1.115 RIB Reactie college van B&W op concept accountantsverslag bij de jaarstukken 2024
Tekst van het document
RAADSINFORMATIEBRIEF
VAN HET COLLEGE VAN B&W VOOR
de gemeenteraad
CC DATUM ONDERWERP
3 juni 2025 Reactie college van B&W op het concept accountantsverslag bij de jaarstukken 2024
Beste meneer, mevrouw, Naar aanleiding van de controle op de jaarstukken 2024 heeft onze accountant BDO een accountantsverslag uitgebracht. De Auditcommissie zal ten behoeve van de besluitvorming in uw raad een advies uitbrengen over de jaarstukken 2024. Het college van burgemeester en wethouders geeft in deze brief een reactie op het accountantsverslag. We zijn verheugd dat onze gemeente opnieuw een goedkeurende verklaring tegemoet kan zien. Dit betekent dat de accountant van mening is dat de jaarrekening, inclusief rechtmatigheidsverantwoording van het college, een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid. Het verslag bevestigt dat onze financiële stukken tijdig en zorgvuldig zijn opgesteld, mede dankzij een goede samenwerking binnen de organisatie. In het rapport wordt vooral ingegaan op het verbeterpotentieel binnen de gemeente en is daarmee logischerwijze kritisch van aard. Dit is hetgeen van een externe accountant mag worden verwacht en wordt dan ook gewaardeerd. Wat we dankbaar in ontvangst nemen en onderschrijven is de waardering voor de ambtelijke organisatie. Wij delen de constatering dat de samenwerking tijdens deze controle constructief en prettig is verlopen. Rechtmatigheidsverantwoording Dit jaar hebben wij voor de tweede keer (verplicht) een eigen oordeel gegeven bij de rechtmatigheid van de jaarrekening.
We hebben ten aanzien van het begrotingscriterium en het voorwaardencriterium een aantal bevindingen gedaan waardoor de verantwoordingsgrens licht wordt overschreden. Een deel van de vastgestelde begrotingsonrechtmatigheden is volgens de financiële verordening overigens acceptabel. Een deel van de onrechtmatigheden wordt veroorzaakt door het overschrijden van aanbestedingsgrenzen. Dit komt grotendeels doordat de krapte op de arbeidsmarkt het noodzakelijk heeft gemaakt om buiten de raamovereenkomsten medewerkers in te huren. Daarnaast is er sprake van een onrechtmatigheid in beveiligingskosten ,waaronder voor de opvang van Oekraïners. Deze beveiliging is medio 2024 weliswaar aanbesteed, maar de kosten over het eerste halfjaar worden als onrechtmatig bestempeld. Verder is er sprake van een aantal kleinere overschrijdingen van aanbestedingsgrenzen en zijn er enkele, deels acceptabele, begrotingsoverschrijdingen.
1485623 / 1640822 gemeente Krimpenerwaard Postbus 51 2820 AB Stolwijk www.krimpenerwaard.nl
Tot slot is er sprake van twee beperkte fouten binnen de participatiewet. Eén van deze fouten valt binnen de SISA-regeling. Het gaat hier om een betaling (€ 400,-) van een ex-partner die onterecht als gift in plaats van alimentatie is beschouwd. Het is technisch niet mogelijk om deze fout te isoleren door extra controles op dit specifieke onderwerp uit te voeren. Daarom is het noodzakelijk om deze fout te extrapoleren, ondanks dat deze fout niet vaker is gesignaleerd. Dit leidt tot een onrechtmatigheid van € 136.000. Onze vergrote aandacht voor de rechtmatigheid maakt dat we scherper zijn in de bevindingen, maar daardoor ook sneller kunnen reageren op dreigende overschrijdingen. In de paragraaf bedrijfsvoering hebben we per bevinding ook een maatregel opgenomen om deze onrechtmatigheden in de toekomst te beperken. Dit gaat de komende periode zijn opvolging krijgen door het verhogen van de zogeheten spendanalyse en de introductie van een verplichtingenadministratie. Voor een verdere toelichting op de rechtmatigheidsverantwoording verwijzen wij u naar de paragraaf bedrijfsvoering. De accountant heeft onze werkzaamheden in detail gecontroleerd en komt tot het oordeel dat de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid. Het college is tevreden over de positieve ontwikkelingen.
De accountant ziet een verbetering ten opzichte van vorig jaar in de kwaliteit van de controle op Europese aanbestedingen. Dat is een teken dat we op de juiste weg zijn. Dit resultaat motiveert ons om gezamenlijk de volgende stap te zetten in verdere verbetering en borging van onze financiële processen. Om deze vooruitgang voort te zetten, gaat het college bekijken of in de komende begroting een uitbreiding van formatie nodig is. Dit zou bijdragen aan een verdere versterking van onze organisatie en de kwaliteit van onze financiële sturing. Wij zien uit naar uw inzichten en eventuele suggesties om samen tot een optimale aanpak te komen. Aandachtpunten accountant In het accountantsverslag benoemd de accountant een aantal aandachtspunten. Waar nodig zullen wij deze verder oppakken in 2025.
Bijlagen RIB: Concept accountantsverslag 2024 Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Krimpenerwaard, de secretaris,
de burgemeester,
J. Hennip
ir. J. Beenakker
pag. 2/2
11 JUNI 2025
CONCEPT ACCOUNTANTSVERSLAG 2024
Gemeente Krimpenerwaard
BDO Audit & Assurance B.V., Weena 764, 3014 DA Rotterdam, www.bdo.nl
Aan:
Geachte leden van de raad,
de raad van de gemeente Krimpenerwaard T.a.v. mevrouw S. van Dijk, griffier Dorpsplein 8 2821 AS STOLWIJK
Wij hebben de jaarrekening 2024 van de gemeente Krimpenerwaard gecontroleerd. Zoals afgesproken in onze opdrachtbevestiging ontvangt u hierbij ons accountantsverslag 2024. In dit verslag hebben we de belangrijkste bevindingen en conclusies naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole opgenomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over uw jaarrekening 2024.
Rotterdam, 11 juni 2025
Dit concept accountantsverslag hebben we op 19 mei 2025 tijdens de ambtelijke voorbespreking toegelicht. Het verslag is vervolgens aan het college voorgelegd. Tot slot hebben wij dit verslag besproken tijdens de vergadering van uw auditcommissie op 16 juni 2025. Het opstellen en controleren van de jaarrekening vraagt elk jaar weer een aanzienlijke inspanning. Bij deze willen wij alle betrokken medewerkers van de gemeente Krimpenerwaard bedanken voor de constructieve en plezierige samenwerking tijdens de controle. Wij vertrouwen er op u met dit verslag van dienst te zijn. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een nadere toelichting op de inhoud te geven. Met vriendelijke groet, BDO Audit & Assurance B.V. namens deze,
C.M. Steehouwer MSc RA Partner
3
ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD
Inhoudsopgave
01
02
03
Dashboard accountantscontrole
Uitkomsten jaarrekeningcontrole
Resultaat & financiële positie
04
05
06
Belangrijkste bevindingen
Bijlagen
4
ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD
1. Dashboard accountantscontrole
1.1 Dashboard accountantscontrole
5
ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD
STATUS VAN DE CONTROLE
BELANGRIJKE BEVINDINGEN
RESULTAAT 2024
Onze controle is vergevorderd en bevindt zich in de afrondende (review)fase.
