bijlage - Begroting 2024 PDF-versie
Tekst van het document
Begroting 2024
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave ..........................................................................................................................3 Bestuurlijke inleiding .................................................................................................................4 Leeswijzer ................................................................................................................................16 Programma 1 Bestuur en veiligheid ........................................................................................17 1.1 Bestuur ...........................................................................................................................17 1.2 Veiligheid........................................................................................................................19 Programma 2 Ruimtelijk domein .............................................................................................22 2.1 Openbare ruimte en verkeer..........................................................................................23 2.2 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening ......................................................................27 2.3 Afval, riolering en begraven ...........................................................................................32 Programma 3 Maatschappelijk domein
...................................................................................37 3.1 Sport en recreatie ..........................................................................................................38 3.2 Cultuur ...........................................................................................................................42 3.3 Onderwijs .......................................................................................................................46 3.4 Economie........................................................................................................................46 Programma 4 Sociaal domein ..................................................................................................49 4.1 Preventie ........................................................................................................................50 4.2 Basishulp ........................................................................................................................55 4.3 Individuele hulp..............................................................................................................56 4.4 Opvang en inburgering ...................................................................................................59
Middelen..................................................................................................................................63 Overhead..............................................................................................................................63 Algemene dekkingsmiddelen ...............................................................................................71 Paragrafen ...............................................................................................................................74 Paragraaf A Lokale heffingen ...............................................................................................74 Paragraaf B Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................................82 Paragraaf C Onderhoud kapitaalgoederen ..........................................................................90 Paragraaf D Financiering ......................................................................................................98 Paragraaf E Bedrijfsvoering ................................................................................................101 Paragraaf F Verbonden partijen .........................................................................................105 Paragraaf G
Grondbeleid....................................................................................................113
Paragraaf H Subsidies .........................................................................................................116 Paragraaf I Openbaarheidsparagraaf .................................................................................120 Financiële begroting ..............................................................................................................121 Uitgangspunten ..................................................................................................................121 Budgetautorisatie baten en lasten .....................................................................................122 Meerjarenperspectief ........................................................................................................123 Aanmerkelijke verschillen ..................................................................................................126 Investeringen .....................................................................................................................134 Nieuw beleid ......................................................................................................................136 Reserves en voorzieningen ................................................................................................138 Incidenteel / structureel
....................................................................................................141 Financiering ........................................................................................................................143 EMU-saldo en balansprognose ..........................................................................................143
Bestuurlijke inleiding Financiële inleiding Voor u ligt een sluitende begroting 2024… Deze is tot stand gekomen op basis van de kadernota die uw raad op 6 juli 2023 heeft vastgesteld. Daarna hebben zich ontwikkelingen met financiële gevolgen voorgedaan die in deze begroting zijn vertaald. Dat leidde ondanks de goede vooruitzichten bij de kadernota tot negatieve saldi en de noodzaak om dekkingsmaatregelen op te nemen. Dat hebben wij gedaan door onze ambities hier en daar iets bij te stellen, reserves in te zetten als dekkingsmiddel voor eenmalige uitgaven en door een aantal stelposten en taakstellingen op te nemen. ..met daarin veel van het in de kadernota gepresenteerde nieuw beleid… Het resultaat is een begroting met een sluitend perspectief voor 2024 en 2025, zoals wij in de kadernota hebben toegezegd. Bovendien is, ondanks de dekkingsmaatregelen, veel van het in de kadernota gepresenteerde nieuw beleid overeind gebleven. Daaronder zijn enkele belangrijke onderwerpen uit het bestuursakkoord die in deze begroting invulling krijgen. Bovendien is de ontwikkeling van de lokale heffingen beperkt gebleven. ..en binnen de kaders van de Nota lokale heffingen De lokale heffingen ontwikkelen zich volgens het vastgestelde beleid. De onroerend zaakbelasting stijgt slechts met een inflatiecorrectie van 3%.
Voor afvalstoffenheffing en rioolheffing blijven we op de lijn van 100% kostendekking. Dat betekent een verhoging, inclusief inflatiecorrectie, met 6,8% (afval) en 5% (riool). Situatie vanaf 2026 nog steeds onduidelijk en zorgwekkend Vanaf 2026 dreigen omvangrijke tekorten, die zoals bekend worden veroorzaakt door een grote terugval in de financiering van het Rijk. Wij rekenen er nog steeds op dat het Rijk met een oplossing komt voor de structurele bekostiging van gemeentelijke taken. Tegelijkertijd gaan wij aan de slag met de verkenning van mogelijkheden die ingezet kunnen wanneer die
oplossing tekortschiet. U kunt in de eerste helft van 2024 voorstellen over die aanpak van ons verwachten. Begroting 2024
2024
2025
2026
2027
Saldo kadernota inclusief nieuw beleid
-133
112
-4.475
-4.920
Ontwikkelingen na kadernota (bestaand beleid)
-941
-1.020
-1.933
-1.301
Mutaties nieuw beleid en intensiveringen
340
351
309
328
Dekking vrije reserve
405
75
-
-
Stelposten en taakstellingen
370
997
999
1.002 -4.891
Saldo begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027
41
515
-5.100
Saldo incidentele baten en lasten
967
1.031
1.334
943
1.008
1.546
-3.766
-3.948
Structurele begrotingsruimte
Onze speerpunten voor 2024 (en 2025) In de Kadernota hebben wij in een zestal hoofdstukken onze ambities voor 2024 en verder toegelicht. Meer concreet gaat het om: • De openbare ruimte • Het voorzieningenniveau • Ondersteuning en ontwikkelmogelijkheden voor onze (kwetsbare) inwoners • Hart van Krimpen Daarnaast is het nodig om te investeren in het versterken van onze eigen organisatie en in onze dienstverlening. Openbare ruimte: basis voor het openbare leven De openbare ruimte is de plek waar onze inwoners elkaar ontmoeten, waar ze sporten, spelen, bewegen en ontspannen en waardoor ze zich van A naar B bewegen. Dat stelt eisen aan de inrichting en het beheer van die openbare ruimte. Daarbij is het ook van belang dat er aandacht is voor thema’s als hittestress, wateroverlast, biodiversiteit en ecologie, inclusie, gezondheid en circulaire economie. Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. In de Omgevingswet staat een gezonde leefomgeving centraal, naast veiligheid en goede omgevingskwaliteit. Een gezonde leefomgeving is een leefomgeving die als prettig wordt ervaren, die uitnodigt tot gezond gedrag en waar de druk op de gezondheid zo laag mogelijk is. Het gaat om sociale én fysieke factoren en om zowel gezondheidsbescherming als gezondheidsbevordering.
Recent hebben wij uw raad geïnformeerd over onze geactualiseerde Meerjarenplanning Beheer Openbare Ruimte voor de periode 2023-2033. De totale omvang van investeringen in die periode komt uit op ruim € 111 miljoen. Het grootste deel van dit bedrag, € 67 miljoen, is bestemd voor herstratingswerkzaamheden, inclusief groen, openbare verlichting en verkeersmaatregelen. € 25 miljoen betreft rioleringswerkzaamheden en bijna € 17 miljoen klimaatadaptieve maatregelen. In de periode 2023-2033 ronden wij de projecten ‘Langeland Next Generation’ en ‘Oud Krimpen Waterproof’ af. Nieuwe projecten starten wij vooral op in Kortland en LansinghZuid. Bij de verdere voorbereiding van de laatste fase van het project in Oud Krimpen kan ook de motie ‘Buurtkamer Oud Krimpen’ aan de orde komen. Wij hadden het voornemen om vanaf 2024 een forse impuls aan het beheer van het groen te geven. Er zijn twee redenen waarom we dit toch niet geheel structureel kunnen invullen. In de eerste plaats heeft de huidige aannemer van het groenonderhoud aangegeven het contract niet langer te kunnen uitvoeren tegen de afgesproken prijzen. Vasthouden aan de contractuele verplichtingen leidt niet tot een oplossing. Er wordt daarom een nieuwe aanbesteding gestart die naar verwachting tot hogere lasten van circa € 250.000 per jaar leidt.
