210629 Notulen extra raadsvergadering gemeente Krimpenerwaard 29 juni 2021 def.docx

Extra Openbare raadsvergadering gemeente Krimpenerwaard Algemeen: Datum: Tijd: Locatie: Aanwezig: Voorzitter: Griffier: Leden:

Wethouders: Secretaris: Griffie: Notulist:

29 juni 2021 19.30 – 21.15 uur Online via Teams burgemeester R.S. Cazemier mevrouw M-L. van Muijen CDA: mevrouw H.C. Bultman, de heer K. Larooij en de heer F.J.J. Mone ChristenUnie: de heer A.H. van Dorp, de heer C. Slob en de heer A. Tom D66: de heer J. van de Lagemaat en de heer J.M. van der Zwaart Lokaal op 1: mevrouw G. Smit-Raggers, de heer P.H. Gabeler en de heer J.C. Hoftijzer Pro Krimpenerwaard: de heer A. Struijs en mevrouw P.C.M. Klomp-Lever PvdA: de heer C. van der Graaf en de heer A. Maat SGP: de heer J. Verburg, de heer D.C. Koelewijn, de heer M.C. Noordergraaf en de heer H.W. Wassink VGBK: de heer P. van der Hek, mevrouw A. van Buren-van der Heiden, de heer Y. van Dortmont, de heer E. Mondriaan, de heer W. Pannekoek, de heer B. Schamper en de heer W.J. Schoof VVD: de heer G.P. Zuijderwijk, de heer M.J. Oudshoorn, mevrouw H. VogelHarberink en de heer R. van der Wilt de heer A. Bening, mevrouw R. Boere, mevrouw L. Sleeuwenhoek, de heer J. Vente en de heer L.A. de Wit de heer J. Hennip mevrouw L. Duijm mevrouw P. Heijne, Dria

Afwezig (z.b.): mevrouw S.A.B. van Rooy, Dierbaar Krimpenerwaard _______________________________________________________________ 1. Welkom De voorzitter heet alle aanwezigen welkom bij deze extra openbare digitale raadsvergadering van de gemeente die in het teken staat van de behandeling van de Regionale Energie Strategie 1.0. Daar de tijd beperkt is vanwege de aansluitende commissievergadering, doet de voorzitter de oproep aan raad en college om efficiënt te vergaderen. 2. Opening De voorzitter opent de vergadering. 3. Moment van stilte De voorzitter verzoekt de aanwezigen een korte stilte in acht te nemen, zodat eenieder zich op zijn of haar gewenste wijze kan voorbereiden op de vergadering. 4. Vaststellen van de agenda De voorzitter memoreert dat het college schriftelijk heeft gereageerd op de vele moties en amendementen. Het verzoek is de discussie te beperken tot een termijn. Er worden geen vastgestelde spreektijden gehanteerd. De stemmingen vinden plaats in clusters conform het voorstel van de griffie. Bij unanimiteit wordt voorgesteld in plaats van clusterstemming een motie of amendement als unaniem aanvaard te pagina 1 van 31

verklaren. Als het college adviseert tot overnemen of de uitvoering toezegt bij een motie of amendement, is het ordevoorstel geen stemming te laten plaatsvinden. Tegenstemmen kunnen los en beargumenteerd worden aangegeven door middel van een stemverklaring. Voor het overige kan per fractie of hoofdelijk worden gestemd. De heer Struijs, PK, had eerder over de manier van stemmen willen worden ingelicht. Nu wordt het een rommeltje, terwijl het onderwerp daarvoor te belangrijk is. Pro Krimpenerwaard is tegen het ordevoorstel. De gemeenteraad stemt met meerderheid in met het door de voorzitter toegelichte ordevoorstel, waarbij de fractie van Pro Krimpenerwaard wordt geacht tegen te hebben gestemd. 5. Spreekrecht burgers Er wordt geen gebruik gemaakt van het spreekrecht. De vereniging Waardstroom en de Natuur- en Vogelwerkgroep Krimpenerwaard hebben schriftelijke inspraaknotities ingediend. Deze maken integraal onderdeel uit van de beraadslaging bij agendapunt 6. 6. Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 De heer Van der Graaf, PvdA, begrijpt dat alleen de moties die in alle vijf gemeenten zijn aangenomen, worden meegenomen in de vervolgfase. Voor de helderheid graag een toelichting op de begrippen ‘overnemen’ en ‘aannemen door de raad’ en het nieuwe begrip ‘toezeggen’ in de schriftelijke reactie van het college.

Wethouder Bening stelt dat het uitvoeren, het toezeggen of het overnemen van een motie of een amendement gelijk is, dus dat het college, zonder tegenstemmen, overgaat tot het uitvoeren van de motie of het amendement en een stemming niet nodig is. De voorzitter vult aan dat tegenstemmen bij een stemverklaring kunnen worden aangegeven. De heer Larooij, CDA, vraagt naar het verschil tussen het ontraden en toezeggen. Wethouder Bening bevestigt dat het college de intentie heeft motie M21-042 uit te voeren conform het dictum. In feite is dat de motie overnemen. In de schriftelijke reactie bij motie M21-039 staat precies welk deel wordt ontraden en welk deel door het college kan worden toegezegd. De heer Van Dorp, CU, verzoekt het college om een toelichting op de vier nagekomen moties. Wethouder Bening licht toe wat het college over de vier nagekomen moties adviseert bij de bespreking van cluster 4. Deze moties worden overigens niet in de andere vier RES-gemeenten behandeld. Mevrouw Vogel, VVD, geeft aan dat nagekomen motie M21-047 ook door de VVD-fracties van de gemeenten Zuidplas, Waddinxveen en Bodegraven-Reeuwijk is ingediend.  Cluster 1: Participatie en innovatie === A21-23 van VVD en Lokaal op 1 – Ambities RES De raad van de gemeente Krimpenerwaard in vergadering bijeen d.d. 29 juni 2021 pagina 2 van 31

besluit het ontwerp als volgt te wijzigen: Huidige tekst (pagina 3): De ambitie van de regio Midden-Holland is het opwekken van 0,435 TWh aan hernieuwbare elektriciteit in 2030. Middels een afwegingskader is onderzocht en vervolgens bepaald waar en hoe die ambitie in de regio het best gerealiseerd kan worden. Vervangende tekst: De regio Midden-Holland wil naar draagkracht en in redelijkheid bijdragen aan de landelijke doelstellingen voor de opwek van hernieuwbare elektriciteit in 2030. Met een afwegingskader is onderzocht welke locaties in de regio kansrijk kunnen zijn voor de realisatie van grootschalige duurzame elektriciteitsproductie. Huidige tekst (pagina 3): Met realisatie van voldoende zonne-projecten in deze zoekgebieden kan de regionale ambitie van 0,435 TWh in 2030 worden behaald. Pas wanneer blijkt dat de realisatie achterblijft of tussentijds lokale initiatieven ontstaan waarvoor draagvlak is, zal gekeken worden naar de reserve-zoekgebieden voor windenergie langs snelwegen. Vervangende tekst: Met realisatie van voldoende zonne-projecten in de zoekgebieden lijkt een proportionele bijdrage (van 0,435 TWh) aan de landelijke doelstelling in 2030 technisch haalbaar.

Huidige tekst (pagina 10): Aan de hand van een aantal keuzeprincipes zoals spreiding of concentratie van de opwekmogelijkheden, vult elk testbeeld op een geheel eigen manier de regionale ambitie van 0,435TWh in. Vervangende tekst: Aan de hand van een aantal keuzeprincipes zoals spreiding of concentratie van de opwekmogelijkheden, brengen de testbeelden de uitwerking van verschillende denkrichtingen in beeld. Huidige tekst (pagina 12): Om 0,435 TWh aan hernieuwbare opwek van elektriciteit met zon of wind in de regio te realiseren, is een voorstel voor zoekgebieden gemaakt. Vervangende tekst: Er is een voorstel voor zoekgebieden uitgewerkt op basis van een proportionele bijdrage aan de landelijke doelstelling naar rato van het energieverbruik. Huidige tekst (pagina 13): Opbrengst: op basis van een integrale afweging tussen a., b. en c. is een voorstel voor zoekgebieden voor zonne- en windprojecten in Midden-Holland opgesteld, waarmee de kwantitatieve regionale ambitie van 0,435 TWh kan worden behaald (zie 2.4). Vervangende tekst: Opbrengst: op basis van een integrale afweging tussen a., b. en c. is een voorstel voor zoekgebieden voor zonne- en windprojecten in Midden-Holland opgesteld, die ieder tot een onderling vergelijkbaar resultaat leiden. (zie 2.4).

