kunnen worden en dat het maatschappelijk beeld kan wijzigen. Dit nemen we mee in de teksten. Partners Recent is het beleid doorontwikkeld naar Partners en Publiek. Waar mogelijk gaan we samenwerkingen aan met relevante partners, zoals bijvoorbeeld het prikkelarme bezoek in samenwerking met PostCovidNL, samenwerking met Welzijnsorganisatie KernKracht en Gro-Up. Een paar voorbeelden van projecten afgelopen jaren: • Met hulp van een vrijwilliger op een werkervaringsplek bij het Zilvermuseum is een onderzoek gedaan naar de rol en positie van de gastarbeiders in de zilverfabrieken in Schoonhoven (2021). Nederlands Zilvermuseum Beleidsplan 2025-2028

39

•

•

Er is ook recent onderzoek gedaan naar de bijdrage van vrouwen op gebied van zilversmeden in Nederland, waar we ook een onderzoek stipendium van Vereniging Rembrandt voor toegekend hebben gekregen (2022). Middels een symposium en blijvende rondleiding in het museum is deze informatie toegankelijk voor een breed publiek. In 2023 vindt een onderzoek plaats naar de koloniale herkomst van objecten (gericht op Indonesië), dankzij een bijdrage van het Prins Bernard Cultuurfonds. Dit zal resulteren in een expositie en aanvulling van informatie in de database van de collectie.

11.3 Organisatorische uitdagingen Het team werkt hard om de ambities van het museum te kunnen vervullen. Dat doen ze niet alleen fysiek maar ook zeer succesvol op social media, waar het museum inmiddels duizenden volgers bedient. In de periode 2025-2028 verwachten wij een verdere toename van het gebruik van social media, en het belang hiervan voor ons museum. Ook de collectie moet verder digitaal toegankelijk worden gemaakt, met als groot voordeel dat wij beter vindbaar zullen zijn voor onze digitale bezoekers, en dat wij onze collectie on-line kunnen delen met andere musea. Een grote groep vrijwilligers is ons hierbij behulpzaam onder leiding van de conservator. Op het gebied van educatie is veel werk verricht in de periode 2020-2024, waardoor wij hopen te kunnen “oogsten” in de komende periode. Het ontwikkelen van attractieve lesprogramma’s op alle niveaus is één ding, maar in de uitvoering zit de grootste uitdaging, elke groep moet ontvangen en begeleid kunnen worden, dit kost enorm veel menskracht. Scholen hebben een beperkt budget voor de lessen en daardoor moeten wij de lespakketten onder de kostprijs aanbieden. Bovendien blijkt transport voor veel scholen een onhaalbare financiële horde. Hiervoor is extra steun nodig van fondsen of overheden. 11.4 Governance Code Cultuur Als organisatie zijn wij opgenomen in het Museumregister.

Wij toetsen structureel de vereisten van het register. Het Zilvermuseum onderschrijft de principes van de Code Cultural Governance en leeft deze na. Het voldoet daarmee aan een belangrijke eis van het register. Voor zover de aanbevelingen van de Code kunnen worden toegepast in het huidige bestuursmodel gebeurt dit in overeenstemming met de aard en omvang van het Zilvermuseum. Een verdere professionaliseringsslag heeft geleid tot een adequate invulling en aanvulling van alle strategische en operationele aspecten van het museum waardoor het museum als geheel veel effectiever opereert. Het Zilvermuseum heeft geen raad van toezicht. De ervaring leert dat voor musea van de omvang van het Zilvermuseum, het qua functiescheiding veel bewerkelijker en afstandelijker Raad van Toezicht model niet per se te prefereren valt boven het meer op samenwerking gerichte bestuursmodel.

Nederlands Zilvermuseum Beleidsplan 2025-2028

40

12 FONDSENWERVING

Mede dankzij de erfenis van mevrouw A.W.K. Antel de Felsögellér-Begeer(1918-2011) heeft er in 2014 een omvangrijke herinrichting plaats kunnen vinden van het museum. Zij was de dochter van zilverontwerper en fabrikant Carel Begeer. Voor haar huwelijk werkte zij in de winkel van Van Kempen en Begeer in Den Haag. Een deel van die winkel is te zien in het Zilvermuseum. Ze was altijd zeer betrokken bij het museum, de tentoonstellingszaal is nu naar haar vernoemd.

