1.12 Boek Versnellen woningbouw Krimpenerwaard, Uitvoering woondeal

Versnellen woningbouw Krimpenerwaard Uitvoering woondeal

Versnellen woningbouw Krimpenerwaard Uitvoering woondeal

Versnellen woningbouw Krimpenerwaard

Inhoudsopgave Voorwoord

4

1. Coalitieakkoord gemeente

7

2. Toekomstperspectief

27 31 35 39

1.Vitale inwoners en gemeenschappen: wonen en leven 2.Vitale inwoners en gemeenschappen: ondernemen en leren 3. Vitaal buitengebied: landbouw, natuur, recreatie en water

3. Woonzorgvisie  Voorwoord 1.Een nieuwe woonvisie voor gemeente Krimpenerwaard 2. De kracht van Krimpenerwaard 3. Het woonbeleid in één oogopslag Pijler 1: Beschikbaarheid en betaalbaarheid Pijler 2: Aantrekkelijke en inclusieve nieuwbouw Pijler 3: Wonen, zorg en welzijn Pijler 4: Duurzaamheid Uitvoeringsprogramma Wonen 2023-2028

4. Rapport – Inbreiding in Krimpenerwaard 1. Inleiding 2. Conclusies 3. Vraag in beeld 4. Aanbod in beeld 5. Grip op het verdichtingspotentieel 6. Confrontatie vraag en aanbod

5.  Data

43 45 47 49 52 53 60 65 70 73 81 84 86 93 98 102 107 113

Alle data waarop we ingesproken hebben met de inspreektekst

6. E-mail

127

Alle mails met aanvullende informatie aan de provincie

7. Projecten 1. 2. 3.

Informatie per project groter dan 3 hectare Bergambacht Oost Schoonhoven Hofland Schoonhoven Nieuw West

8. Brief Gedeputeerde Staten

152 232 254 263

17 december 2024

2

3

Voorwoord Nieuwe woonzorgvisie

Versnellen woningbouw Krimpenerwaard Uitvoering woondeal

Midden in het Groene Hart, tussen de grote steden en rivieren in de Randstad, ligt de gemeente Krimpenerwaard, bekend om haar unieke slagenlandschap. Een landschap dat door inwoners, boeren en ondernemers is gecreëerd en wordt beheerd. Mensen voelen zich verbonden met het gebied en kijken naar elkaar om. Om deze sterke sociale basis te behouden, is het belangrijk dat jongeren, gezinnen en ouderen hier een passende woning kunnen vinden. Ook in de Krimpenerwaard wordt de huidige woningnood in Nederland gevoeld en zien we dat de wens om er te wonen is toegenomen. Eigen inwoners zoeken een woning, maar ook jonge gezinnen komen (opnieuw) in de Krimpenerwaard wonen door de mogelijkheden van hybride werken en de nabijheid van de grote stad. Om iedereen in passende en betaalbare woonruimte te voorzien, hebben we extra woningen nodig. De ruimte die binnen de kernen beschikbaar komt voor woningbouw is schaars. Daarom willen we woningen bouwen aan de rand van onze kernen en zorgen voor “een buurtje erbij.” Dat willen we voortvarend aanpakken. In het collegeprogramma is hiervoor de basis gelegd. Met daadkracht willen we ons laten leiden door wat goed is voor de Krimpenerwaard. We zetten daarbij in op versnelling van de opgave en willen met creativiteit oplossingen vinden voor de (schijnbaar) tegenstrijdige belangen, zoals regelgeving van hogere overheden of conflicterende belangen.

Uiteindelijk wil iedereen dat de Krimpenerwaard ook in de toekomst vitaal blijft.

Starten vanuit een raadsbreed draagvlak Met de start van het nieuwe college is er aan de slag gegaan met de versnelling. Allereerst door het opstellen en raadsbreed bekrachtigen van een toekomstperspectief Vitaal Krimpenerwaard. De belangrijkste opgaven om de kracht van de Krimpenerwaard – 4

Voldoende passende woningen voor iedereen en een prettige woon- en leefomgeving zijn daarbij belangrijke randvoorwaarden. Waar we in onze oude woonvisie uit 2017 slechts een behoefte zagen voor 200 extra sociale huurwoningen, zien we dat de wereld in de jaren erna enorm veranderd is. We zien een groeiende behoefte aan betaalbare woningen, zowel in de huurals koopsector. In de woonvisie streven we ernaar tussen 2023 en 2040 4.000 woningen te bouwen. De nieuwe woningbouwplannen (van de 4.000 woningen die erbij komen, is ook een deel niet meer beïnvloedbaar) krijgen kaders mee: 75% van het woningbouwprogramma moet betaalbaar zijn, waarvan 30% sociale huur. Naast betaalbaarheid richten we ons ook op een gedifferentieerd aanbod van woningen. De ouder wordende bevolking brengt nieuwe behoeften aan verschillende woonvormen en soms een zorgvraag mee. Het bouwen van woningen draagt eraan bij dat inwoners, jong en oud, in hun Krimpenerwaard kunnen blijven wonen. Onderzoek naar de mogelijkheden binnen de kern We zijn trots op onze ruimtelijke en groene structuur die de Krimpenerwaard kenmerkt. Daarom zijn nieuwe woningen de afgelopen jaren zoveel mogelijk binnen de bestaande grenzen van de kernen toegevoegd. De bestaande woningvoorraad is daarbij beter benut, maar het aantal verdichtingslocaties is logischerwijs afgenomen.

We hebben daarom onderzoek gedaan naar het potentieel aantal woningen dat nog toegevoegd kan worden. We zien dat er slechts 330 woningen binnen de bestaande kernen kunnen worden toegevoegd door onbenutte locaties te benutten, te splitsen en op te toppen. Hiermee kunnen we niet voorzien in de vraag naar woningen en onze gemeenschap niet vitaal houden. Als gevolg hiervan zetten wij ons, naast inbreiding, ook in op woningtoevoeging aan de randen van de kernen.

ring van de Woonvisie. We hebben met de projectontwikkelaars intentieovereenkomsten afgesloten om haalbaarheidsstudies uit te voeren naar woningbouw op deze locaties. Eén haalbaarheidsstudie is op dit moment afgerond. Alle locaties samen vormen de basis voor het Omgevingsprogramma Woningbouw waar we op dit moment mee bezig zijn.

Uitnodiging aan andere overheden Onze inzet liep daarbij al snel tegen het coalitieakkoord van de provincie aan. “Geen nieuwe locaties meer op de 3-hectarekaart.” Voor ons reden om ons verhaal te delen met Provinciale Staten van ZuidHolland. Samen met de gemeente Molenlanden hebben we andere landelijke gemeenten in de provincie opgeroepen om samen het verhaal van deze landelijke gemeenten onder de aandacht te brengen. Met een groep van 18 gemeenten hebben we dit verhaal nu meerdere malen bij Provinciale Staten onder de aandacht gebracht. Ondertussen zijn waterschap en gemeente ook dichter bij elkaar gekomen en is onderling het vertrouwen uitgesproken dat we samen gaan voor de beste maatschappelijke oplossingen. Water en bodem sturend is iets waar jarenlang ervaring en kennis over is opgebouwd in het gebied. Ook in de toekomst willen we die ervaring toepassen en de kennis verder uitbouwen.

Samen de schouders eronder met een brede blik op de toekomst

een sterke sociale samenhang in een prachtig cultuurhistorisch landschap – weerbaar te maken. De inzet gaat daarbij over wonen en voorzieningen, zorgen voor elkaar. Over werken, onderwijs en arbeidsmarkt, de verbondenheid van werkgevers en werknemers aan elkaar. Over de transitie van de landbouw, waterkwaliteit en biodiversiteit, natuur en agrarisch natuurbeheer.

