Bijlage 2. Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4-2025 IJsselgemeenten
Tekst van het document
Datum: 15 februari 2026
Inhoudsopgave Inleiding ..............................................................................................................................................3 Leeswijzer ............................................................................................................................................ 3 1.
Ontwikkeling uitkeringsbestand .............................................................................................5
1.1.
Ontwikkeling uitkeringsbestand, instroom en uitstroom over jaren........................................ 5
1.2.
Ontwikkeling aantal bijstandsuitkeringen 2025 ...................................................................... 7
1.3.
Ontwikkeling en samenstelling WW-bestand ....................................................................... 11
2. Re-integratie en participatie ...................................................................................................... 12 2.1.
Inzet re-integratieactiviteiten ................................................................................................ 12
2.2.
Garantiebanen en beschut werk .......................................................................................... 15
2.3.
Werklandschap en ontwikkelposities van klanten ................................................................ 16
2.4.
Resultaten WerkCentrum Rijnmond - locatie IJsselgemeenten .......................................... 18
3. Bijzondere bijstand, schuldhulpverlening en overige regelingen ......................................... 20 3.1.
Bijzondere bijstand ............................................................................................................... 20
3.2.
Schuldhulpverlening ............................................................................................................. 23
3.3.
Leefgeldregeling Oekraïense ontheemden .......................................................................... 24
3.4.
Regeling tegemoetkoming alleenverdieners ....................................................................... 25
4. Ontwikkelingen, budgetten en uitgaven .................................................................................. 27 4.1. Actuele ontwikkelingen in wetgeving en beleid .......................................................................... 27 4.2. Vergelijking uitgaven en beschikbare budgetten ........................................................................ 29
2 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
Inleiding Voor u ligt de Bestuursrapportage Sociale Zaken over het vierde kwartaal van 2025. Deze rapportage biedt bestuurders en beleidsmakers van IJsselgemeenten een actueel en samenhangend beeld van de belangrijkste cijfers, trends en ontwikkelingen binnen werk & inkomen, participatie en inkomensondersteunende regelingen. De stand per 31 december 2025 laat zien dat IJsselgemeenten de uitvoering in 2025 stabiel heeft georganiseerd, terwijl de maatschappelijke opgaven in omvang en complexiteit toenemen. De hoofdlijnen van 2025 in één oogopslag: • • • • •
Het bijstandsbestand is in alle drie de gemeenten gegroeid, met de sterkste toename in Zuidplas. In 2025 zijn meer dan 500 inwoners uitgestroomd uit de bijstand. De instroom blijft hoger dan de uitstroom, mede door een afkoelende arbeidsmarkt. De druk op begeleiding, activering en re-integratievoorzieningen is toegenomen. Taakstellingen voor loonkostensubsidie, garantiebanen en beschut werk zijn in alle gemeenten ruim gerealiseerd.
Het bijstandsbestand is in 2025 opnieuw gegroeid. De instroom blijft hoger dan de uitstroom en de uitstroom is ten opzichte van voorgaande jaren afgenomen. Dit past bij het beeld van een afkoelende arbeidsmarkt en een doelgroep die steeds vaker te maken heeft met meervoudige problematiek. De groei is zichtbaar in alle drie de gemeenten, met een relatief sterkere toename in Zuidplas. Daarmee nemen niet alleen de uitkeringslasten toe, maar groeit ook de druk op re-integratie en activering. Het Werklandschap biedt een samenhangend overzicht van de positie van klanten op weg naar participatie en werk. Op hoofdlijnen laat dit instrument zien dat een groot deel van het bestand zich bevindt in fasen waarin maatschappelijke ondersteuning, stabilisatie en ontwikkeling centraal staan. Een kleiner, maar substantieel deel zet actief stappen richting scholing en werk. Dit beeld sluit aan bij de samenstelling van het klantenbestand en de afstand tot de arbeidsmarkt van veel klanten. Tegelijkertijd laat de uitstroom van meer dan 500 klanten zien dat ook binnen een complexer bestand duurzame stappen mogelijk blijven. Binnen re-integratie en participatie is in 2025 breed ingezet op begeleiding, werkervaring, scholing en sociale activering. Het bereik onder klanten met een bijstandsuitkering is vergroot, terwijl de inzet van instrumenten gerichter is geworden.
Op het terrein van loonkostensubsidie, garantiebanen en beschut werk presteert IJsselgemeenten sterk: in alle drie de gemeenten worden de taakstellingen ruim gerealiseerd. Dit onderstreept het belang van inclusieve werkvormen, maar vraagt tegelijkertijd blijvende aandacht voor uitvoeringscapaciteit en financiële houdbaarheid. Ook binnen de inkomensondersteunende regelingen zijn duidelijke ontwikkelingen zichtbaar. Het gebruik van bijzondere bijstand daalt in totaal, terwijl regelingen die samenhangen met langdurige financiële kwetsbaarheid, zoals de individuele inkomenstoeslag en bewindvoering, juist toenemen. De deelname aan de collectieve zorgverzekering groeit, met name in Krimpen en Zuidplas. Daarnaast blijft IJsselgemeenten uitvoering geven aan specifieke regelingen zoals het leefgeld voor Oekraïense ontheemden en de alleenverdienersregeling, die beide een beperkte maar duidelijke plaats innemen binnen het totale stelsel van inkomensondersteuning. Tegelijkertijd markeert 2025 een belangrijk overgangsjaar. De voorbereidingen op de Participatiewet in Balans, de Wet Van School naar Duurzaam Werk en de verdere doorontwikkeling van het Werkcentrum Rijnmond zetten de koers uit voor 2026.
