1.6 RIB Jaarprogramma 2024 en halfjaarverantwoording 2023 vd Regionale werkorganisatie Sociaal Domein
Tekst van het document
RAADSINFORMATIEBRIEF
VAN HET COLLEGE VAN B&W VOOR
de gemeenteraad
CC DATUM ONDERWERP
1 november 2023 Jaarprogramma 2024 en voortgangsrapportage 2023 (eerste halfjaar) van de Regionale werkorganisatie sociaal domein Midden-Holland
Beste meneer, mevrouw, Graag bieden we u ter informatie het Jaarprogramma 2024 en de voortgangsrapportage 2023 van het eerste half jaar aan van de Regionale werkorganisatie sociaal domein Midden-Holland.
Bijlagen RIB: 1. Jaarprogramma 2024 2. Voortgangsrapportage 2023 (eerste half jaar)
Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Krimpenerwaard, de secretaris,
de burgemeester,
J. Hennip
P.J. Bouvy-Koene
1212246 / 1217749 gemeente Krimpenerwaard Postbus 51 2820 AB Stolwijk www.krimpenerwaard.nl
Voortgangsrapportage 1e halfjaar 2023 Regionale taken sociaal domein Midden-Holland
Oktober 2023
Voorwoord Bij deze bieden we u de halfjaarlijkse voortgangsrapportage op het Jaarprogramma Regionale taken sociaal domein Midden-Holland. Dit jaar, 2023, is het eerste jaar dat er gewerkt wordt met een P&C cyclus voor de regionale taken. Dit is daarmee de allereerste voortgangsrapportage. Voor het BOSD was het een bewogen eerste helft van 2023. We zagen elkaar vaak elke 2 weken om de materie eigen te maken, de koers in de regio af te stemmen en met elkaar tot goede gedragen besluiten te komen. Daarbij stond de wereld niet stil. Zo vroegen de volgende ontwikkelingen veel van onze aandacht: Veel landelijke ontwikkelingen maakten dat we onze koers moesten bijstellen, aanpassen of faseren. Zo leidde de hervormingsagenda tot een extra lobby-traject, en werd de doordecentralisatie beschermd wonen, ondanks alle voorbereidingen, wederom uitgesteld. In het BOSD hebben we veel tijd besteed aan de inkoop 2025. Daarbij besloten we de planning bij te stellen van het inkoopproces om de adviesraden een extra mogelijkheid voor advies te geven. De regio kwam eind vorig jaar, samen met alle jeugdregio’s in de provincie Zuid-Holland, onder interbestuurlijk toezicht voor de Jeugdzorgplus.
Dit heeft veel extra werk met zich meegebracht: opstellen van bovenregionale plan, extra collegebesluiten en ook een verplicht regionaal plan hoe om te gaan met de afbouw en het ontwikkelen van alternatieven in de regio. De bovenregionale bestuurlijke en ambtelijke overleggen zijn stevig geïntensiveerd. Vanuit het Rijk kwam er een nieuwe taak bij op regionaal niveau voor het Integraal Zorgakkoord (IZA), waar naast de lokale middelen voor IZA-GALA, op regionaal niveau ca. 2 miljoen per jaar aan nieuwe SPUK middelen ter beschikking zijn gekomen. Per 1 maart 2023 is de regionale werkorganisatie gerealiseerd: de ambtelijke organisatie die de taken van het jaarprogramma uitvoert. Een werkorganisatie in oprichting vraagt veel van de organisatie en haar medewerkers; het betekent fuseren, veel nieuwe collega’s van buiten de organisatie of uit andere gemeenten, komen tot gezamenlijke werkwijzen, en vraagt aanpassing aan de nieuwe positionering ten opzichte van gemeenten en het bestuur. En dat terwijl het werk gewoon doorgaat. Daarbij is de arbeidsmarktkrapte voelbaar geweest. Kortom: bij aanvang van het jaar wisten we dat we de richting met elkaar hadden bepaald in het jaarprogramma, maar ook dat herprioritering een continue opgave is bij de uitvoering van deze taken. Het blijft immers het sociaal domein, dat stevig in beweging blijft.
In de rapportage vindt u dan ook de weergave hoe het BOSD daarmee omgaat, op basis van de vooraf afgestemde speerpunten met de colleges. Deze voortgangsrapportage is een eerste begin van verantwoording afleggen van het BOSD over de regionale taken aan de colleges. We zien het als onze opgave om deze de komende jaren steeds verder door te ontwikkelen en u zo te kunnen informeren over de uitvoering van de regionale taken in het sociaal domein en de resultaten die daarmee bereikt worden. Nog steeds: Samen scherper aan de wind. Het Bestuurlijk Overleg Sociaal Domein Dirk-Jan Knol – Bodegraven-Reeuwijk Anna van Popering-Kalkman – Gouda Irma Bultman – Krimpenerwaard Femke Vleij – Waddinxveen Frans Klovert – Zuidplas Daan de Haas – Zuidplas (voorzitter)
2
Inleiding Voor u ligt de eerste voortgangsrapportage over het jaarprogramma 2023 voor de regionale taken in het sociaal domein. Het Bestuurlijk overleg sociaal domein (BOSD) voert het jaarprogramma namens de colleges uit en legt conform de samenwerkingsovereenkomst twee keer per jaar verantwoording af aan de colleges. De gemeenteraden ontvangen conform de samenwerkingsovereenkomst zowel het jaarprogramma als de halfjaar en jaarrapportage ter informatie. De ambtelijke uitvoering van het jaarprogramma is sinds 1 maart 2023 in handen van de regionale werkorganisatie sociaal domein (RWO) die in opdracht van het BOSD werkt. De sturing via een jaarprogramma en voortgangsrapportages is nieuw: 2023 is het eerste jaar dat we deze slag naar (meer) integrale sturing op de taken hebben gemaakt. In deze voortgangsrapportage vindt u per onderdeel van het jaarprogramma de voortgang van de plannen voor 2023. Een terugkoppeling op de resultaten volgt in de jaarrapportage als op het volledige jaar teruggekeken kan worden. In het jaarprogramma 2023 is opgenomen wat de specifieke speerpunten en acties voor 2023 zijn. Daarnaast bestaat het werk van de regionale werkorganisatie ook uit een aantal reguliere werkzaamheden (zie het kader ‘inkijk in’).
Inkijk: Reguliere werkzaamheden RWO Naast de specifieke inspanningen die in dit document zijn genoemd, behoren de volgende werkzaamheden tot het takenpakket van de RWO: Onderhouden samenwerking gecontracteerde zorgaanbieders en bewaken zorglandschap. Voeren van contractmanagementgesprekken met aanbieders om te sturen op de geboden kwaliteit en kosten. Het beoordelen van nieuwe aanbieders, afsluiten van contracten, beheren van de contracten en uitvoering geven aan contractafspraken Verzamelen jaarverantwoordingen en prestatieverklaringen van aanbieders en hierover met de lokale gemeenten contact onderhouden ten behoeve van de jaarrekeningen. Het verzamelen van data, interpreteren van data over het zorgaanbod, analyse. Coördinatie op de zorgadministratie. Uitvoering geven aan de jeugdbeschermingstafel Uitvoering van toezicht op de jeugdwet en Wet maatschappelijke ondersteuning Accounthouderschap regionale subsidiepartners (o.a. Rivierduinen, Veilig Thuis, Kernkracht, Leger des Heils, Humanitas, Brijder, centrum voor seksueel geweld) Accounthouderschap regionale taken passend onderwijs op basis van de ontwikkelagenda Passend onderwijs. Faciliteren regionaal onderwijsoverleg inclusief bestuurlijk Op Overeenstemming Gericht Oveleg (OOGO). Het volgen van en acteren op actuele ontwikkelingen op de beleidsterreinen behorend bij de taken van RWO.
