Bijlage 3. Jaarverslag 2023 VRR incl. controleverklaring

Jaarverslag 2023

15 mei 2024

Jaarverslag 2023

1

Voorwoord Beste lezer, Samen. Dat krachtige woord beschrijft het beste de kern van onze Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR). Ook in 2023 hadden we elkaar hard nodig. De samenwerking binnen onze organisatie, met partners, het bedrijfsleven, de overheid en de 1,3 miljoen inwoners van onze regio. Zo konden wij samen de beste hulp verlenen en voorop blijven lopen als het gaat om kennis en ontwikkeling. De wereld is op drift en dat zien, horen en voelen wij dagelijks. In het afgelopen jaar vertaalde zich dat bij de operationele onderdelen in een toename van meldingen. Zo kreeg de meldkamer ongeveer 112.000 meldingen te verwerken. De brandweer moest ongeveer 13.000 keer uitrukken voor branden, reanimaties, gaslekkages, wateroverlast en het redden van dieren. Bij de ambulance ging het om ongeveer 125.000 ritten. Daarnaast is de VRR het afgelopen jaar geconfronteerd met zo’n twintig opgeschaalde incidenten (GRIP), waarbij een gezamenlijke inzet van operationele diensten en partners noodzakelijk was. AVR, Keileweg en Zuidland Zo brak er brand uit bij afvalverwerker AVR in de Botlek, waarbij de brandbestrijding complex bleek. De rook zorgde voor langdurig overlast in onder meer Maassluis en Vlaardingen. Een felle brand legde op de Keileweg een loods in de as. Tientallen creatieve ondernemers raakten hierbij hun levenswerk kwijt.

In een lastig bereikbaar gebied in Zuidland sloeg een pontje om, waarbij tientallen mensen te water raakten. Met vier gewonden, van wie één ernstig, tot gevolg. Erasmus Medisch Centrum Schietincident Een incident dat veel indruk heeft gemaakt, is het schietdrama op 28 september in een woning in Delfshaven en bij het Erasmus Medisch Centrum, waarbij een moeder, haar dochter en een huisarts om het leven kwamen. Onze hulpdiensten moesten onder zeer moeilijke omstandigheden werken. Het Quick Respons Team van de brandweer werd gealarmeerd en werkte nauw samen met de Dienst Speciale Interventies om de situatie onder controle te krijgen. PTSS We besteden als VRR veel aandacht aan de emotionele impact van incidenten op onze medewerkers. In het afgelopen jaar is een plan ontwikkeld voor de aanpak van PTSS. Het is hierbij ontzettend belangrijk dat medewerkers de mogelijkheid hebben om in gesprek te blijven en te werken aan acceptatie en herstel. Collega’s waarbij PTSS is gediagnostiseerd, worden bij de VRR niet meer financieel gekort als ze ziek thuis zijn. Bewust communiceren Onze medewerkers zijn ons dierbaar. Aandacht voor vitaliteit en werkdruk is hierbij enorm belangrijk. Om de werkdruk bij de meldkamer en de ambulanceteams te verminderen, deelden wij een speciale campagne om onze inwoners te wijzen om alleen in geval van nood gebruik te maken van het noodnummer 112.

Het behoud van de slagkracht van de brandweer is van groot belang, vandaar onze wervingsactie ‘brandweerwerk is levenswerk’. En er is een belangrijke start gemaakt met het toekomstbestendig maken van onze piketorganisatie. Met zo'n 80 functionarissen draaien wij meer dan 25.000 uren per jaar in een piketfunctie. Veilig leven en Wijkbrandweer Belangrijk blijft het om de inwoners te wijzen op hun zelfredzaamheid en handvatten te geven. Dit hebben we onder meer gedaan via Veilig Leven met aandacht voor veilig verwarmen, stoken, kamperen en opladen van elektrische apparatuur. Onze wijkbrandweermannen en -vrouwen spelen een onmisbare rol in voorlichting en het aanvoelen wat er in een wijk speelt. Zij zijn regelmatig in de media verschenen om levensreddende boodschappen te verspreiden. Inmiddels hebben wij negen wijkbrandweermensen in onze regio en namen diverse andere veiligheidsregio's dit initiatief over. Koningsdag & Feyenoord Het was ook feest in 2023! Koning Willem-Alexander en zijn gezin bezochten Rotterdam om zijn verjaardag te vieren. Mede door de maandenlange voorbereiding binnen de VRR en goede samenwerking met tientallen partners, is het een prachtige en veilige dag geworden. Hetzelfde geldt voor de probleemloze huldiging van landskampioen Feyenoord op de Coolsingel.

Jaarverslag 2023

2

Vluchtelingenopvang Een andere samenwerking die zijn vruchten heeft afgeworpen, is de opvang van asielzoekers en ontheemden uit Oekraïne. Dit bleef het jaar door een uitdagend vraagstuk, ook in de landelijke en lokale politiek. Samen met diverse gemeenten heeft onze organisatie een menswaardige opvang weten te creëren en behouden, met goede toegang tot zorg. In het eerste deel van 2024 dragen we de laatste taken over naar de lokale overheden. Zij zullen de opvang verder verzorgen. Creeping Crisis Het afgelopen jaar hebben we gezien hoe groot de gevolgen van de klimaatsverandering zijn. Als VRR kunnen we dit niet tegenhouden. De gevolgen hiervan, zoals overstromingsgevaar en de toename van natuurbranden door extreme hitte, zijn typische voorbeelden van de creeping crises. Deze sluimerende en vaak langdurige incidenttypes hebben dan ook onze nadrukkelijke aandacht. Innovatie Op het vlak van digitalisering en automatisering stonden wij niet stil in 2023. Onze veiligheidsregio maakt graag gebruik van de kansen en mogelijkheden die deze ontwikkelingen bieden. Zo hebben alle ambulancevoertuigen van de ARR een Mechanisch Thorax Compressie apparaat aan boord gekregen. Dit geeft mechanische borstcompressies tijdens een reanimatie. De inzet van lucht- en onderwaterdrones en (blus)robots bij de brandweer zijn niet meer weg te denken.

Het team Digitale Verkenning krijgt een steeds prominentere rol in de hulpverlening. En samen met de gemeente Rotterdam werken we aan het programma Digitale Stad. Met Safe3D verbinden wij de digitale-, sociale en fysieke omgeving met elkaar. VIK Ons Veiligheids Informatie Knooppunt (VIK, voorheen: MIC) maakt slim gebruik van data en is een prachtig voorbeeld van samenwerking met de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid en de Gezamenlijke Brandweer. Door een enorme hoeveelheid data te verzamelen kunnen we beter inspelen op de actualiteit en de inzet bij incidenten efficiënter én veiliger maken. Zo is de module ritplanning in zijn geheel ontwikkeld met open source data door de Meldkamer Ambulancezorg. Met de module ritplanning kunnen we optimaal het besteld vervoer plannen. Dit bespaart tijd, menskracht en geld. Cyber & Alarmering De kansen die digitalisering met zich meebrengt is dus groot, maar de risico's maken de samenleving kwetsbaar voor bijvoorbeeld cyberaanvallen. Binnen de VRR hebben we in 2023 regelmatig op dit onderwerp geoefend om de gevolgen van deze dreiging zichtbaar te maken. Deze oefeningen tonen het belang aan van het naast elkaar blijven bestaan van NL-alert en het waarschuwings- en alarmeringssysteem. Deze zogeheten WAS-palen moeten in onze kwetsbare regio met de grootste industrie van het land behouden blijven.

