Bijlage - Rekenkamerrapport Verantwoorde Afspraken

Door corona konden sommige activiteiten niet doorgaan, zoals het Café van Toen en Nu en een lichtjeswandeling. Op basis van de verantwoording is het volgens de rekenkamer aannemelijk dat het museum de afspraak heeft gehaald. Al met al concludeert de rekenkamer dat de verantwoording van het museum de gemeente voldoende informatie biedt om de afspraak te kunnen monitoren. Hoewel de term “samenwerkingsproject” enigszins onduidelijk blijkt, geeft het museum in de

82

verantwoorde afspraken

verantwoording wel duidelijk aan met welke partijen een samenwerking is aangegaan en welke projecten of evenementen daaruit zijn gekomen. Open Monumentendag In 2020 en 2021 is de coördinatie van de Open Monumentendag bij het Streekmuseum belegd. Uit de verantwoording over beide jaren blijkt dat de Open Monumentendag heeft plaatsgevonden. Het museum licht toe welke activiteiten er die dag op het terrein van het Streekmuseum hebben plaatsgevonden. Hoewel het museum niet expliciet rapporteert dat het de coördinatie heeft verzorgd, blijkt uit de verantwoording wel dat het evenement heeft plaatsgevonden en dat het museum daarbij betrokken was. De rekenkamer beoordeelt de verantwoording over deze afspraak dan ook als voldoende. huwelijksvoltrekkingen en -reportages Het museum rapporteert enkel in 2019 over deze afspraak. In 2019 hebben er vijf huwelijksvoltrekkingen plaatsgevonden en drie bruidsreportages. Het museum biedt de gemeente hiermee voldoende inzicht in de geleverde prestaties. Of de gemeente de uitvoering van de afspraak voldoende vindt, kan niet worden vastgesteld omdat de gemeente en het museum hierover geen duidelijke afspraak hebben gemaakt. In 2020 rapporteert het museum dat er vijf ‘arrangementen’ hebben plaatsgevonden, maar hieruit blijkt niet of dit huwelijksvoltrekkingen of bruidsreportages of andere evenementen zijn geweest.

In 2021 rapporteert het museum in zijn geheel niet over deze afspraak. Dat het museum in 2021 niet heeft gerapporteerd over deze gebeurtenissen heeft er mogelijk mee te maken dat er in 2021 als gevolg van corona geen huwelijksvoltrekkingen of reportages hebben kunnen plaatsvinden, maar dan had het museum dit dienen te rapporteren.122 Aangezien de verantwoording over deze afspraak in 2020 en 2021 dus grotendeels ontbreekt, oordeelt de rekenkamer dat de verantwoording de gemeente onvoldoende inzicht biedt over deze afspraak. Voor wat betreft de bewaking van deze afspraak valt het de rekenkamer op dat de gemeente enkel in de vaststellingsinformatie over 2019 rapporteert over huwelijksvoltrekkingen en bruidsreportages. In de vaststellingsinformatie over 2020 en 2021 benoemt de gemeente deze afspraak in zijn geheel niet. Op basis van bovenstaande is de monitoring van deze afspraak door de gemeente in 2020 en 2021 onvoldoende, zo oordeelt de rekenkamer. overleg missie en toekomst museum In 2021 dienen het museum en gemeente te overleggen over de gepresenteerde missie, visie en het toekomstbeeld van het museum en over het noodzakelijk onderhoud aan het museum. Uit de verantwoording blijkt niet dat het museum en de gemeente overleg hebben gevoerd over de missie en toekomst van het museum en wat de resultaten van deze overleggen zijn.

Het museum geeft alleen aan dat de relatie met de gemeente is verbeterd, maar of er overleg is gevoerd over de toekomst en missie, blijkt niet. Het museum rapporteert wel over overleg met de gemeente over het onderhoud aan het museum, waaronder over het onderhoud aan de tuin. De verantwoording geeft onvoldoende inzicht in de uitvoering van deze afspraak. Ook uit vaststellingsinformatie blijkt niet of er overleg is geweest met het museum over de toekomst, missie en visie van het museum.

122 In het ambtelijk wederhoor geeft het Streekmuseum aan dat er in 2020 en 2021 geen huwelijksvoltrekkingen of reportages hebben plaatsgevonden.

83

verantwoorde afspraken

samenvatting Het Streekmuseum legt middels het jaarverslag verantwoording af over de verkregen subsidie. De jaarverantwoording is in de jaren 2019 tot en met 2021 tijdig ingediend. Het jaarverslag bevat een zogenoemd “directieverslag” met de activiteiten van het afgelopen jaar en een financiële jaarverantwoording, inclusief een controleverklaring van een accountant. Hiermee voldoet het museum aan de financiële verantwoordingsafspraken. De gemeente en het museum hebben gedurende het jaar op verschillende momenten overleg en andersoortig contact, waaronder bestuurlijk overleg met de wethouder, maar van deze overleggen en contacten worden nauwelijks verslagen gemaakt. De gemeente beoordeelt de jaarlijkse verantwoording van het museum in een ambtelijk document genaamd ‘vaststellingsinformatie’. In alle drie de jaren heeft het college de subsidies definitief vastgesteld en is de vastgestelde subsidie gelijk aan de verleende subsidie. Tabel 3-7 geeft weer in hoeverre de jaarverantwoording van het Streekmuseum inzicht biedt in de geleverde prestaties. tabel 3-7: biedt verantwoording voldoende inzicht in prestaties? onderwerp

