2. RIB toezending concept accountantsverslag en behandeling in raad en commissie - geheimhouding opgeheven raad 15 april 2025

RAADSINFORMATIEBRIEF Uitkomsten van de jaarrekeningcontrole 2014Intern DOCUMENTNUMMER

VAN VOOR

College Gemeenteraad en auditcommissie

CC DATUM ONDERWERP

26 juni 2015 toezending concept accountantsverslag en behandeling in raad en commissie

Geachte leden van de raad, Gisteravond heeft de auditcommissie van uw raad de jaarrekeningen van de voormalige K5-gemeenten en de gemeenschappelijke regeling K5 besproken. Tijdens deze auditcommissie vergadering is er een toelichting gekomen van de portefeuillehouder over het proces van de jaarrekeningcontrole door de accountant en de reden waarom de accountant nog geen definitief accountantsverslag heeft kunnen toezenden. De reden is gelegen in het feit dat de accountant nog niet tot een oordeel inzake het onderdeel WNT kon komen. Hierover is uw raad als ook de auditcommissie door middel van de op 25 juni verzonden raadsinformatiebrief geïnformeerd. Tijdens deze vergadering is ook de accountant aangeschoven om een toelichting te geven op het controleproces en tevens een uitgebreide toelichting op de conceptrapportage, die nagenoeg gereed is behoudens het genoemde onderdeel WNT. Tijdens de vergadering van de auditcommissie is de wens geuit om zo snel mogelijk het accountantsverslag te kunnen ontvangen, ter verdere bespreking in de commissievergadering van 30 juni. De accountant gaf tijdens de vergadering aan dat dit in principe niet mogelijk was, aangezien het definitieve verslag naar verwachting in de loop van volgende week ondertekend en aan de gemeente verzonden zal worden.

Naar verwachting zal het dus niet mogelijk zijn om het accountantsverslag voorafgaand aan de vergadering aan de raadscommissie te verzenden. Na de vergadering van de auditcommissie hebben wij hierover nogmaals contact opgenomen met als uitkomst dat is afgesproken dat het definitieve conceptaccountantsverslag behoudens het onderdeel WNT aan uw raad verzonden kan worden onder geheimhouding van het accountantsverslag. Dit is een voorwaarde van de accountant omdat de accountant het niet toestaat om conceptverslagen in de openbaarheid te brengen. Onder deze voorwaarde kan het desbetreffende accountantsverslag aan u toegezonden worden. Tegelijk is afgesproken dat de accountant ook in de commissievergadering van as. dinsdag 30 juni aanwezig zal zijn om een toelichting te geven en om uw mogelijke vragen te beantwoorden. Het staat u vrij om in de commissievergadering vragen te stellen over de rapportage of hierover het gesprek aan te gaan. Op 7 juli zullen de jaarverslagen ter vaststelling op de agenda van de raadsvergadering staan. Zo snel mogelijk zal het definitieve accountantsverslag aan uw raad gezonden worden. Het definitieve accountantsverslag is een openbaar stuk als ook de jaarverslagen zelf. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Krimpenerwaard, de secretaris,

de burgemeester,

mw. mr. M. Plantinga

mr. T.P.J. Bruinsma

Gemeente Krimpenerwaard Uitkomsten controle en overige informatie 2014 inzake voormalige K5gemeenten Rapportage aan de gemeenteraad Concept

Ernst & Young Accountants LLP Cross Towers, Antonio Vivaldistraat 150 1083 HP Amsterdam, Netherlands Postbus 7883 1008 AB Amsterdam, Netherlands

Tel: +31 88 407 10 00 Fax: +31 88 407 10 05 ey.com

Gemeenteraad van de gemeente Krimpenerwaard Postbus 51 2820 AB STOLWIJK

Den Haag, xx juni 2015

Uitkomsten controle en overige informatie 2014 voormalige K5 gemeenten Geachte leden van de raad, Het doet ons genoegen u verslag uit te brengen omtrent de uitkomsten van onze accountantscontrole van de jaarrekeningen 2014 van de voormalige K5 gemeenten Bergambacht, Nederlek, Ouderkerk, Schoonhoven en Vlist. Wij willen u over de volgende onderwerpen informeren: ' uitkomsten jaarrekeningcontrole; ' kwaliteit beheersorganisatie; ' rechtmatigheidsbeheer; ' ontwikkelingen 2015 e.v.

voortkomen met u te kunnen delen. Wij stellen het op prijs een en ander persoonlijk toe te lichten of eventuele vragen omtrent deze of andere met de controle verband houdende zaken te beantwoorden. Hoogachtend, Ernst & Young Accountants LLP

Wij hebben de kernpunten van ons verslag opgenomen in het hoofdstuk Kernpunten. Onze controle is gericht op het vormen van een oordeel omtrent de jaarrekeningen van de voormalige K5-gemeenten over 2014. B. Minks RA De mogelijkheid om een open en eerlijke dialoog met u als lid van de gemeenteraad te voeren, vormt een essentieel onderdeel van het controleproces, evenals van de algehele corporate governance. Wij waarderen deze mogelijkheid om de inzichten die uit onze controle Ernst & Young Accountants LLP is een limited liability partnership opgericht naar het recht van Engeland en Wales en geregistreerd bij Companies House onder registratienummer OC335594. In relatie tot Ernst & Young Accountants LLP wordt de term partner gebruikt voor een (vertegenwoordiger van een) vennoot van Ernst & Young Accountants LLP. Ernst & Young Accountants LLP is statutair gevestigd te Lambeth Palace Road 1, London SE1 7EU, Verenigd Koninkrijk, heeft haar hoofdvestiging aan Boompjes 258, 3011 XZ Rotterdam, Nederland en is geregistreerd bij de Kamer van Koophandel Rotterdam onder nummer 24432944. Op onze werkzaamheden zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin een beperking van de aansprakelijkheid is opgenomen.

Kernpunten

Kernpunten uit onze rapportage

De kernpunten uit onze rapportage kunnen als volgt worden samengevat Uitkomsten jaarrekeningcontrole

Conclusie van onze controle

Na afronding van de resterende werkzaamheden, zijn wij voornemens een goedkeurende controleverklaring te verstrekken bij de jaarrekeningen 2014 van de voormalige gemeenten Bergambacht, Nederlek, Ouderkerk, Schoonhoven en Vlist. Dit betekent dat de jaarverslagen en de jaarrekeningen 2014 zijn ingericht in overeenstemming met het BBV en de in de programmarekening opgenomen balans en toelichting en overzicht van baten en lasten een getrouwe weergave zijn van de financiële positie en baten en lasten van de voormalige gemeenten Bergambacht, Nederlek, Ouderkerk, Schoonhoven en Vlist. Het oordeel inzake de naleving van de WNT regels bij de gemeente Vlist volgt.

De jaarrekening is rechtmatig

Wij zijn voornemens om bij de jaarrekeningen van de voormalige gemeenten Bergambacht, Nederlek, Ouderkerk, Schoonhoven en Vlist een goedkeurende verklaring af te geven met betrekking tot de rechtmatigheid. Dit betekent dat de baten en lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2014 in overeenstemming zijn met de begroting en met de relevante wet- en regelgeving, waaronder gemeentelijke verordeningen en de ‘Beleidsregels toepassing WNT’.

(Geen) bevindingen ten aanzien van de SiSa-bijlage

Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekeningen genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2014. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij uw specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden.

Controleverschillen

Na onze controle resteren geen controleverschillen voor de getrouwheid en rechtmatigheid per gemeente, welke de rapporteringsbedrag van € 25.000 overschrijden. Voor de gecorrigeerde controleverschillen verwijzen wij naar bijlage 2 van dit verslag.