Omgevingswet Tientallen collega’s bij onder meer de afdeling Risicobeheersing hebben zich afgelopen jaar goed voorbereid op de invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2024. Om het bevoegd gezag te ondersteunen, is er een Producten- en Dienstencatalogus ontwikkeld. Die beschrijft helder en overzichtelijk de producten en diensten die de VRR in het kader van de Omgevingswet levert. Altijd. Het was een lastige keuze welke onderwerpen in dit voorwoord aan bod moesten komen. We hebben als VRR nog veel meer gedaan en ontwikkeld. Ik besef mij heel goed wat een hardwerkende en zeer gemotiveerde medewerkers wij hebben, die letterlijk 24/7 klaarstaan voor onze inwoners. We zijn een onmisbare schakel voor veiligheid in de regio Rotterdam-Rijnmond en hebben het met zijn allen in 2023 wederom waargemaakt: We zijn er. Altijd. Arjen Littooij Algemeen directeur

Jaarverslag 2023

3

Bestuurlijke samenvatting Door diverse ontwikkelingen, waaronder de oorlog in Oekraïne, was de inflatie in 2023 enorm. Dit werkt niet alleen door op onze inkopen, maar ook op de loonkosten. De cao-onderhandelingen hebben geleid tot een loonstijging voor 2023 die uitkomt op 9,68% voor de VRR. Door de kostenstijgingen werd voor 2023 een tekort voorzien. Om dit tekort te reduceren is in overleg met het Algemeen Bestuur besloten dat een aantal ontwikkelpunten uit de Ontwikkelagenda in 2023 zijn getemporiseerd. Daarnaast heeft het Algemeen Bestuur de directie de inspanningsverplichting gegeven om het tekort indien mogelijk nog verder te reduceren. De (delen van) doelstellingen waarop is getemporiseerd zijn: - Hoogbouw - Door ontwikkelen netwerkfunctie Veiligheidsregio - MIC (deels) - Informatievoorziening en informatiebeveiliging (deels) - Omgevingswet (conform ombuigingsvoorstel wél uitgevoerd ten koste van andere ombuigingen). Aan de andere doelstellingen is het afgelopen jaar wel invulling gegeven en deze ontwikkelingen lopen goed op schema. In de bijlage over de ontwikkelagenda vindt u hiervan een beknopt overzicht. De ambulancezorg ziet al jaren een stijgende vraag naar haar diensten in de acute zorg. Om de dienstverlening goed te kunnen (blijven) borgen zoekt de ambulancedienst naar innovatieve mogelijkheden.

Er is een visie op de opkomstlocaties opgesteld die vertaald wordt naar een nieuw plan spreiding en beschikbaarheid, de pilot rondom biketeams is succesvol afgerond en de teams worden blijvend ingezet in de regio en er heeft een pilot gedraaid met een zorgcoördinatiecentrum in Rotterdam-Rijnmond waar met behulp van een gezamenlijke triage direct wordt doorverwezen naar de juiste zorgverlener. Financieel gezien is 2023 uiteindelijk beter uitgekomen dan eerder werd voorzien. Het jaar eindigt met een positief resultaat van € 2,36 mln. Er zijn baten geweest in 2023 die niet waren voorzien in de 2e begrotingswijziging. Het gaat dan onder meer om een boekwinst op de verkoop van de kazerne te Stellendam, een handhavingsboete van toezichthouders, rentebaten op de beschikbare liquide middelen en een hogere vergoeding per geleverde dienst vanwege de cao-stijging bij de ambulancezorg. Daarnaast waren de kosten lager. Dit betreft onder meer rente omdat er minder financiering nodig was en minder inzet van personeel door vacatures die moeilijk vervulbaar waren. Het personeelstekort heeft er o.a. toe geleid dat op het gebied van crisisbeheersing niet alles is uitgevoerd, terwijl hier wel gelden voor beschikbaar waren gesteld. Tot slot dient de voorziening lopende claims vrij te vallen. Er is geen grondslag meer voor deze voorziening, omdat de claim niet meer opeisbaar is.

Resultaatsontwikkeling: Dit positieve resultaat bestaat uit: - Positieve resultaat ambulance (1,2 mln.) - Vrijvallen voorziening lopende claims (522k.) - Niet benutte gelden Versterking crisisbeheersing (575k.)

Jaarverslag 2023

4

Verder bestaan de verschillen met de 2e begrotingswijziging uit de volgende posten: Lagere afschrijvingslasten doordat investeringen zijn uitgesteld of later opgeleverd dan gepland. Lagere rentelasten omdat er minder financiering nodig was Hogere rentebaten op banktegoeden dan voorzien Lagere personeelslasten o.a. door de krapte op de arbeidsmarkt. Baten uit de verkoop van de kazerne Stellendam Inning van een handhavingsboete Meer detachering baten dan verwacht Meer UWV baten dan verwacht Storting spaarverlofregeling In de 2e begrotingswijziging werd nog rekening gehouden met een nacalculatie van de gemeentelijke basiszorgbijdrage voor het verwachte tekort. In de vergadering van het Algemeen Bestuur van 22 december 2022 is besloten dat bij een negatief resultaat er een nacalculatie bij de gemeenten plaatsvindt. Op basis van de huidige uitkomsten zal er geen nacalculatie komen. Programmarekening (bedragen x € 1.000) Programma's Ambulancezorg Brandweerzorg Risico- en crisisbeheersing Subtotaal programma's Overhead Algemene dekkingsmiddelen Saldo Financieringsfunctie Subtotaal algemene dekkingsmiddelen Totaal van baten en lasten Ambulancezorg Brandweerzorg Risico- en crisisbeheersing Mutatie bestemmingsreserves Gerealiseerd resultaat verslagjaar Verwachte nacalculatie gemeentelijke bijdrage Resultaat na nacalculatie of correctie

Jaarverslag 2023

Primaire Begroting 2023

2e BW 2023

Baten

Lasten

60.129 111.253 9.503 180.885

55.426 90.131 9.215 154.772 25.883

4.703 21.122 288 26.113 -25.883

180.885

180.655

332 332 181.217

180.655

Saldo

Realisatie 2023

Begrotingsafwijking

Baten

Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

64.925 110.326 31.661 206.911

58.781 92.256 29.857 180.894 27.453

6.144 18.070 1.804 26.018 -27.453

66.153 111.825 41.110 219.088 242

59.601 90.011 37.866 187.478 28.811

6.552 21.814 3.244 31.610 -28.569

1.228 1.499 9.449 12.176 242

820 -2.245 8.009 6.584 1.358

408 3.744 1.440 5.592 -1.116

230

500 500 207.411

944 944 209.291

-444 -444 -1.879

1.210 1.210 220.539

332

649 649 208.060

-235 -300 -535 -2.414 3.329 915

435

332 562

884 300 1.184 210.475

743 743 217.031 397 885 300 1.582 218.613

467 467 3.508 -397 -450 -300 -1.147 2.361 2.361

710 952 13.127 -214 -214 12.913

-201 1.156 7.740 397 1 398 8.138

911 911 5.387 -397 -215 -612 4.775 -3.329 1.446

5

435 220.974

Baten

Lasten

Saldo

Inhoudsopgave Jaarverslag 2023

1

Voorwoord

1

Bestuurlijke samenvatting

4

1 Programma’s 1.1 Algemeen 1.2 Ambulancezorg 1.3 Brandweerzorg 1.4 Risico- en Crisisbeheersing en GHOR

7 7 9 13 22

2 Paragrafen 2.1 Weerstandsvermogen en risicomanagement 2.2 Financiering 2.3 Onderhoud kapitaalgoederen 2.4 Bedrijfsvoering 2.5 Verbonden partijen

29 29 34 36 37 46

3 Jaarrekening 3.1 Rechtmatigheidsverantwoording 3.2 Overzicht van de baten en lasten 3.3 Toelichting op de begrotingsafwijkingen 3.5 Balans 3.6 Grondslagen 3.7 Toelichting op balans, activa 3.8 Toelichting op balans, passiva 3.9 Niet uit de balans blijkende verplichtingen 3.10 Single information- Single audit (Sisa) 3.11 Overzicht per programma naar taakvelden 2023

47 47 48 49 55 57 59 63 68 70 71

4.Overige Gegevens 4.1 Gebeurtenissen na balansdatum 4.2 Controleverklaring

72 72 73

5. Bijlagen 5.1 Bijdragen deelnemende gemeenten 5.2 Staat van baten en lasten per kostensoort 5.3 Aansluiting exploitatie ambulance met rekenstaat 5.4 Staat van vereiste handtekeningen 5.5 Afkortingen

78 78 79 80 81 82

Jaarverslag 2023

6

1 Programma’s 1.1

Algemeen

De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) is een overheidsorganisatie die namens de 13 gemeenten in de regio taken uitvoert op het gebied van rampenbestrijding, crisisbeheersing, risicobeheersing, brandweerzorg, ambulancezorg en geneeskundige hulpverlening. De VRR staat voor ‘samen sterk’ in hulp- en zorgverlening en in risico- en crisisbeheersing. Zij doet dit door een gezamenlijke inzet van hulpverleningsdiensten, burgers en bedrijfsleven. Alle inspanningen zijn gericht om schade en leed bij incidenten te voorkomen en/of beperken.

