1.6 RIB Rapport Onderzoek en Plan van Aanpak Alternatieven Jeugdzorgplus Midden-Holland

Co-morbiditeit van gedrag en psychiatrische problematiek, bijvoorbeeld een jongere die gediagnosticeerd is met een Autisme Spectrum Stoornis (ASS) en daarnaast seksueel overschrijdend gedrag vertoont. Of een jongere met een stemmingsstoornis die als onderdeel daarvan zeer agressief gedrag laat zien. ▪ b. Suïcidaliteit of ernstige automutilatie in combinatie met een gebrek aan bedden in de ggz. ▪ c. Behandeling onttrekkend of -vermijdend gedrag. Gesprekspartners geven aan dat dit zich bijvoorbeeld voor doet bij verslavingsproblematiek, waardoor dit niet behandeld wordt. Verslaving is vaak een contraindicatie voor behandeling in de ggz of verblijf in open voorzieningen.

26

Conclusie Landelijk is bepaald dat in 2030 het aantal gesloten jeugdzorg plaatsingen ‘zo dicht mogelijk bij nul moet zijn’. Vanaf 2018 zet de regio Midden-Holland middels het programma “Gewoon Thuis Jeugd” zich in om samen mogelijk te maken dat zoveel mogelijk kinderen/jongeren thuis kunnen blijven wonen en het aantal plaatsingen in de jeugdzorgplus te minderen. In 2021 heeft de regio de ambities van het programma “gewoon thuis jeugd” doorontwikkeld en bestendigd in de regiovisie ‘Samen scherper aan de wind’. De doorontwikkelde ambities zijn als volgt beschreven: • • • •

Zoveel mogelijk intensiveren van integrale ambulante hulp om uithuisplaatsingen te voorkomen of te verkorten en veiligheid te borgen. Zoveel mogelijk passende jeugdzorg bieden binnen de verblijfplaats van het kind en daarmee overplaatsingen voorkomen. Bij een uithuisplaatsing zoveel mogelijk inzetten op plaatsingen in kleinschalig, gezinsgericht en perspectief biedende voorzieningen, waar mogelijk in het eigen netwerk. Actief sturen op het terugdringen van het aantal en de duur van (gesloten) residentiële plaatsingen

Midden-Holland heeft sinds 2018 met het transformatieprogramma “Gewoon Thuis Jeugd” inmiddels 11 alternatieven gerealiseerd. Daarnaast heeft de regio recent een kleinschalige behandelgroep verblijf en crisis verblijf beschikbaar gesteld in eigen regio om deze doelgroep ook in eigen regio hulp te kunnen verlenen en hiermee onderwijs en het sociale netwerk zoveel mogelijk intact te houden. Verder biedt de regio deze doelgroep verschillende alternatieven aan die bovenregionaal zijn gerealiseerd en zich buiten de regio bevinden. Daarnaast is er vanaf het najaar van 2023 een overzicht van het zorglandschap gecreëerd, er heeft kwantitatief en kwalitatief onderzoek plaatsgevonden, de drie pilot projecten zijn geëvalueerd en er heeft een grote bijeenkomst plaatsgevonden met alle samenwerkingspartners in deze regio. Plaatsingen We zien dat door alle ontwikkelingen die hebben plaatsgevonden de plaatsingen in de jeugdzorgplus van 35 naar 10 zijn gegaan (2018 vs. 2023), dit is een daling van 71%. Dit is meer dan beoogd (14 plaatsingen). Daarnaast wordt gezien dat het gemiddeld aantal plaatsingen vanaf 2019 (t/m 2023) is afgenomen in alle residentiele voorzieningen. Bij de driemilieuvoorzieningen en GGZ verblijf wordt het laatste jaar (2023) een lichte toename gezien.

Dit algemene beeld (gemiddeld een algehele afname) oogt positief, maar daar moet wel een kanttekening bij worden geplaatst; Het is met name in het eerste jaar, van 2018 op 2019 waar overal een sterke daling plaatsvindt, in de jaren daarna lichtere dalingen, een stabilisatie of soms zelfs een lichte stijging. Het beeld is niet stabiel en schommelt. De meest voornaamste alternatieven zijn geïmplementeerd rond 2021. En vanaf dat jaar is meer een stabilisatie te zien of lichte stijging in plaatsingen, behalve bij de jeugdzorgplus en crisis verblijf, deze laten tot zover een meer blijvende dalende trend zien en bij driemilieu een iets meer stijgende trend. Er wordt ook ingeschat dat de residentiele voorzieningen (minus jeugdzorgplus) worden ingezet voor de doelgroep van de jeugdzorgplus. Uit kwalitatief onderzoek en de bijeenkomst van alle samenwerkende partijen blijkt wel dat begeleiding/zorg in die voorzieningen nog verder kunnen worden doorontwikkeld zodat ze nog beter inspelen op de behoefte van de doelgroep jeugdzorgplus. En dit niet alleen bij de verblijfsvoorzieningen, maar ook bij de intensieve ambulante zorg. Deze alternatieven worden (soms) “te licht qua zorg” ingeschat, en dat ze (nog) niet altijd inhoudelijk op deze doelgroep zijn ingericht. Voor de ambulante zorg kunnen we dat (nog) niet onderbouwen met bijvoorbeeld cijfers van plaatsingen of verblijfsduur.

