1.2 Bijlage 1 - Voortgangsrapportage Proeftuin Krimpenerwaard.pdf

•

Via de procesrapportages (de vierde in afronding) Via presentaties, deelname en reflectie in verschillende onderdelen van de Proeftuin (oa. kernteam Proeftuin, stuurgroep, expertgroep, Mijn Koers, gesprekken met ASK, bijeenkomsten met projectleiders & adviseurs) Via 1 op 1 contacten met uiteenlopende betrokkenen uit de Proeftuin

Communicatie • De procesrapportages • Presentaties & reflectie obv de bevindingen vanuit de monitoring • Daarnaast is/ wordt met de communicatiedeskundige en de trekker van het terugkerend overleg tussen onderzoekers & adviseurs van de Proeftuin actief meegedacht over mn. de interne (informele) communicatie en afstemming binnen de Proeftuin.

20. Adaptieve denktank en beeldbank Activiteiten • In de eerste helft van 2020 zijn twee bijeenkomsten geweest rond actuele cases in de Krimpenerwaard. We hebben op 30 januari een bijeenkomst gehad over maisteelt in de veenweiden. LBI heeft een achtergrondnotitie over de rol van maisteelt in adaptieve landbouw geschreven en we hebben de cases met een groep van ongeveer 15 ambtenaren van verschillende beleidsterreinen bekeken. Naar aanleiding van vragen heeft PPPAgroadvies een ‘Analyse snijmais Krimpenerwaard’ gemaakt. • We hebben het plan opgevat om de laatste twee bijeenkomsten op locatie te doen. Eén bij een boer in de Krimpenerwaard om van gedachten te wisselen over hoe boeren en gemeente kunnen samenwerken aan ontwikkelen adaptieve landbouw. Verdiep je in de ander. En we willen naar het VIC om meer te leren over maatregelen afremmen bodemdaling en welk beleid helpt en welk beleid niet helpt. • Vanwege de coronasituatie zijn de twee bijeenkomsten, die na de zomer zouden plaatsvinden, niet doorgegaan.

25

Resultaten • Presentaties en verslagen 2 bijeenkomsten. • Notitie ‘Mais in de adaptieve landbouw’ van het LBI. • Analyse ‘belang snijmais Krimpenerwaard’ van PPP-Agro advies. • Eerste aanzet van zaken waarop je met beleid zou kunnen sturen om aan adaptieve landbouw te werken. Zie onderstaande dia.

Figuur 7: Overzcht van zaken waarop beleid kan sturen.

Communicatie Via de nieuwsbrief van de Proeftuin Krimpenerwaard zijn de resultaten van de analyse gedeeld met de boeren en er heeft één boer gereageerd met een vraag over mais. Die is doorgespeeld naar PPPAgro Advies.

24. Passende Koe Activiteiten • Groepsbijeenkomst met ca 20 melkveehouders (7/1/2020, Bergambacht) • Twee meetbedrijven geselecteerd in Lekkerkerk obv hoeveelheid vers gras voeren (‘boeren met wat je hebt’), weidegang en robot melken • Opstart metingen (wekelijkse gras analyses, rantsoen check, vreet- en herkauwgedrag buiten/binnen, klinische scores, diergezondheid registratie • In de loop van de zomer zijn de geautomatiseerde metingen opgestart. • Per bedrijf worden sinds oktober 2020 elke 2 weken de focuskoeien (uiteindelijk 20 per bedrijf) door de dierenarts gekeurd. • In samenwerking met project ‘adaptieve jongveeopfok’ worden de kalveren, geboren uit de focus koeien, gevolgd tot ze het bedrijf verlaten of naar de jongveestal gaan. • Met de groepsbijeenkomsten is bewust gewacht tot we de metingen op orde hebben incl de eerste resultaten. De ambitie is om in januari 2021 de groepsbijeenkomsten op te starten.

26

Resultaten • De bijeenkomst met de melkveehouders leverde op dat 1. de Passende koe bij voorkeur binnen het Holstein ras gezocht moet worden en 2. op een bedrijf dat veel gras voert. • Het geautomatiseerd verzamelen van de gegevens en het beoordelen van de focuskoeien en hun kalveren is net op gang gekomen. Er zijn nog geen resultaten te melden. Communicatie Nieuwsbericht ‘Passende Koe: meten is weten in Lekkerkerk’ in de nieuwsbrief van de Proeftuin Krimpenerwaard 10 november 2020. In dit bericht worden de twee meetbedrijven geïnterviewd over hun zoektocht naar een passende koe en waarom ze aan het project deel nemen. https://proeftuinkrimpenerwaard.nl/passende-koe-meten-is-weten-in-lekkerkerk/

29. Vormgeven aan adaptieve landbouw / Mijn koers Activiteiten 1. Mijn Koers: traject met ondernemers voor bepalen keuzes en koers • • • • • • • • • • • • •