De deelnemende gemeenten aan de VRR zijn: Albrandswaard, Barendrecht, Capelle aan den IJssel, Goeree Overflakkee, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Maassluis, Nissewaard, Ridderkerk, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen en Voorne aan Zee (voorheen Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne). Het verzorgingsgebied van de VRR heeft een oppervlakte van 865,6 km². Ruim 1,3 miljoen inwoners leven verspreid over dertien gemeenten. Het gebied is complex, divers en dynamisch. Verstedelijkte gebieden (met hoogbouw en bijzondere bouw), havens en industriële complexen worden afgewisseld met dunbevolkte plattelandsgebieden. De samenstelling van de bevolking varieert sterk. In oude stadswijken van het stedelijk gebied spelen volop grootstedelijke problemen. Midden in de regio ligt een wereldhaven met scheepvaart, transport- en overslagbedrijven, petrochemische industrie, visserij, financiële en zakelijke dienstverlening. De aanwezigheid van het haven- en industriegebied bepaalt voor een groot deel het risicovolle karakter van de regio. De regio Rotterdam-Rijnmond heeft zo’n 100 bedrijven die vallen onder het Besluit Risico’s Zware Ongevallen (Brzo). Rondom deze industrie wonen, werken en recreëren veel mensen. Een groot deel van het (woon)gebied ligt beneden zeeniveau en wordt beschermd door duinen, dijken en deltawerken met hun beweegbare stormvloedkeringen.

Rotterdam-Rijnmond is een belangrijk verkeersknooppunt voor zowel personen als goederen en gevaarlijke stoffen. Het vervoer verloopt via complexe vaarwegen, spoorwegen en autowegen en door ondergrondse buisleidingen. Daarnaast vliegen charter- en lijnvluchten met middelgrote passagiersvliegtuigen van en naar Rotterdam The Hague Airport. De ligging van woon- en industriegebieden rondom de rivieren zorgt ervoor dat veel bruggen en tunnels in het gebied aanwezig zijn, die bovendien veelal aan grootschalig onderhoud of renovatie toe zijn met bereikbaarheidsproblemen tot gevolg. In de regio vinden bovendien regelmatig grootschalige evenementen plaats. Van grote voetbalwedstrijden in stadion Feyenoord (de Kuip) tot de Rotterdam Marathon of de Wereldhavendagen. Daarnaast vinden jaarlijks nog tal van muziekfestivals, wielerrondes, grote braderieën en demonstraties plaats.

Jaarverslag 2023

7

De VRR is voortdurend scherp op maatschappelijke ontwikkelingen, innovatie en de vertaling daarvan naar veiligheid. Maatschappelijke, bestuurlijke en technologische ontwikkelingen hebben invloed op ons werk. Zo hebben we te maken met een toenemende vergrijzing, klimaatverandering, de energietransitie en neemt de concentratie van mensen en bedrijven in dunbevolkte gebieden al jaren af, terwijl het in dichtbevolkte gebieden juist verder toeneemt. Daarbij is onze manier van communiceren, zakendoen en samenwerken compleet veranderd. De economische en maatschappelijke afhankelijkheid leidt tot complexere incidenten en grotere effecten, terwijl risico’s steeds minder worden geaccepteerd in de sterk geïndividualiseerde samenleving. Het risicoprofiel van de regio Rotterdam-Rijnmond is de basis voor de jarenlange traditie van multidisciplinaire samenwerking en de vooruitstrevende wijze waarop deze regio met risico’s, incidenten en de voorbereiding op crises omgaat. De VRR is het platform waar alles samenkomt. Maar wij kunnen niet zonder onze partners. We werken continu samen met een groot aantal partners om de regio veilig te houden. Het gaat dan om de 13 gemeenten, GGD, Gezamenlijke Brandweer, Politie, waterschappen, DCMR, Defensie, Openbaar Ministerie, Havenbedrijf, acute zorg etc.

Jaarverslag 2023

8

1.2

Ambulancezorg

Doel ambulancezorg Het doel van Ambulancezorg is het leveren van goede ambulancezorg zoals is vastgelegd in de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg. De zorg is van goede kwaliteit en van een goed niveau. Dit houdt in:  Zorg die in ieder geval veilig, doeltreffend, doelmatig en patiëntgericht is, tijdig wordt verleend en is afgestemd op de reële behoefte van de patiënt;  Zorg waarbij zorgverleners handelen in overeenstemming met hun verantwoordelijkheid (de professionele standaard) en  Zorg waarbij de rechten van de patiënt zorgvuldig in acht worden genomen en hij of zij met respect wordt behandeld. De Ambulance Rotterdam-Rijnmond (ARR) organiseert de zorg zodanig dat:  Er voldoende personele en materiële middelen beschikbaar zijn (kwalitatief en kwantitatief);  De verantwoordelijkheden helder zijn en  Er een goede afstemming is tussen zorgverleners Voor de bekostiging van de ambulancezorg worden jaarlijks budgetafspraken met de zorgverzekeraars Gemaakt. Er zijn geen geldstromen vanuit de gemeentelijke bijdragen voor basiszorg richting het programma ambulancezorg. Kengetallen ambulancezorg Aantal meldingen Meldkamer Ambulancezorg Waarvan aantal telefonische 112-meldingen % 112-meldingen aangenomen binnen 15 sec. Aantal ritten spoedeisende ambulancezorg (A1 en A2) Aantal ritten planbare ambulancezorg (B-urgentie) Responsepercentage A1 ritten binnen 15 minuten

Gemiddeld over de afgelopen 4 jaar 160.000 74.000 85% 90.000 25.000 91%

2023 142.000 98.000 80% 97.875 27.500 89,5%

De Ambulance Rotterdam-Rijnmond (ARR) ziet al jaren een stevige groei in het aantal te leveren diensten. De komende jaren zal de vraag naar (acute) zorg flink blijven stijgen. De verwachting is dat landelijk het aantal ambulanceritten met 4% per jaar zal blijven stijgen tot 2030. Naast het continu werven van nieuw personeel en het effectief inzetten van personeel vraagt dit om het optimaal afdekken van de regio voor ambulancezorg. Verder wordt gekeken naar innovatieve manieren voor het verlenen van ambulancezorg.

Daarnaast loopt er een pilot met het Zorgcoördinatiecentrum in Rotterdam-Rijnmond. Door het realiseren van een geïntegreerd zorgcoördinatiecentrum waar de hulpvraag door meerdere professionals uit de acute zorgketen beoordeeld wordt (gezamenlijke triage), kan direct worden doorverwezen naar de juiste zorgverlener. Dit moet de coördinatie op de spoedzorg verbeteren en de druk verminderen. In mei heeft Minister Kuipers samen met de Directeur Generaal Curatieve Zorg en de burgemeesters van Rotterdam en Schiedam het Zorgcoördinatiecentrum van Rotterdam-Rijnmond bezocht.

Jaarverslag 2023

9

Ambulancezorg algemeen: In de Wet Ambulancezorgvoorzieningen die op 1 januari 2021 is ingegaan, is opgenomen dat eens in de vijf jaar een visitatie door een visitatiecommissie moet worden verricht net zoals bij de Wet Veiligheidsregio’s. De ARR heeft als één van de eerste regio’s in Nederland meegedaan met een landelijke pilot voor de visitatiecommissie. De visitatiecommissie bestond uit een onafhankelijk voorzitter en uit collega’s van de andere pilotregio’s RAV Fryslân en RAV IJsselland. Er is aandacht besteed aan thema’s zoals zorginnovatie, spreiding en beschikbaarheid, patiëntparticipatie, werving, ketenmanagement en opleiden. Ook is de meldkamer bezocht. Het was interessant en inspirerend om gesprekken te voeren met collega’s uit andere regio’s en als ARR te laten zien met welke innovaties en initiatieven we in Rotterdam-Rijnmond bezig zijn. Positief om terug te horen was dat er een consistente lijn zat in alle gesprekken, van werkvloer, staf tot management en directie. Daarbij gaf de visitatiecommissie aan dat het enthousiasme en de positieve energie duidelijk voelbaar was. Er zijn veel ontwikkelingen in de regio waarop ARR anticipeert of een voortrekkersrol in vervult. De aandacht voor Leren & Ontwikkelen springt er in positieve zin uit. Er wordt geïnvesteerd in medewerkers en carrièreontwikkeling.