Uitnodiging aan de markt De gemeente heeft actief de markt uitgenodigd om te komen met ontwikkelingen bij en voor de kernen in de Krimpenerwaard. De eerste inzet is de realisatie van de woonvisie. Met de oproep kwamen er zeven ontwikkelinitiatieven in beeld aan de randen van de kernen – ca. 1800 woningen volgens de programme-

Mooie plannen vragen om doorzettingsvermogen en creativiteit Stapje voor stapje zien we dat er een klein beetje ruimte wordt gegeven door Provinciale Staten. De rekenmethodiek van “een 3-hectare-locatie” is aangepast en de mogelijkheden voor een straatje erbij (1,5 hectare) zijn vergroot. Zeker door de eerste aanpassing zijn drie van onze locaties nu 2,99 hectare en aanvaard door Gedeputeerde Staten. We zijn er nog niet. We beschikken ook over een aantal plannen voor locaties die groter zijn dan 3 hectare. Deze worden in voortgang belemmerd omdat de 3-hectarekaart in de Herziening van het Omgevingsbeleid 2024 van de provincie Zuid-Holland niet is geactualiseerd. Gedeputeerde Staten stelt dat het op dit moment alleen mogelijk is één of meerdere van deze locaties aan de 3-hectarekaart toe te voegen, als er andere locaties – provinciebreed – van de 3-hectarekaart worden afgehaald. 5

1

Versnellen woningbouw Krimpenerwaard

De afgelopen anderhalf jaar hebben we op zeer regelmatige basis met de provincie Zuid-Holland gesproken. Ambtelijk, bestuurlijk, ingesproken op diverse inspreekmomenten bij Provinciale Staten. We hebben veel van ons werk – het is onmogelijk álles op te nemen – in dit boek gevat. Zodat u een beeld krijgt van onze inzet de afgelopen jaren om de woningbouw in onze gemeente te versnellen, met als doel de vitaliteit van ons gebied in de toekomst te behouden. Hiermee dragen we uiteraard ook bij aan de realisatie van de doelen die we hebben afgesproken in de woondeal. In de eerste vier hoofdstukken vindt u het coalitieakkoord, het Toekomstperspectief, de Woonzorgvisie en het rapport Inbreiding in de Krimpenerwaard. In hoofdstuk 5 leest u wanneer we ingesproken hebben bij Provinciale Staten, inclusief de inspreektekst. In hoofdstuk 6 staat alle andere aanvullende informatie dat gedeeld is met de provincie. Vervolgens gaan we in hoofdstuk 7 in op de woningbouwplannen die groter zijn dan 3 hectare. Tot slot vindt u in hoofdstuk 8 de laatste brief van Gedeputeerde Staten.

6

Onze inzet blijft optimistisch en volhardend. Voor de vitaliteit van dit gebied is doorzetten, creativiteit en trouw blijven aan jezelf een belangrijke sleutel. Met vriendelijke groet, namens burgemeester en wethouders van Krimpenerwaard, M.G. (Ria) Boere Wethouder

Coalitieakkoord Gemeente Krimpenerwaard

7

1

Coalitieakkoord

Voorwoord Met gepaste trots mag ik u het coalitieakkoord Vitaal Vooruit! aanbieden. Dit coalitieakkoord is het resultaat van een aantal weken hard werken door afgevaardigden van de coalitiepartijen VGBK, SGP, CDA en VVD. Ook de oppositiepartijen Pro Krimpenerwaard, ChristenUnie, PvdA/GroenLinks, D66 en Leefbaar Krimpenerwaard hebben hun inbreng geleverd op thema’s, die voor hen van belang zijn. Daarnaast hebben we heel veel belangrijke en bruikbare informatie opgehaald tijdens twee expertmeetings. Dit zijn experts vanuit het maatschappelijk middenveld. Zij hebben ons geadviseerd op thema’s als economie, werkgelegenheid en jongeren in de Krimpenerwaard. Al met al kijk ik terug op een hele constructieve en prettige samenwerking. Dat heeft geleid tot een waardevol akkoord waarin we streven naar een aantal op hoofdlijnen geformuleerde ambities voor onze Krimpenerwaard. In het akkoord leiden we deze ambities per programma in om de ontwikkelingen en de context te schetsen en de samenhang tussen ambities aan te geven. We leven in een maatschappij die heel snel verandert. Corona, oorlog in Oekraïne, tekort aan woningen en werknemers; Het zijn allemaal ontwikkelingen die wij van tevoren niet hadden kunnen voorspellen. In mijn visie zijn dit coalitieakkoord en het (nog op te stellen) collegeprogramma daarom niet in beton gegoten.

Het zijn dynamische documenten die (snel) moeten kunnen inspelen op de komende ontwikkelingen in onze gemeente. Als formateur zal ik met veel genoegen verantwoording afleggen aan de gemeenteraad over de gevoerde procedure. Met als stip op de horizon dat op 7 juni 2022 een nieuw college aan de slag kan met het vertalen van het coalitieakkoord naar concrete doelen die het college de komende jaren wenst te bereiken.

1

Graag wil ik mijn dank uitspreken aan de ambtelijke ondersteuning voor de prettige samenwerking bij de totstandkoming van dit coalitieakkoord. Leden van de gemeenteraad, leden van het beoogd college en medewerkers van de gemeente Krimpenerwaard: ‘Leer van het verleden, maar kijk niet te veel achterom. Bij het achteromkijken is de toekomst een stuk verder’. Veel succes! 1

Willem Schoof 8

1 2

9

1

Coalitieakkoord

Inhoudsopgave

Inleiding

Voorwoord ............................................................................................................................................... 2 Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 3 Inleiding ................................................................................................................................................... 4 Bestuur en ondersteuning ....................................................................................................................... 6 1. Dienstverlening .................................................................................................................... 6 2. Participatie ........................................................................................................................... 7 3. Nieuw gemeentekantoor ...................................................................................................... 7 4. Financiën ............................................................................................................................. 7 5. Samenwerking met andere overheden................................................................................ 7 6.

Aantrekkelijk werkgeverschap ............................................................................................. 7

Wie zijn we? Wie ‘Krimpenerwaard’ zegt, zegt ‘rivieren, weilanden, rust, ruimte, boerderijen, mooie dorpen en steden, waarbij elke kern zijn eigen identiteit heeft.’ Tegelijkertijd bevindt onze gemeente zich midden in de dynamiek van de randstad. We zijn een inclusieve gemeente waar iedereen zichzelf kan en mag zijn. Iedereen is gelijkwaardig, maar ook uniek. We hebben respect voor elkaar en hebben een groot gevoel van saamhorigheid. We doen dingen hier graag zelf, maar ook met elkaar in de wijk, op de markt, in de kerk of bij de vereniging. In onze gemeente doen we het samen, met onze voeten in het veen. We zijn een krachtige zelfbewuste en ondernemende gemeente. Onze inwoners onderscheiden zich door een sterk arbeidsethos, ondernemerschap, sociale cohesie en omzien naar elkaar.

Veiligheid ................................................................................................................................................. 8 7. Ondermijning ....................................................................................................................... 8 8. Betrekken van inwoners en bedrijven bij veiligheid ............................................................. 8 9. Digitale veiligheid ................................................................................................................. 8 Verkeer, vervoer en waterstaat ............................................................................................................... 9 10. Bereikbaarheid..................................................................................................................... 9 Economie ............................................................................................................................................... 10 12. Arbeidsmarkt (behoefte aan vakbekwaam personeel) ...................................................... 10 13. De agrarische sector.......................................................................................................... 10 14. Ruimte voor bedrijvigheid .................................................................................................. 10 15.