Samenwerking op bovenregionaal niveau: Jeugdbescherming, Gesloten jeugdhulp, BREN en Zorg – en veiligheidshuis. Aansluiting op academische werkplaats/ leernetwerk Integraal werken, bovenregionale overleggen en het J42-netwerk1 van de VNG. Prioritering voor tweede helft 2023 Voor het tweede half jaar zien we dat er stevige nieuwe opgaven zijn en dat werkzaamheden die vertraagd zijn nu cumuleren. Dit vraagt om herprioritering om tijd te maken voor o.a. de volgende taken: De besluitvorming in de gemeenteraden op de inkoop loopt parallel in plaats van volgtijdelijk met de inhoudelijke voorbereidingen voor het inkoopplan. Het inkoopproces vraagt daardoor alle hens aan dek de komende maanden om de zorgcontinuiteit per 2025 op een goede wijze te kunnen borgen. In oktober-november moet er een robuustheidsscan van de regio en startfoto van alle inspanningen uit de hervormingsagenda voor de regio (lokaal-regionaal) worden opgeleverd aan het Rijk/ VNG. Voor regionaal IZA moet het meerjarig regioplan, begroting en governance worden vastgesteld voor 1-124 om de middelen voor de jaren daarna te kunnen ontvangen. De centrumtaken gaan over van Gouda naar de regio. Op de centrumtaken is een stevige slag nodig om tot een toekomstbestendige begroting te komen. 1 J42 is het netwerk van de VNG met alle 42 jeugdzorgregio’s.
3
In het jaarprogramma is vastgesteld dat prioritering binnen het jaarprogramma door het BOSD plaatsvindt op basis van drie speerpunten: 1) Het voorbereidingstraject Inkoop 2025; 2) basis van het zorgaanbod op orde houden; 3) de sturing blijven verbeteren. Het BOSD heeft daarom op basis van deze tussentijdse voortgangsrapportage besloten om een aantal taken uit het jaarprogramma te laten vervallen voor 2023. Deze zijn rood gekleurd. Een deel daarvan zal in 2024 in het jaarprogramma terugkeren (doorschuiven / faseren in relatie tot de inkoop 2025) en een deel van de opgaven vervalt in de voorgenomen vorm (stoppen). Dit is toegelicht per opgave. Leeswijzer De voortgangsrapportage volgt de structuur van het jaarprogramma met de daarin genoemde resultaten en acties. 1. Landelijke ontwikkelingen en prioriteren 2. Kwalitatief zorgaanbod 3. Betaalbaar zorgaanbod 4. Dekkend zorgaanbod 5. Toegankelijk zorgaanbod 6. Beschikbaar zorgaanbod 7. Bestuurlijke en ambtelijke governance 8. Financiën Per onderdeel is door een stoplichtmethode en toelichting aangegeven wat de stand van zaken is.
Groen: Loopt op schema, kan naar verwachting conform jaarprogramma gerealiseerd worden Oranje: Heeft vertraging bijv. door capaciteitsproblemen of landelijke ontwikkelingen. Rood: niet realiseerbaar conform jaarprogramma 2023. Herprioritering noodzakelijk: afvoeren dan wel doorschuiven naar jaarprogramma 2024.
4
1. Inspelen op ontwikkelingen en prioriteren Thema Hervormingsagenda
Status
Decentralisatie beschermd wonen Prioriteren
Toelichting Gezamenlijke voorbereiding ALV-VNG en onderzoek Berenschot. Raadsmemo is voor de zomer toegezonden. De landelijke doordecentralisatie van de middelen is uitgesteld en inmiddels controversieel verklaard. De voorbereidingen liggen stil. Prioriteren blijkt, zoals verwacht, continu nodig. Het op orde krijgen van de personele bezetting heeft in het eerste half jaar meer aandacht gevraagd dan verwacht. Hierdoor zijn een aantal acties vertraagd (zie hieronder bij de toelichtingen op de acties). Inmiddels zijn veel nieuwe medewerkers aangetrokken, waardoor de RWO op sterkte is. Ondertussen weten we ook dat de inkoop 2025 een groot beslag legt op de regionale organisatie, ook breder dan alleen de gerealiseerde projectorganisatie. Daarnaast is er landelijk een opgave bijgekomen: implementatie van het IZA en GALA akkoord. Zie het kader hieronder voor de regionale acties op dit gebied.
Inkijk: Integraal Zorg Akkoord en Gezond en Actief Leven Akkoord Naast het GALA, waar lokaal de gemeenten actief mee zijn, bestaat er ook een regionale opgave. Deze regionale opgave verbindt als het ware het IZA en het GALA. Deze regionale opgave moet er onder meer toe leiden dat er vanaf 2025 een preventie-infrastructuur staat in Midden-Holland. Om dit voor elkaar te krijgen is er structureel jaarlijks een apart regionaal budget beschikbaar (IZA-SPUK) van € 1.895.797,-. Om aanspraak te kunnen maken op deze middelen moet de regio Midden-Holland beschikken over een regiobeeld, een regioplan, een begroting en moet helder zijn hoe besluitvorming over samenwerkingsafspraken en verdeling van middelen verloopt. De colleges hebben besloten deze taak onder te brengen bij de Regionale Werkorganisatie sociaal domein. Inmiddels is het regiobeeld conform planning opgeleverd. Het regiobeeld geeft inzicht in: 1). Prognoses van en ontwikkelingen in de zorgbehoefte en andere relevante informatie over de bevolking van de regio en 2). De capaciteit en prestaties van zorg, sociaal domein en ondersteuning in de regio. Het regiobeeld is tot stand gekomen door samenwerking tussen o.a. vertegenwoordigers van cliëntenraden, sociale adviesraden, zorg- en welzijnsorganisaties, gemeenten, GGD, ROS, zorgverzekeraar VGZ, samenwerkingsverbanden en bestuurders en wethouders in Midden-Holland.
Uit het regiobeeld komt onder meer naar voren dat Midden-Holland redelijk goed scoort op de gezondheidsindicatoren t.o.v. het landelijke gemiddelde. De grootste uitdaging in de regio vormt momenteel het personeelstekort, dat volgens de prognoses alleen maar stijgt. Dit wordt mede gesterkt door een bevolkingsgroei, waardoor de vraag naar zorg en welzijn nog meer toeneemt. Het regiobeeld vormt de basis voor het regioplan, waarin de toegankelijkheid van de zorg centraal wordt gezet: hoe kunnen we de komende tien jaar werken aan het voorkomen van zorg en hoe kunnen we aan de zorgbehoefte blijven voldoen tegen de achtergrond van de steeds stijgende personeelstekorten. Het regioplan dient voor het eind van het jaar gereed te zijn en dient ook als voorwaarde voor het aanvragen van de middelen voor 2024 t/m 2026. Bij de vormgeving van deze nieuwe taak wordt zoveel mogelijk ingestoken op het aansluiten bij en vereenvoudigen van de huidige reeds bestaande governance structuren van de betrokken partijen, zodat er een efficiënte en effectieve governance ontstaat. Dit is een uitdagend traject, waar de regio ook op langere termijn de vruchten van gaat plukken.
5
2. Kwalitatief zorgaanbod Thema Status Toelichting 2.1. Via contractmanagement meer sturen op kwaliteit zorgaanbod Resultaat: Kwaliteitsindicatoren t.a.v. de zorg bij zorgaanbieders bieden inzicht en worden gemonitord. Sturing op kwaliteit & Vergroten inzicht in geboden kwaliteit zorgaanbieders
Het onderwerp kwaliteit wordt standaard besproken tijdens de contractmanagementgesprekken met aanbieders. Op het domein dagbesteding en begeleiding is ontdekt dat er nog een inhaalslag te maken is, ook gezien de grote aantallen aanbieders van deze producten. Bij de kadernota’s is budget beschikbaar gesteld om in 2 e helft 2023 en 1e helft 2024 een project te draaien om de kwaliteit op deze domeinen beter op orde te brengen. De input die we ophalen rondom wat wel en niet werkt bij kwaliteitseisen wordt verwerkt in de inkoop 2025. 2.2 Werken aan het vergroten van de kwaliteit van het zorgaanbod Resultaat: De gemiddelde trajectprijs per cliënt neemt af door te sturen op het vergroten van de effectiviteit van het zorgaanbod (begeleiding en behandeling). Stimuleren aansluiting JeugdMATCH
Dit heeft lagere prioriteit gekregen nu het Rijk heeft besloten dat de wettelijke verplichting voor de verwijsindex gaat vervallen. Daardoor wordt het namelijk juridisch niet meer mogelijk een dergelijke uitwisseling te realiseren. Stimuleren van Eind 2022 zijn de nieuwe richtlijnen behandelmethodieken van kracht methodisch werken en geworden. In 2023 heeft een uitvraag bij de zorgaanbieders inzet van bewezen plaatsgevonden om te verklaren dat ze voldoen aan de nieuwe richtlijnen interventies behandelmethodieken. Met deze richtlijnen wordt gestuurd op inzet van kwalitatieve en effectieve jeugdhulp. De partijen die aan hebben gegeven niet te kunnen voldoen aan de richtlijnen hebben zich uitgeschreven voor levering van deze dienst. Verder ontwikkelen Beschermd wonen: Ondersteuning van het landelijke transitieteam is in maatschappelijke zorg gang gezet om de volgende stappen in de beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis te kunnen zetten. Bemoeizorg/dakloosheid: er is een inloop gerealiseerd voor zwerfjongeren in eerste helft 2023, samenwerkingsafspraken rondom bemoeizorg zijn in ontwikkeling en er is gewerkt aan het actieplan dakloosheid. 2.3. Opnieuw inrichten van het regionaal toezicht t.a.v. kwaliteit en rechtmatigheid Resultaat: Regionaal toezicht op kwaliteit en rechtmatigheid is heringericht n.a.v. het beleidsplan.