Het eindrapport van de visitatie is een openbaar document en is geplaatst op de eigen website en de site van branchevereniging Ambulance Zorg Nederland. Ook is het rapport toegezonden aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. In de regio blijft de zorgvraag hoog en de zorgsector blijft kampen met het structurele tekort aan ambulanceverpleegkundigen. De combinatie zorgt voor uitdagingen in de operationele ambulancezorg. Om het structurele tekort te verkleinen, is er een wervingscampagne ingezet en werken we met een bonus bij het aandragen van nieuwe collega’s. Daarnaast kunnen chauffeurs met de juiste competenties opgeleid worden tot ambulanceverpleegkundige. Tot slot blijven de teams laag- en midden-complexe zorg1 samengestelde teams, zodat het eigen personeel sneller kan doorgroeien. Daarnaast zet de ARR vanwege de druk op de operationele ambulancezorg ook in op zorgdifferentiatie 2(o.a. gerichtere inzet Rapid Responders en uitbreiding van de Midden-complexe Ambulancezorg) om zoveel mogelijk patiënten tijdige en kwalitatieve zorg te kunnen bieden. Verder heeft de ARR diverse innovatieve maatregelen doorgevoerd. De eerste beïnvloedingsmogelijkheid is het moment dat 112 wordt gebeld. Bij situaties waarbij er geen sprake is van acuut levensgevaar wordt verder uitgevraagd en meer de tijd genomen om tot een afgewogen medische beoordeling te komen.

We noemen dit de verlengde triage. In een deel van de gevallen kan bijvoorbeeld een zelfzorgadvies worden gegeven of verwezen worden naar de huisarts. Ook worden professionals met een hoger deskundigheidsniveau ingezet zoals de Verpleegkundig Specialist, Physician Assistent of Medisch Manager Ambulancezorg. Zij kunnen worden ingeschakeld bij lastige casuïstiek. Vanuit hun medische deskundigheid kunnen zij de indicatie uit het uitvraagprotocol ProQA naar boven of naar beneden bijstellen. Op deze wijze kan beter en gerichter gestuurd worden op de juiste zorg, op het juiste moment en op de juiste plaats.

1

Hoogcomplexe ambulancezorg is spoedeisend en wordt ingezet bij acuut levensgevaar of waar er snel enstige gezondheidsschade kan op treden. Middencomplexe ambulancezorg is een complexere zorgvraag, maar niet spoedeisend. Er is bij een middencomplexe zorgvraag bijvoorbeeld meer mogelijk op het gebied van pijnstillen en ritmebewaking. Bij laagcomplexe ambulancezorg is er geen levensbedreigende situatie. Je kunt hierbij denken aan het vervoeren van een patiënt van de ene aar de andere zorginstelling met stabiele vitale functies. 2 Zorgdifferentiatie: het aanbieden van verschillende vormen van ambulancezorg, zodat de juiste zorg op de juiste plaats gegeven kan worden.

Jaarverslag 2023

10

Doelstellingen voor 2023 uit het beleidsplan: Wat willen we bereiken? De ARR zet zich in om op innovatieve wijze optimale spreiding van goede ambulancezorg te realiseren in de regio Wat gingen we hiervoor doen? Een visie opstellen over ‘de optimale opkomstlocatie’. Deze visie wordt een belangrijk criterium bij de heroriëntatie op opkomstlocaties en postlocaties.

pe rio de Q2

Q4

Mogelijkheden verkennen om biketeams in te zetten in Rotterdam-Rijnmond

Q2

Q4

Uitlopen van de pilot met het Zorgcoördinatiecentrum in RotterdamRijnmond en na de pilot evalueren of en hoe een geïntegreerd zorgcoördinatiecentrum mogelijk gemaakt kan worden.

Q2

Q4

Wat heeft het gekost? Jaarverslag 2023

Wat hebben we bereikt in 2023 Er is een visie op de optimale opkomstlocatie opgesteld en vastgesteld. De visie gaat uit van twee teams voor hoogcomplexe zorg per opkomstlocatie. Rekening houdend met snelle ontsluiting en het kunnen uitrukken in diverse richtingen, worden de opkomstlocaties in het stedelijk gebied idealiter op de vier hoeken van de Ring Rotterdam gepositioneerd. Ook in het landelijke gebied (Voorne-Putten en Goeree-Overflakkee) is snelle ontsluiting en het kunnen uitrukken in alle richtingen een richtinggevend criterium. Aanvullend zullen twee teams voor laag- en midden-complexe zorg verdeeld worden over twee opkomstlocaties; Eén ten noorden van de Maas en één ten zuiden. Er wordt gewerkt aan de vertaalslag van deze visie naar het nieuwe Plan Spreiding en Beschikbaarheid ARR dat in het 1e kwartaal van 2024 gepubliceerd zal worden.

De pilot is succesvol afgerond en biketeams zijn inmiddels onderdeel geworden van de reguliere zorgverlening. De biketeams worden ingezet bij evenementen en festiviteiten in de drukke binnenstad van Rotterdam. Inmiddels is besloten dat in het nieuwe kalenderjaar 2024 de biketeams ook op structurele basis op vrijdagavond/nacht ingezet gaan worden in de binnenstad van Rotterdam De eerste pilot met het Zorgcoördinatiecentrum is goed verlopen. Zorgcoördinatie is veelbelovend en wordt inmiddels gezien als een onmisbaar instrument om te anticiperen op de almaar toenemende zorgvraag. Zorgcoördinatie wordt steeds verder verbreed. Behalve de huisartsenposten, participeren o.a. ook de acute GGZ en acute thuiszorg hierin. De huidige vorm wordt gecontinueerd tot december. Additionele financiering voor 2023 zal via de zorgverzekeraars lopen. De NZa heeft de opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport gekregen om voor de Zorgcoördinatiecentra vanaf 2026 een bekostigingssystematiek klaar te hebben. Met het oog op de structurele inbedding van Zorgcoördinatie wordt gekeken naar bestuurlijke verankering en bijbehorende financieringsstructuren. Een significante ontwikkeling is de uitbreiding van de stuurgroep met een bestuurder namens de Stichting Samenwerkende Rijnmond Ziekenhuizen, hetgeen de regionale integratie en afstemming versterkt.

Deze stap benadrukt nog eens het belang van domein overstijgende samenwerking in de zorgsector. Er wordt actief gewerkt aan het identificeren en analyseren van knelpunten om de zorg efficiënter te organiseren. Het uiteindelijke doel is om de juiste zorg op de juiste plek door de juiste zorgverlener te bieden, waarbij patiëntgerichtheid en samenwerking sleutelwoorden zijn.

11

Hieronder vindt u de totale kosten voor het programma Ambulancezorg. Een uitgebreide toelichting vindt u in hoofdstuk 3. Ambulancezorg (bedragen * € 1.000) Begroting 2023 (2eBW) Baten 64.925

Jaarverslag 2023

Lasten 58.781

Saldo 6.144

Realisatie 2023 Baten 66.153

12

Lasten 59.601

Begrotingsafwijking Saldo 6.552

Baten 1.228

Lasten 820

Saldo 408

1.3

Brandweerzorg

Doel Brandweerzorg Het doel van het programma brandweerzorg is vanuit een maatschappelijk belang mensen, dieren en goederen in de gehele regio Rotterdam-Rijnmond te beschermen tegen (de gevolgen van) brand, ongevallen, terreur en natuurgeweld, in een werkomgeving waar klantgerichtheid en professionaliteit centraal staan. Deze veiligheid bieden wij in overleg met burgers en samenleving: samen maken wij het veiliger. De taken van de regionale brandweer, die uit de wet Veiligheidsregio voortkomen zijn onder meer: 1. Voorkomen en bestrijden van brand; 2. Adviseren op het gebied van brandpreventie en industriële veiligheid inclusief toezicht, controle en handhaving; 3. Beperken en bestrijden van gevaar voor mensen en dieren bij ongevallen en 4. Waarschuwen van de bevolking voor gevaarlijke situaties: brand, giftige stoffen. De omvang van de brandweer en de benodigde middelen worden in belangrijke mate bepaald door de aard en omvang van de aanwezige risico’s in het verzorgingsgebied. Door de aanwezigheid van het haven- en industriegebied en een hoge mate van verdichting van de samenleving zijn de risico’s in de regio RotterdamRijnmond hoger dan gemiddeld in Nederland. Dit stelt hogere eisen aan de brandweer- en hulpverleningsorganisatie. Hieronder zijn kengetallen van de Brandweerzorg (gemiddeld over de afgelopen 4 jaar) opgenomen.

