211109 Notulen openbare raadsvergadering gemeente Krimpenerwaard 9 november 2021

Openbare raadsvergadering gemeente Krimpenerwaard Algemeen: Datum: Tijd: Locatie: Aanwezig: Voorzitter: Griffier: Leden:

Wethouders: Secretaris: Griffie:

9 november 2021 19.00 – 21.45 uur raadszaal Huis van de Stad in Gouda burgemeester R.S Cazemier mevrouw M-L. van Muijen CDA: mevrouw H.C. Bultman, de heer K. Larooij en de heer F.J.J. Mone ChristenUnie: de heer A.H. van Dorp, de heer C. Slob en de heer A. Tom D66: de heer J. van de Lagemaat Lokaal op 1: mevrouw G. Smit-Raggers, de heer P.H. Gabeler en de heer J.C. Hoftijzer Pro Krimpenerwaard: de heer A. Struijs PvdA: de heer C. van der Graaf en de heer A. Maat SGP: de heer J. Verburg, de heer D.C. Koelewijn, de heer M.C. Noordergraaf en de heer H.W. Wassink VGBK: de heer P. van der Hek, de heer Y. van Dortmont, de heer E. Mondriaan, de heer W. Pannekoek, de heer B. Schamper en de heer W.J. Schoof VVD: de heer G.P. Zuijderwijk, de heer M.J. Oudshoorn, mevrouw H. Vogel-Harberink en de heer R. van der Wilt de heer A. Bening, mevrouw R. Boere, mevrouw L. Sleeuwenhoek, de heer J. Vente en de heer L.A. de Wit de heer J. Hennip mevrouw L. Duijm

Afwezig (m.b.):

mevrouw A. van Buren-Van der Heiden, VGBK mevrouw P.C.M. Klomp-Lever, Pro Krimpenerwaard de heer J.M. van der Zwaart, D66 Afwezig (z.b.): mevrouw S.A.B. van Rooy, Dierbaar Krimpenerwaard _______________________________________________________________ 1. Welkom De voorzitter heet alle aanwezigen welkom. Gelet op de COVID-19 maatregelen vindt de raadsvergadering plaats in het Huis van de Stad in Gouda. De gemeenteraad is de gemeente Gouda daarvoor erkentelijk. 2. Opening De voorzitter opent de vergadering. Er zijn afmeldingen ontvangen van mevrouw Van Buren-van der Heiden, mevrouw Klomp-Lever en de heer Van der Zwaart. Er zijn bloemen en beterschapswensen gestuurd naar deze raadsleden. Mevrouw S.A.B. van Rooy is afwezig zonder kennisgeving. 3. Moment van stilte De voorzitter verzoekt de aanwezigen een korte stilte in acht te nemen, zodat eenieder zich op zijn of haar gewenste wijze kan voorbereiden op de vergadering.

pagina 1 van 30

4. Vaststellen van de agenda Op 30 augustus 2021 heeft het presidium het voornemen bevestigd geen algemene beschouwingen te houden. Het staat elke fractie vrij terug te blikken op de behandeling van de voorjaarsnota in de vergadering van juli 2021. De moties en amendementen betreffende de kadernota worden bij agendapunt 10 besproken. Hierbij is de afhandeling van de aangenomen moties opgenomen. Elke fractie heeft twintig minuten spreektijd. De moties zijn waar mogelijk vooraf en onderling uitgewisseld om de nodige afstemming te kunnen organiseren. De begrotingsbehandeling vindt plaats in maximaal twee termijnen. Het college wordt verzocht kort en bondig te antwoorden. De stemming vindt plaats via rode en groene briefjes die aan de raadsleden zijn uitgereikt. De gemeenteraad stelt de agenda ongewijzigd vast. 5. Bekrachtiging geheimhouding De gemeenteraad bekrachtigt de voorgestelde geheimhouding. 6. Spreekrecht burgers Er wordt geen gebruik gemaakt van het spreekrecht. 7. Akkoord op krediet AV-middelen De Drie Maenen De gemeenteraad stemt met algemene stemmen in met het raadsvoorstel. 8. IBOR 2, Integraal beleidsplan openbare ruimte 2021-2025 De voorzitter meldt dat het voorstel is besproken in de commissie SBBV. De D66-fractie heeft een amendement ingediend.

De heer Van de Lagemaat, D66, geeft aan het een uitstekend moment te vinden om de toegankelijkheidsdoelstelling van D66 uit het collegeprogramma te verankeren in het IBOR. Dit document bevat de richtlijnen voor het beheer van de openbare ruimte. De toegankelijkheid voor mensen met een beperking hoort daar zeker bij. De heer Van de Lagemaat is de fracties dankbaar voor de medeondertekening van dit amendement, namelijk PK, PvdA, CU, VGBK en Lokaal op 1. === A21-045 van D66, ChristenUnie, Lokaal op 1, Pro Krimpenerwaard, PvdA en VGBK Toegankelijkheid openbare ruimte De raad van de gemeente Krimpenerwaard in vergadering bijeen d.d. 9 november 2021 besluit het ontwerpbesluit behorend bij het raadsvoorstel ‘IBOR 2, Integraal beleidsplan openbare ruimte 2021-2025’ als volgt aan te vullen: Bij hoofdstuk 4 ‘Actuele Uitgangspunten’, beginnend op pagina 10, aan te vullen met: Om de mobiliteit van mensen met een beperking te versterken zullen nieuwe ontwikkelingen en reconstructies in de openbare ruimte 100 procent toegankelijk worden gemaakt. Toelichting: Met dit amendement is de toegankelijkheidsambitie van het collegeprogramma verankerd in het IBOR. De insteek hiervan is dat het een extra stok achter de deur is om het gestelde toegankelijkheidsdoel ook daadwerkelijk te realiseren in de openbare ruimte.

Stap voor stap worden we een zo volledig mogelijke toegankelijke gemeente voor mensen met een beperking. Het amendement is ondertekend door de fracties D66, ChristenUnie, Lokaal op 1, pagina 2 van 30

Pro Krimpenerwaard, PvdA en VGBK. === De heer Zuiderwijk, VVD, kan zich vinden in de benoemde uitgangspunten. De VVD heeft vragen bij het effect dat de genoemde 100 procent op de IBOR heeft, wat het verschil is met wat nu wordt gehanteerd en welke middelen hierbij horen. Het kan grote impact hebben. Voor mensen met een beperking zijn bijvoorbeeld trottoirbanden notoire obstakels, maar voor anderen dragen zij bij aan de verkeersveiligheid. De heer Van der Hek, VGBK, meent dat in de praktijk wordt gewerkt conform het voorgestelde amendement. Dit is geen amendement om op tegen te zijn. VGBK steunt het amendement en heeft het medeondertekend. De heer Struijs, PK, is van harte mede-indiener van het amendement en dankt D66 voor het verrichte werk. De heer Struijs merkt op dat in de afgelopen vier jaar de kosten van de IBORonderhoudsplanning met ruim 11 procent zijn gestegen. Het is niet zo dat daarop wordt ingespeeld voor de komende vier jaar. Het inflatiepercentage wordt naar voren gehaald, dit is 1,6 procent. Dit percentage maal vier is geen 11 procent. De heer Struijs concludeert dat de gemeente Krimpenerwaard dan geld tekortkomt. Er is 500.000 euro gekort op de onderhavige begroting. PK begrijpt dat in het licht van de begroting die vanavond wordt besproken. Dat betekent niet dat het voorliggende voorstel financieel verantwoord is.

De heer Struijs verzoekt op dit punt om een reactie van het college. De heer Koelewijn, SGP, merkt op dat de discussie in de commissie vooral ging over beeldkwaliteit. Het blijft lastig dit te vertalen naar een concreet resultaat. Daarnaast is gesproken over de klachten. De heer Koelewijn dankt de wethouder voor de duidelijke toegevoegde stukken. Er is geen aanleiding daarover verder te spreken. De SGP steunt het amendement van de fractie D66 ook al is de SGP van mening dat er sprake is van staand beleid. De heer Gabeler, Lokaal op 1, ondersteunt het amendement van D66 en heeft dit medeondertekend. Lokaal op 1 vindt het goed dat er een IBOR 2 tot stand is gekomen. Dit is weliswaar gebeurd zonder participatie maar met voortschrijdend inzicht. Lokaal op 1 heeft de actuele uitgangspunten bekeken en vraagt of er regulier overleg is of gaat komen tussen de gemeente Krimpenerwaard en de bekabelaars. Lokaal op 1 vindt participatie belangrijk en vraagt in dat verband of er een telefoonnummer kan komen voor inwoners om de participatie gemakkelijker en laagdrempelig te maken. De heer Slob, CU, dankt de wethouder voor het gevraagde overzicht van de meldingen. Het blijven veel meldingen, vooral in de categorie onkruid en verharding. De heer Slob vraagt of dit te maken heeft met het niet meer gebruiken van onkruidbestrijdingsmiddelen. Dit zou voor de klagers tot meer inzicht kunnen leiden.