Huidige tekst (pagina 24): De RES 1.0 heeft technisch gezien derhalve een iets grotere potentie dan de ambitie van 0,435 TWh die de regio heeft uitgesproken. Vervangende tekst:

pagina 3 van 31

De RES 1.0 heeft technisch gezien een potentie die iets hoger ligt dan de in de berekeningen gehanteerde proportionele bijdrage aan de landelijke doelstellingen. Huidige tekst (pagina 40): De regio Midden-Holland heeft de ambitie om 0,435 TWh (1.567 TJ) aan hernieuwbare elektriciteit op te wekken in 2030. Dit is inclusief de reeds gerealiseerde grootschalige zon- en windprojecten en de projecten in de pijplijn (totaal 0,097 TWh). Vervangende tekst: De regio Midden-Holland wil naar draagkracht en in redelijkheid bijdragen aan de landelijke doelstellingen voor de opwek van hernieuwbare elektriciteit in 2030. Hiervoor zijn zowel reeds gerealiseerde grootschalige zon- en windprojecten en projecten in de pijplijn (totaal 0,097 TWh) als aanvullend te realiseren projecten in kaart gebracht.

Toelichting: het primaire doel van een vast te stellen RES was, is en blijft het realiseren van de landelijke doelstelling van 35 TWh; op dit moment wordt in de RES Midden-Holland een afgeleide van dit landelijke doel als ambitie vastgelegd; de regio Midden-Holland beslaat een relatief klein oppervlak en herbergt daarbinnen een breed scala aan economische activiteiten en maatschappelijke uitdagingen, ieder met een beroep op de beperkt beschikbare ruimte; nog niet alle opties zijn voldoende doorgerekend; ruimte voor een goede afweging van alle belangen is noodzakelijk voor het behoud van draagvlak voor de energietransitie; andere regio’s hebben meer ruimte en sommige regio’s kiezen er reeds voor netto producent van hernieuwbare elektriciteit te worden; === === A21-24 van VVD en Lokaal op 1 – Reserve zoekgebieden De raad van de gemeente Krimpenerwaard in vergadering bijeen d.d. 29 juni 2021 besluit het ontwerp als volgt te wijzigen: Besluit: 210416-RES-1.0-Midden Holland-1, pagina 3 tot en met pagina 24 aan te passen door iedere verwijzing naar de reserve zoekgebieden wind te verwijderen.

De volgende aanpassing wordt doorgevoerd op pagina 3:  "zal gekeken worden naar de reserve-zoekgebieden voor windenergie langs snelwegen." vervangen door "zullen alternatieve zoekgebieden gezocht worden en worden meegenomen in een volgende versie van de RES." De volgende aanpassing wordt doorgevoerd op pagina 18:  de vier vlekken "wind langs infrastructuur" worden uit figuur 2.3. voorstel zoekgebieden voor zonne- en windenergie in Midden-Holland verwijdert evenals de verwijzing in de legenda naar "wind langs infrastructuur (reserve-zoekgebieden). De volgende aanpassing wordt doorgevoerd op pagina 22:  verwijderen volledige tabel "reserve zoekgebieden" De volgende aanpassing wordt doorgevoerd op pagina 24:  verwijderen "en de reserve-zoekgebieden voor "wind langs infrastructuur" Toelichting pagina 4 van 31

Zowel in het proces om te komen tot de RES 1.0 als in de daadwerkelijk RES 1.0 is benoemd dat er weinig politiek draagvlak is voor het opwekken van energie door wind. In de RES 1.0 zijn desondanks 4 reserve zoekgebieden aangemerkt langs de A12 en N11 voor wind langs infrastructuur, waarbij één van de zoekgebieden langs de A12 door Polder Bloemendaal, een gebied dat door de gemeente Waddinxveen is aangemerkt als gebied waar geen energie opwekking door zon en wind gewenst is om het landschap te beschermen. De RES zal iedere twee jaar worden herzien. Om deze reden is het niet noodzakelijk om in deze fase reeds voor te sorteren op reserve zoekgebieden. Mocht de opgave binnen aangemerkte zoekgebieden niet uitgevoerd kunnen worden kunnen in volgende versies van de RES voorstellen worden gedaan voor alternatieve zoekgebieden. === === M21-041 van PvdA, CDA, ChristenUnie, Lokaal op 1, Pro Krimpenerwaard, D66 en SGP Communicatie en Participatie bij de uitwerking van de RES MH 1.0 De raad van de gemeente Krimpenerwaard in vergadering bijeen d.d.

29 juni 2021 gehoord de beraadslagingen Constaterende dat  De communicatie over de noodzaak van de energietransitie tot op heden een ondergeschikte plaats heeft ingenomen en vanwege Covid-19 uitsluitend digitaal was;  Veel inwoners zich zorgen maken over de impact die de RES MH kan hebben op de omgeving;  Dat alle tot nu toe ingebrachte zienswijzen en reacties aandacht vragen voor een goed communicatie- en participatietraject richting inwoners. Van mening dat  Actieve betrokkenheid van inwoners noodzakelijk is voor het realiseren van de energietransitie;  Het ontwikkelen van breed maatschappelijk draagvlak essentieel is voor uitvoering van de RES MH;  Het daarom belangrijk is dat in principe alle inwoners zich kunnen uitspreken over de RES MH;  Het aan de overheid is om inwoners goed toe te rusten voor directe participatie en daartoe een concreet en laagdrempelig traject dient in te richten waarbij de kaders voor participatie helder zijn;  Bij participatie het risico bestaat dat beroepslobbyisten de boventoon voeren boven gewone burgers Roept het college op  Te regelen dat er een gedegen participatieproces, bijvoorbeeld een burgerberaad, ingericht wordt met het oog op de verdere uitwerking van de RES MH 1.0 in de realisatiestrategie en de RES MH 2.0 en geeft daarbij de volgende accenten mee:  toegankelijke informatievoorziening, ook voor laaggeletterden en

anderstaligen  toepassing van gevarieerde communicatiekanalen en -middelen zodat meer diverse doelgroepen worden bereikt (niet alleen de digivaardige inwoners)  aandacht voor het maatschappelijk belang van de energietransitie;  aandacht voor de individuele voordelen in het kader van Lokaal Eigendom;  alert op ongewenste beïnvloeding door betaalde lobbyisten van het participatieproces

pagina 5 van 31

en gaat over tot de orde van de dag. === === M21-044 van VGBK, Pro Krimpenerwaard, SGP en ChristenUnie - Ontwikkelen RES innovatie en uitvoeringsprogramma De raad van de gemeente Krimpenerwaard in vergadering bijeen d.d. 29 juni 2021 gehoord de beraadslagingen Constaterende dat  het innovatie- en uitvoeringsprogramma in de RES1.0 wel benoemd is maar nog beperkt en vrijblijvend is;  de RES1.0 uitgaat van invulling van de doelstelling door vooralsnog alleen duurzame elektriciteitsopwekking met zonnepanelen (‘zon’);  de netimpact van de voorgestelde invulling met alleen ‘zon’ nog niet onderzocht is; Van mening dat  innovatie extra hard nodig is omdat bij een te eenzijdige focus op ‘zon’ er vrijwel zeker netproblemen ontstaan; veel meer dan bij een evenwichtige mix van elektraopwekking met ‘zon’ en ‘wind’;  het belangrijk is om op korte termijn inzicht te hebben in knelpunten en barrières met betrekking tot het energiesysteem/energienetwerk;  er geen tijd te verliezen is willen we in 2030 de gestelde doelen halen;  het belangrijk is om als regio Midden Holland gezamenlijk en voortvarend aan de slag te gaan omdat dit de regionale samenwerking verstrekt (samen ergens voor gaan werkt verbindend en borgt de bestuurlijke continuïteit);  het tijdrovend, kostbaar en daardoor niet efficiënt is als partijen/bedrijven die ‘zon’ willen realiseren ieder voor zich de ‘zon’ projecten

ontwikkelen; Verzoekt het college  als onderdeel van de op te zetten projectorganisatie in regionaal verband een innovatie- en uitvoeringsprogramma te ontwikkelen met als doel:  technische, juridische knelpunten en barrières die bij de grootschalige ontwikkeling van ‘zon’ in onze regio op korte termijn in beeld te krijgen  in overleg met relevante stakeholders zoals bedrijven, onderwijsinstellingen, de netbeheerder en eventuele andere RES-regio’s (innovatieve) oplossingen te bedenken voor de geïdentificeerde knelpunten en barrières  op basis van de oplossingen standaards te ontwikkelen die het voor partijen/ondernemers makkelijk maakt om ‘zon’ te realiseren; dit geldt met name voor ‘zon’ op (bedrijfs)daken;  dit programma q2 2022 gereed te hebben zodat er medio 2022 gestart kan worden met een uitvoeringsprogramma; en gaat over tot de orde van de dag. === === M21-036 van CDA, PvdA, ChristenUnie, Lokaal op 1, VGBK, Pro Krimpenerwaard, VVD, D66 en SGP - Recyclebaar materiaal