Pagina 5

Kernpunten uit onze rapportage De kernpunten uit onze rapportage kunnen als volgt worden samengevat

Uitkomsten jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke aandachtspunten

Waardering grondexploitatie kent hoge mate van schattingsonzekerheid

De voormalige gemeenten Nederlek en Vlist hebben de grondexploitaties geactualiseerd. De uitkomsten van deze actualisatie zijn opgenomen in de jaarrekening en de paragraaf grondbeleid van deze gemeenten. De waardering van grondexploitaties is afhankelijk van de inschatting van de verwachte toekomstige kosten en opbrengsten en de fasering hiervan, waardoor sprake is van een hoge mate van schattingsonzekerheid. Met deze onzekerheid is rekening gehouden bij het formuleren van de risico’s zoals vermeld in de paragrafen weerstandsvermogen en risicobeheersing. Met name bij de gemeente Nederlek zijn grondexploitatie met verwachte negatieve uitkomsten waarvoor reeds voorzieningen zijn getroffen.

Wet normering topinkomens

Het oordeel inzake de naleving van de WNT regels bij de gemeente Vlist volgt.

Voorziening heffingen

Bij de gemeenten Bergambacht en Ouderkerk zijn de reserves voor egalisatie van uitgaven en inkomsten van Riolering verplaatst naar de voorzieningen, waarmee wordt voldaan aan de gewijzigde verslaggevingsregels van het BBV. In aanvulling daarop adviseren wij de gemeente Krimpenerwaard de administratieve procedures met betrekking tot de registratie van baten en lasten die samenhangen met aan burgers en bedrijven in rekening gebrachte heffingen aan te passen aan de gewijzigde BBV regelgeving, zodat ten allen tijde inzicht bestaat in de omvang van de resterende middelen waarvoor een verplichting aan burgers en bedrijven bestaat c.q. de vrij besteedbare middelen.

Rechtmatigheid

De begrotingsafwijkingen zijn niet onrechtmatig en toereikend toegelicht in de jaarrekening.

Onze visie op 2015

Voor het komende jaar vinden wij het, gelet op het voorgaande, belangrijk dat de gemeente Krimpenerwaard prioriteit geeft aan de volgende onderwerpen: ' Uniformering van de verslaggevingsgrondslagen en inrichting van de administratieve procedures. ' Uitvoering verbijzonderde interne controle. ' Beheersing grondexploitaties. ' Decentralisaties. ' Invoering van de vennootschapsbelasting.

Pagina 6

Uitkomsten jaarrekeningcontrole

Uitkomsten jaarrekeningcontrole Conclusie van onze controles

Controleverklaring Wij zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekeningen van de voormalige gemeenten Bergambacht, Nederlek, Ouderkerk, Schoonhoven en Vlist over het boekjaar geëindigd op 31 december 2014 te verstrekken. In deze verklaring bevestigen wij dat de jaarrekeningen een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2014 als van de activa en passiva per 31 december 2014 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Het oordeel inzake de naleving van de WNT regels bij de gemeente Vlist volgt. Voorts zijn wij van oordeel dat de in deze jaarrekeningen verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties over 2014 in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen in overeenstemming met de begroting en met de relevante wet- en regelgeving, waaronder gemeentelijke verordeningen. Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2014. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen per jaarrekening geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringsbedrag overschrijden. De jaarrekeningen en het jaarverslagen dienen te worden opgemaakt in overeenstemming met het BBV.

Wij hebben vastgesteld dat de jaarrekeningen 2014 van de voormalige gemeenten Bergambacht, Nederlek, Ouderkerk, Schoonhoven en Vlist geen materiële afwijkingen vertoont ten opzichte van de voorschriften van het BBV.

Daarnaast is door ons nagegaan of de jaarverslagen de minimale wettelijk voorgeschreven informatie bevat en of de inhoud van deze verslagen geen tegenstrijdigheden bevat met de door ons gecontroleerde jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de inhoud van de jaarverslagen niet strijdig is met de jaarrekening. Wij zijn er bij ons oordeel van uitgegaan dat de raad de nu overlegde jaarrekeningen ongewijzigd vaststelt. Indien er nog wijzigingen worden aangebracht in de definitieve vorm van de jaarrekeningen dienen wij deze te beoordelen alvorens onze controleverklaring hierbij mag worden opgenomen.

Pagina 8

Uitkomsten jaarrekeningcontrole Onze analyse van het resultaat 2014

De resultaten nader besproken Alle gemeenten eindigen met een positief resultaat na mutatie van de bestemmingsreserves. Bijj de gemeenten Bergambacht, Nederlek, Ouderkerk en Schoonhoven is sprake van een daling van het eigen vermogen. ' Bij de gemeente Bergambacht is de afname van het eigen vermogen met € 5,7 miljoen enerzijds het gevolg van het negatieve saldo van baten en lasten voor de mutatie van reserves van € 2,8 miljoen en anderzijds door het verschuiven van de reserve riolering naar de post voorzieningen van €2,9 miljoen. ' Bij de gemeente Nederlek is de is de afname van het eigen vermogen het gevolg van het negatieve saldo van baten en lasten voor de mutatie van reserves van € 0,9 miljoen. ' Bij de gemeente Ouderkerk is de daling van het eigen vermogen van € 2,7 miljoen het gevolg van het saldo van baten en lasten voor de mutatie van de reserves van € 1,7 miljoen (conform begroting) en anderzijds door het verschuiven van de reserve riolering naar de post voorzieningen van € 1,0 miljoen. ' Bij de gemeente Schoonhoven is de daling van het eigen vermogen het gevolg van het saldo van baten en lasten voor de mutatie van de reserves van € 2,6 miljoen (conform begroting). In de jaarstukken van de gemeenten Bergambacht, Nederlek, Ouderkerk, Schoonhoven en Vlist is een uitgebreide toelichting opgenomen van de resultaten ten opzichte van begroting na wijzigingen.

Begrotingsbeheer

beleid en/of wordt gecompenseerd door hogere opbrengsten. In de jaarrekeningen van de individuele gemeenten is een toelichting gegeven van de overschrijdingen van de lasten op de begroting na wijzigingen. Wij hebben bij onze controle geen afwijkingen en of bijzonderheden geconstateerd ten opzichte van de opgenomen analyse. Voor een uitgebreide analyse verwijzen wij naar het jaarverslag en de daarin opgenomen toelichting op het financieel resultaat per programma.

Gevolgen van de herindeling voor de verslaggeving Met ingang van 1 januari 2015 is de gemeente Krimpenerwaard opgericht. Dit betekent dat vanaf 2015 één jaarrekening wordt opgesteld, waar dit voorheen zes jaarrekeningen betrof. De samenvoeging van de vijf gemeenten en de gemeenschappelijke regeling K5 brengt met zich mee dat de verslaggevingsgrondslagen moeten worden geüniformeerd. Daarnaast moeten administratieve en overige processen worden geüniformeerd. Wij wijzen u op het feit dat het uniformeren van grondslagen gevolgen kan hebben voor de waardering van balansposities, zoals de materiële vaste activa en de reserves en voorzieningen. Bij de materiele vaste activa kan dit betrekking hebben op wijzigingen in de afschrijvingstermijnen enerzijds en anderzijds door buitengebruikstelling van bepaalde activa als gevolg van de herindeling. Bij de voorzieningen kunnen wijzigingen ontstaan door het samenvoegen van de onderhoudsplannen en de keuzes die hierin worden gemaakt in de uitgangspunten, bijvoorbeeld ten aanzien van het onderhoudsniveau. Wij adviseren het college om in 2015 aandacht te besteden aan de uniformering van de verslaggevingsgrondslagen en de gevolgen daarvan zoveel als mogelijk in 2015 te verwerken.

Met de controle op de juiste toepassing van het begrotingscriterium toetsen wij of het budgetrecht van de gemeenteraad is gerespecteerd. Voor een juiste oordeelsvorming is van belang in hoeverre de begrotingsoverschrijding past binnen het door de Raad geformuleerde

Pagina 9

Uitkomsten jaarrekeningcontrole Onze analyse van de financiële positie

Financiering

Risicobeheersing

In 2014 hebben de gemeenten Bergambacht, Nederlek en Schoonhoven langlopende leningen afgesloten voor een totaalbedrag van totaal € 15,5 miljoen. Voor een nadere beschouwing ten aanzien van uw financieringspositie verwijzen wij u naar de paragraaf Financiering van de jaarrekeningen 2014 van de individuele gemeenten.