De fractie CU vraagt nogmaals aandacht voor de 25meterregel voor het verwijderen van zwerfafval door ondernemingen. Hij verzoekt het college toe te zeggen deze regel voor 2025 op te nemen in het nieuwe omgevingsplan. Het is jammer als dit wordt vergeten. De ondernemers hebben afvalgrijpers gekregen om ze te gebruiken. Zo blijft het dan ook handhaafbaar. De heer Van de Lagemaat, D66, dankt de raadsleden voor hun reactie op het amendement. Hij probeert de fractie VVD te overtuigen, zodat het amendement unaniem wordt aangenomen. Het college is gelukkig ambitieus genoeg om met de gestelde ambities aan de slag te gaan. Dat is wat het nu is: een ambitie die is opgenomen in het collegeprogramma. De heer Van de Lagemaat wil graag dat een volgend college gaat werken met een collegeprogramma waarin het IBOR staat verankerd. Het IBOR loopt tot 2025 en is daarmee de pagina 3 van 30

huidige raadsperiode overstijgend. Alles in een keer doen is vanuit kostenoverwegingen niet realistisch. D66 heeft daarom duidelijk opgeschreven dat het gaat om nieuwe ontwikkelingen en reconstructies. Daarmee komen niet in een keer alle kosten op het dak van de gemeente Krimpenerwaard. Bij een herinrichting van de openbare ruimte wordt deze 100 procent toegankelijk gemaakt. Daarmee worden de kosten verspreid over een aantal jaren. De toegankelijkheid, alles glad maken, kan ook een hinder zijn voor verkeer. De fractie laat dit punt over aan de verkeerskundigen. Het is volgens D66 prima te doen om een openbare ruimte te herinrichten voor toegankelijkheid en verkeersveiligheid. Wethouder Boere neemt het amendement over. Dit was al toegezegd. In nieuwe constructies wordt gekeken naar passende oplossingen. Het college meent dat de inflatie voor vier jaar is meegenomen. Dit is geen 11 procent. Er is 18 miljoen euro beschikbaar in de reserve. Dit wordt meegenomen in de storting. De afwaardering van een 500.000 euro is in de commissie uitgebreid besproken. Na vier jaar wordt wederom bekeken of de voorziening in de meerjarenonderhoudsplannen voor alle projecten voldoende is. De accountant heeft het college erop gewezen dat het bedrag van 18 miljoen euro op nul moet eindigen. Het college neemt dit mee. Het college vindt de beeldkwaliteit ook lastig.

Als er net is gemaaid is sprake van AA+ en veertien dagen later levert dit in een hoog groeiseizoen een andere kwaliteit op. Met drukte in de ondergrond bedoelt het college ondergrondse containers, glasvezel en elektrische voorzieningen voor laadpalen. Dit geeft druk op de ondergrond in de openbare ruimte. Deze drukte is er en daarmee moet rekening worden gehouden bij reconstructies in de toekomst. Er is een meldsysteem voor klachten. Dit is fulltime bemand door een medewerker bij BOR. Dit is de plek waar de klachten voor de buitenruimte kunnen worden neergelegd. Het college wil deze manier van werken voortzetten en het werk en de kennis centraal houden. Nu de onkruidbestrijding niet meer mag worden uitgevoerd met glyfosaat zijn er veel meldingen over onkruid. Deze klachten lopen inmiddels wat af. Het is nog steeds een punt van aandacht. Het college heeft in de commissie toegezegd de communicatie te verbeteren via de bestaande gemeentelijke kanalen. Het college heeft tevens toegezegd na te gaan hoe de 25-meterregel kan worden geborgd in de APV of het omgevingsplan. De gemeenteraad aanvaardt unaniem amendement A21-045. De gemeenteraad aanvaardt het raadsvoorstel met algemene stemmen. 9. Tweede tussentijdse rapportage 2021 De heer Struijs, PK, heeft bij de behandeling van de begroting 2021 onderbouwd aangegeven dat deze niet sluitend was, maar sluitend is gemaakt.

Via de pers is de inwoners toen een sluitende begroting 2021 voorgehouden met een plusje van 85.000 euro. Toen was al bekend dat dit niet waar kon zijn. Het gelijk van Pro Krimpenerwaard blijkt uit de twee tussenrapportages. Het voorstel is nu om een nadelig saldo van 378.000 euro te onttrekken aan de algemene reserve vrij vermogen. Het saldo van de begroting 2021 wordt hiermee verlaagd tot een nadelig saldo van 657.000 euro. De meerjarenbegroting is op grond van deze informatie niet sluitend. In 2024 is deze 1 miljoen euro negatief, ondanks dat via de meicirculaire 2,6 miljoen euro extra is ontvangen. De saldoreserve is van 16 miljoen euro in 2021 afgenomen tot 324.000 euro in 2025. Er zijn diverse kunstgrepen nodig om de begroting zogenaamd sluitend te maken of te houden. De heer Struijs noemt hierbij dat de kapitaallasten met 607.000 euro lager zijn begroot, in verband met het doorschuiven van investeringen. Het is verontrustend dat veel zaken niet zijn uitgevoerd, waarbij COVID-19 als reden wordt aangevoerd. Voorbeelden hiervan zijn: Uitstel fietspad naar 2022. pagina 4 van 30

-

Het actieprogramma Een tegen eenzaamheid en de Gezondheidsnota zijn uitgesteld. De afvalscheiding van huishoudelijk afval in de gemeente Krimpenerwaard, met een doelstelling van minimaal 80 procent is niet gehaald. Het verkeersveiligheidsplan is niet uitgevoerd. Het laadpalenbeleidsplan is niet uitgevoerd. Meer plannen en doelstellingen zijn niet behaald of niet uitgevoerd. De Steinsedijk overdragen van het Hoogheemraadschap naar de gemeente Krimpenerwaard had nooit geaccepteerd mogen worden. Zeker niet onder de voorwaarde van een coulancebijdrage van het Hoogheemraadschap van een 500.000 euro. De kosten voor de gemeente Krimpenerwaard zijn ruim 8 miljoen euro. De kosten voor Wmo en Jeugd nemen nog steeds toe ondanks de hoge rijksbijdrage en het verlagen van de Wmo-kosten door de inkomenstoets. De jeugd gaat de gemeente 1,4 miljoen euro meer kosten door het invoeren van het woonbeginsel. Vanaf 2018 tot heden zijn er maar honderdtwintig woningen toegevoegd. De starters hebben het nakijken. Het doel is niet gehaald. In de begroting 2020 is een reservering opgenomen van 1 miljoen euro voor de energietransitie. Hiermee kunnen naar schatting tachtig tot honderd woningen worden geholpen met verduurzaaming. De vraag over de hoogte van het personeelsbudget wil het college niet beantwoorden. Er is sprake van 35 openstaande vacatures.

De informatie is feitelijk noodzakelijk voor de voorgestelde personele uitbreiding en om de begroting vast te stellen. === M21-091 van PK - Enecogelden-Stimuleringsfonds Duurzaamheidsleningen De raad van de gemeente Krimpenerwaard in vergadering bijeen d.d. 9 november 2021 gehoord de beraadslaging overwegende dat in de begroting 2020 is een reservering is opgenomen van 1 miljoen euro voor energietransitie; met dit bedrag slechts een beperkt aantal woningen, 80 tot 100, energiezuiniger kunnen worden gemaakt; met de huidige aanpak de ondersteuning van de inwoners bij het nemen van energiebesparende maatregelen niet serieus genoemd kan worden; het vrij besteedbare Enecobudget 11 miljoen euro bedraagt en hiervoor aangewend kan worden; roept het college op een substantieel bedrag van het Enecobudget van 11 miljoen euro te storten in het stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVn) om de zogenaamde duurzaamheidsleningen aan de inwoners te kunnen verstrekken; en gaat over tot de orde van de dag. === De heer Mone, CDA, merkt op dat de heer Struijs bij dit sombere verhaal vergeet te vermelden dat er een septembercirculaire is geweest die het beeld er drastisch anders laat uitzien. De heer Mone vindt dat de heer Struijs de zaken verkeerd voorstelt. De slotrapportage en de jaarrekening volgen.