Algemene voortgang: Het eerste half jaar heeft in het teken gestaan van zowel bestuurlijk als ambtelijk meer zicht krijgen op toezicht. Er heeft een bestuurlijk werkbezoek plaatsgevonden, toezichthouders hebben een rondje langs de toegangen gedaan om meer bekendheid te realiseren en op beleidsniveau is verkend welke keuzes er nodig zijn. In het voorjaar is besloten om een terugval in formatie te voorkomen door de in 2022 incidenteel beschikbaar gestelde extra financiële middelen structureel door te trekken. Voor 2024 wordt daarnaast een extra incidentele impuls gerealiseerd. Wat opvalt is dat AVG-technische vraagstukken veel aandacht vragen om goed toezicht mogelijk te maken. Prioriteit is dit half jaar gegaan naar het goed faciliteren van de uitvoeringspraktijk. In het kader van AVG blijken daar best hobbels te zijn en is het wennen om met een onafhankelijk toezichthouder te werken. Vanuit de toezichthouders is het separate kader toegelicht wat hun inspanningen in het eerste half jaar waren. Opleveren beleidsplan, Het beleidsplan is vertraagd. Door meer zicht komt er steeds beter waarin essentiële keuzes gedragen beeld van de complexiteit van dit onderwerp in zowel beleid als zijn uitgewerkt uitvoering. Gesignaleerd is dat een controleplan voor Jeugd (verplicht voor rechtmatigheid toets / materiele controle op jeugd) nog moest worden opgesteld en vastgesteld.
Dit is inmiddels gebeurd. Het beleidsplan zelf is wel in ontwikkeling en zal als gereed aan de colleges ter besluitvorming worden aangeboden. Mogelijk wordt dat begin 2024.
6
Ontwikkelrichting is Zie boven. uitgewerkt en geïmplementeerd Verkenning verbreding In overleg met de lokale controllers en financials zal in het 2 e half jaar 2023 jaarverantwoording naar worden besloten of zal worden aangesloten bij de landelijke kwaliteit en ontwikkelingen op dit gebied. doelmatigheid 2.4. Stimuleren transformatie, andere vormen van kwalitatieve zorg bieden Resultaat: Binnen het zorgaanbod in Midden-Holland zijn alternatieven ontwikkeld en/of geïmplementeerd in het kader van ambulantisering en terugdringing van gesloten plaatsingen. Ambulantisering
Terugdringen gesloten plaatsingen
In 2023 zijn mooie resultaten geboekt in het kader van de beweging Gewoon Thuis Jeugd. De nieuwe voorziening de Break is gerealiseerd in onze regio (Zuidplas). Dit is, een voorziening waar jongeren een deel van de week kunnen worden opgevangen en zorgt dat volledige opname in een residentiele voorziening in minder gevallen nodig is. Ook het project Mockingbird, eind vorig jaar gestart, met als doel break-downs in pleeggezinnen te voorkomen loopt op schema. De inspanningen rondom PAST, waarmee gezinnen met de meest complexe problematiek ambulant behandeld en begeleid worden, worden later geëvalueerd dit jaar. De eerste helft van 2023 is rond de JeugdzorgPlus gewerkt aan de diverse opdrachten die wij van VWS hebben gekregen, omdat we als regio’s in de provincie Zuid-Holland onder interbestuurlijk toezicht staan. Zo is in Q1 het bovenregionale beleidsplan voor de afbouw JeugdzorgPlus geactualiseerd en vastgesteld. Hierin zijn ambities opgenomen voor de inrichting van het zorglandschap van de JeugdzorgPlus. De twee aanbieders van JeugdzorgPlus in ons landsdeel zijn aan de slag met hun continuïteitsplannen. Hierin worden zij gevraagd uiteen te zetten hoe ze de zorgcontinuïteit gaan waarborgen voor de jeugdigen die jeugdzorgPlus nodig hebben in ons landsdeel, zowel inhoudelijk als financieel. Daarnaast wordt nu gewerkt aan een regionale uitwerking van het bovenregionale beleidsplan.
Hierin staat welke stappen wij in onze regio gaan zetten om te komen tot een passend zorglandschap, bestaande uit JeugdzorgPlus en voldoende passende alternatieven. De bovenregionale samenwerking met andere regio’s, de Jeugdautoriteit en VWS is een taai en moeizaam proces, maar waarbij we wel goede stappen zetten. De afgelopen jaren is het aantal gesloten plaatsingen in onze regio al fors teruggedrongen. Het gaat nu over circa 15-20 jeugdigen uit de regio Midden-Holland op jaarbasis, die op enig moment in het jaar te maken krijgen met een gesloten plaatsing.
Inkijk: Werkzaamheden toezichthouders Wmo en Jeugdwet De regio Midden-Holland heeft, voor het toezicht Wmo en Jeugdwet, regionaal toezichthouders aangewezen die onafhankelijk werken en rapporteren aan de colleges. Deze toezichthouders zien toe op de juiste besteding van zorggelden en kwaliteit van ondersteuning. In het eerste halfjaar van 2023 zijn 37 signalen binnengekomen en verrijkt. Bij vier zorgaanbieders Wmo zijn kwaliteitsonderzoeken verricht. Eén onderzoek leidde tot een verbetertraject omdat de zorgaanbieder niet voldeed aan de vereiste inzet van gekwalificeerd personeel. De andere drie onderzoeken waren monitoringstrajecten. Hierbij ging het om de opvolging van verbeterpunten die waren voortgekomen uit evaluaties van calamiteiten en een geweldsincident. De betreffende aanbieders hebben aangetoond dat zij de verbeterpunten hebben doorgevoerd. Daarnaast is de verbinding versterkt met de uitvoerende teams binnen de vijf gemeenten door inhoudelijk kennis uit te wisselen over toezicht op rechtmatigheid en kwaliteit. Het Meldpunt Zorgkwaliteit en –fraude is nog eens belicht voor het gericht en laagdrempelig melden van signalen. Ook op landelijk niveau zijn inzichten gedeeld en is
7
samengewerkt met collega toezichthouders in de vorm van diverse themabijeenkomsten en werkbezoeken. In het tweede kwartaal is een tweede, vaste toezichthouder gestart en is de inhuur afgebouwd. In de eerste helft van 2023 waren nog niet alle knelpunten opgelost rondom benodigde directe toegang tot gegevens. Wel is gewerkt aan de implementatie van geadviseerde maatregelen naar aanleiding van de Data Protection Impact Assessment (DPIA). Om in de tweede helft van 2023 invulling te kunnen geven aan het toezicht op jeugdhulpaanbieders, is meegewerkt aan de ontwikkeling van het controleplan Jeugd. Tot slot is een bijdrage geleverd aan het project Inkoop 2025 met name voor de toekomstige verscherping van contracteisen.
3. Betaalbaar zorgaanbod Thema status toelichting 3.1 Verdelen van zorggebruik over de zorgaanbieders Resultaat: Aanbieders met budgetplafond blijven binnen het beschikbaar gestelde budget. Monitoren en sturen Via de kwartaalrapportages wordt ieder kwartaal gerapporteerd over de op realisatie realisatie in de afgelopen maanden. Daarnaast wordt de realisatie op de budgetplafonds iedere maand geanalyseerd en besproken in het overleg van contractmanagers en waar nodig met de aanbieders Stimuleren van Dit onderwerp wordt standaard in de contractmanagementgesprekken met doorstroom aanbieders besproken. Voorkomen van De pilot loopt volgens plan en behaalt positieve resultaten: het lukt sneller terugval om casussen af te sluiten vanwege de mogelijkheid die er nog is om contact (max. 6 uur totaal) op te nemen bij vragen of onzekerheden. Dit geeft vertrouwen aan het gezin om zelfstandig door te gaan. Zorgstapeling aan Per 1 mei 2023 zijn de dienstomschrijvingen contractueel aangescherpt en is banden leggen en er besloten om het extra beschikken van bepaalde diensten in combinatie afbakenen wettelijk met vormen van verblijf te verbieden voor nieuwe cliënten in zorg. kader Uitzonderingen blijven mogelijk, naar het oordeel van de verwijzer.