Dat biedt ons overigens wel de gelegenheid om de motie ‘aanpassing maaibeleid’ daarin mee te nemen. Om het financiële nadeel te kunnen opvangen is onze ambitie om het onderhoud deels naar kwaliteitsniveau A te brengen vooralsnog vervallen. Ook hebben wij onze ambitie om een groot aantal plantvakken te vernieuwen naar beneden moeten bijstellen vanwege onvoldoende beschikbare middelen. Onze speerpunten op het gebied van bomen en bioversiteit hebben wij gelukkig wel kunnen handhaven. Voortdurend in beweging In ons huidige verkeer- en vervoerbeleid hebben wij al uitgesproken dat lopen in de directe leefomgeving van onze inwoners vanzelfsprekend moet zijn en dat fietsen binnen de gemeente een serieus alternatief voor de auto moet zijn.
Daarmee hebben wij al min of meer uitgesproken dat het ‘STOMP principe’ de basis voor ons beleid is. Nog dit jaar werken wij dit verder uit in onze nieuwe Verkeer- en vervoervisie. Andere thema’s die in deze visie aan de orde komen zijn in ieder geval verkeersveiligheid en parkeren. Wandelroutes proberen we al langere tijd zoveel mogelijk te koppelen aan onze 2e orde groenstructuur. In dat onderdeel van onze groenstructuur proberen we ook zoveel mogelijk aanleidingen te creëren om te spelen, sporten en bewegen. Dat is uitgewerkt in het
Speelruimtebeleidsplan. In 2024 voeren wij de laatste projecten van dit plan uit. Hiervoor hebben wij een aanvullend krediet in de begroting opgenomen. Ook hebben we een krediet opgenomen waarmee een tweede Gio-court kan worden aangelegd. De ervaringen met het bij het ‘Zwaneneiland’ aangelegde Gio-court zijn positief. Daarnaast is er in Krimpen een grote behoefte bij jongeren aan goede voorzieningen om te kunnen voetballen. Bovendien willen wij jongeren stimuleren om te sporten/te bewegen en elkaar te ontmoeten. Recent hebben wij onze Sport- en beweegnota ‘Heel Krimpen beweegt’ voor advies vrij gegeven. Steeds meer wordt sport en bewegen gezien als meer dan een doel op zich. Het wordt in akkoorden, zoals het nieuwe Nationale Sportakkoord en het daarop gebaseerde Lokale Sportakkoord en het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond Actief Leven Akkoord (GALA), gezien als een middel, dat het beste tot zijn recht komt bij een integrale aanpak. De motie ‘Verbinder preventie en sport/bewegen’ sluit ook goed op dit gedachtengoed aan. Het blijvend investeren in de intrinsieke waarde van sport en bewegen en de daarbij behorende sportinfrastructuur (sportverenigingen, sportaccommodaties en beweegvriendelijke leefomgeving) is noodzakelijk om de inwoners van de gemeente Krimpen aan den IJssel in elke levensfase te kunnen laten profiteren van de inzet van sport en bewegen als middel.
Investeren in ons voorzieningenniveau In de Kadernota hebben wij toegelicht wat onze financiële strategie is om investeringen in ons voorzieningenniveau te kunnen doen. De noodzakelijke investeringen in onderwijshuisvesting, binnensportaccommodaties en kinderopvang hebben wij integraal in beeld gebracht en structureel in de begroting geborgd. Inmiddels is de uitvoering van het project Groeiplaneet/Populier in Langeland halverwege.
Op korte en middellange termijn moeten in Langeland ook Octaaf/Mozaïek en Koelmanschool worden vernieuwd.
• Wij onderzoeken dat in onderling verband en betrekken daarbij ook de vrijkomende locatie van de Groeiplaneet aan de Berk. Ook willen we – vooruitlopend op een mogelijke vernieuwing van het park – zicht krijgen op het gebruik van het Moderatopark door de inwoners van Langeland. • In 2029 staan herstratingsprojecten in de omgeving van het park gepland. Het zou mooi zijn als we op dat moment ook middelen beschikbaar hebben om het Moderatopark aan te pakken. Ook voor onze buitensportinfrastructuur hebben wij ambitieuze plannen. Daarvoor willen wij kapitaallastenreserves inzetten die wij vormen ten laste van de (nieuwe) reserve maatschappelijk vastgoed en voorzieningen. Nog dit jaar hopen wij tot overeenstemming met DCV te komen over de (verdere) vernieuwing van het complex Waalplantsoen. Wij willen investeren in maatregelen waarmee TCK aan de geluidsnormen van het Activiteitenbesluit kan voldoen. En samen met TCK en Tennisvereniging Langeland zijn we op zoek naar een locatie waar we padelbanen kunnen realiseren. Investeren in veerkracht en gezondheid Kwetsbare inwoners zoals ouderen, mensen met psychosociale problemen, of mensen met afstand tot de arbeidsmarkt ervaren vaak problemen op meerdere levensterreinen tegelijk. Bijvoorbeeld rond gezondheid, mobiliteit en sociale contacten.
Wij willen deze (categorieën van) inwoners stimuleren om te participeren in hun eigen straat en buurt en in de Krimpense gemeenschap, en op deze manier mee te doen in de samenleving. Hiervoor is in de eerste plaats goede afstemming nodig tussen partijen die een rol spelen bij de ondersteuning, begeleiding, zorg- en hulpverlening. Dit vraagt een vernieuwde aanpak van gemeentelijk beleid waarbij wij het concept ‘positieve gezondheid’ willen koppelen aan het functioneren van inwoners in hun straat, buurt en wijk.
Wij zijn daarom gestart met een project waarin wij de ‘veerkracht’ van buurten in beeld brengen en verbeteren. Wij denken dat zodoende de sociale cohesie en leefbaarheid in buurten kan toenemen. Een kwartiermaker zal in nauwe samenwerking met onze zorg- en welzijnsorganisaties, veiligheidspartners en woningcorporatie(s) een concrete aanpak ontwikkelen. Wij sluiten niet uit dat er daarna in bepaalde straten of buurten aanvullende en specifieke ambtelijke inzet nodig is.
Tegelijkertijd willen wij starten met een nadere verkenning van de route die we moeten bewandelen om een ‘gezonde gemeente’ te worden. Wij willen daarbij gebruik maken van het concept ‘positieve gezondheid’. Ook relevant zijn het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en Gezond Actief Leven Akkoord (GALA). Met het GALA hebben VNG, Zorgverzekeraars Nederland en het ministerie van VWS een akkoord gesloten waarin gezondheid en preventie in een breed perspectief centraal staat. Vanuit gezamenlijke doelen gaan gemeenten, GGD’en, zorgverzekeraars en het Rijk aan de slag om zichtbare resultaten te boeken. Een akkoord waarin naast de lokale aanpak ook de regionale samenwerking van gemeenten onderling en tussen gemeenten en zorgpartijen meer armslag krijgt. Het IZA roept ons op om in verbinding van het sociaal domein met het ruimtelijk en maatschappelijk domein, en met de samenleving en zorg regionaal samen te werken aan wat nodig is om zorg, welzijn en ondersteuning in de toekomst kwalitatief hoogwaardig en toegankelijk te houden voor alle inwoners in onze gemeente. Thema’s zijn passende zorg, inzet op gezond leven en preventie, regionaal domein overstijgend samenwerken en (digitale) innovatie.
Op deze thema’s sluit het IZA aan op aanpalende akkoorden als het GALA, de programma’s Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO) en Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg (TAZ) en de Hervormingsagenda Jeugd. Wij zullen in 2024 en 2025 een projectleider aantrekken die dit (verander)proces gaat bewaken en zorgt voor verbinding en overzicht. Na twee jaar moet het concept ‘positieve gezondheid’ in de reguliere werkprocessen van ons ruimtelijk, maatschappelijk en sociaal domein kunnen worden toegepast.