pagina 6 van 31

De raad van de gemeente Krimpenerwaard in vergadering bijeen d.d. 29 juni 2021 gehoord de beraadslagingen overwegende dat: in het kader van de energietransitie vele nieuwe materialen in onze gemeente zullen worden aangebracht/geplaatst ten behoeve van het opwekken van elektriciteit; deze materialen na een (groot aantal) jaren van gebruik ‘op zijn’ en vervangen zullen worden waarmee een afvalprobleem ontstaat; er zorgen zijn (bijvoorbeeld bij eigenaren/bewoners van huizen/panden) over de afvoer en verwerking van het afval (en mogelijke gezondheidseffecten ervan: “Is dit het asbest van 2035?”); van oordeel dat: circulariteit, zeker bij duurzaamheidsmaatregelen ten behoeve van het klimaat, een groot goed is; roept het College op om te stimuleren dat: er maatregelen komen die voorkomen dat gebouw- en grondeigenaren later ‘blijven zitten’ met een afvalprobleem; er zicht komt op duurzame afvoer en zo veel mogelijk hergebruik (waarde-behoud) van de aan te brengen materialen; en hiertoe een actief lobbytraject cq samenwerking te starten richting provinciale- en rijksoverheid met als doel circulariteit van energie-opwekmiddelen te stimuleren; en gaat over tot de orde van de dag. === Mevrouw Vogel, VVD, wil de standpunten van haar fractie ondanks de beperkte vergadertijd wat ruimer toelichten.

Het betreft een belangrijk document dat na een proces van ruim twee jaar voorbereiding tot stand is gekomen. De voorzitter verzoekt de VVD kort de strekking van de standpunten aan te geven. Mevrouw Vogel, VVD, ziet ‘zon op dak’ als eerste prioriteit, voorts isolatie, ‘wind op zee’ en ten slotte de rest van de geambieerde opwek van 0,435 terawattuur hernieuwbare elektriciteit opvullen met kernenergie. De basis van RES 1.0 is goed. De VVD is blij dat volop wordt ingezet op zon op dak. Wel moet de gemeente zuinig zijn op het eeuwenoude, unieke slagenlandschap in het Groene Hart. De VVD voelt de verantwoordelijkheid om te verduurzamen richting de huidige en toekomstige inwoners. Dit moet haalbaar en realistisch gebeuren, stapsgewijs en zonder de polders te verkwanselen. Isoleren van slecht geïsoleerde woningen en andere panden moet de nadruk krijgen, in combinatie met de inzet op energiebesparing. Immers, wat niet wordt verbruikt, hoeft ook niet worden opgewekt. De VVD pleit voor het meenemen van andere vormen van duurzame energie, zoals kernenergie, waterstof en aardwarmte. De technologische ontwikkelingen en innovaties gaan snel en moeten ruim aandacht krijgen. Belangrijk aandachtspunten zijn financiële haalbaarheid en versterking van het capaciteitsnet. De fractie streeft naar een win-winsituatie.

Vandaar motie M21-048, samen met de SGP, Lokaal op 1 en VGBK, om het regionaal energiefonds onder de aandacht te brengen, in lijn met de in september 2020 unaniem aangenomen motie. Klopt het dat er nog geen voorstel tot oprichting in de maak is? pagina 7 van 31

De VVD is tegen windmolens op land die het fraaie polderlandschap ontsieren, voor slagschaduw en geluidsoverlast zorgen en schadelijk zijn voor vogels, insecten en de gezondheid van omwonenden. De VVD wil ten behoeve van wind op zee het reservezoekgebied wind schrappen met amendement A21-024. Zo is te voorkomen dat wind op land op een later moment alsnog om de hoek komt kijken. Kleine windmolens tot 15 meter masthoogte op boerenerven zijn voor de VVD acceptabel. Participatie is een belangrijk punt voor de VVD. De inwoners konden in de voorbije fasen te weinig hun stem laten horen, mede debet aan de coronacrisis. De participatie wordt eenzijdig en te richtinggevend ingekleurd. De fractie roept in een motie M21-059 met Lokaal op 1 en VGBK alle inwoners op, zich onbeperkt volledig uit te spreken over de RES ten behoeve van de verdere uitwerking. De VVD is kritisch over de besluitvorming. Het college ontraadt de amendementen hierover, niet alleen inhoudelijk, maar ook omdat de tijd ontbreekt voor de daarvoor noodzakelijke nieuwe besluitvormingsronde. Deze avond moet de raad in een kort tijdsbestek per cluster alles erdoorheen jagen. Democratische besluiten moeten niet ondergeschikt raken aan het halen van een planning.

Hoe verhouden zich alle moties en amendementen zich tot de RES 1.0 die ter besluitvorming zijn voorgelegd? Is de voorwaarde dat zij in alle RES-gemeenten zijn aangenomen of is het aannemen in één gemeente voldoende? Wat gebeurt er met moties en amendementen van provincie en waterschap? Wordt de raad hierover formeel geconsulteerd? De VVD vindt de democratische legitimiteit belangrijk en wil dat de gemeenteraad en de inwoners zich serieus genomen voelen en in het besluitvormingstraject worden betrokken. De fractie dankt de werkgroep RES voor haar inzet en in het bijzonder de voorzitter Larooij, de griffier, ambtenaren en betrokken wethouders. Als een van de weinige gemeenten werkt Krimpenerwaard via de werkgroep RES positief-constructief samen in dit zeer complexe dossier. De heer Van Dorp, CU, deelt het VVD-betoog over het lange en intensieve RES-traject sinds 2019. Dit leidt tot deze RES 1.0 met breed draagvlak in heel Midden-Holland. De fractie dankt alle participanten, bestuurders en de werkgroep RES die eraan meewerkten. Er is veel werk verzet, er moet nog veel werk worden verzet. De RES 1.0 is de aftrap voor een buitengewoon omvangrijke transitie. De VNG meldde onlangs dat de participatie in de RES nog nauwelijks van de grond is gekomen. De raad heeft hierover veel gediscussieerd.

Naar verwachting van het college zullen meer inwoners participeren als het om concrete locaties gaat. De ChristenUnie ziet dat eerder als voorwaarde dan als een verwachting. Participatie en draagvlak zijn onontbeerlijk voor succes. Het is goed dat het college per memo de raad proactief informeert over de RES in de buurgemeenten. Met name de windturbines op de grens met Lopik en de mogelijke ontwikkelingen in de Stormpolder roepen vragen op bij de inwoners uit de Krimpenerwaard. Het college wordt verzocht de raad en de inwoners proactief te blijven informeren over nieuwe ontwikkelingen. De voorzitter constateert dat namens twee partijen de werkgroep, het college en de ambtenaren worden bedankt en veronderstelt dat deze dank namens de volledige raad is uitgesproken en daarmee niet opnieuw hoeft te worden verwoord. De heer Mondriaan, VGBK, ziet een minpunt in het RES-traject, namelijk dat door corona onvoldoende inwonersparticipatie kon plaatsvinden. VGBK vertrouwt erop dat alle belanghebbenden in de vervolgfase alsnog voldoende worden betrokken vanwege het belang van een breedgedragen RES 2.0. Hopelijk wordt snel doorgepakt na vaststelling van de 1.0-versie. Dat is van groot belang. Het moet ook voor het nageslacht goed toeven zijn op deze planeet. Langer uitstel is niet langer verantwoord.

pagina 8 van 31

Bij de amendementen A21-023 en A21-024 is VGBK het eens met het standpunt van de Stuurgroep RES en het college. De fractie stemt tegen. De heer Larooij, CDA, vindt het meest wezenlijke van de RES het doorgeven van een leefbare, betere en schonere wereld aan de volgende generaties, door nu te voorkomen dat energiearmoede ontstaat. De RES 1.0 wordt als groeidocument opgevolgd door volgende versies. Dit betekent niet dat de zoekgebieden definitief zijn, maar ze worden steeds concreter voor de inwoners. Tot op heden was dat niet bekend van bij de inwoners. De doelstelling van 50 procent actieve deelname moet verder worden ingevuld. Pas bij de helft lokaal eigendom van alle opwekinstallaties vloeien de opbrengsten naar inwoners en bedrijven terug. Het is noodzakelijk dit in de vervolg-RES’en verder in te vullen. De RES verdient een heldere ambitie. 0,435 terawattuur moet zo blijven. Het CDA steunt daarom amendement A21-023 niet. Bij amendement A21-024 valt wind op zee als zoekgebied buiten de RES. Juist uit energetische oogpunt is op termijn wind nodig. Het is verstandig om nu zoekgebieden voor wind aan te wijzen. Het CDA steunt amendement A21-024 niet. De fractie steunt moties M21-036 en M21-041, vanuit de noodzaak voor draagvlak. Het CDA ziet minder in de motie over ontwikkeling van innovatie en een uitvoeringsprogramma op RESniveau. Dat kan beter bovenregionaal worden geregeld.