De hiervoor beschreven situatie zegt enkel iets over de cijfers niet over de kwaliteit of effectiviteit van zorg. Zowel

27

verblijfsvoorzieningen als ambulante initiatieven moeten verder onderzocht worden op effectiviteit en doelmatigheid (betreft de doelgroep jeugdzorgplus). Verblijfsduur De verblijfsduur (doorlooptijd) van de jeugdzorgplus laat zien dat deze in 2021 op het laagste punt zat, het jaar daarna neemt deze fors toe waarna hij weer afneemt. De factsheet geeft aan dat de verblijfsduur in 2023 4,8 mnd is. Dit is ruim onder de 6 maanden die was beoogd. We zien in kwalitatief onderzoek, dat de uitstroom lastig is. Wachtlijsten en/of zorg die niet goed aansluit(en); er is niet altijd passend aanbod. Hier moet verder onderzoek naar worden gedaan en aanpassingen in aanbod voor uitstroommogelijkheden. Daarnaast wijst data-onderzoek door het PCZW uit dat 25% van de gesloten geplaatste jongeren terugvalt (recidieven). En ruim 75% stroomt in vanuit de open residentiele voorzieningen. Tevens zien we bij de verblijfsduur van de andere residentiele voorzieningen (bijna) dezelfde ontwikkeling als bij het aantal plaatsingen; gemiddeld genomen is vanaf 2018 de verblijfsduur omlaag gegaan bij alle residentiele voorzieningen, op éen na en dat is crisis verblijf. Al zien we juist bij crisis verblijf dat de verblijfsduur de laatste 3 jaar enorm aan het afnemen is (meer dan gehalveerd).

De cijfers van 2019 en 2020 halen dat gemiddelde erg omhoog waardoor het positieve effect van de afgelopen twee jaar vertekend. Ook zien we specifieker dat de verblijfsduur een nogal wisselend beeld zien; bij drie-milieuvoorzieningen neemt deze in 2021 in eerste instantie heel erg af (-70%), waarna deze in 2023 weer toeneemt (+38%). Hier is niet direct een verklaring voor. We zien dat de verblijfsduur op “behandelgroep verblijf” sinds 2022 weer toeneemt en in 2023 waarschijnlijk rond de 400 uitkomt, waardoor we kunnen concluderen dat de verblijfsduur de laatste twee jaar weer is toegenomen na een periode van drie jaar afname. Bij GGZ verblijf zien we in 2022 ook een behoorlijke toename. Daar dit beide (behandelgroep verblijf en GGZ verblijf) hoog-specialistische voorzieningen zijn, wordt ook aangenomen dat de doelgroep van jeugdzorgplus zich hiernaar toe heeft bewogen i.v.m. de aard van de problematiek. En omdat de vraagstukken (zwaardere problematiek) bij deze doelgroep van hoog-specialistische aard zijn, heeft dit mogelijk ook de duur van deze verblijfsvoorzieningen (licht) doen toenemen. Daarnaast blijkt uit kwalitatief onderzoek dat de uitstroom vanuit de jeugdzorgplus ook lastig is omdat er niet altijd passend aanbod is en de gerealiseerde alternatieven worden nog onvoldoende als afschaalproduct ingezet.

Ook wijst het AEF rapport op twee groepen jongeren waarvoor het ontwikkelen van open zorgaanbod als zeer complex wordt ingeschat en wat dus extra aandacht behoeft, dit betreft; jongeren die langdurig intensief verblijf nodig hebben door veelal een combinatie van gedrags-, hechtings- en/of psychiatrische problematiek. En Jongeren wiens problematiek te complex is voor ambulante behandeling in de GGZ of voor verblijf in reguliere/open LVB voorzieningen. Gezinsgericht verblijf (gezinshuizen en pleeggezinnen) Specifiek willen we nog even aandacht geven aan de cijfers van gezinsgericht verblijf (gezinshuizen en pleeggezinnen). We zien van 2022 op 2023 een sterke daling in plaatsingen in de gezin/pleeg voorzieningen, wat niet als positief kan worden geoormerkt, omdat één van de ambities is om zoveel mogelijk in te zetten op kleinschalige, gezinsgerichte voorzieningen en dit daar een optie van is. Daarnaast zien we juist een enorme toename van plaatsingen (en verblijfsduur) van 2021 naar 2022 (+45%). Een verklaring kan zijn dat er veel tijd en energie is gestoken in het verruimen van het aanbod in 2021, wat zijn vruchten heeft afgeworpen in 2022. De verklaring van de grote daling in 2023 kan zijn dat er onvoldoende aanbod is gerealiseerd of dat het aanbod niet passend is geweest voor de doelgroep.

