Totaaloverzicht schriftelijke vragen en antwoorden

Vragen van de gemeenteraad van Krimpen aan den IJssel aan de deskundigen over het TenneT trafostation Afzender

Gericht aan

ChristenUnie

TenneT

Vraag

Antwoord

1

U heeft nu te maken met het plaatsen van een nieuw transformatorhuis en spoel. Kunt u aangeven welke veranderingen op de huidige locatie staan gepland of zijn te verwachten binnen nu en 5 jaar.

Momenteel wordt het 150kV-gedeelte van het station gerenoveerd. (Globaal de zuidoostelijke helft van het 150kV-gedeelte van het station). Deze werkzaamheden duren tot eind 2022. Het vervangen van de transformator is gepland in 2023-2024. In diezelfde periode wordt de hoogspanningslijn Krimpen-Geertruidenberg opgewaardeerd* en wordt er groot onderhoud uitgevoerd. Naar verwachting zijn we daar tussen 2021 en 2023 mee bezig. Overigens zijn deze werkzaamheden akoestisch niet relevant. * Opwaarderen: de kabels tussen de hoogspanningsmasten worden vervangen door dikkere kabels zodat er meer stroom door getransporteerd kan worden.

2

Bent u van mening dat alle aanpassingen en de techniek die extreem veel kennis vraagt nog te overzien en objectief te toetsen zijn door gemeentes en burgers i.v.m. de complexiteit. Zo ja hoe dan.

Een Hoogspanningsstation (hierna: HS station) zoals dat van Krimpen a/d IJssel is in de basis eenvoudig: er wordt stroom geschakeld en getransformeerd tussen verschillende locaties in Nederland. Voor het transformeren (van hoge naar lage spanningen, maar ook omgekeerd) worden transformatoren gebruikt welke soms aan een compensatiespoel worden verbonden. Zo'n compensatiespoel is feitelijk een kleinere transformator die schommelingen in het stroomnet compenseert. Het schakelen en transformeren veroorzaakt geluid. Vanuit hun kennis van vergunningverlening, toezicht en handhaving en hun deskundigheid op het gebied van o.a. geluid, bodem, externe veiligheid en bouw is de DCMR de instantie die de gemeente kan informeren en adviseren bij het toetsen van vergunningaanvragen en het toezicht op het naleven van vergunningvoorschriften. De toelaatbare geluidslimieten zijn vastgelegd in de milieuvergunning waarop DCMR namens Gemeente Krimpen a/d IJssel handhaaft. De hoogte van toelaatbare geluidsniveaus rond industrieterreinen zijn wettelijk vastgelegd. De geluidsniveaus naar de omgeving worden gemeten ter plaatse van meetpunten (VIP punten), waarvan de locaties in overleg met omwonenden en DCMR worden vastgesteld. Hiermee is e.e.a. objectief te toetsen, nu en in de toekomst.

3

Optimale maatregelen vragen meer geld maar zijn veelal aanvaardbaarder voor gezondheid en leefbaarheid. Welke afwegingen heeft u gemaakt bij de keuze m.b.t. locaties van de transformator en hoe zijn deze gewogen.

Allereerst hebben wij gekeken welke locaties technisch mogelijk zijn. Vervolgens hebben wij gekeken of voldaan kan worden aan wet- en regelgeving voor geluid. Dit was mogelijk met verschillende technische oplossingen. Tenslotte hebben wij de impact op financiën, grondaankoop en aantasting openbaar groen, water en recreatiegebied beschouwd. Dit heeft geleid tot de keuze voor de noord-variant met aanvullende maatregelen in het belang van omwonenden. Die maatregelen houden in dat de transformator, spoel en veld 22 meter in zuidelijke richting worden opgeschoven en daarnaast worden de bronnen met de grootste geluidbelasting afgeschermd met een geluidhuis en geluidmuur.

Pagina 1 van 23

Daarnaast zegt TenneT bij deze toe om een nulmeting te doen, ca. 1 maand na inbedrijfsname van de nieuwe transformator.

TenneT & Peutz

4

We zien dat overheid uitvoerende instanties vervreemden van de afstand tot de burgers, kijk naar de toeslag affaire, het gas of kerncentrale in Groningen. Hoe gaat u om met dit risico.

Wij hebben een grote maatschappelijke verantwoordelijkheid als bedrijf. We transporteren elektriciteit in Nederland en zorgen dat de voorziening stabiel is. Over onze investeringen leggen we verantwoording af aan de ACM. Wij zijn geen uitvoeringsinstantie van de overheid, maar een zelfstandig bedrijf. Wij staan midden in de maatschappij en zijn regelmatig met al onze stakeholders in gesprek, ook met omwonenden en gemeenteraden.

5

De presentatie is wel heel formeel opgesteld zoals hoofdstuk 4 de tijdsbalk tot aan de Raad van State? Hoe gaan we voorkomen dat we niet bij de Raad van Staten komen.

Als de gemeente een plan maakt of een besluit wil nemen, moet dit zorgvuldig gebeuren. Daarom worden alle belangen en feiten die een besluit raken afgewogen. In de presentatie is bij de dia verteld dat er mogelijkheden zijn om te reageren op het ontwerpbesluit d.m.v. het indienen van een zienswijze. Hiermee krijgt iedereen, van wie het belang door een plan of besluit van de overheid wordt geraakt, de kans te reageren. Volgens TenneT was het juist goed om de aanwezigen te informeren over de formele procedure waarvan de zienswijze-procedure een onderdeel vormt. Uiteraard is ons er veel aan gelegen om de procedure voor het verkrijgen van de omgevingsvergunning kort te houden. Dat is ook in het belang van de omwonenden: des te eerder wordt de oude transformator uit bedrijf en de (veel stillere) nieuwe transformator in gebruik genomen.

6

In de nieuwe situatie met geluidshuis stopt het lichtgroene lijntje precies bij de woonhuizen. Je laat het er dan wel op aankomen is meer marge hier niet wenselijk.

Zoals door Peutz is toegelicht is het geluidsmodel, waar dit groene lijntje uit voort komt, een zogenaamd 'worst case'-model: onze verwachting is dat we binnen de (verscherpte) toelaatbare geluidsniveaus blijven. Aanvulling Peutz: Er wordt rekening gehouden met een marge waardoor eventuele 'tegenvallers' kunnen worden gecompenseerd. Leidend is uiteindelijk de aan de bewoners toegezegde 35 dB(A) in de nachtperiode (zonder 5 dB toeslag voor tonaal geluid). Daarnaast wordt door TenneT het volgende gedaan om de toezegging te borgen: • strenge geluideisen aan de installaties (zonder tolerantie) • zodanige voorbereidingen aan de installaties en • bouwkundige constructies treffen dat eventueel benodigde aanvullende geluid reducerende voorzieningen mogelijk zijn.

Stem van Krimpen

TenneT

7

Welke criteria en welke weging van de criteria zijn meegenomen in het afwegingskader voor TenneT om te besluiten dat 1 miljoen extra investeren te bestempelen als maatschappelijk onverantwoord? (zie bijlage 1 voor uitgebreide vraagstelling)

De extra investering is meer dan 1 miljoen euro. De term 'maatschappelijk onverantwoord' is door ons niet gebruikt. Volgens de Elektriciteitswet is TenneT verplicht tegen de laagst mogelijke kosten te werken ten dienste van de Nederlandse consument. Naast de extra investering hebben ook andere overwegingen een rol gespeeld. Zie hiervoor ons antwoord op vraag 3.

Pagina 2 van 23

Peutz & BOTIK

8

In hoeverre wordt afgewogen dat de maatschappelijke noodzaak niet slechts in geld of investering is uit te drukken, maar dat een ‘fysieke en psychologische noodzaak’ van een grote groep Krimpense inwoners juist bijdraagt aan die maatschappelijke noodzaak?

Deze afweging heeft zeker een rol gespeeld. Om die reden zijn wij al geruime tijd met de afvaardiging van omwonenden (BOTIK) in gesprek, waarin wij tot overeenstemming zijn gekomen over acceptabele geluidslimieten, welke hun weerslag krijgen in het ontwerp en in vergunningvoorschriften. Daarnaast hebben wij geprobeerd andere zorgen bij hen weg te nemen t.a.v. brand op en elektromagnetische veldsterkte nabij ons terrein.

9

Is TenneT bereid om net als in Beverwijk geluidsmetingen te doen bij de woningen en een nulmeting voor het totale zoneringsgebied?