De gedeeltelijke overlapping met motie M21-043 maakt deze motie overbodig. De heer Koelewijn, SGP, sluit zich aan bij de vragen van de VVD over de helderheid van de status van de straks aangenomen moties en amendementen. Kan de Stuurgroep RES zelfstandig besluiten welke amendementen en moties worden meegestuurd worden met het RES 1.0-document? Het kaartbeeld is een goede weergave van de inbreng tot nu toe, namelijk geen windenergie en maximaal inzetten op zonne-energie. De SGP is niet enthousiast over de ingetekende zonnevelden langs de N210. Een bijkomend voordeel is dat die grond geheel in eigendom is van de overheid. Dat maakt 50 procent lokaal eigendom beter haalbaar. Duidelijk is dat de doelstelling niet alleen met opwek op dak is te halen. De SGP wil eerst maximaal gaan voor ‘zon op dak’ en pas daarna voor zonnevelden in het buitengebied. Volstrekt onbegrijpelijk en onwenselijk zijn de ingetekende zoekgebieden op agrarische grond bij Krimpen aan de Lek. De raad heeft meermalen aangegeven dit niet te willen. Hoe kan dit als zoekgebied aangemerkt worden in de RES 1.0? De communicatie en participatie zijn mislukt. Nog geen 1 procent van de inwoners heeft meegedaan. Na kritiek bij de concept-RES werd verwezen naar de participatie rond de zoekgebieden in RES 1.0. Deze verwijst nu weer naar de concrete zoekgebieden in 2.0.

Het is voor de SGP volstrekt onduidelijk waarom de participatie nu, in tegenstelling tot de vorige versies, wel zou gaan slagen. Stedin heeft het kaartbeeld nog niet kunnen doorrekenen. De exacte gevolgen voor de capaciteit en stabiliteit voor het net blijven onbekend. Er worden waarschuwingen afgegeven voor de enorme investeringen in de energie-infrastructuur en de netstabiliteit. De eenzijdige inzet op zon vergroot de kans op instabiliteit, met name omdat er geen oplossing is voor de opslag van de opgewekte energie. Dit vergroot de kans op afschakeling van zonnepanelen bij piekopbrengsten. Overschakelen op weersafhankelijke energieopwek is niet ideaal. Er is bovendien geen nieuw kabinet geformeerd. Over de betaalbaarheid is weinig te zeggen, alleen een ruwe schatting. De raad wilde dat dit duidelijk zou zijn voor de vaststelling van de RES 1.0. Met innovatie wordt niet actief aan de gang gegaan met eigen onderzoek. De ontwikkelingen worden slechts gevolgd. De noodzaak daartoe is nodig om de piek in de opwek op te slaan voor mindere periodes. Na 2030 moet naast weersafhankelijke opwek een meer stabielere opwekvorm komen. Kernenergie lijkt daarvoor de meest geschikte variant te zijn.

pagina 9 van 31

De heer Van der Lagemaat, D66, is kritisch op het participatieproces tot nu toe, dat zeker beter kan. D66 wil hierom niet de hele RES uitstellen. Het college en de stuurgroep krijgen het voordeel van de twijfel vanwege de coronatijd met uitsluitend digitale bijeenkomsten. Hopelijk wordt de komende tijd in fysieke bijeenkomsten concreter waar de opweklocaties komen. D66 steunt de moties met concrete verbetervoorstellen rond participatie. De fractie hecht waarde aan concretisering van de opgave van 0,435 terawattuur. De heer Van der Graaf, PvdA, kijkt terug op een boeiend gezamenlijk proces in de vijf gemeenten. Daarbij is met een klassieke participatie gewerkt via de actieve inbreng van volksvertegenwoordigers. Of dit beter is dan participatie van inwoners is niet te zeggen. Dit RES 1.0-document is praktisch als handvat om de discussie met de bevolking uit te lokken en te sturen. Niettemin kan niet elke fractie zich hierin vinden, getuige de grote hoeveelheid moties en amendementen waarover in korte termijn moet worden besloten. Zon en wind zijn de belangrijkste opwekbronnen in de eerste fase. Andere vormen hebben meer tijd nodig om tot wasdom te komen. Veel moties zijn vanuit het perspectief van de Krimpenerwaard ingediend. Dat maakt het lastig in de regionale afweging. De PvdA ziet de RES 1.0 als een fantastisch resultaat dat rijp is voor besluitvorming.

Mevrouw Smit, Lokaal op 1, stelt dat windturbines geen optie zijn. De fractie kan instemmen met kleine molens tot 15 meter hoogte die effectief zijn in te zetten. De inwonerparticipatie verliep vooral door corona erg moeizaam. De enquête was te sturend. Veel inwoners stopten halverwege met het invullen van de enquête. De respons was zeer marginaal. De transitie moet betaalbaar zijn voor de inwoners. Komt er een voorstel om dit mogelijk te maken? De innovaties moeten de komende tijd op de voet gevolgd worden. Lokaal op 1 betreurt dat het college de amendementen ontraadt. De fractie is voor motie M21041 ingevolge de toezegging van het college. De fractie stemt tegen M21-044. Motie M21-036 is door alle fracties ondertekend, dus ook door Lokaal op 1. Mevrouw Klomp, PK, betreurt dat er weinig tijd is om over dit belangrijke onderwerp te spreken. De fractie stemt tegen amendementen A21-023 en A21-024, omdat de doelstellingen daarin wat worden afgezwakt. Pro Krimpenerwaard gaat evenmin mee met M21-047. Bij de andere moties stemt de fractie voor, deels als mede-indiener. De fractie is niet voor windturbines op land, maar wel wind op zee. Pro Krimpenerwaard is tegen kernenergie vanwege de veiligheid en leefbaarheid voor het nageslacht.

Hoe verhouden de moties en amendementen zich tot de regionale besluitvorming? Wethouder Bening meldt dat de in de regio aangenomen moties en amendementen integraal onderdeel worden van de RES 1.0. De lokale moties en amendementen worden toegevoegd. Waar zij in bepaalde gemeenten niet zijn uit te voeren, zal het draagvlak daarvoor moeilijk zijn te vinden. Waar zij lokaal blijven voor de Krimpenerwaard, kan het college er al dan niet invulling aan geven naar gelang de raad dat wenst. De voorzitter brengt de moties en amendementen van cluster 1, participatie en innovatie per fractie in stemming. De gemeenteraad aanvaardt unaniem motie M21-036, recyclebaar materiaal. De voorzitter bevestigt dat het college de motie M21-041 ‘Communicatie en participatie’ overneemt. De heer Mondriaan, VGBK, legt een stemverklaring af. Na ampel beraad heeft zijn fractie besloten deze motie te steunen. pagina 10 van 31

De gemeenteraad aanvaardt unaniem motie M21-041, communicatie en participatie. De gemeenteraad verwerpt amendement A21-023, ambities RES, met 7 stemmen voor van de fracties van Lokaal op 1 en VVD en 23 stemmen tegen van de fracties van CDA, ChristenUnie, D66, Pro Krimpenerwaard, PvdA, SGP en VGBK. De gemeenteraad verwerpt amendement A21-024, reserve zoekgebieden, met 7 stemmen voor van de fracties van Lokaal op 1 en VVD en 23 stemmen tegen van de fracties van CDA, ChristenUnie, D66, Pro Krimpenerwaard, PvdA, SGP en VGBK. De gemeenteraad aanvaardt motie M21-044, ontwikkelen RES innovatie, met 24 stemmen voor van de fracties van CDA, ChristenUnie, D66, Pro Krimpenerwaard, PvdA, SGP, VGBK en VVD en 6 stemmen tegen van de fracties van CDA en Lokaal op 1.  Cluster 2: Opwek zon en wind === M21-032 van CDA, PvdA, ChristenUnie, Lokaal op 1, VGBK, Pro Krimpenerwaard, VVD, D66 en SGP - Hoogtes kleinschalige windmolens De gemeenteraad van Krimpenerwaard, in vergadering bijeen d.d.