2019

2020

2021 nee

exploitatie openingstijden

nee

nee

bezoekersaantallen

ja

ja

ja

tentoonstellingen

ja

ja

onvoldoende

kwaliteit tentoonstellingen

ja

ja

ja

groepsrondleidingen

onvoldoende

onvoldoende

onvoldoende

financiële draagkracht

nee

nee

nee

beheer museumcollectie

nee

onvoldoende

onvoldoende

kwaliteitseisen collectie

nee

nee

nee

communicatie over activiteiten

nee

nee

nee

verschaffen van informatie

onvoldoende

onvoldoende

onvoldoende

verantwoord beheer museumcollectie

communicatie en informatie

extra taken en activiteiten educatief programma

ja

ja

ja

verbindingen en activiteiten

onvoldoende

onvoldoende

onvoldoende

cultureel ontmoetingscentrum

ja

onvoldoende

onvoldoende

projecten cultuurhistorische partners

onvoldoende

ja

ja

open monumentendag

nvt

ja

ja

huwelijksvoltrekkingen en reportages

ja

nee

nee

overleg missie en toekomst museum

nvt

nvt

nee

percentage voldoende verantwoording

40%

38%

29%

Uit bovenstaande tabel blijkt dat voor een aanzienlijk deel van de afspraken de verantwoording onvoldoende is of zelfs geen inzicht biedt in de uitvoering van de afspraken. Uit de onderste rij van de tabel blijkt dat het aandeel van de verantwoording dat voldoende inzicht biedt, tussen 2019 en 2021 is afgenomen: van

84

verantwoorde afspraken

40% van de onderwerpen voldoende inzicht in de geleverde prestaties in 2019 tot 38% in 2020 en 29% in 2021. Uit de vaststellingsinformatie komt niet naar voren dat de gemeente op een andere wijze informatie verzamelt om de prestaties van de afspraak toch te kunnen monitoren.

85

verantwoorde afspraken

Rekenkamer

Krimpen aan den IJssel

88

verantwoorde afspraken

4 Synerkri inleiding In dit hoofdstuk wordt de subsidieverstrekking aan de stichting Synerkri behandeld aan de hand van de drie onderzoeksvragen (zie paragraaf 1-4). Synerkri heeft sinds 2013 zogenoemde ‘combinatiefunctionarissen’ in dienst en ontvangt daarvoor subsidie van de gemeente. In de jaren na 2013 is de gemeentelijke subsidie aan Synerkri uitgebreid met nieuwe taken. De gemeente verleent inmiddels subsidie aan Synerkri voor de oorspronkelijke taken van de combinatiefunctionaris (een leven lang sporten en bewegen en cultuur) en voor aanvullende taken als het organiseren van cultuureducatie op basisscholen, het organiseren van naschoolse activiteiten en het ondersteunen van sportverenigingen. Daarnaast plant Synerkri de binnensportactiviteiten in de gemeentelijke binnensportaccommodaties en beheert Synerkri deze accommodaties. In paragraaf 4-2 wordt de beleidsmatige en financiële context van de subsidie aan Synerkri toegelicht. In paragraaf 4-3 wordt een korte algemene toelichting gegeven op de subsidie aan Synerkri en de verschillende onderdelen daarvan. Verder wordt in de paragraaf beoordeeld of de subsidie logisch aansluit bij het beleid van de gemeente. In paragraaf 4-4 en 4-5 worden prestatieafspraken behandeld die bij het verstrekken van de subsidie aan Synerkri zijn gemaakt.

Paragraaf 4-4 gaat over de prestatieafspraken die zijn gemaakt voor het onderdeel ‘maatschappelijke participatie’ van de subsidie. Paragraaf 4-5 gaat over de prestatieafspraken voor het onderdeel ‘beheer binnensport’. In paragraaf 4-6 worden de afspraken behandeld die bij het verstrekken van de subsidie zijn gemaakt over de wijze van verantwoording door Synerkri over het realiseren van die prestatieafspraken. In paragraaf 4-7 wordt de verantwoording van Synerkri beoordeeld en de wijze waarop de gemeente, mede aan de hand van die verantwoording, de uitvoering van de prestatieafspraken heeft bewaakt. In tabel 4-1 hierna is per onderzoeksvraag weergegeven in welke paragraaf deze wordt behandeld. Ook is daarbij aangegeven in welke (sub)paragraaf de normen worden getoetst die de rekenkamer hanteert bij het beantwoorden van de onderzoeksvragen.

87

verantwoorde afspraken

tabel 4-1: onderzoeksvragen en gehanteerde normen per paragraaf Onderzoeksvraag

paragraaf

norm

1. In hoeverre maakt het college adequate

4-3

 In de subsidieovereenkomst zijn prestatieafspraken

prestatieafspraken met de subsidie ontvangende

opgenomen.

organisaties?

 De prestatieafspraken sluiten logisch aan bij het beleid van de gemeente. 4-4, 4-5

 De prestatieafspraken maken voldoende duidelijk welke prestaties de subsidie ontvangende organisatie moet leveren.

4-6

 In de subsidieovereenkomst zijn afspraken opgenomen over wijze en frequentie van rapportage aan het college over de geleverde prestaties.  De afspraken over rapportage waarborgen in opzet dat het college hiermee tijdig en voldoende inzicht krijgt in de geleverde prestaties.

2. In hoeverre beschikt het college over adequate

4-7

informatie over de geleverde prestaties van

 Het college beschikt tijdig over de in de subsidieovereenkomst afgesproken rapportages.

gesubsidieerde organisaties?

 De rapportages bieden het college voldoende informatie om inzicht te krijgen in de geleverde prestaties.

3. Bewaakt het college voldoende dat de geleverde

4-7

prestaties overeenkomen met de prestatieafspraken?

 Indien de subsidie ontvangende organisaties de rapportages niet op de afgesproken tijd en wijze aanleveren, neemt het college gepaste stappen richting de subsidie ontvangende organisaties om de rapportages alsnog te ontvangen.  Het college monitort voldoende of de prestaties voldoen aan de in de overeenkomst vastgelegde prestatieafspraken.  Indien de prestaties niet voldoen aan de gemaakte afspraken neemt het college gepaste stappen richting de subsidie ontvangende organisaties.

beleidsmatige en financiële context totstandkoming en achtergrond Synerkri ontvangt sinds 2013 een budgetsubsidie van de gemeente. Hieronder wordt toegelicht hoe die subsidiëring is begonnen en hoe de taken van Synerkri en daarmee de budgetsubsidie sinds 2013 zijn uitgebreid. regeling combinatiefunctionaris Aanleiding voor de oprichting van Synerkri is de ‘regeling combinatiefunctionaris’ van de rijksoverheid.123 De regeling behelst subsidieverlening door het Rijk aan gemeenten voor het aanstellen van zogenoemde ‘combinatiefunctionarissen’. Deze