Nederlands Zilvermuseum Beleidsplan 2025-2028

41

Fondsenwerving is in toenemende mate belangrijk voor een museum. Het vraagt grote inspanning met onzekere uitkomst. Momenteel is er 0,2 FT voor beschikbaar. Voor de financiering van exposities, uitbreiding van de collectie of verbetering van bezoekbeleving is het wel essentieel. Investering in fondsenwerving is noodzakelijk; de kost gaat voor de baat! Vriendenkring van het Zilvermuseum Het museum heeft een goede relatie met zijn actieve Vriendenkring, verenigd in een eigen stichting met bestuur. De Vrienden dragen bij aan de aankoop van objecten, zoals afgelopen jaar de Treasure of New Life van Jan Matthesius. Verder verzorgen zij lezingen en activiteiten gerelateerd aan het smeden voor hun leden. De relatie met de Vrienden en verzamelaars vinden we erg belangrijk en is een speerpunt in ons beleid. Onderzoeksbeurzen Het museum werft actief fondsen voor onderzoeksbeurzen. Afgelopen jaren lukte dat driemaal succesvol; we ontvingen een stipendium van de Vereniging Rembrandt voor onderzoek naar vrouwen in de zilversmeedkunst, we verwierven het conservatorenstipendium van het Prins Bernard Cultuurfonds en kregen een bedrag toegekend van het Mondriaanfonds voor een Erfgoedstarter. Komende jaren willen we waar de kans zich voordoet weer een fonds verwerven om de positie van het museum te versterken.

Bijzondere en innovatieve projecten We zetten ons ook in voor innovatie in de sector en versterking van de regio. Zo hebben we samen met de jongerenwelzijnsorganisatie Gro-Up geld toegekend gekregen van het Fonds Cultuurparticipatie voor een project voor jongeren met mentale problemen na corona. Ook werken we samen met het Erfgoedhuis voor een project op gebied van taalonderwijs in in het museum in het kader van inburgering. Fondsen voor exposities Ook vragen we fondsen aan voor elke grote expositie. Aangezien de fondsen ontzettend veel aanvragen krijgen, is het soms moeilijk in te schatten hoeveel succes er geboekt kan worden. Dit blijft in elk geval een speerpunt in ons beleid. Vriendenloterij In 2023 hebben we voor het eerst een bijdrage ontvangen van de Vriendenloterij, ter ondersteuning van de expositie Lot uit de Loterij. Dit betekende dat mensen nu ook met de Vriendenloterij VIP-kaart het museum kunnen bezoeken. We mogen deze samenwerking in 2024 voortzetten, waarvoor we zeer dankbaar zijn. De VIP-kaart-bezoekers vormen een aanvulling op de museumkaarthouders, het is een heel andere, vaak nieuwe publieksgroep. Samenwerkingen als deze zijn een inspirerend voorbeeld voor de toekomst. Schenkingen Afgelopen jaar mochten het museum een aantal mooie schenkingen in de vorm van historische objecten in ontvangst nemen.

Dit is een doorlopend proces, waaraan middels relatiebeheer en exposities aandacht besteed wordt. Nalatenschappen Sinds 2023 maken wij deel uit van het landelijke platform ‘Nalaten aan Cultuur’. We willen komende jaren meer aandacht aan dit onderwerp geven middels informatiebijeenkomsten en relatiebeheer. Een complicerende factor bij het werven van nalatenschappen is dat je nooit zeker weet of en wanneer dit in de praktijk gerealiseerd wordt. Het museum beschikt over een ANBIstatus.

Nederlands Zilvermuseum Beleidsplan 2025-2028

42

13 FINANCIËN

Dwalend door de exposities voel ik mij geïnspireerd. De kunst van het zilver heeft, ook al zijn voorwerpen ouder, niets van zijn glans verloren. En het moderne zilver laat zien hoe een oud ambacht kan worden gebruikt om nieuwe technieken te introduceren. Een zilversmid aan het werk zien, is voor altijd een hoogtepunt van het bezoek. Het toont de levenskracht van het museum niet alleen in het verleden maar ook in de toekomst.

Franca van Winkel, Penningmeester Zilvermuseum Nederlands Zilvermuseum Beleidsplan 2025-2028

43

Huidige positie Het financieel en zakelijk beheer van het museum is op orde en na het besluit van de gemeenteraad op 26 mei 2020 over het financieel kader van het museum in de vorm van een meerjarige subsidie, is ook sprake van een gezonde financiële toekomst van het Zilvermuseum. In de loop van de planperiode werd echter tot ons aller verbijstering, de wereld geteisterd door het coronavirus. De consequenties van het tijdelijk sluiten van het museum, de verkregen coronasteun en de verwerking van het resterende negatieve exploitatiesaldo, heeft consequenties gehad die het bestuur van het museum heeft opgelost met een extra dotatie uit de reserves. Dit bleek na ampele overweging de enige mogelijkheid om de werkgelegenheid en de collectie te behouden. Nood breekt wet. De uit legaten gevormde bestemmingsreserve hebben een dergelijke donatie niet als hoofddoel maar het bestuur kon niet anders besluiten. In deze periode zijn extra investeringen gedaan tijdens de sluiting van het museum, deels op basis van eigen werkzaamheden, waarvoor het bestuur haar erkentelijkheid richting medewerkers en directie heeft uitgesproken. Deels ingegeven door duurzaamheidsoverwegingen, maar ook de sterk gestegen kosten van energie hebben hun weerslag gehad.