In februari 2021 is het “Actieprogramma Armoede en Schulden 2021-2024” vastgesteld. Ondanks het einde van de coronacrisis, zijn er ook in 2022 en 2023 sterke veranderingen in de wereld gaande. Diverse crises hebben onder andere geresulteerd in hevige inflatie en een sterke toename van het prijspeil. Door deze veranderde omstandigheden bestaat de kans dat meer inwoners te maken krijgen met armoede- en schuldenproblematiek. Volgens cijfers uit 2021 van het CBS leven in Krimpen aan den IJssel ongeveer 1.700 huishoudens onder de inkomensgrens van 130 % van het wettelijk sociaal minimum. Zoals bekend hebben wij eerder met elkaar besloten om het nog lopende Actieprogramma Armoede en Schulden 2021-2024 van een update te voorzien. In deze update worden aanvullende acties ondernomen tegen armoede- en schuldenproblematiek. Deze acties richten zich op preventie, armoede en schuldhulpverlening. In 2024 zullen wij het Actieprogramma Armoede en Schulden evalueren. Bij deze evaluatie zullen ook de maatregelen die door middel van deze update zijn toegevoegd aan het Actieprogramma meegenomen worden. In aanvulling op de update hebben wij besloten om de regeling voor gratis openbaar vervoer in de regio tijdens de daluren uit te breiden. Nu geldt deze regeling alleen voor inwoners van 67+ met een inkomen tot 120% van het wettelijk sociaal minimum.
De regeling breiden we uit naar álle inwoners met een inkomen tot 130% van het wettelijk sociaal minimum. Het vervoersbereik zal gebaseerd worden op de Rotterdamse (RET) regio. Zodoende willen we de maatschappelijke participatie van de financieel kwetsbaarste inwoners van Krimpen aan den IJssel in de Rotterdamse regio verder bevorderen. Verdere ontwikkeling Raadhuisplein tot ‘Hart van Krimpen’ Zoals in het bestuursakkoord omschreven staat ons een ‘Hart van Krimpen’ voor ogen waarin we elkaar ontmoeten en waar we kunnen winkelen, eten en drinken, uitgaan en van cultuur kunnen genieten. Wandelend, flanerend of slenterend moet je Krimpen in een kleinschalige ambiance kunnen beleven. Na de totstandkoming van het nieuwe raadhuis en de woningbouwprojecten ‘Waterlijster’ en ‘Prinsessenpark’ en met ‘Natuurlijk Centrum-Zuid’ in aanbouw richt ónze opgave zich nu primair op Winkelcentrum Crimpenhof, het voormalige Rabokantoor (Raadhuisplein 4) en de (parkeer)ruimte daar tussen. Wij voelen ons daarin gesteund door de bij de behandeling van de Kadernota gevormde Bestemmingsreserve 'Hart van Krimpen'. Recent hebben wij het principebesluit genomen om Raadhuisplein 4 te (her)ontwikkelen voor ontmoeting, educatie en ontwikkeling. In Capelle aan den IJssel laat de ‘Bibliotheek aan den IJssel’ zien dat een bibliotheek veel meer kan zijn dan de plek waar je een boek kunt lenen.
Het is de plek waar je elkaar (in een lunchroom of eetcafé) kunt ontmoeten, lezingen
kunt bijwonen, informatie kunt inwinnen en kunt studeren. Een Krimpense uitwerking waarin de bibliotheek de huiskamer van het dorp wordt, is volgens ons goed mogelijk aan Raadhuisplein 4. Het herhuisvesten van functies vanuit De Tuyter richting Raadhuisplein 4 biedt bovendien meerwaarde om rond het Raadhuisplein een bruisend centrum te creëren. Dit principebesluit stelt ons ook voor de opgave om een nieuwe locatie te zoeken waar theater(zaal), muziekschool en Concordia gehuisvest kunnen worden. Daarna zou dan de locatie van de huidige Tuyter beschikbaar komen voor herontwikkeling. Met het nemen van ons principebesluit is de initiatieffase afgerond. In de volgende, definitiefase zullen wij de randvoorwaarden, functionele eisen, operationele eisen en ontwerpbeperkingen verder gaan uitwerken op basis van input van de gebruikers van De Tuyter. Deze uitgangspunten vormen het programma van eisen. Ook zullen in deze fase de financiële gevolgen van de noodzakelijke investeringen vergeleken moeten worden met de huidige exploitatie. Maar het gaat natuurlijk niet alleen om de (her)ontwikkeling van (maatschappelijk) vastgoed in het Hart van Krimpen. Het gaat ook om evenementen en een aantrekkelijke openbare ruimte. Daarvoor lichten we graag twee andere initiatieven toe.
Allereerst hebben wij in de begroting 2024 eenmalig extra middelen opgenomen voor een aantrekkelijk programma in het ‘Hart van Krimpen’. Denk daarbij aan buitenbios, winterfair en de oogst- en streekmarkt. Nog dit jaar organiseren we de – al in de Evenementenvisie aangekondigde – netwerkbijeenkomst over de vraag wat we als gemeente anders of beter moeten doen om tot een evenementenkalender te komen met een grotere impact/beleving voor de inwoners van Krimpen aan den IJssel. Op basis daarvan willen wij in de Kadernota 2025 een voorstel voor de jaren 2025 en verder doen. In de tweede plaats hebben wij aan een extern bureau gevraagd om een aantal scenario’s voor de openbare ruimte te maken. In die scenario’s gaan we uit van een verplaatsing van de markt en van de realisatie van het eerder door uw raad gevraagde ‘buitenpodium’. Daarbij hebben we een aantal van onze ambities mee gegeven. • • • • • • •
Leefbaarheid verbeteren Herkenbare routes en verblijfsplekken Winkelervaring verbeteren Ruimte binnen en buiten efficiënter invullen Heldere logistieke routes Maatschappelijke functies toevoegen Groen en klimaat
Op basis daarvan worden drie scenario’s ontwikkeld. In het eerste scenario worden een aantal minimale ingrepen uitgewerkt. Voor het tweede scenario zijn ingrepen ‘in de plint’ noodzakelijk om het gebruik van de openbare ruimte te optimaliseren. En in het derde scenario zijn ook ingrepen in de bebouwing (lees: gedeeltelijke sloop en nieuwbouw) nodig. Op basis van deze scenario’s willen wij het gesprek aangaan met de bestaande eigenaren, winkeliers en horeca-exploitanten. Ook zullen we deze scenario’s betrekken in de gesprekken die wij gaan voeren over de invulling van Raadhuisplein 4 en de nieuwe locatie voor theater(zaal), muziekschool en Concordia. Van kadernota naar begroting Recapitulatie route naar sluitende begroting 2024 In het voorjaar presenteerden wij u een kadernota met een klein tekort voor 2024 en een klein overschot voor 2025. De tekorten vanaf 2026 bedroegen meer dan € 4 miljoen vanwege de terugval in financiering door het Rijk. Wij hebben u in de kadernota toegezegd een sluitende begroting op te stellen voor de jaren 2024 en 2025. Hieronder beschrijven wij hoe dat is gelukt, met behoud van het meeste nieuw beleid.