Aanpak van traject Mijn koers Werving eerste groep deelnemers Start met eerste groep Corona remt wat af maar we pakken vanaf nu de draad weer op aanpak ingevuld en uitgewerkt Eerste bijeenkomsten Brede werving opgezet Groep 2 gestart Werving groep 3 en 4 Start met koerssessies Communicatie rond deelnemers Producten voor traject ontwikkeld Team uitgebreid met Onno van Eijk en Teus Verhoeff

2. Beweging rond proeftuin: perspectieven, projecten en onderzoeken • • • • •

perspectievenboekje vanuit schetsenproject sparren communicatie Afstemming traject monitoring Invullen en sparren communicatie Afstemming traject monitoring

3. Ondersteuning/begeleiding binnen de organisatie en programma • • • • • • • •

afstemming en ondersteuning projectleiders meedraaien in programma team sparren met projectleiding en projectleiders communicatie-aanpak en invulling afstemming en ondersteuning projectleiders meedraaien in programma team sparren met projectleiding en projectleiders communicatie-aanpak en invulling

27

Resultaten • Traject Mijn koers als aanpak • factsheet Mijn koers • eerste groep mijn koers (7 deelnemers) • tweede groep geworven en gestart (8 deelnemers) • derde en vierde groep werving voor begin 2021 • twee koerssessies voor ondernemers • communicatie aanpak 2020 • vanuit Mijn koers en Perspectieven meer samenhang/integratie van projecten en onderwerpen Communicatie • Mijn koers factsheet en gerichte werving • Inspiratiebeelden als basis voor goed gesprek • Wervingsfilmpje mijn koers • Filmpjes van deelnemers • Ansichtkaart als wervingsmethode • Onderdeel van de krant

30. Netwerk Duurmelken Krimpenerwaard Activiteiten •

•

•

•

•

Interesse gepeild onder Krimpenerwaardse melkveehouders voor deelname aan een eigen netwerk onder ‘lactatie op maat’ of in het bestaande netwerk ‘lactatie op maat’. Er bleek interesse onder Krimpenerwaardse melkveehouders voor deelname aan de eerstvolgende bijeenkomst van Lactatie op Maat. Expert meeting met stakeholders (oa melkveehouders) uit de Krimpenerwaard en onderzoekers van project ‘Lactatie op maat’. Met een beperkt aantal Krimpenerwaardse deelnemers zou (12 febr 2020 in Beesel, Limburg) aangesloten worden bij een bijeenkomst van netwerk ‘Lactatie op maat’ van Wageningen UR en - Livestock Research om in te schatten of dit interessant is voor de Krimpenerwaard. Deze bijeenkomst is wegens omstandigheden op het Limburgse gastbedrijf geannuleerd. Daarna is een bijeenkomst bij een duurmelkend bedrijf dichterbij de Krimpenerwaard georganiseerd (9 april 2020 in Werkhoven, Utrecht). Deze is echter geannuleerd ivm de corona situatie. Er is met het projectteam van Passende Koe overlegd of integratie zinvol/mogeljk zou zijn. Het antwoord is dat de metingen die nodig zijn voor project Duurmelken (extra lange tussenkalftijd) niet gedaan kunnen worden op de 2 meetbedrijven van Passende koe (die hanteren normale tussenkalftijd). Evt kan het thema Duurmelken op één of meer bijeenkomsten van Passende Koe meegenomen worden.

Er is besloten om voor Krimpenerwaardse melkveehouders een eigen netwerk Duurmelken te organiseren ipv onderdeel te laten zijn van het bestaande ‘Lactatie op Maat’ van Wageningen Livestock Research. Wel wordt gebruik gemaakt van de kennis uit Lactatie op Maat; de projectleider is betrokken bij de bijeenkomsten van Duurmelken KRW. Vanwege coronasituatie is de startbijeenkomst uitgesteld voor Krimpenerwaardse melkveehouders uitgesteld. Begin januari 2021 wordt obv de sitatie gekeken of en hoe te starten. Het leek het projectteam niet zinvol om een nieuw project met boeren te starten als er alleen online bijeenkomsten gehouden kunnen worden. De ervaring is dat een groot deel van de boeren niet mee doet bij online bijeenkomsten. 28

•

De dataverzameling wilden we doen bij projectdeelnemers, maar er zijn nog geen projectdeelnemers. Hoe om te gaan met dataverzameling, wordt in januari 2021 beoordeeld.

Resultaten Het project is nog niet gestart, dus er zijn geen resultaten. Communicatie Het onderwerp verlengde lactatie is individueel besproken met meerdere veehouders om deelnemers te werven voor de bijeenkomst met Lactatie op Maat in Limburg/Werkhoven.