29 juni 2021; gehoord de beraadslaging, Overwegende dat: Er in de RES “kleinschalige wind op boerenerven” is opgenomen; Deze molens zijn gemaximeerd op 15 KWP; In de huidige situatie een kleine windmolen met een masthoogte van 15 meter ongeveer 15 KWP oplevert; De techniek rond windmolens nog volop in ontwikkeling is; Van oordeel dat: In de toekomst het rendement van windmolens met masthoogte van 15 meter (door innovatie) waarschijnlijk hoger wordt, zonder dat de invloed op de omgeving verandert; Roept het College op om: Niet het vermogen van de windmolen te maximeren, maar de hoogte van de kleine windmolen op boerenerf te maximeren op 15 meter masthoogte; Dat te verwerken in de tekst over kleinschalige windmolens door “Zon en kleinschalig wind (15kWp) op boerenerven” te vervangen door “Zon en kleinschalig wind (masthoogte ≤15 meter) op boerenerven”; Dit vanaf heden in de communicatie (naar o.a. agrariërs) op te nemen; En vanaf de eerstvolgende uitgave van de RES en haar bijlagen deze wijziging te verwerken; en gaat over tot de orde van de dag. === === M21-033 van CDA, PvdA, ChristenUnie, Lokaal op 1, VGBK, Pro Krimpenerwaard, VVD, D66 en SGP – Zon op dak maximaal benutten bij nieuwbouw De raad van de gemeente Krimpenerwaard in vergadering bijeen d.d. 29 juni 2021 pagina 11 van 31

gehoord de beraadslagingen Constaterende dat Er in de RES wordt beschreven dat ingezet wordt op het maximaal benutten van bestaande ‘grote’ daken; Van mening dat Ook bij nieuw te bouwen locaties er sprake moet zijn van maximaal gebruik van daken voor de opwek van zonne-energie; Roept het college op om Te onderzoeken of en op welke wijze er een mogelijkheden zijn om bij de nieuwbouw van o.a. bedrijfspanden zon op ‘grote daken’ maximaal te stimuleren; en gaat over tot de orde van de dag. === === M21-034 van PvdA, VGBK en Pro Krimpenerwaard – Sluit de toepassing van wind op voorhand niet uit De raad van de gemeente Krimpenerwaard in vergadering bijeen d.d.

29 juni 2021 gehoord de beraadslagingen Constaterende dat:  De regionale opgave voor de opwek van 0,435 TWh hernieuwbare energie op land voor 2030 lijkt bereikbaar door toepassing van zon op daken, parkeerplaatsen, langs infrastructuur en op zonneweiden;  Naar de huidige maatstaven de realisatie van hernieuwde energie op land ook na het bereiken van de opgave van 0,435 TWh in 2030 zal moeten worden gecontinueerd;  De zoekgebieden voor de realisatie van zon op land de potentiële locaties van wind langs infrastructuur deel elkaar overlappen of samenvallen;  Het ruimtelijke beslag van de realisatie van de opwek van hernieuwbare energie met zon per kWh aanmerkelijk groter is dat dat van de realisatie van wind;  Een mix zon en wind voor de opwek van hernieuwbare energie op land op termijn de beste perspectieven biedt voor de gewenste leveringscontinuïteit en kosten in de opwek, opslag en transport van hernieuwbare energie;  De RES 1.0 een eerste aanzet is leidend tot het vergroten van het aandeel hernieuwbare energie in de landelijke energietransitie en deze periodiek (twee/driejaarlijks) zal worden bijgesteld in elkaar opvolgende RES’en; Van oordeel dat:  De verdere uitwerking van de in de RES 1.0 opgenomen zoekgebieden in de komende jaren zal plaatshebben;  In verband met de strategie op de langere termijn bij de uitwerking van de zoekgebieden alert te zijn op de potentie

van de locatie voor de opwek met wind;  Bij de afweging van de mogelijke potentie van een zoekgebied voor wind niet alleen uit te gaan van grote windturbines (ashoogte > 100m), maar daarbij ook de

pagina 12 van 31

mogelijkheden en effecten op de opbrengst bij de toepassing van middelgrote windturbines (ashoogte 75 m) mee te nemen; Roept het College op om:  Bij verdere uitwerking van zoekgebied naar bestemming het potentieel voor wind geschikte locaties niet a priori voor zon te bestemmen;  Bij potentieel voor wind geschikte, locaties tenminste een nadere analyse van de effectiviteit en efficiëntie van de te selecteren energiebron (zon of wind) aan de definitieve keuze ten grondslag te laten liggen; en gaat over tot de orde van de dag. === === M21-037 van PvdA, VGBK en Pro Krimpenerwaard – Niet afwachten, maar onderzoek doen naar wind langs N11, A12 en A20 De raad van de gemeente Krimpenerwaard in vergadering bijeen d.d.

29 juni 2021 gehoord de beraadslagingen Constaterende dat  in de RES 1.0 gekozen wordt voor zonnepanelen als voornaamste bron van duurzame stroom;  de opwek van zonnestroom verspreid door de hele regio zal plaatsvinden in doorgaans kleinere opwekinstallaties;  veel zoekgebieden voor zonnepanelen zijn geprojecteerd in historisch waardevolle landschappen, op boerenerven en in veenweiden;  conform deze plannen de verhouding zon/wind in 2030 in Midden-Holland ongeveer 4:1 zal zijn;  voor wind vooralsnog alleen reserve zoekgebieden zijn aangewezen; Van mening dat  de adviezen van Liander en Stedin over de voordelen van een meer evenwichtige verhouding zon/wind nadere aandacht verdienen;  toepassing van grootschalige windenergie in lijn zou zijn met het bestuurlijke principe van zuinig ruimtegebruik;  het voordeel van geconcentreerde opwek van elektriciteit is dat het landschap elders niet wordt aangetast;  er meer onderzoek nodig is naar maatschappelijk draagvlak voor (middel)grote windturbines langs snelwegen; Roept het College op om: een scenario studie te laten verrichten (ontwerpend onderzoek, impactanalyse en maatschappelijk draagvlak) naar windprojecten langs infra N11, A12 en A20; dit onderzoek zowel te richten op grote windturbines als de middelgrote turbines; en de uitkomsten van de studie uiterlijk 1 juli 2022 aan de raden te doen toekomen, opdat gedegen

besluitvorming kan plaatsvinden over de aanwijzing van zoekgebieden voor wind in de RES 2.0 (op te leveren zomer 2023); en gaat over tot de orde van de dag.

pagina 13 van 31

=== === M21-042 van VGBK, Pro Krimpenerwaard, VVD, CDA en ChristenUnie – Eerst zon, dan wind De raad van de gemeente Krimpenerwaard in vergadering bijeen d.d. 29 juni 2021 gehoord de beraadslagingen Constaterende dat Er een ambitie ligt van 0,435 TWh per jaar; Er momenteel onvoldoende (politiek) draagvlak is voor grootschalige windprojecten (pagina 22 van de Regionale Energie Strategie Midden Holland; hierna RES); Er met alleen zon en de huidige bestaande en pijplijnprojecten maximaal 0,498 TWh per jaar kan worden opgewekt (pagina 24 RES); Er nog geen resultaten zijn berekend voor: “Zon en kleine windturbines bij boerenerven”, “Zon in transitiegebieden”, “Zon in agrarische gebieden”, “Zon in dorps- en stadsranden” en de reserve zoekgebieden voor “Wind langs infrastructuur” (pagina 24); En dat ondanks de missende berekeningen, en met alleen zon, de ambitie van 0,435 TWh haalbaar lijkt; Van mening dat Windprojecten zonder draagvlak ongewenst zijn; Er op dit moment te weinig draagvlak is voor wind; Er op dit moment voldoende TWh kan worden opgewekt met alleen zon; Verzoekt het college Om eerst alle beschikbare en/of haalbare opties voor zon te benutten alvorens over te gaan op het gebruiken van de reserve-gebieden voor wind; en gaat over tot de orde van de dag. === De heer Van Dorp, CU, vindt deze visie goed passen bij die van zijn fractie en de gebiedskenmerken.