123 Gemeente Krimpen aan den IJssel, ‘Jaarstukken 2012’, 13 juni 2013, p. 21; interview ambtenaar.

88

verantwoorde afspraken

functionarissen moeten volgens de regeling werken aan het mogelijk maken van een leven lang ‘inclusief’ (dus voor iedereen) sporten, bewegen en meedoen aan culturele activiteiten. Bij het nastreven van dit doel moeten daarnaast lokale verbindingen tussen verschillende sectoren, zoals onderwijs, cultuur en sport worden gelegd en/of uitgebreid.124 Deze verbindende functie is verankerd in de naam van de functionaris.125 De gemeente Krimpen aan den IJssel hanteert de term combinatiefunctionarissen. In andere gemeenten worden deze functionarissen ook wel buurtsportcoaches en cultuurcoaches genoemd. De subsidieregeling van het Rijk bestaat sinds 2008. De regeling was aanvankelijk alleen gericht op het stimuleren van sporten en bewegen. In 2012 besloot de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) de regeling inhoudelijk te verbreden tot de ‘Brede regeling combinatiefunctionaris’. Vanaf toen was de regeling ook bedoeld om verbindingen te leggen tussen sport en andere sectoren zoals onderwijs en cultuur.126 De regeling die gold gedurende de onderzoeksperiode van dit onderzoek is die van 29 juni 2018.127 De gemeente Krimpen aan den IJssel besloot in 2012 gebruik te willen maken van deze landelijke regeling.

Toen is besloten om de stichting Synerkri op te richten en het werkgeverschap van de combinatiefunctionarissen bij Synerkri te beleggen.128 Vanaf 2013 geeft Synerkri invulling aan deze regeling en heeft zij daartoe combinatiefunctionarissen in dienst. uitbreiding gemeentelijke subsidie In de jaren na 2013 is de gemeentelijke subsidie aan Synerkri voor de combinatiefunctionaris uitgebreid met subsidies voor nieuwe taken waarin de combinatiefunctionarissen een rol hebben. De gemeente verleent inmiddels, in ieder geval gedurende de onderzoeksperiode van dit onderzoek, subsidie aan Synerkri voor de oorspronkelijke taken van de combinatiefunctionaris (een leven lang sporten en bewegen) en voor aanvullende taken als het organiseren van cultuureducatie op basisscholen, het organiseren van naschoolse activiteiten en het ondersteunen van sportverenigingen. Tevens plant Synerkri de binnensportactiviteiten in de gemeentelijke binnensportaccommodaties.129 beheer binnensportaccommodaties De gemeente had in 2014 de wens om het dagelijks beheer van de binnensportaccommodaties te verzelfstandigen. Op basis van onderzoek door een

124 Mulier Instituut, ‘Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2021’, november 2021, p. 6. 125 Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de Vereniging voor Nederlandse gemeenten, ‘Geactualiseerde Bestuurlijke afspraken Brede Regeling Combinatiefuncties 2019-2022’, november 2019, p.2. 126 https://tools.kenniscentrumsportenbewegen.nl/financieringswijzer-sport-en-bewegen/hoofdstuk/brede-regeling-combinatiefuncties/, geraadpleegd op 8 dec 2022. 127 https://vng.nl/publicaties/decentralisatie-uitkering-brede-regeling-combinatiefuncties-2019-2022 ; de afspraken zijn in november 2019 geactualiseerd op basis van het aantal FTE combinatiefunctionarissen die zijn aangevraagd door de gemeenten en de bijbehorende financiering. 128 Gemeente Krimpen aan den IJssel, ‘Jaarstukken 2012’, 13 juni 2013, p. 21; interview ambtenaar. 129 Interview Synerkri.

89

verantwoorde afspraken

externe adviesgroep is besloten om de gemeentelijke subsidierelatie met Synerkri per 2017 uit te breiden met het exploitatie en beheer van de binnensportaccommodaties.130 De gemeente achtte Synerkri daarvoor een geschikte partij, omdat de stichting al veel samenwerkte met de sportverenigingen in Krimpen aan den IJssel en goed op de hoogte was van het gebruik van de binnensportvoorzieningen.131 Synerkri beheert sinds 2017 de binnensportaccommodaties. Het betreft Sporthal de Boog, Sportzaal Groenendaal, gymzaal Una Corda, sporthal KWC, sportzaal Populierenlaan, gymzaal Tuinstraat en gymzaal Dr. Thijssenlaan. De gemeente en Synerkri hebben de afspraken over het beheer van de binnensportlocaties in oktober 2017 vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst, die daarna jaarlijks stilzwijgend is verlengd, conform de bepaling daarover in de overeenkomst.132 In de dienstverleningsovereenkomst is de opdracht aan Synerkri omschreven als “onderhoud, beheer en exploitatie” van de binnensportaccommodaties.133 De jaarlijkse subsidie voor het uitvoeren van deze opdracht is opgenomen als onderdeel van de budgetsubsidie aan Synerkri, met uitzondering van het zogenoemde ‘eigenarenonderhoud’. Dit laatste wordt verder toegelicht in paragraaf 4-5. Synerkri huurt de binnensportaccommodaties van de gemeente.

Voor het betalen van de huur ontvangt Synerkri een vergoeding (‘huurcompensatie’) van de gemeente. De vergoeding is gelijk aan de huurprijs, waarmee Synerkri per saldo geen kosten heeft voor het huren van de accommodaties. De huurcompensatie is onderdeel van de budgetsubsidie aan Synerkri. projectsubsidies Door de jaren heen heeft Synerkri naast de budgetsubsidies ook projectsubsidies (eenmalige subsidies) van de gemeente ontvangen. Zo ontving Synerkri in 2021 een projectsubsidie van € 50.000 voor culturele programmering in het ontmoetingscentrum De Tuyter. Tot en met 2020 voerde de Stichting Cultuurwerkplaats Krimpen (CWP) deze taak uit en werd daarbij ondersteund door Synerkri.134 Het CWP was mede opgericht door Synerkri. In 2021 is deze programmeringstaak overgenomen door Synerkri. Per 2022 is de subsidie voor programmering in ontmoetingscentrum De Tuyter opgenomen als onderdeel van de reguliere budgetsubsidie van Synerkri en is het dus geen projectsubsidie meer. Daarnaast blijkt uit gesprekken met de gemeente en Synerkri dat deze partij vaak en snel gevonden wordt door het college op het moment dat er op korte termijn iets gerealiseerd moet worden. De organisatie van activiteiten voor de ‘vluchtelingenboot’ (een noodopvang voor vluchtelingen) in 2022 is daar een voorbeeld van.135 De rekenkamer laat projectsubsidies aan Synerkri in dit onderzoek verder buiten beschouwing.