Ook bij deze voorziening is het nodig diepgaand onderzoek te doen naar de oorzaak hiervan. Vanuit kwalitatief onderzoek kan er worden aangegeven dat de voorziening Mockingbird erg

28

wordt gewaardeerd. Er wordt aangegeven dat de samenwerking goed verloopt. Een 2e mockingbird wordt gestart in Q2 2024. Ook worden in de interviews andere soorten van (kleinschalig-) verblijf genoemd als een aanvulling, te weten; woonplekken voor complexe problematiek (waar ze onvoorwaardelijk kunnen blijven), plekken waar traumasensitief wordt gewerkt, zonder directe doelen en meer gezinshuizen voor jeugdigen 16+. Ook zou er voor uitstroom van/en de oudere doelgroep jeugdzorgplus gekeken kunnen worden naar andere woonplekken, mogelijk ook in samenwerking met woningcorporaties. Crisis Uit kwalitatief onderzoek (eind 2023) komt naar voren dat er een gebrek aan crisisplekken wordt ervaren, m.n. avond en weekend. Er zijn sinds 2024 twee crisisplekken verblijf beschikbaar gemaakt in de regio. Samen met de betrokken aanbieder wordt intensief gemonitord en gecommuniceerd met verwijzers om dit aanbod tijdig en passend in te zetten en bij crisis jeugdigen minder buiten de regio te hoeven plaatsen. AEF rapport Specifiek wordt er nog in het AEF rapport benoemd dat het aantal aanmelding van 12-/12+ eind 2023 was gestegen binnen landsdeel Zuid-West. Zij passen niet bij de populatie van de groepen. Mocht uit data blijken dat dit ook geldt voor de geplaatste jeugdigden uit Midden-Holland, dan wordt dit als aandachtspunt meegenomen in het plan van aanpak.

Tevens wordt er in het AEF onderzoek benoemd dat er een substantiële toename is van agressie onder de jongeren die in zorg komen. Er zal naar gekeken moeten worden hoe dat zich in Midden-Holland ontwikkelt, een onderzoek naar profielen (die meer de overhand nemen) in Midden-Holland. Overige punten voor effectiever zorg Overige punten die werden aangegeven tijdens kwalitatief onderzoek om de zorg effectiever en doeltreffende te maken zijn; - het integreren van de volwassen GGZ bij de jeugdzorg. Problemen kunnen contextueel of – systemisch van aard zijn, waardoor het vroegtijdig betrekken van volwassen (GGZ-) zorg helpend en effectief kan zijn. - Om de integrale aanpak te bevorderen willen de zorgaanbieders graag een startplan maken met het gezin, waar alle disciplines in worden meegenomen. En de (proces) regie hierop te beleggen bij 1 persoon. En het liefst met een integrale indicatie/integraal gezinsbudget/gezinsbeschikking. - De residentiele zorg ziet een gat in het zorg- (/woon)landschap, met name de groep die behoefte heeft aan een langdurige woonplek waar ze onvoorwaardelijk kunnen wonen, om te landen en vertrouwen op te bouwen en waar behandeling mogelijk is. Overige conclusies De hoeveelheid aan alternatieven lijkt voldoende te zijn, maar het zorgaanbod kan nog beter inspelen op de doelgroep.

Zij kunnen zichzelf beter toerusten zodat ze naast de reguliere groepen ook de zwaardere doelgroep jeugdzorgplus kunnen voorzien van passende zorg. Maar ook op het gebied van processen en mens(kracht) zullen verbeteringen moeten plaatsvinden om te zorgen dat het alternatieve aanbod inhoudelijk een grote kans van slagen heeft. Denk hierbij aan: personeelstekort, wisselend personeel, (enorme) wachttijden voor de GGZ en toegang, indicaties/toeleidingen die (veel te) complex zijn, rollen en zorgproducten die niet duidelijk zijn voor de spelers in het zorglandschap en dat het nog steeds lastig blijkt om “elkaar te vinden”/ samen te werken. Er is toch nog een vorm van concurrentie gevoel aanwezig. Ook werd er vaak benoemd dat het niet altijd duidelijk is welk alternatief aanbod er allemaal is ontwikkeld in de regio, wat dit dan behelst en voor welke doelgroep dit is.

29

Wel is duidelijk zichtbaar dat iedereen zich hier voor in wil zetten, er is sprake van een positieve energie. Ook werd de bijeenkomst met alle samenwerkingspartners als zeer nuttig en prettig ervaren en werd er gevraagd om herhaling. Al met al is de regio Midden-Holland écht een heel stuk verder gekomen, met mooie belovende ontwikkelingen, met gemotiveerde, betrokken mensen.

Hoe verder werken aan onze ambities? Plan van aanpak Uit de conclusie blijkt dat we al verder zijn met het verlagen in het aantal plaatsingen jeugdzorgplus, dan van te voren ingeschat. Maar de ambitie gaat verder dan alleen het verlagen van plaatsingen, ook kwalitatieve- en effectieve zorg bieden, waardoor de verwachting is dat de zorg nog passender wordt, zoveel mogelijk thuis kan worden geboden, bij de jeugd die dit nodig heeft. Ook het einddoel om geen kinderen meer te plaatsten in gesloten jeugdzorg wordt voor ogen gehouden, al zien we dat er mogelijk een groep is die hier een beroep op blijft doen, en dan is onderzoek nodig welke groep dit is en wat er geboden kan worden om verblijfsduur zo kort mogelijk te maken. Er zijn dus nog stappen te zetten in het verder ontwikkelen van de alternatieven. We zullen dit doen aan de hand van de feedback en input die we hebben gehad door de verschillende activiteiten die in vorige hoofdstukken stonden beschreven, zoals van de interviews, onderzoek en de bijeenkomst. Deze punten worden opgepakt in een plan van aanpak 2024-2026. Hieronder een aanzet tot een wenselijk plan van aanpak met een realisatietermijn voor 2024-2026.