Begroting 2024
2024
2025
2026
2027
Saldo kadernota inclusief nieuw beleid
-133
112
-4.475
-4.920
Ontwikkelingen GR Jeugdhulp Rijnmond
-1.048
-1.050
-1.051
-1.056
Onderhoud openbare ruimte
-250
-250
-250
-250
Rijksmiddelen (o.a. septembercirculaire en GALA)
440
241
-59
1.065
Kostendekking leges en heffingen
220
595
140
159
Kostenverdeling, indexering, kapitaallasten
-124
-323
-420
-772
Diverse mutaties
-179
-233
-293
-447
-1.074
-908
-6.408
-6.221
Kwaliteit onderhoud groen niet verhogen naar niveau A
190
195
200
205
Verlagen bedrag voor vernieuwen plantvakken
110
Beperken aanbieders uitbreiding gratis OV
26
Saldo na verwerking mutaties sinds kadernota Aanpassingen nieuw beleid en intensiveringen
Evenementen alleen in 2024 opnemen
26
27
28
106
109
111
53
54
Verminderen budget Communicatieadviseur sociaal domein
50
51
Lager budget Gezonde gemeente
50
50
Lager budget Veerkrachtig Krimpen
50
50
Dekking eenmalige kosten uit vrije reserve
405
75
Toevoeging Subsidie Voedselbank
-35
-36
-37
-38
Toevoeging Menstruatiearmoede
-15
-16
-16
-17
Toevoeging Soortenmanagement
-75
-75
-15
-15
Toevoeging Nalevingsonderzoek Alcoholwet
-11
Subtotaal
745
-12 426
309
328
GRJR taakstelling/stelpost
425
425
425
Aanvullende besparingen jeugdzorg kabinet
200
200
200
Stelposten en taakstellingen
Extra taakstelling bijstand
85
87
89
92
Verwachte inkomsten SPUK Integraal Zorgakkoord
285
285
285
285
Subtotaal
370
997
999
1.002
Saldo begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027
41
515
-5.100
-4.891
Korte toelichting Bij de afronding van de kadernota leken de gepresenteerde saldi voor 2024 en 2025 perspectief te bieden voor een sluitende begroting zonder aanvullende maatregelen en met behoud van alle ambities. In de maanden erna kregen we echter een aantal ontwikkelingen te verwerken die tot een forse opgave leidden. Wij lichten die kort toe: • Kostenontwikkelingen GR Jeugdhulp Rijnmond De GRJR heeft vroeg in de zomer al gemeld dat de begroting 2024 alsnog moet worden aangepast, met voor Krimpen aan den IJssel een extra structurele bijdrage van circa € 200.000 als gevolg. In september werd daar bovenop bekend dat de kosten in 2023 sterk oplopen. Het nadelige effect voor onze gemeente is € 850.000. De belangrijkste oorzaken daarvoor zijn de oplopende kosten ten gevolgen van de afbouw van de intramurale jeugdhulp. Door de inzet van ambulante alternatieven en zwaardere specialistische GGZ in het vrijwillige kader zijn de
kosten per traject voor deze intensieve zorg sterk toegenomen. Deze ontwikkeling is niet alleen te zien in onze gemeente maar zien we terug in heel Nederland. Samen met de aanbieders zal snel moeten worden gezocht naar een betaalbaar alternatief. Hiervoor zijn binnen de Rijnmondse regio de eerste stappen al gezet. Ook zal het Rijk om een bijdrage worden gevraagd. Omdat de versnelde afbouw van gesloten jeugdhulp een initiatief is vanuit Den Haag. We vinden het daarom verantwoord om vanaf 2025 te rekenen met een halvering van dit probleem in de vorm van een taakstelling. • Onderhoud openbare ruimte De onderhoudskosten voor de openbare ruimte lopen sneller op dan waar rekening mee was gehouden. Uit diverse (kosten)ontwikkelingen leiden wij af dat in 2024 rekening moet worden gehouden met circa € 250.000 extra om het huidige onderhoudsniveau te kunnen handhaven. Om dit effect te kunnen opvangen is de ambitie om het onderhoud naar kwaliteitsniveau A te verbeteren vooralsnog vervallen en is het gevraagde extra geld voor plantvakken in 2024 fors verlaagd. • Rijksmiddelen In voorgaande jaren betekende de septembercirculaire vaak extra ruimte voor de begroting. Dit jaar is dat niet het geval. Dat komt mede doordat het kabinet demissionair is en de rijksbegroting daarom beleidsarm. Ook de ontwikkeling van het accres voor lonen en prijzen is beperkt.
Pas vanaf 2027 is er sprake van substantiële verbetering, op basis van een nieuwe normeringssystematiek. Dat is echter lang niet voldoende om het “ravijn” te dempen. Eerder bent u al geïnformeerd over de voordelige financiële gevolgen van de aangevraagde GALAmiddelen en de afwikkeling van stelposten uit de algemene uitkering. • Overige mutaties De resterende posten betreffen de effecten van financieel-technische verwerkingen zoals kostenverdeling, kapitaallastenberekening en het herberekenen van de inkomsten uit heffingen op basis van de afgesproken kostendekkingspercentages. Dekkingsmaatregelen Om de negatieve ontwikkelingen op te vangen en toch een sluitende begroting voor 2024 en 2025 te presenteren met behoud van zoveel mogelijk ambities hebben wij een pakket dekkingsmaatregelen in deze begroting opgenomen. Dit betreft drie typen maatregelen: aanpassingen nieuw beleid en intensiveringen, inzet incidentele dekking en het opnemen van stelposten en taakstellingen. Aanpassingen nieuw beleid en intensiveringen Vanwege de oplopende kosten voor het onderhoud van het openbaar groen laten wij de ambitie om het kwaliteitsniveau te verhogen voorlopig los en beperken we het bedrag dat in 2024 wordt besteed aan het vernieuwen van plantvakken.
De uitbreiding van de doelgroep voor gratis openbaar vervoer blijft gehandhaafd, maar we zetten in op gratis reizen in de regio Rotterdam-Rijnmond, waardoor de meerkosten minder groot zijn. Voor evenementenbeleid nemen we op dit moment alleen extra geld op in 2024. De komende tijd wordt met alle stakeholders verkend hoe evenementenbeleid in de toekomst vorm kan
worden gegeven. Op basis van dat traject wordt in de kadernota 2025 een voorstel gedaan voor de wijze waarop de gemeente het organiseren van evenementen structureel kan ondersteunen. De inzet van capaciteit voor een aantal onderwerpen wordt gehalveerd. Dat betreft de communicatieadvies voor het sociaal domein (structureel budget) en de inzet voor gezonde gemeente en veerkrachtig Krimpen (in 2024 en 2025). Wij lichten dat elders in deze inleiding toe. Incidentele dekking Voor een aantal onderwerpen van nieuw beleid is slechts in 2024 (en soms in 2025) geld nodig. Dit betreft de kosten voor de benoeming van een nieuwe burgemeester (€ 20.000), budget voor bomenbeheer (€ 100.000), de initiële kosten voor het soortenmanagementplan (tweemaal € 75.000), een eenmalige extra subsidie voor de LOK (€ 35.000), de uitvoering van de woonzorgvisie (€ 25.000) en budget voor digitale toegankelijkheid (€ 50.000) en archivering (€ 100.000). In totaal wordt op deze wijze € 480.000 gedekt uit de vrije reserve, die daarvoor bedoeld is. Omdat het beschikbare saldo van de vrije reserve niet voldoende is, hebben wij een overheveling van € 500.000 uit de algemene reserve opgenomen. Daarmee blijft de algemene reserve ruim binnen de afgesproken bandbreedte. Stelposten en taakstellingen Als sluitstuk van het dekkingsplan nemen wij een viertal stelposten en taakstellingen op.
Wij hebben al toegelicht dat in relatie tot de stijging van de bijdrage aan de GRJR vanaf 2025 een stelpost van 50% wordt opgenomen voor verwachte kostendaling en/of compensatie van het Rijk. In de algemene uitkering is een korting op de jeugdmiddelen verwerkt (€ 511 miljoen landelijk), waarbij het kabinet heeft gegarandeerd dat gemeenten hier besparingen voor kunnen realiseren. Wij zijn terughoudend met het vertalen van die toezegging in onze cijfers, maar houden nu rekening met € 200.000. In de kadernota hebben wij al aangekondigd dat door extra inzet op uitstroom uit de bijstand op termijn een voordeel kan worden gerealiseerd. Wij zien mogelijkheden om het effect daarvan met € 85.000 te verhogen. Een laatste stelpost betreft de Rijksmiddelen die via een specifieke uitkering (SPUK) worden ontvangen voor het Integraal Zorgakkoord (IZA). Deze middelen worden uitgekeerd aan Rotterdam en de verdeling naar de gemeenten is nog niet volledig duidelijk. Wij rekenen voorzichtigheidshalve met een bedrag dat is gebaseerd op het aantal inwoners. Inzet ontstane ruimte Met deze maatregelen ontstond ook ruimte om een aantal onderwerpen aan het nieuw beleid toe te voegen.