In het kader van getrouwheid hebben we een aantal fouten gerapporteerd die zijn gecorrigeerd in de definitieve versie van de jaarrekening.
De gemeente Krimpenerwaard heeft in 2024 een positief saldo gerealiseerd van € 6,5 miljoen.
Op basis van de huidige stand van zaken zijn we voornemens een goedkeurende controleverklaring te verstrekken.
De volgende onderwerpen zijn nog onderhanden: • De controle van de WNT-verantwoording is nog (deels) onderhanden.
• Beoordeling van de jaarrekening waarin de aanpaste WNT-verantwoording is opgenomen.
Getrouwheid: in het kader van de getrouwheid hebben we enkele reclassificaties geconstateerd zonder impact op het saldo van baten en lasten. Deze zijn gecorrigeerd in de definitieve versie van de jaarrekening. Rechtmatigheid: de totale afwijking inzake rechtmatigheid bedraagt € 2,9 miljoen (2023: € 2,6 miljoen). Dit is hoger dan de daarvoor gestelde verantwoordingsgrens. Onrechtmatigheden zijn met name het gevolg van het niet naleven van Europese aanbestedingsrichtlijnen (€ 2,2 miljoen).
Dit positief saldo van € 6,5 miljoen voor 2024 is € 5,6 miljoen hoger dan was begroot (€ 0,9 miljoen na wijziging).
Het resultaat 2024 wijkt 2,5% af van de totale begrote lasten.
Voorspellend vermogen van de begroting is op programma’s 1, 5 en 6 voor verbetering vatbaar (m.n. in het kader van de financiële meevallers).
(x €1.000) Saldo van baten en lasten Mutatie reserves RESULTAAT
2024
BEGROTING NA WIJZIGINGEN
6.533
900
-/- 2.238
-/- 900
4.295
0
SAMENWERKING
ACTUALITEIT EN AANDACHTSPUNTEN 2025
UW FINANCIËLE POSITIE
We hebben een plezierige en constructieve samenwerking met de organisatie ervaren.
Wij zien voor de gemeente Krimpenerwaard de volgende aandachtspunten voor 2025.
Uw financiële positie krijgt in onze landelijke benchmarkrapportage een 5 als score (2023: 4)
De jaarrekeningcontrole 2024 heeft (wederom) in een plezierige en constructieve samenwerking plaatsgevonden.
Over het algemeen was de oplevering tijdig en van voldoende kwaliteit, echter op onderdelen was sprake van vertraging in de oplevering en/of was de kwaliteit van de oplevering onvoldoende. Daar was met name sprake van bij de spend-analyse. Voor komend jaar zullen wij de organisatie vanuit onze adviesfunctie hier verder op coachen.
Voor komend jaar worden werkafspraken gemaakt over de VIC-selecties om tot een efficiëntere samenwerking te komen. Een evaluatie wordt gepland.
Zonder maatregelen neemt het eigen vermogen ultimo 2028 met circa € 30,5 miljoen af tot circa € 69,8 miljoen.
In de Nota risicobeheersing zijn kaders meegegeven als het gaat om het rapporteren over frauderisicobeheersing.
Gemeente Krimpenerwaard lijkt daarmee nog voldoende buffer te hebben om deze tekorten op te vangen, maar moet voor de langere termijn wel keuzes maken om niet onder de ondergrens te komen.
Besluitvorming in het kader van de voorziening voor pensioenaanspraken van politieke ambtsdragers. De gemeente doet mee aan het onderzoek van de VNG.
De gemeente Krimpenerwaard is in de kadernota 2026 bezig om de bezuinigingsopgave vorm te geven.
(Verdere) beheersing van het aanbestedingsproces om aanbestedingsonrechtmatigheden te minimaliseren.
Het weerstandsvermogen van de gemeente Krimpenerwaard met een ratio van 3,6 (2023: 3,5) is, volgens eigen begrippen, ruim voldoende.
Vanaf boekjaar 2025 wordt de wettelijke controlegrens voor de accountant verhoogd van 1% naar 2%. Het onderscheid in de evaluatie van fouten en onzekerheden vervalt. Advies is om de verantwoordingsgrens voor 2025 in lijn te brengen met de wettelijke controlegrens van de accountant.
6
ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD
2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole
2.1 Onze opdracht en controle 2.2 Strekking controleverklaring 2.3 Aandachtspunten 2025
7
ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD
2.1 Onze opdracht en controle (1) In het kader van getrouwheid hebben wij reclassificaties binnen de balans geconstateerd. Daarnaast hebben we enkele presentatiecorrecties voorgesteld. Deze bevindingen zijn gecorrigeerd in de definitieve versie van de jaarrekening. Doel en object van de controle. Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van de gemeente Krimpenerwaard, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. De reikwijdte van onze controle nader toegelicht. Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Strekking van de controleverklaring is goedkeurend. Aangezien de jaarrekening 2024 van de gemeente Krimpenerwaard aan de daaraan te stellen eisen voldoet, zijn wij voornemens een goedkeurende controleverklaring te verstrekken, gedateerd op XX juni 2025.
Alle bevindingen voortvloeiend uit onze controle zijn afdoende behandeld en onze controle is dan ook afgerond. Wij de hebben de materialiteit voor de jaarrekening bepaald op € 1.800.000. De rapporteringstolerantie bedraagt € 90.000. Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd. De raad heeft ons daarbij opgedragen om
bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 1.800.000 (1%). Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 90.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid van de informatie in de WNTverantwoording en de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSa-toleranties eveneens op correcte wijze toe. Het jaarverslag en de jaarrekening van de gemeente Krimpenerwaard zijn verenigbaar.
De jaarstukken 2024 van de gemeente Krimpenerwaard bestaan uit: het jaarverslag 2024 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen); de jaarrekening 2024 (rechtmatigheidsverantwoording, balans met toelichtingen, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief SiSa-bijlage en taakvelden); de inhoudsopgave, aanbiedingsbrief, samenvatting, leeswijzer, recapitulatie van baten en lasten, indicatoren en bijlagen 1 en 2. In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag is informatie opgenomen over ‘wat hebben we gedaan’, ‘wat hebben we bereikt’ en ‘wat heeft het gekost?’ De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht
8
ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD
2.1 Onze opdracht en controle (2) Het risico van management override of internal controls en de gevolgen van ongeautoriseerde handelingen in de ITsystemen hebben verhoogde aandacht gehad in onze controle. voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar. De materiële schattingen die onderhevig zijn aan de jaarrekening hebben we gecontroleerd en daartoe hebben we geen bijzonderheden aangetroffen. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2024. Significante verslaggevingsgrondslagen en toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van uw gemeente en de baten en lasten in de jaarrekening. Het college en het management moeten een oordeel vormen over soms ingewikkelde, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Wij hebben het door het college en het management toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte benadering. Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte benadering.
Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals inkopen van goederen en diensten, subsidieverstrekkingen, inkomensoverdrachten, uitkeringen in geld en natura, etc. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening. Wij hebben voor het volgende risico in onze controle verhoogde aandacht gegeven: Het risico van management override of internal controls; dit is het ook op grond van de controlestandaarden te onderkennen risico dat het management buiten de getroffen interne beheersingsmaatregelen om invloed zou kunnen of willen uitoefenen op de in de jaarrekening gepresenteerde uitkomsten. De gevolgen van ongeautoriseerde handelingen in de IT-systemen (door eindgebruikers met super-user rechten in de lijn).
Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Krimpenerwaard. Op basis van Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de ‘Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assuranceopdrachten’ (ViO), is vereist dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Naast de controle van de jaarrekening en subsidieverantwoordingen en natuurlijk advies verrichten wij geen andere werkzaamheden voor de gemeente Krimpenerwaard. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de gemeente Krimpenerwaard uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld. De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, melding te maken van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Tijdens de interim-controle hebben wij ook relevante processen met betrekking tot de geautomatiseerde gegevensverwerking getoetst. Voor onze bevindingen verwijzen wij naar onze managementletter 2024. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de organisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld. Wij vinden de inschatting van het college v.w.b. het vermogen om risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen aanvaardbaar. Gemeente Krimpenerwaard heeft een ‘voldoende’ financiële positie.
In generieke zin kunnen gemeenten bij langdurige financiële tekorten een beroep doen op een extra uitkering uit het gemeentefonds. Gemeenten kunnen echter niet failliet gaan. Het gevolg hiervan is dat crediteuren en andere stakeholders nooit benadeeld kunnen worden door een faillissement. Desalniettemin is de financiële positie vanuit het perspectief van raadsleden van belang en moet het college van burgemeester en wethouders inzicht geven in hoeverre de gemeente in staat is om de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen, zonder tussenkomst van de toezichthouder.
9
ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD
2.1 Onze opdracht en controle (3) Wij hebben vastgesteld dat in 2024 goede stappen zijn gezet op het gebied van fraude- en corruptierisicobeheersing met het actualiseren van de frauderisicoanalyse. Met de invoering van de aangepaste Nederlandse Standaard 700 dienen accountants voor gemeenten in hun controleverklaringen bij jaarrekeningen naast fraude te rapporteren over de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie. Onze controlewerkzaamheden hebben geen informatie opgeleverd die strijdig is met de veronderstellingen en aannames van het college van burgemeester en wethouders over de gehanteerde uitgangspunten om de normale bedrijfsvoering voort te kunnen zetten. Voor een nadere uiteenzetting van onze controleaanpak ten aanzien van de veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie verwijzen wij naar onze controleverklaring 2024. De besprekingen met het management en onze controlewerkzaamheden hebben geen indicaties voor materiële fraude opgeleverd. Bij de planning van de jaarrekeningcontrole houden wij rekening met het risico dat de jaarrekening als gevolg van fraude en onregelmatigheden onjuistheden van materieel belang zou kunnen bevatten. Daarnaast hebben wij beoordeeld in hoeverre sprake kan zijn van een risico omtrent corruptie of een risico omtrent het niet-naleven van wet- en regelgeving.
Eén van de door ons uitgevoerde maatregelen is het bespreken van de mogelijke frauderisico’s en mogelijke fraudesituaties met verschillende personen binnen de gemeente Krimpenerwaard. Daarnaast nemen wij kennis van de door u opgenomen toelichtingen in de jaarstukken. Het voorkomen en mitigeren van frauderisico’s is primair de verantwoordelijkheid van het college en de raad. Daarom hebben wij op diverse momenten met u en uw auditcommissie over dit onderwerp van gedachten gewisseld. Deze besprekingen en onze controlewerkzaamheden hebben geen indicaties voor materiële fraude opgeleverd.
Wij hebben vastgesteld dat in 2024 goede stappen zijn gezet op het gebied van frauderisicobeheersing met het actualiseren van de frauderisicoanalyse. De gemeente Krimpenerwaard beschikt nog niet over een geformaliseerd frauderesponsplan. Dit zou een logische vervolgstap op de frauderisicoanalyse kunnen zijn. De gemeente Krimpenerwaard beschikt over een integraal veiligheidsbeleid met daaronder een jaarplan ondermijning. Het onderwerp corruptie krijgt hierin de aandacht die het verdient. In de Nota risicobeheersing zijn kaders meegegeven als het gaat om het rapporteren over frauderisicobeheersing. Bij de opbrengstverantwoording hebben wij specifieke aandacht besteed aan de veronderstelling dat frauderisico’s bestaan. Wij hebben in onze controleverklaring melding gemaakt van de belangrijkste frauderisico’s en hoe wij deze hebben geadresseerd. Tijdens de controle van boekjaar 2024 betroffen dat de risico’s zoals beschreven op de vorige pagina. Voor een nadere uiteenzetting van onze controleaanpak ten aanzien van de frauderisico’s verwijzen wij naar onze controleverklaring 2024. Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor materiële fraude(risico’s) of vermoedens van materiële fraude(risico’s).
10 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD
2.2 Strekking controleverklaring In het kader van getrouwheid hebben wij reclassificaties binnen de balans geconstateerd. Daarnaast hebben we enkele presentatiecorrecties voorgesteld. Deze bevindingen zijn gecorrigeerd in de definitieve versie van de jaarrekening. Strekking van de controleverklaring is goedkeurend. We zijn voornemens een goedkeurende verklaring te verstrekken, onder voorbehoud van de nog af te ronden werkzaamheden. Dit betekent dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2024 als van de activa en passiva per 31 december 2024 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording geeft een getrouw beeld en de met de raad gemaakte afspraken hierover zijn nageleefd (zie ook verdere uitwerking in paragraaf 4.1). Wij hebben onderstaande verschillen geconstateerd welke zijn verwerkt in de jaarrekening: GECORRIGEERDE CONTROLEVERSCHILLEN 2024 Fouten (in €)
Onzekerheden (in €)
3.592.000
-
370.000
-
3.962.000
-
Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden)
1.800.000
5.400.000
Uitvoeringsmaterialiteit (80% van de materialiteit)
1.440.000
4.320.000
#
Omschrijving
Post/toelichting
1
Reclassificatie facturen met factuurdatum 2024
Overlopende passiva
2
Correctie vrijval voorziening onderhoud gebouwen
Voorzieningen
TOTAAL
Rapporteringstolerantie
Verwijzing
90.000
Er resteren geen ongecorrigeerde controleverschillen. In het kader van getrouwheid hebben wij reclassificaties binnen de balans geconstateerd. Daarnaast hebben we enkele presentatiecorrecties voorgesteld. Deze bevindingen zijn gecorrigeerd in de definitieve versie van de jaarrekening.