In de jaarverslagen van de gemeenten is onder andere de paragraaf Weerstandsvermogen opgenomen, welke informatie bevat over de weerstandscapaciteit, de risico’s en het beleid dat hieromtrent gedurende 2014 is gevoerd. Gelet op de overgang naar de gemeente Krimpenerwaard is het van belang om het proces van risicobeheersing en - inventarisatie opnieuw in te richten en de risico’s opnieuw te wegen alsmede met nadere afspraken te maken tussen gemeenteraad en college over het kader ten aanzien van weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Vanaf 2014 dient in de toelichting op de balans ten aanzien van schatkistbankieren het volgende te worden vermeld: ' Het drempelbedrag voor het begrotingsjaar waarover verantwoording afgelegd wordt. ' Voor ieder kwartaal van het jaar dient het bedrag aan middelen toegelicht te worden dat “buiten de schatkist” is gehouden. Wij hebben vastgesteld dat bovenstaande adequaat is toegelicht in de jaarrekeningen van de individuele gemeenten en dat geen sprake is van overschrijdingen. Voor wat betreft de kasgeldlimiet heeft de gemeente Nederlek in het tweede kwartaal van 2014 het grensbedrag overschreden. Hiertoe is door de stuurgroep bewust besloten gelet op de herindeling en de gevolgen daarvan voor de financiële positie van de nieuwe gemeente. Dit is ook medegedeeld aan de Provincie Zuid-Holland. Omdat deze overschrijding in de resterende kwartalen niet heeft plaatsgevonden is geen sprake van een onrechtmatigheid. De andere gemeenten blijven binnen de gestelde kasgeldlimieten.

Pagina 10

Uitkomsten jaarrekeningcontrole Onze analyse van de gehanteerde grondslagen

Aanvaardbaarheid van de grondslagen van waardering en resultaatbepaling Naar onze mening zijn de door het college gekozen waarderingsgrondslagen aanvaardbaar en consistent toegepast met betrekking tot de significante jaarrekeningposten en bijzondere transacties. Dit geldt tevens voor het tijdstip waarop die transacties hebben plaatsgevonden, de periode waarin zij zijn verantwoord en de desbetreffende toelichtingen in de jaarrekening.

Materiële alternatieve verwerkingswijzen Gedurende het boekjaar 2014 hebben wij geen materiële alternatieve verwerkingswijzen met het college besproken, behoudens de wijziging van het BBV met als gevolg een aanpassing in de rubricering van de reserves voor heffingen inzake riolering en afval welke zijn omgezet naar voorzieningen.

Schattingsprocessen binnen de jaarrekening Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het maken van schattingen bij het opmaken van de jaarrekening. Als accountant van de raad beoordelen wij deze door het college gemaakte schattingen. Wij hebben geen bijzonderheden geconstateerd ten aanzien van de schattingsprocessen. Deze doen zich vooral voor met betrekking tot grondexploitaties en de voorzieningen. Voor zover relevant gaan wij in het vervolg van deze rapportage nader in op de uitkomsten van de schattingsprocessen.

Pagina 11

Uitkomsten jaarrekeningcontrole Aandachtsgebieden en bevindingen in de controle

Inleiding Deze paragraaf geeft een uiteenzetting van de werkzaamheden en bevindingen ten aanzien van de belangrijke aandachtsgebieden in de controle die nog niet eerder in dit verslag zijn toegelicht. Per onderwerp lichten wij toe op welke van de voormalige gemeenten deze betrekking heeft of dat sprake is van een generieke opmerking.

'

Als er nog geen vastgesteld exploitatieplan is, maar de raad heeft wel het stellige voornemen de gronden op afzienbare termijn te ontwikkelen, dan dienen de betreffende gronden te worden gepresenteerd als bouwgronden die ‘nog niet in exploitatie’ zijn genomen. Hierbij is er dus nog geen zekerheid over de wijze waarop de bouwgrond in eigendom van de gemeente geëxploiteerd gaat worden.

Voorraden

Voorraden gemeente Nederlek

De gemeenten Nederlek, Schoonhoven en Vlist hebben in de jaarrekening 2014 een voorraadpositie verantwoord. Per gemeente zullen wij nader ingegaan op onze bevindingen.

De gemeente Nederlek heeft per ultimo 2014 alleen ‘gronden in exploitatie’ verantwoord voor een totaalbedrag € 3,6 miljoen. Dit is na verrekening van het saldo van de voorziening verlieslatende grondexploitatie ad € 1,0 miljoen.

Waardering grondexploitaties De juiste waardering van de grondexploitaties is een significant risico in onze controleaanpak, vanwege de mate van schattingsonzekerheid voortkomend uit de huidige economische situatie. Wij hebben het proces rondom de totstandkoming van de waardering op haar effectieve werking getest. Grondexploitaties zijn nader onder te verdelen zijn naar overige grond- en hulpstoffen, nog niet in exploitatie genomen bouwgronden en bouwgronden in exploitatie. Deze onderverdeling is afhankelijk van de formele status van de grondexploitatie: ' De gronden waar de raad geen stellig voornemen heeft deze te ontwikkelen geclassificeerd dienen te worden als ‘overige grond en hulpstoffen’. ' Er is sprake van ‘bouwgronden in exploitatie’ op het moment dat er een vastgesteld exploitatieplan aanwezig is, waarbij de bestemming van de gronden definitief is vastgelegd.

Wij hebben diverse onderdelen van de schattingselementen nader onderzocht. De gemeente Nederlek heeft conform de interne en externe richtlijnen de grondexploitaties geactualiseerd en haar risicoanalyse bijgewerkt. Deze risicoanalyse is de basis voor de berekening van het benodigde weerstandsvermogen. Hieronder vindt u een visuele risicobeoordeling van de belangrijkste grondexploitatieprojecten van de gemeente Nederlek. Op de volgende bladzijde gaan wij nader in op deze projecten. Voorraadwaardering

Ons oordeel over het risicoprofiel van de voorraad

Hoog

Midden

Laag

Toelichting

Dorpshart Krimpen

(a)

Tiendhoek II

(b)

Tussendijk en Bakwetering

(c)

IJsbaan Zuid

(d)

Pagina 12

Uitkomsten jaarrekeningcontrole Aandachtsgebieden en bevindingen in de controle Voorraden gemeente Nederlek (vervolg) In exploitatie genomen gronden De boekwaarde van de in exploitatie genomen gronden zijn als volgt te specificeren: Bedragen x € 1.000

31 december 2014

31 december 2013 €

€

Dorpshart Krimpen – Binnenterrein

-587

-482

Dorpshart Krimpen – Centrum

5.954

4.826

0

665

-785

-629

Tussendijk en Bakwetering

5

3

IJsbaan Zuid

15

-

Af: Voorziening

-950

-2.032

Totaal

3.652

2.351

Parkwijk Tiendhoek II

Bij de controle van de boekposten inzake de lopende grondexploitaties is de cruciale vraag: worden de geactiveerde kosten in de toekomst terugverdiend? Waardering vindt hierbij in beginsel plaats tegen de kostprijs. Indien echter blijkt dat een aankoop of projectontwikkeling verliesgevend is, dient een afwaardering voor het tekort te worden genomen. Bij de beoordeling van de waardering van de bouwgrondexploitaties vormen de geactualiseerde exploitatieopzetten een essentieel toetsingsinstrument. Hierna gaan wij nader in op de individuele

