1.14 RIB Benchmark Nederlandse Gemeenten 2025

-25,8% 30,4% 54,4% 41,4%

11,0% -1,7% 3,0% 1,3%

4,9% 6,9% 6,5% 1,9%

103,6% 107,7% 84,7% 99,7%

-6.079.000 -5.862.192 -238.989 -616.095

30.303.456 42.807.000 15.990.000 12.103.731

-38,0% -19,3% -2,0% -1,4%

8 9 5 7

40 27 13

30

15

10

3 51

-38 -19 -2 -1

Utrecht Noord-Brabant

48,2% 29,0% 36,1% 54,1%

144,0% 38,4% 15,4% 18,2%

44,0% 19,0% -1,1% 1,4%

0,0% 3,9% 0,7% 1,7%

102,0% 93,0% 99,8% 74,6%

-10.678.000 -2.453.000 9.662.000 729.030

40.383.000 27.966.000 32.355.632 19.565.205

-38,2% 23,9% -7,6% 3,7%

8 9 5 7

40 27

30 10

15 5

10 6

3 5

-38 -8 -

8.153 23.447 19.280 17.492 6.837.066 972 23.899 14.637 23.150 4.080.786 19.377 13.009 20.985 10.121 4.787.820 19.590 17.959 24.931 15.961 1.979.049 12.375 18.762 23.850 17.469 17.684.721 21.397 13.400 19.135 1.831

Zuid-Holland Noord-Brabant Limburg n.v.t. Friesland Flevoland Utrecht Zeeland n.v.t. Zuid-Holland Zeeland Noord-Brabant Limburg n.v.t. Gelderland Overijssel Noord-Brabant n.v.t. Limburg Zuid-Holland Noord-Brabant Noord-Holland n.v.t. Overijssel Noord-Holland Friesland Gelderland

48,0% 42,0% 50,9% 21,2% 36,6% 80,0% 42,0% 26,0% 47,1% 36,4% 34,0% 35,0% 28,9% 40,9% 30,0% 46,4% 49,0% 26,0% 40,3% 44,0% 39,0% 35,0% 47,0% 39,5% 28,0% 67,0% 47,1% 25,1%

-68,0% -22,0% 78,4% 24,2% 44,9% -38,0% -22,8% 47,0% 15,0% 42,4% 133,0% 84,0% 82,0% 34,1% 28,3% 46,0% 37,0% -8,1% 27,7% 40,0% 28,0% 26,0% 22,0% 32,3% -55,0% 20,0% 41,3% 5,2%

0,0% 2,0% 1,0% 6,8% 41,0% -2,2% 5,0% 1,0% 7,3% 14,0% 9,0% 7,0% 4,8% -13,0% -2,1% 6,0% 2,8% 5,6% 22,0% -2,0% 0,0% 8,0% 5,7% -1,5% -2,1% 0,0% 2,0%

10,0% 0,0% 0,3% 0,5% 3,0% -3,5% 0,0% 8,0% 5,7% 3,0% 0,0% 8,0% 3,8% 3,3% -5,0% 6,0% 0,3% 1,2% 3,7% 0,0% 4,0% 9,0% 1,0% 3,4% 39,0% -5,0% 0,9% 2,0%

130,0% 107,0% 101,0% 83,5% 96,3% 110,0% 98,0% 98,4% 97,0% 95,5% 108,0% 94,0% 96,9% 81,0% 99,5% 88,0% 96,9% 92,0% 95,0% 101,8% 109,0% 97,0% 99,2% 120,0% 103,0% 110,0% 78,1%

-4.206.000 -2.882.000 -8.181.000 1.403.361 -38.943.603 -18.877.000 -1.630.813 4.696.000 716.324 -19.695.762 -5.554.000 -4.179.000 -9.110.198 1.026.247 -6.367.833 -10.593.025 -4.902.000 -3.516.000 -414.000 -4.726.850 -10.237.000 -2.193.000 -4.123.106 -487.000 -10.827.262 -12.722.000 -3.029.000 -1.206.146 -266.000

37.245.000 25.353.000 33.017.758 8.864.000 681.023.508 118.578.000 20.825.000 70.400.201 4.184.893 122.421.731 30.982.000 44.124.000 65.900.354 12.550.713 61.303.110 44.332.185 36.715.000 16.231.480 24.244.115 32.700.190 45.239.000 32.278.000 27.069.000 25.207.604 121.096.666 13.624.000 28.133.000 19.474.524 9.657.920