Doel

Wat

Wie

Nieuwe regiovisie en ambities benoemen. De huidige regiovisie loopt door tot en met 2024. De nieuwe ambities gtj zullen een plek krijgen in de nieuwe regiovisie die we gezamenlijk met de gemeenteraden en partners zullen opstellen. Hierin zullen de geleerde lessen uit dit onderzoek worden meegenomen om de kwaliteit van de nieuwe ambities en bijbehorende KPI's te verbeteren. Verkennen mogelijkheden programmamanager voor GTJ, die een coördinerende rol heeft en faciliteert in kwaliteit en leren, sturing op monitoring en bijstelling en een verbindende rol inneemt. Specifiekere taken staan hieronder beschreven. Taken die noodzakelijk zijn en onder het domein van de programmanager behoren: - Opstellen van een kort plan van aanpak met activiteiten waarin wordt opgenomen: - Communicatie verbeteren (o.a. bekendheid)

RWO, regiogemeenten MH, raden en partners

Regiogemeenten Regiovisie

Programmamanag er/ projectleider

RWO

RWO

30

-

Verbinding met landsdeel

Verbinding tussen aanbieders en zorgproducten Structureel monitoren en evalueren (op kwaliteit en effectiviteit) - Data onderzoek; welke cijfers en wat geven ze aan? - Samenwerking stimuleren en opzetten - Zorgen voor samenhang en samenwerking tussen de projecten/initiatieven die lopen op de jeugdzorg binnen de RWO. Duidelijkheid over welke doelen en samenwerkingen er bij welke projecten horen en hoe dit gecommuniceerd wordt er het overzicht behouden en verantwoordelijkheden helder beleggen (RASCI) Samenhang met de hybride groepen; o.a. hoe wordt de regio triage voor de hybride groepen gerealiseerd. Het verder ontwikkelen van de hybride groepen ,van kwaliteit en effectiviteit, die rond Q2 2024 van start gaan. Verbinding en samenwerking initiëren met de stuurgroep bovenregionaal.

Dataonderzoek

-

Eenheid en congruentie creëren in data/cijfers die worden geëxtraheerd. Afspraken over indicatoren voor zorglandschap JZplus en HS om kwaliteit en leren te borgen. In ieder geval in lijn met landelijk en/of bovenregionale standaarden. - Starten met consistente borging van data op de (gtj) alternatieven om per alternatief meer inzicht te krijgen (op de resultaten). - Mogelijkheden verkennen om indicatoren recidieven en aantal overplaatsingen te implementeren in het dashboard van de RWO. Deze geven essentiële input op de kwaliteit van de afbouw. - Verdiepingsanalyse op de geplaatste jeugdigen jeugdzorg plus. Inzichtelijk maken of en wanneer de alternatieven bij deze jeugdigen zijn ingezet voor handvatten voor verdere afbouw. De nieuwe plaatsingen van afgelopen jaren jzplus analyseren op zorgpaden; - Was er zorg voor plaatsing jzplus? Zo ja wat? - Was er zorg bij uitstroom jzplus? Zo ja, wat? (welk alternatief) - Analyse klantreizen op inzet alternatieven bij instroom en uitstroom. Worden ze tijdig en passend ingezet en zo ja wat maakt dat een jeugdige toch geplaatst wordt of eventueel terug valt - Vervolg monitoren welke problematiekprofielen er binnen MH geplaatst worden en het maatschappelijk gesprek aan gaan welk profiel

RWO en bovenregionaal

RWO, bovenregionale partners RWO

Samenwerkingsp artners Jeugdzorg

31

Platform, digitaal

Subsidie Inkoop

er zou moeten zitten. Dit ten gunste van betere aansturing op afbouw en het bieden van duurzame passende hulp voor deze doelgroep. Verkennen mogelijkheden platform voor intern en externe partijen gtj . Zodat vindbaarheid en kenbaarheid wordt vergroot. Creëren digitaal platform voor zorgaanbieders (met bijv. een overzicht van het zorglandschap, met toelatingscriteria, doelgroep etc. Beschikbare subsidies benutten voor het innoveren en doorontwikkelen van dit zorglandschap. De ambities van inkoop(document) verwerken in ambities van GTJ/alternatieven van JeugdzorgPlus. De kansen die ontstaan uit de doorontwikkeling van de huidige expert- en verblijfstafel meenemen in de doorontwikkelingen van de verdere af- en ombouw jeugdzorgplus. Verkennen en realiseren doorontwikkeling pilots gtj en definitief inbedden voor de inkoop

Uitwerken met een paar aanbieders, in beheer door gemeente Inkoop Programmamana ger en Inkoop

Zorgvoorzieningen Verdieping en in kaart houden van het zorglandschap Eenduidigheid zorglandschap Alternatieven Jeugdzorgplus

Er is nu een overzicht. Deze dient verder uitgewerkt te worden en coördinatie en overzicht op dit landschap; welke doelgroep, wat zijn de ontwikkelingen, voldoende beschikbaarheid, toegang, indicatie etc. Eenduidigheid en eenvoud creëren in zorglandschap. -

-

Open residenties

-

Mogelijkheden verkennen om de verschillende alternatieven meer met elkaar te integreren, zodat de zorg integraler is, versnipperingen tegen gaat en de krachten gezamenlijk ingezet kunnen worden. Ook verkenning naar integraliteit met het huidige aanbod en o.a. onderwijs, GGZ, verslavingszorg. Waar zorg vervolgens systeemgericht kan worden aangeboden. Verder realiseren van ombouw open residenties naar kleinschalige voorzieningen. Verkennen en doorontwikkelen kwaliteit en effectiviteit. Hybride woonvoorzieningen evalueren en doorontwikkelen, o.a. ook op gebied van integraliteit (andere sectoren) en uitstroom. Aanbod van gezin/pleeg nader verkennen; wat is het aanbod voor welke doelgroep? Is er voldoende? Moet er iets bij? Wat dan? Mogelijkheden verkennen om “mismatches” te minimaliseren.