Dit mag geenszins leiden tot vertraging in de harmonisatie van de regeling inzake kleine windturbines voor agrariërs. Tussen de RES en de warmtetransitie ligt een stevige verbinding. De wijkgerichte aanpak in de gebouwde omgeving is een verantwoordelijkheid van de lokale overheid. Het college wordt verzocht de raad te informeren over de stand van zaken. De ChristenUnie ziet een stabiel netwerk als absolute voorwaarde. Hierover is in de vorige raadsvergadering unaniem een motie aangenomen. Is het mogelijk deze motie toe te voegen als bijlage bij de RES? Innovaties als biogas, waterkracht en opslag van elektriciteit krijgen een prominente plaats. De fractie staat open voor deze ontwikkelingen en verwijst naar de mooie pilot proeftuin Veenweiden die kansen biedt. In de energiediscussie mag de gemeente meer een voortrekkersrol nemen.

pagina 14 van 31

De heer Mondriaan, VGBK, spreekt namens zijn fractie als mede-indiener steun uit voor alle moties en amendementen in dit cluster. De fractie begrijpt niet dat het college motie M21-034 ontraadt, terwijl de stuurgroep en het college het reservezoekgebied voor wind beschikbaar willen houden. Bij motie M21-037 is om dezelfde reden onduidelijk, omdat de reservegebieden beschikbaar moeten blijven maar de colleges geen onderzoek willen. Als de reservegebieden nodig zijn voor de aanleg van een stabiel netwerk, zou dit direct moeten worden gerealiseerd. Als weer een onderzoek moet worden gedaan, leidt dat tot enorme vertraging. De heer Larooij, CDA, meldt dat zijn fractie de motie M21-032 ‘Hoogtes kleinschalige windmolens’ en de motie M21-033 ‘Zon op dak maximaal benutten’ steunt. Het CDA is voor motie M21-034 die windtoepassing op voorhand niet wil uitsluiten. Mogelijk komen grondeigenaren en de omgeving in het kader van de Omgevingswet tot de conclusie dat wind op land beter is dan zon op dak. Nu acuut onderzoek doen conform de betreffende motie komt te vroeg voor de fractie. De RES 1.0 geeft al handenvol werk om met de zonneopgave aan de slag te gaan. Eerst zon en dan wind, want wind kan bij RES 2.0 of 3.0 worden opgepakt. Mevrouw Vogel, VVD, is geen voorstander van windturbines op het land, vandaar geen steun voor motie M21-034 en motie M21-037.

Het boekje van Urgenda ‘Tussen kolen en Parijs’ is interessant voor gemeenten als RES-partner. Hierin staat dat meer mogelijk is dan wordt verondersteld. Uit onderzoek van Urgenda blijkt dat met allerlei kleinschalige zonne-initiatieven 57 terawattuur is te realiseren. Dat is beduidend meer dan de landelijke opgave van 35 terawattuur. Daarom roept de VVD op goed na te denken en een gedegen besluit te nemen. Mevrouw Klomp, PK, is tegen grote windturbines en wil in plaats daarvan voor ‘wind op zee’ gaan. De fractie is bereid locaties te laten onderzoeken voor de plaatsing van niet al te grote turbines. Daarom steunt PK de betreffende motie. De heer Koelewijn, SGP, noemt als algemeen standpunt liever zon dan wind, maar de belangrijkste voorwaarde is een stabiel netwerk. Voor een stabiel netwerk moet wellicht wind worden ingezet. Daarom is wind niet volledig uit te sluiten. De SGP stemt tegen motie M21-034 en motie M21-037 die verdergaan dan het eigen partijstandpunt. De heer Van der Lagemaat, D66, hoort graag een toelichting waarom het college de moties ontraadt die windenergie uitsluiten. Mogelijk heeft dat te maken met het regiocompromis en het gebrek aan draagkracht voor windenergie in Midden-Holland. Zo ja, dan kan D66 dat begrijpen. Het voelt dan niet goed een motie aan te nemen voor windmolens die niet in de Krimpenerwaard, maar in een andere regiogemeente worden geplaatst.

De fractie heeft altijd begrepen dat zon voorrang krijgt boven wind in de RES 1.0. Pas als de volle inzet op zon gebrek aan energie oplevert, valt het zoekgebied langs de A12 te verkennen. Wethouder Bening heeft eerder toegezegd de aangenomen motie over een stabiel netwerk in te brengen in de diverse RES-overleggen. Het is geen probleem deze motie toe te voegen als bijlage bij de RES 1.0. Er is inderdaad geen draagvlak voor windmolens in de Krimpenerwaard. Dan is het beter in te zetten op opwek waarvoor draagvlak is, in plaats van tegen heug en meug dat draagvlak te forceren. Als de opgave niet alleen met zon is te realiseren, is voor het college in het uiterste geval een alternatief zoekgebied aan te wijzen langs de snelwegen. Dat zou het minst hinderlijk zijn voor het landschap van de Krimpenerwaard. De intentie blijft vooralsnog geen gebruik te maken van windmolens. De voorzitter brengt de moties van cluster 2, opwek zon en wind per fractie in stemming.

pagina 15 van 31

De gemeenteraad aanvaardt unaniem motie M21-032, hoogtes kleinschalige windmolens De gemeenteraad aanvaardt unaniem motie M21-033, zon op dak maximaal benutten. De voorzitter bevestigt dat het college motie M21-042 overneemt. De heer Van der Graaf, PvdA, legt een stemverklaring af. Zijn fractie wil geacht worden tegen motie M21-042 te hebben gestemd. De gemeenteraad aanvaardt motie M21-042, eerst zon dan wind, met 28 stemmen voor van de fracties van CDA, ChristenUnie, D66, Lokaal op 1, Pro Krimpenerwaard, SGP, VGBK en VVD en 2 stemmen tegen van de fractie van PvdA. De voorzitter bevestigt dat het college de motie M21-034 en de motie M21-037 ontraadt en brengt ze per fractie in stemming. De gemeenteraad verwerpt motie M21-034, sluit toepassing wind op voorhand niet uit, met 14 stemmen voor van de fracties van CDA, Pro Krimpenerwaard, PvdA en VGBK en 16 stemmen tegen van de fracties van ChristenUnie, D66, Lokaal op 1, SGP en VVD. De gemeenteraad verwerpt motie M21-037, niet afwachten maar onderzoek doen naar wind, met 11 stemmen voor van de fracties van Pro Krimpenerwaard, PvdA en VGBK en 19 stemmen tegen van de fracties van CDA, ChristenUnie, D66, Lokaal op 1, SGP en VVD.  Cluster 3: Realisatie === M21-035 van VGBK, Pro Krimpenerwaard, SGP en ChristenUnie – Vitale landbouwgronden ontzien De raad van de gemeente Krimpenerwaard in vergadering bijeen d.d.

29 juni 2021 gehoord de beraadslagingen Constaterende dat Er in de RES 1.0 sprake is van een zoekgebied waarbij de inzet is om zonnevelden te realiseren op transitiegronden; Er gebieden in de RES 1.0 worden weergegeven als zijnde een transitiegebied, terwijl dit momenteel landbouwgronden zijn (Voorbeeld is Moerkapelle Noord/Oost); Van mening dat Er momenteel nog geen zicht is of/wanneer deze gronden een transitiegebied worden; Op vitale agrarische productiegronden energieopwekkingsmogelijkheden niet gewenst zijn; Roept het college op om Vitale agrarische productiegronden (zoals in Moerkapelle Noord-Oost) zowel als aangewezen (kwetsbare) natuurgebieden zoveel als mogelijk te ontzien voor oprichting van energieopwekinstallaties; en gaat over tot de orde van de dag. === === pagina 16 van 31

M21-38 van PvdA, VGBK, Pro Krimpenerwaard, D66, SGP, CDA en ChristenUnie – Beleidskader 50 procent lokaal eigendom De raad van de gemeente Krimpenerwaard in vergadering bijeen d.d. 29 juni 2021 gehoord de beraadslaging, Constaterende dat  50% lokaal eigendom als streven is benoemd in de RES MH 1.0;  de bij de concept RES MH ingediende zienswijzen van de gemeenten: BodegravenReeuwijk, Waddinxveen, Gouda en Krimpenerwaard het lokaal (mede)eigenaarschap van energieprojecten stevig benadrukken en zijn aanvaard;  de genoemde gemeenten nog geen lokaal beleidskader hebben vastgesteld waarmee het streven naar 50% lokaal eigendom kan worden zeker gesteld bij besluitvorming over duurzame energieprojecten; Van mening dat  financiële participatie, waaronder lokaal (mede)eigendom bij de ontwikkeling van een windof zonnepark bijdraagt aan het draagvlak, het vertrouwen bevordert, en de energietransitie daardoor versnelt;  zonder een helder lokaal beleidskader lokaal eigendom dit uitgangspunt geen rol kan spelen bij de beoordeling van een vergunningaanvraag van initiatiefnemers van energieprojecten; Verzoekt het college  uiterlijk voor 1 maart 2022 – i.h.k.v.