De fractie CDA is er redelijk zeker van dat het beeld van PK niet de waarheid zal zijn. De fractie CDA vindt de motie van PK geen goede motie. Het Eneco-geld kan pagina 5 van 30

worden gebruikt voor investeringen in duurzaamheid. Het stimuleringsfonds kan ook worden gevuld via goedkope leningen die de gemeente kan afsluiten bij de VNG. In de regeling staat dat er een lage rente wordt gevraagd van degenen die er gebruik van maken. Het stimuleringsfonds hoeft feitelijk niets te kosten. Het is zonde om de Eneco-gelden te gebruiken zoals door PK is voorgesteld. Het geld kan dan niet meer worden uitgegeven aan investeringen die de duurzaamheid bevorderen. De CDA-fractie steunt de motie niet. Wethouder Boere geeft aan dat Pro Krimpenerwaard ieder jaar de tussenrapportage en de begroting erg door elkaar haalt. Het college heeft een sluitende begroting gepresenteerd. In het lopende jaar is het college voor extra kosten komen staan. Dat is wat gebeurt en voor de extra kosten is geld uitgegeven. De gemeenteraad is daarbij grotendeels medeplichtig omdat de gemeenteraad deze uitgaven heeft goedgekeurd. In de eerste en tweede tussenrapportage zijn de bedragen en de tussenstand van de begroting 2021 opgenomen. In de commissie heeft het college gezegd dat er geen sprake is van een jubelstemming bij 687.000 euro negatief. Er is al jaren geen sprake van een jubelstemming ten aanzien van de uitkering van het gemeentefonds. Het college herhaalt dit jaarlijks bij de algemene beschouwingen en bij de kadernota. Dat is bekend.

Over de motie zegt wethouder Boere dat de gemeenteraad zelf gaat over het storten van een groot gedeelte van de elf miljoen euro. PK kan het college dit niet opdragen. Een duurzaamheidslening is een kwestie van liquide middelen storten en de rente over de begroting laten lopen. Het is niet nodig om een reserve via een duurzaamheidslening te storten in het fonds. De heer Struijs, PK, valt het op dat ieder de krenten eruit haalt. De fractie PK heeft een algemeen verhaal gehouden en zich ook gericht op de algemene vrij besteedbare reserve. Het is opvallend dat de fractie CDA en het college daarop niet ingaan. Pro Krimpenerwaard is nog steeds van mening dat er meer budget beschikbaar moet worden gesteld voor een fonds om leningen te verstrekken voor duurzaamheid. Andere fracties waren in de commissie ook deze mening toegedaan en hebben aangedrongen op het verstrekken van leningen voor duurzaamheid. Het is een keuze die gezamenlijk wordt gemaakt. De fractie PK heeft wat er is gezegd vertaald in de onderhavige motie. Het is naar de inwoners toe goed dat iedereen daarop een beroep kan doen. De fractie verwacht dat er geen meerderheid zal zijn om de leningen inkomensafhankelijk te maken. Het is met name bedoeld voor inwoners met een klein inkomen. De heer Van Dorp, CU, geeft aan dat de tweede tussentijdse rapportage een hamerstuk had kunnen zijn.

Het is in de commissie uitgebreid behandeld. De heer Van Dorp geeft aan dat de motie sympathiek lijkt, maar door middel van deze motie zou 11 miljoen euro worden vastgezet. Het past in het beeld dat door de raad is uitgesproken om de Eneco-gelden zo veel mogelijk te besteden aan duurzaamheid. Dat is voldoende richting. Het volgen van de motie zou een verkeerde keuze zijn op dit moment. De heer Van Dorp draagt het idee van Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten een warm hart toe, maar vindt dat dit niet met 11 miljoen euro moet worden uitgevoerd. De heer Struijs, PK, wijst erop dat geen voorstel ligt om 11 miljoen euro beschikbaar te stellen, maar een substantieel deel daarvan. De heer Van Dorp, CU, vindt ook substantieel te veel. De fractie CU vraagt zich af wat voor begroting er zou hebben gelegen in 2021 als alle miljoenen van de heer Struijs toen hadden moeten worden opgelost en er moest worden bezuinigd. Dan was er geen enkele voorziening meer in de gemeente Krimpenerwaard overgebleven en was nu geconstateerd dat werkzaamheden uiteindelijk niet werden uitgevoerd en had het college nu een aantal miljoenen pagina 6 van 30

positief moeten rapporteren. Dat is voor de fractie CU een onwenselijke situatie. De heer Van Dorp is blij met het beleid van het college op dit onderwerp. De heer Struijs, PK, merkt op dat de fractie PK de enige partij was die jaar in jaar uit concrete voorstellen doet om te bezuinigen indien nodig. Daarop krijgt PK geen enkele reactie. Dat is jammer, maar heeft er niets mee te maken dat als PK het voor het zeggen zou hebben alle voorzieningen zouden zijn verdwenen. De lasten zouden slechts met de inflatiecorrectie stijgen. Dat is de fractie CU bekend. De heer Van Dorp is blij nu met de heer Struijs hierover te kunnen discussiëren. Het is de heer Van Dorp bekend dat de heer Struijs altijd met ideeën komt om de begroting te dichten. Het zijn echter ideeën die levensvreemd zijn en niet te vatten voor deze gemeente. Dat is jammer. De heer Wassink, SGP, geeft aan in te stemmen met de tweede tussenrapportage. Hij is het eens met de inbreng van de heer Van Dorp over de motie van PK. De fractie SGP vindt het een te substantieel deel om voor het aangegeven doel te bestemmen. De fractie wil graag met de raadsfracties in debat over de bestemming van het restantbedrag. Daarvoor heeft de fractie in de commissievergadering van 2 november 2021 aandacht gevraagd. Het college heeft aangegeven met betrekking tot duurzaamheid dat hier sprake was van wellicht maar een begin.

Later zou worden bekeken of er voor dit doel meer wordt bestemd. De fractie SGP stemt niet in met de motie van PK omdat PK de middelen direct wil labelen, terwijl is afgesproken dat op een later tijdstip hierover wordt gesproken. De heer Mondriaan, VGBK, geeft aan dat in de raad verschillende keren is gesproken over de bestemming van de Eneco-gelden, maar deze zijn nooit officieel gelabeld. De heer Mondriaan heeft begrepen dat er 1 miljoen euro wordt gestort in het fonds. Bij veel belangstelling en als er meer middelen nodig zijn, verzoekt het college bij de raad om gelden daaraan te besteden. Wethouder Boere geeft voor alle duidelijkheid aan dat de een, twee of drie miljoen euro in een duurzaamheidsfonds niet uit de reserve komt of uit de lopende exploitatie, maar een liquiditeitsstorting betreft. De rente loopt over de exploitatie. Wellicht moet de discussie over reserves en stortingen nogmaals worden gevoerd. De heer Struijs, PK, merkt tot slot op dat er zwaar wordt getild aan de 11 miljoen euro. Niemand spreekt over de 13 miljoen euro aan Eneco-gelden die zijn verdwenen. De voorzitter brengt de motie en het raadsvoorstel in stemming. De gemeenteraad verwerpt motie M21-091 met 1 stem voor van de fractie Pro Krimpenerwaard en 26 stemmen tegen van de fracties van CDA, ChristenUnie, D66, Lokaal op 1, PvdA, SGP, VGBK en VVD.