-22,0% -32,5% -16,6% 4,3% -5,7% -39,0% -15,9% 3,4% 6,7% -16,1% -13,8% -17,9% -9,5% 8,2% -10,4% -43,7% -13,4% -2,6% -7,9% -14,5% -40,6% -12,8% -8,1% -1,1% -14,8% -45,2% -22,2% -12,5% -1,4%

9 5 7 6,78 8 9 5 7 6,5 8 9 5 7 7,1 4 8 6 6,6 4 8 6 6,8 4 8 6

40 27 27 40 27 29 27 30 27 29 27 29 40 27

30 29 30 30 30 10 30 30 29 30 29 30

15 14 15 5 14 15 15 15 14 10 15 14 15

10 6 9 10 6 3 9 10 6 9 10 3 9 10 6 9 10 3

3 51 3 31 4 3 51 3 3 5 3 31 3 3 51

-33 -22 -17 -15 -39 -16 -20 -18 -14 -9 -15 -44 -13 -8 -3 -20 -41 -13 -8 -1 -18 -45 -22 -12 -1

Gemeente

Klik op tab om verder te gaan

Inwonersaantallen

Provincie

Opbouw cijfer 2023

Gestegen/gedaald/ gelijk gebleven

Begrotingssaldi

Ranking 2023

Ratioanalyse (2023)

Totalen groottecategorie 42 67 92 17 Cranendonck Renswoude Reusel-De Goirle Mierden 20.841 5.753 13.577 24.327  per  43 68 93 18 Mook en Middelaar Lisse Oirschot Nederweert   > 100.000 44 94 69 19 Schiermonnikoog Zeewolde Woudenberg Sluis   50.000-100.000 45 20 95 70 Midden-Delfland Kapelle Bladel Vaals   25.000-50.000 46 96 21 71 Druten Breugel Son Wierden Hilvarenbeek   < 25.000 47 22 97 72 Voerendaal Hardinxveld-Giessendam Loon Zandvoort op Zand  Totaal 48 23 98 73 Tubbergen Uitgeest Dantumadiel Rozendaal  49 24 99 74

 

Alphen-Chaam Oudewater Oldebroek Beesel

10.455 10.223 24.281 13.394

Noord-Brabant Utrecht Gelderland Limburg

40,0% 24,0% 31,0% 51,0%

-16,0% 20,0% 39,0% 57,0%

11,0% -1,0% 4,0% 1,0%

-1,0% 4,0% 8,6% 3,0%

122,0% 113,0% 84,0% 93,0%

-2.605.684 -5.170.000 -1.319.000 -3.711.000

10.560.000 38.379.000 10.798.000 22.218.000

-47,9% -24,7% -16,7% -3,4%

4 8 6

40 27

30

15

10 3

51

-48 -25 -17 -3

100 50 25 75

 

Gulpen-Wittem Heeze-Leende Heerde Zundert

14.054 16.807 19.226 22.553

Limburg Gelderland Noord-Brabant

32,0% 37,0% 12,0% 31,0%

90,0% 12,0% 41,0% 21,0%

2,0% 1,0%

-0,6% 0,0% 4,0% 2,0%

106,0% 102,0% 116,0% 119,0%

-3.980.000 -2.875.536 1.938.296 793.000

26.833.000 30.162.464 17.042.000 11.869.362

-23,4% -24,2% 6,4% 3,0%

8 6 3

27 13

30 20

15

10 6 3

31

-23 -24 -

ONLINE & INTERACTIEF

Bekijk en vergelijk de scores van gemeenten

OOK MOBIEL

Met de interactieve analysetool brengt u de Financiële benchmark Nederlandse gemeenten van BDO nóg meer tot leven. Bekijk en vergelijk uw eigen resultaten met die van andere gemeenten, ontdek sterke en zwakke regio’s en nog veel meer.