In overleg met de betrokken bewoners en DCMR zijn nieuwe locaties en strengere geluidslimieten bepaald. DCMR zal hierop handhaven. Daarnaast zegt TenneT bij deze toe om een nulmeting te doen, ca.1 maand na inbedrijfsname van de nieuwe transformator.

10

De metingen die verricht zijn door Peutz zijn gebaseerd op computermodellen. De metingen verschillen van metingen gedaan door BOTIK. Ook zijn er seizoensverschillen. Hoe betrouwbaar zijn de metingen van Peutz?

Peutz: De metingen en het rekenmodel van Peutz voldoen aan de richtlijnen zoals opgenomen in de wettelijke richtlijn 'Handleiding meten en rekenen industrielawaai' (HMRI 1999). De metingen van Peutz zijn steeds vergeleken met de door DCMR uitgevoerde metingen en de rekenmodellen. Hieruit blijkt dat de metingen en de modellering betrouwbaar zijn. Botik: naar onze informatie heeft Peutz recent (minder dan 8 jaar geleden) geen geluidsmetingen gedaan achter de woningen aan de Burgemeester Lepelaarssingel. De recent door Peutz gepresenteerde geluidssterktes bij de woningen aan de Burgemeester Lepelaarssingel zijn gebaseerd op computerberekeningen en niet op metingen en correleren niet met de door BOTIK gemeten geluidssterktes.

11

Hoe worden seizoensverschillen verklaard en komen deze tot uitdrukking in de computermodellen?

Peutz: De door Peutz en DCMR uitgevoerd metingen hebben plaatsgevonden in verschillende perioden van het jaar. Hieruit zijn geen significante seizoensinvloeden gebleken. Bij de berekeningen wordt rekening gehouden met de gemiddelde weersinvloeden conform de wettelijke richtlijn (de Handleiding meten en rekenen industrielawaai, HMRI 1999). De menselijke waarneming is echter subjectief: wat als 'storend' wordt ervaren verschilt van persoon tot persoon. Dit is ook het geval voor het waarnemen van seizoensinvloeden. Botik: BOTIK en zijn voorgangers hebben geprobeerd de geluidsoverlast te correleren met diverse parameters: wind- richting/ -snelheid, temperatuur, luchtvochtigheid, weersgesteldheid e.d. Parameters die van invloed kunnen zijn op de geluidbelasting bij de woningen zijn de windrichting maar ook de vochtigheid en temperatuur. Toch blijken deze parameters slechts ten dele een relatie te hebben met de geluidsoverlast. Een belangrijke, onbekende parameter is de elektrische belasting van de trafo 403 en de bijbehorende spoel. Hierover heeft TenneT ons nooit geïnformeerd.

Pagina 3 van 23

12

Hoe worden de vrij grote verschillen tussen de metingen van Peutz en BOTIK verklaard?

Peutz: De meetresultaten van BOTIK zijn niet in detail bekend. Door Peutz worden de metingen uitgevoerd met gecalibreerde en geijkte geluidmeters en met de juiste instellingen van de meters (energetische gemiddelde waarden, niet de maximale waarden en met toepassing van de voorgeschreven A-weging voor de gevoeligheid van het menselijke oor). Daarbij wordt, conform de wettelijke richtlijn, de meetmicrofoon over enkele meters bewogen. Als bij de meters niet de juiste instellingen worden gehanteerd kunnen de meetresultaten significant hogere waarden aangeven. Het niet toepassen van de A-weging kan bijvoorbeeld al snel 15 dB hogere waarden aangeven. Botik: Botik heeft zijn geluidsmetingen gedaan met een professionele Phonic PAA 3 meter met 31 bands real-time spectrum analyse. De metingen zijn door BOTIK verricht op meerdere locaties op het bospad achter de woningen aan de Burgemeester Lepelaarssingel , op ca 100 meter van de terreingrens van het TenneT trafostation en in de tuin van een van de woningen. Dus naast geluidsmetingen bij de bekende vergunnings imissie punten (VIP) zijn ook metingen verricht op plaatsen waar de bewoners zeer regelmatig veel overlast hebben. Peutz heeft hier nooit reële metingen verricht.

Met name in NO richting op het bospad achter de woningen met de hogere even nummers, worden bij overlast in de avond en nacht ( 22.00 – 3.00) geluidsterktes van 45 en soms 48 dB(A) gemeten in de 100 Hz frequentieband. Rekening houdend met de tonale toeslag van 5 dB(A ) voor de 100 Hz frequentie, correspondeert dit met 50-53 dB(A). De vergunning bij VIP 10 (westelijke terreingrens van het transformatorstation) ligt op “slechts|”43 dB(A ) voor de 100 Hz bromtoon. Het verschil tussen de metingen van Peutz en Botik: Peutz gebruikt een computerprogramma om de geluidsterkte te berekenen terwijl BOTIK op vele dagen, gedurende meerdere maanden echte metingen verricht met professionele geluidsapparatuur. Het is opmerkelijk dat Peutz in het rapport van 18 november 2020 een geluidsterkte van 39.2, 39.1 en 38.8 dB(A ) gedurende respectievelijk de dag, avond en nacht berekend, terwijl bij metingen achter van de woningen met de hogere even nummers aan de Burgemeester Lepelaarssingel regelmatig en het meest uitgesproken in de maanden oktober t/m maart, waarden van ca 45 dB(A) worden gemeten in de 100 Hz frequentieband. Op zijn minst lijkt derhalve een calibratie van het computerprogramma van Peutz met reële geluidsmetingen noodzakelijk.

Het feit dat de berekening van de geluidsbelasting door het computerprogramma dat door Peutz gebruikt wordt slecht correleert met de door ons gemeten geluidsterkte geeft bij ons geen vertrouwen in de geluidsreductie die door Peutz wordt berekend bij de plaatsing van de nieuwe transformator op locatie 1 ( 150 meter van de dichtstbijzijnde woningen.

Pagina 4 van 23

DCMR

13

Wordt binnen de af te geven vergunning de geluidzone gemaximeerd op de te verwachten maximale waarden in de computermodellen of zijn dat standaardwaarden voor een geluidzone? (Bijvoorbeeld: computermodel geeft aan maximale waarde van 35 db, wordt dit dan overgenomen in de vergunning?)

De geluidgrenswaarden die in de vergunning worden opgenomen, worden gebaseerd op de geluidniveaus die de aangevraagde bedrijfssituatie veroorzaakt. Het geluidrapport en het akoestisch rekenmodel maken de geluidniveaus inzichtelijk van de aangevraagde bedrijfssituatie en de geluidniveaus van deze bedrijfssituatie zijn berekend op de vergunningspunten. De berekende geluidwaarden op de vergunningspunten worden overgenomen als geluidgrenswaarden in de nieuwe vergunning. De geluidzone wordt dus niet tot het maximale opgevuld. TenneT krijgt zogezegd een ‘passend jasje’.

14

Hoeveel en wat voor klachten kreeg u het afgelopen jaar van omwonenden die overlast ervaren?

In 2020 zijn er 51 meldingen van geluidsoverlast binnengekomen bij de meldkamer van de DCMR. In 2021 zijn er (tot 23 maart 2021) 10 overlast meldingen binnengekomen. Alle meldingen gingen over geluidhinder, waarbij 53 meldingen gingen over laag frequent geluid.

15

Hoe worden deze klachten afgehandeld?

Melders die nog niet eerder een melding hebben gedaan, worden (meestal) terug gebeld. Melders die al eerder een melding hebben gemaakt, daarmee is in het verleden al afgesproken dat ze niet bij iedere melding terug gebeld worden. Ook wordt aan de nieuwe melders gevraagd of ze in contact willen komen met de bewonersvertegenwoordiger. Zo ja, dan worden de contactgegevens van de melder doorgegeven aan de heer Van Noorden.

16

Welke ruimte heeft de gemeente om binnen de af te geven vergunning aanpassingen te doen en aan welke eisen dienen deze te voldoen?