Deze ontwikkelingen versterken de beweging naar een eenvoudiger, mensgerichter en beter samenhangend stelsel van ondersteuning, waarin lokale uitvoering en regionale samenwerking elkaar aanvullen. Met deze bestuursrapportage blikt IJsselgemeenten niet alleen terug op de uitvoering in 2025, maar kijkt zij ook vooruit. De cijfers laten zien dat er een stevige en veerkrachtige basis ligt, terwijl de opgaven toenemen. Dit vraagt om blijvende sturing op ontwikkeling, perspectief en duurzame participatie voor klanten in alle drie de gemeenten. 3 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
Leeswijzer Deze bestuursrapportage is opgebouwd uit vier samenhangende onderdelen die gezamenlijk inzicht geven in de uitvoering, resultaten en ontwikkelingen binnen het domein Sociale Zaken van IJsselgemeenten: •
•
•
•
Ontwikkeling uitkeringsbestand Dit onderdeel bevat een analyse van de omvang en dynamiek van het bijstandsbestand binnen IJsselgemeenten. U vindt hier cijfers over instroom en uitstroom, meerjarige ontwikkelingen en een vergelijking met landelijke trends. Re-integratie, participatie en loonkostensubsidie In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de inzet en resultaten van re-integratieactiviteiten, loonkostensubsidie, garantiebanen en beschut werk. Daarnaast wordt op hoofdlijnen inzicht gegeven in de verdeling van klanten binnen het Werklandschap en de resultaten van het Werkcentrum Rijnmond – locatie IJsselgemeenten. Bijzondere bijstand, schuldhulpverlening en overige regelingen Dit onderdeel beschrijft de ontwikkelingen binnen de bijzondere bijstand, de collectieve zorgverzekering, schuldhulpverlening en de leefgeldregeling voor Oekraïense ontheemden. De cijfers geven inzicht in het gebruik, de doelgroep en de belangrijkste trends binnen deze regelingen. Ontwikkelingen, budgetten en uitgaven In dit hoofdstuk worden de belangrijkste beleidsmatige en wettelijke ontwikkelingen geduid, zoals de Participatiewet in Balans en de Wet Van School naar Duurzaam Werk. Daarnaast wordt de samenhang geschetst tussen beleid, uitvoering en de beschikbare financiële middelen, inclusief een overzicht van de uitgaven en budgetten van Sociale Zaken.
Financiële bijlagen en verdiepende informatie De uitgebreide financiële en cijfermatige verdieping, die voorheen integraal onderdeel uitmaakte van deze rapportage, is ondergebracht in een apart document en als bijlage bij deze bestuursrapportage gevoegd. Dit document is specifiek bedoeld voor financieel adviseurs en specialisten en bevat detailcijfers, meerjarige trends en nadere toelichtingen op budgetten en uitgaven per gemeente. Daarnaast zijn bij deze bestuursrapportage factsheets per gemeente opgenomen met kerncijfers.
4 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
1. Ontwikkeling uitkeringsbestand 1.1. Ontwikkeling uitkeringsbestand, instroom en uitstroom over jaren Het bijstandsbestand binnen IJsselgemeenten laat in 2025 als geheel een lichte maar duidelijke groei zien. Na enkele jaren van afname en stabilisatie is het aantal uitkeringsdossiers in 2025 opnieuw toegenomen. Deze ontwikkeling sluit aan bij het beeld van een afkoelende arbeidsmarkt en een toenemende instroom van inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. In dit hoofdstuk wordt inzicht gegeven in de ontwikkeling van het bijstandsbestand over meerdere jaren, met aandacht voor instroom, uitstroom en lokale verschillen tussen Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Zuidplas. De ontwikkeling van het bijstandsbestand wordt bepaald door de balans tussen instroom en uitstroom. Instroom ontstaat onder andere door verlies van werk, beëindiging van voorliggende voorzieningen, wijzigingen in de gezinssituatie en de huisvesting van statushouders. Uitstroom vindt plaats wanneer inwoners werk vinden, verhuizen, doorstromen naar scholing of participatie, of uitstromen om andere redenen. Naast deze dynamiek spelen structurele factoren een rol, zoals demografische ontwikkelingen, het toenemende aandeel alleenstaanden, de veranderende arbeidsmarkt en landelijke beleidswijzigingen, waaronder de invoering van de Participatiewet in Balans.
Ontwikkeling uitkeringsbestand 2020–2025 De tabel hieronder toont de ontwikkeling van het aantal uitkeringsdossiers per gemeente over de periode 2020–2025. De cijfers zijn gebaseerd op de stand per 31 december 2025 en geven inzicht in zowel de meerjarige trend als de verschillen tussen de drie gemeenten binnen IJsselgemeenten. Aantal uitkeringsdossiers
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Capelle aan den IJssel
1.857
1.744
1.653
1.679
1.635
1.670
Capelle % ontwikkeling
2,8%
-6,1%
-5,2%
1,6%
-2,6%
2,1%
Krimpen aan den IJssel
495
485
487
503
506
511
Krimpen % ontwikkeling
7,8%
-2,0%
0,4%
3,3%
0,6%
1,0%
Zuidplas
497
484
467
471
507
538
Zuidplas % ontwikkeling
6,0%
-2,6%
-3,5%
0,9%
7,6%
6,1%
Totaal IJsselgemeenten
2.849
2.713
2.607
2.653
2.648
2.719
Instroom
810
690
607
678
650
475
Uitstroom
699
815
705
639
642
411
Saldo
111
-125
-98
39
8
64
% ontwikkeling*
4,2%
-4,8%
-3,9%
1,8%
0,1%
2,7%
Landelijke ontwikkeling
3,6%
-5,0%
-3,1%
0,9%
1,4%
0,3%
* Op verzoek van de gemeenten is de ontwikkeling van het aantal uitkeringsdossiers in procenten uitgedrukt.
5 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
In- en uitstroom en ontwikkeling uitkeringsbestand
350
2.900
300
2.850
250
2.800
200
2.750
150
2.700
100
bestand
In- en uitstroom
In- en uitstroom en ontwikkeling bestand IJsselgemeenten
2.650
50 0
2.600 kw1 '21
2
3
4
kw1 '22
2
3
4
kw1 '23
2
Instroom
3
4
kw1 '24
Uitstroom
2
3
4
kw1 '25
2
3
4
Bestand
Ontwikkeling uitkeringsdossiers 1900
550
1850
Capelle
1800
1750
500
1700
Krimpen/Zuidplas
525
475 1650
Capelle
Krimpen
jan-26
okt-25
jul-25
apr-25
jan-25
okt-24
jul-24
apr-24
jan-24
okt-23
jul-23
apr-23
jan-23
okt-22
jul-22
apr-22
jan-22
okt-21
jul-21
apr-21
450 jan-21
1600
Zuidplas
Belangrijkste inzichten • Lichte groei van het totaalbestand in 2025 Het totaal aantal uitkeringsdossiers binnen IJsselgemeenten is in 2025 gestegen van 2.648 naar 2.719 dossiers, een toename van 2,7%. Deze groei ligt duidelijk boven de landelijke ontwikkeling (+0,3%) en markeert een omslag ten opzichte van de beperkte groei in 2024 (+0,1%). • Lokale verschillen: Zuidplas groeit het sterkst Capelle aan den IJssel en Krimpen aan den IJssel laten in 2025 een beperkte groei zien van respectievelijk 2,1% en 1,0%. In Zuidplas is de stijging aanzienlijk sterker (+6,1%). Deze groei hangt samen met de instroom van statushouders en andere nieuwe inwoners, wat lokaal zorgt voor extra druk op begeleiding, huisvesting en participatievoorzieningen. 6 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
•
•
•
•
Instroom blijft hoger dan uitstroom In 2025 is de instroom (475 dossiers) hoger dan de uitstroom (411 dossiers), wat resulteert in een positief saldo van 64 dossiers. Hoewel zowel instroom als uitstroom lager liggen dan in voorgaande jaren, blijft de instroom structureel hoger dan de uitstroom. Dit bevestigt dat de groei van het bestand niet incidenteel is, maar samenhangt met bredere maatschappelijke en arbeidsmarktontwikkelingen. Daling van uitstroom zet druk op het bestand De uitstroom in 2025 is verder afgenomen ten opzichte van 2024 (van 642 naar 411). Deze daling hangt samen met een afnemende arbeidsmarktdynamiek en een toenemende complexiteit van de doelgroep. Nieuwe instroom bestaat vaker uit inwoners met meervoudige problematiek, waardoor duurzame uitstroom meer tijd en intensievere begeleiding vraagt. Meerjarige trend: omslag na jaren van afname Na de sterke daling van het bijstandsbestand in 2021 en 2022 stabiliseerde het bestand in 2023 en 2024. In 2025 is opnieuw sprake van groei. Daarmee keert IJsselgemeenten terug naar een stijgende trend, die sterker is dan het landelijke gemiddelde en vraagt om blijvende aandacht voor uitstroombevordering, preventie en maatwerk. Toenemende complexiteit in de doelgroep Een groeiend deel van de klanten heeft te maken met meervoudige problematiek, zoals schulden, psychische kwetsbaarheid of beperkte taalvaardigheid.