VERNIEUWE METHODIEK

Vergelijk meerdere gemeenten tegelijkertijd

FILTER OP GROOTTECATEGORIE, RAPPORTCIJFER EN RANKING

ONTDEK DE STIJGERS EN DALERS

BEKIJK & VERGELIJK SPECIFIEKE GEMEENTEN

VERGELIJK DE CIJFERS 2018-2023

ONTDEK STERKE EN ZWAKKE REGIO’S

BEKIJK DE INTERACTIEVE ANALYSE­TOOL www.bdo.nl/analysetoolgemeenten

VERGELIJK MET STREEKGENOTEN

AANLEIDING, AANPAK EN VERANTWOORDING VAN HET ONDERZOEK

43 BDO-BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN 2025

AANLEIDING, AANPAK EN VERANTWOORDING VAN HET ONDERZOEK

Berekeningssystematiek houdt Toelichting kengetallen rekening met meerjarenbegroting Solvabiliteit is een belangrijke graadmeter voor de financiële gezondheid van gemeenten en wordt berekend op basis van het eigen vermogen ten zich opzichte van de totale bezittingen van de Hoe houden gemeenten ondanks grote maatschappelijke gemeente. Hoe hoger de solvabiliteit, deshet te groter de buffer uitdagingen financieel staande? Wij zochten uit en hebben diejaar gemeenten hebben om op te vangen. ook dit gemeenten langs detegenvallers financiële meetlat gelegd.Een solNiet vabiliteit alleen de lager financiële prestaties uit het verleden tellen mee, dan 20% wordt beschouwd als meest risicovol. ook de begrotingen wegen mee in de rapportcijfers. De nettoschuldquote geeft inzicht in het niveau van de geFinanciële kengetallen meentelijke schuldenlast ten opzichte van de totale baten. De immense uitdagingen waarvan gemeenten staan, waren en en Het geeft een indicatie de mate voor waarin de rentelasten zijn voor BDO reden op omde deexploitatie financiële gezondheid vanlaag gemeenten de aflossingen drukken. Een percentage in kaart te brengen en de belangrijkste bevindingen, conclusies is veelal gunstig. Omdat bij leningen onzekerheid kan bestaan en aanbevelingen opworden een rij te zetten.

Zes jaar op dit rij hebben of ze allemaal terugbetaald, wordt kengetalwezowel rapportcijfers op basis van deals openbare kenberekendtoegekend inclusief (gecorrigeerd) exclusiefinanciële de doorgeleende gelden. hogere schuldquote hoeft overigens niet per defigetallen waarEen gemeenten over rapporteren: nitie een slecht teken te zijn. Een gemeente is immers een ‘bestedingshuishouding’. Het hoofddoel is niet om zo veel mogeS olvabiliteit lijk eigen vermogen dan wel middelen aan te houden en daar N  etto-/gecorrigeerde schuldquote rendementen uit te halen, maar veel meer om de inkomsten G  rondexploitatie Kengetallen toegelicht optimaalexploitatieruimte in te zetten ten behoeve van betere voorzieningen S tructurele voor de burgers en andere maatschappelijke baten. B  elastingcapaciteit

Begrotingen tellen ook mee De vijf financiële kengetallen op basis van de jaarcijfers 2023 vormen de basis voor de analyses. Maar ze zijn een momentopname op basis van de laatst vastgestelde jaarcijfers en weerspiegelen daarmee – in een roerige tijd als de huidige – onvoldoende het toekomstperspectief. Daarom kijken we ook naar de financiële toekomst van gemeenten in de vorm van de saldi van de begro-

Het kengetal structurele exploitatieruimte helpt mee om te beoordelen welke ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten 2024 te dragen. echter tingen tot enHet metwoord 2028.‘structureel’ Wanneer de moeten optelsomwevan de begronuanceren, omdat incidentele overschotten positieve invloed tingen over deze jaren een negatief beeld geeft, heeft dat gevolgen kunnen hebben opratio’s de structurele exploitatieruimte. voor de financiële en daarmee voor de financiële gezondheid van een gemeente. In dat geval corrigeren wij het rapportcijfer op De grondexploitatieratio aan hoe groot de boekwaarde basis van de kengetallen metgeeft de negatieve begrotingscijfers. Deze van de grondexploitaties ten opzichte van de baten. Hoe jaren correctie laat zien dat een is gemeente verwacht in de komende minder grond eeneigen gemeente verkoopt, hoe hoger de grondpoin te teren op het vermogen. De rapportcijfers geven daarmee sitiegecombineerd en hoe hoger beeld de boekwaarde. Een grondexploitatie een van de financiële uitgangssituatievan van 10% of hoger als kwetsbaar. gemeenten nú,wordt en hetbeschouwd financieel meerjarenperspectief dat op ze afkomt.