De gemeenteraad aanvaardt unaniem het raadsvoorstel Tweede tussentijdse rapportage 2021. 10. Meerjarenbegroting 2022-2025 De voorzitter geeft aan dat een aantal moties is ingediend. De stemming wordt afgehandeld conform de volgorde waarin de moties zijn verwoord bij het onderhavige raadsvoorstel. De voorzitter nodigt als eerste uit de fractie Pro Krimpenerwaard en vervolgens CU, VVD en CDA. Daarna krijgen de overige fracties de gelegenheid hun inbreng te doen. De heer Van der Hek, VGBK, vindt dit een vreemde volgorde om een beschouwing te houden. pagina 7 van 30

De voorzitter legt uit dat in het presidium is afgesproken geen algemene beschouwingen te houden, maar dat er gelegenheid is kort te reageren op de stand van zaken van het afdoen van de moties uit de voorjaarsnota. Nu er geen algemene beschouwingen worden gehouden, hoeft de gebruikelijke volgorde niet te worden gehanteerd. Het ligt meer in de rede om de volgorde van de moties aan te houden. De heer Struijs, PK, heeft een aantal moties ingediend, maar start met een algemeen betoog. De begroting is opgesteld los van de nog niet ontvangen septembercirculaire. De provincie heeft over de vorige meerjarenbegroting haar zorg uitgesproken over de financiële huishouding en het verantwoorden van uitgaven Jeugdzorg et cetera. Als dit zo doorgaat, wordt de gemeente Krimpenerwaard onder toezicht geplaatst, aldus de provincie. De begroting is vervolgens aangepast. De fractie Pro Krimpenerwaard heeft een beleidsarme en nietinspirerende begroting ontvangen. Volgens het college is dit gedaan om de nieuwe coalitieonderhandelingen in 2022 niet in de weg te staan. Het saldo van jaarschijf 2022 van 550.000 euro wordt toegevoegd aan de algemene reserve vrij vermogen. Het college schrijft dat deze middelen beschikbaar blijven voor een nieuw bestuur dat na de verkiezingen aantreedt. De fractie PK spreekt van een fopcadeau.

Niet wordt verteld dat 3 miljoen euro uit de algemene vrij besteedbare reserve wordt gehaald, inclusief dit cadeautje van 500.000 euro, om de begroting sluitend te maken. De fractie PK denkt anders over de gekozen insteek. De coalitieonderhandelingen in 2022 kunnen de nu vast te stellen begroting 2022 wijzigen. Nu kan het eerste halfjaar als verloren worden beschouwd, terwijl er veel opgaven liggen zoals het klimaat, woningbouw voor starters en senioren, bestrijding van armoede, uitvoeren van verkeersveiligheidsplannen en vergroening. Het college schrijft aan de inwoners trots te zijn dat het ook voor 2022 weer is gelukt om een sluitende begroting met een klein overschot van 416.000 euro aan te bieden. De lastendruk blijft ruim onder die van andere gemeenten in de regio en landelijk. Dat is niet juist. De lastendruk neemt met de inflatiecorrectie van 1,6 procent toe voor de OZB-tarieven, riool- en afvalstoffenheffing. Daarmee komt de gemeente Krimpenerwaard ruim onder die van andere gemeenten in de regio en ook onder het landelijk gemiddelde. Dat komt door de afschaffing van de hondenbelasting en geldt dus voor een beperkt aantal huishoudens. Dat moet het college ook vertellen. Daarnaast klopt de opmerking van het college niet als naar de woonlasten van de meerpersoonshuishoudens wordt gekeken. De gemeentelijke woonlasten zijn 818 euro.

Het landelijk gemiddelde is lager, namelijk 810 euro. Het scheelt niet veel maar de informatie van het college is niet juist. Op de sluitende meerjarenbegroting valt veel af te dingen. De fractie PK stelt vast dat de negatieve saldi in de jaarschijven 2023 tot en met 2025 worden gedekt door een greep van miljoenen euro’s te doen uit de algemene vrij besteedbare reserve. Met de algemene reserve wordt zodanig geschoven dat het lijkt op het optrekken van een rookgordijn. Hierdoor neemt de algemene reserve vrij vermogen fors af. In 2021 was dit nog 16 miljoen euro, in 2025 nog maar 324.000 euro. De fractie PK vraagt zich af hoe lang op deze manier begroot kan worden. Zonder een greep uit de reserve te doen zouden alle jaarschijven zwaar negatief eindigen. Er is sprake van een forse toename van de financiële onzekerheid. Daardoor komt de financiële positie, die al negatief is, verder onder druk te staan. Denk hierbij aan de onzekerheid over het herijken van het gemeentefonds, zorgen over de stijgende Wmo-kosten ondanks extra incidentele bijdragen van het rijk en de onzekerheid door het gebrek aan informatie over de gevolgen van COVID-19. De kosten bedragen over 2020 en 2021 ruim 3 miljoen euro. De vraag blijft of het rijk al die kosten vergoedt. De invoering van de Omgevingswet is onzeker. De gemeente heeft daaraan veel tijd en geld gespendeerd.

De gevolgen van de arbitragecommissie zijn voor 3,2 miljoen euro ingeboekt voor Jeugdzorg. Incidentele mutaties in het nadeel van de begroting worden gedekt uit de reserves van 500.000 euro. De begroting wordt sluitend gemaakt door te schuiven met de kapitaallasten en afschrijvingen van 40 jaar op te rekken naar 42 jaar. De mutaties met betrekking tot de pagina 8 van 30

bestemming van het begrotingssaldo (pagina 10) zijn nog niet verwerkt in het overzicht Reserves en voorzieningen. De kosten van veel voornemens van beleid zijn niet ingeboekt. De gemeente Krimpenerwaard zal eventuele financiële tegenvallers moeilijk kunnen opvangen, omdat de algemene reserve behoorlijk meerjarig is verlaagd. Daarmee neemt de weerstandscapaciteit af. De leegloop van het personeel is aan de eigen krenterigheid van het college te danken bij uitblijven van een serieuze loonstijging om ambtenaren te behouden of aan te trekken. De vraag is 2,75 procent, maar het aanbod is 0,5 procent. In de begroting wordt rekening gehouden met 1 procent. Elke procent meer kost de begroting 300.000 euro per jaar. De vraag is of extra ambtenaren nodig zijn. Deze zijn tussen haakjes voorlopig voor 2022 voor 1 miljoen euro ingeboekt en gedekt uit de reserves, voor uitvoering van wettelijke taken en dienstverlening. Ook is er extra formatie nodig voor ondermijning en maatschappelijke voorzieningen. De fractie PK vindt dat dit binnen de organisatie moet worden opgelost, zolang de raad niet volledig is geïnformeerd over het resterende personeelsbudget. De fractie PK vraagt of de investeringskosten van 4 miljoen euro voor het nieuwe gemeentehuis en/of renovatie door milieueisen aan gemeentelijke kantoren of de milieustraat al zijn ingeboekt in de begroting.

Het is zeer waarschijnlijk dat de zogenaamde geheime bezuinigingenlijst volgend jaar moet worden ingezet om de begroting meerjarig sluitend te maken, schrijft het college. Nu komt het net voor de gemeenteraadsverkiezingen niet uit, zegt Pro Krimpenerwaard. De fractie PK heeft de laatste jaren diverse bezuinigingen voorgesteld die helaas niet worden overgenomen, zoals: Fatsoenlijk bestuur levert 2 miljoen euro op. Slim inkopen levert 500.000 euro op. Terugdringen juridische procedures levert 300.000 euro op. Geen vijf maar vier vakwethouders. Kostendekkendheid lijkbezorgingsrechten. Dat betekent voor verzekerden geen lastenverhoging. Geen overname Steinsedijk: een besparing van 8 miljoen euro. 31 miljoen euro van alle samenwerkingsverbanden, want dit zijn slechts uitvoeringsorganisaties. Over de septembercirculaire geeft de heer Struijs aan dat de rijksbijdrage aan de gemeente behoorlijk toeneemt. Dat is echter onvoldoende om van een sluitende begroting te kunnen spreken. Nu is er sprake van een gatenkaasbegroting. Op deze wijze kan er geen verantwoord meerjarig beleid worden gevoerd. De fractie PK stemt niet in met deze begroting. Bovendien vindt de fractie dat alle jaarschijven positief sluitend moeten zijn. Het roer moet om. De gemeenteraadsverkiezingen komen zeker niet te vroeg.