projecten: ' Het project Dorpshart Krimpen-Centrum bestaat uit de deelcomplexen Binnenterrein en Centrum. Binnenterrein betreft parkachtig gebied (groen en water), dorpse sfeer, ruim van opzet, 115 grondgebonden woningen met tuin, gevarieerd woningaanbod, goedkope huurwoningen en koopwoningen, rijwoningen, 2/1- en 3/1-kapwoningen, vrijstaande woningen, woningen met en zonder garage, voldoende parkeergelegenheid. Centrum betreft nieuw centrumgebied, zicht op het park, nieuw aantrekkelijk verblijfsgebied, nieuwe woningen, verplaatsing C1000, vernieuwing winkelvoorziening, Zorgunit + Zorgappartementen, 16 ASVZ woningen, Cultuurhuis + woningen, 50% sociale woningbouw, parkeergelegenheid. Het project moet als één project worden gezien, omdat het project als één grondexploitatie door de raad is vastgesteld en ook fysiek aan elkaar verbonden is. De grondexploitatie wordt in twee berekeningen bijgehouden omdat een deel (centrum) is samenwerking met Artica (ontwikkelaar) en QuaWonen (woningbouwvereniging) wordt uitgevoerd (grondexploiatie was basis voor de realisatieovereenkomst). Raming voor 2015 was gebouw 3 en 4 (totaal € 1,5 mln) Gebouw 3 is verkocht aan Qua Wonen in 2015. Inzake Gebouw 4 is de fasering aangepast, hiermee kunnen wij instemmen. ' Het project Tiendhoek II bevat een NCW van € 4,4 miljoen positief.

Waarbij de geraamde kosten € 5,8 miljoen zijn en de totale opbrengsten (gerealiseerd en nog te realiseren) € 11,1 miljoen. Het risico op een mogelijk verlies op dit project is dan ook zeer gering. Tussentijdse winstneming van € 0,7 miljoen heeft plaatsgevonden in 2014 op basis van de systematiek in de paragraaf grondbeleid. ' Het project Tussendijk en Bakwetering betreft een zeer klein project met € 465.000 aan kosten en € 1.294.000 aan geraamde opbrengsten. NCW bedraagt € 0,7 miljoen positief. Het risico van dit project is dan ook gering. ' Het project IJsbaan Zuid is een afsplitsing van het project Parkwijk, en betreft de kleinschalige ontwikkeling van woningen. De opbrengsten van €710.744 zijn op basis van de overeenkomst opgenomen. Het risico van dit project is gering. Pagina 13

Aandachtsgebieden en bevindingen in de controle Uitkomsten jaarrekeningcontrole

Specifieke projecten Dorpshart Krimpen De daling in de negatieve netto contante waarde van €0,3 miljoen in 2013 naar € 1,0 miljoen in 2014 wordt voornamelijk veroorzaakt door het verplaatsen van de opbrengsten naar latere jaren. De verkopen zijn contractueel al vastgelegd, alleen het moment van opbrengstrealisatie is nog onzeker. Dit leidt tot extra rentelasten en daardoor een verslechtering van de netto-contante waarde. Wij adviseren de fasering van dit project kritisch te blijven volgen. Tiendhoek II In 2014 heeft een winstneming van € 0,7 miljoen plaatsgevonden op dit project. Deze winstneming is in overeenstemming met de BBV en de, in 2013 geactualiseerde, nota grondbeleid van de gemeente. Het project heeft een negatieve boekwaarde en daarnaast overstijgen de voorzichtig geraamde toekomstige opbrengsten de nog te maken kosten. Op basis hiervan kunnen wij instemmen met de winstneming van € 0,7 miljoen.

Fasering In de grondexploitatieberekening zijn de opbrengsten per grondexploitatie gefaseerd in de jaren waarin de gemeente verwacht de opbrengsten te realiseren. Uitstel van de fasering leidt tot rentekosten en daarmee verslechtering van de projectresultaten. Wij constateren op basis van de afgelopen jaren dat de geschatte opbrengsten voor de betreffende jaren niet altijd zijn gerealiseerd overeenkomstig de verwachting, waardoor uitstel in de fasering noodzakelijk is gebleken en projectresultaten zijn verslechterd. In 2014 is dat ook het geval bij het project Dorpshart Krimpen. De gemeente houdt hier bij de actualisatie van de grondexploitaties rekening mee door de fasering daar waar noodzakelijk te herzien, zoals bijvoorbeeld voor dorpshart Krimpen en Tiendhoek II. Wij adviseren de gemeente de fasering van de grondexploitatie goed te monitoren en indien daartoe aanleiding bestaat de voorziening voor negatieve grondexploitaties te verhogen.

Parkwijk – IJsbaan Zuid Het project Parkwijk is in 2014 afgerond en heeft geleidt tot een winstname van € 1,4 miljoen. Als afgeleide van dit project is een nieuw project Ijsbaan Zuid ingericht met een boekwaarde van € 15.000 en een positieve resultaatverwachting. Tussendijk en Bakwetering Het project Tussendijk en Bakwetering heeft een positief verwachte uitkomst, welke verwachting in lijn ligt met vorig jaar.

Pagina 14

Uitkomsten jaarrekeningcontrole Aandachtsgebieden en bevindingen in de controle Gemeente Schoonhoven De gemeente Schoonhoven heeft per ultimo 2014 alleen overige grond – en hulpstoffen verantwoord voor een totaalbedrag van € 20.7 miljoen. Dit heeft betrekking op de gronden voor het project Zevender/Thiendenland. De gemeente heeft in het verleden met marktpartijen afspraken gemaakt voor de verkoop van de gronden in tranches. De marktpartijen zorgen verder voor de ontwikkeling van de gronden. De boekwaarde van de voorraden is in 2014 gedaald met € 2,5 miljoen tot € 20,7 miljoen als gevolg van de levering van een deel van de gronden aan de contractpartijen. Hierbij is contractueel overeengekomen dat de kosten van inhuur projectleiding, OZB, juridische advieskosten en overige kosten worden vergoed. De uit de overeenkomst voortvloeiende inkomsten dekken de ultimo 2014 verantwoorde boekwaarde en de naar verwachting nog te maken kosten.

Pagina 15

Uitkomsten jaarrekeningcontrole Aandachtsgebieden en bevindingen in de controle

Gemeente Vlist

Hierna vindt u een visuele risicobeoordeling van de belangrijkste grondexploitatieprojecten van de gemeente Vlist. Hierin zijn zowel de niet in exploitatie genomen projecten als de in exploitatie genomen projecten opgenomen.

De gemeente Vlist heeft een positie inzake niet in exploitatie genomen bouwgronden alsmede een tweetal actieve bouwgrondexploitaties. Bedragen x € 1.000

31 december 2014

31 december 2013 Voorraadwaardering €

€

Niet in exploitatie genomen gronden

125

121

Bouwgronden in exploitatie

(82)

(215)

Af: Voorziening negatieve grondexploitaties Totaal

-

-

43

(94)

Niet in exploitatie genomen gronden Binnen de gemeente Vlist is sprake van één NIEGG. Dit betreft het project Zuidelijke Entree Stolwijk. De gemeente is voornemens om een industrieterrein te gaan ontwikkelen. In dit plan is opgenomen dat water gecompenseerd dient te worden. In 2013 heeft de gemeente weiland aangekocht voor het compenseren van water. De boekwaarde ultimo 2014 van € 125.000 betreft de aankoop van circa 3 hectare cultuurgrond.

Bouwgronden in exploitatie Bij de controle van de balansposten inzake de lopende grondexploitaties is de cruciale vraag: worden de geactiveerde kosten in de toekomst terugverdiend? Waardering vindt hierbij in beginsel plaats tegen de kostprijs. Indien echter blijkt dat een aankoop of projectontwikkeling verliesgevend is, dient een afwaardering voor het tekort te worden genomen. Bij de beoordeling van de waardering van de bouwgrondexploitaties vormen de herziene exploitatieopzetten een essentieel toetsingsinstrument.

Ons oordeel over het risicoprofiel van de voorraad

Hoog

Midden

Laag

Toelichting

Industrieterrein Stolwijk

(b)

Bovenkerk (4e kwadrant)

(c)

Bovenkerk (4e kwadrant) Het project Bovenkerk bestaat uit vier kwadranten. De eerste drie kwadranten zijn gerealiseerd. De laatste fase betreft kwadrant 4. Dit betreft de realisatie van 20 sociale huurwoningen en 13 rijwoningen. Op basis van de door de raad vastgestelde exploitatieberekening d.d. 28 januari 2014 wordt een positief resultaat verwacht van ongeveer € 0,7 miljoen.