De reden hiervoor is tweeledig. Ten eerste gaat het bij deze subsidies

130 Gemeente Krimpen aan den IJssel, raadsvoorstel ‘Kaders en planning aangaande de verzelfstandiging van de binnensport’, behandeld in de gemeenteraad op 15 maart 2016. Het voorstel is met 15 voor en 4 stemmen tegen aangenomen. 131 Synarchis, ‘Voorbereiding verzelfstandiging binnensport gemeente Krimpen aan den IJssel’, 15 oktober 2015, p.5.; interview Synerkri. 132 Gemeente Krimpen aan den IJssel en Stichting Synerkri, ‘Dienstverleningsovereenkomst’, getekend 11 oktober 2017. 133 Gemeente Krimpen aan den IJssel en Stichting Synerkri, ‘Dienstverleningsovereenkomst’, getekend 11 oktober 2017, artikel 3, lid 1. 134 In 2019 en 2020 voerden Synerkri en de Cultuurwerkplaats Krimpen aan den IJssel deze taak gezamenlijk uit. 135 Interview gemeente; interview Synerkri.

90

verantwoorde afspraken

om aanzienlijk kleinere bedragen dan de brede budgetsubsidie. Ten tweede is een deel van de projectsubsidies in latere jaren onderdeel geworden van de brede budgetsubsidie en wordt het op die manier in het onderzoek betrokken. Dat laatste geldt, naast de hiervoor genoemde projectsubsidie in 2020 voor de programmering in cultureel centrum De Tuyter, ook voor een projectsubsidie cultuurcoach en versterking cultuuragenda uit 2020. Vanaf 2021 is het hele takenpakket van de cultuurcoach onderdeel van de reguliere budgetsubsidie.136 beleid Doordat Synerkri een divers takenpakket heeft, raken de taken en verantwoordelijkheden van Synerkri aan meerdere beleidsterreinen van de gemeente. De voor Synerkri meest relevante beleidsterreinen zijn cultuur, sport en maatschappelijke participatie . cultuur De gemeente heeft het cultuurbeleid vastgelegd in de Cultuurnota 2019-2022.137 Dat beleid is onder meer gericht op het mogelijk maken dat cultuur voor alle inwoners van de gemeente bereikbaar is. De gemeente wil met het cultuurbeleid bijdragen aan inclusiviteit.138 Voor een uitgebreidere toelichting op het cultuurbeleid, zie paragraaf 3-2-2.

sport Het sportbeleid van de gemeente is onder meer vastgelegd in het ‘Lokaal Sportakkoord Krimpen aan den IJssel’, dat de gemeente heeft gesloten met meerdere organisaties, waaronder sportverenigingen en scholen.139 Dit sportakkoord is er onder meer op gericht om sport en bewegen aantrekkelijk en zo toegankelijk mogelijk te maken voor alle inwoners, ongeacht leeftijd of beperkingen en daartoe samenwerking te stimuleren tussen lokale organisaties.140 Daarnaast bevatten ook de Sportagenda 2015-2019 en de sportnota ‘Krimpen beweegt 2022-2026’ doelen en ambities van de gemeente op het gebied van sport. Verder heeft de gemeenteraad in 2016 beleid vastgelegd over het beheer van de binnensport in de ‘Kaders en planning aangaande de verzelfstandiging van de binnensport’.141 In dit document staat onder meer dat de gemeente het facilitair beheer en de exploitatie van de gemeentelijke binnensportaccommodaties wil verzelfstandigen en dat de gemeente Synerkri daarvoor de meest aangewezen organisatie vindt.142 maatschappelijke participatie Het gemeentelijk beleid met betrekking tot maatschappelijke participatie is onderdeel van het beleid in het sociaal domein. De gemeente heeft dit beleid vastgelegd in het Gemeente Krimpen aan den IJssel, Beleidsplan sociaal domein 2015- 2019 ‘Kracht van Krimpen’ en Beleidsplan sociaal domein 2020-2025 ‘Krachtig verder’. Deze nota’s

136 Informatie ontvangen uit ambtelijk wederhoor. 137 Gemeente Krimpen aan den IJssel, ‘Culturele kracht, Kleurrijk Krimpen aan den IJssel, Cultuurnota 2019-2022’, 19 september 2019. 138 Gemeente Krimpen aan den IJssel, ‘Culturele kracht, Kleurrijk Krimpen aan den IJssel, Cultuurnota 2019-2022’, 19 september 2019, p.6 139 Gemeente Krimpen aan den IJssel e.a. ‘Lokaal Sportakkoord Krimpen aan den IJssel’, maart 2020. 140 Gemeente Krimpen aan den IJssel e.a. ‘Lokaal Sportakkoord Krimpen aan den IJssel’, maart 2020, p.3. 141 Gemeente Krimpen aan den IJssel, ‘Kaders en planning aangaande de verzelfstandiging van de binnensport’ vastgesteld op 24 maart 2016. 142 Gemeente Krimpen aan den IJssel, ‘Kaders en planning aangaande de verzelfstandiging van de binnensport’ vastgesteld op 24 maart 2016.

