1.3 Bijlage - Integrale VTH-nota ODMH 2023-2026 977959

Nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

Versienummer: 7 definitief Datum: 20 oktober 2022

Productnummer Omschrijving Status Datum Opdrachtgever Opgesteld door

Nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026 Versie 7; Definitief (akkoord AB ODMH) 20 oktober 2022 Werkgroep VTH-nota

Integrale nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

1

Inhoud

Samenvatting .............................................................................................................................................. 6 1.

Inleiding / leeswijzer ............................................................................................................................ 9

2.

Evaluatie periode 2019-2022 ............................................................................................................ 13 2.1.

3.

Conclusies ................................................................................................................................ 13

VERGUNNINGVERLENING MILIEU EN BOUWEN ......................................................................... 15 3.1.

Vergunningverlening ................................................................................................................. 15

3.2.

Participatie ................................................................................................................................ 15

3.3.

Omgevingstafel/intaketafel (vooroverleg) ................................................................................. 15

3.4.

Vergunningprocedure ............................................................................................................... 16

3.4.1.

Vergunning met advies of instemming ............................................................................. 16

3.4.2.

Uitgebreide procedure ...................................................................................................... 16

3.5.

Meldingen en Informatieplichten ............................................................................................... 17

3.6.

Maatwerk .................................................................................................................................. 17

3.6.1.

Maatwerkregels in het Omgevingsplan ............................................................................ 17

3.6.2.

Maatwerkvoorschriften...................................................................................................... 18

3.7.

Gelijkwaardigheid ......................................................................................................................... 18

3.8.

Bruidsschat ............................................................................................................................... 19

4.

INHOUDELIJKE ASPECTEN VERGUNNINGVERLENING MILIEU ................................................ 20

4.1.

Inleiding ........................................................................................................................................ 20

4.2.

Van inrichting naar milieubelastende activiteit ............................................................................. 20

4.3.

Actualiseringsplicht ....................................................................................................................... 20

4.4.

Intrekken van vergunningen ......................................................................................................... 21

4.5.

Het opstellen van voorschriften .................................................................................................... 21

4.6.

Proefnemingen ............................................................................................................................. 23

5.

INHOUDELIJKE ASPECTEN VERGUNNINGVERLENING BOUW ................................................. 25 5.2.

Wet kwaliteitsborging voor het bouwen .................................................................................... 25

5.3.

Gemeentelijke monumenten ..................................................................................................... 27

5.3.1.

Relatie met de Erfgoedwet ............................................................................................... 28

5.3.2.

Monumentenstatus ........................................................................................................... 28

5.4. 6.

Intrekkingsbesluit bouwen ........................................................................................................ 28

TOEZICHT EN HANDHAVING MILIEU EN BOUWEN ..................................................................... 31 6.1.

Inleiding .................................................................................................................................... 31

6.2.

Risicoanalyse en prioritering .................................................................................................... 31

6.3.

Soorten toezicht ........................................................................................................................ 32

6.4.

Handhavend optreden .............................................................................................................. 32

Integrale nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

2

7.

8.

6.5.

Bestuursrechtelijke sanctiemiddelen ........................................................................................ 33

6.6.

Gedoogstrategie en afzien van handhavend optreden ............................................................ 34

6.7.

De overheid als overtreder ....................................................................................................... 34

6.8.

Bestuurlijke strafbeschikking .................................................................................................... 35

6.9.

Minnelijk overleg / premediation ............................................................................................... 35

6.10.

Mediation .................................................................................................................................. 35

6.11.

Klachten en calamiteiten .......................................................................................................... 36

6.11.1.

Paraatheid ............................................................................................................................ 36

6.11.2.

Calamiteiten .......................................................................................................................... 36

INHOUDELIJKE ASPECTEN TOEZICHT EN HANDHAVING MILIEU ............................................ 37 7.1.

Informatiegestuurd toezicht en handhaving ............................................................................. 37

7.2.

Toezichtsplannen...................................................................................................................... 37

7.3.

IPPC ......................................................................................................................................... 38

7.4.

Seveso-min bedrijven (voorheen Brzo-min bedrijven) ............................................................. 38

INHOUDELIJKE ASPECTEN TOEZICHT EN HANDHAVING BOUW ............................................. 39 8.1.

Uitvoering Wkb ......................................................................................................................... 39

8.2.

Toch controle op bouwtechnische aspecten: informatie ten aanzien van moment .................. 40

8.3. Toch controle op bouwtechnische aspecten: Omgevingsplan en bouwtechnische gevolgen maatwerkregels ..................................................................................................................................... 40

9.

8.4.

Illegaal bouwen onder de Wkb ................................................................................................. 40

8.5.

Controle op bouw- en sloopveiligheidsplan .............................................................................. 41

8.6.

Controle op Omgevingsplanactiviteit ........................................................................................ 41

8.7.

Gevolgklasse 2 en 3 ................................................................................................................. 42

8.8.

Overgangsrecht, vergunningverlening en bouwtoezicht .......................................................... 42

8.9.

Informeren van toelatingsorganisatie en de instrumentaanbieder ........................................... 42

8.10.

Asbest ....................................................................................................................................... 42

8.11.

Brandveiligheid ......................................................................................................................... 44

8.12.

Prioritering en (verzoeken om) handhavend optreden ............................................................. 45

8.13.

Nul-prioriteit en ‘uitgesteld handhaven’ .................................................................................... 45

INHOUDELIJKE THEMA’S ............................................................................................................... 48 9.1.

Afval en circulaire economie ..................................................................................................... 48

9.2.

Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) ........................................................................................... 48

9.3.

Scherper vergunnen op grond van het Schone Lucht Akkoord ............................................... 49

9.3.1.

SLA en de industrie .............................................................................................................. 49

9.3.2.

Emissiegrenswaarden agrarische bedrijven ......................................................................... 49

9.3.3.

Nieuwe activiteiten en bestaande activiteiten ....................................................................... 49

9.3.4.

Ruimte voor eigen verantwoordelijkheid en keuzes ............................................................. 49

9.4.

Schone luchtakkoord en houtstook .......................................................................................... 50

Integrale nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

3

9.5.

Energiebesparing bij bedrijven ................................................................................................. 50

9.5.1.

Behouden voorloperspositie ................................................................................................. 51

9.5.2.

Samenwerking ...................................................................................................................... 51

9.6.

Gezondheid .............................................................................................................................. 51

9.7.

Overige thema’s........................................................................................................................ 51

10.

Samenwerking .............................................................................................................................. 54

10.1.

Samenwerking binnen de ODMH ............................................................................................. 54

10.2.

Samenwerking met de gemeenten in Midden-Holland............................................................. 54

10.3.

Samenwerking met andere instanties ...................................................................................... 54

10.4.

Samenwerking met andere Omgevingsdiensten ...................................................................... 55

10.4.1.

Informatiegestuurde handhaving (IgH) ................................................................................. 56

10.4.2.

Ketentoezicht ........................................................................................................................ 56

10.4.3.

Ondermijning ........................................................................................................................ 57

11.

Kwaliteit ........................................................................................................................................ 58

11.1.