11 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD
2.3 Aandachtspunten 2025 Aanpassing van de materialiteit van 1% naar 2% is een belangrijke wijziging voor 2025. Daarnaast zijn er ontwikkelingen op het gebied van de APPA-voorziening. Voorziening voor pensioenaanspraken van politieke ambtsdragers. Met de invoering van het nieuwe pensioenstelsel is besloten dat ook de APPApensioenaanspraken van politieke ambtsdragers in een pensioenfonds ondergebracht moeten worden per 1 januari 2028. Dat betekent dat per die datum de APPA-voorzieningen toereikend moeten zijn. Een algemeen aandachtspunt betreft het opnemen van het partnerpensioen in deze APPAvoorziening. Gemeente Krimpenerwaard heeft de APPA-voorziening inclusief het partnerpensioen heeft berekend. Op het moment van overdracht per 1 januari 2028 kunnen er ten gevolge van schommelingen in de rekenrente mogelijke tekorten ontstaan. Een lagere rekenrente in het laatste jaar voor de overdracht kan een aanzienlijk gevolg hebben. Eind oktober 2024 heeft de commissie BBV in een Q&A aangegeven dat er géén vrijstelling mogelijk is voor een verplichte vrijval van de APPAvoorziening. Een alternatief in de verslaggevingsvoorschriften van het BBV is dat de voorziening tegen nominale waarde kan worden verantwoord. Dit heeft als gevolg dat rente-effecten géén rol meer spelen en de middelen voor de berekende nominale verplichting in de voorziening zijn opgenomen.
Indien een decentrale overheid verandert in de keuze (wel of geen rekening houden met de rentecomponent) is dat wel een stelselwijziging die als zodanig moet worden verwerkt middels onder andere een raadsbesluit en/of een begrotingswijziging. Het voordeel van de verantwoording van de voorziening tegen nominale waarde is dat de voorziening niet meer gevoelig is voor de (ontwikkeling van de) rekenrente tot het moment van de kapitaaloverdracht naar het ABP. Een nadeel van deze optie is dat de voorziening mogelijk moet worden opgehoogd. Daarnaast betreft het een stelselwijziging die als zodanig moet worden verwerkt. Deze optie heeft dus extra administratieve gevolgen. Wij hebben begrepen dat u vooralsnog geen keuze gemaakt heeft de APPA-voorziening tegen nominale waarde of op contante waarde te verantwoorden.
Om de gevolgen van de overgang voor provincies, gemeenten en waterschappen in te schatten, wordt een onderzoek gestart. Het betreft een gezamenlijk onderzoek van het ministerie van BZK, IPO, VNG en Unie van Waterschappen. Het onderzoek richt zich op de omvang van de al opgebouwde APPA-aanspraken, de toekomstige premie en de al beschikbare middelen. Aan de hand van deze gegevens worden de financiële gevolgen voor afzonderlijke provincies, gemeenten, waterschappen en het Rijk ingeschat. Deze inschatting wordt vervolgens teruggekoppeld aan de decentrale overheden om een indicatie te krijgen van de mogelijke financiële gevolgen in 2027, het jaar voordat de overgang ingaat. Aanpassing materialiteit naar 2% voor 2025. Vanaf boekjaar 2025 wordt de wettelijke controlegrens voor de accountant verhoogd van 1% naar 2%. Daarnaast is de grondslag vanaf 2025 beperkt tot enkel het totaal van de lasten en worden toevoegingen aan reserves daar niet meer in betrokken. Deze wijziging betreft tevens de samenvoeging van de controlegrens van 1% voor fouten en 3% voor onzekerheden tot een norm van 2%. Wij adviseren u uw controleprotocol voor de accountantscontrole hierop aan te passen. In aansluiting hierop zal de verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording dan maximaal 2% mogen bedragen (zie ook paragraaf 4.1).
Aangezien Krimpenerwaard nauwelijks onzekerheden binnen het sociaal domein heeft zal de impact hiervan voor Krimpenerwaard normaliter beperkt zijn.
12 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD
3. Resultaat & financiële positie
3.1 Resultaat per programma 3.2 Weerstandsvermogen en ratio’s 3.3 Ons beeld van uw financiële positie
13 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD
3.1 Resultaat per programma Het resultaat 2024 wijkt ongeveer 2,5% af van de totale begrote lasten (na wijziging). Op basis van onze ervaringsnorm bij decentrale overheden is een afwijking van 2-3% inherent aan een complex begrotingsproces. Realisatie vs. gewijzigde begroting. Het resultaat 2024 van de gemeente Krimpenerwaard is € 5,6 miljoen beter in vergelijking met de begroting na wijzigingen. Percentueel wijken de werkelijke cijfers slechts 2,5% af ten opzichte van de begroting na wijzigingen (als percentage van de totale begrote lasten). Deze afwijking valt binnen onze ervaringsnorm bij decentrale overheden van 2-3%. In onderstaand overzicht is het resultaat per programma in het kort weergegeven: OVERZICHT REALISATIE PER PROGRAMMA 2024 *1000 € Programma
Realisatie
Begroting na wijziging
Verschil
98.951
97.740
1.211
2. Veiligheid
-/- 5.536
-/- 5.586
50
3. Vervoer, verkeer en waterstaat
-/- 10.147
-/- 9.709
-/- 438
-/- 709
-/- 1.191
482
5. Onderwijs, cultuur, sport en recreatie
-/- 14.465
-/- 15.875
1.410
1. Bestuur en ondersteuning
4. Economie
6. Sociaal domein
-/- 54.833
-/- 56.903
2.070
7. Volksgezondheid en milieu
-/- 3.914
-/- 4.835
921
8. Volkshuisvesting, leefbaarheid & sted. vernieuwing
-/- 2.814
-/- 2.741
-/- 72
Saldo van baten en lasten
6.533
900
5.634
Onttrekkingen reserves
19.723
21.920
-/- 2.197
-/- 21.961
-/- 22.820
859
4.295
0
4.295
Dotatie aan reserves RESULTAAT
Het saldo van € 6,5 miljoen voor 2024 is € 5,6 miljoen hoger dan het geplande saldo vanuit de begroting na wijzigingen ad € 0,9 miljoen (excl. mutatie reserves). Wij vinden het naast de analyse op de ontwikkeling van het resultaat ook goed om de ontwikkeling van het saldo van baten en lasten te analyseren, dus
exclusief de reservemutaties. Het saldo van baten en lasten bepaalt immers de ‘winst’ (of ‘verlies’) van het betreffende jaar. Het eigen vermogen stijgt (of daalt) met de omvang van het saldo van baten en lasten. Het positief saldo van € 6,5 miljoen over 2024 is € 5,6 miljoen hoger dan het saldo van baten en lasten in de begroting na wijziging ad € 0,9 miljoen (excl. mutatie reserves). Op programma’s 1, 5 en 6 is sprake van aanzienlijke afwijkingen tussen begrote baten en lasten en de daadwerkelijke baten en lasten. Voorspellend vermogen begroting is op programma’s 1, 5 en 6 voor verbetering vatbaar (m.n. in het kader van de financiële meevallers). Net als voorgaande jaren is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en het resultaat van baten en lasten bij de gemeente Krimpenerwaard relatief groot, met name op de programma’s. Op basis deze en historische informatie en de relatief beperkte omvang van de begrotingsonrechtmatigheden, is een trend zichtbaar dat de gemeente Krimpenerwaard conservatief begroot, danwel financiële meevallers niet tijdig signaleert). Op basis hiervan concluderen wij dat het voorspellend vermogen van de begroting (na wijzigingen) voor verbetering vatbaar is. Uiteraard zijn op onderdelen specifieke omstandigheden aan de orde waardoor sprake is van afwijkingen van de begroting na wijzigingen.