Bij de totstandkoming van deze score en ranking is zoveel De belastingcapaciteit aan hoe de mogelijkheid van mogelijk gebruikgemaaktgeeft van de signaleringswaarden (ondergreneen gemeente om belastingen te heffen zich verhoudt totfinancizen) die de provincies als toezichthouders hanteren bij het hettoezicht landelijkopgemiddelde. eel gemeenten. De belangrijkste belastingen die gemeenten heffen zijn de onroerendezaakbelasting op huizen en bedrijfspanden, en de riool- en afvalstoffenheffing. Ranking Als ditranking, kengetal laagdeis,Financiële betekent benchmark het dat eenNederlandse gemeente gemeenDeze ofwel meer inkomsten uit belastingen verwerven. ten van BDO, hebben we verdeeldzou naarkunnen omvang van gemeenten. Daarbij willen we benadrukken dat de ranking weergeeft hoe het staat met de financiële positie van gemeenten. Het zegt echter niets over hoe gemeenten functioneren richting hun burgers. De ene gemeente vindt al snel een bestemming voor al het geïnde belastinggeld, terwijl de andere gemeente geld overhoudt, omdat er bijvoorbeeld onvoldoende capaciteit is om de middelen daadwerkelijk te besteden. Elke gemeente heeft daarbij een eigen verhaal. Strategie, beleid en uitvoering van gemeenten beoordelen wij in deze ranking dan ook niet. We beoordelen slechts de financiële gezondheid op basis van de vastgestelde jaarrekening 2023 en de

primitieve begrotingen 2024-2028. Wij passen geen correcties toe op de vastgestelde documenten en corrigeren niet voor het al dan niet doorgevoerd hebben van taakstellingen of ombuigingen. Reflectie uit het veld Cijfers vertellen zoals gezegd nooit het hele verhaal. Wij plaatsen de cijfers in dit rapport dan ook in de context van de ontwikkelingen

‘We kijken ook naar de financiële toekomst van gemeenten in de vorm van de saldi van de begrotingen 2024 tot en met 2028’ die wij waarnemen in de sector. Daarnaast hebben wij vertegenwoordigers van gemeenten, het Rijk, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) uitgenodigd om hun visie te delen tijdens een rondetafeldiscussie. We vroegen hen hoe en waarom zij hun financiële beleid vormen en wat hun ervaringen en adviezen zijn die zij met andere gemeenten willen delen. De inzichten uit de rondetafeldiscussie, die in november plaatsvond, bieden een waardevolle aanvulling op de cijfers door een directe blik vanuit de sector zelf.

44 BDO-BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN 2025

AANLEIDING, AANPAK EN VERANTWOORDING VAN HET ONDERZOEK

Zo is de ranking samengesteld BDO heeft de financiële situatie van Nederlandse gemeenten in beeld gebracht, met elkaar vergeleken en een financiële ranking gemaakt op basis van de jaarcijfers over 2023 en de primitieve begrotingen 2024 en 2025-2028. In dit hoofdstuk leggen we uit hoe en met welke rekenmethode deze lijst tot stand is gekomen. We hebben voor het samenstellen van de ranking gebruikgemaakt van de vaste financiële kengetallen uit de jaarstukken van gemeenten. Met ingang van de jaarrekening 2015 en de begroting 2016 is elke gemeente verplicht om in de jaarstukken en begroting te werken met dezelfde kengetallen: de nettoschuldquote, de netto­schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen, de solvabiliteitsratio, de grondexploitatie, de structurele exploitatieruimte en de belastingcapaciteit. Daarbij zijn de solvabiliteitsratio, de nettoschuldquote en het finan­ cieel meerjarenperspectief het meest bepalend voor de financiële gezondheid van gemeenten. Deze uniforme rapportage heeft als doel om de gemeentelijke financiële positie inzichtelijker te maken en de vergelijkbaarheid tussen gemeenten te vergroten.Daar komt bij dat ook provincies bij het financieel toezicht dat zij houden op gemeenten een meer uniforme signaleringsmethode hanteren: het in 2018 opgestelde Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020 (GTK 2020).

Dit wijst aan elk kengetal een signaleringswaarde toe: ‘minst risicovol’, ‘neutraal’ en ‘meest risicovol’.

Signaleringswaarden In het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020 (GTK 2020) zijn de signaleringswaarden ‘minst risicovol’, ‘neutraal’ en ‘meest risicovol’ toegekend aan de vijf kengetallen: solvabiliteit, netto-/gecorrigeerde schuldquote, grondexploitatie, structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit. Deze signaleringswaarden vormen de grondslag voor de rapportcijfers. Dit betekent dat een gemeente die op alle vijf ratio’s ‘minst risicovol’ volgens de indeling van de provincie scoort, een score van 100 behaalt, en daarmee in eerste instantie een rapportcijfer 10 in onze ana-