Programmamana ger en RWO

RWO en betrokken zorgaanbieders Zorgaanbieders en RWO

Zorgaanbieders en RWO

32

-

Tijdige en duurzame uitstroom

Recidive

Toekomstige verwijstafel

Samenwerking met partners uit het alternatieve aanbod versterken om met elkaar op te trekken. - Onderzoek naar een woonvorm waar jongeren langer, onvoorwaardelijk kunnen wonen en behandeling kunnen krijgen. - Gezinshuizen 16+ verder onderzoeken, hier is een gebrek aan. - Onderzoek waarom alternatieven JZ+ niet (veel) worden ingezet om jongeren eerder te laten uitstromen - Stimuleren van uitstroom door gebruik maken van alternatieven jeugdzorgplus of is er iets anders nodig? - Onderzoek naar woonvormen waar de oudere doelgroep naar uit zou kunnen stromen, ook mogelijk in overleg met woningcorporaties (i.v.m. gebrek aan woonruimte). - Aantal recidive onderzoeken - Mogelijke redenen van recidive duiden - Mogelijkheden tot nauwere en/of intensievere samenwerking verkennen en aan te passen om recidive te voorkomen Samenvoegen en verder ontwikkelen van de huidige tafels die een belangrijke brugfunctie in dit zorglandschap innemen.

Zorgaanbieders en RWO

Zorgaanbieders en RWO

Stuurgroep expert/verblijf tafel

33

Bijlage 1 Ambities 2018-2024 en regiovisie Start 2018 en aanvraag transformatiefonds Zorg voor de Jeugd. (2018-2021) In 2018 is de regio gestart met het programma gewoon Thuis jeugd (dit als navolging op de beweging van beschermd wonen: Gewoon Thuis, ambulantisering van Beschermd Wonen). Via strategische overlegtafels (Diner Pensants) tussen wethouders en bestuurders van alle betrokken partners (jeugdzorg, welzijn, onderwijs en ervaringsdeskundigen) werden er bestuurlijke ambities geformuleerd en vastgesteld: Bestuurlijke ambitie programma “Gewoon Thuis Jeugd” (2018) Zoveel mogelijk kinderen in de (t)huissituatie: Samen mogelijk maken dat kinderen/jongeren thuis kunnen blijven wonen, tenzij.. •

• •

Elk kind heeft stabiliteit nodig. We zorgen dat de Jeugdzorg zich naar het kind beweegt in plaats van andersom. Niet het aanbod van de instelling staat daarbij centraal, maar de (hulp)vraag van jeugdige en ouders. Wanneer verblijf noodzakelijk is, moet dit zoveel mogelijk deel uitmaken van een ambulant traject, dat op maat bij wat jeugdige en gezin nodig hebben wordt samengesteld. We zorgen ervoor dat het kind zo min mogelijk heen en weer wordt geplaatst als het niet meer thuis kan wonen. Als kinderen niet meer thuis kunnen wonen, willen we dat ze zoveel mogelijk kleinschalig, gezinsgericht en perspectief biedend worden opgevangen, bij voorkeur in het eigen netwerk. Langdurig verblijf in een grote instelling is voor geen enkel kind goed. Daarom gaan we het aantal (gesloten) plaatsingen terugdringen en ook de duur van plaatsingen in verblijfsvoorzieningen verkorten. Dat doen we onder meer door ervoor te zorgen dat bij aanvang van een gesloten/ residentiële plaatsing samen met jeugdigen en hun ouders een perspectiefplan wordt gemaakt waarin staat wat nodig is om weer thuis te kunnen wonen of om in een gezinssetting geplaatst te kunnen worden.

Regiovisie ‘Samen scherper aan de wind’ (2021-2024) Een helder perspectief op regionale samenwerking jeugd en Wmo in Midden-Holland 2021 – 2024 In 2021 heeft de regio de ambities van het programma gewoon thuis jeugd doorontwikkeld en bestendigd in de regiovisie. De regiovisie beschrijft de navolgende doelstellingen: Elk kind heeft stabiliteit nodig. We zorgen dat de jeugdzorg zich naar het kind beweegt in plaats van andersom. Niet het aanbod van de instelling staat daarbij centraal, maar de (hulp)vraag van de jeugdige en de ouders. Soms is het nodig om kinderen uit huis te plaatsen. Dat is echter een zeer ingrijpende maatregel in het leven van het gezin als geheel en het kind in het bijzonder. Ambitie gewoon thuis jeugd Regio Visie ‘Samen scherper aan de wind’ • Zoveel mogelijk intensiveren van integrale ambulante hulp om uithuisplaatsingen te voorkomen of te verkorten en veiligheid te borgen. • Zoveel mogelijk passende jeugdzorg bieden binnen de verblijfplaats van het kind en daarmee overplaatsingen voorkomen. • Bij een uithuisplaatsing zoveel mogelijk inzetten op plaatsingen in kleinschalig, gezinsgericht en perspectief biedende voorzieningen, waar mogelijk in het eigen netwerk. • Actief sturen op het terugdringen van het aantal en de duur van (gesloten) residentiële plaatsingen.