Wij zijn van mening dat de raad middels toelichtingen goed geïnformeerd wordt over de afwijkingen tussen begroting en realisatie. Wij adviseren de gemeente Krimpenerwaard om de verbetering van het voorspellend vermogen structureel onderdeel van het begrotingsproces te maken. Dit kan door gestructureerd afwijkingen van de begroting te evalueren waarmee lering kan worden getrokken voor toekomstige prognoses. Dit wordt ook wel ‘backtesting’ genoemd. Hiermee kan het lerend vermogen van uw organisatie verbeteren. Door gestructureerd en gedocumenteerd de kwaliteit van de prognoses te beoordelen aan de hand van realisatie zoals achteraf is gebleken, kunnen toekomstige prognoses verbeterd worden en/of kan eerder bijgestuurd worden.
14 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD
3.2 Weerstandsvermogen en ratio’s Het weerstandsvermogen en de solvabiliteit van de gemeente Krimpenerwaard is ruim voldoende t.o.v. de signaleringswaarden van GTK 2020. Onze rol in relatie tot het weerstandsvermogen en financiële kengetallen. De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie. Hieronder vindt u een andere toelichting op de ratio's van uw gemeente. Weerstandsvermogen van de gemeente Krimpenerwaard is uitstekend. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing heeft het college een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bedraagt volgens deze paragraaf € 25,8 miljoen. Vanaf 2024 is er geen afzonderlijke reserve weerstandsvermogen meer. De benodigde weerstandscapaciteit maakt onderdeel uit van de algemene reserve. In de paragraaf weerstandsvermogen zijn de relevante risico’s benoemd. De Krimpenerwaard heeft op basis van interne berekeningen het totale bedrag aan risico’s waaraan de organisatie is blootgesteld bepaald op € 7,2 miljoen.
De gemeenteraad heeft er bij de vaststelling van de Nota risicomanagement 2016 voor gekozen om de benodigde weerstandscapaciteit te bepalen op 50% van de geïnventariseerde risico’s. Voor 2024 komt hetgeen neer op minimaal € 3,6 miljoen. Aan dit vereiste wordt ruim voldaan door de gemeente Krimpenerwaard. Het weerstandsvermogen van de gemeente Krimpenerwaard is volgens het GTK 2020 uitstekend te noemen. Solvabiliteit van de gemeente Krimpenerwaard is voldoende. De solvabiliteit bedraagt ultimo 2024 40% (2023: 39%). Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter de gemeente Krimpenerwaard in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen. De solvabiliteit van de gemeente Krimpenerwaard laat, o.a. door de algemene reserve en bestemmingsreserve ter dekking kapitaallasten, een voldoende beeld zien ten opzichte van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020).
WEERSTANDSVERMOGEN 4,20 3,70 3,20 2,70 2,20 1,70 1,20
2,50
3,50
2,00
3,60
3
2,6
1,6 1,02 1,2
0,70 0,20 2021
2022
2023
Realisatie
2024
2025
Begroting
SOLVABILITEITSRATIO 45,0% 40,0%
39,0% 36,0%
35,0% 30,0%
33,0%
39,0%
40,0% 28,0%
32,0% 24,0%
25,0%
26,0%
20,0% 2021
2022 Realisatie
2023
2024 Begroting
2025
15 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD
3.2 Weerstandsvermogen en ratio’s De belastingcapaciteit zit met een score van 96% onder het landelijk gemiddelde en ook onder de score van het gemiddelde. Netto schuldquote. De netto schuldquote bedraagt 33% (2023: 16%). De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de investeringen uit het nabije verleden. De gemeente Krimpenerwaard bevindt zich met 33% bij de jaarrekening 2024 in het midden van de normale marge en zit iets lager dan het gemiddelde van andere gemeenten van gelijke omvang (46%).
NETTO SCHULDQUOTE 85,0%
Structurele exploitatieruimte. Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente is staat is de structurele lasten te dragen met structurele baten. In de jaarrekening 2024 zien we een daling naar 2% voor de gemeente Krimpenerwaard (2023: 3%). De structurele exploitatieruimte van de gemeente Krimpenerwaard is daarmee iets lager dan het gemiddelde van gemeenten van gelijke omvang.
80,0%
75,0% 65,0% 55,0% 45,0% 35,0% 25,0%
43,0%
44,0%
60,0% 33,0%
21,0%
20,0%
2021
2022
16,0%
15,0%
Ratio grondexploitatie. Voor de ratio grondexploitatie geldt dat hoe lager deze is, hoe beter. De ratio grondexploitatie van de gemeente Krimpenerwaard is laag doordat sprake is van één open grondexploitatie die tevens richting het einde van de looptijd gaat. De gemeente Krimpenerwaard valt met een ratio grondexploitatie van 0% (2023: 0%) qua signaleringswaarde van de Provincie in de categorie ‘minst risicovol’. Belastingcapaciteit. De belastingcapaciteit van de gemeente geeft de belastingdruk weer. De belastingcapaciteit geeft aan hoeveel belasting een gemeente jaarlijks kan innen en wordt bepaald door de totale WOZ-waarde van alle woningen en niet-woningen in de gemeente. Een percentage hoger dan 100% geeft weer dat de belastingdruk van de gemeente Krimpenerwaard hoger is dan het landelijk gemiddelde. De belastingcapaciteit van de gemeente Krimpenerwaard zit met een score van 96% onder het landelijk gemiddelde en ook onder de score van het gemiddelde van de andere gemeenten van gelijke omvang (98%).
76,0%
2023
Begroting
2024
2025
Realisatie
RATIO BELASTINGCAPACITEIT 115,0% 110,0%
110,0%
107,0%
105,0% 100,0%
99,0%
106,0%
96,0%
102,0% 97,7%
95,0%
96,0%
96,0%
90,0% 85,0% 2021
2022 Realisatie
2023
2024 Begroting
2025
16 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD
3.3 Ons beeld van uw financiële positie De gemeente Krimpenerwaard is in de kadernota 2026 bezig om de bezuinigingsopgave vorm te geven.
BEGROOT RESULTAAT VOOR MUTATIE RESERVES (IN MILJOENEN €) 0 -2 -4
Een sterk versnipperd landschap, gedeelde onzekerheid. Dat is de titel van ons benchmarkonderzoek gemeenten dat wij in januari 2025 hebben uitgebracht over de financiële positie van gemeenten. Wij concluderen hierin dat de meeste gemeenten over 2023 een positief resultaat hadden (per saldo € 1,7 miljard) terwijl voor de komende vijf jaren grote tekorten worden verwacht (over vijf jaar totaal voor alle gemeenten € 3,9 miljard). Dit is voornamelijk het gevolg van de gewijzigde financieringssystematiek vanuit het Rijk, wat leidt tot het zogenoemde ravijn. In de grafiek hiernaast zijn de begrote eindstanden van het structureel begrotingssaldo van de gemeente Krimpenerwaard per jaar inzichtelijk gemaakt. Zonder verdere maatregelen betekent dit dat het eigen vermogen van de gemeente Krimpenerwaard ultimo 2028 per saldo afgenomen zal zijn met circa € 28,5 miljoen tot circa € 69,8 miljoen. De algemene reserve van Krimpenerwaard per 31 december 2024 bedraagt € 30,6 miljoen, dus Krimpenerwaard lijkt daarmee nog voldoende buffer te hebben om deze tekorten op te vangen, maar moet voor de langere termijn wel keuzes maken. Wat wij verder zien in ons benchmarkonderzoek is dat de gemeenten verschillend anticiperen op dit ravijn.