1.2. Ontwikkeling aantal bijstandsuitkeringen 2025 Deze paragraaf beschrijft de ontwikkeling van het aantal bijstandsuitkeringen binnen IJsselgemeenten over het volledige jaar 2025, met als peildatum 31 december 2025. De cijfers laten zien dat het bijstandsbestand in alle drie de gemeenten is gegroeid, met duidelijke verschillen in omvang en tempo tussen Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Zuidplas. Ontwikkeling aantal uitkeringsdossiers per gemeente De onderstaande tabel toont de stand van het bijstandsbestand aan het begin en einde van 2025, inclusief de procentuele ontwikkeling per gemeente. Ontwikkeling aantal uitkeringsdossiers per gemeente
Capelle
Krimpen
Zuidplas
Stand per 1/1/2025
1.635
506
507
Stand per 30/9/2025
1.661
510
525
Stand per 31/12/2025
1.670
511
538
Procentuele ontwikkeling 31/12/2025
2,1%
1,0%
6,1%
Belangrijkste inzichten •
Algemene conclusie Uit de cijfers blijkt dat het bijstandsbestand binnen IJsselgemeenten in 2025 in alle drie de gemeenten is toegenomen. In Capelle aan den IJssel stijgt het aantal uitkeringsdossiers van 1.635 naar 1.670 (+2,1%). In Krimpen aan den IJssel is sprake van een beperkte groei van 506 naar 511 dossiers (+1,0%). De sterkste toename is zichtbaar in Zuidplas, waar het bestand groeit van 507 naar 538 dossiers, een stijging van 6,1%.
•
Lichte groei in Capelle en Krimpen, sterke stijging in Zuidplas In Capelle en Krimpen blijft de groei van het bijstandsbestand beperkt. Zuidplas laat daarentegen een duidelijke toename zien. Deze ontwikkeling hangt samen met een relatief hogere instroom, waaronder de instroom van statushouders en jongeren zonder startkwalificatie. Daarnaast speelt mee dat Zuidplas in 2025 een deel van de eerdere achterstand in de huisvesting van statushouders heeft ingelopen, wat leidt tot een groter beroep op de bijstand. 7
Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
•
•
Beheersing BUIG-budget onder druk De combinatie van aanhoudende instroom en een beperkte uitstroom zorgt ervoor dat het BUIG-budget onder opwaartse druk blijft staan. Met name in Zuidplas vertaalt de groei van het bestand zich direct in hogere uitkeringslasten. Noodzaak tot bevordering van uitstroom De groei van het totaalbestand onderstreept het belang van blijvende inzet op uitstroom. Met name maatwerktrajecten, gerichte werkgeversbenadering en scholing richting sectoren met structurele personeelstekorten – zoals zorg, techniek en logistiek – blijven essentieel om verdere groei van het bijstandsbestand te beperken.
Samenstelling van de instroom per gemeente De onderstaande tabel laat zien hoe de instroom in 2025 is opgebouwd per gemeente en per herkomstcategorie. Hiermee wordt zichtbaar welke factoren het meest bijdragen aan de instroom en waar aanvullende inzet op preventie of begeleiding wenselijk is.is. Samenstelling van de instroom per gemeente (cumulatief 2025) IJsselgemeenten Einde Werk/Geen Inkomen Einde voorliggende voorziening Einde Studie
Capelle
Krimpen
Zuidplas
207
30%
141
34%
41
29%
25
19%
84
12%
53
13%
14
10%
17
13%
34
5%
23
6%
6
4%
5
4%
Door Statushouders
83
12%
42
10%
12
9%
29
22%
Door verhuizing
143
21%
79
19%
45
32%
19
14%
Instroom overig*
135
20%
75
18%
21
15%
39
29%
Totaal Uitkeringsgerechtigden
686
100%
413
100%
139
100%
134
100%
2719
1670
511
538
Procentueel
25%
25%
27%
25%
* Instroom overig betreft wijzigingen in gezinssituatie, relatie of detentie. * Op verzoek van de gemeenten zijn de aantallen ook uitgedrukt in procenten.
Belangrijkste inzichten •
•
•
Capelle heeft de grootste absolute instroom Capelle kent met 413 instromende personen de grootste absolute instroom binnen IJsselgemeenten. De instroom bestaat hier vooral uit beëindiging van werk of het ontbreken van inkomen (34%) en instroom door verhuizing (19%). Dit sluit aan bij de omvang en dynamiek van het totale bestand in Capelle. Instroom relatief evenredig, met duidelijke lokale accenten In alle drie de gemeenten ligt de instroom rond 25% van het totale uitkeringsbestand. In Krimpen aan den IJssel is het aandeel instroom door verhuizing relatief hoog (32%), wat wijst op instroom van nieuwe inwoners. In Zuidplas valt met name het hoge aande el instroom door statushouders op (22%), evenals instroom in de categorie ‘overig’ (29%). Toename statushouders in Zuidplas In Zuidplas bestaat een relatief groot deel van de instroom uit statushouders (29 personen, 22% van de instroom). Deze groep vraagt vaak om intensieve begeleiding op het gebied van werk, scholing en integratie. De lokale huisvestingsopgave werkt daarmee direct door in de ontwikkeling van het bijstandsbestand.