Evenementen op zondag ................................................................................................... 10 16. Korte ketens ....................................................................................................................... 11 17. Retail .................................................................................................................................. 11 Onderwijs, sport, cultuur en recreatie & toerisme ................................................................................. 12 18. Onderwijs ........................................................................................................................... 12 19. Cultuur ............................................................................................................................... 12 20. Sport .................................................................................................................................. 12 21. Recreatie & toerisme ......................................................................................................... 12 Sociaal domein ...................................................................................................................................... 13 22. Veerkracht en mentale gezondheid ................................................................................... 13 23.

Leefstijl en lichamelijke gezondheid .................................................................................. 14 24. Sociale leefomgeving......................................................................................................... 14 25. Sociaal economische status .............................................................................................. 14 26. Organisatie en financiën van zorg ..................................................................................... 14 Milieu en duurzaamheid ........................................................................................................................ 15 27. Klimaatadaptatie ................................................................................................................ 15 28. Energietransitie .................................................................................................................. 16 29. Benutten grondstoffen ....................................................................................................... 16 30. Biodiversiteit ...................................................................................................................... 16 31. Bodemdaling ...................................................................................................................... 16 32.

Openbare ruimte ................................................................................................................ 16 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ......................................................... 17 33. Leefbaarheid en vitaliteit .................................................................................................... 17 34. Kernen ............................................................................................................................... 17 35. Wonen ............................................................................................................................... 18 36. Opvang statushouders en asielzoekers ............................................................................ 18 37. Buitengebied ...................................................................................................................... 18 Portefeuilleverdeling .............................................................................................................................. 19

Waar staan we? De gemeente Krimpenerwaard heeft veel kwaliteiten en mogelijkheden, maar er zijn ook uitdagingen:  We zien het aantal inwoners dat gebruik maakt van zorg en ondersteuning toenemen; hoe zorgen we ervoor dat onze inwoners minder afhankelijk zijn van de gemeente en meer zelf of samen met hun netwerk doen?  We hebben innovatieve ondernemers; hoe zorgen wij voor de benodigde ruimte zodat zij zich duurzaam kunnen doorontwikkelen?  Er vertrekken jongeren en jong volwassenen uit de gemeente; hoe zorgen we dat onze jongeren hier (weer) goed kunnen wonen en werken?  In de gemeente Krimpenerwaard is het mooi wonen; hoe zorgen we voor voldoende en passende woningen?  De bereikbaarheid van en naar is al jaren een probleem, zowel met de auto als het openbaar vervoer; hoe zorgen we dat we onze bereikbaarheid verbeteren?  Het buitengebied wordt o.a. beheerd door agrariërs; hoe faciliteren we onze agrariërs zodat zij een toekomstbestendige onderneming kunnen blijven runnen?  In 2016 is vanuit inwoners voor het gebied een strategische visie opgesteld. De kern van het verhaal: om de Krimpenerwaard vitaal te houden moeten we integraal blijven denken. Met aandacht voor zowel het landschap (bodemdaling, transitie landbouw en energie) als de vitaliteit van de kernen.

Het is nu tijd om daar samen de schouders onder te zetten! Wat willen we? Om de uitdagingen te benaderen zet de coalitie in op vitaliteit: 1. Vitale gemeenschappen: de gemeente kent krachtige en betrokken gemeenschappen. Hierdoor ontstaat een sterk netwerk waarbinnen individuen zichzelf kunnen ontplooien en ook op terug kunnen vallen. Dit koesteren wij. Wij willen ontmoeting en voorzieningen blijven faciliteren. 2. Vitale kernen: we willen bouwen voor de woonbehoefte en een aantrekkelijke gemeente zijn voor (nieuwe) inwoners, lokale ondernemers de ruimte geven en voorzieningen faciliteren. 3. Vitaal buitengebied: ons landschap en de kernen zijn met elkaar verbonden. Ze dragen elkaar. Zonder landelijk gebied wonen we minder prettig. We willen een toekomstbestendig en duurzaam gebruik van het buitengebied. Wat voor gemeente willen we zijn? Inwoners willen een gemeente die dichtbij ze staat, met hen meedenkt en maatwerk levert. Een gemeente waar de behoefte van de inwoner centraal staat, met daarbij persoonlijke aandacht, zeggenschap en eigen verantwoordelijkheid. We hebben ook lokaal aandacht voor het afnemende vertrouwen in de overheid en polarisatie in de samenleving. We zien dat inwoners soms klem kunnen zitten tussen de uitvoering van regelgeving en de gevolgen. We hebben dan ook aandacht voor de menselijke maat in de uitvoering.

Goed luisteren en met elkaar samenwerken is daarbij van groot belang. Samen met onze inwoners maken we de gemeente Krimpenerwaard. We bouwen verder op de visies, beleid en besluiten die in de afgelopen periode zijn opgesteld en gaan daarmee voortvarend aan de slag. We blijven de dingen doen die goed gaan en veranderen de dingen die beter kunnen.

10

11

3

4

1

Coalitieakkoord

Samen aan de slag De gemeente kan het niet alleen. We hebben inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, verenigingen, samenwerkingspartners en andere overheden nodig. Dit doen we vanuit een brede blik en door de schouders er samen onder te zetten! Inbreng overige partijen: In dit coalitieakkoord hebben wij ook rekening gehouden met de input van andere partijen. Een aantal aangedragen punten kwamen (deels) overeen met onze ambities en zijn verwerkt in de ambities van dit akkoord (de uitwerking wordt in het collegeprogramma opgepakt). Denk hierbij aan dienstverlening en participatie. Dit zijn onderwerpen waar we de afgelopen periode al beleid op hebben gemaakt en waarvan we van mening zijn dat we komende raadsperiode vervolgstappen kunnen zetten. Op het gebied van wonen verwachten we met de raad een nieuwe woonvisie op te kunnen stellen die o.a. ingaat op de woonbehoefte van diverse doelgroepen. Daarnaast onderschrijven we de wensen voor meer ruimte en voor een groene en gezonde leefomgeving binnen de kernen en klimaatadaptatie. Op wonen hebben wij een ambitie geformuleerd met als doel te bouwen met oog voor de toekomst; voor de woonbehoefte èn het versterken van vitaliteit. Wij willen deze uitdaging graag raadsbreed oppakken.

Bestuur en ondersteuning Inleiding De samenleving verandert. Steeds meer inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties willen meepraten en meebeslissen over de fysieke en sociale leefomgeving. Wij geloven in de kracht van de samenleving, in de maatschappelijke creativiteit en in het eigen initiatief van inwoners en bedrijven. De gemeente Krimpenerwaard wordt er beter van als de samenleving en de gemeente samenwerken en samen verantwoordelijkheid nemen. We geven vorm aan de nabijheid bij onze inwoners én zorgen dat verbeteringen in de dienstverlening duidelijk merkbaar zijn. Wij vinden het belangrijk dat belanghebbenden invloed kunnen hebben op initiatieven die hen raken en ook eigen initiatieven kunnen ontplooien. De veranderingen door de invoering van de omgevingswet vragen om een andere manier van werken van de raad, het college, de medewerkers, de meer participerende samenleving en een aanpassing van de politieke besluitvorming. We zijn ons bewust van de duurzaamheidseisen die aan (overheids)gebouwen worden gesteld. De huidige gemeentekantoren voldoen niet of slechts deels aan die voorwaarden. Nieuwe huisvesting draagt bij aan een efficiënter en effectiever werkende organisatie. Daarom is er de wens tot één nieuw Huis van de gemeente te komen.