Sommige gemeenten hebben al ombuigingen verwerkt in de begroting, anderen bedenken taakstellingen zonder dat dit volledig geconcretiseerd wordt en er zijn ook gemeenten die afwachten. Ook gemeente Krimpenerwaard is een zogenaamde ‘nadeel-gemeente’ waardoor maatregelen genomen moesten worden. De begroting van de gemeente Krimpenerwaard is het jaar 2025 voor mutatie reserves is niet sluitend. Voor de jaren 2026 tot en met 2028 heeft de gemeente Krimpenerwaard op advies van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) zichtbaar gemaakt welke maatregelen aanvullend nodig zijn om tot een sluitende begroting te komen wanneer het Rijk de bijdrage aan het gemeentefonds niet herstelt en taken aan gemeenten laat zonder de benodigde middelen. Uw score in onze landelijke benchmarkrapportage: 5 (2023: 4) Vanuit hun taak als financieel toezichthouder hebben de twaalf provincies een gemeenschappelijk financieel toezichtkader opgesteld. In dit GTK 2020 zijn signaleringswaarden opgenomen voor de financiële kengetallen zoals opgenomen in het jaarverslag van de gemeente. Wij hebben deze signaleringswaarden als basis gebruikt voor het bepalen van uw score en dus financiële positie. Indien uw gemeente voor de komende jaren (2024 tot en met 2028) per saldo een negatief resultaat begroot (en inteert op het eigen vermogen), beïnvloedt dit de score.
Een uitwerking van deze systematiek beschrijven wij in onze benchmarkrapportage.
-6
2025
2026
-12
2028
-4
-8 -10
2027
-7,8 -9,8
-6,9
17 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD
4. Belangrijkste bevindingen 4.1 Rechtmatigheidsverantwoording 4.2 Uitgelicht programma ‘Sociaal domein’ 4.3 BBV, WNT en SiSa 4.4 Belangrijke schattingsposten
18 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD
4.1 Rechtmatigheidsverantwoording (1) Uit de rechtmatigheidsverantwoording blijkt de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 2,9 miljoen (2023: € 2,6 miljoen) Strekking van de rechtmatigheidsverantwoording van de gemeente Krimpenerwaard U heeft als raad de verantwoordingsgrens vastgesteld op 1% van de totale lasten inclusief de dotaties aan de reserves en de verantwoordingsgrens is daarmee bepaald op € 1.960.000. In de rechtmatigheidsverantwoording verantwoordt het college van de gemeente Krimpenerwaard de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen voor een bedrag van € 2.289.000 (afwijkingen € 2.289.000 en onduidelijkheden nihil) bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde verantwoordingsgrens. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het college van de gemeente Krimpenerwaard overigens een bedrag van € 378.000 acceptabel (€ 1.911.000 niet-acceptabel) op basis van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken. De door het college gerapporteerde afwijkingen kunnen als volgt worden samengevat: BEVINDINGEN IN HET KADER VAN RECHTMATIGHEID Acceptabel (in €)
Niet-acceptabel (in €)
Totaal afwijkingen (in €)
Onduidelijkheden (in €)
-
2.322.000
2.322.000
-
378.000
233.000
611.000
-
-
-
-
-
TOTAAL
378.000
2.555.000
2.933.000
-
Verantwoordingsgrens (1%)
1.960.000
Onrechtmatigheden Voorwaardencriterium Begrotingscriterium Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium
Rapportagegrens
100.000
Status wijziging wet– en regelgeving Het wetgevingstraject rondom de rechtmatigheidsverantwoording is voor gemeenten afgerond op 21 maart 2025. De gedelegeerde regelgeving die relevant is voor het opstellen van de jaarrekening (BBV) en voor de uitvoering van de accountantscontrole 2024 en oordeelsvorming in de controleverklaring (BADO) zijn op het moment van schrijven van dit accountantsverslag formeel bekrachtigd. De wijzigingen in de BADO-notitie gaan in voor jaarrekeningen over het begrotingsjaar 2025. Voor de jaarrekening 2024 wordt nog de uitwerking uit NBA Alert 48 2.0 gevolgd. Aan de hand van te onderkennen scenario's / omstandigheden zijn in NBA Alert 48 versie 2.0 aanwijzingen opgenomen voor de uitvoering van de accountantscontrole van de jaarrekening en de oordeelsvorming in de controleverklaring. Door de aanpassing in het BBV mag de raad vanaf boekjaar 2025 de verantwoordingsgrens maximaal vaststellen op 2% (was 3%). Wij adviseren de gemeente Krimpenerwaard 2% te hanteren. Vanaf 2025 wordt de verantwoordingsgrens bepaald op basis van de totale lasten, exclusief de toevoegingen aan de reserves. De actualisatie van de Kadernota rechtmatigheid (oktober 2024) leidt voor de gemeente Krimpenerwaard beperkt tot wijzigingen ten opzichte van vorig jaar.
De belangrijkste wijziging betreft een tekstuele aanpassing in de modelverordening ten aanzien van de geconstateerde bevindingen, specifiek in relatie tot de omvang van niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten, lasten en balansmutaties en welk deel acceptabel is op basis van de vastgestelde afspraken.
19 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD
4.1 Rechtmatigheidsverantwoording (2) Wij zien dat gemeente Krimpenerwaard actief bezig is om aanbestedingsonrechtmatigheden te voorkomen, echter kwaliteit van de spend-analyse is (nog) ontoereikend. Voorwaardencriterium Het college toetst bij de uitvoering van haar controlewerkzaamheden of bij de uitvoering van financiële beheershandelingen binnen de geldende wet- en regelgeving is gehandeld. De relevante wet- en regelgeving is tussen het college en de raad afgestemd door middel van het normenkader. Het voorwaardencriterium is relevant bij meerdere processen binnen de gemeente Krimpenerwaard. Indien is vast komen te staan dat de gemeente niet aan het voorwaardencriterium heeft voldaan is sprake van een onrechtmatigheid. De geconstateerde afwijkingen in het kader van het voorwaardencriterium betreffen onrechtmatigheden als gevolg van het niet naleven van Europese aanbestedingsrichtlijnen (€ 2.185.000) en onrechtmatigheden in de uitvoering van de Participatiewet (geëxtrapoleerde fout € 137.000). Europese aanbestedingen In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording 2024 heeft het college de juiste toepassing van de Europese aanbestedingsrichtlijnen in kaart gebracht aan de hand van een zogenaamde spend-analyse. Over 2024 blijkt uit de spendanalyse een totaal aan onrechtmatigheden van € 2.185.000.