Kwaliteitscriteria ........................................................................................................................ 58

11.2.

Borging ..................................................................................................................................... 58

11.3.

Klanttevredenheidsonderzoek .................................................................................................. 58

11.4.

Monitoring van de acties uit deze nota ..................................................................................... 59

12

Communicatie en voorlichting ...................................................................................................... 60

12.1

Gemeenten en handhavingspartners ....................................................................................... 60

12.2

Inwoners ................................................................................................................................... 60

12.3

Bedrijven ................................................................................................................................... 60

12.4

Frontoffice ................................................................................................................................. 60

12.5

Participatie ................................................................................................................................ 60

12.6

Communicatie bij klachten ........................................................................................................ 60

12.7

Communicatie bij calamiteiten .................................................................................................. 60

12.8

Middelen ................................................................................................................................... 60

Bijlage 1 Actiepunten naar aanleiding van deze VTH-nota (2023-2026) ............................................. 64 Bijlage 2 Evaluatie actiepunten VTH-nota’s 2019-2022 ...................................................................... 65 Bijlage 3 Samenvatting bijeenkomst bedrijvenverenigingen d.d. 30 nov 2021 .................................... 69 Bijlage 4 Nalevingsstrategie.................................................................................................................. 71 Bijlage 5 Milieurisico-indeling (anno 2021) ........................................................................................... 81 Bijlage 6 Risicoanalyse en prioritering Bouw (Gemeentelijke prioriteiten) ........................................... 83 Bijlage 7 Toezicht op emissies.............................................................................................................. 88 Bijlage 8 Andere VTH-taken; per thema ............................................................................................... 91 Bijlage 9 Ontwikkelingen en projecten energiebesparing ..................................................................... 94 Bijlage 11 Indicatieve dwangsommen bouw- en woningtoezicht.......................................................... 96

Integrale nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

4

Bijlage 12 Schema opschaling-klacht-calamiteit................................................................................. 106 Bijlage 13 Advisering bij de ODMH ..................................................................................................... 107 Bijlage 14 Inventarisatie bijzondere lokale omstandigheden WKB.................................................... 110

Integrale nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

5

Samenvatting De Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) zet zich in voor een veilige, gezonde en duurzame fysieke leefomgeving. De ODMH voert taken uit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Dit gebeurt op een effectieve, efficiënte en innovatieve wijze. Voor de VTH-taken is de doelstelling dat de uitvoering altijd op adequaat niveau is, dat wil zeggen dat de inzet voor de VTHtaken zodanig efficiënt en effectief is ingericht, dat het risico op overlast, onveilige situaties of calamiteit voor de leefomgeving wordt geminimaliseerd. Deze nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026 (hierna VTH-nota) wordt vastgesteld door de zes aangesloten gemeenten. Hiermee wordt invulling gegeven aan artikel 13.5 van het Omgevingsbesluit. In de VTH-nota zijn de lokale en regionale prioriteiten (waar van toepassing), doelstellingen en werkwijzen opgenomen met betrekking tot vergunningverlening, toezicht, handhaving en samenwerking voor wat betreft de gemeentelijke bouw- en milieutaken. De VTH-nota omvat daarmee zowel het strategische beleidskader (de doelen in de vorm van gezamenlijke prioriteiten, aangevuld met de lokale prioriteiten uit de bestuursakkoorden/collegeprogramma’s) als de uitvoeringsstrategie (de werkwijze).

De nota is geldig van 2023 tot en met 2026 voor de milieubelastende activiteiten die onder de bevoegdheid van de gemeente vallen en voor de taken op het gebied van bouw- en woningtoezicht, voor zover deze aan de ODMH zijn gemandateerd. Voor de provinciale taken die de ODMH uitvoert, geldt de provinciale VTH-nota. De voorliggende nota sluit aan op die provinciale VTH-nota. Uitgangspunten van deze nota zijn: • Deze nota is gebaseerd op de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1-1-2023. Omdat de wet nieuw is zal een aantal processen gedurende de looptijd van deze nota nog verder geoptimaliseerd gaan worden. Ook de verdergaande ontwikkelingen op gebied van energiebesparing en duurzaamheid kunnen invloed gaan hebben op onze werkzaamheden. Wanneer dat nodig is worden wijzigingen voorgelegd via het besluitvormingstraject. • Voldoen aan de kwaliteitseisen ingevolge de Verordening Uitvoering en Handhaving Omgevingsrecht. • De ODMH voert de taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving onafhankelijk uit. De ODMH heeft daarvoor het mandaat.

• Naleving van wet- en regelgeving is primair de verantwoordelijkheid van bedrijven, burgers en instellingen; • Voor het toepassen van sancties wordt de bestuurlijk vastgestelde Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO) gevolgd; • De voorliggende nota is een voortzetting van het VTH-huidige beleid; • Vergunningen en maatwerk zijn actueel, van goede kwaliteit en worden op grond van een zorgvuldige en transparante afweging van belangen tijdig verleend of afgewezen; • Toezicht wordt risicogericht en informatiegestuurd uitgevoerd; Dit betekent dat toezichthouders daarheen gaan waar het risico op en de gevolgen van niet-naleving het grootst is. Daarbij wordt gebruik gemaakt van verschillende toezichts- en analyse-instrumenten, bijvoorbeeld het gevalideerde risicomodel. • Lokale prioriteiten worden meegewogen in de prioriteitsbepaling; • Handhaving geschiedt op een open, eenduidige en voortvarende wijze, waarbij het doel is om middels een afgestemde, passende interventie een blijvende gedragsverandering bij de overtreder te bewerkstelligen; De ODMH investeert continu in de kennis en kunde van de medewerkers en zoekt waar en wanneer nodig de samenwerking met lokale, regionale en landelijke partners. Integrale nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

6

• De ODMH legt alle, voor de risicoanalyse en verantwoording benodigde, data vast in het registratiesysteem; • De communicatie naar opdrachtgevers, bedrijven en inwoners is duidelijk, begrijpelijk en eenduidig. De ODMH sluit in zijn dienstverlening aan bij de maatschappelijke beweging naar een participatieve en laagdrempelige overheid; • Bij het vastleggen van gegevens en bij het delen van informatie is de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) leidend. Wat verandert er? In de periode 2023-2026 wil de ODMH een aantal zaken op gebied van VTH verbeteren/ aanpassen. In hoofdlijnen gaat het daarbij om: Toezicht en handhaving • Adequaat niveau blijft uitgangspunt; wel aandacht voor gedragsbeïnvloeding en vernieuwende vormen van toezicht; • Aansluiten bij technische innovaties op gebied van toezicht en handhaving; • Naast het bestuurlijke handhavingstraject zal vaker ook het strafrecht ingezet worden om naleving van de regels te bereiken; • Het opstellen van toezichtsplannen voor de 20 belangrijkste categorie 4 en 5 bedrijven in 2023 en 2024, later mogelijk uitbouw naar andere bedrijven; • Bij de rapportages willen we steeds vaker ook de outcome/ resultaten van onze inspanningen meenemen; • Data worden steeds belangrijker, we willen relevante VTH-data goed vastleggen zodat we steeds gerichter en dus efficiënter en effectiever kunnen werken; • Overtredingen staan soms met