Financieel heeft het museum dus mede dankzij de zeer gewaardeerde gemeentelijke subsidie, de landelijke steunmaatregelen tijdens de verplichte sluiting en met een dik dankjewel naar erflaters, schenkers en donateurs haar financiële basis zeker gesteld. Mondiale ontwikkelingen Als gevolg van mondiale onrust, onzekerheid en dalende productiviteit na afloop van de corona periode hebben de inflatie en loonontwikkelingen een ongekende vlucht genomen. Deze situatie noopt ons om voorzichtig en prudent acteren. Uitgangspositie meerjarige planningsperiode Vooraleer te werken aan de periode 2025-2028 heeft het bestuur een planning gemaakt voor 2024, rekening houdende met de gebudgetteerde resultaten in de oorspronkelijke meerjarenbegroting zoals bekend bij de gemeente, de huidige inzichten tijdens en na Corona en het beleid voor 2024 waar het gaat om tentoonstellingen en educatie. Vervolgens is de periode 2025-2028 berekend, waarbij we rekening hebben gehouden met een verdere stijging van de personeelskosten als gevolg van overheidsmaatregelen en loon- en prijsinflatie. Kosten van tentoonstellingen De kosten van tentoonstellingen staan voortdurend onder druk, maar door de looptijden van de tentoonstellingen te verlengen ontstaat er ruimte voor een beter ‘rendement’ op de voor exposities noodzakelijke investeringen.

Entreeprijzen De entreeprijzen worden jaarlijks bepaald aan de hand van een benchmark met andere musea en instellingen in een cirkel rondom de Krimpenerwaard. Educatie (hoofdstuk 10) Educatie op alle niveaus is een belangrijke investering in de jeugd en in ons aller toekomst. Het uitgangspunt is om educatie laagdrempelig en toegankelijk aan te bieden. Wij brengen alleen de kosten van het verbruikte materiaal in beeld. De vele uren van het betrokken personeel worden niet vergoed door de onderwijsinstellingen. Toegang tot het museum is gratis tot en met 18 jaar. Een succesvol educatieprogramma houdt daarom in dat met elk schoolbezoek de kosten voor het museum oplopen. We willen graag dat museumeducatie toegankelijk en waardevol is Nederlands Zilvermuseum Beleidsplan 2025-2028

44

voor alle kinderen op school, om dat te realiseren willen we een educatief medewerker inzetten in de toekomst. Marketing en Communicatie (hoofdstuk 9) Een hedendaags museum kan niet zonder extra inspanningen op met name social media. De vluchtigheid van de nieuwe media brengt met zich mee dat er op dagelijks niveau gecommuniceerd moet worden om in beeld te blijven van de bezoekers. Om een verdere stijging van het bezoekersaantal van 32.000 in 2028 mogelijk te maken zullen er naast de huidige kanalen ook nog extra middelen moeten worden in gezet, denk hierbij bij voorbeeld aan Podcasts en korte films. Hierdoor verwachten wij een stijgende lijn in marketing en communicatie inspanningen en kosten. Fair Pay Daarnaast is het bestuur geconfronteerd met de ontwikkelingen rondom de Fair Practice Code en de Fair Pay Code. Fair Pay houdt in ons geval in dat de lopende salarissen en betalingen aan kunstenaars en smeden die aan tentoonstellingen werken voor het museum aan de Fair Pay Code moeten voldoen teneinde in de pas te lopen met het beloningspeil in vergelijkbare musea. Het wordt steeds duidelijker dat grote (overheids)fondsen zoals Mondriaanfonds, VSB Fonds, Fonds Cultuur Participatie Prins Bernard Cultuurfonds, en dergelijke Fair Pay-eisen stellen bij het verstrekken van subsidies. Diverse gemeentes zijn al zijn overgegaan tot het plussen van subsidies voor dit specifieke doel.

Alle Rijksmusea krijgen extra subsidie om Fair Pat toe te kunnen passen. Dit zet kleinere musea in een zeer lastige positie; zij kunnen geen marktconforme salarissen betalen, en lopen extra inkomsten vanuit fondsen mis. Helaas een ontwikkeling waar het Zilvermuseum geen invloed op heeft en ons bijna ‘overkomt’ met alle gevolgen van dien. Begroting 2025-2028 De voorziene begroting van 2025-2028 wordt in een separaat document gepresenteerd.

Nederlands Zilvermuseum Beleidsplan 2025-2028

45

14 BIJLAGEN

Een Zilverstad zonder Nederlands Zilvermuseum is voor mij ondenkbaar!

Paul de Vries, Meester Zilversmid in Schoonhoven

.

Nederlands Zilvermuseum Beleidsplan 2025-2028

46

1. 2. 3. 4.

Begroting Het Zilvermuseum in één oogopslag: feiten Lijst samenwerkingsverbanden Zilvermuseum Overzicht ter vergelijk: overheidssubsidies aan relevante musea

Nederlands Zilvermuseum Beleidsplan 2025-2028

47