8 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
Uitstroom en effectiviteit re-integratiebeleid De onderstaande tabel toont de samenstelling van de uitstroom per gemeente over de twaalf maanden van 2025. Samenstelling van de uitstroom per gemeente (cumulatief 2025) IJsselgemeenten
Capelle
Krimpen
Zuidplas
Naar werk (36 uur)
146
24%
96
26%
28
23%
22
22%
Naar school
32
5%
23
6%
5
4%
4
4%
Door LKS/BW
68
11%
32
9%
19
15%
17
17%
Door verhuizing
111
19%
60
16%
35
28%
16
16%
Uitstroom overig
243
41%
163
44%
37
30%
43
42%
Totaal
600
100%
374
100%
124
100%
102
100%
Uitkeringsgerechtigden Procentueel
2719
1670
511
538
22%
22%
24%
19%
* Uitstroom overig betreft onder meer beëindiging door schending inlichtingenplicht, pensionering, relatievorming of detentie. * Op verzoek van de gemeenten zijn de aantallen ook uitgedrukt in procenten.
Belangrijkste inzichten •
•
•
•
Totale uitstroom blijft beperkt In 2025 stroomden in totaal 600 personen uit de bijstand. Het grootste deel van deze uitstroom vond plaats in Capelle aan den IJssel. In verhouding tot de instroom blijft de uitstroom beperkt, wat bijdraagt aan de groei van het bijstandsbestand. Werk blijft belangrijkste uitstroomroute Uitstroom naar werk (36 uur) vormt met 146 personen (24%) de grootste uitstroomcategorie binnen IJsselgemeenten. Daarnaast spelen verhuizing (19%) en gesubsidieerd werk via loonkostensubsidie en beschut werk (11%) een belangrijke rol. Zuidplas kent relatief lage uitstroom In Zuidplas is de uitstroom relatief beperkt (19% van het bestand), mede door de samenstelling van de instroom. Het grotere aandeel statushouders en klanten met complexere problematiek vraagt om langere en intensievere trajecten richting werk of participatie. Gesubsidieerde banen blijven een effectief instrument De uitstroom via garantiebanen en beschut werk laat zien dat ondersteunde werkvormen een belangrijke bijdrage leveren aan participatie en uitstroom voor inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt.
9 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
Aantal (deeltijd) uitstroom per 31 december 2025 De onderstaande tabel laat de ontwikkeling zien van de (deeltijd)uitstroom binnen IJsselgemeenten in vergelijking met 2024, uitgesplitst naar type uitstroom. Aantal (Deeltijd) Uitstroom 31-12-25
Gemeente Capelle 2024
Soort Uitstroom Uitstroom BW Uitstroom Garantiebaan Uitstroom Opstapbaan Uitstroom wegens afzien deelname Uitstroom Werk 12 uur pw Uitstroom Werk 24 uur pw Uitstroom Werk 36 uur pw Uitstroom WSF scholing Totaal
Krimpen 2025
20 47 12 8 81 61 138 12 379
10 60 8 4 53 58 96 23 312
2024
Zuidplas 2025
5 36 1 3 32 15 35 3 130
5 27 1 3 27 21 27 5 116
2024
IJsselgemeenten 2025
2 26 3 1 24 11 36 2 105
9 26 4 27 19 22 4 111
2024
2025
27 109 16 12 137 87 209 17 614
Belangrijkste inzichten • •
• •
•
Het totaal aantal uitstroomtrajecten binnen IJsselgemeenten is in 2025 gedaald van 614 in 2024 naar 539 in 2025, wat neerkomt op een afname van circa 12%. De uitstroom naar voltijdswerk (36 uur) blijft de grootste categorie, maar daalt fors van 209 naar 145 trajecten. Dit sluit aan bij het bredere beeld van een afkoelende arbeidsmarkt en een toenemende afstand tot werk bij nieuwe instroom. Deeltijdwerk (12 en 24 uur) blijft een belangrijke tussenstap richting duurzame arbeid, maar ook hier is een lichte terugval zichtbaar. De uitstroom via loonkostensubsidie, garantiebanen en beschut werk blijft stabiel tot licht stijgend en bevestigt de waarde van deze instrumenten voor inwoners met een arbeidsbeperking. De daling van de totale uitstroom onderstreept de noodzaak om blijvend te investeren in scholing, werkgeversbenadering en duurzame begeleiding om de doorstroom naar werk te versterken.
10 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
24 113 9 11 107 98 145 32 539
1.3. Ontwikkeling en samenstelling WW-bestand De ontwikkeling van het WW-bestand is een belangrijke indicator voor de druk op de arbeidsmarkt en het risico op doorstroom naar de bijstand. Een stijgend WW-bestand vergroot de kans dat inwoners, wanneer zij geen nieuw werk vinden, na afloop van de WW-uitkering een beroep moeten doen op ondersteuning vanuit de Participatiewet. De recente cijfers laten zien dat het WW-bestand in de arbeidsmarktregio Rijnmond, en specifiek binnen de gemeenten Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Zuidplas, op jaarbasis is toegenomen. Aantal WW-uitkeringen per gemeente (december 2025) De onderstaande tabel toont de stand van het aantal WW-uitkeringen per gemeente in december 2025, inclusief de ontwikkeling ten opzichte van de vorige maand en ten opzichte van een jaar eerder. Gemeente
WW-uitkeringen dec 2025
Verandering t.o.v. dec 2024
Capelle aan den IJssel
775
+11,2 %
Krimpen aan den IJssel
232
+10,5 %
Zuidplas
399
+8,4 %
Rijnmond totaal
16.323
+9,1 %
Bron: UWV Arbeidsmarktinformatie – Regionale Arbeidsmarktnieuwsflits Rijnmond, december 2025.
Belangrijkste inzichten •
•
•
Structurele stijging op jaarbasis Hoewel het aantal WW-uitkeringen in december 2025 licht is gedaald ten opzichte van de vorige maand, laat het WW-bestand in alle drie de gemeenten een duidelijke stijging zien ten opzichte van december 2024. Dit wijst op een structurele toename van werkloosheid binnen de regio. Verhoogd risico op doorstroom naar de bijstand De stijging van het WW-bestand vergroot het risico op instroom in de bijstand, met name wanneer inwoners langer werkloos blijven of moeite hebben om opnieuw aan te sluiten op de arbeidsmarkt. Dit risico is relevant voor alle drie de gemeenten, gezien de gelijktijdige groei van het bijstandsbestand. Noodzaak tot preventieve inzet De WW-ontwikkelingen onderstrepen het belang van preventieve en herstelgerichte interventies, zoals bemiddeling naar duurzaam werk, gerichte scholing, brede inzet op maatschappelijke participatie en samenwerking met werkgevers en scholingsaanbieders. Sectoren met aanhoudende personeelstekorten, zoals zorg, techniek en logistiek, blijven daarbij belangrijke aanknopingspunten om langdurige werkloosheid en doorstroom naar de bijstand te beperken.