De opzet van het coalitieakkoord Dit coalitieakkoord bestaat voornamelijk uit een aantal op hoofdlijnen geformuleerde ambities. Deze ambities worden per programma ingeleid om de ontwikkelingen en de context te schetsen en de samenhang tussen ambities aan te geven. In het collegeprogramma worden de ambities vertaald in concrete doelen die het college de komende jaren wenst te bereiken. Daarmee geeft het collegeprogramma meer mogelijkheden om te sturen en flexibel in te spelen op veranderende omstandigheden. Het coalitieakkoord is opgesteld met de kennis van nu. Hoe de ontwikkelingen er in de komende jaren uit gaan zien kunnen wij niet voorspellen. Er kan dus in de komende jaren bijstelling, aanvulling en bijsturing nodig zijn.

Daarnaast maakt de gemeente steeds vaker onderdeel uit van brede samenwerkingsverbanden en structuren. In (regionale) samenwerkingsverbanden worden steeds meer (grote) beslissingen genomen. Dit levert schaalvoordelen op en is op sommige thema’s (denk aan jeugd, milieu en veiligheid) noodzakelijk. We zoeken naar de balans tussen wat we lokaal en in breder verband organiseren. Naast overwegingen als schaalvoordeel, efficiency, democratische legitimatie gaat het om de vraag “Wordt de inwoner hier beter van?” De gemeente is financieel gezond. Het is (voor alle gemeenten) lastig om meerjarig financieel beleid te maken, omdat het Rijk niet duidelijk is voor welke taken de gemeenten hoeveel budget gaan ontvangen. Het is aan het college om de ambities uit dit akkoord te vertalen in concrete acties om de door ons geformuleerde doelstellingen te realiseren en een voorzet te doen voor de financiering ervan. Om onze ambities waar te maken hebben we voldoende en goed opgeleide medewerkers nodig. Goed werkgeverschap is daarom belangrijk. Afgelopen periode is, door onder andere de coronapandemie, een intensieve tijd geweest voor de organisatie. De krapte op de arbeidsmarkt zorgt ervoor dat het lastig is om nieuwe medewerkers te werven en kwaliteit te behouden. Dit kan consequenties hebben voor de keuzes in onze ambities.

Ambities 1. Dienstverlening In deze raadsperiode voeren we de visie op dienstverlening uit, die op 8 maart 2022 unaniem is vastgesteld door de raad. Het is onze ambitie dat onze inwoners, ondernemingen en maatschappelijke organisaties ook echt een verschil gaan merken in onze dienstverlening. We denken vanuit de inwoners en streven naar meer nabijheid. Wij richten ons met name op:  Zoveel mogelijk persoonlijk contact tussen bestuur, inwoners, instellingen en ondernemers.  Het eenvoudiger en sneller aanvragen van (digitale) producten en diensten.  Inwoners de gelegenheid geven te participeren.  De wijze waarop we luisteren naar en communiceren met inwoners bij ingrijpende projecten. Daarbij verliezen wij, naast de wens tot meer digitalisering, de menselijke maat niet uit het oog. Ook zoeken we voor de verordeningen en beleidskaders naar een juiste balans tussen de mogelijke versnelling van procedures tegenover de effectiviteit en de rechtvaardigheid van deze procedures.

12

13

5

6

1

Criminelen verplaatsen hun werkterrein steeds vaker naar het internet (cybercrime). Daardo digitale weerbaarheid een belangrijk aandachtspunt. Cybercrime en digitaal pesten zijn ond die (ook intern binnen de gemeentelijke organisatie) blijvend onder de aandacht moeten wo gebracht. Onder andere door voorlichting, bij onze (jonge) inwoners en ondernemers.

Coalitieakkoord

2. Participatie Het participatiebeleid uitvoeren in de dagelijkse praktijk heeft een hoge prioriteit. We bedenken ons bij het opstellen van nieuw beleid en projecten eerst: wie gaat hier iets van merken, wie gaan wij bij dit project betrekken en wat zijn de kaders waarbinnen de participant kan meedenken. Wij hebben daarvoor de beschikking over verschillende vormen van participatie (van informeren tot meebeslissen). Naderhand communiceren wij over het resultaat van het participatieproces. Hierbij beseffen we dat de praktijk weerbarstig kan zijn. Als het college samen met de samenleving aan de slag gaat, moet er sprake zijn van heldere rolafspraken met de raad, maar wordt de raad ook goed geïnformeerd om processen te kunnen volgen. Belangrijk uitgangspunt is dat inwoners een verbetering merken van de participatie: zij voelen zich gehoord, weten wat er met hun inbreng gedaan is en waarom (niet). Bij een eventueel verschil van inzicht voorkomen wij zoveel mogelijk juridisering en blijven met inwoners in (vervolg)gesprek. 3. Nieuw gemeentekantoor De raad heeft in 2021 besloten om hiervoor een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen.

Aanvullend op de go/no-go momenten, voortvloeiend uit dit raadsbesluit, (exacte locatiekeuze, voorlopig ontwerp en investeringsbudget) geldt dat aan de volgende voorwaarden wordt voldaan voordat met de nieuwbouw wordt gestart:  Naast een werkkantoor is het huis van de gemeente ook een ontmoetingsplek voor onze inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers. Zij participeren in het proces om te komen tot de invulling (bijvoorbeeld medegebruik door derden) van het gemeentehuis.  De invulling van de vrijkomende locaties bestemmen we maximaal voor woningbouw met speciale aandacht voor specifieke doelgroepen.  De jaarlijkse huisvestingskosten voor nieuwbouw mogen niet hoger zijn dan de exploitatiekosten van de huidige vier gemeentekantoren, inclusief de kosten (rente en afschrijving) volgend uit de noodzakelijke investeringen om de gebouwen te laten voldoen aan de huidige wettelijke eisen.  We spannen ons maximaal in om het risico van kostenstijgingen te minimaliseren. Tijdens dit proces wordt ook de verbetering van de dienstverlening verder uitgewerkt. Uitgangspunt is een laagdrempelige, servicegerichte en nabije overheid voor alle inwoners van de verschillende kernen. We onderzoeken samen met maatschappelijke organisaties of servicepunten in de grotere kernen wenselijk en haalbaar zijn.

Veiligheid Inleiding De gemeente Krimpenerwaard is een veilige gemeente. Dat blijkt uit o.a. de veiligheidsmonitor. Wij zetten ons in om dat vooral zo te houden. Wij zien tegelijkertijd dat ondermijnende criminaliteit ook in onze gemeente aanwezig is en toeneemt. Er is sprake van drugshandel. Dat kan leiden tot overlast en onveilige situaties in de kernen en tot verslavingsproblematiek. Wij zijn daarom tegen de vestiging van coffeeshops. Veiligheidspartners kijken steeds vaker bij de aanpak naar de gemeente als veiligheidsregisseur. De aanpak van ondermijning heeft een hoge prioriteit binnen het veiligheidsbeleid van onze gemeente. Een veilige gemeente bereik je met elkaar. Het is daarom van belang dat wij inwoners, bedrijven, andere overheden en organisaties nog meer betrekken bij onze aanpak. Ons streven is dat de aanrijtijden van de hulpdiensten worden verbeterd. We blijven dit onder de aandacht brengen bij betreffende hulpdiensten.

Ambities

4. Financiën We gaan voor een structureel sluitende begroting, maar het financieel perspectief blijft voor alle jaarschijven zorgelijk. In het collegeprogramma wordt dit uitgewerkt. De in 2021 voorbereide bezuinigingsscenario’s worden, als dat nodig is, hier integraal bij betrokken. Ook bij deze exercitie is het van belang dat goede participatie wordt toegepast zodat er draagvlak ontstaat voor voorstellen.