91

verantwoorde afspraken

omvatten het beleid van de gemeente op het gebied van jeugd(hulp), maatschappelijke ondersteuning en participatie. Over maatschappelijke participatie staat in deze beleidsplannen onder meer dat “basisvoorzieningen, zoals bijvoorbeeld sport of culturele voorzieningen, mensen de mogelijkheid bieden om in contact te komen met anderen en om participatie te bevorderen, talenten te ontdekken en ontwikkelen.”143 beleidsregels Het college heeft twee beleidsregels vastgesteld die relevant zijn voor de budgetsubsidie van Synerkri. Dat zijn de beleidsregel subsidiëring Maatschappelijke Participatie-Preventie en de beleidsregel subsidiëring Beheer binnensportaccommodaties, beiden uit 2019.144 In de beleidsregel subsidiëring Maatschappelijke Participatie-Preventie staat onder meer dat de gemeente een deel van de inzet van combinatiefunctionarissen subsidieert, conform de landelijke regeling combinatiefunctionarissen.145 Die regeling gaat namelijk uit van cofinanciering. Elke functionaris wordt voor een deel gefinancierd door de gemeente. De gemeente gebruikt hiervoor de rijkssubsidie en legt daar ook eigen gemeentelijke middelen bij. Voor een ander deel moet de aanvrager (in dit geval Synerkri) volgens de beleidsregel financiering vragen van onder meer scholen.

De combinatiefunctionarissen moeten namelijk volgens de beleidsregels onder meer een activiteitenprogramma samenstellen voor naschoolse activiteiten. In de beleidsregel subsidiëring Maatschappelijke Participatie-Preventie staat dat een “op de lokale vraag afgestemd activiteitenprogramma wordt samengesteld en aangeboden voor De Brede School, een samenwerkingsverband tussen onderwijs, sportverenigingen en culturele instellingen.”146 De cofinanciering wordt verder toegelicht in het kader hierna.

143 Gemeente Krimpen aan den IJssel, ‘Beleidsplan sociaal domein 2015- 2019, Kracht van Krimpen’, ongedateerd, p.31. 144 Gemeente Krimpen aan den IJssel, ‘Beleidsregel subsidiëring 2019, 4.1 Maatschappelijke Participatie- Preventie’, ongedateerd; Gemeente Krimpen aan den IJssel, ‘Beleidsregel subsidiëring 2019, 3.13 Beheer binnensportaccommodaties’, ongedateerd; Naast deze twee beleidsregels is de ‘Beleidsregel subsidiëring 2019, 3.3 Kunst en musea’ relevant voor enkele projectsubsidies die Synerkri heeft ontvangen (zoals de projectsubsidie cultuurwerkplaats). Omdat projectsubsidies in dit onderzoek buiten beschouwing blijven, blijft ook laatstgenoemde beleidsregel buiten beschouwing. 145 Gemeente Krimpen aan den IJssel, ‘Beleidsregel subsidiëring 2019, 4.1 Maatschappelijke Participatie- Preventie’, ongedateerd, p.1. 146 Gemeente Krimpen aan den IJssel, ‘Beleidsregel subsidiëring 2019, 4.1 Maatschappelijke Participatie- Preventie’, ongedateerd, p.2

92

verantwoorde afspraken

cofinanciering combinatiefunctionarissen Het Rijk gaat ervan uit dat elke fte combinatiefunctionaris per jaar € 50.000 kost, waarvan het Rijk 40% financiert (€ 20.000 per functionaris).147 Voor de overige 60% moet cofinanciering gevonden worden. Die cofinanciering kan komen van de gemeente en van andere organisaties, zoals scholen. Gemeente kunnen naar gelang hun inwonertal aanspraak maken op het rijksbudget voor de combinatiefunctionarissen.148 De gemeente Krimpen aan den IJssel ontvangt cofinanciering van het Rijk voor het aanstellen van 7,08 fte combinatiefunctionarissen. Jaarlijks ontvangt de gemeente hiervoor van het Rijk € 144.793. De gemeente legt middels het invullen van een vragenlijst van het Mulier instituut verantwoording af over de besteding van dit bedrag. Dit instituut verzorgt de rijksmonitor Brede regeling combinatiefuncties.149

In de beleidsregel subsidiëring Beheer Binnensportaccommodaties staat dat de gemeente de binnensportaccommodaties conform huurprijsbeleid verhuurt aan de stichting Synerkri, die de accommodaties beheert. In de beleidsregel staat verder onder meer dat de stichting verantwoordelijk is voor al het onderhoud in de accommodaties, inclusief speltechnische materialen en het eigenarenonderhoud. Ook is in de beleidsregel een vereist onderhoudsniveau vastgelegd en staat er dat de gemeente een extern bureau inschakelt dat één keer in de twee jaar beoordeelt of voldaan wordt aan dat onderhoudsniveau.150 financieel In tabel 4-2 is weergegeven welke bedragen aan budgetsubsidie de gemeente aan Synerkri heeft verleend in de subsidiejaren 2019 tot en met 2022 op welk bedrag de gemeente de budgetsubsidie na afloop van die subsidiejaren heeft vastgesteld. tabel 4-2: budgetsubsidie aan Synerkri 2019 tot en met 2022

2019

2019

2020

2020

2021

2021

2022151

verleend

vastgesteld

verleend

vastgesteld

verleend

vastgesteld

verleend

maatschappelijke participatie

€

306.998

€ 306.998

€

391.223

€ 391.223

€ 397.092

€ 397.092

€

453.798

beheer binnensport

€

314.442

€ 351.959

€

393.311

€ 393.311

€ 399.474

€ 399.474

€

405.466

huurvergoeding

€

490.814

€ 490.814

€

461.541

€ 461.541

€ 468.463

€ 468.463

€

475.490

totaal

€ 1.112.254

€ 1.149.771

€ 1.246.075

€ 1.246.075

€1.265.029

€ 1.243.719

€ 1.334.754

subsidie

bronnen: subsidieovereenkomsten met Synerkri 2019 t/m 2022 en beschikkingen vaststellingen subsidies Synerkri 2019 tot en met 2021.