In sommige gevallen is dit kengetal beïnvloed door de COVID-crisis in de afgelopen 2 jaar. Kengetallen Repressie

Gemiddelde afgelopen 4 jaar 15.000 24.000 70%

Aantal telefonische meldingen 112 Aantal incidenten met inzet % binnen aangegeven aanrijtijd

2023 15.903 9.691 87,3%

In 2022 is het nieuwe Operationeel Plan Brandweerzorg vastgesteld door het Algemeen Bestuur en vanaf 2023 wordt er gerapporteerd op basis van dit plan. Het nieuwe plan heeft een andere insteek dan het voorgaande dekkingsplan. Bij het huidige Operationeel Plan Brandweerzorg wordt op alle prio 1 incidenten gerapporteerd, in plaats van alleen op gebouwbrandincidenten zoals was afgesproken in het vorige dekkingsplan. Het streven is om zo snel mogelijk bij incidenten te zijn. Bij “het aantal incidenten” wordt op basis van een andere systematiek gerapporteerd. In voorgaande jaren werd gekeken naar het aantal gemelde incidenten ongeacht of er een inzet heeft plaatsgevonden, terwijl met ingang van dit jaar wordt gekeken naar het aantal incidenten, waarbij daadwerkelijk een inzet is gedaan. Door deze nieuwe afspraken zal in de cijfers een trendbreuk te zien zijn ten opzichte van de voorgaande jaren en zijn de cijfers niet met elkaar te vergelijken. Kengetallen Preventie

Gemiddelde afgelopen 4 jaar

Aantal voorlichtingsbijeenkomsten Veilig Leven Aantal Veiligheidsadviezen Aantal Adviezen Evenementen Aantal adviezen Externe Veiligheid Aantal adviezen Bouwprojecten Aantal adviezen brandveiligheidsinstallaties Aantal adviezen brandveilig gebruik van o.a. gebouwen Toezicht bij Evenementen Aantal controles toezicht tijdens bouw Aantal controles toezicht tijdens gebruik

2023

304 210 1.500 203 1.500 400 500

459 218 1554 229 1405 410 389

55 200 4.000

136 119 5060

Bij de adviezen op evenementen en de controles “toezicht tijdens gebruik” is te zien, dat het effect van Corona aan het verminderen is. Het gemiddelde over vier jaar geeft een lager gemiddelde door Corona, omdat in die periode weinig tot geen evenementen gehouden werden en er geen controles op gebruik gehouden konden worden.

Jaarverslag 2023

13

Kengetallen Industriële Veiligheid

Gemiddelde afgelopen 4 jaar

Brandveiligheidsadvies zware industrie Beoordelen brandveiligheidsplannen Aanwijzingen bedrijfsbrandweer Inspecties zware industrie (BRZO) Bedrijfsbrandweerinspecties

2023 82 65 4 65 100

121 58 3 83 175

Het aantal adviezen in de zware industrie is meer dan op basis van het 4-jarig gemiddelde verwacht was. Dit komt vermoedelijk door de komst van de Omgevingswet. De wet geeft voor alle partijen onzekerheid en wellicht hebben bedrijven hierdoor hun aanvragen nog in 2023 gedaan, zodat de aanvraag nog onder de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht valt. Er hebben meer inspecties plaatsgevonden bij de havenspooremplacementen van ProRail dan vooraf was voorzien. Dit heeft geleid tot verbeuring van een dwangsom van € 300.000 op het niet op orde zijn van blusvoorzieningen. De verwachting is dat de spoorwegemplacementen komende jaren nog veel inzet vergt. Brandweerzorg algemeen Brandweer Toonaangevend Als brandweer maken wij dagelijks het verschil binnen de complexe en veelzijdige Veiligheidsregio RotterdamRijnmond. Om nu en in de toekomst onze toegevoegde waarde aan een steeds veranderende samenleving te blijven geven, is een sterke organisatie nodig. Om die reden is gestart met het programma Brandweer Toonaangevend. Uit dit programma is een toekomstbeeld voor de brandweer geschetst en is er een inrichtingsplan en uitvoeringsplan opgesteld. In het najaar is de keuze gemaakt om het inrichtings- en uitvoeringsplan niet integraal op te pakken, maar in eerste instantie de focus te leggen op een drietal onderdelen uit het plan: -

Vakbekwaamheid Gedrag als onderdeel van cultuur Piketorganisatie

Door010 In 2006 is landelijk het tweede loopbaanbeleid ingevoerd. Medewerkers die na 1 januari 2006 zijn gestart bij de brandweer mogen niet langer dan 20 jaar in een repressieve functie werken. Binnen die 20 jaar krijgen de medewerkers de mogelijkheid zich om te scholen voor een tweede loopbaan. Veel medewerkers hebben echter de wens om langer dan 20 jaar bij de brandweer te werken. Dit heeft ook voordelen voor de VRR, omdat met het langer doorwerken veel kennis en ervaring langer behouden blijft voor de organisatie. Daarnaast wordt de werkdruk voor het zittend personeel en de druk op het rooster verminderd, waardoor de continuïteit van het primaire proces op de langere termijn geborgd is. Om hieraan tegemoet te komen is de VRR vooruitlopend op landelijke ontwikkelingen gestart met het project Door010. Oorspronkelijk zou het plan in het laatste kwartaal worden voorgelegd ter besluitvorming. Voorafgaand aan het besluitvormingstraject is besloten om de medewerkers in de repressieve dienst de gelegenheid te geven hun standpunt over Door010 te geven. Hierdoor is de besluitvorming over Door010 uitgesteld. Doelstellingen uit het Beleidsplan/Ontwikkelagenda: 1.3.1 Vakbekwaam worden en blijven De VRR heeft één van de meest complexe risicoprofielen van Nederland.

Als gevolg van allerlei maatschappelijke ontwikkelingen – zoals een verminderde beschikbaarheid van vrijwilligers tijdens dag-uren, kortere dienstverbanden, vergrijzing personeelsbestand en tweede loopbaanbeleid - is de doorstroom van personeel fors gestegen. Om de bezetting van bluseenheden te kunnen continueren moet vaker aanvullend beroepspersoneel worden ingezet en moeten extra vrijwilligers worden aangetrokken, die opgeleid moeten worden. Ook het vakbekwaam blijven wordt steeds lastiger. De wereld verandert snel, branden worden complexer en treden minder vaak op. Hierdoor is het van belang om meer te trainen en oefenen, zodat medewerkers voorbereid zijn als een incident zich voordoet. Bovendien moet er meer aandacht zijn voor de verplichte rijvaardigheidstrainingen. Om de kwaliteit van vakbekwaamheid van het personeel te verhogen zal de komende jaren structureel meer opleidingsruimte voor nieuwe medewerkers en rijvaardigheidstrainingen georganiseerd worden. Daarvoor zal de instructiecapaciteit zowel kwantitatief als kwalitatief vergroot worden waarbij er meer aandacht komt voor moderner materiaal, betere ondersteuning en meer aandacht voor het leren van incidenten.

Jaarverslag 2023

14

Wat willen we bereiken? De VRR zet zich in om alle operationele medewerkers dusdanig te bekwamen dat zij een goede basis hebben om op vakkundige, veilige en effectieve wijze incidenten te kunnen bestrijden en hulp te kunnen verlenen. Daarnaast ziet de VRR erop toe dat operationele medewerkers het geleerde onderhouden, in kunnen spelen op maatschappelijke en technologische ontwikkelingen die invloed hebben op het werk en beschikken over upto-date vakinhoudelijke kennis. Met betrekking tot het multidisciplinair vakbekwaam blijven wordt ingezet op het nog beter leren van oefeningen en incidenten en dit vertalen in het opleidings-/ oefenprogramma. Hierbij wordt vooral ingezet op evalueren en leren van evaluaties, waarbij rekening gehouden wordt met maatschappelijke ontwikkelingen zoals klimaat, cyber en de energietransitie. Wat gingen we Pe Wat hebben we bereikt in 2023? hiervoor doen in rio 2023? de Vakbekwaam worden: Q2 1. Er zijn twee junior instructeurs geworven die momenteel worden opgeleid. 1. Werven extra Na de zomer zal een volgende wervingsronde plaatsvinden. instructeurs 2. Aan het eind van het derde kwartaal wordt extra opleidingsmaterieel 2. Aanbesteding extra aangeschaft. opleidingsmaterieel 3. Voor een eerste groep van de bestaande instructeurs is bijscholing 3. Bijscholen georganiseerd. In oktober wordt deze bijscholing herhaald voor de instructeurs volgende groep.