11 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
2. Re-integratie en participatie 2.1. Inzet re-integratieactiviteiten De re-integratieactiviteiten van IJsselgemeenten zijn gericht op het bevorderen van participatie en duurzame uitstroom naar werk. In dit hoofdstuk wordt inzicht gegeven in de omvang en aard van de ingezette re-integratie-instrumenten per gemeente, op basis van de stand per 31 december 2025. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen activiteiten die zijn opgenomen in de Re-integratie Statistiek (CBS/SRG) en aanvullende maatwerkactiviteiten die lokaal worden uitgevoerd, maar buiten de landelijke registratie vallen. De cijfers laten zien dat IJsselgemeenten in 2025 een breed en gedifferentieerd pakket aan voorzieningen inzet. Van loonkostensubsidies en werkervaringsplekken tot scholing, sociale activering en individuele begeleiding. Deze mix maakt het mogelijk om ondersteuning af te stemmen op inwoners met uiteenlopende afstanden tot de arbeidsmarkt. Ingezette re-integratieactiviteiten per 31-12-2025 De onderstaande tabel geeft een overzicht van het aantal klanten per type activiteit, uitgesplitst naar gemeente. Per klant is één activiteit geregistreerd, waarbij de meest recente activiteit leidend is. Activiteiten per 31-12-2025 alle activiteiten Klanten Re-integratie en Participatie *
Gemeente Capelle
Krimpen
Zuidplas
Totaal
Loonkostensubsidie (Garantiebaan en beschutwerk) WIW-baan Tijdelijke loonkostensubsidie Werk met behoud van uitkering of stage Trajecten en begeleiding naar werk of naar participatie Training/cursus/opleiding Vrijwilligerswerk Overige sociale activering Overige faciliterende voorziening
171 3 22 333 542 204 114 145
97 3 4 100 139 75 53 49
80 0 3 122 135 80 41 53
348 6 29 555 816 359 208 247
24
7
19
50
Totaal Re-integratie Statistiek
1558
527
533
2618
Eigen Begeleiding Groepsbijeenkomst Diagnose Zorgtraject Inburgering/Taaltoets Medisch/Psychisch Onderzoek Ontheffing Gesprek met Klant over vervolgtraject of uitstroom Overige activiteiten of Niet bekend
145 29 4 11 98 45 2 48
39 8 1 19 30 16 1 19
37 9 0 2 71 10 4 20
221 46 5 32 199 71 7 87
45
9
6
60
Totaal niet in de Re-integratie Statistiek
427
142
159
728
Totaal alle activiteiten
1985
669
692
3346
Opgenomen in de Re-integratie Statistiek
Niet opgenomen in de Re-integratie Statistiek
* Elke klant is slechts eenmaal opgenomen in dit overzicht. Wanneer een klant meerdere activiteiten volgt, is alleen de meest recente activiteit geregistreerd.
Uit de cijfers blijkt dat in totaal 2.618 klanten zijn opgenomen in de Re-integratie Statistiek. Daarnaast zijn 728 klanten geregistreerd met activiteiten die buiten de landelijke registratie vallen. In totaal zijn daarmee 3.346 klanten betrokken bij re-integratie- en participatieactiviteiten binnen IJsselgemeenten.
12 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
Aantal activiteiten en klanten IJsselgemeenten Onderstaand overzicht laat het aantal actieve re-integratieactiviteiten en het aantal klanten bij Werkplein en Activering & Zorg zien per 31 december 2025. Hierbij geldt dat één klant meerdere activiteiten kan hebben. Aantal trajecten/activiteiten per 31-12-2025 Aantal trajecten/activiteiten
Capelle Krimpen Zuidplas IJsselgemeenten 2024 2025 2024 2025 2024 2025 2024 2025 3805 2748 1446 1143 1429 1061 6680 4952
Uitkeringsgerechtigden Aantal cliënten Werkplein Aantal cliënten Activering en Zorg Totaal aantal uitkeringsgerechtigden Niet uitkeringsgerechtigden Aantal cliënten Werkplein Aantal cliënten Activering en Zorg Totaal aantal Niet uitkeringsgerechtigden Totaal aantal klanten
859 1006 1865
948 1002 1950
318 299 617
325 289 614
360 265 625
408 273 681
1537 1570 3107
1681 1564 3245
0
542 45 587
0
230 14 244
0
199 13 212
0 0 0
971 72 1043
1865
2537
617
858
625
893
3107
4288
Belangrijkste inzichten •
•
•
Toename van het aantal klanten Het totaal aantal klanten binnen IJsselgemeenten is in 2025 gestegen van 3.107 naar 4.288. Deze sterke toename komt doordat we sinds 2025 ook niet-uitkeringsgerechtigden (1.043) meetellen als klant. Afname van het aantal geregistreerde activiteiten Tegelijkertijd is het totaal aantal geregistreerde activiteiten afgenomen. Deze daling is het gevolg van: o een opschoning van niet-meer-actieve of verouderde activiteiten in de administratie; o een lagere registratie van bepaalde faciliteiten, zoals reiskosten, door aanpassingen in de Meedoen-pas. Gerichtere inzet per klant De combinatie van meer klanten en minder geregistreerde activiteiten betekent dat per klant gerichter en selectiever wordt ingezet. Dit duidt niet op een afname van de inzet, maar op een efficiëntere en effectievere uitvoering van re-integratie, waarbij middelen beter aansluiten bij de daadwerkelijke ondersteuningsbehoefte van inwoners.
Conclusie De cijfers over 2025 laten zien dat IJsselgemeenten een breed, samenhangend en op maat ingericht re-integratiebeleid voert. De nadruk ligt op een combinatie van werkervaring, scholing, sociale activering en individuele begeleiding. Tegelijkertijd vraagt de groei van het aantal klanten om blijvende aandacht voor prioritering, effectiviteit en duurzame uitstroom, met name voor inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt.