elkaar in verband. Het is belangrijk om oog te houden voor de hele keten; het ketentoezicht. Belangrijke thema’s daarbij zijn milieucriminaliteit, ondermijning, IGH, administratief toezicht. We willen dit de komende jaren verder uitbouwen: • We zetten de lijst van inrichtingen om naar Milieu Belastende activiteiten. De komende jaren wordt duidelijk wat de gevolgen daarvan zijn. Vergunningverlening • Onder invloed van de wijziging onder de Omgevingswet is er voor bedrijven een Informatie- of meldingsplicht. Hierbij is afstemming nodig tussen VV en TH. Dat wordt komende periode verder uitgewerkt. • Participatie wordt een belangrijk onderdeel van het vergunningverleningstraject. In de planperiode richten we ons erop dat traject op juiste wijze te kunnen begeleiden. • Het streven is in de planperiode de, voor provinciale bedrijven in ontwikkeling zijnde, Altijd Actuele Digitale Vergunning (AADV) ook toe te passen voor gemeentelijke inrichtingen. • De leveringstermijnen (in- en extern) in verband met de vergunningverlening gaan wijzigen. Onze processen moeten daaraan worden aangepast. • We willen in de vergunningen uitgaan van strenge normering; bijvoorbeeld conform het doel uit het Schone Lucht Akkoord gericht op het behalen van gezondheidswinst. • We gaan aanvragers van een omgevingsvergunning eerder informeren over de (on-)volledigheid van een aanvraag.

Algemeen • Verdere uitbouw van het ingezette traject klantgericht werken. De schriftelijke en verbale communicatie met inwoners, bedrijven en gemeenten wordt in lijn gebracht met onze ambitie om de dienstverlening te optimaliseren; de afstand wordt, waar dat mogelijk is, verkleind. Dit sluit ook aan bij het gedachtengoed van de Omgevingswet. Een voorbeeld hiervan is het vereenvoudigen van de procedure om BWT-klachten in te sturen voor burgers en bedrijven. Integrale nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

7

• Actueel in deze periode is het verkrijgen en behouden van voldoende gekwalificeerd personeel. De ODMH acteert in de werving van nieuw personeel zowel zelfstandig als in samenwerking met andere omgevingsdiensten, Alle in deze nota voorgestelde acties voor de tijdsspanne van de nota zijn samengevat in bijlage 1 van de nota. Gevolgen • De ODMH communiceert laagdrempelig en transparant naar gemeenten, bedrijven en inwoners. • Controles vinden, in principe onaangekondigd, plaats op basis van actueel risico voor de leefomgeving. Lokale prioriteiten wegen daarbij mee. • De ODMH voert de vergunningverlening, toezicht en handhaving uit op adequaat niveau, dat wil zeggen dat de inzet voor de VTH-taken zodanig efficient en effectief is ingericht, dat het risico op overlast, onveilige situaties of calamiteit voor de leefomgeving wordt geminimaliseerd. Planning De beschreven veranderingen vinden plaats gedurende de komende 4 jaar. De acties uit deze nota worden verder uitgewerkt in een uitvoeringsplan. Waar nodig wordt geëxperimenteerd of worden pilots uitgevoerd. Jaarlijks wordt de voortgang beschreven in de 12-maandsrapportage naar de gemeenten. Als de planning in gevaar komt stuurt de ODMH die bij om de, in de nota genoemde, doelen te behalen. Financiële gevolgen De voor de uitvoering van deze nota benodigde middelen zijn gereserveerd in de Programma-begroting ODMH 2023-2026.

Integrale nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

8

1. Inleiding / leeswijzer Voor u ligt de ‘nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH’ voor de periode 2023-2026 (VTH-nota). Deze nota wordt van kracht aan het begin van een nieuw tijdperk; de pijlers van onze inzet worden anders; Wet milieubeheer wordt Omgevingswet en bij de bouw wordt, naast de Omgevingswet, ook de Wet kwaliteitsborging voor de bouw van kracht per 1 januari 2023. Daarnaast liggen er belangrijke uitdagingen ten gevolge van de landelijke evaluatie van het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving voor de leefomgeving. We gaan dus aan de slag met een nieuwe wet: de Omgevingswet. En met een nieuwe benadering: ‘ja, mits’ in plaats van ‘nee, tenzij’. Omdat de Omgevingswet voor iedereen een nieuwe wet is, moeten de gevolgen van de invoering van de Omgevingswet zich de komende jaren nog uitkristalliseren. Wel is duidelijk dat de ODMH bij vergunningverlening meer opschuift naar de voorkant van het proces. Het uitgangspunt is het bieden van ruimte aan initiatieven binnen de wettelijke context. In de uitvoering van het toezicht zijn ook veranderingen merkbaar. Het begrip “inrichting” verdwijnt voor de niet-complexe bedrijven. Het toezicht richt zich meer op activiteiten. Het toezicht wordt risicogerichter en stelt nalevingsbevordering meer centraal. Dat geldt voor zowel milieu als voor bouw.

In de uitvoering van de bouwtaken wordt ook nog het private toezicht geïntroduceerd als gevolg van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Kortom: veel ontwikkelingen waar we, samen met de gemeenten, mee aan de slag gaan. Rapport “Om de leefomgeving” In 2021 verscheen het rapport “Om de leefomgeving” van de commissie Van Aartsen over de kwaliteit van het toezicht. Een goed functionerend stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) is essentieel voor het voorkomen van schade aan het milieu. Het huidige VTH-stelsel is enkele jaren in werking en inmiddels is duidelijk wat wel en wat niet werkt. In het rapport is een aantal aanbevelingen gedaan. Drie van deze aanbevelingen werken door in de nieuwe VTH-nota: • Meer prioriteit, capaciteit en inzet voor strafrechtelijke handhaving en vervolging. • Verplichting tot informatie-uitwisseling en investeren in kennisontwikkeling en kennisdeling • Eén uitvoerings- en handhavingsbeleid en één uitvoeringsprogramma op basis van één risicoanalyse per regio. Status Uit het Omgevingsbesluit volgt dat de bestuursorganen die deelnemen in een Omgevingsdienst, binnen het algemeen bestuur gezamenlijk zorgdragen voor een uniform uitvoerings- en handhavingsbeleid. Via de voorliggende VTH-nota geven we daar gezamenlijk vorm aan.