’De financiële positie inzichtelijker maken en de vergelijkbaarheid tussen gemeenten vergroten’ lyse krijgt. Een gemeente die op alle vijf ratio’s ‘meest risicovol’ scoort, behaalt in onze analyse een score van 32, en daarmee een rapportcijfer 3. Scores zijn afgerond op hele getallen. Vervolgens kan het rapportcijfer beïnvloed worden door de begrotingssaldi 2024-2028, maar alleen indien dit negatief is. Immers: hoe reëel

is het om een gemeente een score te geven zonder rekening te houden met hoge tekorten in de komende jaren? Stel, een gemeente heeft eind 2023 een vermogen van € 100 miljoen en per saldo is het begrote resultaat over de jaren 2024-2028 € 10 miljoen negatief. Dan krimpt het eigen vermogen met 10%. Dit leidt dan tot een correctie van de score van 10 punten. Als deze gemeente een 9 scoorde op basis van de vijf financiële ratio’s, scoort de gemeente per saldo een 8. Puntenwaardering Om op basis van de scores van gemeenten op al deze verschillende punten één totaalrating per gemeente te kunnen berekenen, heeft BDO deze signaleringswaarden van Nederlandse gemeenten beoordeeld, gewogen en daaraan punten toegekend. Daarbij hebben we één keer rekening gehouden met de nettoschuldquote: de nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen.

45 BDO-BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN 2025

Meegewogen effecten eigen vermogen In de scores voor de kengetallen speelt de solvabiliteit een belangrijke rol. Hierin is het eigen vermogen van de gemeente meegewogen. Bij de weging van de begrotingscijfers gaan wij uit van de resultaten vóór bestemming. Wij beschouwen dit als het beste uitgangspunt om gemeenten onderling te vergelijken. Wij gaan ervan uit dat gemeenten die over de periode 2024-2028 opgeteld een tekort ramen (vóór bestemming), een beroep zullen doen op het eigen vermogen. Daarmee corrigeren we in feite de omvang van het eigen vermogen die in de kengetallen over 2023 is verdisconteerd. Het effect van het slinken van het eigen vermogen bevat meerdere aspecten. Beleidsmatig verankerde inzet van reserves voor de dekking van onder andere kapitaallasten en projecten die onderdeel zijn van het begrotingsresultaat vóór bestemming. Doorgeschoven projecten/opgaven die via reserves worden afgewikkeld. Incidentele lasten die onderdeel zijn van het begrotingsresultaat vóór bestemming. Het (structurele) begrotingstekort. Bovenstaande aspecten hebben allemaal een (potentieel) neerwaarts effect op het eigen vermogen. Het effect van resultaatbestemming wegen wij bij gemeenten met een negatief cumulatief begrotingsresultaat mee in het rapportcijfer. Wij realiseren ons dat veel gemeenten sturen op de begrotingssaldi inclusief reservemutaties.

Wij hebben hiervoor uitgelegd hoe wij dit in de rapportcijfers hebben meegenomen. Ook met deze wegingsmethode kunnen gemeenten de maximale 100 punten scoren als ze op alle financiële kengetallen uitkomen in de categorie ‘minst risicovol’ en geen negatief saldo verwachten voor de komende vijf jaar. Ze krijgen dan een

AANLEIDING, AANPAK EN VERANTWOORDING VAN HET ONDERZOEK

rapportcijfer 10. Gemeenten die bij alle financiële kengetallen scoren in de categorie ‘meest risicovol’ krijgen de laagst mogelijke score van 32 punten, ofwel een rapportcijfer 3,2, afgerond een 3. Dit kan nog verder omlaag als deze gemeenten ook nog een negatief saldo verwachten voor de komende vijf jaar. Nuanceringen De kengetallen die als basis dienen voor onze benchmark willen we wel enigszins nuanceren. Zo kan het voorkomen dat een gemeente gronden exploiteert via een andere entiteit, waardoor de gronden buiten de jaarrekening blijven en dus ook geen impact hebben op de Grex (grondexploitatie)-ratio. Ook is het zo