13 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
Externe trajecten bij IJsselWerk en ProWork IJsselgemeenten werkt voor re-integratie intensief samen met externe partners zoals Stichting IJsselWerk en ProWork. Deze samenwerking maakt het mogelijk om maatwerk te bieden en inwoners gericht te begeleiden richting werk of participatie. De onderstaande tabel laat het aantal aangemelde, lopende en afgeronde trajecten zien in 2024 en 2025, uitgesplitst naar gemeente. Aantal trajecten/activiteiten
Capelle 2024
2025
Krimpen Zuidplas IJsselgemeenten 2024 2025 2024 2025 2024 2025
24 43 68 135
36 62 64 162
2 8 11 21
10 15 20 45
8 18 15 41
8 30 25 63
34 69 94 197
54 107 109 270
2 6 8 16
1 5 5 11
1 6 4 11
3 17 8 28
0 1 2 3
0 0 0 0
3 13 14 30
4 22 13 39
Trajecten ProWork - Aangemeld - Lopend - Afgerond Totaal Trajecten Stichting IJsselWerk - Aangemeld - Lopend - Afgerond Totaal
Belangrijkste inzichten •
•
•
•
•
•
Sterke groei van externe trajecten via ProWork Het totaal aantal trajecten bij ProWork is in 2025 duidelijk toegenomen van 197 naar 270 trajecten. Deze groei is zichtbaar in alle drie de gemeenten en komt met name tot uitdrukking in het aantal aangemelde en lopende trajecten. Dit wijst op een intensivering van de inzet op externe begeleiding en ondersteuning richting werk. Toename lopende trajecten en langere doorlooptijden Het aantal lopende trajecten bij ProWork is gestegen van 69 naar 107. Tegelijkertijd neemt ook het aantal afgeronde trajecten toe (van 94 naar 109), maar minder sterk dan het aantal nieuwe en lopende trajecten. Dit duidt op langere doorlooptijden en een groeiende groep klanten die zich nog in het traject bevindt. Verschillen tussen gemeenten In Capelle en Zuidplas is vooral een sterke groei zichtbaar bij ProWork, met een duidelijke toename van zowel aangemelde als lopende trajecten. In Krimpen aan den IJssel is naast de groei bij ProWork ook een duidelijke toename zichtbaar bij Stichting IJsselWerk. Dit sluit aan bij de rol van IJsselWerk als partner die vooral wordt ingezet voor klanten uit Krimpen. Beperkte inzet Stichting IJsselWerk buiten Krimpen Het totaal aantal trajecten bij Stichting IJsselWerk is in 2025 toegenomen van 30 naar 39, volledig toe te schrijven aan Capelle en Krimpen. In Zuidplas zijn in 2025 geen trajecten bij IJsselWerk ingezet.
Dit bevestigt dat de inzet van deze partner vooral lokaal en doelgroepgericht plaatsvindt. Samenhang met bredere re-integratie-inzet Naast de externe trajecten werken 367 klanten met loonkostensubsidie en volgen 555 klanten een traject met behoud van uitkering of stage. Daarnaast nemen 816 klanten deel aan een traject richting werk of participatie en volgen 359 klanten een opleiding of training. De groei van externe trajecten via ProWork en IJsselWerk sluit aan bij deze bredere inzet op werkervaring, scholing en begeleiding. Maatwerk en integrale ondersteuning blijven essentieel Naast de formeel geregistreerde trajecten zijn 728 aanvullende activiteiten ingezet buiten de CBS-registratie, waaronder zorg- en inburgeringstrajecten, medische onderzoeken en gesprekken over vervolgstappen. Dit onderstreept het belang van integrale ondersteuning voor klanten met meervoudige problematiek en een grotere afstand tot de arbeidsmarkt.
14 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
2.2. Garantiebanen en beschut werk De realisatie van garantiebanen is een belangrijk onderdeel van de landelijke Banenafspraak, die tot doel heeft om mensen met een arbeidsbeperking duurzaam te laten participeren op de arbeidsmarkt. Tot en met 2026 moeten landelijk 125.000 extra banen worden gecreëerd. Beschut werk valt buiten deze afspraak, maar vormt binnen de Participatiewet een aanvullend instrument om mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt te ondersteunen. Voor beschut werk is door het Rijk een taakstelling vastgesteld per individuele gemeente. IJsselgemeenten vertaalt deze landelijke taakstelling naar lokale doelstellingen voor Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Zuidplas. De uitvoering vindt grotendeels plaats via loonkostensubsidie (LKS), waarbij de hoogte van de Rijksfinanciering direct afhankelijk is van het aantal gerealiseerde plaatsingen. Tijdige en structurele plaatsingen zijn daarom essentieel om het beschikbare budget optimaal te benutten en financiële risico’s te beperken. Aantallen Banenafspraak en Beschut Werk in Personen 2025
Capelle
Krimpen
Zuidplas
Aantal Personen met indicatie Banenafspraak en Beschutwerk*
236
100
98
Te realiseren aantal plaatsingen Loonkostensubsidie 2025
155
100
92
Aantal beschikbare plekken waarvoor begeleiding mogelijk is
189
100
88
Capelle
Krimpen
Zuidplas
108
68
50
Realisatie taakstelling aantal Beschutwerkplekken
59
27
28
Realisatie in Personen IJsselgemeenten
167
95
78
Plaatsingen BW Promen (Niet IJsselgemeenten)
7
3
2
Begeleidwerken Promen (Garantiebaan)
12
4
3
Aantallen Banenafspraak IJsselgem. & Promen
186
102
83
Aantallen Banenafspraak en Beschut Werk gerealiseerd per 31-12-2025 Realisatie aantal Garantiebanen
*voor zover bekend bij IJsselgemeenten
Taakstelling beschut werk gemeenten
Capelle
Krimpen
Zuidplas
Taakstelling 2025 in fte (op basis van 31 uur fte)
38,0
13,0
17,0
Realisatie per 31-12-2025 in fte
52,2
24,5
27,9
Belangrijkste inzichten • Reguliere loonkostensubsidie (Participatiewet) Binnen IJsselgemeenten zijn per 31 december 2025 186 garantiebanen gerealiseerd, inclusief plaatsingen via Promen. Alle drie de gemeenten benutten de mogelijkheden van loonkostensubsidie actief. Krimpen en Zuidplas realiseren vrijwel hun volledige beoogde aantallen. • Beschut werk ruim boven taakstelling De realisatie van beschut werk ligt in alle drie de gemeenten fors boven de vastgestelde taakstelling. Dit bevestigt dat de behoefte aan beschut werk binnen IJsselgemeenten groter is dan eerder geraamd. De vraag naar intensieve begeleiding en een beschermde werkomgeving overstijgt daarmee het landelijke gemiddelde. • Financiële impact en beheersing De hogere realisatie van beschut werk leidt tot hogere uitgaven, terwijl de rijksmiddelen niet automatisch meegroeien met het aantal gerealiseerde plekken. Dit vraagt om blijvende aandacht voor financiële beheersing en strategische keuzes bij toekomstige instroom. Tegelijkertijd onderkent het Rijk deze spanning en zijn er aanvullingen aangekondigd op de financiering van beschut werk in de komende jaren. 15 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