Na behandeling van de nota in het algemeen bestuur van de ODMH stellen de deelnemende colleges de nota vast en maken deze bekend in het gemeenteblad. In de VTH-nota zijn de prioriteiten, doelstellingen en werkwijzen opgenomen met betrekking tot vergunningverlening, toezicht, handhaving en samenwerking voor wat betreft de gemeentelijke bouwen milieutaken. Met de vaststelling van deze nota behouden de deelnemende colleges hun bestuurlijke afwegingsruimte. Zo blijft er, naast de gemeenschappelijk overeengekomen prioriteiten, (jaarlijks) bijstelling mogelijk naar lokale (politieke) inzichten en voorkeuren. Jaarprogramma’s Op basis van de gezamenlijke prioriteiten en doelstellingen én de lokale prioriteiten wordt jaarlijks met elke deelnemer afzonderlijk een uitvoeringsprogramma samengesteld (artikel 13.8 Omgevingsbesluit). In dit uitvoeringsprogramma (jaarprogramma) worden de toezichtprioriteiten concreter uitgewerkt. Dit gebeurt enerzijds aan de hand van de prioriteiten en van de lijnen die in deze nota zijn geformuleerd en

Integrale nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

9

anderzijds aan de hand van lokale, regionale, provinciale, landelijke en bestuurlijke thema’s. De uitvoeringsprogramma’s (jaarprogramma’s) spelen daarmee een grote rol in de beleidscyclus. Jaarrapportages Na afloop van het jaar wordt in jaarrapportages verantwoord of de doelstellingen zijn gehaald en of de gestelde doelen eventueel aanpassing of aanscherping behoeven (artikel 13.11 Omgevingsbesluit). Meerdere keren per jaar wordt de voortgang gemonitord en wordt gerapporteerd aan de deelnemers Ook wordt de voortgang regelmatig met de deelnemers besproken. In de rapportages wordt onder andere vermeld of de afgesproken taken zijn uitgevoerd (cijfermatig). Daarnaast wordt toelichtingen over thema’s en gestelde doelen opgenomen. Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht Naast de VTH-nota stellen de gemeenten (raden) een Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht vast. Deze verordening stelt eisen aan de kwaliteit waaraan de uitvoering van de taken op het gebied van het omgevingsrecht moet voldoen. Die eisen betreffen onder meer ervaring en opleidingsniveau van het personeel. De ODMH zorgt er voor dat aan die kwaliteitseisen wordt voldaan voor de taken die bij de ODMH zijn ondergebracht. Daarover wordt ook in de hierboven genoemde jaarrapportages verslag gedaan.

Uitvoeringsorganisatie (formatie) Voor het uitvoeren van de werkzaamheden heeft de ODMH een formatie van circa 200 fte. De formatie bestaat voor een groot deel uit toezichthouders, handhavers en vergunningverleners. Zij houden zich bezig met de VTH-taken waar deze nota over gaat. De ODMH heeft daarnaast milieu- en bouwjuristen in dienst. Zij toetsen de kwaliteit van de brieven en besluiten van de toezichthouders en vergunningverleners of stellen die zonodig op. De juristen adviseren hen over ontwikkelingen in wetgeving en jurisprudentie en behandelen bezwaar- en beroepzaken over VTH-aangelegenheden. Daarnaast bestaat de formatie uit specialistische adviseurs. Zij adviseren de toezichthouders en vergunningverleners en gemeenten over de aspecten bodem, archeologie, geluid, lucht, externe veiligheid, ruimtelijke ordening en duurzaamheid. De details over de formatie zijn vastgelegd in de financiële stukken van de ODMH. De ODMH zorgt ervoor dat de functies vergunningverlener en toezichthouder zijn gescheiden. Dit is verplicht op grond van artikel 13.9 van het Omgevingsbesluit. Dit betekent dat een vergunningverlener niet tevens ten aanzien van dezelfde activiteit als waarvoor hij een vergunning heeft opgesteld, toezicht houdt. En ook andersom: een toezichthouder is niet betrokken bij het schrijven van een vergunning voor een activiteit waarop hij toezicht houdt.

De ODMH zorgt er tevens voor dat de medewerkers voldoende worden opgeleid en ervaring opdoen door samenwerking en uitwisseling van kennis, om zo te kunnen voldoen aan de kwaliteitseisen die in de gemeentelijke verordeningen vastgelegd. Bij de werving en selectie van nieuwe medewerkers wordt steeds meer samengewerkt met andere omgevingsdiensten, zowel in Zuid-Holland als landelijk. Borging benodigde financiële middelen Voor het uitvoeren van de werkzaamheden door de ODMH en het inzetten van voldoende gekwalificeerde medewerkers zijn uiteraard financiële middelen nodig van de deelnemers. De omvang van de benodigde financiële middelen wordt jaarlijks per deelnemer afgesproken. De gezamenlijke doelen uit de nota VTH, landelijke en lokale ontwikkelingen en de Verordening uitvoering en handhaving Integrale nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

10

omgevingsrecht vormen daarvoor de basis. De benodigde formatie wordt afgestemd op de uit te voeren taken. De borging daarvoor wordt opgenomen in de begroting (artikel 13.10 Omgevingsbesluit). Geldigheid De nota is geldig van 2023 tot en met 2026 voor de milieubelastende activiteiten die onder de bevoegdheid van de gemeente vallen en voor de taken op het gebied van bouw- en woningtoezicht, voor zover deze aan de ODMH zijn gemandateerd. Voor de provinciale taken die de ODMH uitvoert, geldt de provinciale VTH-nota. De voorliggende nota sluit aan op die provinciale VTH-nota. De regio kent 2 zogenaamde Brzo- (Besluit risico zware ongevallen)/ RIE4-bedrijven. Voor deze bedrijven zijn Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland het bevoegd gezag voor de omgevingsvergunning (milieu én bouw). Deze taak is ondergebracht bij de DCMR. De ODMH is als adviseur met betrekking tot de BRIKS-taken (bouw, reclame, inritten, kappen en slopen) wel betrokken bij deze bedrijven. Voor de, onafhankelijke, uitvoering van de taken verlenen de colleges mandaat aan de ODMH. Totstandkoming nota (proces) Deze nota is tot stand gekomen in samenwerking met de aangesloten gemeenten en het bedrijfsleven. Deze laatste groep is gehoord tijdens een bijeenkomst voor bedrijvenverenigingen op 30 november 2021. Het verslag van deze bijeenkomst is te vinden in bijlage 3.

Uit dit overleg zijn de volgende punten verwerkt in deze nota: • Betere en snellere communicatie over volledigheid van een vergunningaanvraag,; • Duidelijkheid over adviesrol ODMH bij vergunningverlening, toezicht en handhaving; • Onderzoeken mogelijkheden van een loket voor particulieren en bedrijven met vragen over VTHproces; • Sneller een vergunning verlenen: dit is in belang van de ondernemer. Het concept van deze nota is voor commentaar toegestuurd aan diverse ketenpartners binnen de veiligheidsregio Hollands-Midden, zoals de politie, de GHOR, de hoogheemraadschappen en de brandweer voor commentaar. Maar ook aan een aantal bedrijven(-verenigingen). Hun opmerkingen zijn verwerkt in de nota. Doelstelling (strategisch beleidskader) De ODMH wil de taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving op een effectieve, efficiënte en innovatieve wijze uitvoeren met als resultaat een betere (beleving van de) kwaliteit van de fysieke leefomgeving. De uitvoering van de VTH-taken is altijd op adequaat niveau. Deze VTH nota geeft weer hoe wij praktisch uitvoering geven aan onze visie: bijdragen aan een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving en heeft als hoofddoelen: 1. het bevorderen van de naleving van de geldende regels over de leefomgeving in het algemeen (het omgevingsrecht) en 2.