De grootste onrechtmatigheid heeft betrekking op een inhuurcontract dat in het verleden onder dwingende spoed is aangegaan. In 2024 is een aanbestedingsprocedure doorlopen en medio 2024 is een nieuw contract aangegaan. Aangezien de gemeente Krimpenerwaard zich voor het eerste half jaar niet (meer) op dwingende spoed kan beroepen is dit deel van de bestedingen onrechtmatig. We constateren dat de gemeente Krimpenerwaard op een aantal aanbestedingsdossiers in een eerder stadium een pleitbaar standpunt had kunnen innemen. In onze managementletter hebben wij aanbevelingen beschreven om aanbestedingsonrechtmatigheden in de toekomst te voorkomen. Wij zien dat gemeente Krimpenerwaard actief bezig is om aanbestedingsonrechtmatigheden te voorkomen. Ten opzichte van vorig jaar zien we een verbetering in de kwaliteit van de spend-analyse. Het is onze observatie dat de gemeente Krimpenerwaard hierin nog stappen kan zetten. Op dit moment is de kwaliteit van de spend-analyse (nog) ontoereikend.
Daarnaast is sprake van formele rechtmatigheidsfouten als gevolg van het niet (tijdig) publiceren van aankondigingen van gegunde opdrachten. Participatiewet In nauwe samenwerking met de VIC van de gemeente Krimpenerwaard hebben wij deelwaarnemingen controles uitgevoerd op de rechtmatigheid van de lasten binnen de uitvoering van de Participatiewet. Uit deze controle over boekjaar 2024 is voor € 137.000 een (geëxtrapoleerde) fout geconstateerd. Op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2024 rapporteren wij deze bevindingen, voor zover de rapporteringstolerantie voor SiSa wordt overschreden, in de tabel in bijlage 5.1 van dit accountantsverslag. Begrotingscriterium Overschrijdingen van de lasten en overschrijdingen van investeringsbudgetten (kredieten) zijn op basis van de Gemeentewet onrechtmatig. Het totaal aan overschrijdingen op lasten in 2024 ten opzichte van de laatst geautoriseerde begrotingswijziging bedraagt € 498.000. De overschrijving op de individuele investeringsbudgetten (kredieten) bedraagt € 112.000. Overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) zijn op zichzelf niet onrechtmatig. Deze zijn echter wel onrechtmatig als deze niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan de raad zijn gemeld.
Over 2024 bedraagt het totaal aan overschrijding van baten € 634.000, onderschrijding van lasten € 5.434.000, en onderschrijding van baten € 936.000. Het college en de raad hebben in de financiële verordening afspraken gemaakt over wanneer overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) in een begrotingswijziging aan de raad voorgelegd moeten worden. Afgesproken is dat deze tijdig gemeld zijn indien deze in de jaarrekening toegelicht worden. Wij zijn van mening dat e.e.a. toereikend toegelicht is in de jaarrekening en dat de overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) rechtmatig zijn.
20 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD
4.1 Rechtmatigheidsverantwoording (3) Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording in uw jaarrekening een getrouw beeld geeft en dat de gemeente Krimpenerwaard toereikende werkzaamheden heeft uitgevoerd om de in de rechtmatigheidsverantwoording genoemde onrechtmatigheden te onderbouwen. De gemeente Krimpenerwaard heeft de volgende acties geformuleerd om begrotingsonrechtmatigheden in de toekomst te voorkomen: via de P&C-cyclus zo adequaat en tijdig mogelijk informeren over benodigde aanpassingen in de budgetten; Verhoogde alertheid op overschrijdingen van investeringen en zo adequaat en tijdig mogelijk informeren over benodigde aanpassingen in de budgetten. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Als laatste dient het college een uitspraak te doen over de naleving van bepalingen die in wet- en regelgeving zijn opgenomen met betrekking tot misbruik en oneigenlijk gebruik. Hiervoor stelt het college vast welke verplichte handhaving noodzakelijk is en welke maatregelen binnen de gemeente genomen zijn om dit te kunnen uitvoeren. Tevens stelt het college vast of de getroffen maatregelen werken. Indien geconstateerd wordt dat beleid niet bestaat of niet wordt nageleefd dan wordt dit toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering.
Rechtmatigheidsverantwoording in uw jaarrekening geeft een getrouw beeld Het is onze rol om de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening 2024 van de gemeente Krimpenerwaard te controleren. Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording in uw jaarrekening een getrouw beeld geeft. Onze controle richt zich op het bepalen of de rechtmatigheidsverantwoording door het college toereikend is onderbouwd. De rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening richt zich op een drietal criteria die wij hiervoor nader hebben toegelicht.
Voor de SiSa-bijlage heeft het college negen rechtmatigheidscriteria in acht genomen. Hierbij stellen wij vast of de rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld in overeenstemming met de afspraken die gemaakt zijn tussen de raad en het college zijn gemaakt. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Krimpenerwaard toereikende werkzaamheden heeft uitgevoerd om de in de rechtmatigheidsverantwoording genoemde onrechtmatigheden te onderbouwen. De paragraaf bedrijfsvoering is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële afwijkingen De paragraaf bedrijfsvoering is onderdeel van het jaarverslag. Wij hebben deze paragraaf gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of deze paragraaf materiële afwijkingen bevat. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Op grond van onze werkzaamheden zijn wij van mening dat de paragraaf bedrijfsvoering verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat.
21 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD
4.2 Uitgelicht programma ‘Sociaal domein’ Uitgaande van de interne beheersing op het proces van beschikkingen tot en met betalingen bij uw gemeente, de clienttevredenheidsonderzoeken, de uitkomsten van de in 2024 ontvangen controleverklaringen en de ontvangen bestuursverklaringen ramen wij het bedrag van deze resterende onzekerheid onder onze rapporteringstolerantie. De lasten binnen het sociaal domein van de gemeente Krimpenerwaard in het programma ‘Sociaal domein’ bedragen over 2024 circa € 46,3 miljoen (2023: € 45,8 miljoen ). In hoofdlijnen zijn deze lasten als volgt opgebouwd: Programma sociaal domein (x €1.000) #
Onderdeel
2024
2023
1
Wmo Zorg in Natura (ZIN)
10.951
10.862
2
Jeugdzorg Zorg in Natura (ZIN)
18.891
17.793
3
Uitkeringen in geld (UIG)
16.472
17.173
TOTAAL
46.315
45.828
Pgb’s Wij concluderen dat de formele fouten zoals geconstateerd door de accountant van de SVB geen impact hebben op het oordeel over de jaarrekening 2023 van uw gemeente aangezien deze zowel Wmo Pgb’s als Jeugdzorg Pgb’s onder de rapporteringstolerantie blijven. Wet inburgering 2021 Sinds 1 januari 2022 hebben Gemeenten de wettelijke plicht zorg te dragen dat er aan de inburgeringsplichtige asielstatushouder tijdig een inburgeringsaanbod wordt gedaan. Van gemeenten wordt verwacht dat zij in aanvulling op het bestaande M&O-beleid bij een gemeente specifiek aandacht aan de Wet Inburgering 2021 besteden. Uit onze werkzaamheden ten aanzien van de bestedingen 2024 volgen geen controleverschillen en/of onzekerheden. In opzet zijn voldoende maatregelen opgenomen om het M&O-risico te mitigeren. Er is een geformaliseerd M&O-beleid aanwezig conform de rechtmatigheidsvoorschriften van VNG, Divosa en het Ministerie van SZW. De opvolging van de IB-signalen vinden conform het vastgestelde beleid plaats. Wij concluderen dat het M&O-beleid met betrekking tot de Wet Inburgering in 2024 adequaat en toereikend is.