2.3. Werklandschap en ontwikkelposities van klanten Het Werklandschap geeft inzicht in de positie van klanten binnen de verschillende fasen op weg naar participatie en werk. Het instrument maakt zichtbaar waar klanten zich bevinden op de route van melding tot duurzame arbeidsparticipatie en ondersteunt de keuze voor passende begeleiding en interventies. Het Werklandschap biedt een integraal beeld van maatschappelijke en arbeidsmatige participatie: van intake, oriëntatie en opleiding tot bemiddeling, plaatsing en nazorg. Daarnaast brengt het ook de groep in beeld die (nog) niet in staat is om te participeren, maar wel ondersteuning ontvangt gericht op stabilisatie, ontwikkeling of maatschappelijke participatie. De onderstaande tabel laat per gemeente zien hoeveel klanten zich per 31 december 2025 in elke fase van het Werklandschap bevinden. Dit biedt inzicht in de samenstelling van het bestand, de ontwikkelrichtingen van klanten en de balans tussen maatschappelijke ondersteuning en arbeidsgerichte trajecten. Werklandschap per 31-12-2025 Tegel
Gemeente Capelle
Krimpen
Zuidplas
Totaal
1 Melding
1
2
1
4
2 Intake
96
34
44
174
76
17
12
105
3 Maatschappelijk fit - Ontwikkelbaar Werkfit - Ontwikkelbaar Maatschappelijk fit
20
11
6
37
- Participeren naar vermogen
546
166
155
867
- Duurzame ontheven
72
13
21
106
- Nog niet ingedeeld binnen Maatschappelijk fit
261
77
83
421
Totaal 3 Maatschappelijk fit
975
284
277
1.536
4 Werk-fit
333
205
57
71
5 Oriëntatie
47
19
20
86
6 Opleiden
170
65
99
334
7 Bemiddeling
46
22
22
90
8 Plaatsing
41
15
11
67
9 Nazorg Nog niet beoordeeld Totaal
0
0
2
2
356
113
127
596
1.941
611
674
3.226
* Ontwikkelbaar Maatschappelijk fit = klant met perspectief op ontwikkeling binnen Maatschappelijk fit * Ontwikkelbaar Werkfit = klant met perspectief richting Werkfit * Participeren naar vermogen = klant die participeert binnen eigen mogelijkheden * Duurzaam ontheven = klant zonder participatiemogelijkheden (bijv. vanwege zorgsituatie)
Belangrijkste inzichten •
Maatschappelijk fit vormt het grootste deel van het bestand Het grootste deel van de klanten bevindt zich in de fase Maatschappelijk fit (1.536 klanten, circa 48% van het totaal van 3.226 klanten). Deze fase is onderverdeeld in vijf onderdelen, wat de diversiteit binnen deze groep zichtbaar maakt. De grootste subgroep bestaat uit klanten die participeren naar vermogen (867). Daarnaast gaat het om klanten die ontwikkelbaar zijn richting werk-fit (105) of alleen binnen maatschappelijke participatie (37), klanten die duurzaam ontheven zijn (106) en klanten die nog niet zijn ingedeeld binnen Maatschappelijk fit (421). Dit onderstreept dat Maatschappelijk fit geen homogene groep is, maar bestaat uit uiteenlopende ontwikkelperspectieven en ondersteuningsbehoeften. 16
Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
•
•
Relatief grote groep ‘nog niet ingedeeld’ vraagt om nadere duiding Binnen Maatschappelijk fit zijn 421 klanten nog niet ingedeeld binnen een specifieke ontwikkelcategorie. Dit betreft klanten waarvan de ontwikkelpositie nog niet (volledig) is vastgesteld. Het verder actualiseren en aanscherpen van deze indeling is van belang om klanten gerichter te begeleiden en beleidsmatig beter zicht te krijgen op ontwikkelpotentieel en benodigde inzet. Arbeidsgerichte fasen substantieel, maar kleiner dan maatschappelijke fasen In de arbeidsgerichte fasen bevinden zich: o 333 klanten in werk-fit o 334 klanten in opleiden o 90 klanten in bemiddeling o 67 klanten in plaatsing Deze aantallen laten zien dat een aanzienlijk deel van het bestand actief werkt aan stappen richting werk of scholing. Tegelijkertijd blijft deze groep in omvang kleiner dan de maatschappelijke fasen, wat past bij de afstand tot de arbeidsmarkt van een groot deel van het bestand.
•
•
•
Uitstroom naar werk zichtbaar, maar beperkt in omvang Per 31 december 2025 zijn 67 klanten geplaatst in werk en bevinden 2 klanten zich in nazorg. Dit bevestigt dat uitstroom plaatsvindt, maar ook dat de doorstroom vanuit eerdere fasen naar duurzame plaatsing nog beperkt is. Met name de overgang van werk-fit en bemiddeling naar plaatsing blijft een belangrijk aandachtspunt binnen de uitvoering. Duurzaam ontheven klanten zorgvuldig in beeld Het aantal klanten dat duurzaam ontheven is bedraagt 106 personen. Deze klanten zijn veelal langdurig beperkt inzetbaar, vaak op medische gronden. Het blijft van belang deze groep zorgvuldig te monitoren, passende ondersteuning te bieden en herbeoordeling waar mogelijk tijdig te organiseren. Nog niet beoordeeld blijft een aandachtspunt Naast de inhoudelijke fasen zijn 596 klanten geregistreerd als nog niet beoordeeld. Deze groep vraagt om verdere prioritering in de uitvoering, omdat een actuele positionering in het Werklandschap essentieel is voor passende begeleiding en sturing.
Doorontwikkeling Werklandschap Vanaf 2026 ontwikkelt IJsselgemeenten het Werklandschap verder tot een sturings- en verantwoordingsinstrument dat niet alleen inzicht geeft in aantallen, maar ook in ontwikkeling over tijd. Daarmee wordt het mogelijk om bewegingen binnen het bestand te volgen, zoals doorstroom tussen fasen, verblijfsduur en ontwikkelroutes van verschillende klantgroepen. Deze doorontwikkeling sluit aan bij de uitgangspunten van de Participatiewet in Balans, waarbij de focus ligt op sturen op ontwikkeling, ruimte voor maatwerk en erkenning van verschillende ontwikkelpaden richting participatie en werk.