31. KrimpenerWAARDEmakers Activiteiten • Inmiddels is gezamenlijk met Zuid-Hollands Landschap gestart met een verkenning van de verschillende biomassastromen die jaarlijks in de Krimpenerwaard vrijkomen. Het gaat hier vooral om biomassastromen die vrijkomen gedurende overgangsbeheer bij natuurontwikkeling van landbouwgrond naar natuur. • Een eerste experiment waarbij laagwaardige biomassa (in dit geval rietmaaisel) omgezet wordt door Zwarte Soldaatvlieglarven is gestart. Hierbij werd snel duidelijk dat het gebruikte rietmaaisel een voorbewerking nodig heeft voordat het door de larven verwerkt kan worden. • De eerste twee van de vier blends van het verkennende onderzoek zijn uitgevoerd. De derde blend is gestart. De focus hierbij lag op de voorbewerking van rietmaaisel en de omzetting van de laagwaardige biomassa door insecten. Resultaten Project loopt nog, dus er zijn nog geen resultaten beschikbaar. Communicatie Op de site van Proeftuin Krimpenerwaard is de volgende publicatie geplaatst: https://proeftuinkrimpenerwaard.nl/wp-content/uploads/2020/05/Artikel-AD-Insecten-alsWaardemakers.pdf

33. Intoductie kleine windmolens Dit project is niet opgestart. Er was in december 2019 een projectplan met meerdere activiteiten gedurende 2020 en 2021 twv € 22.625 excl BTW voorgelegd aan de stuurgroep. De stuurgroep vond een excursie incl voor- en nawerk twv € 2000 excl BTW passender bij de Proeftuin. De beoogd projectleider heeft vervolgens aangegeven: ‘Alleen een excursie is niet wat de betrokken boeren voor ogen hebben. Als meer niet mogelijk is, is het ook niet verstandig ze dan alleen een excursie aan te bieden. Het gaat duidelijk om hulp bij de aanvraag en de realisatiefase, daar zit het knelpunt in de Krimpenerwaard. Het hoe en wat van een molen is verder al bekend bij ze.’

34. Kansen voor hooi(melk)? Dit project is net opgestart; projectleider heeft zich georiënteerd op de verschillende deelgebieden: techniek van het hooi winnen, rantsoenmogelijkheden, kosten en baten van hooiwinning, opslag en voeren, markt en duurzaamheid. Ook zijn er contacten gelegd met andere specialisten en ervaringsdeskundigen om de deelonderwerpen samen mee uit te werken.

29

35. Grondslag water Activiteiten • Aanschaf van 180 peilbuizen en 60 ellitrack sensoren (drie peilbuizen per meetlocatie voor een betrouwbare meting) • Werven van deelnemers voor 60 meetlocaties. De meetlocaties zijn in overleg met onder andere HHSK bepaald op basis van kennis van het gebied. Zie Figuur 8.

Figuur 8: Locaties van peilbuizen voor het meten van grondwaterpeil.

30

Resultaten De peilbuizen staan er nog maar net en er wordt nog een aantal geplaatst. Op dit moment zijn er nog geen resultaten beschikbaar. Communicatie Er is alleen nog gecommuniceerd t.b.v. het werven van deelnemers.

36. Met minder druk meer lucht aan de bodem Activiteiten • Er zijn draagkrachtmetingen gedaan i.s.m. project draagkracht op percelen met o.a. rijschade. • De geplande demo samen met het Louis Bolk Instituut is vanwege de coronasituatie uitgesteld naar voorjaar 2021. Resultaten Uit de metingen blijkt dat de schade aan de zode en daardoor verminderde draagkracht ontstaat door de opraapwagen, bemester en de koeien. Communicatie Vijf filmpjes over rijspoorschade: https://proeftuinkrimpenerwaard.nl/slim-berijden-levert-meer-op/

37. Duurzame kavelpaden Vanwege corona bij de betrokken projectleider Bouw van DLV start dit project ten tijde van het schrijven van deze voortgangsrapportage.

38. Energierijk gewas telen op veengrond Acties In overleg met een adviseur van ADAgro zijn gewassen en zaaimethode gekozen. Tarwe, rogge en gerst zijn op meerdere percelen in- of doorgezaaid in gras, een methode waarbij de zode behouden kan blijven. In september is nogmaals een proef ingezaaid; in mei zou het nieuwe gewas oogstbaar moeten zijn. Resultaten Bij gerst werd wat opkomst gezien, maar het merendeel van het zaad bleek te verrotten voor het kon kiemen en/of goed uitgroeien. Communicatie De resultaten zijn nog niet gecommuniceerd.

31

De Proeftuin Trots op de Krimpenerwaard is een initiatief van de gemeente Krimpenerwaard, ondersteund door de provincie Zuid-Holland. Uitvoering is in handen van PPP-Agro Advies, het Louis Bolk Instituut en het Veenweiden Innovatiecentrum (VIC).

Een aantal pilots van de Proeftuin Krimpenerwaard maakt deel uit van de Regio Deal Bodemdaling Groene Hart. Het Groene Hart heeft een veenbodem en daardoor veel last van bodemdaling, zowel in het agrarisch als stedelijk gebied. Binnen de Regio Deal werken 8 regionale overheden, de rijksoverheid, kennisinstellingen, agrarische sector, bewoners en bedrijfsleven samen aan een aanpak voor het omgaan met bodemdaling. Dit gebeurt door 23 innovatieve experimenten uit te voeren. De kennis en oplossingen die in de regio worden verzameld, kunnen ook op andere plaatsen in Nederland en mogelijk internationaal worden toegepast. Meer informatie leest u op www.bodemdalingdebaas.nl.

www.proeftuinkrimpenerwaard.nl