34

Bijlage 2: Overzicht en beschrijving zorgproducten Jaartal 2018

2018

2018

2018

2019

Resultaat Inhoud Expertteam met Zorgbemiddeling. mandaat en De zorgbemiddelaar vervult een brugfunctie tussen de lokale teams, zorgaanbieders, beleid en contractmanagement en Zorgbemiddeling inkoop daar waar het gaat om knelpunten op het gebied van: vraag en aanbod; complexe zorgvragen; toeleiding naar specialistische zorg. Experttafel. Op deze tafel wordt multidisciplinair complexe jeugdcasuïstiek besproken door gemeenten, aanbieders, verwijzer en cliënt/ouders. Hierbij zijn de belangrijkste leidende principes: 1). Voor elke casus een oplossing, ongeacht de complexiteit van de zorgvraag of wachtlijst van aanbieders en 2). Er is geaccepteerd gezag. Dit betekent dat aanbieders zorgen voor uitvoering van de oplossing en gemeenten zorgen voor de daarbij behorende financiering. Het experteam wordt voorgezeten door een voorzitter vanuit het ECZ van JB west. (vastgesteld in regiovisie ‘Samen scherper aan de wind’) Inverbindingsteam InVerbinding is een intersectoraal hulpaanbod, waarin (IVT) samengewerkt wordt vanuit de jeugd- & opvoedhulp, kinder- en jeugdpsychiatrie en zorg voor jeugd met een beperking. Er wordt altijd gewerkt met de inzet van een JIM (jouw ingebrachte Mentor).

Uitstroom profielen https://vng.nl/sites/default/files/2021-02/aanvullende-infoJongeren uit verblijf bij eset-personas-jeugdzorg.pdf Aan de hand van casuïstiek onderzoek onder jongeren in verblijf 18 jaar zijn er 4 uitstroomprofielen (persona’s) vormgegeven en zijn de aantallen per uitstroomprofiel per gemeente inzichtelijk gemaakt, zodat iedere gemeente en de centrumgemeente concreet aan de slag kon om de overgang bij 18+ te organiseren. Inzichtelijk werd dat er een groot tekort was aan zelfstandige woonruimte voor jongeren. Hier is iedere gemeente direct mee aan de slag gegaan. Wooninitiatief Het gaat om twintig woningen voor mensen met een Julianastaete t.b.v. verstandelijke beperking via de Gemiva-SVG Groep en twintig passende woningen voor cliënten van de organisaties Kwintes (psychische woonplekken problemen), Enver (jeugdhulp) en Leger des Heils jongeren. (daklozenopvang). De overige twintig woningen zijn voor de begeleiders en buddy's van de andere bewoners van het complex. Verblijfstafel Door centraal overzicht op aanmeldingen kunnen de schaarse (Centrale toegang plekken voor verblijfszorg zo goed mogelijk benut worden en verblijfszorg jeugd) verwijzers ontzorgd worden. Overplaatsingen worden zoveel mogelijk voorkomen en doorstroom bevorderd, waardoor trajecten korter worden en naar perspectief biedende plekken wordt geleid.

Voorzitter van de tafel door het ECZ JB West.

35

2020

2020

2021

Woonzorgcoördinator 16-27 jaar

Volwassen worden is zeker voor jongeren met jeugdhulp een grote overgang. Ze krijgen te maken met regelingen en instanties die gericht zijn op volwassenen en een zekere mate van zelfredzaamheid veronderstellen. Ze lopen hierdoor het risico om tussen wal en schip te raken.

Zo’n 15 procent van alle jongeren tussen de 16 en 27 jaar bevindt zich in een kwetsbare positie door problemen op een of meer leefgebieden. Het kan gaan om schulden, geen goede plek om te wonen, een complexe thuissituatie, verslaving, geen werk, schooluitval of een achterstand in de ontwikkeling. Deze jongeren ervaren verschillende knelpunten in de overgang naar volwassenheid. Ook in Gouda staat dit vraagstuk hoog op de agenda. Op basis van een onderzoek rondom uitstroom uit jeugdzorg hebben we in kaart gebracht om welke jongeren het gaat en hoe intensief hun zorgvraag is. Een groot deel van deze jongeren is op zoek naar zelfstandige woonruimte, zo nodig in combinatie met ambulante ondersteunding. Een kleiner deel heeft een meer intensieve zorgvraag en is op zoek naar een plek binnen beschut of beschermd wonen. De coördinator gaat aan de slag voor jongeren voor wie het vinden van een geschikte woonplek en passende ondersteuning niet vanzelfsprekend is. Deze jongeren ontvangen verschillende vormen van jeugdhulp. Ze doen dit met de direct betrokkenen van de jongeren die in de nabije toekomst op zoek zijn naar een passende woning en zorg. De aanpak is actie gericht en houdt altijd het belang van de jongeren voorop. Regels en procedures vormen geen obstakel, maar we zoeken juist de verbinding met alle partijen om met elkaar het doel voor ogen te houden.