het bereiken van effect ten aanzien van de door onze opdrachtgevers gestelde speerpunten of doelen. Naast het op de juiste wijze omgaan met alle uitdagingen en veranderingen die op ons afkomen door de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging en de Omgevingswet wil de ODMH in de komende periode een systematiek ontwikkelen om nog meer risicogericht te gaan werken. Dat wil zeggen dat de analyse van in- en extern verkregen informatie meer bepalend wordt voor de planning van de uit te voeren controles en af te geven vergunningen. Dit geldt voor vergunningen en meldingen voor milieubelastende activiteiten en voor bouwactiviteiten waarbij het toezicht op de technische bouwaspecten wordt uitgevoerd door een externe kwaliteitsborger. Integrale nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

11

Daarnaast wil de ODMH de communicatie met gemeenten, bedrijven en inwoners intensiveren. Hoe deze doelen bereikt kunnen worden, wordt uitgewerkt in deze nota. Jaarlijks wordt in de 12-maandsrapportages naar de opdrachtgevers gerapporteerd wat al bereikt is wat betreft de in deze nota opgenomen acties en of de doelstellingen nog haalbaar zijn. De ODMH monitort de voortgang door regelmatig de stand van zaken van de uit te voeren acties te bespreken. Gebiedsbeschrijving Het werkgebied van de ODMH omvat de gemeenten van de regio Midden-Holland, aangevuld met Alphen aan den Rijn. Daarnaast worden ook taken uitgevoerd voor de PZH in het hele provincie Zuid-Holland. In het gebied wonen ongeveer 350.000 inwoners en zijn ongeveer 12.000 bedrijven gevestigd. Het werkgebied wordt gekenmerkt door een combinatie van industriële en agrarische bedrijvigheid en wonen en recreatie. Dit wordt mede veroorzaakt doordat het gebied wordt doorkruist door enkele drukke spoor- en snelwegen. In het hart van de regio ligt het knooppunt Gouwe dat de autosnelwegen A12 en A20 met elkaar verbindt. Ongeveer op dezelfde wijze vormt de regio ook een spoorwegknooppunt. In Gouda komen de railverbindingen naar Den Haag, Rotterdam, Utrecht en Leiden bijeen. Wat betreft het vervoer over het water wordt de zuidgrens van de regio gevormd door de rivier de Lek.

De Hollandse IJssel is de waterweg die Gouda met Rotterdam verbindt. Elk dorp of stad heeft zijn eigen kenmerken en problematieken die mede bepalend zijn voor de gewenste inzet vanuit de ODMH op gebied van VTH. Dit wordt nader uitgewerkt in de jaarprogramma’s. Zo heeft Gouda veel monumenten en een levendige horeca, Alphen aan den Rijn veel industrie en transportbedrijven en wordt de Krimpenerwaard vooral gekenmerkt door agrarische bedrijvigheid. In Zuidplas is er veel glastuinbouw, in Waddinxveen zijn veel logistieke bedrijven, terwijl er in Bodegraven-Reeuwijk veel agrarische bedrijven en een flink industrieterrein zijn en een groot recreatiegebied, namelijk de Reeuwijkse Plassen. Leeswijzer Na de inleiding in hoofdstuk 1 komen per hoofdstuk de volgende onderwerpen aan de orde: • •

• • • • •

hoofdstuk 2; terugblik op de periode 2019-2022 met de daaruit getrokken lessen voor de komende periode. hoofdstukken 3 tot en met 5; Beschrijving van de vergunningverlening. Daarbij wordt eerst beschreven waar er overeenkomsten zijn in de aanpak en vervolgens wordt beschreven waar milieu en waar bouw een andere lijn volgt. Hoofdstukken 6 tot en met 9; Toezicht en handhaving. hoofdstuk 10; bespreking van de overige inhoudelijke thema’s. hoofdstuk 11; gaat over de samenwerking binnen en buiten de ODMH hoofdstuk 12; beschrijft de borging van de kwaliteit hoofdstuk 13; bespreekt de inzet van communicatie en voorlichting.

Integrale nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

12

2. Evaluatie periode 2019-2022 In dit hoofdstuk blikken we terug op de periode 2019-2022. In deze periode waren er nog VTH-nota’s voor zowel de gemeentelijke milieu-, als voor BWT-taken. De verschillende nota’s zijn apart geëvalueerd. Het gaat er daarbij om wat is bereikt als het gaat om de actiepunten in de vorige VTH-nota’s en wat daarvan geleerd kan worden voor de komende periode. Omwille van de leesbaarheid zijn de volledige evaluaties opgenomen in bijlage 2.

2.1. Conclusies De VTH-nota is wettelijk verplicht en een vast onderdeel van de beleidscyclus en heeft zijn nut in de praktijk ruimschoots bewezen. Niet alleen is geregeld dat gelijke zaken op gelijke manier worden behandeld, ook zijn emissies naar de bodem en lucht voorkomen of verminderd door gericht toezicht op deze aspecten bij de relevante branches. Ook in de bouw worden zo gevaarlijke situaties voorkomen. Wat betreft de voorgenomen acties uit de diverse nota’s 2019-2022 kan worden gesteld dat deze zijn opgepakt en dat bij de meeste actiepunten de doelstelling is gehaald (zie bijlage 2). De onderdelen die terugkomen in deze nieuwe nota: • Klantgericht werken; altijd een punt van aandacht • Datagedreven werken; wordt steeds belangrijker, dus weer opgenomen • Mediation/ bemiddeling; niet helemaal afgerond in de vorige periode • Samenwerking handhavingspartners; willen we extra aandacht aan besteden de komende periode • LHSO (nog niet afgerond ivm de overgang naar een nieuw registratiesysteem; RX-mission) • Arbeidsmarkt; vraagt extra aandacht de komende tijd. • Asbest: blijft altijd een punt van aandacht en de uitvoerende taak wordt onder de Omgevingswet uitgebreid • Onderzoeken welke rol BWT kan vervullen op gebied van duurzaamheid,

Integrale nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

13

Deel I Vergunningen Dit deel van de nota gaat over vergunningverlening. De Omgevingswet brengt bepaalde wijzigingen met zich mee. Door deze wijzigingen worden het milieurecht en het bouwrecht meer op dezelfde wijze ingericht, wat bijdraagt aan een gelijke werkwijze. Maar inhoudelijke verschillen blijven er ook. Hoofdstuk 3 gaat in op de aspecten die bij vergunningen voor zowel de milieutaken als de bouwtaken gelden. In de hoofstukken 4 en 5 komen de verschillen en meer inhoudelijke onderdelen aan de orde. De wijzigingen die de Omgevingswet meebrengt op het gebied van vergunningverlening zijn: • de introductie van participatie en de Omgevingstafel; • de knip in de vergunningprocedure voor bouwzaken; • de reguliere procedure wordt uitgangspunt; • de vergunning van rechtswege vervalt;. • soms is instemming nodig van een ander bestuursorgaan voordat een vergunning kan worden verleend (de vergunning met instemming). Dit komt in plaats van de verklaring van geen bedenkingen; • de introductie van de binnenplanse en buitenplanse omgevingsplanactiviteit; • de introductie van de milieubelastende activiteit. Dit vervangt het inrichtingenbegrip. • naast de meldingsplicht komt een informatieplicht voor zowel milieubelastende als voor bouwactiviteiten; • de introductie van maatregels en maatwerkvoorschriften in het bouwrecht. Deze onderwerpen worden in dit deel van de nota behandeld.