Aanpassingen van de bedrijfssituatie kan door een nieuwe vergunningaanvraag door TenneT. Indien door de aanpassingen de milieunormen (zoals geluidvoorschriften) in de vigerende vergunning niet worden overschreden, kunnen de aanpassingen worden vergund. Het betreft dan een ‘milieuneutrale’ vergunningaanvraag. Indien door de aanpassingen de milieunormen wel worden overschreden, kan een nieuwe vergunning alleen worden verleend als bij de vergunningaanvraag aangetoond is dat met de nieuwe bedrijfssituatie het milieu zoveel mogelijk wordt beschermd. Het bevoegd gezag is namelijk verplicht aan de nieuwe vergunning voorschriften te verbinden voor de bescherming van het milieu en voor een goede beslissing hierover is gedegen onderzoek nodig. Het bevoegd gezag is overigens niet verplicht de vergunning te verlenen. Wat de eisen betreft mogen aanpassingen van de bedrijfssituatie buiten de geluidzone niet leiden tot een geluidbelasting hoger dan 50 dB(A). En dan moeten ook misschien hogere waarden worden aangevraagd en extra geluidwering voor woningen worden gerealiseerd.

17

Is er ook net als bij bv windmolens sprake van een gemiddelde waarde, zodat uitschieters boven de maximale norm ook toegestaan zijn?

Het geluid van TenneT wordt getoetst aan een zogenoemd ‘langtijdgemiddelde beoordelingsniveau LAr,LT‘ en een ‘maximaal geluidniveau LAmax‘. Het eerste betreft een geluidniveau dat gemiddeld is over de dag-, avond- en de nachtperiode en het tweede betreft de hoogste geluidspiek in de dag-, avond- en nachtperiode. De dagperiode is van 7 tot 19 uur, de avondperiode van 19 tot 23 uur en de nachtperiode is van 23 tot 7 uur.

Pagina 5 van 23

De norm bij windmolens (windturbines) is gebaseerd op een jaargemiddelde bedrijfssituatie, terwijl het geluid van TenneT bepaald wordt op basis van een ‘normale werkdag’. Omdat de ‘normale werkdag’ bij TenneT elke dag van het jaar voorkomt, worden de geluidgrenswaarden in de nieuwe vergunning afgestemd op deze dagelijkse situatie. ‘Uitschieters’ in de bedrijfssituatie (die meer geluid veroorzaken) zijn dan niet toegestaan. ‘Uitschieters’ kunnen wel worden vergund, zoals bij incidentele bedrijfssituaties die ten hoogste 12 dagen per jaar mogen voorkomen. Omdat TenneT geen ‘uitschieters’ heeft aangevraagd voor de nieuwe vergunning, kan het bevoegd gezag ook geen toestemming verlenen voor ‘uitschieters’, ook niet met vergunningsvoorschriften.

Leefbaar Krimpen

College

18

Hoe is het College voornemens om verder te gaan in dit dossier en bij het ontvangen van de vergunningsaanvraag het fysieke en geestelijke belang van de inwoners die zich al zo lang inzetten tegen dit probleem, te waarborgen?

De gemeente is samen met de bewoners, DCMR, TenneT al jaren bezig om te komen tot een oplossing voor de geluidhinder. Wij gaan daar mee door totdat het probleem verholpen is. In de te verlenen vergunning moet geborgd worden dat de hinder blijvend opgelost wordt.

TenneT

19

Waarom gebruikt u slechts een deel van de technische mogelijkheden als u weet dat veel Krimpenaren zoveel hinder ondervinden en ervaren? (zie bijlage 2, 2a en 2b voor uitgebreide vraagstelling)

Met de nieuwe transformator voldoen we aan de nieuwe geluidsnormen. Dit geluidsniveau ligt op een aanzienlijk lager niveau dan op dit moment en wettelijk voor bestaande industrieterreinen is voorgeschreven vanuit de Wet geluidhinder. In overleg met de betrokken vertegenwoordigers van de omwonenden en DCMR zijn deze lagere geluidsniveaus bepaald en zullen in de nieuwe milieuvergunning worden vastgelegd. DCMR zal hierop handhaven. Zie ook ons antwoord op vraag 21.

20

In Wijk aan Zee bent u met de bouw bezig van een transformatorstation van 11 hectare. Uit de omgevingsvergunning blijkt dat de geluidseisen voor direct aangrenzende straten zijn vastgesteld op maximaal 16 en 26 decibel voor zowel dag als nacht. Tevens is gesteld dat tot op 50 meter van de inrichting maximaal 50 decibel mag worden geproduceerd. Dit zijn fors lagere waardes dan u van plan bent te realiseren in Krimpen aan den IJssel. Wat zijn voor TenneT de redenen om hier met andere waardes te werken op deze locatie?

De locatie in Wijk aan Zee verschilt in hoge mate van die van Krimpen a/d IJssel, en is daarmee niet vergelijkbaar. Verschillen zijn onder andere: • Type installaties en geluidsproductie van de componenten; • Posities van deze componenten in plattegrond en hoogte; • Afstanden van deze componenten tot terreingrenzen en aangrenzende woningen. Verder gaat het in Wijk aan Zee om een nieuw HS-station dat ingepast wordt in het industrieterrein. Rondom het industrieterrein ligt een geluidzone waaraan alle industrieën getoetst moeten worden. De totale geluidbelasting van alle bedrijven tezamen mag dan de grenswaarde niet overschrijden. Er is aldaar weinig geluidruimte beschikbaar waardoor verdergaande maatregelen in de vorm van geluidhuizen noodzakelijk waren.

Pagina 6 van 23

21

Uit de omgevingsvergunning voor de locatie bij Wijk aan Zee blijkt dat de installatie verder van de aangrenzende straten is geplaatst, volledig is ingepakt en voorzien van alle technische mogelijkheden om geluidsproductie tot het minimum te beperken. Waarom is dit niet in Krimpen aan den IJssel aan de orde?

Ook in Krimpen a/d IJssel worden aanvullende geluid reducerende maatregelen getroffen. In aanvulling op het toepassen van een geluidarme transformator zal deze binnen een gebouw ('geluidhuis') worden geplaatst. Door het plaatsen van de nieuwe transformator in een gebouw zullen de geluidniveaus ten gevolge van deze transformator bij de woningen aan de Burg. Lepelaarssingel worden beperkt tot circa 23 dB(A) op een totaal van maximaal 35 dB(A). Verdergaande maatregelen aan deze transformator zullen weinig of geen effect hebben op de totale geluidniveaus. Dit geldt ook voor het verplaatsen van de transformator naar een locatie op grotere afstand tot de woningen.

College

22

Kennelijk is TenneT in staat om aan de eisen van de door het college van Wijk aan Zee gestelde eisen uit de omgevingsvergunning te voldoen. Dit blijkt uit het feit dat de vergunning door hen is geaccepteerd. Wat is voor het college van Krimpen aan den IJssel het argument om de omgevingsvergunning niet aan te passen, wetende dat het mogelijk is met de huidige technieken het aantal geproduceerde decibellen zeer beperkt te houden?

Zoals ook tijdens de presentatie door TenneT is aangegeven worden de geluidscontouren anders dan in de huidige situatie. De nieuwe normen worden opgenomen in de omgevingsvergunning en vindt er dus een verandering van de omgevingsvergunning plaats.

College

23

Hoe kijkt het college aan tegen de verstrekte vergunning van Wijk aan zee? En zou het college hierop kunnen reflecteren?

Het college heeft de vergunning van Wijk aan Zee niet. In onze specifieke situatie nemen we in de vergunning voorwaarden op die de hinder blijvend weg moeten nemen.

TenneT, College en aan Groenalliantie (via College)

24

We hebben van TenneT begrepen dat zij gesprekken hebben gevoerd met de Groenalliantie over grondaankoop voor het plaatsen van de transformator op de noordelijke locatie. Wat is de reden dat de gesprekken met de Groenalliantie zijn vastgelopen en heeft u hiervan correspondentie beschikbaar?

TenneT heeft gesproken met de Groenalliantie over grondaankoop en compensatie van groen, water en recreatie bij realisatie van de transformator, spoel en veld aan de zuidoostkant van het station. De gesprekken zijn niet vastgelopen. TenneT heeft echter besloten na afweging van alle in het geding zijnde belangen en na aanpassing van het plan (zie antwoord bij vraag 3) om de transformator te plaatsen aan de noordzijde. De Groenalliantie is hierover in juli 2020 per brief geïnformeerd, gelijktijdig met de gemeente, provincie, waterschap en bewonersvertegenwoordiging. College: Voor zowel college als groenalliantie is het zou dat de “bal” bij TenneT ligt.

TenneT & Peutz

25

En waarom heeft u besloten deze niet te hervatten wetende dat zoveel inwoners uit Krimpen aan den IJssel dit zouden toejuichen?