Dat betreft onderwerpen waarover uw raad reeds een besluit heeft genomen (menstruatiearmoede en subsidie voedselbank) en onderwerpen waarvan de noodzaak pas na de kadernota is gebleken (Nalevingsonderzoek Alcoholwet) en soortenmanagementplan voor isolatie woningen). Deze onderwerpen worden op de betreffende programma’s toegelicht. Ten slotte Zoals toegezegd in de kadernota vertoont deze begroting structureel evenwicht in 2024 en 2025. Dat is niet vanzelfsprekend, zo is in de afgelopen maanden gebleken. De financiële positie van de gemeente Krimpen aan den IJssel is nog steeds goed te noemen. Zowel de weerstandsratio als de financiële kengetallen laten een evenwichtig beeld zien en
de reservepositie is solide. Dat geeft een goede basis om het ronduit slechte financiële perspectief vanaf 2026 tegemoet te treden. De komende jaren gaan wij vol ambitie aan de slag, maar de donkere wolk van de naderende tekortjaren negeren we niet. Zoals in de kadernota toegezegd verkennen wij de mogelijkheden om indien nodig zelf oplossingen te genereren voor resterende tekorten. Met het vormen van de reserve begrotingstekorten bij de kadernota hebben we een buffer gecreëerd om 2026 te overbruggen en tijd te winnen voor het invoeren van maatregelen. Uiterlijk in de kadernota 2025 komen wij met voorstellen voor een aanpak. Daarbij past een kanttekening. Uit recent onderzoek blijkt dat Nederlandse gemeenten op basis van hun gezamenlijke begrotingscijfers over 2023 een vrije beleidsruimte hebben van opgeteld ongeveer 13 miljard euro. Dat is nog geen 20 procent van hun totale uitgaven. De korting van 3 miljard die vanaf 2026 het ‘financiële ravijn’ veroorzaakt, zou betekenen dat gemeenten een kwart (!) van hun vrije beleidsruimte kwijt raken. Vertaald naar onze gemeente zou dat kúnnen betekenen dat ook wij in onze gemeente keuzes moeten maken die wij op basis van onze huidige visie en ambities liever niet willen maken. Of dat we moeten besluiten dat wij bepaalde taken waaraan het Rijk prioriteit wil geven, niet langer uitvoeren.
Leeswijzer Leeswijzer De indeling van de programma’s is in de begroting 2024 op een punt gewijzigd ten opzichte van 2023. In het programma Sociaal domein is een nieuw beleidsthema toegevoegd: 4.4 Opvang en inburgering. De raad heeft dit besloten in de vergadering van 21 september 2023. Onder de beleidsthema’s wordt ingegaan op de voornemens voor 2024. Dit betreft speerpunten die voortkomen uit nieuw of bestaand beleid en specifiek betrekking hebben op het begrotingsjaar. Hier wordt niet ingegaan op onderdelen die als “going concern” kunnen worden beschouwd. In tegenstelling tot voorgaande jaren zijn onder de investeringen op de programma's de onderhoudsinvesteringen die worden gedekt uit de voorziening kapitaalgoederen niet meer opgenomen. Daarmee wordt het investeringsoverzicht compacter en betreft het de investeringen waarmee de raad via deze begroting instemt. De opgenomen indicatoren zijn de laatst beschikbare cijfers. Voor gegevens uit de Burgerpeiling zijn dat nog data uit 2021. In 2023 wordt een nieuwe peiling uitgevoerd, maar de uitkomsten daarvan zijn nog niet beschikbaar. De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de programma’s op specifieke onderdelen. In deze begroting is voor de eerste keer de Openbaarheidsparagraaf (I) opgenomen. Deze was eerder al toegevoegd in de jaarrekening 2022.
De openbaarheidsparagraaf komt voort uit de Wet open overheid (Woo) en besteedt aandacht aan hoe de gemeente invulling geeft aan openheid en transparantie. Het laatste onderdeel van de stukken is de Financiële begroting waarin vooral tabellen en financiële informatie te vinden zijn. Conform besluit van de raad vindt autorisatie vanaf de begroting 2023 plaats op beleidsthema, voor lasten en baten apart. In de financiële begroting is een tabel opgenomen met de te autoriseren bedragen. Tevens is daar een tabel te vinden met de investeringen
waarvoor autorisatie wordt gevraagd. Nieuw beleid en intensiveringen zijn per programma opgenomen, maar in de financiële begroting is ook een totaaloverzicht te vinden. Evenals in voorgaande jaren verschijnt ook van de begroting 2024 weer een grafische versie die in een oogopslag laat zien waar wij het komende jaar geld aan besteden. Alle gepresenteerde bedragen in de tabellen zijn in duizendtallen. Dit kan hier en daar leiden tot afrondingsverschillen.
Programma 1 Bestuur en veiligheid Hoofdambitie In deze tijd van meerdere crises ligt het gevaar van polarisatie in de samenleving op de loer. Het gemeentebestuur wil daartegen een dam opwerpen. Wij zoeken naar wat verbindt. Wij bouwen aan vertrouwen zowel tussen groepen onderling als ten opzichte van de overheid. Dat doen we door de samenleving open tegemoet te treden. Echt te luisteren naar wat mensen bezighoudt en naar wat zij van hun gemeente verwachten. En ook helder uit te leggen als we soms niet aan wensen tegemoet kunnen komen. Met oog voor de grote diversiteit in onze gemeente, die we respecteren en waarvoor alle ruimte is, hebben we ook hart voor die ene gemeenschap: onze mooie gemeente, die het verdient gekoesterd te worden! Krimpen aan den IJssel is een krachtige partner in de regio, waar we 'ophalen' wat voor onze gemeente belangrijk is. Waar we 'brengen' wat de regio dient. Maar waarin wij ook verantwoordelijkheid nemen voor de gemeente-overstijgende opgaven waarvoor we ons geplaatst zien. Samenwerken gebeurt niet alleen in bestuurlijke verbanden, maar ook met de inwoners zelf. Er zit veel kracht en passie in de samenleving die we niet in de weg zitten, maar juist tot bloei willen brengen. Hoewel het langzaamaan onder druk komt te staan, is Krimpen aan den IJssel nog steeds een veilige gemeente. Wij willen dit zo houden. 'Krimpen schoon, heel en veilig'.
Dat is in de kern de ambitie waarvoor we ons sterk maken.
1.1 Bestuur Bestuur In dagelijkse bestuurspraktijk heeft digitalisering een hoge vlucht genomen. Dat betreft zowel de manier waarop we vergaderen en de documentatie daarvan, als de communicatie tussen gemeente en inwoners. Nieuwe wetgeving stuwt dit proces gestaag voort. Parallel hieraan is er de beweging van openheid: de gemeente moet transparant zijn in hoe zij bestuurt, toegankelijk zijn voor haar inwoners en kenbaar zijn in haar functioneren. 750 jaar Krimpen In 2027 bestaat de gemeente Krimpen aan den IJssel 750 jaar. In het komende begrotingsjaar willen we voorbereidingen starten om te komen tot een plan om aan dit jubileum breed maatschappelijk aandacht te geven. Ons voornemen is om bij de bestemming van het rekeningresultaat 2023 middelen te reserveren voor het jubileum. Wat is er aan de hand/Wat willen we bereiken? 1.1.1 Actualisering teksten gemeenschappelijke regelingen Wat is er aan de hand
Een aanpassing van de Wet op de Gemeenschappelijke Regelingen spoort ons aan om de teksten van al onze gemeenschappelijke regelingen te actualiseren. In essentie beoogt de wetswijziging de rol van de deelnemende gemeenten bij het functioneren van de GR-en te vergroten. Maar met deze wetswijziging willen we ook de betrokkenheid van inwoners in beschouwing nemen. Wat willen we bereiken Het bestuur van de GR neemt zelf het initiatief voor de wijziging van een GR. Doelstelling is dat in het begrotingsjaar alle teksten zijn geactualiseerd en daarmee in overeenstemming met de aangepaste wet zijn gebracht. Wat is er aan de hand/Wat willen we bereiken? 1.1.2 Toekomstfonds maatschappelijke initiatieven Wat is er aan de hand? In 2023 heeft de Raad bij de vaststelling van de jaarrekening 2022 een bedrag van 1 miljoen gereserveerd voor het toekomstfonds voor maatschappelijke initiatieven. Wat willen we bereiken? Nadat de Raad de definitieve kaders voor het fonds heeft vastgesteld zal het college zorgdragen voor uitvoering. Speerpunten Realisatie en uitvoering van het toekomstfonds voor maatschappelijke initiatieven. Omschrijving (toelichting) Wat is er aan de hand/Wat willen we bereiken? 1.1.3 Burgemeestersbenoeming Wat is er aan de hand In 2024 starten we (iets later dan aanvankelijk de bedoeling was) de procedure voor een nieuwe burgemeester.