Deze worden bijgehouden en zullen de komende periode worden gemonitord en ook besproken worden met de aanbieders Terugvorderen bij Zorgaanbieders waarbij de declaraties over 2022 de jaarverantwoording overschrijding en/of budgetplafonds 2022 overschrijden zijn aangeschreven. De insteek is het terugvorderen van alle overschrijdingen over 2022. Tijdens de contractmanagementgesprekken wordt actief aangegeven dat deze lijn ook geldt voor 2023. Clustering Op basis van cijfermatige analyse is bezien waar gestart kan worden. Een ondersteuningsgelden pilot op (V)SO de Startbaan zit in de voorbereidende fase, waarin wordt passend onderwijs en geïnventariseerd hoeveel ondersteuning er momenteel op deze school wordt indicaties geboden en door welke partijen. Ook wordt in deze fase vastgesteld hoeveel jeugdhulp/PGB zorg er nodig is als deze collectief wordt geleverd. Ondanks deze voortgang heeft het project vertraging opgelopen: de financiële onderbouwing is nog niet overtuigend en doordat het traject lang heeft geduurd, komt het nu in het vaarwater van de inkoop. Daarnaast is prioritering in de hoeveelheid werk noodzakelijk. De pilot wordt derhalve in 2023 niet gestart en doorgeschoven naar 2024 met beoogde start na de zomervakantie 2024. 3.2 Inzetten op data-gedreven werken Resultaat: Op basis van data periodiek analyseren, sturen en data gedreven keuzes maken.
Toewerken naar realAfgelopen periode is geïnvesteerd in het technisch verkennen van de time data mogelijkheden om te kunnen gaan sturen op basis van realtime data door zowel de lokale gemeenten als de RWO. De verkenning heeft langer geduurd dan verwacht, maar is inmiddels in afrondende fase waarbij het beeld is dat dit goed mogelijk is. De noodzaak is wel duidelijk: afgelopen jaar was het, o.m. door personele wisselingen bij lokale gemeenten niet altijd mogelijk om maandelijks de afgesproken gegevens te ontvangen. Dit is wel cruciaal voor het sturen op het zorglandschap. 8
Analyseren van data zorggebruik
Er is ingezet om het werken met data onderdeel van het normale werken te laten worden en hier zijn goede stappen in gezet. Voorbeelden: ieder contractmanagementgesprek heeft een set basisanalyses als input, iedere maand wordt de (verwachte) uitnutting van budgetplafonds geëvalueerd, bij pilots wordt eerder in het proces nagedacht hoe cijfers bij kunnen dragen in de evaluatie en het managementdashboard wordt maandelijks pro-actief geagendeerd, waarbij ook ruimte is om andere opvallendheden te bespreken (je weet niet wat je niet weet). Rapportages en dashboards zijn in samenspraak ontwikkeld. Nu wordt ingezet op het borgen in de werkwijzen en gesprekken.
Doorontwikkelen management en bestuursrapportage 3.3 Werken aan partnerschap met zorgaanbieders Resultaat: De samenwerking met en tussen zorgaanbieders is geïntensiveerd via dialoog en het versterken van wederzijds begrip. Versterken van het De insteek is om kleinere zorgaanbieders vaker collectief te spreken, collectief sturen op bijvoorbeeld door gezamenlijke bijpraatsessies. Dit is ondertussen toegepast ‘kleine’ aanbieders bij de aanbieders van Begeleiding en Dagbesteding. Binnen andere zorgdomeinen zoals Hulp bij Huishouden hebben er ook groepsgewijze gesprekken plaatsgevonden, maar daarbij ging het ook om grote aanbieders. De fysieke Op de fysieke overlegtafels komen aanbieders en RWO 3x per jaar bij elkaar overlegtafels (FO) met en kunnen in overleg wijzigingen in het contract doorgevoerd worden. In zorgaanbieders 2023 zijn deze voor het eerst na corona weer face to face ingepland, om het optimaliseren gevoel van verbondenheid en samenwerking te versterken en elkaar echt te ’zien’. De Fysieke overlegtafels Wmo en Beschermd wonen zijn in samenspraak formeel samengevoegd zodat een efficientere werkwijze ontstaat. Ook is er ook een netwerkborrel gehouden voor de FO Jeugd, en een themabijeenkomst over IZA-Gala voor het FO Wmo. Op verzoek van de aanbieders wordt de agenda eerder gepubliceerd en is het daarmee makkelijk ook van hun kant agendapunten toe te voegen.
3.4 Komen tot betaalbare maatschappelijke zorg Resultaat: Toekomstbestendige begroting voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Opstellen Dit proces is vertraagd. Afgelopen maanden is door Gouda ingezet op het meerjarenbegroting meer zicht krijgen op de begroting van de centrumtaken, waarbij nav de (2023 en verder) besluitvorming bij de kadernotitie in maart 2023 ook de Vrouwenopvang wordt betrokken. Zo ontstaat een meer integraal beeld. Er wordt ingezet op een helder bestuurlijk besluit op de toekomstige verantwoordelijkheidsverdeling tussen Gouda en de regio op de centrumtaken. In afwachting daarvan is afgesproken om het jaarprogramma 2024 zonder de centrumtaken op te stellen en in een apart tijdpad aan een aparte begroting/programma voor de centrumtaken te werken. Uitvoering van het Het actieplan dakloosheid is een landelijk plan dat voortbouwt op eerdere regionaal actieplan plannen. Gouda ontving hiervoor als centrumgemeente in2021 incidenteel Dakloosheid extra middelen ontving. Het kent 6 actielijnen en heeft als doel dat er in 2030 geen dakloosheid meer is. Door capaciteitsissues en bovenstaande traject rondom de centrumtaken is dit vertraagd. Voortgang van De vastgoed component van beschut wonen leidt tot vertraging t.o.v. de realisatie van 81 oorspronkelijke planning.
Gouda, Krimpenerwaard en Bodegraven-Reeuwijk beschutte verwachten in 2024 een aantal beschut wonen plekken te kunnen opleveren woonplekken en hebben daarmee dan naar verwachting aan de afspraak voldaan. Waddinxveen bevindt zich nog in de oriënterende fase.
9
Inkijk: digitalisering contractbeheer De afgelopen jaren werd het contractbeheer uitgevoerd zonder ICT-systeem dat op een efficiënte wijze de uitwisseling en archivering van overeenkomsten en correspondentie met aanbieders ondersteunde. In de eerste helft van 2023 is de invoering van het contractbeheersysteem Mercell geïntroduceerd. Via dit systeem kan de RWO op efficiënte en overzichtelijke wijze met aanbieders corresponderen, kunnen overeenkomsten digitaal worden gearchiveerd en kan zelfs het aanbestedingsproces in 2024 via dit systeem verlopen. De RWO heeft ingezet op het zo goed mogelijk faciliteren en ondersteunen van de aanbieders bij de overstap. Het systeem is nu werkend en de komende periode worden de verdere mogelijkheden verkend, waarbij ook gekeken wordt hoe dit kan bijdragen aan het beperken van administratieve lasten.
4. Dekkend zorgaanbod Thema Status Toelichting 4.1 Inspelen op signalen en knelpunten t.a.v. het zorgaanbod Resultaat: De behoeften aan aanvullend zorgaanbod zijn bekend en signalen worden opgepakt. Ophalen signalen bij Signalen worden opgehaald via het meldingsformulier en via de verwijzers over uitvoeringstafels waar contractmanagers en medewerkers uit de toegang zorgaanbieders en elkaar ontmoeten. deze verbinden aan het contractmanagement Knelpunten oppakken Soms is er te weinig doorstroom of uitstroom in met name zwaardere t.a.v. de hulp/zorg. Contractmanagement en beleid trekken samen op om daar waar doorstroom/uitstroom knelpunten zijn per domein en per aanbieder een goede aanpak voor op te gerelateerd aan het stellen. Concreet is gehandeld op het realiseren van De Break, nieuwe zorgaanbod afspraken op de coördinatie van spoedcasussen GGZ en samenwerking op de Expert- en Verblijfstafel. 4.2 Borgen van een duurzaam georganiseerde crisisdienst Resultaat: Een duurzame, kosteneffectieve en integrale crisisdienst in Midden-Holland. Toewerken naar brede De stappen in dit traject zijn kleiner dan verwacht. Parnassia, crisisdienst gericht op CrisisInterventieTeam (CIT) en Jeugdbescherming West hebben het borgen van een samenwerkingsafspraken gemaakt over het gebruik maken van elkaars duurzame oplossing deskundigheid.