Zoals bij het antwoord op vraag 24 is aangegeven zijn de gesprekken niet vastgelopen en zijn er aanpassingen doorgevoerd ten opzichte van het oorspronkelijk plan.

26

Kunt u bevestigen dat de meetmethode volgens de internationale meetnorm voor transformatoren ook is gebruikt op de locatie

Peutz: De internationale meetnorm wordt gebruikt bij de vaststelling van de geluidproductie van de transformatoren. Op basis daarvan worden door de leveranciers garanties afgegeven voor de geluidproductie. In Krimpen aan den IJssel is

Pagina 7 van 23

in Krimpen aan den IJssel en dan zowel op de locatie aan de noordzijde als de zuidzijde? (zie bijlage 2, 2a en 2b voor uitgebreide vraagstelling)

daar ook gebruik van gemaakt voor zowel de noordelijke als de zuidelijke locatie. De berekeningen naar de woningen zijn vervolgens op basis van de wettelijke richtlijn ('Handleiding meten en rekenen industrielawaai', HMRI 1999) uitgevoerd waarbij rekening is gehouden met het specifieke karakter van het transformatorgeluid (om ervoor te zorgen dat in praktijk geen hogere geluidniveaus optreden dan de berekende waarden). Door bij de vaststelling van de geluidproductie van de transformatoren uit te gaan van de internationale norm wordt rekening gehouden met de geluiduitstraling via de bovenzijde van de transformatorbak. Zou uitgegaan worden van uitsluitend de Nederlandse wettelijke richtlijn dan zouden de geluidniveaus in de omgeving worden onderschat.

27

Wat is de verwachte belasting van het TenneT station in Krimpen aan den IJssel?

Ca. 2.000 MVA.

TenneT

28

“Om in de toekomst een goede kwaliteit (stroomsterkte, spanning en faseverschillen) te kunnen garanderen moeten naast meer transformatoren ook filterbanken, condensatorbanken en spoelen bijgeplaatst worden.” Zijn deze op de locatie in Krimpen aan den IJssel ook al voorzien? Zo ja, wat zijn hiervan de gevolgen op de omgeving?

Graag de bron van deze informatie vermelden. Deze informatie is ons niet bekend en daarmee niet verifieerbaar. Zie verder het antwoord bij vraag 1.

College

29

Onze fractie juicht verduurzaming en energietransitie toe, maar is het college op de hoogte dat door woningbouw in grotere aantallen en voorzien van zonnepanelen en warmtepompen de belasting van het transformatorstation toeneemt, met een groter risico op geluidhinder, mede door toename van transformatoren?

Het college is op de hoogte van de energietransitie en de infrastructurele uitdagingen die dit met zich meebrengt. Hoe TenneT daar specifiek mee omgaat voor de locatie in Krimpen aan den IJssel is bij het college niet bekend. De vergunningsnormen mogen ook in toekomstige situaties niet worden overschreden.

TenneT

30

Kan en wil TenneT toezeggen dat zij alles in staat zal stellen en te doen wat in haar macht ligt om te kijken naar maatwerkoplossingen, zodat aan de wens van de bewoners wordt voldaan om de geluidsoverlast t.o.v. de huidige situatie te verminderen?

Er wordt reeds voorzien in maatwerk: de nieuwe geluidslimieten zijn in samenspraak met omwonenden en DCMR tot stand gekomen. Daarnaast zegt TenneT bij deze toe om een nulmeting te doen, ca. 1 maand na inbedrijfsname van de nieuwe transformator.

DCMR en College

31

Hoe verhoudt de invoer van de op 2 juli goedgekeurde wet aanvullingswet geluid en de nog in te voeren omgevingswet zich met

DCMR: De “Aanvullingswet geluid Omgevingswet” van 2 juli 2019 regelt de invoering van de regelgeving voor geluid afkomstig van infrastructuur (wegen en spoorwegen) en industrieterreinen in de “Omgevingswet”. Verondersteld wordt dat de vraag daarom

Pagina 8 van 23

de casus? Voldoet de aanvraag, inrichting en geluidsproductie zich hiermee? (zie bijlage 2, 2a en 2b voor uitgebreide vraagstelling)

als volgt moet worden vertaald: “Voldoet de aanvraag, inrichting en geluidsproductie van TenneT met de Omgevingswet en bijbehorende besluiten en regelingen?” Vergunningsvoorschriften over geluid in een omgevingsvergunning milieu blijven op basis van het overgangsrecht (artikel 4.13 Invoeringswet Omgevingswet) gelden. Dit betekent dat de vergunde geluidruimte van TenneT, vastgelegd op basis van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), niet verandert door de komst van de Omgevingswet. Voor het gezoneerde industrieterrein waarop TenneT is gelegen, verandert er met de komst van de Omgevingswet ook niets. De Omgevingswet stelt wel dat de gemeente voor dit industrieterrein Geluidproductieplafonds (GPP’s) vaststelt op basis van de vastgestelde grenswaarden volgens de Wet geluidhinder (de huidige geluidzone). Het geluid door het industrieterrein blijft hiermee onveranderd. Het beschermingsniveau op geluidgevoelige gebouwen, bij TenneT op het industrieterrein met GGP’s, is voor geluid in de bruidsschat gelijk aan het beschermingsniveau uit het Activiteitenbesluit. TenneT kan met de nieuwe situatie hieraan voldoen. Ook de aanvullende eis uit het Activiteitenbesluit is overgenomen in de ‘bruidsschat’, waarin het rijk regels aan het tijdelijk deel van het omgevingsplan toevoegt.

Hierbij is namelijk gesteld dat de immissiewaarde voor het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau op geluidgevoelige gebouwen ook geldt op 50 meter vanaf de grens van de locatie van de activiteit (artikel 22.71 bruidsschat). Als TenneT hieraan niet kan voldoen, kunnen maatwerkvoorschriften gesteld worden om een hogere waarde dan 50 dB op 50 meter toe te staan. Kortom, voor de geluidsituatie verandert er voor TenneT en de (woon)omgeving niets. Vergunde rechten blijven van kracht. Het geluid van TenneT wordt niet minder of meer. De omgeving blijft onveranderd beschermd door de geluidgrenswaarden in de nieuwe vergunningsvoorschriften. College: Antwoord DCMR

VRR & College

32

Welke maatregelen zijn er genomen tegen overstroming van het TenneT terrein, welke gevaren/risico’s ontstaan er wanneer het TenneT terrein wordt getroffen door een overstroming ? Op welke NAP hoogte zijn de transformatoren geplaatst.

College: Hoe een ondernemer met risico’s omgaat is een verantwoordelijkheid van die ondernemer. De gemeente heeft geen specifieke maatregelen getroffen op een individuele locatie. Wel is er binnen het college natuurlijk aandacht voor overstromingsrisico’s. VRR: De verantwoordelijkheid voor maatregelen tegen overstroming van het TenneT terrein is niet een verantwoordelijkheid van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR). Het is de verantwoordelijkheid van de VRR om, gegeven de maatregelen tegen overstromingen, adequate en actuele rampenbestrijdingsplannen te hebben en, onder het gezag van de Burgmeester resp. de Voorzitter Veiligheidsregio de

Pagina 9 van 23

rampenbestrijding en/of crisisbeheersing te hand te nemen. Hiervoor is regionaal coördinatieplan overstromingen opgesteld. Voor wat betreft de gevaren/risico’s van een eventuele overstroming van het TenneT terrein, kunnen deze omvangrijk zijn. De continuïteit van de stroomlevering van het hoogspanningsnet naar het middenspanningsnet kan in het gedrang komen. Afhankelijk van de toename van de duur van de uitval van elektriciteit, zal de continuïteit van de samenleving verder onder druk komen te staan. Een uitval van langdurige aard (48+ uur), kan zgn. cascade effecten naar andere scenario’s opleveren. Voor wat betreft de scenario’s ‘overstroming’ en/of ‘elektriciteitsuitval’ verwijzen wij u naar het Regionaal Risicoprofiel van de VRR. 33

Het TenneT station is van groot nationaal belang. Een terroristische aanslag kan de stroomvoorziening sterk ontregelen. In welke mate is het TenneT gebied beveiligd tegen terrorisme of opzettelijke beschadiging ?