Voor de zoektocht, de selectie, het afscheid van de huidige burgemeester en de komst van de nieuwe burgemeester organiseren we activiteiten en maken we kosten. Wat willen we bereiken Het doel is om een geschikte kandidaat te vinden voor het burgemeesterschap van Krimpen aan den IJssel. Speerpunten Ondersteuning voor het vinden van een geschikte kandidaat Omschrijving (toelichting) De juiste ondersteuning krijgen om een geschikte kandidaat te vinden en te selecteren. Afscheid nemen van de huidige burgemeester en verwelkomen nieuwe burgemeester Omschrijving (toelichting) Op een passende wijze afscheid nemen van de huidige burgemeester en de nieuwe burgemeester verwelkomen.
Hoe en wanneer leggen we verantwoording af • Burgerpeiling o Relatie inwoner en gemeente • Verkiezingen o Via centraal stembureau (gemeenteraadsverkiezing) Op grond van welke beleid/afspraak handelen we • Persnotitie • Nota participatie • Notitie wijkwethouderschap • Gedragscode politieke ambtsdragers • Notitie Integriteit • Reglement van orde van de gemeenteraad • Verordening op de raadscommissies • Verordening rekenkamercommissie • Referendumverordening • Verordening commissie bezwaarschriften • Nota Verbonden Partijen • Kieswet • Wet digitale toegankelijkheid
1.2 Veiligheid Veiligheid De gemeente Krimpen aan den IJssel is al jaren een veilige gemeente. Dat willen we graag zo houden. Investeren in veiligheid is een van de belangrijkste opgaven die de inwoners van de overheid verwachten. Het beleid van de achterliggende jaren zetten we voort. Maar er komen nieuwe accenten bij, zoals aandacht voor de relatie tussen zorg en veiligheid en aandacht voor een veilige uitvoering van publieke taken. Wij investeren in het vergroten van de zelfredzaamheid van inwoners en het maatschappelijk middenveld. De overheid kan dat niet alleen af. We investeren naast de eigen initiatieven van de gemeente veel in de samenwerking tussen verschillende organisaties. En we investeren in diensten die de veiligheid en de leefbaarheid willen verbeteren. In een samenhangend document is dit beleid vastgesteld door de raad in de vorm van een Integraal Veiligheidsplan 2023-2027. Dit plan blijft het kompas voor het veiligheidsbeleid voor ook het nieuwe begrotingsjaar. Wat is er aan de hand/Wat willen we bereiken? 1.2.1 Nalevingsonderzoek Wat is er aan de hand De raad stelt een Preventie- en Handhavingsbeleid voor de uitvoering van de Alcoholwet vast. De focus daarvan ligt op het voorkomen van (problematisch) alcoholgebruik onder jongeren en jongvolwassenen.
Wat willen we bereiken Het beoogde einddoel is 0% alcoholgebruik onder de 18 jaar en een 100% naleving van de leeftijdgrens door verstrekkers. Speerpunten Inzet mystery guest nalevingsonderzoek Omschrijving (toelichting) Door middel van inschakeling van een zogeheten mystery guest willen we tot een intensivering van controle op naleving komen. Op grond van welk beleid/afspraak handelen we • Integraal Veiligheidsplan 2023 - 2027 • Algemene plaatselijke verordening Krimpen aan den IJssel Hoe en wanneer leggen we verantwoording af Veiligheid • Openbare orde en veiligheid • Evaluatie integraal veiligheidsplan • Jaarverslag Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond • Jaarverslag Politie Eenheid Rotterdam • Jaarverslag Milieudienst DCMR
Wat mag het kosten Bestuur en Veiligheid
Rekening
Begroting
Begroting
2022
2023
2024
Meerjarenraming 2025
2026
2027
Lasten Bestuur
2.482
2.994
3.001
3.025
3.176
3.261
Veiligheid
5.477
6.614
4.157
4.504
4.740
4.821
Nieuw beleid & intensivering Totaal lasten
31 7.959
12
9.608
7.189
7.530
7.927
8.081
Baten Bestuur
386
309
416
426
437
448
Veiligheid
3.724
3.211
109
111
114
117
Totaal baten
4.110
3.520
525
538
551
565
Totaal saldo van baten en lasten
-3.849
-6.087
-6.664
-6.992
-7.376
-7.516
-190
30
20
-4.039
-6.057
-6.644
-6.992
-7.376
-7.516
2025
2026
2027
Nieuw beleid & intensivering
Reservemutaties Resultaat Nieuw beleid en intensiveringen Bestuur en Veiligheid
2024
Burgemeestersbenoeming
20
Inzet mystery guest Nalevingsonderzoek
11
12
Totaal
31
12
Indicatoren De ingevulde gegevens bevatten geen streefwaarden, maar betreffen de meest actuele gerealiseerde waarden. In de kolom jaartal staat aangegeven uit welk jaar de gerealiseerde waarden komen. In de kolom ‘begroting 2023’ ziet u de gepresenteerde waarden van de begroting 2023. Het is mogelijk dat deze waarden nadien nog zijn geactualiseerd door de bron. De resultaten van de Burgerpeiling 2023 zijn nog niet beschikbaar gekomen voor de begroting 2024.
Basisset indicatoren programma Bestuur en veiligheid
Begroting Jaartal Begroting 2024 2023
Jaartal Bron
Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.
0,95
2022
0,70
2021
Waarstaatjegemeente
Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners.
2,70
2022
2,60
2021
Waarstaatjegemeente
Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners.
0,80
2022
0,50
2021
Waarstaatjegemeente
Het aantal vernielingen en beschadigingen, per 1.000 inwoners.
3,70
2022
3,90
2021
Waarstaatjegemeente
Het aantal verwijzingen naar Halt, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 1218 jaar
50
2022
30
2021
Waarstaatjegemeente
Het aantal jongeren met een delict voor de rechter in de leeftijd van 12-21 jaar
1%
2021
1%
2020
Waarstaatjegemeente
Lokale indicatoren programma Bestuur en veiligheid
Begroting 2024
Jaartal Begroting 2023
Jaartal Bron
% inwoners dat veel vertrouwen heeft in de manier waarop de gemeente wordt bestuurd
23%
2021
23%
2021
Burgerpeiling
Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners geven voor de samenwerking met 5,88 inwoners en organisaties en de mate waarin zij worden betrokken bij de totstandkoming en uitvoering van beleid
2021
5,88
2021
Burgerpeiling
% uitrukken van de brandweer binnen de normtijd
73%
2021
73%
2021
Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond
% uitrukken ambulance binnen normtijd
83%
2021
83%
2021
Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond
Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners geven voor de dienstverlening van 6,79 de gemeente
2021
6,79
2021
Burgerpeiling
Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners geven voor de digitale dienstverlening van de gemeente
2021
6,89
2021
Burgerpeiling
6,89
Programma 2 Ruimtelijk domein Hoofdambitie Krimpen aan den IJssel profileert zich zowel als de poort naar de stedelijke agglomeratie Rotterdam als naar de meer landelijke Krimpenerwaard in het 'Groene Hart' van de Randstad. Bestuurlijk neemt de gemeente deel aan de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. De ambitie van de gemeente is om haar ligging tussen het grootstedelijk gebied en de 'groene' Krimpenerwaard beter te benutten. Daarvoor is het van groot belang om de zo geheten Algeracorridor niet te laten 'dicht slibben'. De gemeente zet daarom in op bevordering van het (gebruik van) openbaar vervoer en (elektrische) fiets en scooter. Tegelijkertijd wordt geïnvesteerd in voldoende capaciteit voor het autoverkeer. Een groot deel van Krimpen aan den IJssel (Kortland, Langeland en Lansingh-Zuid) heeft de ruimtelijke karakteristiek van een 'verstedelijkt polderlandschap'. In Boveneind en OudKrimpen bevinden zich, bijvoorbeeld in de dijklinten, meer bijzondere woonmilieus. In het beheer van de openbare ruimte en de ruimtelijke ordening streeft de gemeente naar behoud van deze karakteristiek en deze woonmilieus. In 2050 moet Krimpen aan den IJssel 'Klimaatneutraal en gezond' zijn.