Het is tijd voor nieuw beleid en een echt sluitende begroting, zonder een greep te doen uit de algemene reserves en zonder lastenverhoging boven op de inflatiecorrectie. De fractie PK dient vier moties in, waarvan een voor het uitgaansleven van onze jongeren, een over het recht van onze inwoners op een woning en de lichtvervuiling en over de septembercirculaire. De visie van PK staat in het verkiezingsprogramma. De heer Van Dorp, CU, geeft aan dat de algemene beschouwingen in juli 2021 zijn gehouden, bij de behandeling van de kadernota. De fractie CU heeft vanavond enkel wat overdenkingen. In juli 2021 zijn de kaders via moties en amendementen licht bijgestuurd. Het college heeft een prachtig overzicht gestuurd van de overgenomen en aangenomen moties. Het is jammer te moeten constateren dat veel daarvan in onderzoek is of dat daarover een raadsinformatiebrief moet worden aangeleverd. Er staat veelal dat bekeken wordt wat er eventueel nodig is. Het is jammer dat de effecten nog niet in de onderhavige begroting konden worden meegenomen. Daarmee is een deel van de doelstelling net niet gehaald, namelijk kaders vertalen in de begroting. De fractie CU wil daarover graag met de raad discussiëren en evalueren. De fractie spreekt van een fantastisch sluitende begroting 2022 met een beperkte lastenstijging.

De Onroerende Zaakbelasting en de heffingen stijgen alleen met de inflatiecorrectie van pagina 9 van 30

1,6 procent. Daarmee heeft deze coalitie voor de vierde keer in deze bestuursperiode een beperkte lastenstijging voor de inwoners van de gemeente Krimpenerwaard gerealiseerd. Veel buurgemeenten kunnen dat niet zeggen. De gemeente Krimpenerwaard daalt flink op de lijst van de hoogte van de inwonersbijdragen. Dat is een compliment waard aan de ambtelijke organisatie, aan de wethouder en het college. De wetgeving vanuit Den Haag maakt een stabiel en evenwichtig financieel beleid voor de gemeente Krimpenerwaard uiterst onzeker. Dat is terug te zien in de circulaires. De begroting van nu is gebaseerd op de meicirculaire zoals dat gebruikelijk is. De septembercirculaire stelt het beeld op veel fronten bij. In dit geval maakt dit het meerjarenperspectief vele malen gunstiger. Het kan in de decembercirculaire zomaar weer ongunstiger zijn. De onzekerheid is terug te zien in hoe het rijk omgaat met de financiën voor de jeugdzorg, de Wmo en hoe omgegaan wordt met de herverdeling van het gemeentefonds, waarover nog steeds onduidelijkheid heerst. Bij de opschalingskorting is te zien dat er al jaren geen beleidsmatige grond meer is maar de korting is er nog steeds. De fractie CU is van mening dat de komende weken en jaren zorgvuldig keuzes moeten worden afgewogen.

Er zijn nog reserves en voorzieningen die gelukkig zijn gevuld, maar de algemene reserve laat zo nu en dan bij tussenrapportages de bodem weleens zien. De fractie roept op te voorkomen dat de bodem wordt bereikt. De zorgvuldigheid sluit wat de heer Van Dorp betreft aan bij de insteek van het college om de voorliggende begroting beleidsarm in te steken. De fractie CU wil eerst duidelijkheid van het nieuwe kabinet over de financiën en daarna voor de gemeente Krimpenerwaard in de coalitieonderhandelingen een duidelijke richting naar een nieuw coalitieprogramma. Die duidelijkheid mag ook gegeven worden richting inwoners, tevens daaronder verstaan verenigingen, maatschappelijke organisaties en bedrijven. Ook zij verdienen een compliment. Zij bepalen de kracht van de samenleving en zorgen voor verbindingen. De gemeente Krimpenerwaard is sterk en kan dit samen doen. De fractie CU blijft erop hameren dat zij betrokken worden en blijven bij de plannen. De gemeente Krimpenerwaard is er immers voor de inwoners en niet andersom. De duidelijkheid kan beter. Door de sterke stijging van de huizenprijzen zien de inwoners het verband met het WOZ-tarief soms niet meer. Mogelijk kan dat in de bijsluiter extra worden toegelicht. Het gaat immers over een opbrengststijging waarover de indexering plaatsvindt. In de beeldvormende vergadering van vorige week is het participatiebeleid besproken.

De lijn is van inspraak naar participatie. Dit is een goede lijn en een goed intentie. De uitvoering is ook van belang, daarbij schuurt het hier en daar. Er komen voldoende kansen om het goed te doen. Participatie over de kleur en de sfeer van het gemeentekantoor, om dit maar alvast te noemen. In de komende week wordt uitgebreid over gemeentekantoor, buitendienst en milieustraat gesproken. Het is een belangrijk onderwerp dat voor de financiën van de komende jaren uiterste consequenties heeft. De fractie CU blijft er alert op dat iedereen een gelijke kans krijgt om deel te nemen aan de samenleving. Tolerantie en respect naar elkaar toe zijn onontbeerlijk. Voor inwoners met een beperking blijft de fractie CU zich inzetten op het punt van toegankelijkheid, ook de toegankelijkheid tot informatie. De fractie is zeer tevreden dat er wordt gewerkt aan ondertiteling van de raads- en commissievergaderingen. De heer Van Dorp hoort wisselende verhalen rondom oud papier en vraagt het college om een toelichting. De fractie heeft een motie voorbereid in het kader van de duurzaamheid. Deze betreft het gebruiken van lantaarnpalen als laadpalen. De fractie CU reageert als volgt op de moties. M21-092 PK: CU houdt vast aan de werkwijze zoals die er nu is en wil deze voortzetten. M21-093 PK: Deze motie klinkt sympathiek.

Een nieuwe coalitie kan nadenken over donkertebeleid en daarvan kan deze motie onderdeel uitmaken. M21-094 PK: Deze motie is voor de fractie CU overbodig en ingediend voor de bühne. M21-095 PK: De fractie CU betreurt het vertrek van Seasons in Schoonhoven. Dit ligt buiten de invloedssfeer van de gemeente. Er zijn volgens de fractie CU nog andere gelegenheden binnen pagina 10 van 30

de gemeente Krimpenerwaard. De fractie is van mening dat het altijd goed is als de gemeente meedenkt, maar niet dat de gemeente de exploitant moet worden. De heer Van Dorp verzoekt het college op deze motie te reageren. M21-100 VVD: De fractie CU wil van het college horen of de overwegingen juist zijn. Daarna zal de fractie haar mening formuleren. M21-101 VVD: De fractie CU is voorstander van de motie, maar wil eerst een reactie van het college, en dan met name over de vraag of het splitsen van woningen gevaren geeft met allerlei woonbestemmingen en als de woonbestemmingen later op een andere manier worden verzilverd dan in een woning. De fractie heeft hierover zorgen. M21-102 CDA: De fractie vraagt het CDA toe te lichten wat deze motie toevoegt aan het huidige subsidiebeleid. De heer Zuiderwijk, VVD, complimenteert het college en de ambtenaren die een sluitende begroting presenteren aan de raad. Het is goed te zien dat er op alle programma’s veel werk wordt verzet. De uitgebreide beschouwingen vinden plaats bij behandeling van de kadernota. De VVD-fractie beperkt zich vanavond tot een uitgebreide duiding van de door de VVD ingediende moties. Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. Starters en jongeren maken op dit moment vrijwel geen kans meer op onze woningmarkt.

Bouwen dus, maar hoe? Onze selectieve provincie weet de gemeente op tal van terreinen te vinden, bijvoorbeeld om landbouwgrond om te bouwen naar natuur. Vervolgens geeft de provincie niet thuis bij vragen om op beperkte schaal in het groen te mogen bouwen. Om de kansen voor jongeren en starters te vergroten heeft de VVD-fractie eerder gevraagd om meer middenhuurwoningen, een zelfbewoningsplicht en het verhogen van de starterslening. De VVD wil daaraan het splitsen van woningen toevoegen. Dit betreft motie M21-100, Woningsplitsing goed voor jong en oud. De VVD-fractie wil de kansen voor de jongeren zo veel mogelijk benutten binnen het huidige beleid van de provincie. Elke woning extra is er een. De VVD vindt maatwerk belangrijk als er met beperkte middelen een of meerdere woningen in een gebouw gerealiseerd kunnen worden. Dit kan een oude boerderij zijn met een voor- en achterhuis. Het splitsen betekent ook aanvragen van vergunningen en verbouwen en leges betalen. De bouwkosten zijn in de afgelopen maanden gigantisch gestegen, soms wel met 40 procent. Door deze stijging zijn er meer inkomsten dan aanvankelijk verwacht. De VVD vindt een extra verhoging van het legestarief van 3,85 procent bovenop de inflatie overbodig. De VVD-fractie dient het amendement A21-046 in over de Legesverordening 2022.