Industrieterrein Stolwijk Het project kan naar verwachting in 2015 worden afgerond. Vrijwel alle opbrengsten zijn inmiddels gerealiseerd. Het project heeft een negatieve boekwaarde en daarnaast overstijgen de voorzichtig geraamde toekomstige opbrengsten de nog te maken kosten. Gezien de fase waarin het project verkeerd is het risicoprofiel van het project inmiddels afgenomen. De gemeente heeft in 2014 tussentijds winst genomen, wij kunnen instemmen met deze handelswijze.

Pagina 16

Uitkomsten jaarrekeningcontrole Aandachtsgebieden en bevindingen in de controle Oninbaarheid belastingdebiteuren Ultimo 2014 is alle gemeenten geen voorziening voor oninbaarheid van belastingdebiteuren verantwoord. De gemeenten hebben geen actueel inzicht in de inbaarheid van de openstaande vorderingen. Gezien de geringe omvang van de oninbaar geleden vorderingen in 2014 is de inschatting dat het risico op oninbaarheid gering is. Wij adviseren de gemeente Krimpenerwaard om minimaal jaarlijks de mate van oninbaarheid te onderzoeken en indien nodig een voorziening te treffen.

Notitie riolering In de jaarrekeningen van de gemeenten Bergambacht en Ouderkerk is een stelselwijziging doorgevoerd voor de reserves met betrekking tot riolering. OP basis van door de commissie BBV eind 2014 uitgevaardigde richtlijnen waren deze reserveposities niet langer toelaatbaar als reserve en zijn deze daarom omgezet naar een voorziening. De motivering hiervoor hangt samen met de gedachte dat deze reserves zijn gevoed vanuit aan burgers en bedrijven opgelegde heffingen, welke beschikbaar moeten blijven voor het doel waarvoor de heffing is geheven. Wij adviseren de gemeente Krimpenerwaard vanaf 2015 jaarlijkse een analyse uit te voeren van de gerealiseerde baten en lasten ten opzichte van de begroting en het Gemeentelijke Rioleringsplan (GRP). Deze analyse is dan de basis voor de mutaties in de voorzieningen en kan ook worden gebruikt om te bepalen of de voorziening eventueel overtollige middelen bevat die op basis van de voorschriften van de commissie BBV kunnen vrijvallen ten gunste van de reserves. Dat is mogelijk wanneer er efficiencyvoordelen ontstaan ten opzichte van de eerdere ramingen.

Negatieve reserve gemeente Schoonhoven Ultimo 2014 is de reserve Sport verantwoord met een negatief saldo van €350.000. Dit is gebaseerd op een raadsbesluit. De vorming van een negatieve bestemmingsreserves is echter niet toegestaan volgens het BBV. Derhalve heeft in de jaarrekening een correctie plaatsgevonden ten laste van de algemene reserve.

Frictiekostenvergoeding Vanwege de herindeling ontvangt de gemeente Krimpenerwaard een frictiekostenvergoeding. De voormalige gemeente Nederlek was hiervoor de penvoerder. In 2014 zijn reeds bestedingen ten laste van deze vergoeding gebracht. De vergoeding is ontvangen als onderdeel van de algemene uitkering en kent geen verantwoordingsplicht dan wel terugbetalingsverplichting. Ultimo 2014 resteert een nog niet besteed deel van € 345.000, waarvan in het voorstel tot resultaatbestemming wordt voorgesteld deze middelen te oormerken voor de kosten van de gemeentelijke herindeling.

Bouwleges afgrenzing Naar aanleiding van onze controle van alle gemeenten hebben wij extra aandacht besteed aan de afgrenzing van de baten uit hoofde van bouwleges omdat wij constateerde dat er achterstanden bestonden in het heffen van deze leges. Naar aanleiding daarvan hebben correcties plaatsgevonden voor de gemeente Schoonhoven en Vlist. Wij adviseren de gemeente Krimpenerwaard om bij de inrichting van de financiële afsluitprocessen aandacht te besteden aan de controle op de afgrenzing van de baten, waaronder de bouwleges.

Voorziening onderhoud schoolgebouwen Per 1 januari 2015 vervalt de onderhoudsplicht van de gemeente ten aanzien van de schoolgebouwen en rust de taak op de besturen van de scholen. Wij hebben van de gemeente Krimpenerwaard vernomen dat gesprekken zijn gevoerd met de scholen over de financiële afwikkeling van de tot en met 2015 opgebouwde onderhoudsmiddelen. Hieruit blijkt een benodigd saldo van €346.000, waarover afspraken zijn gemaakt met de schoolbesturen. Bij de gemeente Nederlek is als gevolg van deze afspraken een bedrag van €541.000 uit de voorziening vrijgevallen.

Pagina 17

Uitkomsten jaarrekeningcontrole Aandachtsgebieden en bevindingen in de controle

Voorziening pensioenen (gewezen) wethouders Politieke ambtdragers in functie bouwen pensioenaanspraken op. Voor deze ambtsdragers vindt geen premieafdracht plaats aan het pensioenfonds door de gemeenten. De lasten worden gefinancierd vanuit de begroting. Op basis van artikel 44 van het BBV dient voor de wethouderspensioenen een voorziening te worden gevormd, omdat deze verplichtingen onvoorspelbaar zijn. Zij kunnen namelijk sterk fluctueren als gevolg van de mogelijkheid voor gewezen wethouders om de gevormde pensioenrechten tussentijds op te eisen via waardeoverdracht. Daarnaast kunnen de uitgangspunten zoals sterftabellen en rentepercentage wijzigen. We constateren dat de gemeenten Bergambacht, Nederlek, Ouderkerk en Vlist een voorziening hebben gevormd voor de wethouders pensioenen. De gemeente Schoonhoven een verzekering afgesloten. Wij kunnen instemmen met deze verwerking en het ultimo 2014 verantwoorde saldo. Voor de komende jaren adviseren wij het college de hoogte van de voorziening te blijven monitoren en te beoordelen of deze toereikend is. In het bijzonder wijzen wij u op het mogelijke effect van de verlaging van de rekenrente in 2015 naar 2,1%, welke een verhogend effect op de stand van de voorziening heeft.

ISV II gemeente Nederlek In 2006 heeft de Provincie Zuid-Holland een ISV II subsidie toegekend aan de gemeente Nederlek. Over de bestedingen inzake deze ISV II subsidie wordt verantwoording afgelegd middels de Sisa bijlage van de gemeente. De gemeente diende, om de volledige subsidie te verkrijgen in eerste instantie 377 woningequivalenten en 83 niet-woningequivalenten te realiseren. In 2010 heeft een bijstelling op deze taakstelling plaatsgevonden waarbij de aantallen naar beneden zijn bijgesteld. Destijds was reeds € 0,4 miljoen van de subsidie gerealiseerd. Voor de resterende subsidie van € 2,1 miljoen diende vanaf dat moment nog 278 woningequivalenten en 60 nietwoningequivalenten gerealiseerd te worden.

In 2013 heeft de gemeente nadere afspraken gemaakt met de Provincie Zuid-Holland over de voortgang. Hierbij is afgesproken dat ook woningen in aanbouw als gerealiseerde woningen mogen worden meegerekend en dat uitruil van niet-woningequivalenten voor woningequivalenten (in verband met een gerealiseerde overschrijding van de niet-woningequivalenten) in de Sisa bijlage van de gemeente dient te worden toegelicht. Tevens blijkt uit afstemming van met de Provincie Zuid-Holland dat de te verantwoorde bestedingen in de Sisa bijlage in beginsel niet afhankelijk zijn van de gerealiseerde equivalenten, maar de werkelijk gemaakte kosten. De realisatie van de afgesproken equivalenten is echter wel een prestatieindicator, op basis waarvan de Provincie de subsidie kan afrekenen. Wanneer de bestedingen in de Sisa bijlage zouden worden verantwoord op basis van werkelijk gemaakte kosten zou de volledige subsidie reeds zijn besteed en als baten zijn verantwoord in de jaarrekening van de gemeente. Echter zijn nog niet alle equivalenten gerealiseerd en is daarmee nog niet volledig aan de afgesproken voorwaarden voldaan. In 2014 zijn geen woninq equivalenten gerealiseerd en derhalve zijn in de SiSa bijlage 2014 ook geen bestedingen verantwoord.