2.1 Openbare ruimte en verkeer Wat is er aan de hand/Wat willen we bereiken? 2.1.1 Bomenbeheer Wat is er aan de hand Het is gewenst om in 2024 een extra onderhoudsronde te laten uitvoeren zodat het boomonderhoud n.a.v. de boomveiligheidscontrole weer up-to-date is. Wat willen we bereiken Een extra onderhoudsronde zodat het boomonderhoud n.a.v. de boomveiligheidscontrole weer up-to-date is. Speerpunten Een extra onderhoudscontrole Omschrijving (toelichting) Een extra onderhoudsronde zodat het boomonderhoud n.a.v. de boomveiligheidscontrole weer up-to-date is. Wat is er aan de hand/Wat willen we bereiken? 2.1.2 Bomen voor bewoners Wat is er aan de hand De uitvoering van de motie ‘bomen voor bewoners’. Wat willen we bereiken Het ter beschikking stellen van maximaal 100 bomen per jaar en deze te bezorgen bij inwoners (na inschrijving). Het vergroenen van tuinen draagt bij aan verschillende doelen. Bijvoorbeeld klimaatadaptatie en het bevorderen van biodiversiteit. Na aanmelding is er een keuze uit 5 vooraf geselecteerde boomsoorten in de maat 12-14. Speerpunten Het ter beschikking stellen van bomen Omschrijving (toelichting) Het ter beschikking stellen van maximaal 100 bomen per jaar aan inwoners van Krimpen aan den IJssel (na inschrijving).
Wat is er aan de hand/Wat willen we bereiken? 2.1.3 Plantvakken Wat is er aan de hand Een aantal beplantingsvakken langs de nieuwe Tiendweg en op andere plekken in de gemeente moeten vanuit onderhoudsoogpunt dringend worden aangepakt. Er is overlast van wortelonkruiden en/of storende lagen waardoor de beplanting niet (goed) groeit en kwaliteitsniveau B in het beheer en onderhoud niet kan worden behaald. Wat willen we bereiken Een kwaliteitsverbetering van een aantal beplantingsvakken zodat deze weer kunnen worden onderhouden op kwaliteitsniveau B. Uiteraard verhoogt dit ook de belevingswaarde van het openbaar groen.
Speerpunten Kwaliteitsverbetering van beplantingsvakken Omschrijving (toelichting) Kwaliteitsverbetering van een aantal beplantingsvakken met wortelonkruiden en/of storende lagen. Wat is er aan de hand/Wat willen we bereiken? 2.1.4 Bevorderen biodiversiteit Wat is er aan de hand Het bevorderen van de biodiversiteit in de gemeente is belangrijk. We passen al veel bollen toe, maar willen dit uitbreiden door een combinatie van bollen en kruidenmengsels. Wat willen we bereiken Het bevorderen van de biodiversiteit is een actueel thema. We streven naar een langere bloeiperiode, omdat dit positief voor insecten is. Het sluit ook aan bij 'Prachtlint', een initiatief om bloemrijke bermen met elkaar te verbinden. Wat is er aan de hand/Wat willen we bereiken? 2.1.5 Vervanging oeverbescherming IJsselboulevard Wat is er aan de hand Het is nodig om de oeverbescherming van de IJsselboulevard aan te vullen en te verstevigen. Wat willen we bereiken Een versteviging van de oeverbescherming. Wij hebben hiervoor een onderzoek laten uitvoeren naar de mogelijkheden. Er moet nog een keuze worden gemaakt in de oplossingsrichting: of de bestaande oever erosiebestendig maken of een kantopsluiting met damwand. Speerpunten Oeverbescherming IJsselboulevard Omschrijving (toelichting) Versteviging van de oeverbescherming IJsselboulevard.
Wat is er aan de hand/Wat willen we bereiken? 2.1.6 Aanpassing Omloopstoep Wat is er aan de hand Met project KIJK (Krachtige IJsseldijken Krimpenerwaard) gaat het Hoogheemraadschap de IJsseldijk versterken en verhogen. Hierin zit ook de reconstructie van de weg(verharding). Deze stopt vanuit het project bij de Omloop ter hoogte van IJsseldijk 131. Om een mooie overgang te krijgen willen we als gemeente zelf de Omloop hierin meenemen. Zodat de IJsseldijk met zijn nieuwe wegverharding straks doorloopt in een nieuwe verharding richting de Olympiade.
Wat willen we bereiken De Omloop is nu nog een 50km/u-weg, terwijl we de wens hebben om deze terug te brengen naar 30 kilometer per uur en hierin ook de inrichtingseisen van een 30km/u-weg in door te voeren. Zodoende wordt de Omloop een veilige weg. Wat is er aan de hand/Wat willen we bereiken? 2.1.7 LED verlichting Stormpolder Wat is er aan de hand Verduurzaming van de openbare verlichting is één van de speerpunten uit de Duurzaamheidsagenda 2021-2024 (thema Energie). Een gedeelte van de Stormpolder moet nog over op eigen net en LED. Wat willen we bereiken Een duurzame openbare verlichting en meer uniformiteit in de Stormpolder. Speerpunten Openbare verlichting Stormpolder Omschrijving (toelichting) De resterende gedeelte van de openbare verlichting in de Stormpolder op het eigen net aansluiten en vervangen door Ledverlichting. Wat is er aan de hand/Wat willen we bereiken? 2.1.8 Presentatie nieuwe verkeer- en vervoervisie Wat is er aan de hand Een nieuwe verkeer- en vervoervisie is nodig. De vorige visie dateert uit 2013 en is (lichtelijk) herzien in 2020. Sinds die tijd is er veel veranderd binnen en buiten de gemeente. Zo zijn er verschillende ontwikkelingen over hoe mensen zich verplaatsen (denk aan elektrische fiets en elektrische auto). Daarnaast rondden we de reconstructie van De Grote Kruising af en stelden we het voorkeursalternatief voor de Algeracorridor vast.
Wat willen we bereiken We willen in 2024 een nieuw plan met een visie én verbeteringen voor verkeer in Krimpen presenteren. Het plan zal ook een uitvoeringsprogramma hebben. Belangrijke overkoepelende thema's zijn: Duurzaamheid en gezondheid: lopen, fietsen en verschonen van onze mobiliteit (ook in relatie tot laadpalen). Bereikbaarheid en openbare ruimte: toegang tot voorzieningen en keuzes voor inrichting van aantrekkelijke routes. Verkeersveiligheid: beschermde verkeersdeelnemers, straatinrichting en verkeersgedrag. Speerpunten Opleveren nieuwe verkeer- en vervoervisie Omschrijving (toelichting)
Wat is er aan de hand/Wat willen we bereiken? 2.1.9 Start planuitwerking Algeracorridor Wat is er aan de hand Eind 2022 is het voorkeursalternatief bepaald voor de Algeracorridor. In dit voorkeursalternatief lossen we verkeersknelpunten op door kruispunten anders in te richten en de verkeerscapaciteit van de Algerabrug beter te benutten. Het Capelseplein wordt een ongelijkvloerse kruising. De kruising Ketensedijk versimpelen we, zodat het verkeer beter doorrijdt. De bestaande wisselstrook bij deze kruising krijgt een directe aansluiting op de Algeraweg. Verder krijgt de Algeraweg een extra autorijstrook, vanaf de Algerabrug richting het Capelseplein. 2023 stond in het teken van het vastleggen van afspraken tussen de regionale partijen en het voorbereiden van de planuitwerking. Wat willen we bereiken In 2024 willen we de planuitwerking starten van de maatregelen die de doorstroming op de Algeracorridor moeten verbeteren. In deze fase werken we samen met regionale partijen de plannen verder uit. De ontwerpen maken we concreet in deze fase. Ook maken we de uitvoering van de plannen financieel en wettelijk mogelijk. De uitvoering verwachten we vanaf 2027.