Na de zomer wordt met deze partners gesproken over verdere samenwerking. Aandachtspunt voor 2e half jaar is de koppeling tussen dit traject en het inkooptraject. 4.3 Regionaal sturen op en acteren als gevolg van niet-gecontracteerd zorgaanbod Resultaat: Het gebruik van niet-gecontracteerde zorg wordt gemonitord en is afgenomen, waarbij er inzicht ontstaat in de leemten van het zorgaanbod. Sturen op het Er is een beeld opgesteld en gedeeld van het gebruik van niet-gecontracteerd terugdringen van nietaanbod. Daaruit bleek dat het aantal toeneemt, ook als de aantallen gecontracteerd gecorrigeerd worden voor uitzonderingen op grond van het zorgaanbod woonplaatsbeginsel. Daarbij is er op ambtelijk en bestuurlijk niveau het gesprek en alertheid toegenomen op de oplopende aantallen uitzonderingen raamcontracten. Het is een taak van de lokale gemeenten om te sturen op het toekennen van niet-gecontracteerd aanbod.
10
5. Toegankelijk zorgaanbod Thema Status Toelichting 5.1 Transparante toegankelijkheid tot zorgaanbod (0-100) Resultaat: Overzicht voor verwijzers (cliënten) in Midden Holland met het aanbod (0-100) en de diverse routes (regionaal) om zorg te organiseren indien er lokaal knelpunten ontstaan. Algemene voortgang: Dit aandachtsgebied was geen speerpunt in het jaarprogramma. Met oog op andere prioriteiten en ontwikkelingen is deze stilgelegd. De ambities staan overeind, maar met oog op de nieuwe inkoop is dit inmiddels logisch dit vorm te geven in het licht van de implementatie van het inkoop 2025-traject, waarbij ambities gefaseerd gerealiseerd worden. Overzichtelijke Herprioritering ivm gebrek aan capaciteit structuur / route bieden voor verwijzers Meer samenhang Herprioritering ivm gebrek aan capaciteit (integratie) creëren tussen diverse bestaande voorzieningen Verwerken lokale Herprioritering ivm gebrek aan capaciteit lessen in de regionale inrichting van samenwerken op casusniveau 5.2 Terugdringen van wachttijden en wachtlijsten Resultaat: Het actieplan gericht op het terugdringen van de wachtlijsten wordt samen met de zorgaanbieders uitgevoerd. Inzicht krijgen in en Een actieplan opstellen samen met aanbieders op het terugdringen van sturen op afname van wachttijden op basis van een grondig inzicht en analyse is niet realiseerbaar wachttijd bij in 2023.
Wel zijn er stappen gezet op deze ambities. De huidige aanpak is zorgaanbieders gericht op het vanuit het reguliere contractmanagement zicht houden op wachttijden, mede in relatie tot de budgetplafonds (in lijn met de motie van de raden om negatieve effecten op budgetplafonds inzichtelijk te maken). Als er knelpunten zichtbaar zijn, wordt gericht extra ruimte geboden aan aanbieders binnen het door het college vastgestelde budgettaire kader. Hiermee houden de gemeenten sturing en overzicht op het zorglandschap. Daar waar – ook los van de budgetplafonds – knelpunten in wachtlijsten ontstaan, o.a. vanwege personeelstekort, wordt bezien wat er mogelijk is samen met de aanbieders om tot oplossingen te komen. Voor inwoners en verwijzers zijn wachttijden op een basisniveau inzichtelijk via de zorgkeuzemodule. Om dit structureel beter én actueler inzichtelijk te krijgen zijn de huidige instrumenten niet geschikt. Er is ingezet op een nieuwe digitale tool (ter vervanging van de zorgkeuzemodule) waar wachttijden beter en actueler inzichtelijk kunnen worden gemaakt. Implementatie is gereed Q4 2023. 5.3 Inzetten op efficiënte ketensamenwerking gericht op toegankelijkheid van zorg Resultaat: Duidelijke afspraken over de taken en verantwoordelijkheden op bovenregionaal, regionaal en lokaal niveau t.a.v. een efficiënte integrale samenwerking.
Versterken Er is stevig ingezet op het project Samen Veilig Opgroeien. Het is wel een samenwerking met de hele kunst om alle partijen op de juiste manier aan te haken: dit vraagt tijd jeugdbeschermingsen doorlooptijd. Verwachting is dat de ambities gefaseerd moeten worden. keten Ketensamenwerking Er is samen met het ZVH en Veilig Thuis een actieonderzoek uitgevoerd stimuleren met zorgnaar de positionering van MDA++ voor complexe casuïstiek waar huiselijk
11
en veiligheidshuis (ZVH) Integraliteit bevorderen in de ketensamenwerking rond maatschappelijke zorg
Ketensamenwerking bevorderen rond het onderwijs
Bevorderen soepele overgang van Jeugdwet naar Wmo
geweld speelt. Uitkomsten van dit onderzoek worden later dit jaar opgeleverd. Het landelijke transitieteam gaat de regio ondersteunen bij het in kaart brengen van de volgende stappen in de beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis. Hierbij zal ook aandacht zijn voor de samenwerking tussen de sociale basis en de zorgaanbieders beschermd wonen. Er zijn kwalitatieve en kwantitatieve analyses gemaakt van de beschikbare zorg (incl. gesubsidieerde vormen) en de wachtlijsten. Hiermee kunnen we volgende stappen goed onderbouwen. Bevordering van de samenwerking vindt o.a. plaats binnen lopende projecten rondom integraal arrangeren, hoogbegaafdheid, dyslectie en de doorontwikkeling van JOS (jeugdhulp op school). Met de ontwikkeling van het dashboard samen met onderwijspartijen wordt het gebruik van jeugdhulp op scholen in kaart gebracht zodat afstemming hierover mogelijk is. Bij de wijzigingen in overeenkomsten, dienstomschrijvingen, voorkomen van zorgstapeling is blijvende aandacht voor het zoveel mogelijk eenduidig maken van de inzet rondom jeugd en Wmo. Alle zorgaanbieders zijn in de contractgesprekken gewezen op het belang en de verplichting om het toekomstplan te gebruiken zodat tijdig duidelijk wordt welke hulp voor en na het 18e levensjaar nodig is.
Borgen van Het borgen betreft met name de inspanningen op de convenanten inspanningen uit het financieel veilig ouder. In eerste helft 2023 is gewerkt aan het doorbouwen landelijk programma aan een stevige samenwerking voor de lokale allianties en het maken van Geweld Hoort Nergens afspraken voor ambtelijke ondersteuning lokaal en regionaal, gericht op Thuis lange termijn borging. 5.4 Eenduidige toegankelijkheid bij complexiteit rond casuïstiek Resultaat: Toewerken naar één regionaal aanspreekpunt voor verwijzers op casusniveau bij complexiteit gerelateerd aan toegankelijkheid van zorg (0-100) met daarachter een passende ondersteuningsstructuur die eenvoudig en efficiënt opereert. Inrichten regionaal Niet uitgevoerd. Hangt ook samen met 5.1. Nader te prioriteren in aanspreekpunt voor samenhang met ambities / implementatie inkoop 2025. verwijzers Door ontwikkelen/ Afspraken zijn vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst met alle integreren Expert- en partijen. Er zijn nog een aantal concrete punten over financiering waar nog Verblijfstafel besluiten op genomen moeten worden. Lange termijn doorontwikkeling van deze tafels via visie op inkoop 2025.
6. Beschikbaar zorgaanbod Thema Status Voorbereiden Inkooptraject 2025 6.1 Een vastgesteld kaderdocument door de gemeenteraden 6.2 Een vastgesteld inkoopplan door de colleges
Toelichting Het kaderdocument inkoop ligt later dan gepland ter besluitvorming bij de gemeenteraden. Reden is een extra adviesronde met de adviesraden. De planning van het inkooptraject is hierdoor in elkaar geschoven, maar planning is nog haalbaar. Het inkoopplan zal iets later dan gepland door de colleges vastgesteld worden (januari 2024), maar dit heeft bij de huidige planning geen consequenties voor de haalbaarheid van de zorgcontracten per 1-1-25. Hierover is aan de raden gecommuniceerd bij het aanbieden van het kaderdocument.