De heer Struijs, PK, verwijst in het kader van de woningsplitsing naar de aandacht die PK recent heeft gevraagd om in het buitengebied meer woningen te plaatsen dan enkel grote villa’s. De VVD koos daar niet voor. Uit de motie van de VVD blijkt de VVD wel voor dat idee te zijn. De heer Struijs stelt dat als de VVD van begin af aan de lijn had gekozen van de fractie PK, de motie nu overbodig was geweest. De heer Zuiderwijk, VVD, antwoordt de eigen liberale lijn in deze te hanteren. Hij vervolgt dat de heer Struijs heeft gerefereerd aan een voorstel dat is ingediend door een andere partij. De VVD heeft het voorstel zoals het voorlag beoordeeld, inclusief de bijbehorende financiën. In het geval van Pro Krimpenerwaard zou daar geld bij moeten. Dat is niet de lijn van de VVD. De motie over woningsplitsing gaat uit van de bestaande kaders zonder veel moeilijkheden en in een gestaag tempo om extra woningen te kunnen realiseren. De VVD acht dit een onderzoek waard en vraagt het college voortvarend te onderzoeken hoe het splitsen van woningen geregeld kan worden en welke overwegingen daaraan vooraf zouden moeten gaan. De VVD spreekt van een sympathiek voorstel en adviseert de heer Struijs de motie mede te ondertekenen. De heer Zuiderwijk verwijst naar twee vragen die in de commissie niet zijn behandeld, maar pagina 11 van 30

inmiddels wel zijn beantwoord. Deze betreffen de toeristenbelasting en de marktgelden. De VVD vindt het voorstel om de marktgelden met 3,5 procent te verhogen toch lastig, kijkend naar de afgelopen en ook de actuele periode betreffende COVID-19. De ondernemers verdienen de steun van de raad en moeten niet worden geconfronteerd met nogmaals 3,5 procent verhoging, ook al is dat relatief gezien niet veel. De VVD heeft daarvoor een motie voorbereid welke de fractie doorgeleidt naar de griffie. Ten aanzien van de Wet maatschappelijke ondersteuning en jeugd zijn er structurele overschrijdingen in de jeugdzorg en Wmo. Ondanks de bijdrage van 1,3 miljard euro van het Rijk is het helaas niet kostendekkend. De verwachting voor 2022 is een verhoging van 5 miljoen euro. De heer Zuiderwijk vraagt aan het college waaraan deze extra miljoenen worden besteed. De ondermijning wordt een steeds groter probleem. De VVD wil hiervoor graag extra middelen vrijmaken om dit zo adequaat mogelijk te bestrijden. Dit is noodzakelijk voor een betere begeleiding van de bestuurlijke en juridische trajecten waar momenteel veel capaciteit naar toe gaat. Dit is motie M21-101. De VVD Krimpenerwaard heeft de afgelopen periode met veel enthousiasme en inzet gewerkt aan de vooruitgang van de gemeente Krimpenerwaard. De fractie kijkt reikhalzend uit naar de komende gemeenteraadsverkiezingen.

Mevrouw Bultman, CDA, spreekt van een korte overdenking zijdens haar fractie. Met deze term verhult de fractie een korte financiële beschouwing te hebben geschreven. Een sluitende en beleidsarme begroting 2022 wordt vandaag vastgesteld. Het is niet vreemd dat de begroting zo kort voor de verkiezingen beleidsarm is. Er is geen financiële ruimte om kort voor de verkiezingen te ‘sinterklazen’. De inwoners zien dat mogelijk anders. De fractie hoort regelmatig van inwoners dat het lijkt alsof het geld tegen de plinten op klotst. Dat is niet zo. Over onderzoeken, eenmalige investeringen en de plannen voor een nieuw gemeentehuis heeft iedereen kunnen lezen. De raad is daar in zijn geheel zelf bij. Het is belangrijk te blijven beseffen dat het geld waarover de raad spreekt en beslissingen neemt altijd gemeenschapsgeld is, of het nu gaat over incidentele of structurele uitgaven. Deze middelen moeten op de een of andere manier worden verkregen of door de toekomstige generatie worden terugbetaald. Het is goed dat er in het afgelopen jaar een lijst met mogelijke bezuinigingen is opgesteld. Het college had ervoor kunnen kiezen om het lichtste scenario in te zetten. Dat heeft het college niet gedaan. De nieuwe coalitie zal de lijst met bezuinigingen wel nodig hebben na de verkiezingen in maart 2022. Om iets nieuws te realiseren kan niet aan bezuinigingen worden ontkomen.

Het CDA wil niet bezuinigen op voorzieningen, verenigingen en de samenleving. Het dak moet worden gerepareerd waar het lekt, namelijk het sociaal domein. De fractie is benieuwd naar de stand van zaken van de sturingsmogelijkheden die eind vorig jaar zijn gepresenteerd en of daarvan al enig resultaat zichtbaar is. Rentmeesterschap is een van de kernwoorden van het CDA. Dit betekent dat wij de aarde in bruikleen hebben en als rentmeester zorgen voor het land, de spullen en de talenten die ons zijn gegeven. Dit geldt voor ons en onze toekomstige generaties. Rentmeesterschap wordt vaak als eerste gelinkt aan duurzaamheid. Het is breder dan dat. Het gaat niet alleen om de vraag of wij goede voorouders zijn ten aanzien van klimaat en natuur, maar ook of wij financiële problemen doorschuiven naar de toekomst. Ook het maken van keuzes voor oplossingen op de korte termijn of duurzame oplossingen is een onderdeel van rentmeesterschap. Financieel rentmeesterschap met oog voor de lange termijn is wat de gemeente Krimpenerwaard nodig heeft. Er zijn ambities in overvloed. Daarover wordt niet vaak gesproken. Hierbij denkt het CDA aan extra inzet op woningbouw en de grote investeringen op duurzaamheidsgebied. De Eneco-gelden en de lage rente zorgen voor ruim voldoende incidenteel geld, maar deze gelden moeten niet worden ingezet om structurele tekorten voor de toekomst te dekken.

De fractie ziet liever dat de Enecogelden volgens afspraak worden ingezet op duurzaamheidsgebied. Voor het CDA staat bij grote investeringen altijd voorop dat de samenleving zelf meedoet en zelf meeprofiteert. Elke euro aan gemeenschapsgeld kan maar eenmaal worden uitgegeven. Tot zover de korte overdenking. pagina 12 van 30

De CDA-fractie heeft een motie ingediend over buurtinitiatieven. Zij was op bezoek bij een welzijnsstichting. Het gesprek ging over waar de stichting kansen zag. De kansen liggen bij het versterken van ontmoeting en activiteiten in wijken en buurten. In Gouda is er via de stichting GoudApot de mogelijkheid om kleine bedragen via dit potje aan te vragen voor activiteiten in de buurt. Het bestuur, beheer en toekenning van gelden loopt via deze stichting. Het is niet per se iets om na te streven maar de motie roept op om daarover in gesprek te gaan, bijvoorbeeld met het preventieteam. Het is niet de bedoeling dat dit de huidige subsidieregeling in de weg staat, het is een aanvulling en een verzoek vanuit het veld zelf. De heer Van der Hek, VGBK, dankt het college en de ambtelijke organisatie voor de aanlevering van de meerjarenbegroting en de beantwoording van de technische vragen. Tijdens de commissievergadering heeft de fractie VGBK aangegeven dat het bijzonder knap is om een goede begroting te maken vanwege de grote fluctuaties waarmee de gemeente Krimpenerwaard te maken krijgt vanuit het beleid in Den Haag. Voor 2022 ziet het er goed uit.

Door de stabiele situatie van de gemeente Krimpenerwaard en de uiteindelijke toezegging van de overheid om de stijgende kosten in het sociaal domein extra te compenseren zijn er geen grote bezuinigingen nodig en hoeven de gemeentelijke lasten niet onnodig te stijgen. De begroting is relatief beleidsarm. Dat is gebruikelijk in het laatste jaar van een raadsperiode. Het geeft de nieuwe gemeenteraad en het nieuwe college na de verkiezingen ruimte om nieuw beleid vast te stellen. Het is goed waakzaam te blijven. In de komende jaren staan ons enorme uitdagingen te wachten. Door creatief om te gaan met beschikbare middelen kan worden voorkomen dat grote bezuinigingen noodzakelijk zijn en belangrijke voorzieningen in de kernen gesloten moeten worden. De fractie VGBK loopt niet weg voor zijn verantwoordelijkheid als in de toekomst toch ingrepen nodig zijn om de begroting sluitend te krijgen. Het belang van de inwoners en bedrijven staat centraal, zij kunnen rekenen op de VGBK. Het algemeen belang staat voorop bij het uitvoeren van plannen voor de toekomst. De fractie VGBK geeft de volgende reacties op de moties: M21-102 CDA: De fractie VGBK vindt een dergelijk potje een goed idee, mits het wel gebruikt voor kleine initiatieven. De fractie vraagt hoe dit kan worden georganiseerd zonder bemoeienis van de politiek.