147 Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de Vereniging voor Nederlandse gemeenten, ‘Geactualiseerde Bestuurlijke afspraken Brede Regeling Combinatiefuncties 2019-2022’, november 2019, p.4. 148 In de bestuurlijke afspraken zijn hierover verdeelsleutels opgenomen over ‘inwoners tot en met 17 jaar’ en ‘inwoners’. 149 https://open.overheid.nl/repository/ronl-32468520-cfac-48a4-b54a-b3d7e00a622c/1/pdf/monitor-brede-regeling-combinatiefuncties-2021.pdf 150 Gemeente Krimpen aan den IJssel, ‘Beleidsregel subsidiëring 2019, 3.13 Beheer binnensportaccommodaties’, ongedateerd, p.1; Het onderhoudsniveau dat in de beleidsregel staat is “conditiescore 3 volgens NEN 2767 (redelijk; geen nieuwbouw, beperkte onderhoudsschade of onderhoudsbehoefte).” 151 Voor 2022 volgt de subsidievaststelling na afronding van dit onderzoek.

93

verantwoorde afspraken

In de eerste kolom is weergegeven voor welke taken van Synerkri de subsidie is verstrekt. De subsidies voor maatschappelijke participatie, beheer binnensport en huurvergoeding vormen samen de budgetsubsidie waarvoor de gemeente jaarlijks een subsidieovereenkomst afsluit. In de tweede en derde kolom is zichtbaar dat de subsidie in 2019 hoger is vastgesteld dan vooraf was verleend. De reden hiervoor is dat de subsidie voor beheer binnensport gedurende het jaar met € 37.517 is verhoogd, ten behoeve van de uitvoering van het onderhoud van de binnensportaccommodaties en begeleiding hierbij, gebaseerd op het meerjarenonderhoudsplan. In de zevende kolom is zichtbaar dat de gemeente de subsidie in 2021 lager heeft vastgesteld dan vooraf verleend.152 De tweede rij in de tabel betreft het onderdeel ‘beheer binnensport’. Zoals in paragraaf 4-2-1 is beschreven, is dit een breed begrip: dit betreft de budgetsubsidie voor onderhoud, beheer en exploitatie van de binnensportaccommodaties, met uitzondering van het zogenoemde ‘eigenarenonderhoud’. De bedragen die de gemeente aan Synerkri verstrekt voor het eigenarenonderhoud vallen buiten dit onderzoek en zijn niet in de tabel opgenomen. Zoals in hoofdstuk 1 is vermeld, besloeg het aan Synerkri in 2021 verleende bedrag aan budgetsubsidie 16% van het totaalbedrag dat de gemeente in 2021 aan subsidies verleende (zie de tabel in paragraaf 1-5-2).

opbouw subsidieovereenkomst en aansluiting bij beleid opbouw subsidieovereenkomst Voor de subsidiejaren 2019, 2020, 2021 en 2022 heeft Synerkri voorafgaand aan het betreffende subsidiejaar een schriftelijke aanvraag ingediend bij de gemeente voor de budgetsubsidie. Vervolgens heeft de gemeente in elk van de genoemde jaren een besluit genomen tot verlening van de budgetsubsidie. De gemeente heeft in elke jaarlijkse verleningsbeschikking de budgetsubsidie onderverdeeld in een onderdeel ‘maatschappelijke participatie’ en een onderdeel ‘beheer binnensport inclusief huurvergoeding’.153 maatschappelijke participatie Onder het onderdeel ‘maatschappelijke participatie’ van de budgetsubsidie verleent de gemeente subsidie voor de combinatiefunctionaris en aanvullende subsidies voor specifieke taken zoals het organiseren van cultuureducatie op basisscholen, het organiseren van naschoolse activiteiten en het ondersteunen van sportverengingen. Onderdeel van die ondersteuning is het plannen van binnensportactiviteiten in de gemeentelijke binnensportaccommodaties.

152 Het totaalbedrag in deze kolom is € 21.310 lager dan de optelling van de drie bedragen in de kolom. De gemeente heeft dit bedrag in mindering gebracht bij de vaststelling van de subsidie over 2021. De reden hiervoor is dat de egalisatiereserve van Synerkri hoger was geworden dan op grond van de gemeentelijke subsidieverordening is toegestaan. Om de egalisatiereserve weer op het toegestane niveau te brengen, heeft de gemeente het genoemde bedrag terug gevorderd. Bron: Gemeente Krimpen aan den IJssel, ‘Vaststellingsinformatie subsidie Synerkri 2021’, ongedateerd. 153 Zie bijvoorbeeld Gemeente Krimpen aan den IJssel, brief aan Synerkri ‘Beschikking budgetsubsidie 2019’, 4 december 2018.

94

verantwoorde afspraken

beheer binnensport inclusief huurvergoeding Onder het onderdeel ‘beheer binnensport inclusief huurvergoeding’ verleent de gemeente subsidie voor het beheer van de binnensportaccommodaties en verstrekt de gemeente een vergoeding aan Synerkri voor het huren van die accommodaties. subsidieovereenkomsten In elk van de genoemde jaren is als bijlage bij het besluit een subsidieovereenkomst gevoegd, die Synerkri vervolgens heeft ondertekend. In die overeenkomst zijn zowel voor het onderdeel ‘maatschappelijke participatie’ als voor het onderdeel ‘beheer binnensport’ prestatieafspraken opgenomen die Synerkri moet nakomen en afspraken over de wijze waarop Synerkri verantwoording af moet leggen aan de gemeente over de geleverde prestaties op die onderdelen. In de paragrafen 4-4 tot en met 4-6 worden de prestatieafspraken en verantwoordingsafspraken nader toegelicht en beoordeeld. Voor het onderdeel ‘huurvergoeding’ zijn geen prestatieafspraken nodig, aangezien het een vergoeding aan Synerkri betreft voor de afgedragen huur voor de binnensportaccommodaties aan de gemeente. Met het betalen van die huur vloeit dat onderdeel van het subsidiebedrag dus weer terug naar de gemeente. Het onderdeel ‘huurvergoeding’ wordt daarom verder in dit hoofdstuk buiten beschouwing gelaten.