Daarnaast is gestart met een bijscholing voor instructeurs op het gebied van “Hulpverlening”. Q4 1. Inmiddels zijn er in totaal 5 nieuwe instructeurs geworven waarvan de laatste begin 2024 zal starten. 2. Extra opleidingsmaterialen zijn aangeschaft en voor Vakbekwaamheid zal er een 6e redvoertuig in optie worden meegenomen in de aanbesteding van de redvoertuigen. 3. Bijscholing van de bestaande instructeurs is afgerond, ook op het gebied van “hulpverlening”. Onderzocht wordt of begeleiding/coaching de effectiviteit van de trainingen kan verhogen. Vakbekwaam blijven: Q2 1. De eerste tranche van het hogere aantal realistische oefendagen is 1. Verhoging aantal ingevoerd. realistische 2. Aan het eind van het derde kwartaal wordt extra oefenmaterieel oefendagen met 20 aangeschaft. dagen 3. Er is een meerjaren programma “Multidisciplinaire Vakbekwaamheid” 2. Aanbesteding extra opgesteld voor 2024 – 2027. In dit meerjarenprogramma ligt vooral de oefenmaterieel nadruk op het evalueren en leren van GRIP-incidenten en -oefeningen en 3. Ontwikkelen en het verwerken van de uitkomsten in de toekomstige uitvoeren van een opleidingen/oefeningen/trainingen.

Het evaluatierapport van de eerste in meerjaren de reeks van oefeningen voor het Regionaal Operationeel Team (ROT) programma genaamd Stroomloos is de basis voor de vervolgoefeningen in september multidisciplinair en zal in de toekomst toegepast worden op alle multi oefeningen. Er is opleiden en oefenen tevens een nieuwe evaluatiemethodiek voor GRIP inzetten in concept beschreven. De vastgestelde Multi oefenkalender 2023 is voor de eerste helft van dit jaar conform planning uitgevoerd. Hierin zijn tijdens de ROT, en CoPI-oefeningen de thema’s klimaat, digitale verstoring en Terrorismegevolgbestrijding behandeld. Daarnaast is een deel van de wettelijke verplichte Brzo- en Gemeentelijke Beleids Team-oefeningen gehouden middels introductietrainingen bij gemeenten. Voor de tweede helft van dit jaar staan de verdere uitwerking van de evaluatiemethodiek voor GRIP-incidenten, de CoPI-2daagse, de systeemtest, ROT en Brzooefeningen gepland en een uitwerking van het programma basisvaardigheidstraining ROT. Tot slot wordt onderzocht óf en hoe geoefend kan worden met Virtual Reality Q4 1. Afgerond in eerste halfjaar 2. Zie vakbekwaam worden. 3. De jaarplanning van de multi disciplinaire oefeningen is in 2023 volledig uitgevoerd. Van de oefeningen zijn in concept de evaluatie rapportages klaar en de uitkomsten hiervan worden meegenomen in de leercyclus.

De nieuwe evaluatiemethodiek voor GRIP-incidenten is verder uitgewerkt en zal in het 1e kwartaal van 2024 de bestuurlijke besluitvorming in gaan. Daarnaast is er een basisvaardigheidstraining ontwikkeld voor CoPI-leden, ROT-leden en de vitale partners. Er is verder gekeken naar de mogelijkheden om met virtual reality te kunnen oefenen. Voor Jaarverslag 2023

15

crisisbeheersing staat hiervoor een voorstel op papier, maar er wordt ook VRR breed gekeken. Dit loopt verder door in 2024

Wat heeft het gekost?

Vakbekwaam worden en blijven Totaal

2eBW 2023 2.159.227

Realisatie 2023 1.578.718

1.3.2 Hoogbouwbrandbestrijding Binnen de regio Rotterdam-Rijnmond worden veel nieuwe (zeer) hoge gebouwen neergezet, maar de brandweer Rotterdam-Rijnmond is nog geen expert op het gebied van hoogbouw-brandbestrijding, terwijl dit op basis van het risicoprofiel wel verwacht mag worden. Om expert te worden op het gebeid van hoogbouw gaan wij investeren in kennis, kunde, materieel en materiaal. In 2022 zijn met dit traject gestart en de komende jaren zal dit verder geïmplementeerd worden, zodat bij incidenten in hoge gebouwen effectief en veilig opgetreden kan worden en er geen onveilige situaties voor eigen personeel ontstaan. Wat willen we bereiken? De VRR zet zich in voor veilig gebruik van hoogbouw en een veilige en effectieve inzet van hulpdiensten bij incidenten. Wat gingen we hiervoor doen in 2023? Wat hebben we bereikt in 2023? Implementatie beleidsdocument hoogbouw dat in Dit onderdeel van de Ontwikkelagenda is in 2023 2022 is opgesteld. Dit betreft de volgende zaken: getemporiseerd en wordt volgend jaar weer opgepakt. o Implementeren handelingsperspectieven In de laatste maanden van het jaar zijn al wel de hulpverleningsdiensten voorbereidingen gestart om in 2024 snel aan de slag o Implementeren inzetprocedure hoogbouw, te kunnen. inclusief een eventuele nieuwe werkwijze specialistische teams.

o Specialistische teams brandweer operationeel Vervanging van twee redvoertuigen waarbij rekening Dit onderdeel van de Ontwikkelagenda is in 2023 gehouden wordt met specifieke eisen voor hoogbouw getemporiseerd en wordt volgend jaar weer opgepakt. In de laatste maanden van het jaar zijn al wel de voorbereidingen gestart om in het nieuwe jaar snel aan de slag te kunnen. Wat heeft het gekost? Hoogbouw

2eBW 2023

Totaal

-

Realisatie 2023 -

De kosten die in 2023 zijn gemaakt zijn uit het reguliere budget betaald.

1.3.3 Voorbereiden op gevolgen klimaatverandering Het klimaat verandert met als gevolg dat er sprake is van extremere weersomstandigheden zoals droogte, extreme hitte, overstromingen en zware stormen. Daarnaast is te zien dat veel gemeenten-initiatieven nemen om gebouwen klimaat adaptief te maken. Zo wordt er bijvoorbeeld extra (brandbare) isolatie op gebouwen geplaatst. Dit zijn ontwikkelingen waarvoor de bouwregelgeving achterhaald is of niet bestaat. De verandering van het klimaat heeft zowel gevolgen voor de voorbereiding op crises als op de gevolgbestrijding. Daarnaast kan het werken onder extreme omstandigheden zoals bij wateroverlast of extreme hitte consequenties hebben voor de inzetbaarheid van de hulpdiensten. Deze consequenties hebben we op dit moment nog niet in beeld. De komende beleidsperiode is klimaatverandering daarom een aandachtspunt. We richten ons hierbij op drie pijlers: preventie, gevolgbestrijding en de continuïteit van de VRR bij extreme omstandigheden.

Jaarverslag 2023

16

Wat willen we bereiken? De VRR bereidt zich voor op klimaatverandering en de consequenties hiervan voor incidentbestrijding en de continuïteit van de hulpverlening. Wat gingen we hiervoor doen Peri Wat hebben wij bereikt in 2023 in 2023? ode Leren van incidenten en ontwikkelingen Q2 De VRR is een Visie op incidentbestrijding aan het opstellen. in Nederland en Europa Deze visie moet bijdragen aan een toekomstbestendige leeg brandweer en een kapstok bieden voor beleidsmatige keuzes. Hiervoor is gebruik gemaakt van incidenten en ontwikkelingen in binnen- en buitenland. De toekomstverkenning levert een beeld op over nieuwe energievormen, (autonome) technieken, gebouwen, infrastructuur en intensivering van het gebruik daarvan. Ook klimaatverandering en extreme weersomstandigheden maken onderdeel uit van deze visie. In de komende tijd zal er een themasessie met het bestuur georganiseerd worden, zodat dit jaar de visie kan worden vastgesteld. Q2

Q4 Inzicht krijgen in de gevolgen van klimaatverandering voor crises en incidenten en de gevolgbestrijding daarvan

Q2

Het verder uitwerken van de visie heeft langer geduurd dan verwacht en zal waarschijnlijk in het eerste kwartaal van 2024 opgeleverd worden. Komend half jaar wordt gestart met het opstellen van een incidentbestrijdingsplan Hoogwater en Overstroming met aandacht voor bedrijven in buitendijkse gebieden. Hiervoor is in het eerste halfjaar met onze ketenpartners een impactanalyse opgesteld naar de gevolgen van een overstroming voor onze regio en heeft de VRR deelgenomen aan en ondersteund bij een grote interregionale oefening in het kader van het Samenwerkingsverband Crisisbeheersing overstroming Randstad met betrokkenheid van 3 provincies, 7 veiligheidsregio’s, 5 waterschappen en het ministerie van Rijkswaterstaat. Er is gestart met een regionaal multidisciplinair plan van aanpak Natuurbrandbestrijding met als doel het creëren van een integraal risicobeeld en gedeeld inzicht in de multidisciplinaire gevolgen van de risico’s bij natuurbranden. In september wordt gestart met een onderzoek naar klimaatadaptatie in de industrie. Q2

Q4

Het Incidentbestrijdingsplan Hoogwater en Overstroming met aandacht voor bedrijven in buitendijkse gebieden is klaar en gaat het bestuurlijke traject in. Het incidentbestrijdingsplan Natuurbrandbestrijding heeft vertraging opgelopen en volgt in het 1e kwartaal van 2024. Het onderzoek naar klimaatadaptatie in de industrie is afgerond en heeft veel handvaten opgeleverd voor het gebruik van de EU-handreiking voor Klimaatveiligheid bij industriële bedrijven.