MST / MDFT Contractueel meer mogelijk gemaakt om MST en MDFT in te zetten binnen de regio. De mogelijkheid tot het inzetten van Thuisbest (combinatie MDFT en JZ+ is niet van de grond gekomen). (Viersprong / Timon) PAST (Pilot Ambulante Via PAST kan een gezin ondersteund worden om de basis mede Specialistische op orde te houden. Zie PAST als een soort integrale jeugdhulp Thuis) levensloopjeugdzorg (gericht op zowel opvoeding, verzorging, huishouden als maatschappelijke taken), waardoor afglijden kan worden voorkomen. Maar, dat is niet het enige, PAST is meer. Het is ook de plek waar naast de basiszorg ook vanuit hetzelfde team specialistische jeugdhulp of GGZ-hulpverlening kan worden geboden. Hierdoor krijgt het gezin niet steeds met verschillende instanties te maken en is er continuïteit in zorg. Het is de plek waar, indien nodig, zorg naar het gezin toe wordt gebracht die specifiek voor dit gezin nodig is. PAST zet naast het eigen team andere partijen uit de regio in wanneer de situatie daarom vraagt. Altijd vanuit de zorgbehoefte van het gezin, altijd zoveel mogelijk samen met het eigen netwerk en altijd zo PASsend mogelijk.

36

2021

2022

2022

2022

PAST is er ook om uithuisplaatsingen waar mogelijk te voorkomen én terugplaatsingen binnen het gezin mogelijk te maken. Hoop, perspectief en kansen, ook voor gezinnen waar langdurige stress en problemen zijn. Dat is PAST. Op de Winterdijk te Gouda worden 60 verplaatsbare woningen gerealiseerd. Alle woningen worden sociale huurwoningen met tijdelijke contracten, voor éénpersoonshuishoudens. De voornaamste doelgroep bestaat uit reguliere starters/ jongeren van 18 tot met 27 jaar. De overige woningen worden gereserveerd voor spoedzoekers en mensen met begeleiding op maat.

Flex woningen Winterdijk (De Rietgors) Voorbeeld van toevoeging van woningen voor jongeren. In de 5 gemeenten zijn verschillende projecten gerealiseerd) Behandelgroep Behandelgroep Sequoia is er om jongeren op het snijvlak van Sequoia LVB en normaal begaafd beter te kunnen bedienen binnen een open verblijfssetting. En waar nodig en passend, het behandelmodel Triple C in kunnen zetten Home - Triple-C (triplecwerkplaats.nl) Jongeren die net tussen WLZ en Jeugdhulp invallen kunnen baat hebben bij hulp binnen de jeugdhulpverlening als er meer op maat mogelijk is (afschalen). Het gaat hier met name om jongeren die anders zowel bij Jeugdhulp als LVB afgewezen worden, omdat ze net niet voldoen aan de plaatsingscriteria (vooral wat betreft IQ). Deze specifieke behandelgroep is opgezet om beter aan te sluiten bij de huidige vraag van jeugdigen om plaatsing of uitstroom uit de JZ+ te voorkomen. (samenwerking Enver en ASVZ) Avalon Youz Gouda heeft voor jongeren van 14 tot en met 18 jaar met (dagbehandeling psychiatrische problemen en problematiek waarbij meerdere SGGZ) leef- ontwikkelingsgebieden aan de orde zijn een intensieve deeltijdbehandeling ontwikkeld. Vaak ervaren deze jongeren problemen in het gezin en zijn deze jongeren niet in staat hun schoolloopbaan goed te vervolgen.

Voor deze jongeren heeft een ambulant poliklinische behandeling niet voldoende geholpen, waardoor een risico op klinische opname bestaat. De nieuwe deeltijdbehandeling biedt dan uitkomst. Mockingbird Een Mockingbird constellatie biedt hulp en ondersteuning aan (versterking pleegzorg) pleegouders. Centraal staat het hubhome dat de spil binnen de constellatie is. Door het organiseren van bijeenkomsten verbinden de hubhome ouders pleeggezinnen en kinderen aan elkaar. Daarnaast biedt het hubhome praktische ondersteuning, een luisterend oor en kunnen de kinderen gepland of ongepland bij hen logeren. Met Mockingbird willen we een positieve verandering in pleegzorg teweegbrengen. We werken daarom intensief samen

37

met pleegzorgaanbieders en lokale overheden. Het stabiliseren van pleegzorgplaatsingen is het ultieme doel. Mockingbird gaat uit van acht principes die samen zorgen voor een stabiele, veilige basis voor een kind. 2023

De Break De Break streeft ernaar om een opname in een verblijf te (Harmonicavoorzienin voorkomen, door een jongere tijdelijk uit een situatie te halen g) en ouders meer tot rust te laten komen. Dit kan tot maximaal een half jaar. Jongeren tussen de 6 en 18 jaar verblijven een aantal dagen per week bij De Break. Het verblijf maakt onderdeel uit van een integraal plan. Er worden samen boodschappen gedaan en andere activiteiten ondernomen. Naast het tijdelijke verblijf op De Break wordt er begeleiding in de thuissituatie geboden. Dit om met elkaar te werken aan het perspectief dat de jongeren (weer) thuis kunnen blijven wonen.