Eventuele bestedingen dienen gebaseerd te worden op het aantal gerealiseerde equivalenten in het boekjaar vermenigvuldigd met een gemiddelde subsidie per equivalent. Naar verwachting worden de komende jaren de laatste afgesproken equivalenten gerealiseerd. De gerealiseerde ISV II subsidie wordt, zoals door de raad vastgesteld, gestort in de algemene reserve en niet toegerekend aan de grondexploitaties waarop de ISV II subsidie betrekking heeft.

Pagina 18

Uitkomsten jaarrekeningcontrole Aandachtsgebieden en bevindingen in de controle Risico’s ten aanzien van Verbonden partijen In de paragrafen verbonden partijen heeft de gemeente een uiteenzetting opgenomen van de verbonden partijen. Wij hebben vastgesteld dat deze toelichtingen in de jaarrekeningen van de gemeenten toereikend zijn. De risico’s voortvloeiende uit de transacties met de verbonden partijen zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandvermogen. Wij hebben vastgesteld dat geen grote risico’s verwacht worden uit de transacties met verbonden partijen. Wel merken wij op dat het van belang is dat duidelijke afspraken worden gemaakt met de verbonden partijen omtrent rapportering. Cijfers van verbonden partijen kunnen van invloed zijn op de gemeentelijke jaarrekening en daarom is het van belang dat informatie tijdig wordt ontvangen. Wij merken op dat niet alle opgenomen cijfers al zijn gebaseerd op (gecontroleerde) jaarrekening van de verbonden partijen, maar dat is uitgegaan van voorlopige cijfers of inschattingen. Wij adviseren u om voor de komende jaren nadere afspraken te maken met uw verbonden partijen over het tijdig beschikbaar krijgen van de actuele cijfers.

Op dit punt worden de (voor het eerst in 2014 van toepassing zijnde) verslaggevingsvoorschriften niet nageleefd, wat als formele rechtmatigheidsbevinding door ons moet worden gerapporteerd maar niet meeweegt in ons oordeel. Hierna behandelen wij een aantal verbonden partijen.

Wij hebben vastgesteld dat de in de jaarrekeningen 2014 van de voormalige gemeenten Bergambacht, Nederlek, Ouderkerk, Schoonhoven en Vlist opgenomen financiële informatie inzake de GR-K5 in overeenstemming is met de financiële informatie zoals opgenomen in de K5 verantwoording, waarbij het assurance rapport is verstrekt. In het rapport van bevindingen hierbij zijn door de accountant enkele fouten en onzekerheden vermeld. Deze fouten en onzekerheden overschrijden de, door de raad vastgestelde, rapporteringsbedrag voor de jaarrekeningen van de diverse gemeenten echter niet en zijn derhalve niet overgenomen in dit rapport. Promen De voormalige gemeenten Bergambacht, Nederlek, Ouderkerk, Schoonhoven en Vlist hebben de uitvoering van de WSW uitbesteed aan Promen. In de jaarrekeningen 2014 zijn in de Sisa- bijlage de gerealiseerde SW aantallen van het jaar t-1 verantwoord op basis van de Sisa verantwoording van Promen. Bij deze Sisa verantwoordingen is een goedkeurend assurance rapport verstrekt door de accountant van Promen. SVHW De voormalige gemeenten Bergambacht, Nederlek, Ouderkerk, Schoonhoven en Vlist hebben het opleggen en innen van gemeentelijke belastingen uitbesteed aan SVHW. De gemeenten verantwoorden de belastingopbrengsten, belastingdebiteuren en nog op te leggen belastingen in de jaarrekeningen op basis van de belastingverantwoordingen over 2014 van SVHW.

Bij deze belastingverantwoording 2014 per gemeente is een goedkeurende controleverklaring verstrekt door de accountant van SVHW.

GR-K5 De gemeente heeft de diverse taken uitbesteed aan de GR-K5 (WWB, WMO, WPB, personeel en onderwijs). Bij de financiële verantwoordingsinformatie vanuit de GR-K5, welke integraal onderdeel uitmaakt van de gemeentelijke jaarrekening, wordt door de accountant van de GR-K5 een afzonderlijk assurance rapport verstrekt.

Pagina 19

Uitkomsten jaarrekeningcontrole Aandachtsgebieden en bevindingen in de controle

Wet normering topinkomens

SiSa

Het oordeel inzake de naleving van de WNT regels bij de gemeente Vlist volgt.

Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekeningen genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2014. De hierbij geconstateerde fouten en onzekerheden dienen op grond van het Bado in het verslag van bevindingen te worden opgenomen indien de navolgende rapporteringstolerantie per specifieke uitkering wordt overschreden: ' € 12.500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan € 125.000 is; ' 10% indien de omvangbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk aan € 1.000.000 is; ' € 125.000 indien de omvangbasis groter dan € 1.000.000 is.

Per 1 januari 2013 is de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ingevoerd. Op basis van deze wet is de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector in dienstverband en bij ontslag wettelijk gemaximeerd. Voor de bezoldiging van topfunctionarissen geldt naast de maximering een publicatieverplichting in de jaarrekening. Dit geldt eveneens voor bezoldiging van niet-topfunctionarissen, indien zij de maximale bedragen van topfunctionarissen overschrijden. In het kader van de jaarrekening 2014 heeft uw organisatie een analyse uitgevoerd van de topfunctionarissen binnen de voormalige gemeenten Bergambacht, Nederlek, Ouderkerk, Schoonhoven en Vlist. Tevens is vastgesteld of er functionarissen zijn die een hogere bezoldiging dan de gestelde maxima kennen. Deze informatie is opgenomen in de toelichting op de jaarrekening van de jaarrekeningen 2014. Wij hebben de juistheid en volledigheid van deze toelichting gecontroleerd en hebben vastgesteld dat de toelichting voldoet aan de daaraan te stellen eisen.

Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. De SiSa-bijlagen dienen door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli a.s. elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Door middel van een voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekeningen opgenomen SiSa-bijlage. In bijlage 3 bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel opgenomen. Uw gemeente kan deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar het CBS. Wij hebben in de bijlage voor iedere individuele gemeenten de voorgeschreven tabel opgenomen.

Pagina 20

Kwaliteit beheersorganisatie

Kwaliteit beheersorganisatie Interne beheersmaatregelen Algemeen Bij de planning en uitvoering van de controle van de jaarrekening 2014 van de gemeenten Bergambacht, Nederlek, Ouderkerk, Schoonhoven en Vlist hebben wij de interne beheersmaatregelen, welke onderdeel uitmaken van de administratieve organisatie van deze gemeenten, in onze overwegingen betrokken. Wij hebben de opzet, het bestaan en de werking van interne beheersmaatregelen onderzocht voor zover wij dit in het kader van de jaarrekening noodzakelijk achten en niet met het doel om een oordeel over de effectiviteit van de interne beheersing te geven. Wij steunen voor de door ons onderkende significante processen op uw interne beheersing, hetgeen betekent dat wij minder uitgebreide werkzaamheden per jaareinde behoeven te verrichten. Wij hebben geen onderzoek naar de effectiviteit van de interne beheersing verricht, anders dan dat relevant is voor onze jaarrekeningcontrole. Over onze bevindingen hebben wij gerapporteerd door middel van een (concept) managementletter. Wij merken op dat in tegenstelling tot voorgaande jaren onze managementletters slechts in beperkte mate adviezen bevat, dit aangezien de inrichting van de processen voor de nieuwe gemeente Krimpenerwaard opnieuw wordt bepaald.