12
7. Bestuurlijke en ambtelijke governance Thema 7.1 Volmachten uitvoering Jaarprogramma
Status
7.2 Bestuurlijke governance
7.3 Ambtelijke governance: regionale werkorganisatie sociaal domein i.o.
Toelichting In 2e helft 2023 wordt er een integraal mandaatbesluit voorgelegd aan de colleges, waarbij de koppeling wordt gelegd met de regionale taken zelf (ipv 1 op 1 koppeling aan het jaarprogramma). Via deze wijze is dit beter geborgd. In de bestuurlijke governance is ingezet op het bestuurlijke gezamenlijke verantwoordelijkheid organiseren bij het BOSD voor de taken. Hierbij komt het BOSD meer in de positie om bestuurlijke verantwoordelijkheid voor de regionale taken te dragen, zijn bestuurlijk trekkers aangewezen en hiervoor de mandaten georganiseerd. Er wordt gewerkt aan een oprichtingsovereenkomst waarin dit geformaliseerd wordt en een mandatenbesluit om overzicht te bieden op het geheel. In het voorjaar zijn stappen gezet op beeldvorming voor de langere termijn in relatie tot de verwachtte verplichting voor een GR. Besluitvorming op kaderstelling verwacht in Q4 2023. Sinds 1 maart 2023 is voor de regionale taken in het sociaal domein de RWO opgericht. Een organisatie-eenheid binnen de gemeente Gouda waarin alle taken die regionaal worden opgepakt conform de regiovisie Samen Scherper aan de Wind en waarbij eenduidige eindverantwoordelijkheid is georganiseerd door middel van aanstellen van een programmadirecteur. De inhoudelijke verantwoording verloopt niet via Gouda, maar aan de door het gemeentesecretarissenoverleg aangewezen secretaris voor het sociaal domein.
Op basis van leren en verbeteren wordt de samenwerkingsstructuur op zowel beleid, als uitvoering als staftaken tussen de lokale gemeenten en de RWO verder doorontwikkeld.
Inkijk: de regionale werkorganisatie sociaal domein Het jaar 2023 begon bewogen. In januari was er nog geen werkorganisatie met heldere integrale aansturing en verantwoordelijkheid, én toch stonden ze met elkaar wél aan de lat voor het uitvoeren van het jaarprogramma 2023. Op 1 maart werd de werkorganisatie formeel een feit en werden door een organisatiewijziging alle disciplines samengevoegd in één club. Het eerste half jaar was een tijd van elkaar beter leren kennen, wennen aan elkaars werkwijzes, maar ook het verdragen van onduidelijkheid hoe processen en inrichting er precies uit zien. De RWO is een enthousiaste club mensen, van in totaal ca 45 fte die met elkaar de taken uitvoert. Van contractmanagement tot beleid, van taken rondom de daklozenopvang tot gesloten jeugdhulp, en van toezichthouders op rechtmatigheid en kwaliteit tot uitvoering van de jeugdbeschermingstafel. Het is mooi om te zien hoe de verschillende disciplines elkaar steeds beter weten te vinden en daarmee tot betere oplossingen voor onze inwoners komen en ondertussen oog houden voor de krappe budgetten. De werkvoorraad is groot met alle ambities en projecten die er liggen om de jeugdhulp en Wmo-ondersteuning te verbeteren voor de inwoners van Midden-Holland, de inkoop 2025, de reguliere werkzaamheden en alle landelijke ontwikkelingen.
Daarnaast vraagt de oprichting van de regionale werkorganisatie en ontvlechting met Gouda de nodige aandacht. Afgelopen jaren zaten de medewerkers in diverse teams met diverse aansturing. Verantwoordelijkheden en mandaten waren niet altijd gestructureerd en gericht op de lange termijn. Nu dit alles bij elkaar komt, is inspanning nodig om de basis op orde te brengen. En natuurlijk komen we daarbij ook werkprocessen of oude besluiten tegen die in de oude situatie van netwerksamenwerking logisch waren, maar die we nu echt beter hebben te organiseren. Dat vraagt tijd en ruimte om stap voor stap met elkaar de boel steeds beter te organiseren. De krapte op de arbeidsmarkt is merkbaar geweest. Het werven van personeel bleek voor sommige functies echt lastig, maar het is inmiddels gelukt om een mooi team te formeren en alle lopende vacatures op een goede manier in te vullen. De periode met lagere bezetting heeft wel tot enige vertraging op een aantal ambities geleid.
13
Het BOSD ondersteunt de goede stappen die gezet worden in de gezamenlijke werkorganisatie en vol goede energie vooruit naar alle stappen die we zowel organisatorisch als inhoudelijk zetten. De RWO gaat ook komende periode vanuit de kernwaarden nieuwsgierig, verbindend en transparant aan de slag om voor de inwoners van onze vijf gemeenten een goed zorgaanbod te organiseren. En dát kan alleen maar in samenwerking met lokale gemeenten, de aanbieders en ketenpartners uit het maatschappelijk veld.
8. Financiën Thema Ontwikkeling financieel inzicht
Status
Toelichting In het eerste half jaar 2023 zijn verdere stappen gezet in de ontwikkeling van financiële inzicht: de colleges hebben besloten over de begroting 2023, de vereenvoudiging van verdeelsleutels en de financiële stromen tussen gemeenten. Daarnaast is via de kadernotitie regionaal sociaal domein besluitvorming gerealiseerd om eerste noodzakelijke stappen te zetten in het realiseren van een gezamenlijke robuuste werkorganisatie vanaf 2024. Gelijktijdig met het jaarprogramma 2024 wordt een kaderstellende begroting aangeboden. Financiële monitoring Er is voortgang geboekt op de inrichting van de financiële administratie en de daaruit volgende rapportages. In het tweede half jaar 2023 is verdere ontwikkeling op deze onderwerpen noodzakelijk om financiële sturing ook systeemtechnisch mogelijk te maken. Ontwikkeling kosten: In de regiovisie is het uitgangspunt dat voor Zorg in Natura iedere gemeente voor zijn eigen inwoners betaalt. Daarnaast worden de kosten voor de regionale werkorganisatie en kosten voor het aanvullend zorgaanbod (dat gezamenlijk is georganiseerd), gedragen op basis van verdeelsleutels. De begroting is in het voorjaar 2023 in de colleges vastgesteld. Kosten Regionale De kosten van de regionale werkorganisatie bestaan voor een belangrijk deel werkorganisatie uit loonkosten en de kosten van inhuur.
De verwachting is dat het beschikbare budget voldoende is om deze kosten te dekken. Kosten aanvullend Binnen het aanvullend zorgaanbod is sprake van verschillende ontwikkelingen: zorgaanbod enerzijds is sprake van hogere kosten door indexatie en aanvullende besluitvorming, anderzijds is sprake van lagere kosten. Per saldo blijven de kosten voor het aanvullend zorgaanbod naar verwachting binnen de kaders van de besluitvorming door de colleges.
14
Jaarprogramma 2024 Regionale taken sociaal domein Midden-Holland Borgen & vooruitkijken
Uit te voeren door Regionale werkorganisatie sociaal domein
Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inleiding 1 Reguliere taken, ontwikkelingen en prioriteren
2
3
4
1.1
Uitvoering reguliere taken
5
1.2
Borgen inspanningen uit jaarprogramma 2023
6
1.3
Inspelen op ontwikkelingen
7
1.4
Prioriteren
8
Beschikbaar zorgaanbod vanaf 2025
8
2.1. Het inkopen van zorg vanaf 2025
8
2.2. Regiovisie jeugd en Wmo vanaf 2025
9
Kwalitatief en betaalbaar zorgaanbod
10
3.1
Project versterking handhaving op kwaliteit begeleiding en dagbesteding
11
3.2
Verstevigen van het regionaal toezicht kwaliteit en rechtmatigheid
11
3.3
Terugdringen gesloten plaatsingen
11
Dekkend en toegankelijk zorgaanbod
12
4.1
Inspelen op knelpunten in het zorgaanbod
12
4.2
Inzetten op een beter werkende Jeugdbeschermingsketen
13
4.3
Voorliggend veld verbinden met ingekochte jeugdhulp
14
5. Governance & overige inspanningen
6.