Q2

Deze activiteit zal in de tweede helft van 2023 worden opgepakt Er is een plan opgesteld dat de werkzaamheden rond het onderwerp klimaat richting moet geven. Daarnaast is er een kerngroep opgericht om de voortgang van dit proces te bewaken. Nu de fundatie is gelegd kan effectief gekeken worden naar de gezondheidskundige consequenties.

Q4

Inzicht krijgen in de gezondheidskundige consequenties voor de geneeskundige hulpverlening

Jaarverslag 2023

Q4

17

Wat gingen we hiervoor doen in 2023? Ontwikkelen van het specialisme klimaatadaptatie in relatie tot veiligheidsvraagstukken binnen ruimtelijke ontwikkelingen. In advisering focus op maatregelen die gevolgen van klimaatverandering op fysieke veiligheid kunnen verminderen.

Pe rio de Q2 Q4

Wat hebben wij bereikt in 2023 Deze activiteit zal in de tweede helft van 2023 worden opgepakt. Er is een plan van aanpak en een format planadvisering opgesteld met betrekking tot het specialisme klimaatadaptatie dat gericht is op ruimtelijke ontwikkelingen. Verder wordt Klimaatveiligheid verwerkt in de handreikingen die aansluiten op de instrumenten omgevingsvisie en omgevingsplan van de Omgevingswet. Tot slot is voor het thema extreme regen een multidisciplinaire scenariosessie georganiseerd met interne en externe partners waaronder politie, bevolkingszorg en waterschappen. Dit heeft inzicht in de risico’s opgeleverd.

Wat heeft het gekost?

Voorbereiding op gevolgen klimaatverandering Totaal

2eBW 2023 61.412

Realisatie 2023 93.423

1.3.3 Aanpassen op de Omgevingswet De stelselherziening Omgevingsrecht – bestaande uit de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen – vraagt van lokale (maar ook andere) overheden om een nieuwe manier van werken, waarbij participatie en inspraak een belangrijk en groot onderdeel zal zijn. De veiligheidsregio wordt door de wetgever gezien als een interne ‘dienst’ (want verlengd lokaal bestuur) en is daarom niet apart genoemd, maar moet wel mee in die nieuwe methode van werken. Door de stelselherziening Omgevingsrecht krijgen gemeenten ook een grotere rol bij de inrichting van de omgeving, zo kan er bijvoorbeeld lokaal beleid worden opgesteld voor het gebruik van de ruimte binnen zogenaamde aandachtsgebieden. Om dit op een veilige manier plaats te laten vinden wordt de VRR nu al ingezet door gemeenten om aan de voorkant mee te denken vanuit veiligheidsoptiek, omdat deze specifieke, integrale expertise alleen bij de VRR beschikbaar is. Hierbij gaat het niet alleen om aansluiten bij omgevingstafels e.d., maar om het volledige spectrum van advisering en toezicht voor gemeenten en bevoegd gezag bij complexe dossiers. Aangesloten blijven bij maatschappelijke ontwikkelingen vraagt om nieuwe en een gedeeltelijke verschuiving van werkzaamheden binnen de veiligheidsregio.

Nieuwe initiatieven in het kader van effectiever ruimtegebruik, energietransitie en klimaatadaptie betekent ook een grotere werklast. Doordat de omgevingswet leidt tot een verkorting van de vergunningstermijnen, wordt in alle veiligheidsregio’s een verschuiving verwacht van advisering op veiligheid als afsluitende toets naar het vooroverleg. Vooral bij complexe aanvragen zal het vooroverleg een meer formele rol krijgen waarbij het vraagstuk: ‘Hoe borgen we veiligheid en gezondheid?’ bij de ontwerpfase al op tafel komt. Om invulling te kunnen geven aan deze taak zal de VRR meer risicogericht gaan werken in plaats van regelgericht en meer aan de voorkant mee gaan denken over veiligheid met lokale overheden. Hiervoor zal geïnvesteerd gaan worden in extra deskundigheid en competenties van functionarissen en capaciteit.

Jaarverslag 2023

18

Wat willen we bereiken? De VRR denkt vooraf mee en geeft integrale, uniforme en voorspelbare adviezen om de gemeenten te helpen een veilige leefomgeving te creëren. Wat gingen we hiervoor doen in 2023?

Pe rio de Q2

Wat hebben wij bereikt in 2023

Q4

Op basis van het opleidingsplan zijn medewerkers verder vakbekwaam gemaakt om hun veranderende rol door de omgevingswet goed uit te kunnen voeren. Hierbij is ook extra aandacht geweest voor het vakbekwaam maken van nieuwe medewerkers.

Werven van een projectleider infra en bereikbaarheid

Q2

De projectleider infra en bereikbaarheid is aangesteld.

Q4

Afgerond in Q2.

Opstellen en implementeren van VRR breed omgevingsveiligheidsbeleid inclusief handreikingen

Q2

In februari 2023 heeft het Algemeen Bestuur het regionale Omgevingsveiligheidsbeleid vastgesteld.

Q4

Na de vaststelling van het regionale Omgevingsveiligheidsbeleid is gestart met het maken van handreikingen voor de omgevingsvisie, omgevingsplannen en omgevingsvergunningen. Een groot deel van deze handreikingen zijn in concept klaar en gaan de vaststellingsprocedure in. Voor milieubelastende activiteiten en bouwen omgevingsplannen is er nog geen concept. Dit komt o.a. door het (nog) ontbreken van juridische toetsing/expertise van de omgevingsplan regels. De verwachting is, dat dit in de 2e helft van 2024 afgerond is. In verband met de temporisering is dit punt uitgesteld naar 2024.

Opleiden deskundige adviseurs die aan de voorkant meedenken over veiligheid.

Werven van een data/risico analist ten behoeve van risicogericht en datagericht werken. Starten met het opzetten van nieuw business procesmanagement.

De medewerkers volgen de opleidingen in het kader van de omgevingswet en voor alle gemeentes en de provincie Zuid-Holland zijn accounthouders vastgesteld.

In verband met de temporisering is dit punt uitgesteld naar 2024.

Wat heeft het gekost?

Omgevingswet

2eBW 2023

Totaal

-

Realisatie 2023 -

Zoals afgesproken is er wel uitvoering gegeven aan de taakverandering in het kader van de Omgevingswet, maar zijn hiervoor alternatieve mogelijkheden voor ombuigingen ingezet. 1.3.4 Energietransitie De energietransitie heeft gevolgen voor de hele VRR. Nieuwe ontwikkelingen in het kader van de energietransitie doen zich in versneld tempo voor: waar voorheen wetten en regels de ontwikkelingen konden bijhouden, is dat nu niet meer mogelijk. De wetgeving loopt jaren achter op de ontwikkelingen. Hierdoor is er bijvoorbeeld geen meldingsplicht voor veel initiatieven. Voorbeelden van ontwikkelingen in het kader van de energietransitie in onze regio zijn de komst van windmolens/windparken, zonnepanelen/zonneparken, biobrandstoffen, elektrische voertuigen, KV-stations en diverse waterstofprojecten. In geval van brand brengt dit nieuwe risico’s met zich mee en vergt dit een ander type incidentbestrijding. Op landelijk niveau vindt er veel kennis- en informatiewisseling tussen de veiligheidsregio’s plaats om goed op de hoogte te blijven van de nieuwste ontwikkelingen en veiligheidsprincipes. Dit vertaalt zich uiteindelijk weer in aandachtspunten en best practices op het gebied van veiligheid voor de gesprekken die de VRR met initiatiefnemers en de gemeenten uit haar verzorgingsgebied heeft.