Gelet op de herindeling per 1 januari 2015 en de gevolgen die dit al had voor de organisaties van de voormalige gemeenten hebben wij op basis van onze bevindingen bij de interim-controle en onze risicoinschattingen voor de meeste processen (aanvullende) gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd. Voor zover relevant hebben wij over bevindingen daarbij gerapporteerd in dit verslag.

Pagina 22

Automatisering Om de betrouwbaarheid van de gegevensverwerking te borgen vindt jaarlijks een toetsing plaats op en rondom deze IT-systemen door EY. Daarbij vindt een toetsing plaats op applicaties die van materieel belang zijn voor de jaarrekeningcontrole. Onze controle was niet primair gericht op het doen van een uitspraak omtrent de continuïteit en betrouwbaarheid van (delen van) de geautomatiseerde gegevensverwerking en wij hebben daartoe ook geen opdracht van het management ontvangen. De jaarrekeningcontrole heeft geen tekortkomingen in de continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking aan het licht gebracht anders dan zoals gemeld in de paragraaf Interne beheersing.

Pagina 23

Rechtmatigheidsbeheer

Rechtmatigheidsbeheer Onze bevindingen in het kader van rechtmatigheid

Misbruik en oneigenlijk gebruik

Wij hebben bij de controle over 2014 de rechtmatigheid getoetst conform de bepalingen van het Bado en het controleprotocol 2014 van de gemeente Zoetermeer. Bij onze controle hebben wij aandacht gegeven aan de volgende onderwerpen: ' het rechtmatigheidsbeheer; ' de naleving van het voorwaardencriterium; ' de begrotingsrechtmatigheid; ' de kredieten; ' mutaties in de reserves; ' het misbruik-en-oneigenlijk-gebruikcriterium; ' de niet-financiële beheershandelingen.

In de externe en interne regelgeving zijn diverse bepalingen opgenomen die erop zijn gericht om misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen. Uw gemeente heeft de toets op het misbruik en oneigenlijk gebruik neergelegd in interne controleplannen. De uitkomst van deze toets heeft niet geleid tot bevindingen die invloed hebben op de rechtmatigheid van baten en lasten en balansmutaties.

Voorwaardencriterium Als onderdeel van de toetsing van de naleving van het voorwaardencriterium hebben wij de volgende onderdelen getoetst: ' Naleving EU-aanbestedingsrichtlijnen; ' Naleving subsidieverordening voor verstrekte subsidies ' Naleving wet- en regelgeving voor sociale uitkeringen Voor de uitkomsten van de naleving van de EU-aanbestedingsrichtlijnen verwijzen wij naar paragraaf Aandachtsgebieden en bevindingen in de controle. Uit de controle van de verstrekte subsidies is naar voren gekomen dat niet in alle gevallen de subsidieverlening of subsidievaststelling tijdig heeft plaatsgevonden. In lijn met de Kadernota Rechtmatigheid hebben wij deze afwijkingen als formele onrechtmatigheid geoormerkt die geen invloed hebben op ons oordeel bij de jaarrekening 2014.

Niet-financiële beheershandelingen vallen buiten de scope van rechtmatigheidscontrole Handelingen en beslissingen van niet-financiële aard vallen buiten de scope van de rechtmatigheidscontrole door de accountant. De accountant toetst deze handelingen en beslissingen niet inhoudelijk door gegevensgericht onderzoek. Volstaan wordt in dit kader met het beoordelen van het interne systeem van risicoafwegingen. Binnen dit systeem moeten voorwaarden zijn geschapen om risico’s goed te kunnen beoordelen en in de tijd te kunnen volgen. Wij hebben ons een beeld gevormd over de wijze van totstandkoming van de inventarisatie van de risico’s en de getrouwe weergave van de hieruit mogelijk voortvloeiende financiële gevolgen in de paragraaf Weerstandsvermogen van het jaarverslag.

(Europese) aanbestedingsrechtmatigheid Bij de inkoopanalyse 2014 is door uw organisatie voor de onderhavige gemeenten een analyse uitgevoerd op de naleving van de aanbestedingswet alsmede de Europese aanbestedingen. Uit deze analyse is gebleken dat de wet- en regelgeving in de organisatie wordt opgevolgd en er geen sprake is van onrechtmatigheden.

Pagina 25

Rechtmatigheidsbeheer

Begrotingscriterium

Programma’s

Met de controle op de juiste toepassing van het begrotingscriterium toetsen wij of het budgetrecht van de gemeenteraad is gerespecteerd. Wij beoordelen bij onze controle de overschrijdingen ten opzichte van de begrote lasten per programma. Dit betreffen enkel de lasten omdat hierop een beoordeling en rapportering van de accountant wordt gevraagd vanuit de Kadernota Rechtmatigheid.

Op het niveau van de programmabegroting constateren wij bij de gemeente Schoonhoven een overschrijding van de lasten op het programma Ruimtelijke ordening, economie en toerisme van € 0,9 miljoen en op het programma Maatschappelijke ondersteuning van € 0,1 miljoen. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten is door het college een analyse van de overschrijding opgenomen. De overschrijdingen zijn toereikend toegelicht en passen binnen bestaande beleid of worden gecompenseerd door hogere baten binnen het programma. Het college stelt uw gemeenteraad voor genoemde overschrijdingen te autoriseren in het kader van de vaststelling van de jaarrekening 2014. Vooruitlopend hierop zijn wij hiervan reeds uitgegaan bij het vormen van ons oordeel over de (begrotings)rechtmatigheid.

De raad autoriseert de begroting (en begrotingswijzigingen) en geeft daarmee toestemming voor de uitvoering van het beleid en de daarvoor benodigde middelen. Het is de verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders om begrotingsafwijkingen tijdig te signaleren en te rapporteren aan de raad. Door een goede inrichting van de planning & controlcyclus zorgt het college er voor dat de begroting en budgetten worden bewaakt en dat belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig worden gemeld aan de gemeenteraad, zodat deze tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Indien desondanks budgetten worden overschreden en niet meer gedurende het jaar kunnen worden voorgelegd aan de raad, is strikt genomen sprake van een onrechtmatigheid. Deze overschrijdingen hoeven echter niet in alle gevallen te worden meegewogen in het accountantsoordeel. Voor een juiste oordeelsvorming is van belang in hoeverre de begrotingsoverschrijding past binnen het door de gemeenteraad geformuleerde beleid, deze wordt gecompenseerd door hogere opbrengsten of kostenoverschrijdingen bij openeinderegelingen. Deze overschrijdingen dienen te worden weergegeven in de jaarrekening en kunnen door het vaststellen van de jaarrekening alsnog door de raad worden geautoriseerd.

Bij de overige gemeenten is geen sprake van een overschrijding van de lasten op programmaniveau.

Balansmutaties / kredieten Wij zijn nagegaan of de investeringen tot stand zijn gekomen binnen de grenzen van de door de Raad geautoriseerde kredieten. Wij hebben geconstateerd dat bij de gemeente Vlist sprake is van onrechtmatige overschrijdingen op investeringsniveau ten opzichte van de gevoteerde kredieten van €19.004.

Balansmutaties / reserves Aan de afwijkingen liggen raadsbesluiten ten grondslag inzake de gehanteerde systematiek. In lijn met de Kadernota Rechtmatigheid hebben we deze overschrijdingen als rechtmatig geoormerkt.