aansluiting bij beleid beleidsregels In de subsidieovereenkomsten staat dat Synerkri is gehouden aan de voorwaarden die aan de subsidie zijn gesteld in de beleidsregel subsidiëring Maatschappelijke Participatie-Preventie en de beleidsregel subsidiëring Beheer Binnensportaccommodaties. Daarmee sluiten de overeenkomsten formeel aan bij het beleid van de gemeente. cultuur, sport en maatschappelijke participatie Zoals in paragraaf 4-2-1 is beschreven, komen de taken en verantwoordelijkheden van Synerkri voor het onderdeel ‘maatschappelijke participatie’ oorspronkelijk voort uit de rijksregeling voor combinatiefunctionarissen. Uit de huidige brede rijksregeling blijkt dat de functionarissen door het verzorgen en/of organiseren van activiteiten op het gebied van sport en cultuur een bijdrage moeten leveren aan het toegankelijk maken van sport en cultuur voor alle inwoners.154 Zoals in paragraaf 4-2-2 staat, is zowel in het gemeentelijk sportbeleid, het gemeentelijk cultuurbeleid als het gemeentelijk beleid in het sociaal domein een doelstelling opgenomen over het toegankelijk maken van activiteiten en/of voorzieningen voor alle inwoners. Daarmee sluit het onderdeel ‘maatschappelijke participatie’ van de subsidie logisch aan bij het gemeentelijk beleid.

beheer binnensport Zoals in paragraaf 4-2-2 is geconstateerd, heeft de gemeenteraad in 2016 de ‘Kaders en planning aangaande de verzelfstandiging van de binnensport’ vastgesteld. Daarin

154 Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de Vereniging voor Nederlandse gemeenten, ‘Geactualiseerde Bestuurlijke afspraken Brede Regeling Combinatiefuncties 2019-2022’, november 2019, p.2-3.

95

verantwoorde afspraken

staat dat de gemeente het facilitair beheer en exploitatie van de gemeentelijke binnensportaccommodaties wil verzelfstandigen en de gemeente Synerkri daarvoor de meest aangewezen organisatie vindt.155 Het onderdeel ‘beheer binnensport’ van de subsidie sluit dus logisch aan bij het gemeentelijk beleid. samenvatting Synerkri heeft jaarlijks voorafgaand aan de jaren 2019 tot en met 2022 een subsidieaanvraag ingediend voor de budgetsubsidie. Na toekenning van de subsidie hebben de gemeente en Synerkri jaarlijks een subsidieovereenkomst gesloten, waarin prestatieafspraken zijn vastgelegd. De subsidie omvat twee grote onderdelen. Dit zijn ‘maatschappelijke participatie’ en ‘beheer binnensport’. aansluiting bij beleid Zowel in het gemeentelijk sportbeleid, het gemeentelijk cultuurbeleid en het gemeentelijk beleid in het sociaal domein is een doelstelling opgenomen over het toegankelijk maken van activiteiten en/of voorzieningen voor alle inwoners. Daarmee sluit het onderdeel ‘maatschappelijke participatie’ van de subsidie logisch aan bij het gemeentelijk beleid. De gemeenteraad heeft in 2016 de ‘Kaders en planning aangaande de verzelfstandiging van de binnensport’ vastgesteld, waarin staat dat de gemeente het facilitair beheer en exploitatie van de gemeentelijke binnensportaccommodaties wil verzelfstandigen en de gemeente Synerkri daarvoor de meest aangewezen organisatie vindt.

Daarmee sluit ook het onderdeel ‘beheer binnensport’ van de subsidie dus logisch aan bij het gemeentelijk beleid.

prestatieafspraken maatschappelijke participatie In het onderdeel ‘maatschappelijke participatie’ van de subsidieovereenkomsten 2019 tot en met 2022 zijn afspraken opgenomen over 156  de formatieve inzet van combinatiefunctionarissen (fte’s);  Brede school en andere activiteiten buiten schooltijd;  cultuur;  sport. In de paragrafen 4-4-1 tot en met 4-4-4 worden de prestatieafspraken over deze onderwerpen afzonderlijk toegelicht en beoordeeld. In die toelichting wordt onder meer aangegeven in welke jaren de betreffende afspraken zijn gemaakt in de subsidieovereenkomsten en of afspraken per jaar eventueel verschillen. Als de afspraak of eis geldt voor zowel 2019, 2020 als 2021 en 2022, dan worden geen specifieke jaren genoemd, maar wordt hierna volstaan met een verwijzing naar ‘de subsidieovereenkomsten’.

155 De onderbouwing van deze beleidskeuze valt buiten de scope van dit onderzoek. De rekenkamer heeft die onderbouwing dan ook niet meegenomen in het onderzoek. 156 Gemeente Krimpen aan den IJssel en Stichting Synerkri, ‘Subsidieovereenkomst 2019’, 18 december 2018; Gemeente Krimpen aan den IJssel en Stichting Synerkri, ‘Subsidieovereenkomst 2020’, 16 april 2020; Gemeente Krimpen aan den IJssel en Stichting Synerkri, ‘Subsidieovereenkomst 2021’, 20 januari 2021; Gemeente Krimpen aan den IJssel en Stichting Synerkri, ‘Subsidieovereenkomst 2022’, 28 december 2021.

96

verantwoorde afspraken

formatie combinatiefunctionarissen Vanuit het Rijk ontvangt de gemeente Krimpen aan den IJssel jaarlijks middelen voor de cofinanciering van 7,08 fte combinatiefunctionarissen in Krimpen aan de IJssel. Dit betekent dat Synerkri op grond van de rijksregeling minstens 7,08 fte combinatiefunctionarissen in dienst moet hebben (7,1 fte als wordt afgerond op een decimaal). De gemeente bekostigt een deel van deze 7,1 fte, deels vanuit de rijkssubsidie en deels vanuit gemeentelijke middelen. Voor dat deel van de formatie zijn dus Rijk en gemeente gezamenlijk de financiers. Voor het andere deel van de formatie moet Synerkri cofinanciering van andere organisaties krijgen, met name van scholen. Het gaat dan bijvoorbeeld om docenten bewegingsonderwijs in het primair onderwijs. In de subsidieovereenkomst 2019 staat: “uw stichting moet tenminste 7,1 fte aan combinatiefunctionarissen aan het werk hebben.”157 In de overeenkomst staat echter niet welk deel van die 7,1 fte de gemeente cofinanciert en hoeveel fte Synerkri daarmee moet inzetten voor het realiseren van prestaties die de gemeente met Synerkri heeft afgesproken. In de subsidieovereenkomsten voor 2020 tot en met 2022 staat wel expliciet welk deel van de formatie combinatiefunctionarissen Synerkri moet inzetten voor het uitvoeren van de gemeentelijke subsidie-opdracht. In de subsidieovereenkomst 2020 is dit 4,6 fte.