7. Ondermijning Bij ondermijning hebben wij het over de verwevenheid van de bovenwereld met de onderwereld. Voorbeelden hiervan zijn witwassen, maar ook de aankoop van vastgoed en bedrijven met crimineel verkregen middelen. De komende jaren zetten wij, in samenwerking met inwoners, bedrijven, andere overheden en organisaties in op het tegengaan en het aanpakken van ondermijnende criminaliteit. Wij zetten in op een structurele aanpak en borging.

5. Samenwerking met andere overheden Als gemeente Krimpenerwaard willen we onze eigen ambities realiseren. Dit kunnen of willen we niet alleen. We hebben andere overheden nodig, dit voor een beter resultaat of betere efficiency. Zo is het rijksbeleid cruciaal waar het gaat om de gemeentefinanciën (o.a. op het gebied van het sociaal domein). We blijven alert of het Rijk gemeenten hier serieus bij betrekt. Ook de provincie is een belangrijke partner om samen mee op te trekken bij het vitaal houden van onze kernen en buitengebied. Denk hierbij aan een lobby voor o.a. verruiming van de woningbouw. Verder werken we in de regio Midden-Holland intensief en goed samen met omliggende gemeenten. Vooral de samenwerking in het sociaal domein is erg belangrijk om kwaliteit en budget te kunnen beïnvloeden. We treden andere overheden en regio’s positief en vanuit een zelfbewustzijn en met oog voor eigen ambities tegemoet.

8. Betrekken van inwoners en bedrijven bij veiligheid De aanpak van onveilige situaties doe je met elkaar. Onze veiligheidspartners kunnen het niet zonder onze inwoners en bedrijven; samenwerken is daarin het sleutelwoord. Deelname aan Burgernet en buurtpreventiegroepen hebben hun meerwaarde al laten zien. Binnen de projecten van het keurmerk veilig ondernemen werken genoemde partijen samen aan de veiligheid en leefbaarheid binnen een aangewezen gebied. Uitbreiding naar alle kernen in onze gemeente draagt bij aan de betrokkenheid op dit onderwerp en het oplossen van veiligheid- en leefbaarheid onderwerpen. Veiligheid moet ook gewaarborgd worden. We zijn alert op de inzetbare capaciteit. Een extra BOA kan veel goeds doen als het gaat om alledaagse veiligheid terwijl de politie daardoor meer tijd krijgt voor de zwaardere vormen van onveiligheid.

6. Aantrekkelijk werkgeverschap De mogelijkheid om ambities te realiseren versus de krapte op de arbeidsmarkt vraagt dat het college samen met de medewerkers werkt aan een zo optimaal mogelijke aansluiting tussen de inzet van kwaliteit en capaciteit. Het college streeft naar het zijn van een aantrekkelijk werkgever en stuurt hierop vanuit de visie op de organisatie (Krimpenerwaard Vooruit!).

9. Digitale veiligheid Criminelen verplaatsen hun werkterrein steeds vaker naar het internet (cybercrime). Daardoor is digitale weerbaarheid een belangrijk aandachtspunt. Cybercrime en digitaal pesten zijn onderwerpen die (ook intern binnen de gemeentelijke organisatie) blijvend onder de aandacht moeten worden gebracht. Onder andere door voorlichting, bij onze (jonge) inwoners en ondernemers.

14

15

7

1

Coalitieakkoord

Verkeer, vervoer en waterstaat

Economie

Inleiding

Inleiding

De hoofdinfrastructuur in de Krimpenerwaard is in de afgelopen 60 jaar nagenoeg onveranderd eneen waterstaat gebleven en laat zich Verkeer, eenvoudig vervoer omschrijven: assenkruis van twee provinciale wegen met verbindingen naar het noorden, oosten, zuiden en westen. Elk van deze verbindingen kent ‘zwakke plekken’. De beperkte verbindingen met de omgeving hebben invloed op het functioneren van de Inleiding lokale economie.

Voor een duurzaam sterke ontwikkeling op economisch gebied is inzet nodig op dynamiek, vitaliteit, vernieuwing en ruimte. Deze opgave is haalbaar door de sterke kanten te onderkennen en de kansen te benutten, de zwaktes en bedreigingen serieus te nemen en daarin samen te werken met het bedrijfsleven. De aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt blijft een continue aandachtspunt. Er is sprake van veel ‘’maakindustrie’’ waar een groot tekort is aan vakkrachten zoals technisch personeel. Deze tekorten nemen de komende jaren alleen maar toe. Samen met het Leerwerkbedrijf en de regio (Triple Helix, onder andere de MKB-Deal) werken wij aan oplossingen.

De hoofdinfrastructuur in de Krimpenerwaard is in de afgelopen 60 jaar nagenoeg onveranderd

Het openbaar vervoergebleven is heel divers quaeenvoudig bereikbaarheid vanuit deassenkruis kernen en De buslijnen en laat zich omschrijven: een vanfrequentie. twee provinciale wegen met staan onder druk, waarbij we snelle gaanen combineren metdeze lokaal vervoer, kent ‘zwakke verbindingen naarhoofdroutes het noorden, moeten oosten, zuiden westen. Elk van verbindingen plekken’. De beperkte verbindingen met de omgeving hebben invloed op het functioneren van de waaronder fietsverkeer. lokale economie.

Ook het vervoer over water is belangrijk: er zijn acht pontverbindingen over Nieuwe Maas, Lek en Het openbaar vervoer is heel divers qua bereikbaarheid vanuit de kernen en frequentie. De buslijnen Hollandse IJssel. Recreatief ‘vervoer’ en forensenvervoer over water is beperkt. We zullen moeten staan onder druk, waarbij we snelle hoofdroutes moeten gaan combineren met lokaal vervoer, kijken naar initiatievenwaaronder en meekoppelkansen. fietsverkeer. Ook het vervoer over water belangrijk: er zijn achtgroot pontverbindingen Maas, Lek Verkeersveiligheid speelt overal en is voor al is onze inwoners van belang voorover de Nieuwe wijze waarop zij en en forensenvervoer over water beperkt. We zullen moeten hun leefomgeving als Hollandse prettig nIJssel. veiligRecreatief ervaren.‘vervoer’ Schoolroutes vormen daarbij een isbelangrijk kijken naar initiatieven en meekoppelkansen. aandachtspunt. We voeren daarom het opgestelde integraal veiligheidsplan uit (uitvoeringsagenda).

Ambities

Verkeersveiligheid speelt overal en is voor al onze inwoners van groot belang voor de wijze waarop zij hun leefomgeving als prettig en veilig ervaren. Schoolroutes vormen daarbij een belangrijk aandachtspunt. We voeren daarom het opgestelde integraal veiligheidsplan uit (uitvoeringsagenda).

10. Bereikbaarheid Ambities We zetten in op een duurzame complete aanpak van de mobiliteitsvraag. Het vertrekpunt is de vitaliteit van het gebied en de ondernemers. Voor economische ontwikkeling is het belangrijk een 10. Bereikbaarheid betere doorstroming van de ontsluitingen richtingcomplete Gouda aanpak en Rotterdam te creëren, met combinatie We zetten in op een duurzame van de mobiliteitsvraag. Heteen vertrekpunt is de van middelen: verbetering hoofdinfrastructuur, benutten/ stimuleren vitaliteit van het gebied en de beter ondernemers. Voorgedragsaanpassingen, economische ontwikkelinghet is het belangrijk een betere doorstroming van ontsluitingen richting Gouda Rotterdam te creëren, een combinatie van een optimale afstemming tussen OV endelangzaam verkeer, en ICTen(smart mobility). We met sluiten van middelen: verbetering hoofdinfrastructuur, beter benutten/ gedragsaanpassingen, het stimuleren hierbij aan bij de aanpak Algeracorridor. We hebben speciale aandacht voor specifieke en kwetsbare van een optimale afstemming tussen OV en langzaam groepen in het kader van toegankelijkheid van het openbaar vervoer.verkeer, en ICT (smart mobility). We sluiten hierbij aan bij de aanpak Algeracorridor. We hebben speciale aandacht voor specifieke en kwetsbare groepen in het kader van toegankelijkheid van het openbaar vervoer.