College: Hoe een ondernemer zich voorbereid op een risico als een terroristische aanslag is een verantwoordelijkheid van de ondernemer. Daarnaast heeft de rijksoverheid een alerteringssysteem dat in werking treed wanneer een dreiging op een vitale sector is. Op dat moment treden overlegstructuren in werking tussen rijksoverheid- branches – bedrijven – veiligheidsregio’s en gemeenten. De gemeente heeft in het verleden deelgenomen aan oefeningen voor die systemen. VRR: De verantwoordelijkheid voor het nemen van maatregelen om een terroristische aanslag of opzettelijke beschadiging, te voorkomen of de gevolgen daarvan te beperken ligt niet bij de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond. Terrorisme wordt gezien als een generieke aanleiding voor scenario’s in het Regionaal Risicoprofiel van de VRR, daarnaast kan in algemene zin gesteld worden dat de VRR in haar voorbereidingen rekening houdt met terrorismegevolgbestrijding bij haar taakuitvoering.

D66

College

34

Betaalt TenneT gemeentelijke belastingen aan de gemeente Krimpen aan den IJssel, zo ja hoeveel?

Voor de locatie worden de eigenaar en de gebruikers net als in alle gevallen een belastingaanslag opgelegd. De locatie aan de Edisonstraat is daarop GEEN uitzondering. Als gemeente delen wij geen informatie over individuele belastingaanslagen.

GGD

35

Is er onderzoek gedaan onder de directe bewoners van het TenneT gebied door de GGD naar de effecten van Laag Frequent Geluid op hun gezondheid?

Onder de directe bewoners van het TenneT gebied is door de GGD geen onderzoek gedaan naar de effecten van laagfrequent geluid op hun gezondheid. De casus is enkele jaren geleden wel besproken met de gemeente. In het geval van overlast door laagfrequent geluid, wordt de GGD vaak betrokken als de bron niet bekend is, of als voor de bron geen oplossing bestaat. Omdat in dit geval de bron van het geluid bekend was en de gemeente aangaf dat TenneT onderzoek deed naar de mogelijke oplossing van het probleem, had de GGD in dit geval geen aanvullende rol.

TenneT

36

TenneT heeft al een definitieve keuze gemaakt voor de Noord locatie. Volgens de richtlijnen van de VNG (zie link) dient een transformator van 500MVA op

De VNG-richtlijnen zijn bedoeld voor een eerste toetsing bij nieuwe ontwikkelingen (woningen nabij industrieterrein of nieuwe inrichtingen). Daarbij kan van de richtlijn worden afgeweken. In dit geval gaat het om een bestaande situatie en is een directe toetsing aan de VNG-richtlijn niet aan de orde.

Pagina 10 van 23

minimaal 300 meter van een woonwijk geplaatst te worden Hoe beargumenteert u op basis van de afstand tot de eerste woningen (ca 180 meter) dat de optie Noord de beste locatie voor de nieuwe 500MVA transformator is? 37

Hoe zijn de bezwaren die de direct omwonenden hebben geuit betrokken in deze besluitvorming?

Deze zijn meegenomen in de besluitvorming. Zie ook antwoord vraag 19.

38

Wat is voor TenneT het zwaarstwegende argument om voor de locatie Noord te kiezen?

Hier geldt niet één argument, maar meerdere aspecten hebben een rol in onze besluitvorming gespeeld. Zie ook antwoord vraag 3.

39

Wat heeft TenneT nodig om de locatie Zuid alsnog te kunnen overwegen?

TenneT ziet geen aanleiding om locatie Zuid opnieuw in overweging te nemen. Alle aspecten afwegend blijft locatie Noord de beste oplossing: niet alleen technisch en financieel, maar ook m.b.t. aantasting openbaar groen en de substantiële verlaging van de geluidshinder. Wij hebben BOTIK per brief van 2 februari jl. laten weten de keuze niet te heroverwegen.

40

In de presentatie bleek duidelijk dat het transformatorveld in Krimpen behoort tot de hoofdinfrastructuur van TenneT. Met het oog op het feit dat in de toekomst de vraag naar elektriciteit alleen maar zal toenemen, wat zijn hiervoor de gevolgen voor de toekomstige ontwikkelingen van het transformatorveld in Krimpen? Staan er in de toekomst nog verdere uitbreidingen met transformatoren op de planning? Kan TenneT een eindbeeld schetsen wat het transformatorveld uiteindelijk aan transformatoren zal moeten gaan herbergen?

Zie antwoord vraag 1.

Zou TenneT bij de ontwikkeling van een geheel nieuw transformatorveld het maatschappelijk verantwoord vinden om zo dicht op een woonwijk (minder dan 300 meter) een transformatorveld te installeren?

Deze 'ontwikkeling' is hier niet aan de orde. Het gaat in Krimpen a/d IJssel om de vervanging van een bestaand transformatorveld door een nieuw veld op eigen terrein, binnen de bestaande omheining. Hierbij hebben wij gekeken naar de meest aanvaardbare technische, financiële en maatschappelijke oplossing, die voldoet aan alle wet- en regelgeving. Daarbij hebben wij uitdrukkelijk ook de impact op de omgeving meegenomen, mede met het oog op de klachten over geluid van ons station.

41

Graag willen wij hierbij nogmaals benadrukken dat de volledige belasting van het huidige station, inclusief de vervanging van de drie oude 1-fase transformatoren door één nieuwe 3-fase transformator (met geluidhuis), het 'worst case' -uitgangspunt is geweest voor het akoestisch onderzoek door Ingenieursbureau Peutz.

Pagina 11 van 23

Peutz

DCMR

42

De lage brom toon is lastig te duiden in DbA. Er zijn ook geen richtlijnen voor. Toch geeft u aan dat het rekenmodel betrouwbaar is?

Er zijn geen wettelijke richtlijnen voor het beoordelen van de hoogte van de lage bromtonen (laagfrequent geluid). De lage tonen zijn wel te meten, en met behulp van het rekenmodel kunnen de laagfrequente geluidniveaus ook worden berekend. De mate van ondervonden hinder is echter sterk persoonsafhankelijk. Dat is één van de redenen waarom er geen wettelijke richtlijn voor laagfrequent geluid is. In het kader van de vergunningaanvraag voor het transformatorstation zal wel aandacht worden besteed aan het aspect laagfrequent geluid. Duidelijk is dat de laagfrequente geluidniveaus (de 'bromtoon') lager zullen worden dan in de huidige situatie. Daarmee wordt ook verwacht dat de hinder minder zal worden.

43

In de geluidscontourenkaart is aangegeven met kleurzones waar welke dba’s verwacht kunnen worden. Heeft u deze contouren ook vergeleken met waar de overlastmeldingen van inwoners die bij de DCMR en Gemeente binnenkomen?

De berekende geluidcontouren zijn vergeleken met de metingen van DCMR en de door Peutz uitgevoerde metingen. Daaruit blijkt een goede overeenstemming. Voor de toekomst zullen de geluidcontouren (de 'kleurzones') dichter bij het transformatorstation en verder van de woningen komen te liggen.

44

‘De brom is lastig te dempen maar het is te doen’. Welke extra geluiddempende maatregelen voorziet u, mochten de nu geplande geluiddempende maatregelen niet afdoende zijn?

Antwoord TenneT: Uw citaat kunnen wij niet duiden. In antwoord op uw vraag: Indien blijkt dat de gemeten geluidsbelastingen hoger zijn dan in de nieuwe vergunning is vastgelegd zullen wij aanvullende geluid beperkende maatregelen nemen. Als mogelijke maatregelen kunnen worden genoemd: het toepassen van extra geluidschermen bij de geluidbronnen, geluidsabsorberende bekleding van relevante schermen, nieuwe spoel in geluidhuis, e.d. Welke geluiddempende maatregelen concreet getroffen zullen worden is sterk afhankelijk van de situatie. Uiteindelijk zal TenneT moeten zorgen voor het voldoen aan de nieuwe, strengere vergunning. De verwachting is overigens dat geen aanvullende maatregelen noodzakelijk zullen zijn.

45

U geeft aan dat de toekomstige situatie de geluidsoverlast stukken minder zal zijn. Echter de meeste overlast wordt ervaren van de ‘brom’. Dit bromgeluid is niet te duiden in Dba. Kunt u ook inzichtelijk maken hoe te verwachten is dat de brom eveneens stukken minder zal zijn?