Mevrouw Bultman, CDA, antwoordt dat het zeker niet de bedoeling is dat het via de politiek gaat. Er zijn nu mogelijkheden om eenmalig subsidie aan te vragen. Dat wordt vaak niet gedaan. Het beheer en de toekenning is in Gouda niet aan de politiek, het college of de ambtenaren, maar ligt daarbuiten. Dat is ook de bedoeling voor het hier bedoelde potje. De fractie CDA wil eerst in gesprek gaan met partijen in het veld. De heer Van der Hek, VGBK, kan op deze manier meegaan met de motie van het CDA. De heer Van der Hek, VGBK, vervolgt: M21-100 VVD: Tijdens de behandeling van de kadernota heeft de fractie VGBK hierover gesproken. Volgens de portefeuillehouder was extra ruimte niet nodig. De fractie vraagt of het nu wel nodig is om die extra ruimte te hebben. Als dat zo is, dan zal de fractie VGBK de motie ondersteunen. M21-094 PK: De fractie VGBK heeft drie vragen aan Pro Krimpenerwaard. De eerste vraag is of de fractie PK denkt dat het college op dit moment niets doet aan huisvesting. De tweede vraag is waar de woningen dan zo snel gebouwd moeten worden gelet op het huidige beleid van de provincie. De derde vraag is of het juist is dat twee van de drie kandidaten die volgende week worden voorgesteld als commissielid zich via een inspraakbijdrage in de raad duidelijk hebben uitgesproken tegen woningbouw in hun woonplaats.

De fractie VGBK reageert op de overige moties nadat het college daarop heeft gereageerd. pagina 13 van 30

De heer Van der Graaf, PvdA, spreekt van een sluitende begroting die voorligt, een heel mooi resultaat. Lang was het onduidelijk of het dit jaar zou lukken zonder fors te bezuinigen. Met ‘gaat het goed’ wordt soms de gemeente Krimpenerwaard bedoeld en soms de financiën. Deze vraag wordt de laatste tijd vaak gesteld aan de PvdA. Het antwoord is dat de fractie denkt dat het cijfermatig wel goed gaat. Er is twijfel op onderdelen. Tegelijkertijd moet de fractie eerlijk zijn. Er gebeurt veel waar weinig of geen grip op is, met name COVID-19. Bij de behandeling van de kadernota leek dit beheersbaar te zijn gemaakt. Nu is het weer omgekeerd. Bij de behandeling van de kadernota was de septembercirculaire nog niet bekend. Het idee was dat bezuinigingen goed moesten worden bijgestuurd, omdat ze actueel werden. Ineens hoeft dat niet meer. Er verandert veel. Dat maakt het lastig om iets te zeggen als algemene beschouwing of alleen vragen te stellen. Naast COVID-19 is er ook sprake van een hogere inflatie. Deze is tijdelijk, maar niet bekend is hoe lang tijdelijk is. Iedereen spreekt ineens over de stijgende kosten om zijn huis te verwarmen. De gemeente Krimpenerwaard kan daaraan niets doen. Ook zijn er stijgende kosten in de jeugdzorg, de Wmo en er zijn jongeren die geen betaalbaar huis kunnen vinden. Dat zijn problemen die overal spelen.

Bij elkaar is er veel onzekerheid, waaraan weinig sturing kan worden gegeven. Dit jaar zijn we, in sporttermen uitgedrukt, gered door de bel. Op het laatste moment kwam er duidelijkheid vanuit het rijk over wat wel en niet kan worden meegenomen in de begroting. Helaas geen structurele dekking. We lenen veel geld en we willen nog veel meer geld gaan lenen. Dat is een punt van zorg. De rente is laag, er moet wel worden afgelost. Bij te veel lenen wordt de vrijheid beperkt. Het gevolg daarvan is te zien bij de woningbouw. Kopers gaan financieel gezien tot het uiterste om een woning te kunnen kopen. Wie te ver gaat, heeft geen ruimte om te investeren in bijvoorbeeld duurzaamheid. Dan is het niet meer mogelijk om te lenen. Kopers moeten voldoen aan de eisen van de geldverstrekker of van de gemeente ingeval van een duurzaamheidslening. ‘Gaat het goed?’ is een hele lastige vraag. In de begroting is niet bij alle resultaten en inspanningen een tussenstand te zien. Vaak staat er dat er volgend jaar een beleidsplan wordt ingezet. We weten allemaal dat het college er volgend jaar heel anders zal uitzien. Dat roept bij de PvdA-fractie de vraag op of de concrete doelen zullen worden gehaald en of de inzet van al die documenten leidt tot een werkelijk resultaat in de praktijk. Bijvoorbeeld participatie is een lastig onderwerp.

Wanneer doe je iets goed en wanneer niet? Een voorbeeld hiervan is de duurzame huizenroute. Enthousiaste mensen leggen huisbezoeken af. Daarbij bleek dat de bezoekers negatieve ervaringen hadden over de hulp die zij ontvingen van de gemeente. Dat is een punt van zorg. De fractie hoort steeds vaker vergelijkbare geluiden van bewoners die te maken krijgen met ingrijpende bouwplannen in hun achtertuin. Zij voelen zich niet gehoord. Dat geeft aan hoe moeilijk een goede participatie is. Dit is een momentopname die aangeeft dat er een groot verschil is tussen nota’s en de ervaringen van de inwoners. Gaat het goed? De begroting is sluitend, maar een structurele dekking wordt node gemist. De fractie ziet dat er ruimte is voor verbetering. De aanpak om te verbeteren moet actief worden gezocht. De heer Van de Lagemaat, D66, constateert dat er toch sprake is van algemene beschouwingen ondanks de andere opzet van deze vergadering. De fractie D66 is blij met de sluitende begroting en met de compensatie van het rijk. De compensatie is niet structureel, waardoor de toekomst van de gemeente Krimpenerwaard onzeker blijft. Er hoeven nu geen pijnlijke bezuinigingsmaatregelen te worden genomen. Dat stemt de fractie vrolijk. Er zijn uitdagingen in de komende jaren. Het is voor jongeren lastig om in de gemeente Krimpenerwaard een woning te vinden.

De kosten in het sociaal domein moeten onder controle worden gehouden. De klimaatverandering staat niet stil. Het is tijd voor actie op deze en veel andere dossiers. D66 zal zich daarvoor blijven inzetten. pagina 14 van 30

De fractie D66 reageert als volgt op de ingediende moties. M21-092, PK: D66 wacht de reactie van het college af. D66 is niet voornemens de motie te steunen. M21-093: D66 vindt dit een sympathieke motie. Donkerte is iets moois in deze regio. Wat verder buiten de gemeente is er lichtvervuiling vanwege kassen en steden. D66 wacht de reactie van het college af. M21-094: D66 is het niet eens met de gekozen insteek. M21-095: D66 deelt de zorg van PK. D66 vraagt zich af wat de gemeente daarin kan betekenen. D66 steunt het idee om te praten met jongeren en roept de klankbordgroep jongeren op van zich te laten horen. D66 wacht het antwoord van het college af. M21-099: D66 steunt deze motie. M21-100: D66 deelt de zorg van de VVD. D66 vraagt zich af tot hoever de formatie zou moeten worden uitgebreid en of dit te realiseren is. D66 wacht het antwoord van het college af. M21-101: D66 steunt deze motie. M21-102: D66 steunt deze motie. De heer Verburg, SGP, kijkt terug op de afgelopen vier jaar in zes onderwerpen. Het eerste is dankbaarheid. Er is een sluitende begroting zonder lastenverhoging en het voorzieningenniveau is niet aangetast. Nederland leeft in vrede en ongekende welvaart en de Krimpenerwaard is een van de mooiste en groenste gebieden van het land, een parel ingeklemd tussen grote steden. Er is voldoende geld om de gemeente en de rijkseconomie draaiende te houden.