‘Het effect van resultaat­ bestemming wegen wij bij gemeenten met een negatief cumulatief begrotingsresultaat mee in het rapportcijfer’ dat gemeenten op basis van de verslaggevingsregels tot 2017 niet verplicht waren om zogenaamde activa met maatschappelijk nut te activeren. Daardoor kunnen we gemeenten niet in alle gevallen 100% met elkaar vergelijken. Daarnaast hoeven gemeenten volgens de verslaggevingsregels ‘voorzieningen’ niet altijd op te nemen in de jaarrekening. Zo staan voorzieningen voor personele verplichtingen bijvoorbeeld heel beperkt op de balans, en die voor onderhoud ook niet altijd. Voorzieningen buiten de jaarrekening hebben we daarom

niet meegewogen. De begrote kengetallen wijken in de praktijk bovendien soms sterk af van de realisatie. Primitieve begrotingen Verder realiseren we ons dat we ook dit jaar onze berekeningen hebben gebaseerd op primitieve begrotingen van het lopende jaar 2024, vastgesteld in oktober 2023. Dit kan inmiddels achterhaalde informatie zijn. Tegelijkertijd werken ze nog wel door in onze cijfers. Deze primitieve begrotingen maken immers deel uit van het tekort over de jaren 2024-2028. We hebben gekeken of we dit kunnen wijzigen in de systematiek door voor 2024 de gewijzigde begrotingen als uitgangspunt te nemen, maar gemeenten rapporteren dit niet consistent. Niet alle gemeenten nemen een gewijzigde begroting 2024 op in hun begroting 2025. Dat maakt het vrijwel onmogelijk om gemeenten met elkaar te vergelijken. Daarom hebben we uiteindelijk besloten de systematiek niet aan te passen. In het geval dat we de gewijzigde begrotingen 2024 wél hadden meegenomen, waren de cijfers hoogstwaarschijnlijk lager uitgevallen. Gemeenten met een gewijzigde begroting 2024 in de meerjarenbegroting 2025-2028 hadden aanvankelijk € 442 miljoen negatief begroot en stelden dit bij naar € 1,1 miljard negatief. Tegelijkertijd zien we vaak ook dat tekorten ‘meevallen’, omdat het voor gemeenten vaak lastig is om plannen daadwerkelijk gerealiseerd te krijgen.

46 BDO-BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN 2025

Beperkingen Tot slot maken we gebruik van de begrotingssaldi en ook daar zitten beperkingen aan. We realiseren ons dat begrotingen per definitie een zekere mate van subjectiviteit en een onzeker karakter

‘Gemeenten steken veel tijd en energie in de kwaliteit van de begroting, dat is voor hen het belangrijkste sturingsinstrument’ hebben, en vaak niet uitkomen. Tegelijkertijd steken gemeenten veel tijd en energie in de kwaliteit van de begroting, houden provincies hierop toezicht en is de begroting richtinggevend voor college en raad. Voor gemeenten is de begroting dan ook het belangrijkste sturingsinstrument. We moeten de Financiële benchmark Nederlandse gemeenten bekijken met deze nuanceringen in het achterhoofd. Desalniettemin biedt deze ranking een goed beeld van hoe de verschillende gemeenten er financieel voorstaan, ook in vergelijking tot elkaar. En de ontwikkeling van de rapportcijfers ten opzichte van voorgaande jaren geeft een goed beeld van wat er financieel gaande is bij gemeenten individueel en in de sector als geheel.

AANLEIDING, AANPAK EN VERANTWOORDING VAN HET ONDERZOEK

Kengetallen en waarderingscijfers zoals in het GTK 2020 Waarderingscijfer

Minst risicovol(%)

Neutraal (%)

Meest risicovol (%)

Nettoschuldquote

<90

90-130

>130

Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

<90

90-130

>130

Solvabiliteitsratio

>50

20-50

<20

Grondexploitatie

<20

20-35

>35

Structurele exploitatieruimte (begroting)

>0

0

<0

Belastingcapaciteit

<95

95-105

>105

De BDO-rekenmethode: signaleringswaarden en puntenverdeling Waarderingscijfer

Minst risicovol

Neutraal

Meest risicovol

Solvabiliteitsratio

40

27

13

Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

30

20

10

Grondexploitatie

15

10

5

Structurele exploitatieruimte (begroting)

10

6

3

Belastingcapaciteit

5

3

1

100

66

32

BRANCHEGROEP OVERHEID De adviseurs van BDO willen een bijdrage leveren aan een goed functionerende overheid en zien gemeenten als de regionale regisseur van de toekomst. Met de overheveling van taken uit het sociaal domein van het Rijk naar gemeenten, de energietransitie, de woningmarkt, en uiteraard de financiële uitdagingen die dit alles met zich meebrengt, zijn een doelmatige en doeltreffende bedrijfsvoering bij gemeenten belangrijker dan ooit. Daar kunnen we u bij helpen. Meer informatie Voor meer informatie naar aanleiding van dit onderzoeksrapport of over de Branchegroep Overheid van BDO, kunt u contact opnemen met: Telefoon: 088 - 236 48 06 E-mail: overheid@bdo.nl Internet: bdo.nl/overheid