We zetten in op een duurzame toekomst voor de agrarische sector. Deze sector levert een belangrijke bijdrage aan de voedselzekerheid en het beheer en behoud van het buitengebied. Er is een gezamenlijke inzet nodig voor een innovatieve en duurzame landbouw. Hierbij zetten we in op een toekomstbestendig beheer van het buitengebied met voldoende mogelijkheden voor een gezonde bedrijfsvoering. Dit met aandacht voor minder uitstoot van broeikasgassen, hogere biodiversiteit en waterkwaliteit. We faciliteren o.a. versterking van (inkomsten uit) recreatie en toerisme, streekproducten als onderdeel van de verbreding van de landbouw en we zetten in op versterking van de inkomsten uit duurzame energieopwekking op het boerenerf. In onze gemeente is sprake van een tekort aan ruimte voor bedrijven(terreinen) voor lokale ondernemers. Dit gaat om zowel uitbreidings- als verplaatsingsvraagstukken. Denk daarbij aan transformaties en/of ongunstige solitaire bedrijfslocaties. Bedrijven zorgen voor werkgelegenheid (in de buurt), zijn van groot belang voor de lokale- en regionale economie, zijn van grote maatschappelijke waarde (sociaal ondernemerschap) en dragen bij aan de vitaliteit in de kernen. Het huidige beleid met betrekking tot de winkelopeningstijden op zondag wordt gecontinueerd.

Ambities 12. Arbeidsmarkt (behoefte aan vakbekwaam personeel) Wij blijven samen met onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven (o.a. het leerwerkbedrijf) sterk inzetten op een goede afstemming tussen het onderwijs, het beschikbare arbeidspotentieel en de lokale werkgevers.

11. Verkeersveiligheid We hechten veel waarde aan de verkeersveiligheid van onze gemeente. We zetten daarom in op 11. Verkeersveiligheid We hechten veel waarde aan de verkeersveiligheid van onze gemeente. We zetten daarom in op veilige schoolfietsroutes, een adequate aanpak van onveilige situaties en het vergroten van het veilige schoolfietsroutes, een adequate aanpak van onveilige situaties en het vergroten van het bewustzijn onder inwoners. bewustzijn onder inwoners.

13. De agrarische sector We denken mee over de versterking van het verdienmodel van de agrarische sector. Dit kan het beste vorm worden gegeven met de agrarische ondernemers uit het gebied zelf, in een intensieve samenwerking met provincie en waterschap. Wij werken met hen samen aan de ontwikkeling naar een toekomstbestendige landbouw, met minder uitstoot van broeikasgassen en stikstof, hogere waterkwaliteit en met aandacht voor biodiversiteit. 14. Ruimte voor bedrijvigheid Wij zetten in op het realiseren van voldoende ruimte voor de ontwikkelingsmogelijkheden van lokale bedrijven. Hiervoor zorgen we voor een heldere bedrijventerreinenstrategie en actieve lobby richting de provincie. 15. Evenementen op zondag Voor evenementen op zondag geldt dat de burgemeester bevoegd is hierover te besluiten, met inachtneming van de nodige omgevingssensitiviteit. Wat betekent dat zeer zorgvuldig een afweging plaatsvindt naar locatie, geluid, verkeersbewegingen en andere aspecten van evenementen in relatie tot de identiteit van de betreffende kern.

9

16

9

10

17

1

Coalitieakkoord

16. Korte ketens Voedselvoorziening is cruciaal, zeker gezien mondiale ontwikkelingen. Onze agrariërs hebben, in relatie tot de recreatieve mogelijkheden, hier in de gemeente Krimpenerwaard een belangrijke rol. We stimuleren dat meer (voedsel)producten uit ons gebied terecht komen bij onze inwoners. ‘’Korte ketens tussen productie en verbruik maken de cirkel rond.’’

Onderwijs, sport, cultuur en recreatie & toerisme

17. Retail Wij zetten in op versterking van de detailhandelstructuur waaronder het behoud van de gemeentelijke 16. Korte ketens en het waar mogelijk op peil houden van het huidige winkelaanbod. koopkrachtbinding Voedselvoorziening is cruciaal, zeker gezien mondiale ontwikkelingen. Onze agrariërs hebben, in relatie tot de recreatieve mogelijkheden, hier in de gemeente Krimpenerwaard een belangrijke rol. We stimuleren dat meer (voedsel)producten uit ons gebied terecht komen bij onze inwoners. ‘’Korte ketens tussen productie en verbruik maken de cirkel rond.’’

Goed onderwijs, een rijk en divers cultuuraanbod, recreatieve voorzieningen en verschillende mogelijkheden in sportactiviteiten maken het wonen en leven in de gemeente Krimpenerwaard aangenaam en aantrekkelijk. Deze voorzieningen verbinden, maken sociale contacten mogelijk en dragen bij aan ontspanning en ontwikkeling.

17. Retail Wij zetten in op versterking van de detailhandelstructuur waaronder het behoud van de gemeentelijke koopkrachtbinding en het waar mogelijk op peil houden van het huidige winkelaanbod.

Inleiding

Voor optimale ontwikkeling van onze kinderen en jongeren is onderwijs van groot belang. Samen met de scholen zetten we in op passend en toegankelijk onderwijs. Aandachtspunt is een goed functionerend leerlingenvervoer. Door vroegtijdig signaleren van problemen of achterstanden bij kinderen willen we tijdig de juiste ondersteuning bieden. Ook de aansluiting van onderwijs op de arbeidsmarkt vinden we belangrijk. Niet alleen voor voldoende en gekwalificeerd personeel van onze ondernemers, ook voor zelfredzaamheid van inwoners is die aansluiting van belang. De kans op werk en bestaanszekerheid wordt hierdoor vergroot. Sport en cultuur dragen bij aan een gezond en prettig leven en aan de bestrijding van welvaartsziekten en eenzaamheid. De coronacrisis heeft laten zien hoe belangrijk het is om te blijven bewegen en elkaar te ontmoeten. Tegelijkertijd individualiseert de sportbeleving. Desondanks spelen sportverenigingen nog altijd een belangrijke rol. Sporten werkt preventief. Als inwoners meer kunnen bewegen en sporten, worden zij gezonder en dat vermindert de vraag naar zorg. We kennen een rijk cultureel leven in de gemeente. We hebben de Cultuurnota vastgesteld om dit verder te versterken.

We willen een betere maatschappelijke verbinding creëren, waarbij we sport- en cultuurgebouwen ook benutten voor het realiseren van maatschappelijke doelen zoals ontmoeting, buurt en welzijnswerk. We kijken naar de mogelijkheden voor een betere samenwerking tussen (welzijns)organisaties en sport- en cultuurverenigingen.