2 3 5
14
5.1
Toewerken naar een Gemeenschappelijke regeling
14
5.2
Regionale taken IZA
15
5.3
Naar een nieuwe visie Huiselijk geweld Hollands Midden 2024-2028
15
Financiën 2024
16
6.1
Uitgangspunten begroting 2024
16
6.2
Financieel overzicht 2023/2024
17
6.3
Bijdragen per gemeente
17
6.4
Afrekensystematiek
18
Bijlage 1: Verdeelsleutels 2024
19
2
Inleiding De regionale taken sociaal domein worden onder verantwoordelijkheid van het Bestuurlijk overleg sociaal domein uitgevoerd. De ambities en begroting van deze taken voor 2024 zijn vastgelegd in dit jaarprogramma. De ambtelijke uitvoering is in handen van de regionale werkorganisatie sociaal domein, in afstemming met de lokale gemeenten. Doel van het jaarprogramma Dit jaarprogramma beoogt een helder kader en opdracht te bieden van de colleges van de vijf gemeenten aan het bestuurlijk overleg sociaal domein. Inhoudelijk is de deze gezamenlijke koers gebaseerd op de door de gemeenteraden vastgestelde regiovisie ‘Samen scherper aan de wind. Een helder perspectief op regionale samenwerking jeugd en Wmo in Midden-Holland 2021-2024’. De visie, zoals geformuleerd in de regiovisie is: Voor iedereen die dat nodig heeft is er passend zorgaanbod beschikbaar in Midden-Holland. Borgen inspanningen en vooruitkijken Een blik naar 2024 maakt duidelijk dat dit een bijzonder jaar wordt. Het betreft het laatste jaar van de looptijd van de regiovisie Samen scherper aan de wind. Dat betekent dat de focus ligt op enerzijds het afronden van ingezette activiteiten en borgen van de gerealiseerde resultaten én anderzijds de voorbereiding voor de periode vanaf 2025.
Naast externe veranderingen zien we ook dat zorgaanbieders door de aanscherpingen vanuit gemeenten en het Rijk soms voor financieel lastige vraagstukken komen te staan. Dat maakt ook dat er vanuit onze rol als opdrachtgever adequaat moet worden gehandeld als dit de zorgcontinuïteit gaat bedreigen. Ontwikkelingen en herprioriteren Hier dwars doorheen fietsen alle landelijk ontwikkelingen die vragen om flexibel te schakelen en herprioriteren. Ook zorgen we dat we klaar voor de toekomst zijn: door het verstevigen van de bestuurlijke en ambtelijke governance door het toewerken naar een Gemeenschappelijke Regeling. Ondanks al deze ontwikkelingen blijft de basis het belangrijkste: het blijven zorgen dat de basis van het zorgaanbod op orde is, zowel in 2024 onder de huidige contracten als ook het garanderen van de zorgcontinuïteit vanaf 2025. Dit inkoopproces zal topprioriteit zijn. Voortgang rapporteren Twee keer per jaar zal er een voortgangsrapportage worden opgesteld ten behoeve van de colleges, waar ook over afwijkingen wordt gerapporteerd. Zowel het jaarprogramma als de voortgangsrapportages zullen conform de ‘samenwerkingsovereenkomst Jeugd en Wmo’ ter informatie worden verstrekt aan de gemeenteraden. In het jaarprogramma zijn de inspanningen uitgelicht die aanvullend zijn op de reguliere taken die door de RWO worden uitgevoerd.
Of het betreffen specifieke opgaven die vragen om extra inzet. Centrumtaken vragen aparte afwegingen In de regiovisie was reeds afgesproken tot een gedeelde verantwoordelijkheid en gezamenlijke financiering van de taken beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Bij het proces rondom de kadernotitie 2024 heeft het BOSD het voornemen geuit om hier de taken gefinancierd uit de decentralisatie-uitkering vrouwenopvang aan toe te voegen, zodat er een 1 op 1 koppeling met de
3
regionale reserve wordt gemaakt. In lijn met de regiovisie is bij de vaststelling van de kaders voor de GR ook besloten dat de centrumtaken beschermd wonen, maatschappelijke opvang en Huiselijk geweld ook vanuit de GR zullen worden uitgevoerd. Op deze taken spelen stevige inhoudelijke en financiële vraagstukken, die goed zijn om in onderlinge samenhang te bespreken en waarop een lange termijn koers bepaald moet worden In 2023 heeft Gouda hard gewerkt om het financieel inzicht in deze taken scherper voor het voetlicht te brengen. Op basis daarvan is medio september 2023 de RWO gevraagd om aan de slag te gaan voor het opstellen van de begroting 2024. Deze taken worden vanwege deze uitgestelde timing in een aparte begroting 2024 voorgelegd aan de colleges, en niet in de jaarprogramma meegenomen. Verwachting is dat deze in Q1 2024 aan de colleges ter vaststelling kan worden aangeboden. Omdat dit pas na de jaargrens is zullen voor het einde van het jaar wel de uitgangspunten worden vastgesteld. De taak huiselijk geweld en kindermishandeling behoort formeel ook tot de centrumtaken. Toch is in dit jaarprogramma gekozen om de regiovisie op dit terrein reeds te vermelden als activiteit die vanuit RWO, onder verantwoordelijkheid van het BOSD wordt opgepakt. Hierop is ook een bestuurlijk trekker actief uit de niet-centrumgemeente.
Daar met deze visie geen financiële middelen gemoeid zijn, leek het opportuun deze hier toch in mee te nemen ten behoeve van het overzicht.
4
1
Reguliere taken, ontwikkelingen en prioriteren
Dit jaarprogramma omvat een overzicht van zowel de reguliere (‘going concern’) taken als de beoogde resultaten op projecten voor 2024. Het vormt een overzicht van de plannen en ambities die bijdragen aan de doelen van onze regio. Deze opgaven vormen de kern van de regionale taken. De context waarin we opereren is dynamisch. De ervaring leert dat in het sociaal domein de grote landelijke ontwikkelingen stevige impact hebben op ons dagelijks werk en de keuzeruimte die er is op de wijze waarop de taken worden uitgevoerd. Natuurlijk denken we dan eerst aan de hervormingsagenda, maar het gaat breder dan dat. In dit eerste hoofdstuk aandacht voor de landelijke ontwikkelingen, grote opgaven en de wijze van prioritering.
1.1
Uitvoering reguliere taken
Naast de specifieke inspanningen die in dit document zijn genoemd, behoren de volgende werkzaamheden tot het takenpakket van de RWO en worden onder verantwoordelijkheid van het BOSD uitgevoerd: Onderhouden samenwerking gecontracteerde zorgaanbieders en bewaken zorglandschap. Voeren van contractmanagementgesprekken met aanbieders om te sturen op de geboden kwaliteit en kosten. Het beoordelen van nieuwe aanbieders, afsluiten van contracten, beheren van de contracten en uitvoering geven aan contractafspraken Verzamelen jaarverantwoordingen en prestatieverklaringen van aanbieders en hierover met de lokale gemeenten contact onderhouden ten behoeve van de jaarrekeningen. Het verzamelen van data, interpreteren van data over het zorgaanbod, analyse. Coördinatie op de zorgadministratie. Uitvoering geven aan de jeugdbeschermingstafel Uitvoering van toezicht op de jeugdwet en Wet maatschappelijke ondersteuning Accounthouderschap regionale subsidiepartners (o.a. Rivierduinen, Veilig Thuis, Kernkracht, Leger des Heils, Exodus, Humanitas, Brijder, centrum voor seksueel geweld) Accounthouderschap regionale taken Passend Onderwijs op basis van de ontwikkelagenda Passend Onderwijs. Faciliteren regionaal onderwijsoverleg inclusief bestuurlijk Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO).
Het volgen van en acteren op actuele ontwikkelingen op de beleidsterreinen behorend bij de taken van RWO. Samenwerking op bovenregionaal niveau: Jeugdbescherming, Gesloten jeugdhulp, BREN en Zorg- en veiligheidshuis. Aansluiting op academische werkplaats/ leernetwerk Integraal werken, bovenregionale overleggen en het J42-netwerk1 van de VNG.