Omdat een diepe, lage ‘brom’ (lager dan 60 Hz) vanwege TenneT niet is waargenomen, wordt verondersteld dat de ‘brom’ de toon van 100 Hz betreft die door de trafo’s wordt veroorzaakt. De wet- en regelgeving (specifiek de Handleiding meten en rekenen Industrielawaai) merkt dergelijk tonaal geluid aan als ‘extra hinderlijk’, net zo hinderlijk als ‘normaal’ geluid maar dan 5 dB harder. Daarom wordt een toeslag (‘strafcorrectie’) gehanteerd van 5 dB bij tonaal geluid. Ook bij TenneT. Hierdoor wordt wel rekening gehouden met de extra geluidhinder die de ‘brom’ veroorzaakt. De door wetgeving gestelde geluidgrenswaarden zijn in dB(A) en het tonale geluid vanwege TenneT wordt ook gemeten en/of berekend in dB(A). Daarmee is het bromgeluid wel degelijk te duiden.

Pagina 12 van 23

De ‘brom’ dan wel de toon van 100 Hz is het meest bepalende geluid en juist daarom wordt dit geluid zoveel mogelijk gereduceerd, namelijk met gemiddeld 6 dB, wat duidelijk hoorbaar is.

SGP

TenneT

46

Gebruikt u de locaties van de gemelde klachten in krimpen aan den IJssel om de geluidsmetingen en geluidszones te ‘ijken’?

Verondersteld is dat met deze vraag bedoeld wordt of de DCMR ook geluidmetingen verricht op de locaties van de gemelde klachten, om te controleren of het geluid van TenneT de geluidzone niet overschrijdt. In eerste instantie worden de geluidmetingen op de vergunningspunten verricht. Op deze punten gelden geluidgrenswaarden en het geluid van TenneT dat gemeten wordt moet aan deze grenswaarden voldoen. De vergunningspunten zijn zodanig gelegen dat hiermee de hele wijk beschermd wordt. De grenswaarden zijn zodanig dat als voldaan wordt aan de grenswaarden ook de geluidzone niet wordt overschreden. Op andere locaties dan vergunningspunten kan wel gemeten worden, maar een ‘toetsing’ is alleen indicatief en kan niet voor handhaving gebruikt worden. En op verzoek kan altijd overwogen worden een meting uit te voeren op een locatie van een gehinderde.

47

Welk afwegingskader heeft TenneT gebruikt voor locaties? Uit de brief, en ook uit de folder die vandaag (19 maart) in de buurt is bezorgd, blijkt dat het financiële aspect zwaar heeft meegewogen. In hoeverre hebben andere aspecten meegewogen? Bijvoorbeeld het zekere voor het onzekere nemen qua mogelijk toekomstige geluidsoverlast door de nieuwe trafo, en dus voor maximale afstand gaan?

Zie antwoord vraag 3.

48

In hoeverre heeft TenneT de eerste basisregel voor het voorkomen van geluidsoverlast, nl. het creëren van afstand, meegewogen voor de zuidelijke locatie?

Wij constateren dat er bij u een misverstand leeft ten aanzien van de geluidsoverlast door één nieuwe transformator. Er zijn meerdere transformatoren en andere geluidproducerende componenten op het station aanwezig die tezamen een bepaald geluidsniveau naar de omgeving uitstralen. Dit heeft Peutz gemodelleerd voor de bestaande en de nieuwe situatie. Het verschil in geluidsniveaus bij verschillende locaties van de nieuwe transformator (met compensatiespoel) is relatief klein. Omdat de nieuwe grenswaarden voor het stationsgeluid met de noordelijke locatie binnen de overeen gekomen limieten blijven hebben de overige afwegingsfactoren (zoals aangegeven in antwoord 3) de doorslag gegeven. Tenslotte nog de constatering bij het antwoord op vraag 36: de afstand tot buiten opgestelde transformatoren zal in de nieuwe situatie groter worden.

Pagina 13 van 23

49

TenneT gebruikt het aanwenden van meer Vooropgesteld kan worden dat TenneT voldoet aan de wettelijke geluidsnormen. In dat gemeenschapsgeld als argument tegen de kader aanwenden van meer maatschappelijk geld is niet verantwoord naar de rest van zuidelijke locatie. De SGP kan zich juist goed Nederland. voorstellen dat gemeenschapsgeld aangewend wordt om de geluidsoverlast voor omwonenden weg te nemen - met omwonenden als zijnde onderdeel van de gemeenschap waar TenneT als overlastgever zorg voor dient te dragen. In hoeverre heeft TenneT zichzelf en de Krimpense gemeenschap hiervan rekenschap gegeven?

50

Welke informatie heeft TenneT wat betreft het Zie antwoord vraag 7. financiële verschil tussen de locaties? Een voorzichtig ingeschat verschil dat gecommuniceerd is door TenneT betreft het bedrag van 1 miljoen euro. Hoe is dit bedrag opgebouwd, en is dit nog actueel?

51

Wat zijn de door TenneT inschatte meerkosten van een langdurige procedure (doordat omwonenden niet akkoord gaan, of de gemeenteraad geen bestemmingsplanwijziging accordeert) versus een kortdurende, door de Krimpense gemeenschap gedragen procedure?

Wij weten niet waar u met 'kortdurende procedure' op doelt. Daarom kunnen we geen antwoord geven op uw vraag.

52

Welke informatie is beschikbaar over de veroudering van dit type (of vergelijkbare) trafo’s en de consequentie voor de geluidsproductie?

Het voorgenomen type transformator is enkele jaren geleden gemodificeerd. Hiervan is ons geen oplopende geluidsproductie bekend. Van oudere types transformatoren is bekend dat deze in tientallen gebruiksjaren een mogelijk iets verhoogd geluidsniveau kunnen gaan produceren. (Zoals in antwoord op vraag 6 is aangegeven zijn daartoe voldoende marges aanwezig). Van belang is echter dat wij de in de milieuvergunning gestelde geluidslimieten zullen opvolgen.

53

In de beantwoording werd gezegd dat dit ‘geen tientallen dB’s zou schelen’. Dat lijkt de SGP ook wel heel veel, zeker als een geluidsdeskundige - die weet dat elke 3 dB een verdubbeling betekent - een dergelijk antwoord geeft. Geen tientallen dB’s te verwachten dus bij veroudering van de trafo, maar wel 3-6 dB wellicht?

Zie antwoord vraag 52.

Pagina 14 van 23

Krimpens Belang

TenneT

54

In hoeverre is in de plannen van TenneT rekening gehouden met de toename in geluidsproductie bij veroudering?

Zie antwoord vraag 52.

55

Welke investeringen verwacht TenneT nog meer te doen in het Krimpense station? De SGP verwacht bij de aangekondigde miljardeninvesteringen per jaar, dat ook een berekening gemaakt is voor Krimpen. Kan TenneT deze plannen delen? (landelijk plan is ook afdoende, indien Krimpen daarin terug te vinden is)

TenneT maakt iedere 2 jaar een analyse van de te verwachten investeringen. Op dit moment weten we zeker dat de bestaande 380kV verbinding tussen Krimpen en Geertruidenberg opgewaardeerd* wordt. Hier worden de vergunningen dit jaar voor aangevraagd. Deze opwaardering is akoestisch niet relevant. Er zijn op dit moment geen uitbreidingen of andere vervangingen op het station voorzien. * Opwaarderen: de kabels tussen de hoogspanningsmasten worden vervangen door dikkere kabels zodat er meer stroom door getransporteerd kan worden.

56

De SGP krijgt de indruk dat TenneT vooral druk is met het voldoen aan de nieuwe milieuvergunning. Waaruit blijkt dat TenneT niet alleen doende is met de modellen voor geluidsproductie van de nieuwe trafo en de benodigde vergunningen, maar vooral ook een grote stap doet om de klachten van omwonenden mee te wegen?

Met het vervangen van de drie bestaande 1-fase transformatoren door een nieuwe 3fase transformator zetten wij een grote stap om de klachten van de omwonenden op te lossen. De nieuwe 3-fase transformator produceert minder geluid dan de drie oude 1-fase transformatoren en komt bovendien in een geluidhuis te staan.

57

De SGP vindt het opvallend dat de spoel niet ingepakt wordt. Wat zijn de meerkosten van het inpakken van de spoel?

Over deze kosten kunnen we op dit moment niets zeggen. Het is nu ook niet aan de orde, omdat we voldoen aan geluidsnormen die berekend zijn. We houden bij de bouw wel rekening met eventueel aanvullende maatregelen, zoals bijvoorbeeld de spoel 'inpakken'. Mochten we de geluidsnormen onverhoopt overschrijden dan kunnen we, zoals beloofd, maatregelen treffen. Zie ook het antwoord op vraag 44.