Ook wordt in dit deel ingegaan op de zogenoemde “bruidsschat” en welke gevolgen die bruidsschat heeft voor de milieu- en bouwtaken. Op pagina 29 vindt u een samenvatting van de hoofdstukken 3, 4 en 5, geformuleerd in uitgangspunten. Dit is geen limitatieve opsomming.

Integrale nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

14

3. VERGUNNINGVERLENING MILIEU EN BOUWEN 3.1.

Vergunningverlening

De ruimte in het Groene Hart is beperkt en kent vele gebruikers. Het verlenen van vergunningen biedt ruimte aan ontwikkelingen. Inwoners hebben behoefte aan een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving om te wonen, te werken en te recreëren. Het zijn ook de inwoners die steeds kritischer worden in het volgen van bestaande en nieuwe bedrijfsactiviteiten, en bij (nieuw)bouwactiviteiten in de directe omgeving. Wanneer de ODMH in een vroeg stadium bij nieuwe initiatieven wordt betrokken, kan in de ontwikkelfase al duidelijk worden wat de mogelijkheden en knelpunten zijn, en welke voorwaarden er gelden voor de ontwikkelingen. Onder de Omgevingswet is het uitgangspunt om ontwikkelingen mogelijk te maken, waarbij het soms nodig kan zijn om initiatieven aan te passen zodat vergunningverlening mogelijk is binnen de wetgeving en beleidskaders. Het initiatief om de ODMH in de voorfase te betrekken bij ontwikkelingen ligt bij de aanvrager of (project)ontwikkelaar. Het initiatief om andere betrokken partijen (gemeente, waterschappen, GGD en veiligheidregio) te informeren ligt bij de ODMH. Het verzorgen van participatie met de omgeving is aan de initiatiefnemer. De ODMH zal zorgen voor de juiste inbreng indien de aanvrager een participatietraject opstart. Dit kan bijvoorbeeld door deelname aan een Omgevingstafel.

3.2. Participatie In de Omgevingswet staat dat een aanvrager van een omgevingsvergunning aan moet geven of er sprake is geweest van participatie. Dat wil zeggen dat de omgeving betrokken is geweest bij de planvorming van het project. De ODMH zal aanvragers stimuleren om de omgeving te betrekken. Die omgeving kan bestaan uit omwonenden, maar ook andere burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen. Door omwonenden en anderen vroegtijdig te informeren en betrekken bij initiatieven, zijn bezwaarprocedures wellicht te voorkomen. Participatie is voor aanvragers niet altijd verplicht. De gemeenteraad kan in het Omgevingsplan vastleggen in welke gevallen participatie wel verplicht is. Dit kan bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten. De ODMH zal aanvragen die worden ingediend zonder dat sprake is geweest van participatie dus niet zomaar buiten behandeling kunnen stellen of de gevraagde vergunning weigeren. Wanneer een gemeente een participatiekader of -leidraad heeft vastgesteld, dan sluiten wij daarbij aan.

3.3. Omgevingstafel/intaketafel (vooroverleg) Bij vergunningaanvragen waar meerdere overheden regels voor stellen, wordt er één bevoegd gezag aangewezen als coördinator van het afhandelingsproces. Meestal is dat het college van burgemeester en wethouders. De vergunningenprocedure is voor veel activiteiten korter dan onder de Wabo. Het uitgangspunt is dat de reguliere procedure wordt gevolgd. Om de vergunningverlening voorspoedig te laten verlopen is het afstemmen vooraf en het hebben van vooroverleg belangrijk. Voor initiatiefnemers is het belangrijk om op snelle maar zorgvuldige wijze duidelijkheid te hebben over de haalbaarheid van een voorgenomen activiteit. Hiervoor worden zogeheten omgevingstafels en intaketafels georganiseerd. De ODMH neemt daar aan deel, samen met de initiatiefnemer en andere betrokken of belanghebbende partijen. Eventuele afspraken die in deze overlegvormen worden gemaakt worden, kunnen daarna in de vergunning worden verwerkt.

Integrale nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

15

3.4. Vergunningprocedure Het proces van vergunningverlening verloopt volgens de wettelijke bepalingen zoals vastgelegd in de Algemene wet bestuursrecht en de Omgevingswet. De reguliere procedure is het uitgangspunt in de Omgevingswet. Dit geldt ook voor situaties waarbij de gemeenteraad adviesrecht heeft voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. De beslistermijn voor de reguliere procedure is 8 weken, of 12 weken indien instemming van een ander extern bestuursorgaan vereist is. Daarnaast kan de beslistermijn met zes weken worden verlengd. Dit doen we alleen indien dat vanwege de complexiteit of omvang nodig is. Daarna is er nog bezwaar en beroep mogelijk. De vergunning van rechtswege komt te vervallen. Indien er na 8 weken nog geen besluit is genomen, is geen sprake meer van een vergunning van rechtswege. Bij het opstellen van de vergunning hanteren wij voor zowel bouwen als milieu de volgende uitgangspunten: • de aanvrager krijgt zo snel mogelijk duidelijkheid over de volledigheid van de aanvraag • (wettelijke) adviseurs worden proactief betrokken bij aanvragen voor vergunningen; • vergunningen moeten voldoen aan de eisen van de wet- en regelgeving; • vergunningvoorschriften zijn helder, transparant en handhaafbaar.

3.4.1. Vergunning met advies of instemming De Omgevingswet schrijft voor dat het bevoegd gezag in bepaalde gevallen advies moet vragen voor het een vergunning of een maatwerkvoorschrift verleent. Soms is er ook instemming van dat adviesorgaan nodig voor het nemen van een besluit. De wet beschrijft ook de procedures en termijnen. Wanneer voor een besluit instemming nodig is van een ander bestuursorgaan wordt dat andere bestuursorgaan eerst om advies gevraagd. Dit advies wordt verwerkt in een conceptbesluit. Het andere bestuursorgaan geeft vervolgens aan of er wordt ingestemd met het conceptbesluit. Omdat er meer tijd nodig is voor het opvragen en verwerken van het advies, en het vervolgens voor instemming voorleggen van het besluit, geldt voor deze procedures een langere termijn, namelijk 12 weken. De beslistermijn kan daarnaast nog eenmalig worden verlengd met zes weken tot in totaal 18 weken. De langere beslistermijn geldt alleen wanneer instemming vereist is, niet wanneer een andere mag adviseren. De regels over advies en instemming gelden ook bij het wijzigen of intrekken van vergunningen. De verklaring van geen bedenkingen (vvgb), zoals we onder de Wabo kenden, bestaat onder de Omgevingswet niet meer.