In de overeenkomsten 2021 en 2022 is dit 4,5 fte. Verder is in de overeenkomsten 2020 tot en met 2022 een onderverdeling van die 4,5 fte vastgelegd voor verschillende typen combinatiefunctionarissen. Zo worden in de subsidieovereenkomst 2021 onder meer een vakdocent sport (1 fte) genoemd, een activiteitenbegeleider (1,05 Fte), een verenigingsondersteuner (0,5 Fte) en een combinatiefunctionaris cultuur (0,8 Fte). Gelet op het bovenstaande is naar het oordeel van de rekenkamer vanaf 2020 in de jaarlijkse subsidieovereenkomst een duidelijke afspraak (in fte) gemaakt over de inzet van de combinatiefunctionarissen van Synerkri voor het uitvoeren van taken die in de subsidieovereenkomst zijn afgesproken. Brede school en andere activiteiten buiten schooltijd In de subsidieovereenkomsten zijn van 2019 tot en met 2022 elk jaar prestatieafspraken opgenomen over het uitvoeren van ‘Brede schoolactiviteiten’. In de overeenkomsten staat dat die activiteiten moeten bijdragen aan de doelen van het Brede schoolbeleid conform de beleidsregel Maatschappelijke Participatie– Preventie. Doel van dat beleid is volgens die beleidsregel onder meer om voor kinderen in de basisschoolleeftijd, zoveel mogelijk buiten schooltijden, een sport- en cultuuraanbod te realiseren.

Dit in samenwerking tussen scholen, sportverenigingen en culturele instellingen.158 De prestatieafspraak in de subsidieovereenkomst 2019 is weergegeven in onderstaand kader:

157 Gemeente Krimpen aan den IJssel en Stichting Synerkri, ‘Subsidieovereenkomst 2019’, 18 december 2018, p.2. 158 Gemeente Krimpen aan den IJssel, ‘Beleidsregel subsidiëring 2019, 4.1 Maatschappelijke Participatie- Preventie’, ongedateerd, p.2.

97

verantwoorde afspraken

prestatieafspraak Brede school in subsidieovereenkomst 2019 “Synerkri voert het Brede School beleid uit zoals is opgenomen in de subsidiebeleidsregel 'Maatschappelijke Participatie-Preventie'. De verdeling van de activiteiten over sport (40%) en cultuur (40%) blijft ongewijzigd ten opzichte van de afgelopen jaren. De resterende 20% is onbestemd en mag zowel voor sport, cultuur als andere activiteiten ingezet worden. (…). In het aanbod worden activiteiten opgenomen van Streekmuseum Krimpenerwaard, Muziekschool Krimpen en Quint/Jeugdtheaterschool. Het aanbod dient open te staan voor alle Krimpense basisschoolleerlingen. In het kader van de Brede School worden er in de schoolvakanties activiteiten georganiseerd op sportief en cultureel gebied.”159

Uit de tekst in het kader komt naar voren dat Synerkri activiteiten moet organiseren en er is een percentuele verdeling bepaald over het aandeel sport- en aandeel culturele activiteiten. Er zijn echter geen afspraken opgenomen over het aantal activiteiten dat Synerkri moet organiseren en/of de frequentie van de activiteiten. In de subsidieovereenkomsten 2020 en 2021 is de tekst van de prestatieafspraak over de Brede Schoolactiviteiten in grote lijnen op dezelfde manier geformuleerd als in 2019, zonder vermelding van aantallen en frequentie van activiteiten.160 Daarmee zijn naar het oordeel van de rekenkamer in de subsidieovereenkomsten 2019, 2020 en 2021 geen duidelijke prestatieafspraken gemaakt over de Brede Schoolactiviteiten. In de subsidieovereenkomst 2022 zijn de prestatieafspraken over Brede Schoolactiviteiten uitgebreider beschreven dan in de jaren daarvoor. Zo is onder meer de tekst toegevoegd die is weergegeven in onderstaand kader.

uitbreiding formulering prestatieafspraken Brede School in subsidieovereenkomst 2022 “Organiseren uitvoeren en begeleiden van de naschoolse activiteiten. (…) - in vijf blokken worden naschoolse activiteiten georganiseerd op basis van de onderverdeling 25% sport, 25% cultureel, 25% buurtgerichte activiteiten en techniek en cultuur. - Per blok 15-20 activiteiten. - in de 4 schoolvakanties worden 15 tot 20 vakantieactiviteiten georganiseerd.”161

Uit de tekst in het kader komt naar voren dat afspraken zijn gemaakt over de frequentie ( ”in vijf blokken”) en het aantal (“per blok 15-20 activiteiten”). Gelet op het bovenstaande heeft de gemeente naar het oordeel van de rekenkamer in de subsidieovereenkomst 2022 voor het eerst duidelijke prestatieafspraken gemaakt met Synerkri over de Brede Schoolactiviteiten. andere activiteiten buiten schooltijd In de subsidieovereenkomsten zijn van 2019 tot en met 2022 elk jaar prestatieafspraken opgenomen over de ‘Buitenspeeldag’ en over de ‘Krimpense Zomerweken’, voor kinderen in de basisschoolleeftijd. De afspraken luiden ieder jaar

159 Gemeente Krimpen aan den IJssel en Stichting Synerkri: ‘Subsidieovereenkomst 2019’, 18 december 2018, p.2. 160 Wel zijn er in de overeenkomsten 2019, 2020 en 2021 verschillen in de percentuele verdeling van het aandeel van verschillende typen activiteiten. zo staat in de subsidieovereenkomst 2021 een verdeling van 25% sportclinics en workshops, 25% buurtactiviteiten, 25% voor cultuur en 25% overig. 161 Gemeente Krimpen aan den IJssel en Stichting Synerkri, ‘Subsidieovereenkomst 2020’, 16 april 2020, p.1.

98

verantwoorde afspraken