Ambities 18. Onderwijs De gemeente wil passend en toegankelijk onderwijs. Wij zetten daarbij in op goede en gezonde onderwijshuisvesting (IHP), ook in de kleinere kernen, met aandacht voor clustering van scholen en andere maatschappelijke voorzieningen. Onderwijs in de nabije omgeving heeft ook positieve gevolgen voor het leerlingenvervoer (regelgeving en aanrijtijden). 19. Cultuur We versterken het rijke culturele leven in de gemeente en maken het zichtbaar. Dit doen wij door het nastreven van de doelen uit de Cultuurnota. We zetten in op culturele vorming en participatie van iedereen en vooral van de jeugd. We versterken kunst en cultuur en het zichtbaar maken van de identiteit van de kernen. Hierbij verbinden we verschillende culturele organisaties en initiatieven in de gemeente en versterken we het cultureel ondernemerschap. Cultuur moet ook toegankelijk blijven voor mensen met minder financiële middelen. 20. Sport We willen de maatschappelijke kracht van sport benutten. Dit doen we samen met sportaanbieders, welzijnsinstellingen en onderwijs (sportakkoord). Naast sport bij een vereniging stimuleren we bewegen en sporten in de openbare ruimte. Sport moet ook toegankelijk blijven voor mensen met minder financiële middelen. 21. Recreatie & toerisme Wij faciliteren en stimuleren nieuwe en bestaande recreatieve voorzieningen, waaronder overnachtingsmogelijkheden.

Wij staan voor een integrale benadering en de koppeling van streekproducten met de promotie van het toerisme.

18

19

11

12

1

Coalitieakkoord

Sociaal domein Inleiding Gezondheid is een groot goed. Je gezond voelen, om kunnen gaan met uitdagingen in het leven, mee kunnen doen en controle hebben over je leven, dat is waar positieve gezondheid over gaat. We willen dat onze inwoners een goede kwaliteit van leven hebben en voldoende handvatten hebben om zelfredzaam te zijn. We zetten in op preventie, vroegtijdig signaleren van problemen en het versterken van het gewone leven. Is (specialistische) zorg en ondersteuning nodig, dan is deze integraal, passend en zo nabij mogelijk. Nog te vaak worden mensen om verschillende redenen uitgesloten van een volwaardige deelname aan de samenleving. Ontmoeting versterkt de sociale cohesie en leefbaarheid in wijken en de samenwerking tussen inwoners, vrijwilligers en professionals. Het helpt bij het tegengaan van eenzaamheid, het opbouwen of in stand houden van een netwerk en meedoen in de samenleving. Het aantal ouderen neemt sterk toe. Hierdoor neemt ook het aantal inwoners met dementie en eenzaamheid toe. Dit trekt een zware wissel op de zorg én de samenleving. In een samenleving waarin we naar elkaar omkijken, spelen mantelzorgers een grote rol. De druk op mantelzorgers neemt toe. Het is onze taak om ze voldoende te ondersteunen. Met name de jeugd groeit op in een complexer wordende samenleving. Deze samenleving is individualistischer en competitiever dan ooit tevoren.

De jeugd is hierdoor kwetsbaar, situaties zijn schrijnender en eenzaamheid is een actueel, maar moeilijk bespreekbaar thema. Een deel van de jeugd kan zich hierdoor niet optimaal ontwikkelen en ontplooien. Het drugs en alcoholgebruik onder (jonge) inwoners in de gemeente Krimpenerwaard is zorgelijk. Inmiddels heeft 1 op de 10 jongeren in onze gemeente een vorm van jeugdzorg nodig en is de jeugdzorg een echte ‘markt’ geworden. We zetten in op het verminderen van het aantal jongeren dat jeugdzorg nodig heeft.

23. Leefstijl en lichamelijke gezondheid Een gezonde leefstijl is van invloed op de lichamelijke gezondheid. Waar dat mogelijk is zetten wij 23. Leefstijl gezondheid preventief inen oplichamelijke het terugdringen van roken, drank- en drugsgebruik, gok- en seksverslaving en Een gezonde leefstijl is van invloed op de lichamelijke dat mogelijk ismet zetten wij andere verslavingsvormen en het bevorderen van sportgezondheid. en bewegenWaar in samenwerking lokale preventief in op het terugdringen van roken, dranken drugsgebruik, goken seksverslaving en organisaties. andere verslavingsvormen en het bevorderen van sport en bewegen in samenwerking met lokale organisaties. 24. Sociale leefomgeving De komende jaren zetten we ons in voor een goede integratie van nieuwe inwoners van de gemeente 24. Sociale leefomgeving Krimpenerwaard. We verbeteren de toegankelijkheid voor mensen met een beperking. We nemen De komende zetten we ons in voor een goede integratie van nieuwe inwoners van de gemeente stelling tegen jaren racisme en discriminatie. Krimpenerwaard. We verbeteren de toegankelijkheid voor mensen met een beperking. We nemen stelling tegen racisme en discriminatie. 25. Sociaal economische status Het is belangrijk dat onze inwoners mee kunnen doen in de samenleving, iedereen naar zijn eigen 25. SociaalWij economische vermogen.

zetten in opstatus begeleiding naar werk aan mensen die zonder ondersteuning moeilijk Het is belangrijk dat onze inwoners mee kunnen in dearbeid samenleving, iedereen naar we zijnineigen betaalde arbeid kunnen vinden en behouden. Alsdoen betaalde niet mogelijk is zetten op vermogen. Wij zetten in op begeleiding naar werk aan mensen die zonder ondersteuning moeilijk participatie door middel van vrijwilligerswerk of andere vormen van maatschappelijke inzet. Het betaalde arbeid kunnen vinden en behouden. Alsinwoners betaalde niet arbeid niet mogelijk isDeze zetteninwoners we in op hebben van bestaanszekerheid is voor sommige vanzelfsprekend. participatie door middel van vrijwilligerswerk of andere vormen van maatschappelijke inzet. ondersteunen we zodat zij hun bestaanszekerheid kunnen opbouwen. In dit kader verdienenHet kinderen hebben van bestaanszekerheid is voor sommige inwoners nietaandacht. vanzelfsprekend. Deze inwoners die opgroeien in huishoudens met een laag inkomen specifiek ondersteunen we zodat zij hun bestaanszekerheid kunnen opbouwen. In dit kader verdienen kinderen die opgroeien in huishoudens met een laag inkomen specifiek aandacht. 26. Organisatie en financiën van zorg Als gemeente én samenleving zullen we de komende jaren keuzes moeten maken om te komen tot 26.

en financiën van zorg een Organisatie goede afbakening van wat wel en niet onder (jeugd)zorg én de verantwoordelijkheid van de Als gemeente én samenleving zullen de komende en jaren keuzes moeten maken om tot gemeente valt. We zetten in op meer we laagdrempelige vroegtijdige ondersteuning en te hetkomen vergroten een goede afbakening van wat wel en niet onder (jeugd)zorg én de verantwoordelijkheid van de van de nabijheid van zorgaanbieders. Daarnaast is samenwerking tussen gemeente, het gemeente valt. We zetten inWelzijn op meer laagdrempelige(passend) en vroegtijdige ondersteuning en het preventieteam, huisartsen, Krimpenerwaard, onderwijs, jeugdwerkers envergroten van de nabijheid van zorgaanbieders. Daarnaast is samenwerking tussen gemeente, het zorgaanbieders essentieel. We maken duidelijke afspraken en voeren adequate controle uit op de preventieteam, huisartsen, Welzijn Krimpenerwaard, (passend) onderwijs, jeugdwerkers en financiën. zorgaanbieders essentieel. We maken duidelijke afspraken en voeren adequate controle uit op de financiën.