48 BDO-BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN 2025

BRANCHEGROEP OVERHEID

BRANCHEGROEP OVERHEID DE ONDERZOEKERS/CONTACTPERSONEN

MT BRANCHEGROEP OVERHEID

C.M. (Marc) Steehouwer RA MSc Partner BDO Audit & Assurance voorzitter branchegroep Overheid T 06 – 46 10 55 43 E marc.steehouwer@bdo.nl

C.M. (Marc) Steehouwer RA MSc Partner BDO Audit & Assurance voorzitter branchegroep Overheid T 06 – 46 10 55 43 E marc.steehouwer@bdo.nl

E.R. (Esther) Kuik-van Wijk RA MSc Partner BDO Audit & Assurance T 06 – 13 55 81 69 E ester.kuik@bdo.nl

Mr. E.H.C. (Erik) Bakx Partner BDO Tax & Legal T 06 – 30 40 46 60 E erik.bakx@bdo.nl

Drs. M. (Marco) Pot Partner BDO Advisory T 06 – 11 00 31 51 E marco.pot@bdo.nl

Drs. M. (Marco) Pot Partner BDO Advisory T 06 – 11 00 31 51 E marco.pot@bdo.nl

COLOFON B. (Beryl) Dekker MSc Manager BDO Audit & Assurance T 06 – 23 07 55 37 E beryl.dekker@bdo.nl

Drs. D.O. (Dennis) Meeuwissen RA Partner BDO Audit & Assurance T 06 - 52 61 50 67 E dennis.meeuwissen@bdo.nl

Tekst Irene Schoemakers Concept & realisatie Monte Media Vormgeving Ivo van IJzendoorn Infographic Ivo van IJzendoorn, Dimitry de Bruin Fotografie ANP Photo, Friso Keuris

BDO is een op naam van Stichting BDO te Amsterdam geregistreerd merk.

Een kijk op waarde

In deze publicatie wordt BDO gebruikt ter aanduiding van de organisatie die onder de merknaam ‘BDO’ actief is op het gebied van de professionele dienstverlening (accountancy, belastingadvies en advisory). BDO Accountants & Adviseurs is een op naam van BDO Holding B.V. te Eindhoven geregistreerde handelsnaam en wordt gebruikt ter aanduiding van een aantal met elkaar in een groep verbonden rechtspersonen, die ieder afzonderlijk onder de merknaam ‘BDO’ actief zijn op een bepaald terrein van de professionele dienstverlening (accountancy, belastingadvies en advisory). BDO Holding B.V. is lid van BDO International Ltd, een rechtspersoon naar Engels recht met beperkte aansprakelijkheid, en maakt deel uit van het wereldwijde netwerk van juridisch zelfstandige organisaties die onder de naam ‘BDO’ optreden.

01/2025 – PS2501

BDO is de merknaam die wordt gebruikt ter aanduiding van het BDO-netwerk en van elk van de BDO Member Firms.

FINANCIËLE BENCHMARK NEDERLANDSE GEMEENTEN VAN BDO

MET 50.000 - 100.000 INWONERS (26-50) Ranking 1 - 25

Ranking 26 - 50

Ranking 51 - 63

Gemeente

Inwonersaantallen

Provincie

Solvabiliteitsratio

Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

Grondexploitatie

Structurele exploitatieruimte

Belastingcapaciteit

Som van begrotingssaldi 2024 t/m 2028

Eigen vermogen 2023

Begrotingssaldi/ eigen vermogen

Rapportcijfer 2023

Solvabiliteitsratio

Nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

Grondexploitatie

Structurele exploitatieruimte

Belastingcapaciteit

Begrotingssaldi/ eigen vermogen

Opbouw cijfer 2023

Gestegen/gedaald/ gelijk gebleven

Begrotingssaldi

Ranking 2023

Ratioanalyse (2023)