We genieten van de kleinschaligheid maar vitaliteit van de dorpen en we leven op van de sociale verbanden waarin iedereen zich kan bewegen. Alle kritiek die vanavond klinkt staat wat de SGP betreft in dit perspectief. Het tweede onderwerp is de COVID-19-pandemie. Opnieuw worden we overspoeld door het aantal besmettingen. Hebben wij Gods waarschuwende hand gezien in de pandemie? Hij wil niet dat wij doorrennen op de weg van de 24 uurseconomie, maar stilgezet worden om te denken over onze eeuwige bestemming. Om verzoening voor onze zonden te vinden en het offer van Jezus Christus. Alles lijkt erop te wijzen dat er steeds nog meer groei moet komen en dat we weer zo snel mogelijk naar het buitenland willen vliegen voor een lang weekend. Christenen gaan op dit punt niet vrijuit. Het derde punt betreft een lichte teleurstelling over wat het gemeentebestuur in de afgelopen vier jaar heeft gerealiseerd. Er is veel kostbare energie verloren gegaan in de raad, coalitie en het college. De woningbouw zit nog steeds op slot met uitzondering van enkele bouwprojecten. De provincie werkt op geen enkele manier mee om de kernen vitaal te houden. Samen met de agrariërs is de SGP diep teleurgesteld over de vele onteigeningen die plaatsvinden ten koste van de natuur, nota bene ten faveure van natuur.

De energietransitie is op papier geregeld maar de gemeente Krimpenerwaard staat praktisch gezien nog aan het begin. Het ambtelijk apparaat is kwetsbaar vanwege de vele vacatures. Het financiële perspectief is zorgelijk, de reserves raken uitgeput. Er is geen grip op de stijgende kosten in het sociaal domein. De strategische visie van de gemeente Krimpenerwaard is geëindigd in de overlegvorm Waardtafel waarna het stil werd. Het vierde punt betreft de nieuwbouw van het gemeentekantoor. De teleurstelling van de fractie is hierover wat groter. Het college kiest ervoor om buiten commissie en raad om de plannen meteen te communiceren met de inwoners in mooie persberichten. De fractie vraagt zich af waarom deze ramkoers is gekozen, terwijl uiteenlopend wordt gedacht binnen en buiten de coalitie. Het gaat om investeringen van miljoenen euro’s, zeker nu gemeentewerf en milieustraat aan deze plannen worden gekoppeld. De raad wordt met de rug tegen de muur gezet. Een aantal collegeleden lijkt te denken dat een ander team deze schade na de verkiezingen herstelt. Het vijfde punt gaat over de onzekere meerjarenbegroting. De SGP heeft zijn zorg uitgesproken over de financiële ontwikkelingen van de gemeente Krimpenerwaard. De reserves raken snel uitgeput en de gemeente Krimpenerwaard krijgt grote investeringen voor de kiezen. Als er pagina 15 van 30

nieuwe tegenvallers opdoemen willen we niet de lasten verhogen maar eerst snijden in eigen vlees. De SGP had daarom het idee om bezuinigingsscenario’s gereed te hebben. Deze scenario’s zijn ook gekomen. Zelfs het minst pijnlijke scenario ligt onderin een diepe la te wachten. Het college blijft aangeven dat bezuinigen nu niet nodig is en dat wordt gewacht tot het rijk met geld over de brug komt. Het zesde punt betreft dat bezuinigingsscenario’s minder belangrijk worden gevonden dan een fietsenplan, waarin 76.000 euro wordt vrijgemaakt voor communicatie over het belang van fietsen. Er is meer tijd besteed aan de palen in de Veerpoort dan aan het panorama Krimpenerwaard. De SGP stelt zichzelf de kritische vraag of college en raad de juiste focus hebben op de grote onderwerpen waarover het vandaag gaat, of dat college en raad zich laten leiden door de waan van de dag. De SGP heeft geen juichverhaal. De SGP spreekt zijn dank uit aan de organisatie en het college van burgemeester en wethouders. Er is heel hard gewerkt. De SGP heeft dat van nabij gezien. De fractie doet nu al een oproep aan de nieuw gemeenteraad om eenmaal per jaar raadsbreed een focusbijeenkomst te hebben, waarin wordt afgesproken wat echt nodig is om de gemeente Krimpenerwaard verder te helpen naar gemeente Krimpenerwaard 2.0. De fractie beseft dat dit alleen kan met de zegen van God, die de SGP iedereen toewenst.

De SGP stemt in met de begroting 2022. De SGP geeft de volgende reactie op de moties: M21-102 CDA: De SGP staat hier positief tegenover. M21-101 VVD: De SGP vindt het fantastisch als hiermee een mooie slag kan worden gemaakt. M21-099 CU: De SGP staat hier positief tegenover. M21-100 VVD: De SGP twijfelt over deze motie. Aan beleidsprioritering wordt 200.000 euro beschikbaar gesteld als eenmalig bedrag. Onder beleidsprioritering kunnen de ondermijningsgelden worden verstaan. De SGP wacht de reactie van het college af. De heer Van de Lagemaat, D66, heeft getwijfeld om te interrumperen. Het is echter de taak van een volksvertegenwoordiger zich te laten horen als hij het ergens niet mee eens is. De uitspraak van de SGP-fractie over de COVID-19-pandemie blijft malen. De suggestie wordt gewekt dat deze pandemie een straf is die we allemaal hebben gekregen vanwege de 24 uurseconomie. De heer Van de Lagemaat vindt dit een uitermate respectloze suggestie naar de slachtoffers van deze pandemie, die gestorven zijn vanwege het virus. De SGP wordt verzocht meer woorden van hoop en minder woorden van doem uit te spreken en een voorbeeld te nemen aan andere gelovige collega’s. De heer Verburg, SGP, stuurt zijn tekst naar de D66-fractie. In de tekst is geen enkele toespeling te vinden op de slachtoffers van de pandemie.

De heer Verburg vindt de verbinding die de heer Van de Lagemaat legt aanmatigend. De heer Van de Lagemaat, D66, vraagt wat de gevolgen zijn van de pandemie, die door de SGP als een straf van God is aangeduid voor de 24 uurseconomie. Dit is onmogelijk niet te linken aan de slachtoffers die zijn gevallen door het virus, althans volgens de interpretatie die D66 geeft aan de woorden van de SGP. De heer Verburg, SGP, herhaalt geen link te hebben gelegd en het woord ‘straf’ niet te hebben gebruikt, maar de waarschuwende hand van God. Hij is begonnen met woorden van dankbaarheid en dat al het andere dat vanavond wordt gezegd, in dat perspectief moet staan. Dat is voldoende als het gaat over het uitspreken van woorden van hoop. De heer Hoftijzer, Lokaal op 1, dankt college en ambtenaren voor de sluitende begroting. Lokaal op 1 is verheugd dat er geen sprake is van bezuinigingen. Door een doorgestuurd pagina 16 van 30

persbericht ziet Lokaal op 1 zich gedwongen iets te zeggen over de bouw van een nieuw gemeentehuis en een nieuw onderkomen voor de dienst van gemeentewerken. Het is een politieke markering, en wellicht een politieke overdenking, die in deze begrotingsraad op zijn plaats is. Lokaal op 1 vindt het prettig dat de SGP als enige partij hierover iets heeft gezegd. Lokaal op 1 is onaangenaam verrast door de wijze waarop de voorstellen naar de raad zijn gezonden en door de inhoud ervan. Het lijkt erop een prestigeobject te worden. Lokaal op 1 wil dat niet en meent dat het college dat ook niet zou moeten willen. Het komt echter wel zo over. De voorstellen zijn dwingend en sturend. Het idee leeft dat het besluit al is genomen. Dit wordt ondersteund door Het Kontakt in de uitgave van hedenavond. Lokaal op 1 is mordicus tegen een nieuw gemeentehuis. Lokaal op 1 vraagt zich af of het verstandig is 40 miljoen euro uit te geven om als overheid beter te kunnen functioneren, in deze tijd waarin alles duurder wordt, de wereld in brand staat, de inwoners het financieel lastig hebben en er veel uitdagingen en onzekerheden zijn voor de toekomst. Er is bovendien sprake van een enorme kapitaalvernietiging. Lokaal op 1 denkt niet dat alles beter wordt met nieuwe huisvesting.