De diversiteit van de bevolking van de gemeente neemt steeds meer toe. Wij nemen onze verantwoordelijkheid in de (nood)opvang van asielzoekers, statushouders en vluchtelingen. Daarbij vinden wij het belangrijk dat zij die hier gehuisvest worden succesvol integreren in onze gemeenschap. Dat doen we door het project integratie statushouders structureel voort te zetten, crisisnoodopvang op één locatie aan te bieden voor een korte periode. Als de situatie zich voordoet staat ook de gemeente Krimpenerwaard open voor de opvang van vluchtelingen uit de regio. Wij dragen bij aan de opvang van mensen in nood. De bibliotheek is een belangrijke basisvoorziening in de gemeente. Digitalisering, andere manieren van informatievoorziening en -vergaring vraagt een andere en toekomstbestendige rol van de bibliotheekvoorziening. De bibliotheek biedt plek voor ontmoeting en dialoog en kennismaking met literatuur; is een plaats waar men zich kan ontwikkelen en waar op verschillende manieren cultuur kan worden beleefd. Het is belangrijk dat de bibliotheek in Krimpenerwaard toegankelijke voorzieningen heeft, die goed bereikbaar zijn voor de inwoners. Om dit te kunnen bereiken wordt ingezet op decentrale huisvesting van de bibliotheek op multifunctionele locaties, daarbij zorgend voor een evenwichtige spreiding over het hele gebied van de Krimpenerwaard.

Ambities 22. Veerkracht en mentale gezondheid We zetten in op het versterken van de veerkracht van inwoners om met veranderingen, stressvolle gebeurtenissen, tegenslagen en uitdagingen in het leven om te kunnen gaan. De focus ligt daarbij op het voorkomen van eenzaamheid en het bespreekbaar maken van mentale problemen (taboes doorbreken) om erger te voorkomen. In het bijzonder onder onze jongeren. Opvoeden en opgroeien is niet altijd makkelijk. Soms zit het tegen, niet alles is (direct) oplosbaar. Dit hoort bij het leven en zullen we (meer) moeten gaan accepteren. We zetten in op het faciliteren van informele en sociale steun. Inwoners moeten het zelf doen, maar niet alleen. We richten ons niet op de problemen, maar op de kansen. We zoeken actief naar (normaliserende) activiteiten en mogelijkheden in de buurt om de talenten van jong en oud verder te ontwikkelen. 20

13

14 14

21

1

Coalitieakkoord

Milieu en duurzaamheid Inleiding De uitdagingen op het gebied van duurzaamheid zijn groot en niet alleen door de overheid op te lossen. De sleutel zit in de samenwerking tussen overheid, bedrijven en inwoners. Hiermee vergroten we het draagvlak en de haalbaarheid van de opgaven. Een mooi voorbeeld hierbij zijn coöperaties, waarbij de verantwoordelijkheden én voordelen worden gedeeld. Door klimaatverandering hebben we o.a. vaker te maken met hevige regenval, warme periodes en langdurige droogte. Klimaatverandering leidt tot problemen zoals wateroverlast en hittestress. Dit vraagt om een andere inrichting van de openbare ruimte en ook de particuliere buitenruimte. De kernen van de gemeente zijn relatief versteend en er is weinig openbare ruimte. Dat maakt klimaatadaptatie een extra grote uitdaging. Er wordt hard gewerkt aan de energietransitie. In het Klimaatakkoord is afgesproken dat we de hoeveelheid broeikasgassen binnen 10 jaar flink terugbrengen. In 2030 bijna de helft minder CO2 dan in 1990. In 2050 moet dit bijna 0 zijn. Dit raakt ons allemaal. De gemeente heeft hiervoor onder andere een Regionale Energiestrategie (RES 1.0) en de Warmtevisie vastgesteld. Hierbij is aandacht voor de overstap naar schone energie en naar het reduceren van het aardgasverbruik. Een andere (nationale) doelstelling is om het gebruik van niet-biologische grondstoffen in 2030 te halveren.

In de afgelopen jaren hebben we als samenleving en gemeente flinke stappen gezet op het gebied van afvalscheiding. Een mooie mijlpaal en opmaat naar een circulaire economie. De transitie naar een circulaire economie levert een bijdrage aan vier grote maatschappelijke opgaven: CO2reductie, biodiversiteit, verbetering van lucht-, water- en bodemkwaliteit en leveringszekerheid van grondstoffen.

28. Energietransitie We onderstrepen de urgentie van de energietransitie (in vervolg op de RES 1.0), hierbij zetten we in op zowel opwekken van duurzame elektriciteit, maar zeker ook van energiebesparing. We werken samen in de regio en staan open voor innovatieve ontwikkelingen en technieken. Mede om (samen met de coöperaties) te zorgen voor een stabiel stroomnet. Er zijn zoekgebieden aangewezen waarbij we lokale betrokkenheid en ondernemerschap stimuleren. We geven voorkeur aan het opwekken van zonne-energie op die plekken die andere of bestaande functies versterken (denk aan zon op daken of bij grote parkeerplaatsen). 29. Benutten grondstoffen We zetten nog meer in op het stimuleren van afvalscheiding. Hierbij onderzoeken we de mogelijkheid voor (gedeeltelijke) nascheiding van afval. 30. Biodiversiteit De diversiteit en soortenrijkdom staan onder druk en vragen om maatregelen. Binnen de kernen zetten wij in op bevordering van diversiteit van soorten. Daarbij valt te denken aan natuurvriendelijke oevers, variatie in de beplanting en flexibel snoei- en maaibeleid. 31. Bodemdaling We zetten ons in om de bodemdaling te verminderen. Dit doen we samen met o.a. agrariërs, waterschappen en de provincie. We nemen actief deel in het Platform Slappe Bodem om in landelijk verband kennis uit te wisselen. 32.

Openbare ruimte Het adequaat beheren en onderhouden van de openbare ruimte is een kernverantwoordelijkheid van de gemeente. We leveren hiermee een bijdrage aan de veiligheid, de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. Een goed en frequent groenonderhoud is een belangrijk uitgangspunt. De buitenruimte is van ons allemaal, daarom betrekken we inwoners actief bij de voorbereiding van plannen in de openbare ruimte.

De biodiversiteit en soortenrijkdom staan onder druk. Met name binnen de kernen kunnen maatregelen worden genomen om de diversiteit van soorten te bevorderen. Daarbij valt te denken aan natuurvriendelijke oevers, variatie in de beplanting, een flexibel snoei- en maaibeleid. De nota Dierenwelzijn wordt aangevuld met biodiversiteit met specifieke aandacht voor bestrijding van exotische diersoorten zoals de Amerikaanse rivierkreeft. Bodemdaling is een serieus probleem, zowel binnen de kernen als in het landelijk gebied. De gemeente participeert om die reden actief in het Platform Slappe Bodem om op die manier kennis uit te wisselen en in regioverband de noodzaak van landelijke doeluitkeringen te bewerkstelligen. De bodemdaling zorgt met name in de kernen voor hoge extra infrastructurele kosten. In het landelijk gebied geeft de bodemdaling voornamelijk uitdagingen voor agrariërs. De afgelopen jaren heeft de gemeente veel geïnvesteerd in het project “Proeftuin”. Volgend daarop worden op veel plaatsen in de polder innovatieve methoden gebruikt en projecten gesubsidieerd om de bodemdaling te verminderen. Denk aan onderwaterdrainage en aanbrengen van kleilagen ter voorkoming van CO2-uitstoot en daarmee inklinken van de grond. De komende jaren moeten de uitkomsten voor de langere termijn duidelijk worden.

Ambities 27. Klimaatadaptatie We gaan (via scenario 3 uit de klimaatadaptiestrategie) aan de slag met de klimaatopgaven in de buitenruimte en particulier grondgebied (minder verstening). De focus ligt op de thema’s droogte en wateroverlast. Er komt een hitteplan voor de kernen en er wordt gekeken naar de mogelijke samenwerking met andere partners op het thema waterveiligheid. Daarnaast zetten we in op meer vergroening door stimulerende maatregelen in te zetten voor inwoners en maatschappelijke organisaties. Hierdoor ontstaan meekoppelkansen. Dit concretiseren we door minder verstening bij nieuwbouw en door klimaatadaptief te bouwen. Om de kernen klimaatadaptief in te kunnen richten, moeten we ook buiten de bestaande kernen bouwen.