26



Barneveld

62.592

Gelderland

34,8%

85,1%

23,4%

2,1%

96,0%

-11.833.000

135.031.000

-8,8%

7

27

30

10

10

3

-9

27



Bergen op Zoom

69.694

Noord-Brabant

22,0%

54,6%

6,5%

1,7%

106,3%

-9.987.000

80.434.000

-12,4%

7

27

30

15

10

1

-12

28



Capelle aan den IJssel

67.925

Zuid-Holland

58,9%

21,4%

0,1%

-1,1%

82,9%

-43.031.000

191.120.000

-22,5%

7

40

30

15

3

5

-23

29



Hengelo

83.058

Overijssel

18,4%

40,2%

11,1%

1,3%

86,3%

-5.341.000

141.132.000

-3,8%

7

13

30

15

10

5

-4

30



Roermond

60.743

Limburg

39,7%

28,3%

1,3%

-1,3%

105,0%

-7.541.000

106.581.000

-7,1%

7

27

30

15

3

1

-7

31



Kampen

56.177

Overijssel

34,8%

47,0%

0,3%

4,2%

68,3%

-16.542.000

89.578.000

-18,5%

7

27

30

15

10

5

-18

32



Hardenberg

62.932

Overijssel

48,0%

36,0%

4,0%

4,0%

90,0%

-25.565.000

128.178.000

-19,9%

7

27

30

15

10

5

-20

33



Lansingerland

65.594

Zuid-Holland

63,0%

26,0%

47,0%

1,0%

95,0%

-54.879.000

252.148.000

-21,8%

7

40

30

5

10

3

-22

34

*

Waalwijk

50.302

Noord-Brabant

39,2%

66,9%

-0,3%

3,3%

81,4%

-23.221.000

111.432.000

-20,8%

7

27

30

15

10

5

-21

35



Nieuwegein

65.971

Utrecht

30,0%

55,0%

7,2%

-1,0%

90,0%

-15.780.000

113.366.000

-13,9%

7

27

30

15

3

5

-14

36



Maashorst

59.222

Noord-Brabant

48,4%

26,7%

10,9%

4,8%

78,7%

-26.775.000

125.399.000

-21,4%

7

27

30

15

10

5

-21

37



Den Helder

56.432

Noord-Holland

23,0%

48,0%

4,0%

1,0%

98,0%

-13.937.000

71.901.000

-19,4%

7

27

30

15

10

3

-19

38



Schiedam

81.838

Zuid-Holland

24,7%

112,6%

4,2%

2,8%

98,3%

-18.294.000

180.229.000

-10,2%

6

27

20

15

10

3

-10

39



Gouda

75.758

Zuid-Holland

25,2%

68,4%

8,0%

0,6%

117,7%

-21.842.000

113.793.000

-19,2%

6

27

30

15

10

1

-19

40



Katwijk

66.966

Zuid-Holland

28,0%

76,0%

6,0%

0,0%

103,0%

-18.895.000

101.436.000

-18,6%

6

27

30

15

6

3

-19

41



Veenendaal

69.440

Utrecht

34,0%

57,0%

4,9%

-0,5%

79,0%

-19.709.000

107.706.000

-18,3%

6

27

30

15

3

5

-18

42



Hoogeveen

56.591

Drenthe

33,4%

24,0%

5,4%

7,9%

95,0%

-20.187.000

75.517.000

-26,7%

6

27

30

15

10

3

-27

43



Woerden

53.724

Utrecht

26,0%

102,0%

3,0%

4,0%

107,0%

-12.979.703

84.466.000

-15,4%

6

27

20

15

10

1

-15

44

***

Voorne aan Zee

74.304

Zuid-Holland

36,0%

83,0%

17,0%

-3,0%

101,7%

-38.376.000

181.268.000

-21,2%

6

27

30

15

3

3

-21

45



Lelystad**

84.080

Flevoland

29,0%

-12,0%

0,3%

0,0%

89,3%

-34.782.000

131.613.000

-26,4%

6

27

30

15

6

5

-26

46



Assen

69.701

Drenthe

38,0%

59,0%

7,0%

-2,2%

85,0%

-49.159.000

194.691.000

-25,2%

5

27

30

15

3

5

-25

47



Krimpenerwaard

57.785

Zuid-Holland

39,0%

9,0%

0,0%

3,0%

98,0%

-30.528.000

93.725.000

-32,6%

5

27

30

15

10

3

-33

48



Land van Cuijk

91.722

Noord-Brabant

45,0%

32,0%

7,0%

5,0%

86,0%

-68.914.000

189.000.000

-36,5%

5

27

30

15

10

5

-36

49



Altena

58.277

Noord-Brabant

31,3%

60,8%

3,8%

2,5%

93,3%

-27.194.000

73.257.000

-37,1%

5

27

30

15

10

5

-37

50



Almelo

74.317

Overijssel

32,0%

30,0%

5,0%

3,0%

109,0%

-39.998.000

120.516.000

-33,2%

5

27

30

15

10

1

-33

* / ** / *** Zie toelichting onder de ranking.