Speerpunten Starten planuitwerking Algeracorridor Omschrijving (toelichting) Wat is er aan de hand/Wat willen we bereiken? 2.1.10 Uitvoering haalbaarheidsonderzoek nieuwe verbinding tussen Krimpen en Capelle Wat is er aan de hand Een nieuwe verbinding tussen Krimpen en Capelle voor langzaam verkeer heeft potentie. Dit bleek uit de verkenning om de doorstroming op de Algeracorridor te verbeteren. Het gaat om een verbinding voor fietsers en voetgangers over de Hollandsche IJssel tussen de centra van Krimpen en Capelle. Deze verbinding draagt bij aan het verbeteren van de autodoorstroming en kansen voor mensen in beide gemeenten. Daarnaast past de maatregel goed in het licht van de mobiliteitstransitie en duurzaamheidsambities. Ook zorgt de maatregel ervoor dat het bestaande ov-systeem beter wordt benut. Deze potentie en de haalbaarheid, wat betreft de inpassing, behoeft verdere uitwerking. Wat willen we bereiken We willen de haalbaarheid en potentie van een nieuwe verbinding over de Hollandse IJssel verder inzichtelijk maken. Het onderzoek hiernaar doen we samen met de provincie ZuidHolland, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en de gemeenten Capelle aan den IJssel, Krimpenerwaard en Rotterdam. Daarna besluiten we of de verbinding onderdeel wordt van de maatregelen voor de Algeracorridor.
Speerpunten Uitvoeren haalbaarheidsonderzoek nieuwe verbinding tussen Krimpen en Capelle Omschrijving (toelichting) Wat is er aan de hand/Wat willen we bereiken? 2.1.11 Baggeren overige watergangen in Kortland-Noord Wat is er aan de hand De gemeente heeft als wettelijke taak (onderhoudsplicht) de overige watergangen te baggeren en om deze op voldoende diepte te houden voor de waterkwaliteit en doorstroming. Wat willen wij bereiken Voor alle overige watergangen in de gemeente zijn waterdieptemetingen gedaan. In de wijk Kortland-Noord zijn veel watergangen ondiep gebleken. Hiervoor is de urgentie hoog om deze te baggeren in 2024. Op grond van welk beleid/afspraak handelen we • Verkeer- en vervoervisie • Kwaliteitsplan Beheer Openbare Ruimte 2022-2026 • Algemene Plaatselijke Verordening • Groenstructuurplan • Groenbeleids- en beheerplan • Nota Biodiversiteit • Leidraad flora en fauna • Stedelijk Waterplan Hoe en wanneer leggen we verantwoording af Mobiliteit • Mobiliteit
2.2 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening Wat is er aan de hand/Wat willen we bereiken? 2.2.1 Nieuwe Duurzaamheidsagenda opstellen Wat is er aan de hand De huidige Duurzaamheidsagenda loop tot en met 2024. Wat willen we bereiken Een nieuwe Duurzaamheidsagenda met concrete acties en een vergelijkbaar ambitieniveau om weer een stapje dichterbij het doel Krimpen in 2050 klimaatneutraal en gezond te komen. Speerpunten Nieuwe Duurzaamheidsagenda opstellen Omschrijving (toelichting)
Wat is er aan de hand/Wat willen we bereiken? 2.2.2 Circulair Krimpen Wat is er aan de hand Circulair is een van de thema’s van de Duurzaamheidsagenda 2021-2024. Grondstoffen dreigen schaars te worden door een groeiende bevolking, toenemende welvaart en consumptie. Het is steeds belangrijker om beschikbare grondstoffen efficiënter te gebruiken in gesloten kringlopen. Steeds meer gemeenten werken aan een overgang naar de circulaire economie. Wat willen we bereiken We zijn gestart met het opstellen van een visie en actieprogramma voor Krimpen. Besluitvorming hierover is begin 2024 voorzien. Daarna geven we uitvoering aan het actieprogramma Circulair Krimpen. Speerpunten Uitvoering geven aan het actieprogramma Circulair Krimpen. Omschrijving (toelichting) Wat is er aan de hand/Wat willen we bereiken? 2.2.3 Krimpense isolatie aanpak Wat is er aan de hand Vanwege de aanhoudende hoge energieprijzen en de daardoor groeiende energiearmoede heeft het Rijk geld beschikbaar gesteld voor het versneld isoleren van woningen met een slechte energetische kwaliteit. Begin 2022 is daarom het Nationaal Isolatieprogramma gepresenteerd. Het doel van dit programma is om 2,5 miljoen woningen te isoleren tot 2030. Een belangrijk onderdeel van dit plan is de lokale aanpak met als doel het isoleren van 750.000 slecht geïsoleerde koopwoningen via een gemeentelijke aanpak.
Voor Krimpen aan den IJssel gaat het voor de jaren 2023 en 2024 over een aanpak voor 288 woningen waarvoor een budget van € 420.280 beschikbaar is. Wat willen we bereiken Met de Krimpense isolatie aanpak willen we slecht geïsoleerde woningen verbeteren van eigenaren die moeite hebben hun woning te verduurzamen. Dat zijn woningen met label D of lager. Daarbij ligt de focus op woningen onder de gemiddelde WOZ waarde (€ 365.000) dan wel de NHG grens (€ 429.300). Vanwege het beschikbaar gestelde budget van het Rijk voor meerdere jaren en in samenwerking met onze inwoners kunnen we een programmatische aanpak opzetten en een grote bijdrage leveren aan het energiezuiniger maken van de Krimpense koopwoningvoorraad. Speerpunten Woningeigenaren in slecht geïsoleerde woningen helpen met isoleren Omschrijving (toelichting) Particuliere woningeigenaren met een slechte geïsoleerde woning helpen deze te isoleren
Wat is er aan de hand/Wat willen we bereiken? 2.2.4 Zon op grote daken Wat is er aan de hand In de Regionale Energiestrategie is afgesproken dat we volop inzetten op het realiseren van zon op grote daken. Het aandeel zon op dak in de regio groeit gestaag en blijft naar verwachting doorgroeien. Alleen loopt Krimpen aan den IJssel achter op de doelstellingen van 9,4 GWh in 2030 Wat willen we bereiken Wij zetten extra capaciteit in om in gesprek te gaan met de eigenaren van de grootste daken in Krimpen. Indien nodig zetten we projecten op om de versnelling te realiseren Speerpunten Versnelling van het aandeel zon op grote daken. Omschrijving (toelichting) Wat is er aan de hand/Wat willen we bereiken? 2.2.5 Soortenmanagementplan Wat is er aan de hand De Wet natuurbescherming regelt onder andere de bescherming van plant- en diersoorten in Nederland. In deze wet staat dat je zonder ontheffing geen schade toe mag brengen aan beschermde dier- en plantensoorten. Deze onderzoeksplicht geldt ook voor particulieren. Bijvoorbeeld als zij hun spouwmuur willen isoleren. In de praktijk wordt dit onderzoek niet uitgevoerd. Veel particulieren weten hier niet van af en er zijn hoge kosten: minsten € 5.000 per woning. Tot nu toe werd hier ook niet op gehandhaafd. Recent heeft de Raad van State de uitspraak gedaan.