Jaartal 202

Resultaat Gezinsbehandeling (buiten de regio)

2022

Ambulantteam Team Marathon biedt ambulante hulp aan gezinnen die jeugdzorgplus team complexe problemen hebben op meerdere leefgebieden. Vaak is Marathon er al een lange weg afgelegd voor het vinden van de juiste hulp, de situatie lijkt uitzichtloos en een uithuisplaatsing van een of meer kinderen uit het gezin dreigt. Team Marathon werkt voor gezinnen met minimaal één kind in de leeftijd van 0 tot 18 jaar (bij aanmelding) waarbij sprake is van (een combinatie van): gedragsproblemen, ernstig agressief gedrag (naar zichzelf of naar buiten gericht). Vaak zijn er al langere tijd problemen op meerdere levensgebieden. Het kind kan thuis wonen, in het netwerk van het gezin of op een onderwijszorglocatie. We hanteren geen harde contra-indicaties. In geval van verslaving, acute suïcidaliteit, psychotisch gedrag of een licht verstandelijke beperking werken we indien nodig samen met andere organisaties.

Inhoud (Zie bijlage 1 voor uitgebreide beschrijving) De gezinsbehandeling richt zich op gezinnen met kinderen tussen de 0 en 18 jaar, waarbij ouders moeilijkheden ervaren in de opvoeding van hun kind(eren) met de daarbij horende opvoedvraagstukken. We werken met gezinnen die zijn ontwricht of dreigen ontwricht te raken. Veelal gaat dit gepaard met overbelasting van de ouders door problemen op diverse gebieden, die voor overmatige stress zorgen. Hierdoor komt de veiligheid van de kinderen in het geding en kan er sprake zijn van een stagnatie in de ontwikkeling, met een dreigende uithuisplaatsing tot gevolg. Of het kind is al uithuisgeplaatst en het gezin heeft hulp nodig om een blijvende uithuisplaatsing te voorkomen. Met de gezinsbehandeling van Horizon wordt het hele gezin intern behandeld. Zij wonen tijdelijk op één van onze locaties. Dit gebeurt op onze locaties Prisma in Harreveld, Antonius in Castricum en Zorgboerderij de Mentinkberg in Winterswijk. https://www.horizon.eu/specialismen/gezinsbehandeling/

38

https://www.horizon.eu/marathon/ 2023

School2Care (buiten School2Care is een speciale school voor voortgezet onderwijs. de regio) Deze school is er voor jongeren die problemen hebben op drie niveaus: thuis, op school en in de vrije tijd. School2Care kan een alternatief zijn om uithuisplaatsing te voorkomen. Je verblijft, indien nodig, van acht tot acht uur op school en krijgt hier zowel zorg als onderwijs aangeboden. We zetten alles op alles om het beste uit jezelf te halen en stellen perspectief altijd centraal. Bij School2Care maken jongeren die thuis, in de vrije tijd en op school veel problemen hebben een nieuwe start. We helpen hen binnen hun eigen omgeving. We willen voorkomen dat jongeren verder in de problemen komen en voorkomen dat ze uit huis worden geplaatst. Samen werken we aan een positief toekomstperspectief. Jongeren krijgen een intensief programma (van acht tot acht) waarin onderwijs en zorg zijn geïntegreerd. We zetten alles op alles om te zorgen dat de jongeren weer aanhaken bij school, werk en de maatschappij. Centraal in deze aanpak staat de coach, die de leerlingen helpt de draad weer op te pakken. https://www.horizon.eu/school2care/

2024

Hybride voorzieningen

Een hybride groep is een groep waarin jongeren geplaatst kunnen worden met een Machtiging Gesloten Jeugdhulp (MGJ), een voorwaardelijke Machtiging Gesloten Jeugdhulp of een geschorste Machtiging Gesloten Jeugdhulp. Jongeren met een beschikking van de schorsing van de voorlopige hechtenis, met daarin als voorwaarde opgenomen het volgen van behandeling op een hybride groep op de locatie van de JZ+, worden ook passend binnen deze voorwaarden gezien. De hybride groep wordt gekenmerkt door een open leefklimaat. Een hybride groep kan alleen worden vormgegeven op locaties waar een MGJ uitgevoerd mag worden. Vrijheidsbeperkende maatregelen worden alléén toegepast bij jongeren met een MGJ met inachtneming van de toelichting Toezicht op ombouw JeugdzorgPlus van de IGJ van mei 2023 en worden zo min mogelijk toegepast, conform de veldnormen Terugdringen Vrijheidsbeperkende Maatregelen. Zodra een jongere geen vrijheidsbeperkende maatregelen meer nodig heeft en de MGJ is komen te vervallen, kan de jongere op dezelfde groep de behandeling voortzetten met een geschorste machtiging. Aanbieders die hybride groepen hebben ingericht zijn verplicht zich maximaal in te spannen jongeren met een MGJ al dan niet voorwaardelijk te plaatsen als uit de triage blijkt dat dit de geëigende zorgvorm is voor de betreffende jongere.

39

Bijlage 3: Interview vragen voor kwalitatief onderzoek 1. Gewoon Thuis jeugd: bij welke projecten ben je betrokken? 2. Wat zijn je positieve ervaringen per project? •

Doelgroep, verwijzing, zorgaanbod, samenwerking, administratie, etc

3. Waar zie je verbeter mogelijkheden? •

Doelgroep, verwijzing, zorgaanbod, samenwerking, administratie, etc

4. Hoe kijk je naar GTJ / Projecten tov alternatieven JZ+? •

Alternatief of niet?

•

Wat zou er dan nog (extra) nodig zijn?

5. Wat zijn je dromen voor de komende 5 jaar?

40