de RES MH 2.0 – een beleidskader Lokaal Eigendom aan de raad ter vaststelling aan te bieden zodat een inspanningsverplichting kan worden gevraagd van initiatiefnemers en het college kan sturen op de totstandkoming van afspraken over financiële participatie in duurzame energieprojecten, met 50% lokaal eigendom als streven.  totdat een lokaal beleidskader Lokaal Eigendom is vastgesteld door de raad, uitsluitend planologische medewerking te verlenen aan initiatieven die in hun opzet positief kunnen uitpakken voor het aandeel lokaal eigendom. en gaat over tot de orde van de dag. === === M21-039 van PvdA, ChristenUnie, VGBK, Pro Krimpenerwaard, SGP en CDA – Meer realisme in RES MH – de volgende stap De raad van de gemeente Krimpenerwaard in vergadering bijeen d.d. 29 juni 2021 gehoord de beraadslagingen Constaterende dat  Er landelijk is bepaald dat de energietransitie in belangrijke mate op regionale schaal moet worden opgepakt via een Regionale Energie Strategie (RES). Daartoe zijn 30 RES-regio’s aangewezen. De regio Midden-Holland is er daar een van;  Er interbestuurlijk is er samengewerkt aan de Regionale Energiestrategie Midden Holland 1.0. Deze moet voor 1 juli 2021 ingediend worden;  Er de komende twee jaren de energiestrategie verder wordt uitgewerkt richting RES 2.0; pagina 17 van 31

Van mening dat  Deze RES een beperkte ambitie kent op de mix van energie-opwekkers en nog onvoldoende duidelijkheid geeft op de impact op de energie-infrastructuur , uitvoerbaarheid en betaalbaarheid;  Afwegingscriteria voor de RES zoals systeemefficiëntie, effect op (het beslag van) de ruimte, draagvlak en kwantiteit onvoldoende uitgewerkt zijn in het voorliggende scenario;  De RES MH 1.0 uitgewerkt is op potentiële zoekgebieden met zonne-energieprojecten;  De innovatie op gebied van energie een grote ontwikkeling kent en binnen vijf jaar nieuwe technieken beschikbaar zijn;  Er voorkomen moet worden dat er onomkeerbare keuzes gemaakt worden;  Er voorkomen moet worden dat er een verrommeld landschap ontstaat met een groot ruimtebeslag, en daarmee de kracht van het Groene Hart verloren gaat;  Er voorkomen moet worden dat er onvoldoende draagvlak is bij de inwoners en er een oneerlijke verdeling van lusten en lasten ontstaat; Verzoekt het college  Voor 1 juni 2022 concrete voorstellen (a.h.v. de afwegingscriteria, impact netwerk en betaalbaarheid) uit te werken op het gebied van onderstaande onderwerpen en deze voor te leggen aan de raden: 1. Toepassing van een mix van energie opwekkers (bijv toevoegen windenergie) binnen de potentiële (zoek-) gebieden RES MH om tot een optimale energiebalans (zoals stabiele netwerkbelasting en systeemefficiency) te komen; 2.

Toepassing van financiële participatie door de inwoners in regio RES MH; 3. Besparing van energiegebruik en isolatie, mede gezien de relatie met de (regionale) transitievisie warmte; 4. Hoe wordt omgegaan met plannen van potentiële initiatiefnemers - oa de ruimtelijke ordening en financiële participatie (deze moeten minimaal ter besluitvorming worden voorgelegd aan de gemeenteraden);  Binnen de uitwerking richting RES 2.0 (en vervolg RES plannen) ruimte te houden voor nieuwe ontwikkelingen en toepassen van innovaties op gebied van energietransitie; en gaat over tot de orde van de dag. === === M21-040 van CDA, ChristenUnie, Lokaal op 1, VGBK, Pro Krimpenerwaard, D66 en SGP – Behoud van functies De raad van de gemeente Krimpenerwaard in vergadering bijeen d.d. 29 juni 2021 Gehoord de beraadslaging overwegende dat bij zonnepanelen op bedrijfs- en staldaken de gebouwen hun functie onverminderd behouden, dat bij zon langs infrastructuur deze infrastructuur haar functie onverminderd behoudt, dat ook bij wind langs infrastructuur deze infrastructuur haar functie onverminderd behoudt, dat echter bij zon in agrarisch of natuurgebied deze gronden hun functie verliezen, “niet-pauzelandschappen” gronden betreft die niet in transitie zijn naar een andere bestemming,. pagina 18 van 31

-

Door meervoudig ruimtegebruik er meerdere maatschappelijke opgaven gecombineerd kunnen worden. De maatschappelijke opgave van bijvoorbeeld waterberging of recreatie en opwek van energie gecombineerd zouden kunnen worden.

van oordeel dat bestaande functionaliteit van gronden zo veel mogelijk behouden moet worden Meervoudig ruimtegebruik gewenst is in een regio waar ruimte een schaars goed is. roept het college op te bevorderen dat In NNN-gebieden de biodiversiteit en natuurwaarden niet worden aangetast door zonnepanelen, zonnepanelen op weilanden slechts dan worden toegepast waar het functieverlies minimaal is en wanneer grondeigenaren instemmen en er breed draagvlak is bij omwonenden. Bij een locatiekeuze voor zonnepanelen op een “niet-pauzelandschap” gestreefd wordt naar meervoudig ruimtegebruik, waarbij energie dan dus niet de enige (dominante) maatschappelijke opgave is, maar gekoppeld wordt aan een andere maatschappelijke opgave waarvoor ruimtelijke inpassing essentieel is. en gaat over tot de orde van de dag. === === M21-043 van CDA, PvdA, ChristenUnie, Lokaal op 1, VGBK, Pro Krimpenerwaard, VVD, D66 en SGP – Systeem-efficiency en systeem-effectiviteit De raad van de gemeente Krimpenerwaard in vergadering bijeen d.d.

29 juni 2021 gehoord de beraadslagingen overwegende dat er in beginsel is gekozen voor energieopwekking met zon; deze opwek grotendeels is ingetekend langs de A12 en N210, op parkeerplaatsen en grote daken; een nader te bepalen hoeveelheid zon en kleinschalige wind op boerenerven kan worden opgewekt; hetzelfde geldt voor zon op agrarische gebieden en wind langs infrastructuur; van oordeel dat beperkingen in de transportleidingen van elektriciteit niet zouden mogen leiden tot afschakelen van energieopwekking omdat dit leidt tot lagere opbrengsten in geld zowel als in kWh; waardoor de animo om te investeren in opwekking van duurzame energie bij bedrijven, inwoners en coöperaties zal afnemen of verdwijnen; draagt het college op te zorgen/stimuleren dat de in de regio Midden-Holland vertegenwoordigde netwerkbeheerders Stedin en Liander op zo kort mogelijk termijn (uiterlijk binnen een jaar, dus voor 1 juli 2022) een impactanalyse (van met name de kosten en de ruimtelijke impact van de keuze voor zon) van de RES 1.0 uitvoeren;

pagina 19 van 31

-

in deze impactanalyse ook wordt onderzocht welke rol zogenaamde ‘smart-grids’ kunnen hebben in het bij elkaar brengen van vraag en aanbod en hoe dit kan worden toegepast binnen de regio Midden-Holland;

en gaat over tot de orde van de dag. Toelichting: Het doel van een dergelijke impactanalyse door Stedin en Liander is de beperkingen in het netwerk zo veel mogelijk inzichtelijk te hebben en zo snel mogelijk weg te kunnen nemen, zodat energieopwekking op grote daken en energieopwekking langs infrastructuur daadwerkelijk kan plaatsvinden. Vervolgens kan daarna opwekking met zon op staldaken en kleinschalige wind op boerenerven worden ontwikkeld. In derde instantie wordt gestart met zon op agrarische gebieden. === === M21-045 van PvdA, VGBK, Pro Krimpenerwaard en D66 – Houd de vaart erin! De raad van de gemeente Krimpenerwaard in vergadering bijeen d.d.