Wmo ZIN Ten aanzien van de Wmo heeft de gemeente Krimpenerwaard via de regio de zorg ingekocht en instellingen gecontracteerd. Met betrekking tot de lasten inzake jeugdhulp vraagt de gemeente Krimpenerwaard om een controleverklaring bij de instelling. Voor deze variant geldt dat net zoals bij de jeugdhulp dit dan alsnog tot een onzekerheid leidt omtrent de geleverde prestatie. Uit onze controle blijkt dat van een zeer beperkt aantal zorginstellingen nog onvoldoende controle-informatie is ontvangen, waarmee kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht. Uitgaande van de interne beheersing op het proces van beschikkingen tot en met betalingen bij uw gemeente, de clienttevredenheidsonderzoeken, de uitkomsten van de in 2024 ontvangen controleverklaringen en de ontvangen bestuursverklaringen ramen wij het bedrag van deze resterende onzekerheid onder onze rapporteringstolerantie. Jeugdzorg ZIN Ten aanzien van de jeugdhulp heeft de gemeente Krimpenerwaard via de regio de zorg ingekocht en instellingen gecontracteerd. Met betrekking tot de lasten inzake jeugdhulp vraagt de gemeente Krimpenerwaard om een controleverklaring bij de instelling. Voor deze variant geldt dat net zoals bij de Wmo ZIN dit dan alsnog tot een onzekerheid leidt omtrent de geleverde prestatie.
Uit onze controle blijkt dat van een zeer beperkt aantal zorginstellingen nog onvoldoende controle-informatie is ontvangen, waarmee kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht. Uitgaande van de interne beheersing op het proces van beschikkingen tot en met betalingen bij uw gemeente, de clienttevredenheidsonderzoeken de uitkomsten van de in 2024 ontvangen controleverklaringen en de ontvangen bestuursverklaringen ramen wij het bedrag van deze resterende onzekerheid onder onze rapporteringstolerantie.
22 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD
4.3 BBV, WNT en SiSa (1) De gemeente Krimpenerwaard leeft de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) na, wel hebben wij enkele aanbevelingen waarmee de informatiewaarde van het jaarverslag vergroot kan worden. De gemeente Krimpenerwaard leeft het BBV na. Wij hebben vastgesteld, op grond van de verkregen informatie in onze controle, dat de jaarrekening en het jaarverslag verenigbaar zijn en voldoen aan de eisen in de BBV voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Graag merken wij in dit kader nog het volgende op: In de BBV notitie lokale heffingen staat dat gemeenten hun kostendekkendheid moet toelichten op microniveau: "De berekening en de toelichting omtrent de berekeningswijze voor de kostendekkende tarieven omvat allereerst een macroniveau (verordening in zijn geheel) en in de tweede plaats een microniveau (tarief of onderdeel / hoofdstuk van de verordening/kruissubsidiering)." De gemeente Krimpenerwaard heeft allemaal verschillende verordeningen voor elke type belasting. De kostendekkendheid moet worden toegelicht worden voor elk van die belastingsoorten (Afval, Riool, Leges, Lijkbezorging, Marktgelden). De gemeente Krimpenerwaard heeft de volgende belastingsoorten nog niet opgenomen: hondenbelasting, OZB en verblijfsbelasting. Wel hebben wij enkele observaties en aanbevelingen waarmee de informatiewaarde van het jaarverslag vergroot kan worden.
Het jaarverslag van de gemeente Krimpenerwaard biedt veel informatie over de realisatie ten opzichte van de uitgangspunten van het beleid. In de basis is de kwaliteit van het jaarverslag voldoende. Onderstaand hebben wij een aantal observaties: In het jaarverslag van de gemeente Krimpenerwaard is een samenvattend overzicht opgenomen per programma met de realisatie. Daarnaast worden, waar relevant, tabellen met kengetallen gepresenteerd met de inhoudelijke en financiële realisatie van activiteiten. Dit geeft op een gestructureerde wijze een goed beeld van de realisatie.
De paragraaf verbonden partijen geeft beperkt inzicht in de risico’s. Hierbij rest de vraag wat de belangrijkste risico’s zijn, zowel financieel als inhoudelijk. Nu is er met name ingegaan op achtergrond en belangen, maar blijft de beschrijving en de impact van de risico’s beperkt.
De paragraaf bedrijfsvoering geeft te weinig inzicht in frauderisico’s en acties in het kader van frauderisicobeheersing In onze controleverklaring hebben wij gerapporteerd over de risico-inschatting, onze verrichte werkzaamheden en materiële bevindingen ten aanzien van fraude. Wij hebben aandacht besteed aan de toelichtingen die de gemeente Krimpenerwaard heeft opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. In de paragraaf bedrijfsvoering wordt (procesmatig) ingegaan op de jaarlijkse actualisering van de frauderisicoanalyse en doorvertaling daarvan in het controleplan. Wij hebben vastgesteld dat in 2024 goede stappen zijn gezet op het gebied van frauderisicobeheersing met het actualiseren van de frauderisicoanalyse. De gemeente Krimpenerwaard beschikt nog niet over een geformaliseerd frauderesponsplan. Dit zou een logische vervolgstap op de frauderisicoanalyse kunnen zijn. De gemeente Krimpenerwaard beschikt over een integraal veiligheidsbeleid met daaronder een jaarplan ondermijning. Het onderwerp corruptie krijgt hierin de aandacht die het verdient. In de Nota risicobeheersing zijn kaders meegegeven als het gaat om het rapporteren over frauderisicobeheersing. Voor meer inzicht dringen wij erop aan dat de acties die voor de komende periode geagendeerd zijn/worden toegelicht worden in de paragraaf bedrijfsvoering.
23 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE KRIMPENERWAARD
4.3 BBV, WNT en SiSa (2) De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen (WNT) wordt nageleefd. Bij de controle van de specifieke uitkeringen die in de SiSa-bijlage 2024 worden verantwoord zijn enkele fouten en onzekerheden geconstateerd. De paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ geeft inzicht in het vermogen om risico’s uit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen Naast het onderwerp fraude hebben wij in onze controleverklaring gerapporteerd over het vermogen van de gemeente Krimpenerwaard om risico’s uit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen. De gemeente Krimpenerwaard heeft in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ een beschrijving van de risico’s en de totstandkoming en omvang van het weerstandsvermogen opgenomen.
SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening 2024 genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachting accountantscontrole SiSa 2024. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij uw specifieke uitkeringen de volgende fouten en onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden (zie ook bijlage 5.1): Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2024 (G2): € 137.000 (fout);
Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2024 niet meer bedragen dan € 233.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2024 van de gemeente Krimpenerwaard niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening 2024 van de gemeente Krimpenerwaard voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.