3.4.2. Uitgebreide procedure In een beperkt aantal situaties wordt een aanvraag afgehandeld via de uitgebreide procedure. Dit kan het geval zijn bij een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (artikel 16.65, lid 4, Omgevingswet). Ook bij een milieubelastende activiteit die bestaat uit een IPPC-installatie of een Seveso-inrichting), een milieubelastende activiteit die bestaat uit een installatie voor het vergassen en vloeibaar maken van een brandstof of een winningsafvalvoorziening en Natura 2000-activiteiten kan de uitgebreide procedure van toepassing zijn (16.65, lid 1a Omgevingswet, 10.24 Omgevingsbesluit). De uitgebreide procedure wordt ook toegepast als de aanvrager heeft verzocht om of ingestemd met het toepassen van de uitgebreide procedure (artikel 16.65, lid 1, onder a, Omgevingswet). Het bevoegd gezag heeft dan zes maanden de tijd om een besluit te nemen. Eerst stelt het bevoegd gezag een ontwerpbesluit op. Hierop kunnen omwonenden of andere belanghebbenden zienswijzen inbrengen. Nadat het besluit is genomen, is beroep bij de rechtbank mogelijk. Bij een uitgebreide procedure worden indieners van zienswijze waar nodig benaderd om duidelijkheid te krijgen over de aard van de zienswijze. Integrale nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

16

3.5. Meldingen en Informatieplichten Niet alle bouw-, sloop- of milieubelastende activiteiten zijn vergunningplichtig. Voor een groot aantal activiteiten gelden algemene regels en kan volstaan worden met een melding, of is zelfs het aanleveren van gegevens via de Informatieplicht voldoende. De gegevens die aangeleverd moeten worden bij een melding of bij een informatieplicht zijn vaak hetzelfde. Het gaat dan om de aanduiding van de activiteit, de naam en het adres van degene die de activiteit verricht, het adres waarop de activiteit wordt uitgevoerd en de start- en einddatum. Ook wordt bij beide procedures een termijn van vier weken vóór de start van de activiteit gehanteerd voor het indienen van de gegevens. Maar er is een belangrijk verschil tussen de melding en de informatieplicht. Bij de meldingsplicht is het verboden om de activiteit of bepaalde onderdelen daarvan te starten zonder de melding te doen. De reden daarvoor is dat het bevoegd gezag ruim op tijd voor de start op de hoogte is van de gemelde activiteit en bijvoorbeeld maatwerkvoorschriften op kan stellen of toezichtacties kan plannen. Bij een informatieplicht geldt dit niet. In het bouwrecht wordt een nieuwe meldingsplicht geïntroduceerd. Door de ‘Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb)’ verschuift het bouwtoezicht in belangrijke mate naar gecertificeerde private partijen.

Om ervoor te zorgen dat het bevoegd gezag zijn controlerende taak kan blijven vervullen, is een meldingsplicht geïntroduceerd. In het kader van die melding overleggen de private partijen de vereiste documenten aan het bevoegd gezag. Ook voor enkele bodemactiviteiten is de meldingsplicht nieuw. Het gaat dan bijvoorbeeld om saneringen van bodemverontreiniging. Daarvoor moet onder de Omgevingswet een melding bij burgemeester en wethouders worden ingediend, in plaats van het aanvragen van een beschikking Wet bodembescherming bij Gedeputeerde Staten zoals voorheen.

3.6. Maatwerk 3.6.1. Maatwerkregels in het Omgevingsplan In het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) zijn onderwerpen opgenomen waarvoor maatwerkregels opgesteld kunnen worden. Maatwerkregels van de gemeente worden opgenomen in het Omgevingsplan en gelden voor een gebied of voor een categorie van gevallen. Maatwerkregels moeten voldoen aan de uitgangspunten van de Omgevingswet. Zo is het aanscherpen van de eisen voor de energieprestatie voor gebouwen wel toegestaan, maar het wijzigen van meet- of rekenmethoden voor het bepalen van de energieprestatie niet. Gemeenten kunnen met een maatwerkregel een vergunningplicht opnemen in het Omgevingsplan, bijvoorbeeld voor een milieubelastende activiteit die niet is geregeld in het Bal. Ook ten aanzien van welstand (regels over ruimtelijke kwaliteit) kunnen regels worden opgenomen in het Omgevingsplan. De gemeente kan kiezen voor een generieke open norm, zoals de regel dat een bouwwerk moet voldoen aan redelijke eisen van welstand. In beleidsregels legt elke gemeente vervolgens vast hoe in die specifieke gemeente wordt beoordeeld of het uiterlijk van een bouwwerk in strijd is met redelijke eisen van welstand. In dat geval moet een vergunning omgevingsplanactiviteit (OPA) worden aangevraagd. Op maatwerkregels kan worden gehandhaafd.

Integrale nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

17

3.6.2. Maatwerkvoorschriften Voor individuele gevallen kan het bevoegd gezag maatwerkvoorschriften vaststellen. Het gaat dan om uitzonderlijke situaties waarin de algemene regels in het Bal of het Bbl niet redelijk gevonden worden, niet praktisch uitvoerbaar zijn, of aangescherpt moeten worden. Denk hierbij aan een bedrijf dat koelwater wil lozen terwijl er geen aansluiting op het vuilwaterriool voorhanden is, of aan een horecabedrijf dat niet of nauwelijks vethoudend afvalwater loost maar toch een vetafscheider zou moeten hebben. Of een maatwerkvoorschrift over een brandweeringang of energiebesparende maatregelen. Maatwerkvoorschriften worden vastgesteld via een apart maatwerkbesluit. Het is een beschikking waartegen bezwaar kan worden gemaakt. Een maatwerkbesluit kan ambtshalve, maar ook op verzoek worden vastgesteld. Bij het opstellen van maatwerkvoorschriften worden in ieder geval de algemene uitgangspunten van de Omgevingswet, zoals het waarborgen van de veiligheid en het beschermen van de gezondheid, in acht genomen. Er zal bijvoorbeeld voldaan moeten worden aan de Beste Beschikbare Technieken (BBT). Ook zijn de beoordelingsregels en bepalingen over vergunningvoorschriften uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en het Omgevingsbesluit van toepassing. De mogelijkheden tot maatwerk in het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (Bbl) zijn duidelijk afgebakend.

Een deel van de maatwerkmogelijkheden bestaat ook in de huidige bouwregelgeving.

3.7. Gelijkwaardigheid Als er in de algemene regels maatregelen worden voorgeschreven, kan daar bijna altijd een ‘gelijkwaardige maatregel' voor in de plaats getroffen worden. Het kan dan gaan om een echte maatregel of voorziening, maar ook om een andere werkwijze. Het komt voor bij milieubelastende activiteiten, maar voornamelijk bij bouwprojecten. Bij bouwprojecten kan het gaan om bouwtechnische, organisatorische of gebruikstechnische oplossingen. De gelijkwaardige maatregel moet wel minimaal hetzelfde resultaat bereiken als de voorgeschreven maatregel. Het bevoegd gezag mag bij zijn afweging ook rekening houden met de betrouwbaarheid van een maatregel. En de gelijkwaardige maatregel mag niet in strijd zijn met andere wet- en regelgeving en ook geen verslechtering op andere milieugebieden tot gevolg hebben . Als iemand een gelijkwaardige maatregel wil toepassen, wordt er voorafgaand aan de activiteit toestemming gevraagd aan het bevoegd gezag. De bewijslast van het aantonen van de gelijkwaardigheid ligt bij degene die de activiteit verricht. Het bevoegd gezag neemt dan een besluit waartegen bezwaar en beroep open staan. Soms is een gelijkwaardige maatregel toegestaan zonder voorafgaande toestemming. Dat staat dan bijvoorbeeld in hoofdstuk 4 van het Bal bij die algemene regel vermeld. Er geldt dan vaak wel een meldingsplicht.