58

Welke plannen bestaan om op de beoogde noordelijke locatie een geluidsbron te simuleren en zodoende praktijktesten uit te voeren?

Daar zijn geen plannen voor. Wij vertrouwen volledig op de berekeningen van Peutz. De berekeningen zijn gedaan op basis van maximale en gelijktijdige belasting van alle componenten. Dat zal in de praktijk niet voorkomen en het werkelijke geluidsniveau zal lager zijn dan de berekeningen laten zien. Een dergelijke praktijktest zal bovendien weinig/ geen nieuwe informatie opleveren. Tenzij de kunstmatige geluidbron qua afmetingen en geluidafstraling vergelijkbaar is met de nieuwe transformator. Dat is in praktijk niet goed mogelijk. Daarnaast zegt TenneT bij deze toe om een nulmeting te doen, ca. 1 maand na inbedrijfsname van de nieuwe transformator.

59

Op 16 mei jl werd aangegeven dat er in de nieuwe situatie overeenstemming was met de inwoners voor maximaal 35dB overdag. Hier is in de uitwerking naartoe gerekend werd aangegeven. Bent u bereid om zich in de vergunning te conformeren aan dit maximum

DCMR heeft met BOTIK gekeken naar mogelijke meetpunten. Deze meetpunten zullen in de milieuvergunning opgenomen worden. TenneT zal zich hier aan conformeren.

Pagina 15 van 23

op een door de actiegroep botik nader te noemen locatie? BOTIK

TenneT & Peutz

60

Vlak voor het weekend van 20 Maart 2021 ontvingen de bewoners van de wijk grenzend aan het transformatorstation van TenneT een folder “Nieuwe transformator op hoogspanningsstation Krimpen aan den IJssel”. Deze folder heeft tot veel onbegrip en onrust geleid onder bewoners. En veel vragen aan Botik. De gebruikte vaktaal en de niet toegelichte beelden zijn onbegrijpelijk en daarmee bedreigend voor de meeste bewoners in onze wijk. Kan TenneT op korte termijn een overzicht maken in lekentaal met uitleg van de technische termen die in de brochure worden gebruikt? Kan deze uitleg, in overleg met Botik, onder de ontvangers van de brochure worden gedistribueerd?

Het is spijtig te horen dat de informatie niet voor iedereen duidelijk is. We zullen op de website www.tennet.eu/krimpen een link naar een begrippenlijst opnemen. Als er behoefte is aan meer antwoorden dan kunnen de vragen gesteld worden via het klantcontactcentrum van TenneT.

61

Kan het beeldmateriaal in de brochure worden voorzien van een verklarende uitleg?

Zie antwoord vraag 60.

62

Het beeld van een deel van de plattegrond met de ingetekende plaats van de transformator (in groen)roept vragen op: 1. Waarom maakt de gele stippellijn het gebruikte oppervlak te schijnbaar zo groot? 2. Als de spoel buiten wordt geplaatst, hoe wordt het geluid van deze spoel dan afgeschermd van de bewoners van de hoge nummers in de Lepelaarssingel? Hoe wordt het zelfde geluid afgeschermd van de bewoners richting “Boer Bas” en de Fresia? Hoeveel extra decibel ontvangt men daar?

Wij vermoeden dat u doelt op de afbeelding die in de presentatie van 16 maart onder "2. Afweging locaties" staat. Hierop de volgende antwoorden: 1. De gele stippellijn betrof de oorspronkelijke variant voor het schakelveld die wij bij locatie "Noord" onderzocht hebben. In dit schakelveld bevindt zich de transformator. Door inbreiding van het schakelveld in de bestaande velden is een tweede noordvariant ontstaan: deze is met een groene stippellijn aangegeven. Deze tweede variant is 22 meter verder van de woningen verwijderd en uiteindelijk door ons gekozen. 2. Het geluid van de spoel wordt door de scherfmuur (tussen transformator en spoel) afgeschermd. Bij alle woningen aan de Burg. Lepelaarssingel zal een geluidniveau van maximaal 35 dB(A) in de nachtperiode exclusief toeslag voor tonaal geluid (overeenkomend met maximaal 40 dB(A) inclusief toeslag voor tonaal geluid) als grenswaarde gaan gelden volgens afspraak met bewoners, gemeente en DCMR. 3. Op de afbeelding van de nieuwe 35 dB(A)-contour (als gepresenteerd in onze brieven; zie bijlage A) kunt u zien dat "Boer Bas" en de Fresia verder van deze contour afliggen dan de Burg. Lepelaarssingel. Dit betekent een lager geluidniveau dan deze 35 dB(A).

Pagina 16 van 23

63

Diezelfde plattegrond laat zien, dat er naar rechts/zuid een vrij grasveld is tot de oude transformatoren. Waarom wordt dit grasveld niet gebruikt als locatie voor de nieuwe transformator? Zijn er andere langere termijn plannen of ideeën voor uitbreiding. Of zal dit veldje nooit gebruikt worden?

De nieuwe transformator moet op de bestaande spanningsrails worden aangesloten. In het midden van het 380 kV-station is op dit moment alleen ruimte om een standaard 380 kV transformatorveld te bouwen i.p.v. een dubbelschakelaar transformatorveld. Het gevolg van het niet bouwen van dubbelschakelaar transformatorveld is dat TenneT hierdoor voor het 380kV station niet voldoet aan de netcode: door uitval van één hoofdrail door een storing bestaat de kans dat de overgebleven hoofdrail niet voldoende capaciteit heeft om deze storing op te vangen. Om deze reden kunnen we de nieuwe transformator dus niet in het midden van het 380 kV-station bouwen.

64

Tevens gebruiken we deze tweede ronde om aanvullende vragen te stellen over het artikel van de heer Lassche e.a. in Geluid van December 2019. Wij menen, dat daarin uitspraken over geluid in langere termijn perspectief staan, die relevant kunnen zijn voor de voorwaarden bij de toekenning van een vergunning voor de plaatsing van de voorgestelde nieuwe transformator.

De nieuwe milieuvergunning zal eenduidig zijn qua toelaatbare geluidsniveaus. Hier zal DCMR op handhaven, ongeacht perspectieven op langere termijn.

65

De auteurs schrijven “Het rekenen conform HRMI 1999 leidt niet altijd tot de juiste resultaten. De geluidsniveaus van transformatoren… kunnen niet in de fabriek representatief worden getest”. Welke veiligheidsmarges in dB(A) moeten derhalve bij prudent beleid extra worden aangehouden. En is dit bij de onderhavige voorstellen gebeurd?

Doordat het in de fabriek niet mogelijk is om de transformatoren representatief te testen is de internationale meetnorm opgesteld. Hiermee is het mogelijk om uiteindelijk wel een betrouwbaar en representatief beeld te krijgen van de geluidproduktie. In de situatie Krimpen aan den IJssel is hiervan uitgegaan. Door hiervan uit te gaan en vervolgens bij de berekenen terdege rekening te houden met het specifieke karakter van het transformatorgeluid kan met voldoende veiligheidsmarge een betrouwbare prognose van de toekomstige geluidniveaus worden verkregen. Hierbij zal sprake zijn van een overschatting van de geluidniveaus waarmee een veiligheidsmarge voor de woonomgeving wordt ingebouwd. (In praktijk zullen de geluidniveaus naar alle waarschijnlijkheid lager zijn dan de berekende waarden).

66

In paragraaf 5 en 6 van het artikel wordt verwezen naar de gevolgen van de decentrale elektriciteit opwekking met meer windturbines en zonnepanelen, waardoor “het belastingspatroon van het electriciteitsnet sterk verandert en minder voorspelbaar wordt”. Dit vergt “meer transformatoren, ook filterbanken, condensatorbanken en spoelen…” Met hoeveel dB(A) zal de geluidsbelasting dan naar schatting worden

Bij de berekeningen wordt reeds uitgegaan van een maximale belasting. Na ingebruikname van de nieuwe transformator betekent dit in praktijk lagere geluidniveaus dan de prognosewaarden. Voor de situatie waarin sprake zal zijn van een toename van de elektrische belasting geldt dan dat alsnog wordt voldaan aan de prognosewaarden.

Pagina 17 van 23

verhoogd? En wat is daarvan de extra belasting voor de woonwijk?