29 juni 2021 gehoord de beraadslagingen Constaterende dat  Het komende jaar gemeenteraadsverkiezingen worden gehouden die tot gevolg kunnen hebben dat er (veel) bestuurlijke wisselingen plaatsvinden;  De uitvoering van de RES een hoge urgentie kent om de doelstellingen te bereiken;  Deze uitvoering om een daadkrachtig bestuur vraagt;  Per 1 juli a.s wisselingen in sleutelposities binnen de stuurgroep zullen plaatsvinden;  Onbekend is of er voldoende rijksfinanciering is voor gemeenten voor voortvarende doorontwikkeling en uitvoering van de RES plannen na 1 juli;  Bij de ontwikkeling van de RES 1.0 het accent is gelegd op de inhoudelijke voorbereiding en dat daardoor - mede door Covid - het bereik van de participatieactiviteiten beperkt is geweest; Overwegende dat  Door deze omstandigheden de uitvoering van de RES 1.0 vertraging kan oplopen;  Stagnatie van het proces niet alleen kan leiden tot vertraging, maar ook voor vermindering van het draagvlak onder alle betrokkenen;  De keuze voor ontwikkeling van de energietransitie in de vorm van regionale arrangementen (RESsen) een forste taakverzwaring betekent voor het lokale bestuur;  Meer inzet en middelen nodig zijn om bewoners en andere belanghebbenden goed te kunnen betrekken bij de doorontwikkeling van de RES 1.0; Verzoekt het college  De overdracht naar de nieuwe projectorganisatie z.s.m.

op poten te zetten en aan te geven hoe men de continuïteit wil waarborgen, ook rond de verkiezingsperiode in 2021-2022;  Actief te lobbyen bij provincie en rijk voor aanvullende toereikende financiering van uitvoering van de RES 1.0;  De noodzaak van aanvullende (rijks)financiering voor intensieve voorlichting aan en participatie met omwonenden eveneens onder de aandacht van het rijk te brengen;

pagina 20 van 31

 

Direct na vaststelling van de RES, voortvarend aan de slag te gaan met uitvoering, met een plan dat past bij de dan beschikbare middelen en dit plan bij te stellen zodra er volledige financiële duidelijkheid is; De afzonderlijke raden hierover zo snel mogelijk te informeren;

en gaat over tot de orde van de dag. === De heer Van Dorp, CU, merkt op dat het Rijk voor 2021 en 2022 extra geld uittrekt om de continuïteit in de RES te houden. De ChristenUnie betreurt dat het Rijk incidentele middelen verstrekt voor structurele processen. De gemeente zoekt in het buitengebied naar een goede balans in het ruimtegebruik als het gaat om de kwetsbare gronden van natuur en landbouw. De fractie ondersteunt alle acties om te zorgen voor een goede leefomgeving voor de akker- en weidevogels. In afwijking van het collegeadvies steunt de ChristenUnie motie M21-035 om vitale landbouwgronden en kwetsbare natuurgebieden te ontzien. Motie M21-038 over 50 procent lokaal eigendom is feitelijk eerder aangenomen. De fractie zet vraagtekens bij de juridische houdbaarheid in het tweede bolletje van het dictum. Met de nuanceringen in de toezeggingen en suggesties van het college kan de ChristenUnie meegaan met de motie. De heer Mondriaan, VGBK, vraagt zich af waarom het college motie M21-035 ontraadt om landbouwgronden zoveel mogelijk te ontzien. VGBK ziet dit niet als beperking van de plannen. Stelt het college zon op agrarische gebieden boven wind op een geschikte locatie? De heer Larooij, CDA, spreekt namens zijn fractie steun uit voor M21-035, met name om de vitale landbouwgronden te ontzien.

Het CDA ziet het beleidskader met 50 procent lokaal eigendom echt als doelstelling waar de gemeente hard aan moet werken. De fractie is voor deze motie. Moties M21-039, M21-040, M21-043 en M21-045 krijgen ook de steun van het CDA. Aanvullend is een motie ingediend om vergunningen voor zon en wind te limiteren in tijd. Al meent het CDA dat moet worden voorkomen dat het landschap later volstaat met allerlei buiten gebruik gestelde opwekinstallaties, de verplichting voor coöperaties e.a. tot het verwijderen van fundering is veel te zwaar. De fractie ziet meer in ter plaatse zorgen dat de energieopwekkers recyclebaar zijn. Vandaar de CDA-tegenstem bij deze motie. Hetzelfde geldt voor de motie met uitstel van besluitvorming. Het is zaak nu de zoekgebieden vast te stellen en snel met de inwoners en bedrijven aan de slag te gaan met de transitie. De heer Van der Lagemaat, D66, stemt namens zijn fractie voor de motie met de oproep de vaart erin te houden. Dat is belangrijk in de strijd tegen klimaatverandering. D66 herhaalt dat de fractie niet de natuur wil slopen om de natuur te redden. Vandaar dat biodiversiteit en andere natuurwaarden niet mogen afnemen bij duurzame opwek in het gebied. Vandaar dat D66 medeindiener is van de motie M21-040 ‘Behoud van functies’.

Dit sluit mooi aan bij de inspreeknotitie van de Natuur- en Vogelwerkgroep Krimpenerwaard (NVWK), die stelt dat het aanleggen van zonneparken niet samengaat met de ambitie om biodiversiteit langs de N-wegen te vergroten. Graag een reactie van het college, plus de oproep in gesprek te gaan met NVWK op zoek naar een goede balans tussen biodiversiteit en energieopwekking. Mevrouw Vogel, VVD, ziet in het dictum van motie M21-039 windenergie staan. De VVD wil wind niet toevoegen en stemt daarom tegen. Motie M21-040 roept op tot windenergie langs infrastructuur. Om dezelfde reden stemt de VVD tegen. De fractie steunt de overige moties.

pagina 21 van 31

De heer Koelewijn, SGP, steunt alle moties in cluster 3. Moties M21-040 en M21-035 gaan verder, namelijk om vitale landbouwgronden te ontzien. Dit is een grote wens van de fractie, die het onbegrijpelijk vindt dat het college deze motie ontraadt. Graag een toelichting. Wethouder Bening wijst erop dat de opgave niet met alleen ‘zon op dak’ is te halen. Om de doelstelling te halen moet ergens landbouwgrond in de Krimpenerwaard voor zonnepanelen worden gebruikt voor zonnepanelen. Dit biedt tevens de kans voor agrariërs om de grond anders te exploiteren. De zoekgebieden wijzen concreet aan waar mogelijkheden liggen. Het gaat niet om grote oppervlakten of de meest vruchtbare delen. Een andere mogelijkheid om de gemeentelijke opgave te halen, ziet het college niet. Daarom ontraadt het motie M21-035. De heer Koelewijn, SGP, begrijpt dat ‘zon op dak’ alleen niet voldoende is. De motie gaat over vitale landbouwgronden. Daarom vindt de SGP het afraden van de motie onbegrijpelijk. Wethouder Bening kent niet de precieze definitie van ‘vitaal’ versus ‘niet-vitaal’. De Krimpenerwaard bestaat voornamelijk uit landbouwgronden. De NWVK heeft zitting in de Stuurgroep RES en daarmee overlegt het college regelmatig. Als de VVD motie M21-039 wil aanpassen, zal de fractie in overleg moeten met de indieners.

De heer Van der Graaf, PvdA, handhaaft motie M21-039 in de huidige vorm met windenergie in het dictum. De heer Van der Lagemaat, D66, doelde niet op het overleg met de NWVK in de afgelopen RESfase. Als straks de zonnevelden ingetekend moeten worden, is de oproep deze gesprekspartner te betrekken bij de definitieve planning vanwege zijn expertise op het gebied van biodiversiteit. Wethouder Bening zegt dit toe. De Stuurgroep RES, met de NWVK als lid, blijft direct betrokken op weg naar RES 2.0. De voorzitter brengt de moties van cluster 3, realisatie per fractie in stemming. De gemeenteraad aanvaardt unaniem motie M21-043 – systeem efficiëntie en systeem effectiviteit. De voorzitter bevestigt dat het college de uitvoering van motie M21-038 heeft toegezegd. Mevrouw Vogel, VVD, legt een stemverklaring af. Na de toelichting door het college stemt haar fractie voor deze motie. Mevrouw Smit, Lokaal op 1, legt een stemverklaring af. Haar fractie stemt na aanvankelijke twijfel na de reactie van het college voor de motie. De gemeenteraad aanvaardt unaniem motie M21-038 – beleidskader 50 procent lokaal eigendom. De voorzitter stelt vast dat het college de uitvoering van motie M21-039 heeft toegezegd en brengt de motie in stemming. Mevrouw Vogel, VVD, legt een stemverklaring af. Vanwege de genoemde windenergie in de oproep stemt de fractie tegen.