Gelijkwaardige maatregelen zijn nooit toegestaan als het om asbest gaat.

Integrale nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

18

3.8. Bruidsschat Het uitgangspunt onder de Omgevingswet is dat onderwerpen zoveel mogelijk decentraal worden geregeld. Daarom zal een aantal landelijke regels komen te vervallen als de Omgevingswet in werking treedt. Niet alle gemeenten zullen op tijd alle lokale onderwerpen in het Omgevingsplan verwerkt hebben. Om die reden heeft het Rijk de Bruidsschat opgesteld. De Bruidsschat bevat rijksregels die komen te vervallen maar die tijdelijk van rechtswege blijven bestaan, als onderdeel van het Omgevingsplan-van-rechtswege (bestemmingsplan + bruidsschatregels) om een juridisch vacuüm te voorkomen. Gemeenten moeten vervolgens zelf een besluit nemen over het wel of niet behouden of aanpassen van de regels bij het opstellen van het nieuwe Omgevingsplan . Tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet vielen alle bedrijven geheel of gedeeltelijk onder de algemene regels van het Activiteitenbesluit milieubeheer. Een deel van deze regels wordt met de komst van de Omgevingswet lokaal ingevuld, door ze op te nemen in de Omgevingsplannen. Een deel van de algemene regels komt niet dus terug in de Omgevingswet, maar kan opgenomen worden in de Omgevingsplannen. Hetzelfde geldt voor regels uit het Bouwbesluit 2012 en het Besluit omgevingsrecht. Ook uit die besluiten zullen bepaalde regels, onder andere over vergunningvrij bouwen naar de bruidsschat worden verplaatst.

Op termijn zal blijken of gemeente deze regels, al dan niet aangepast overnemen in het Omgevingsplan. Ook regels die betrekking hebben op (de vergunningplicht voor) reclame-uitingen, het kappen van bomen, de aanleg van uitwegen en de instandhouding van gemeentelijke monumenten staan in de Bruidsschat en zullen in het Omgevingsplan moeten worden opgenomen als de gemeente daarvoor iets wil regelen. Om te voorkomen dat bij de verschillende opdrachtgevers verschillende normen gelden, streven we naar zoveel mogelijk gelijke bepalingen in de diverse omgevingsplannen. Nu zijn er in het verleden maatwerkvoorschriften voor geluid of bodem vastgesteld, meestal nadat een bedrijf een melding op grond van het Activiteitenbesluit milieubeheer had gedaan. Deze maatwerkvoorschriften wijken af van de geluidnormen in het Activiteitenbesluit en dus ook van de geluidregels in de Bruidsschat. Op grond van het overgangsrecht (in de overgangsperiode dus) gaan maatwerkvoorschriften vóór de regels in de Bruidsschat. De bedrijven kunnen dus hun aangepaste geluidnormen houden totdat gemeenten nieuwe eisen stellen in het Omgevingsplan.

Integrale nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026

19

4. INHOUDELIJKE ASPECTEN VERGUNNINGVERLENING MILIEU 4.1. Inleiding Hoofdstuk 4 behandelt de inhoudelijke aspecten en onderwerpen ten aanzien van vergunningen voor milieubelastende activiteiten, zoals het actualiseren en intrekken van milieuvergunningen. Een actueel vergunningenbestand is van groot belang. Dit draagt immers bij aan het waarborgen van een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving. Eerst wordt nog ingegaan op het verschil tussen het begrip inrichting en het nieuwe begrip milieubelastende activiteit.

4.2. Van inrichting naar milieubelastende activiteit In de Omgevingswet wordt voor niet-complexe activiteiten niet langer het begrip inrichting als aangrijpingspunt gehanteerd voor de regulering, maar het begrip milieubelastende activiteit (mba). Dat kan tot gevolg hebben dat activiteiten die nu in elkaars nabijheid worden verricht en in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en Wet milieubeheer (Wm) als één geheel (één inrichting) gezien worden, onder de Ow niet meer als één geheel wordt beschouwd. En waar nu alle activiteiten binnen een inrichting onder de vergunningplicht voor het bedrijf vallen (al wordt voor de eisen en voorschriften in een aantal gevallen verwezen naar het Activiteitenbesluit milieubeheer), geldt dat straks niet meer voor de activiteiten die niet tot een vergunningplichtige mba behoren. Voor deze mba’s zijn eigen (apart) meldingen of informatieplichten van toepassing. Ook kan het zijn dat activiteiten die nu niet onder inrichtingenbegrip vallen, onder de Omgevingswet wel een milieubelastende activiteit zijn. Dat geldt vooral voor activiteiten die we nu als hobbymatig beschouwen. Het onderscheid bedrijfsmatig of hobbymatig wordt onder Omgevingswet niet meer gemaakt.

Om de verschillende mba’s binnen een bedrijf toch in onderlinge samenhang te kunnen bekijken kent het zaaksysteem van de Omgevingsdienst, net als het DSO, een omgevingsdossier. Daarin worden alle relevante gegevens van een bedrijf worden opgeslagen. Dit omgevingsdossier is vergelijkbaar met het locatiedossier zoals dat nu al bij de Omgevingsdienst in gebruik is.

4.3. Actualiseringsplicht In de Omgevingswet is een zogeheten actualiseringsplicht opgenomen. Dat wil zeggen dat het bevoegd gezag regelmatig controleert of de milieuvoorschriften van de vergunning nog toereikend zijn, gezien de ontwikkelingen op milieugebied. Een actueel vergunningenbestand draagt namelijk bij aan veilige, gezonde en duurzame leefomgeving en verbetert het naleefgedrag. Een actuele vergunning is ook beter toetsbaar en handhaafbaar. Als vergunningen niet actueel blijken te zijn, wijzigt het bevoegd gezag de voorschriften. Ten aanzien van de frequentie en de prioriteiten voor het actualiseren van het milieudeel in de omgevingsvergunning hanteren wij de volgende spelregels: De vergunningen worden op actualiteit getoetst indien: • Deze verplichting is opgenomen in wet- en regelgeving, bijvoorbeeld de verplichting die voortvloeit uit (de wijziging van) het Landelijk afvalbeheersplan (LAP3); • Er nieuwe BBT-conclusies zijn vast gesteld voor een bepaalde branche (die moeten binnen vier jaar zijn geïmplementeerd in de vergunning, met name van belang voor IPPC-installaties). • De Beste Beschikbare Technieken (BBT) zoals opgenomen in de Omgevingswet wijzigen (met name van belang voor IPPC-installaties); • Er nieuwe Nederlandse BBT-documenten worden vastgesteld; Integrale nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ODMH 2023-2026