VVD

TenneT

67

Het artikel wijst er ook op dat “door toename van de geluidsbelasting… de geluidsemissie van de transformatorstations waarneembaar zal toenemen”. “Op deze autonome ontwikkeling heeft de net beheerder weinig invloed”. “Dit kan leiden tot een sterke toename van geluid”. Wat is de schatting van de heer Lassche van dit extra geluid in decibel? Wat stelt TenneT specifiek aan extra maatregelen voor om dit effect reeds nu te elimineren/ te neutraliseren? Immers: regeren is vooruitzien!

Zie antwoord vraag 44.

68

Een vraag voor TenneT. In paragraaf 6 van het artikel schrijven de auteurs: “Het transformatorstation wordt dan (bij gelijktijdig inschakelen van 200MVA) een “grote lawaaimaker” en moet er een geluidszone aanwezig zijn. Op welke wijze denkt TenneT deze ontwikkeling te neutraliseren? NB Zou het derhalve niet veel beter zijn om bij alle te nemen maatregelen uit te gaan van een goed voor geluid beschermde zuidelijke locatie?

Zie antwoord op vraag 66.

69

Allereerst willen wij onderstrepen dat een goede en intensieve communicatie tussen TenneT en de bewoners die in de directe omgeving wonen het beste begin is tot een toekomstbestendige oplossing. TenneT is een internationaal bedrijf dat, gezien de technologische ontwikkelingen enorme groeiambitie aan de dag legt. Een goede verstandhouding met de omgeving is dan van cruciaal belang. Zo staat ook in de mission statement op de eigen website te lezen. Gesteld wordt dat de nieuw te bouwen trafo minder geluid maakt en dat daardoor de geluidscontour aanzienlijk minder is dan de ruimte in het zonebesluit. Bent u van plan om het zonebesluit gelijk te trekken aan de

Wij vinden het ook belangrijk om in gesprek te zijn en te blijven met de belanghebbenden. Daar blijven wij ons voor inspannen. Zoals eerder gesteld wordt voor dit Hoogspanningsstation een wijziging op de bestaande milieuvergunning aangevraagd met een lagere geluidsbelasting dan nu in de huidige vergunning wordt toegelaten. De nieuwe milieuvergunning zal eenduidig de toelaatbare geluidsniveaus vastleggen alsmede de meetpunten waar deze niveaus op mogen treden. Voor iedere overschrijding zal DCMR ons waarschuwen, en indien wij hierin onvoldoende acteren zal DCMR ons sancties opleggen. TenneT conformeert zich aan de overeengekomen geluidsnormen. Zie ook antwoord op vraag 93.

Pagina 18 van 23

geluidscontour? Heeft dit gevolgen voor de (toekomstige) bedrijfsvoering? 70

Staan er toekomstig uitbreidingen gepland die Zie antwoord op vraag 1. op dit moment nog niet aan de orde zijn? En zo ja, kunt u die toelichten?

71

In de presentatie werd aangegeven dat TenneT de bestemmingsplanprocedure niet wil volgen. Wat is de reden daarvan?

Zie antwoord op vraag 5.

72

In de presentatie werd aangegeven dat de vergunningseisen in samenspraak met de DCMR zijn gedaan. Kunt u hier dieper op ingaan? Volgens onze informatie klopt dit niet. DCMR heeft adviezen aan u gedaan. Kunt u zeggen wat u met deze adviezen gaat doen?

Er heeft overleg plaatsgevonden met bewoners, gemeente en DCMR. Hierin zijn er van TenneT zijde toezeggingen gedaan en afspraken gemaakt om te komen tot nieuwe vergunningvoorschriften. Onderdeel van die afspraken was bijvoorbeeld dat de DCMR met de bewoners ter plaatse zou kijken waar de nieuwe meetpunten (VIP) zouden kunnen worden vastgelegd. Dat bezoek heeft plaatsgevonden en TenneT zal samen met DCMR verder invulling geven door hieraan grenswaarden te verbinden. Zoals eerder ook al toegelicht zal de bij de woningen maximaal 40 dB(A), inclusief toeslag voor tonaal geluid, in de nachtperiode gelden bij alle woningen aan de Lepelaarssingel. Dit komt dan neer op maximaal 35 dB(A) exclusief toeslag voor tonaal geluid. Zie ook antwoord vraag 76.

73

Onvoldoende antwoord hebben wij uit de stukken vernomen wat de precieze reden is dat er wordt gekozen om de nieuw te bouwen Trafo, de TR 404, te bouwen aan de noordzijde (1) dicht bij de woonhuizen, i.p.v. aan de andere verre zijde, de zuidzijde (2). Kunt u nogmaals een volledige onderbouwing geven waarom het uws inziens niet een geschikte optie is om tegemoet te komen aan de wens om de trafo aan de zuidzijde te bouwen?

Zie antwoord vraag 3.

74

Wie is binnen uw organisatie uiteindelijk beslissingsbevoegd om de keuze te maken?

De directie.

75

De bewoners, verenigd in de belangengroep Botik, zijn welwillend in het meedenken naar oplossingen, waarvan zij overtuigd zijn dat die het geluid zullen reduceren naar een tolerabel niveau. Zo horen wij dat zij naar vergelijkbare locaties zijn geweest en hun huiswerk goed

Met de 'aangedragen oplossingen' doelt u waarschijnlijk op het voorstel van deze bewoners om extra geluid reducerende maatregelen te treffen. Zoals eerder in de beantwoording al naar voren is gekomen zal TenneT maatregelen treffen waarmee aan het wettelijk kader wordt voldaan en waarmee een voor de bewoners aanvaardbare geluidbelasting wordt gerealiseerd. Dit wordt geborgd met vergunningvoorschriften die DCMR aan de milieuvergunning zal verbinden. Indien uit

Pagina 19 van 23

hebben gedaan om een volwaardige en volwassen gesprekspartner te zijn in deze discussie. In hoeverre worden de aangedragen oplossingen serieus meegenomen in de afwegingen?

geluidmetingen blijkt dat niet wordt voldaan aan deze geluidvoorschriften dan dient TenneT aanvullende maatregelen te treffen.

76

Kunt u ons inzicht geven in de communicatie en informatievoorziening richting Botik?

Er is al jarenlang contact met een aantal (wisselende) personen die zich steeds hebben voorgesteld als de vertegenwoordigers van de bewoners. Dat contact heeft op verschillende manieren, veelal mondeling, plaatsgevonden met de omgevingsmanager van TenneT. TenneT heeft de bewoners in september 2019 uitgenodigd op 380 kVstation Doetinchem en in februari op het station in Krimpen ad IJssel. In het jaar 2020 kan het contact intensief genoemd worden. Er zijn perioden geweest dat er wekelijks, soms zelfs meerdere keren per week, telefonische gesprekken plaats vonden. Veelal was het doel van de gesprekken om TenneT op andere gedachten te brengen over de locatiekeuze en de te treffen geluidmaatregelen. In juli 2020 is de bewonersvertegenwoordiging per brief geïnformeerd over de keuze van TenneT om de nieuwe transformator te plaatsen aan de noordzijde. Pas daarna is de bewonersvertegenwoordiging verenigd als BOTIK. In het najaar van 2020 hebben de bewoners gevraagd om andere stations te mogen bezoeken. Dat heeft TenneT gefaciliteerd. In oktober 2020 heef er een gesprek plaatsgevonden met BOTIK, de geluidadviseur van BOTIK, gemeente, DCMR, TenneT en Peutz. Dit was bedoeld als informatief gesprek m.b.t. geluid en er zijn toen ook mondeling afspraken gemaakt en toezeggingen gedaan. Hiervan is geen verslag.

Wel zijn er door de bewoners nog vele schriftelijke vragen gesteld aan de DCMR, gemeente en Peutz. Deze zijn door de gemeente per brief beantwoord. Een brief van BOTIK aan onze directie, ook weer met name over de locatiekeuze en de te verwachten overlast is beantwoord in februari 2021. In februari is ook een mondelinge toelichting gegeven door de verantwoordelijk leidinggevenden. Dit overleg is met een samenvattende brief begin maart 2021 afgerond.

77

De keuzes die nu voorliggen, bijvoorbeeld de optimale locatie van de trafo, de omkasting, (geluidshuis) een geluidsscherm van de Cbank van veld 15, het inpakken van de spoel, zullen van cruciale invloed zijn op het woongenot, of de derving ervan van de bewoners. Op al deze punten lijkt er verschil van inzicht te zijn. Als TenneT van mening is dat de aanpassingen die worden gedaan een serieuze verlaging van geluidshinder