1
J42 is het netwerk van de VNG met alle 42 jeugdzorgregio’s. 5
1.2
Borgen inspanningen uit jaarprogramma 2023
In het laatste jaar van de looptijd van een regiovisie ligt de nadruk op het borgen van de inspanningen. Voor de extra inspanningen uit het jaarprogramma 2023 geldt dat de volgende elementen geborgd worden in de werkwijzen. Via contractmanagement sturen op kwaliteit zorgaanbod Signaal gestuurd uitvraag doen rondom voldoen aan gestelde kwaliteitseisen, waaronder certificering, diploma’s, VOG (Verklaring Omtrent Gedrag), gebruik van methodieken, gezinsen toekomstplannen en verantwoorde werktoedeling. Het actief ophalen van signalen van verwijzers en deze verbinden aan contractmanagement Op basis van het uitwisselen van signalen tussen de lokale toegang en contractmanagement, worden structurele leemtes in het zorgaanbod, zorgen over kwaliteit en rechtmatigheid inzichtelijk gemaakt. De lokale toegang heeft signalen, die van belang zijn voor adequaat contractmanagement. Voor de toegang is het essentieel om op de hoogte te zijn van de afspraken die met aanbieders zijn gemaakt. Bevorderen overgang van de Jeugdwet naar de Wmo (18-/18+) Het bevorderen van een soepele overgang voor jeugdigen die hulp krijgen van 18- naar 18+ blijft aandacht vragen. Focus ligt op de vertaling van de afspraken in de praktijk en de monitoring daarvan.
Via contractmanagement sturen op betaalbaarheid zorgaanbod Budgetplafonds: in 2024 blijven we monitoren en sturen op aanbieders zodat deze binnen de budgetplafonds blijven. Een onderdeel daarvan is het stimuleren van instroom, doorstroom en uitstroom. Voorkomen terugval middels terugval reductie plan (strippenkaart) Zorgstapeling beperken: in 2023 is de richtlijn vastgesteld en geïmplementeerd en deze wordt in 2024 actief gehandhaafd. Terugvorderen overschrijding budgetplafonds: in 2023 is er voor het eerst teruggevorderd en dit zal in 2024 opnieuw uitgevoerd worden. Borgen ambulantisering Jeugd (ook wel gewoon thuis jeugd) De afgelopen jaren is gewerkt aan de transformatiebeweging Gewoon Thuis Jeugd. In 2024 wordt aan het voorkomen van residentieel verblijf gewerkt door in te zetten op het versterken van pleegzorg en het ondersteunen en behouden van pleegouders. Dat wordt gedaan middels het programma Mockingbird dat eind 2023 wordt geëvalueerd en naar verwachting wordt geborgd. Daarnaast worden de ervaringen rondom PAST en het Inverbindingsteam geborgd in de inkoop. In 2024 wordt de in 2023 gestarte voorziening De Break geëvalueerd. Waar van toepassing zal borging volgen. Data-gedreven werken Data-gedreven werken: op basis van data periodiek analyseren, sturen en data gedreven keuzes maken.
Daarnaast feiten en cijfers als basis bij het maken van keuzes en nemen van beslissingen.
6
1.3
Gebruiken van real-time data: in 2023 is dit ontwikkeld en leidt tot actuele overzichten per aanbieder voor contractmanagement, inzicht in de realisatie van budgetplafonds voor verwijzers tot meer adequate voorspellende analyses op basis waarvan keuzes kunnen worden gemaakt.
Inspelen op ontwikkelingen
Hervormingsagenda Jeugd In de zomer van 2023 is de hervormingsagenda jeugd vastgesteld. Uit deze agenda zal diverse weten regelgeving volgen die naar verwachting (gedeeltelijk) in 2024 tot uitvoering gebracht moet worden. Het gaat bijvoorbeeld om een nadere afbakening van de jeugdwet, meer standaardisering in het ingekochte jeugdhulpaanbod en een versterking van de regionale samenwerking. De uitvoering van de hervormingsagenda in de vijf gemeenten in Midden-Holland zal een samenspel vragen van lokaal en regionaal beleid. In 2024 dient helder te zijn wat de gemeenten hierin gezamenlijk willen oppakken en wat individueel. Het BOSD zorgt voor deze afweging tussen lokaal en regionaal en er wordt een plan van aanpak gemaakt voor de regionale opgaven vanuit de hervormingsagenda, inclusief fasering en prioritering. Resultaat: Plan van aanpak uitvoering hervormingsagenda Jeugd met heldere afspraken over lokale en RWOverantwoordelijkheden. Gemeenten onder toezicht gesloten jeugdhulp Onze regio staat op dit moment onder toezicht van VWS voor de gesloten jeugdhulp. Er is op het niveau van de provincie Zuid-Holland een bovenregionaal plan voor alternatieven voor Jeugdzorg Plus opgesteld en wordt in het najaar ‘23 geactualiseerd. Daarnaast is er in opdracht van het Ministerie van VWS ook een regionaal plan opgesteld voor alternatieven voor de jeugdhulpplus.
Deze plannen zullen in 2024 uitgevoerd moeten worden en waarschijnlijk regelmatig geactualiseerd in het kader van het interbestuurlijk toezicht. Afhankelijk van de wijze waarop het toezicht aangescherpt dan wel juist afgeschaald wordt, zal de inzet op dit dossier groot of minder groot zijn. Daarbij is het goed te noemen dat het in onze regio maar een zeer beperkt aantal jeugdigen betreft (gemiddeld 1520 per jaar), die wel zeer kwetsbaar zijn in hun behoefte aan zorg en ondersteuning. Aanscherping / nieuwe wetgeving voor Toezicht Wmo Recent is er een brief naar de Tweede Kamer gestuurd met een nieuw landelijk beleidskader Wmo toezicht dat uitgaat van aanscherping van de Wmo op het gebied van toezicht. Aangekondigd zijn onder meer het verplicht op regionaal niveau organiseren van toezicht, een verplichting tot het vaststellen van een beleidskader door de raad, de verplichte openbaarmaking van rapporten, en de borging van de onafhankelijke positie zullen aandacht vragen. Termijn is nog niet duidelijk. Uitstel doordecentralisatie beschermd wonen Net voor de zomer is de doordecentralisatie beschermd wonen wederom een jaar opgeschoven met als streefdatum 1-1-2025. Inmiddels is deze controversieel verklaard en is het dus onduidelijk of en wanneer de wetgeving zal ingaan.
7
1.4
Prioriteren
Het jaarprogramma 2024 zet in op het borgen van de ambities uit 2023 en primair inzetten op het realiseren van de grote ontwikkelopgaven. Op het moment van opstellen van het jaarprogramma zijn er veel onzekerheden vanuit de landelijke ontwikkelingen: er is geen zicht op de omvang en het vereiste tempo van de opgaven. Daarnaast zien we ook dat landelijke wet- en regelgeving telkens vertragen, zoals eerder met de aanpassing van de Jeugdwet en recent met het uitstel van de doordecentralisatie Beschermd wonen. Ook de recente val van het kabinet heeft hierbij impact op de opgaven die vanuit het Rijk op ons afkomen. Dit maakt dat prioriteren een continue proces is. We hebben te accepteren dat dit onderdeel is van het werkveld. Prioritering zal in overleg met de wethouders sociaal domein vorm krijgen op basis van de onderstaande speerpunten. Afwegingskader voor prioritering in 2024 Als leidraad voor de prioritering in 2024 gelden de volgende afwegingskaders: 1. Het voorbereidingstraject Inkoop 2025 Voor 2024 is de realisatie van de inkoopcontracten per 1/1/25 om zorgcontinuïteit te realiseren voor onze inwoners de topprioriteit. Rechtmatige en doelmatige contracten, tijdige implementatie, goede communicatie naar inwoners, aanbieders, toegang en verwijzers zijn daarbij van belang. 2.
Basis van zorgaanbod op orde houden Daar waar actuele ontwikkelingen dit vereisen, interveniëren in het reeds bestaande zorgaanbod. 3. Sturen op Kosten De tekorten in de begrotingen bij een aantal gemeenten vragen om te blijven sturen op het beheersen van de kosten. De prioriteit ligt daarom bij het vasthouden van de regionale stabiliserende lijn op de kostenontwikkeling (gecorrigeerd voor prijs en inwonergroei). Startnotitie Indien ontwikkelingen vragen om een expliciete afweging of het wenselijk is een nieuwe activiteit op te starten zal het BOSD op basis van een startnotitie deze afweging maken. De startnotitie zal sowieso worden toegepast voor de onderwerpen die we nu al voorzien en genoemd zijn in paragraaf 4.1