Pagina 26

Ontwikkelingen 2015 en verder

Ontwikkelingen 2015 en verder

VPB Voor overheidsondernemingen ontstaat op 1 januari 2016 op basis van het aanhangig wetsvoorstel ‘Wet Vpb-plicht overheidsondernemingen’ belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting (‘Vpb’). De nieuwe regeling op hoofdlijnen Gemeenten en hun Gemeenschappelijke Regelingen met rechtspersoonlijkheid worden belastingplichtig voor zover zij een fiscale onderneming drijven. Hetzelfde geldt voor door Gemeenten beheerste stichtingen en verenigingen. Veel kapitaaldeelnemingen, waaronder BV’s, NV’s en coöperaties, worden zelfs belastingplichtig voor ál hun activiteiten. De regeling kent een aantal algemene en specifieke vrijstellingen op basis waarvan de Vpb-plicht mogelijk (deels) beperkt kan worden. Gevolgen Ondernemingsactiviteiten van Gemeenten zullen door de nieuwe regeling met Vpb belast worden vanaf 1 januari 2016. Te denken valt bijvoorbeeld aan grondexploitatie, verhuur van vastgoed of de exploitatie van parkeergarages. [EY TAX: i.o.m. iemand van EY Tax kunnen de hier te noemen voorbeelden voor de betreffende Gemeente specifiek gemaakt worden] Over de jaarlijkse (fiscale) winst is Vpb verschuldigd tegen een tarief van 25%, met een tariefsopstapje van 20% over de eerste € 200.000. Met deze belastinglast zal jaarlijks rekening moeten worden gehouden in de begroting en jaarrekening. Ook zal uiteraard jaarlijks aangifte Vpb moeten worden gedaan.

Bij het ontstaan van Vpb-plicht per 1 januari 2016 zal een fiscale openingsbalans moeten worden opgesteld. De samenstelling van deze openingsbalans is essentieel voor de Vpb-positie in toekomstige jaren en verdient dan ook serieuze aandacht. De activa en passiva die toerekenbaar zijn aan de belaste activiteiten komen als hoofdregel voor de waarde in het economische verkeer op de fiscale openingsbalans. Deze waarde komt doorgaans niet overeen met de waarde in de jaarrekening. Daarom zal een gedegen proces moeten worden ingericht om ieder jaar van de jaarrekening tot een juiste aangifte vennootschapsbelasting te komen. Advies Wij adviseren de periode tot 1 januari 2016 te gebruiken om uw organisatie voor te bereiden op de aanstaande Vpb-plicht. De (financiële) impact op de organisatie kan worden bepaald door de verschillende ondernemingsactiviteiten in kaart te brengen en te inventariseren welke activiteiten mogelijk vrijgesteld zijn. Wij raden u aan deze inventarisatie op korte termijn uit te voeren en op basis daarvan uiterlijk in Q3 2015 tevens een inschatting te maken van de financiële impact voor het jaar 2016, zodat in de begroting 2016 en de Iv3 2016 de verwachte vennootschapsbelastinglast kan worden meegenomen.

Daarnaast is essentieel dat de nieuwe fiscale regels en daarmee samenhangende verantwoordelijkheden tijdig in uw interne processen en administratie worden geïntegreerd en dat waar nodig het kennisniveau binnen uw organisatie op het gebied van de Vpb wordt verhoogd.

Pagina 28

Bijlagen

Onafhankelijkheid en controleproces Bijlage 1

Onafhankelijkheid

Langdurige betrokkenheid

De onafhankelijkheid van de accountant behoort tot het fundament van zijn beroep. In de maatschappelijke discussie over kwaliteitsverbetering van de controle speelt de onafhankelijkheid van accountants een belangrijke rol. Vanaf 1 januari 2014 is op alle assurance opdrachten onder Nederlands recht de Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO) van toepassing. Een aantal belangrijke punten uit de ViO die we hieronder hebben opgenomen, betreffen: ' langdurige betrokkenheid ' samenloop van dienstverlening ' geschenken en giften

Om alle schijn van afhankelijkheid te vermijden, kunnen de externe accountant en (sr) managers in het team maximaal zeven achtereenvolgende jaren in het team actief zijn. Daarna zullen zij intern roteren.

Een strikte scheiding tussen controle- en adviesdiensten was al van kracht voor organisaties van openbaar belang (OOB’s) vanaf 1 januari 2013 en kantoorroulatie is verplicht voor financiële jaren van OOB’s vanaf 2016. Daarnaast kent de Europese verordening vanaf controlejaar 2016 striktere onafhankelijkheidseisen, maar ook nadere bevestigingen over onafhankelijkheid ter communicatie aan interne toezichthouders.

Samenloop van dienstverlening Ten aanzien van OOB’s is de combinatie van wettelijke controles en overige dienstverlening volledig verboden, met uitzondering van met name genoemde overige assurancediensten. Voor niet-OOB’s is bepaald dat samenloop is geoorloofd als de non-assurance dienst niet van materiële invloed is op het assurance-object. Als er wel materiële invloed is geldt in beginsel een verbod, behalve wanneer de non-assurancedienst niet: ' subjectief of niet-routinematig is; of ' een verwerkingswijze in het assurance-object ten gevolge heeft waarvan het assurance team twijfelt of deze verwerkingswijze passend is; of ' leidt tot een bedreiging uit hoofde van belangenbehartiging. Geschenken en giften

Impact nieuwe regels op relatie van de voormalige K5 gemeenten Wij constateren dat de voorgenoemde aanpassingen in de wet- en regelgeving geen invloed hebben op de relatie tussen de voormalige gemeenten Bergambacht, Nederlek, Ouderkerk, Schoonhoven en Vlist alsmede ten aanzien van de nieuwe gemeente Krimpenerwaard en EY voor de jaarrekeningcontrole 2014. Wij hebben alle aspecten geanalyseerd die onze onafhankelijkheid gedurende het jaar zouden kunnen bedreigen. Daar waar onafhankelijkheidsregels dit vereisen, hebben wij aanvullende waarborgen ingevoerd.

Zoals met u is overeengekomen, informeren wij u hierbij over de door ons ontvangen respectievelijk verstrekte geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid boven € 100. In het controlejaar is hiervan geen sprake geweest.

Pagina 30

Onafhankelijkheid en controleproces Bijlage 1 Verantwoordelijkheid

De met u afgesproken goedkeurings- en rapporteringstoleranties

Conform de aan ons verleende opdracht hebben wij de jaarrekeningen 2014 van de voormalige gemeenten Bergambacht, Nederlek, Ouderkerk, Schoonhoven en Vlist gecontroleerd. Deze jaarrekeningen zijn onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Krimpenerwaard opgesteld. Het is onze verantwoordelijkheid een oordeel te geven over de jaarrekeningen, als bedoeld in artikel 213, tweede lid, van de Gemeentewet.

Op grond van het Bado stelt de raad de goedkeuringstolerantie vast die de accountant bij zijn jaarrekeningcontrole dient te hanteren.

Wij hebben onze controle verricht in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) en het door de gemeenteraden van de voormalige gemeenten vastgestelde controleprotocol. Dienovereenkomstig zijn wij verplicht te voldoen aan de voor ons geldende gedragsnormen en zijn wij gehouden onze controle zodanig te plannen en uit te voeren dat een redelijke mate van zekerheid wordt verkregen dat de jaarrekeningen geen afwijkingen van materieel belang bevat.

De goedkeuringstolerantie en rapporteringstoleranties zijn vastgesteld door de gemeenteraden van de voormalige gemeenten. Op grond van de jaarrekeningen 2014 hebben wij hebben in onderstaande tabel de goedkeuringstolerantie voor fouten (1% van de lasten en dotaties aan bestemmingsreserves) en voor onzekerheden (3% van de lasten en dotaties aan bestemmingsreserves) bepaald. Als de goedkeuringstolerantie niet wordt overschreden, kan een goedkeurende controleverklaring afgegeven worden. Deze goedkeuringstolerantie is een kwantitatief criterium. De uiteindelijke oordeelsvorming is echter altijd een combinatie van kwalitatieve en kwantitatieve afwegingen. Gemeente

Tolerantie Fouten

Tolerantie Onzekerheden

Rapporterings tolerantie

Bergambacht

€ 232.000

€ 696.000

€ 25.000

Nederlek

€ 365.000

€ 1.095.000

€ 25.000

Ouderkerk

€ 205.000