Jaarverslag 2023

19

De veranderingen voor de VRR als gevolg van de energietransitie houden enerzijds aan de voorkant in dat de adviserende rol van de VRR een stuk groter is (er is praktisch geen wetgeving) en aan de achterkant moet worden gezocht naar nieuwe manieren om andere typen incidenten te kunnen bestrijden. In de komende beleidsperiode zal de VRR investeren in opleidingen en speciaal materiaal om ook deze crises het hoofd te kunnen bieden. Wat willen we bereiken? De VRR zet in op een veilige energietransitie. Wat gingen we hiervoor Pe Wat hebben wij bereikt in 2023 doen in 2023? rio de Inventariseren en effecten in beeld Q2 De technologische ontwikkelingen op het gebied van brengen voor zonnepanelen, zonnepanelen, elektrificatie in transport en opslag, waterstof en elektrificatie en transport, multi-fuel tankstations worden gevolgd en er wordt meegedacht elektrificatie en opslag, waterstof over de risico’s en het zoeken van oplossingen. Er is bijgedragen en multi-fuel tankstations aan de veiligheidsnormering voor het programma Ammoniakopslag ten behoeve van het Waterstofvervoer, zowel landelijk als regionaal en aan een hulpregeling Waterstof Incident Management Q4 Op het gebied van ammoniak trekt de VRR op met de DCMR. Dit levert bij concrete ontwikkelingen een goede positie op. Het ontbreekt nog wel aan een goede landelijke positionering bij deze ontwikkelingen.

Binnen de VRR richt men zich vooral op nieuwe vormen van lokale opwek, opslag en gebruik van nieuwe energievormen. Uitwerking resultaten inventarisatie Q2 Voor de preventieve kant is er op het gebied van elektrificatie een tot adviezen voor handreiking advisering afgerond. Deze wordt na de zomer handelingsperspectieven zowel vastgesteld en geïmplementeerd. aan de preventieve kant als aan de Er wordt integraal geadviseerd op zaken als zonnepanelen op incidentbestrijdingskant grote compartimenten, energie opslagsystemen bij evenementen, nieuwe systemen als de 100MW Centrale, stalling van elektrische voertuigen en gezondheidskundige risico’s van grootschalig waterstofvervoer. Tot slot is gestart met een actualisatie van het rampbestrijdingsplan Brzo en een nieuw incidentbestrijdingsplan grootschalige energieopslag. Q4 Er is een handelingsperspectief depositie zonnepanelen in ontwikkeling. Het nieuwe incidentbestrijdingsplan grootschalige energieopslag wordt onderdeel van het rampbestrijdingsplan Brzo. Daarnaast is bijgedragen aan de hulpregeling Waterstof Incident Management Formats ontwikkelen om eenduidig Q2 Hier is nog geen invulling aan gegeven. te kunnen adviseren Q4 Voor nu is het niet nodig om formats te ontwikkelen in het kader van de energietransitie.

Dit gaat conform de bestaande formats en adviesprocessen Bijscholing adviseurs op dit gebied Q2 Hier is nog geen invulling aan gegeven. Q4 Op het gebied van waterstof/ammoniak transitie en batterij opslag etc. zijn de adviseurs van de VRR-specialist. Ze leveren deze kennis ook landelijk en bij opleidingen van het Nederlands Instituut voor Publieke Veiligheid. Wat heeft het gekost?

Energietransitie

2eBW 2023

Totaal

Jaarverslag 2023

40.903

20

Realisatie 2023 30.000

Wat heeft het programma Brandweerzorg gekost? Hieronder vindt u de totale kosten voor het programma Brandweer. Een uitgebreide toelichting vindt u in hoofdstuk 3. Brandweerzorg (bedragen * € 1.000) Begroting 2023 (2eBW) Baten 110.326

Jaarverslag 2023

Lasten 92.256

Realisatie 2023 Saldo 18.070

Baten 111.825

21

Lasten 90.011

Begrotingsafwijking Saldo 21.814

Baten 1.499

Lasten -2.245

Saldo 3.744

1.4

Risico- en Crisisbeheersing en GHOR

Het doel Risico- en Crisisbeheersing is het systematisch verbinden van de vele partijen die een rol hebben bij het verhogen en borgen van het fysieke en gezondheidskundige veiligheidsniveau van de burger in de regio Rotterdam-Rijnmond in relatie tot de mogelijkheden die beschikbaar zijn om het risico te reduceren met een adequate hulpverleningsorganisatie. De kern van Risico- en Crisisbeheersing ligt in het vermogen de verschillende belangen van de vele partners op een optimale wijze te behartigen, te waarborgen en de samenhang hierbij aan te brengen door de rol van zowel regisseur als adviseur op zich te nemen. Kengetallen van de Risico- en Crisisbeheersing (gemiddeld over de afgelopen 4 jaar) zijn: Kengetallen Risico- en Crisisbeheersing

Gemiddelde afgelopen 4 jaar

Aantal Grip 1 incidenten Aantal Grip 2 incidenten Aantal planning staven

2023 30 4 -

20 2 9

De GRIP 2 incidenten hebben beide in september plaatsgevonden en waren bij de AVR en het Erasmus Medisch Centrum. De planning staven zijn actief geweest voor Koningsdag, de kampioenswedstrijd en huldiging van Feyenoord, de Oekraïnecrisis, de asielzoekers en Oekraïnersopvang, de nasleep van de brand bij de AVR en op verzoek van een drietal gemeenten voor monitoring van de effecten en het coördineren en organiseren van maatregelen in de nazorgfase. In verband met uitval noodstroom op het World Port Center is er een crisisteam bijeen geweest Kengetallen (crisis)communicatie:

Jaarverslag 2023

22

De Geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) kent als primaire aandachtsgebieden: 1. Acute gezondheidszorg 2. Publieke gezondheidszorg Vanuit deze aandachtsgebieden voert de GHOR-regie, coördinatie en aansturing en geeft de GHOR-adviezen aan het bevoegd gezag en aan instellingen. Ook levert de GHOR vanuit die aandachtsgebieden bijdragen aan de ontwikkeling en totstandkoming van multidisciplinaire producten. Kengetallen van de GHOR (gemiddeld over de afgelopen 4 jaar) zijn: Kengetallen GHOR

Gemiddelde afgelopen 4 jaar

Aantal incidenten met leiding en coördinatie Aantal adviezen gevaarlijke stoffen

2023 550 150

1.126 200

Er is de laatste jaren een duidelijke stijging te zien van het aantal inzetten. Het gaat vooral om de inzetten van de Officier van Dienst Geneeskundig en van de Gezondheidskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen. Het is niet duidelijk wat de verklaring is voor de stijging. Naar alle waarschijnlijkheid is het een combinatie van factoren, zoals de sterke toename van het aantal explosies in de regio, het aantal meldingen van personen te water en de betere bekendheid met en de inbedding van de GHOR-functies bij procedures van meldkamers, personeel van de ambulancediensten en de partners in het veiligheidsdomein.

Jaarverslag 2023

23

Risico- en crisisbeheersing Algemeen Het afgelopen half jaar is ingezet op onderstaande twee thema’s, waarbij de financiering gedeeltelijk vanuit de BDuR is gerealiseerd. Inzicht in risico’s Een kernteam Inzicht in Risico’s is gestart met als voornaamste doel: inzicht, overzicht en vooruitzicht op risico’s. Hier komen o.a. het regionaal risicoprofiel, het brandrisicoprofiel en zorgrisicoprofiel samen en wordt multidisciplinair intern en met externe veiligheidspartners voor specifieke thema’s afgestemd. Programma versterking en doorontwikkeling Bevolkingszorg Het programma Versterking en doorontwikkeling Bevolkingszorg werkt samen met de bestuurlijk en ambtelijk opdrachtgever aan een verdere definiëring van het programma. De ambitie van het programma is als volgt: “Het versterken van Bevolkingszorg door het realiseren van een hoogwaardige en toekomstbestendige gemeentelijke crisisorganisatie in onze regio, om zo blijvend passende zorg aan en met de inwoners te kunnen leveren. Hierbij werken de gemeenten binnen Rotterdam-Rijnmond op regionaal niveau samen waar het kan, en wordt op lokaal niveau versterkt waar het moet. Bevolkingszorg is en blijft daarbij een volwaardige partner van de andere hulpdiensten binnen de steeds veranderende maatschappelijke context.” De ambitie wordt langs een viertal strategische doelstellingen gerealiseerd: 1.