17 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
2.4. Resultaten WerkCentrum Rijnmond - locatie IJsselgemeenten Sinds begin 2025 is IJsselgemeenten aangesloten bij het WerkCentrum Rijnmond (WCR). Binnen dit samenwerkingsverband werken gemeenten, UWV, werkgevers- en werknemersorganisaties, onderwijsinstellingen en uitvoeringspartners samen aan één herkenbare toegang tot dienstverlening rond werk, scholing en ontwikkeling. De WCR-locatie binnen het Werkplein IJsselgemeenten in Capelle aan den IJssel functioneert als laagdrempelige toegang voor werkzoekenden, werkenden en werkgevers met vragen over loopbaan, scholing en arbeidsmarktoriëntatie. Bezoekers en doelgroepen Uit de actuele registratie over 2025 blijkt dat in totaal 150 personen het WerkCentrum Rijnmond – locatie IJsselgemeenten – hebben bezocht. De bezoekers bestaan uit verschillende doelgroepen, waarbij nadrukkelijk ook inwoners zonder uitkering worden bereikt. De verdeling naar doelgroep is als volgt: Doelgroep
Aantal
Aandeel
Nuggers (geen uitkering)
82
55%
Werkenden / zzp’ers
19
13%
UWV-klanten
18
12%
Participatiewet (PW)
8
5%
Overig
23
15%
Totaal
150
100%
Bron: Registratie WerkCentrum Rijnmond – locatie IJsselgemeenten, 2025.
De grootste groep bezoekers bestaat uit nuggers: inwoners zonder uitkering die ondersteuning zoeken bij (her)oriëntatie op werk of ontwikkeling. Dit bevestigt dat het WCR ook inwoners bereikt die niet in beeld zijn bij de reguliere uitkeringsdienstverlening en sluit aan bij de regionale ambitie om het bereik van arbeidsmarktdienstverlening te verbreden.
18 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
Aard van de vragen en ondersteuning Bezoekers maken gebruik van het WCR voor uiteenlopende vragen, waaronder: • oriëntatie op werk of loopbaanstappen; • advies over scholing en ontwikkeling; • ondersteuning bij solliciteren en arbeidsmarktpositie; • doorverwijzing naar partners zoals UWV, gemeentelijke dienstverlening, werkgevers of scholingsaanbieders. De dienstverlening is nadrukkelijk vraaggestuurd en richt zich op het versterken van zelfregie en duurzame inzetbaarheid. Waar nodig worden bezoekers doorgeleid naar vervolgondersteuning binnen of buiten IJsselgemeenten. Belangrijkste inzichten • Bereik buiten het uitkeringsbestand Meer dan de helft van de bezoekers bestaat uit nuggers. Het WCR vervult daarmee een duidelijke functie voor inwoners die anders niet vanzelfsprekend in beeld zijn bij gemeentelijke of UWV-dienstverlening. • Brede doelgroepbenadering Naast werkzoekenden maken ook werkenden en zzp’ers gebruik van het WCR, vooral voor scholings- en loopbaanvragen. Dit onderstreept de rol van het WCR als breed arbeidsmarktinstrument. • Samenwerking en positionering binnen het regionale netwerk De resultaten over 2025 laten zien dat het WerkCentrum Rijnmond, locatie IJsselgemeenten, zich ontwikkelt als onderdeel van een breder regionaal netwerk, waarin kennis, dienstverlening en doorverwijzing samenkomen.
Deze werkwijze sluit aan bij de uitgangspunten uit het samenwerkingsconvenant van het Werkcentrum Rijnmond, waarin is vastgelegd dat publieke en private partners gezamenlijk verantwoordelijkheid dragen voor toegankelijke en samenhangende arbeidsmarktdienstverlening • Versterking van regionale samenwerking De doorverwijzingen en gezamenlijke dienstverlening laten zien dat de samenwerking tussen gemeenten, UWV, onderwijs en werkgevers steeds beter vorm krijgt binnen één herkenbaar loket. Conclusie De resultaten over 2025 laten zien dat het WerkCentrum Rijnmond, locatie IJsselgemeenten, een waardevolle aanvulling vormt op de bestaande arbeidsmarktdienstverlening. Met name het bereik onder inwoners zonder uitkering en de verbinding tussen werk, scholing en ontwikkeling zijn sterke punten. De uitdaging voor de komende periode ligt in het verder verdiepen van de samenwerking via de afspraken in het samenwerkingsconvenant, het benutten van kennis uit de praktijk en het nog beter zichtbaar maken van de resultaten van doorverwijzing en ondersteuning.
19 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
3. Bijzondere bijstand, schuldhulpverlening en overige regelingen 3.1. Bijzondere bijstand De bijzondere bijstand biedt klanten financiële ondersteuning bij bijzondere en/of noodzakelijke kosten die zij niet zelf kunnen dragen en waarvoor geen andere regeling bestaat. Het betreft onder andere kosten voor bewindvoering, inrichting en huisraad, het minimabeleid (Iedereen Doet Mee-fonds), de collectieve zorgverzekering en de individuele inkomenstoeslag. De cijfers per 31 december 2025 laten zien dat het gebruik van bijzondere bijstand binnen IJsselgemeenten is afgenomen ten opzichte van 2024, zowel in het aantal verstrekkingen als in het aantal klanten. Tegelijkertijd verandert de samenstelling van de doelgroep, met een groei van klanten met langdurig lage inkomens en een toename van specifieke kostensoorten. De onderstaande tabellen tonen de ontwikkeling van het aantal verstrekkingen en klanten per gemeente, inclusief de verdeling naar type voorziening. Aantallen Bijzondere Bijstand 31-12-2025
Capelle
Krimpen
Zuidplas
IJsselgemeenten
Verstrekkingen bijzondere bijstand totaal
8725
2498
2234
13457
Aantal klanten bijzondere bijstand totaal
1458
520
458
2436
- Aantal klanten individuele inkomenstoeslag
823
282
272
1377
- Aantal klanten bewindvoeringskosten
517
126
112
755
- Aantal klanten inrichting/huisraad
100
25
54
179
- Aantal klanten Iedereen Doet Mee fonds
195
195
Aantallen Bijzondere Bijstand 31-12-2024
Capelle
Krimpen
Zuidplas
IJsselgemeenten
Verstrekkingen bijzondere bijstand totaal
10170
2887
2263
15320
Aantal klanten bijzondere bijstand totaal
1671
572
527
2770
- Aantal klanten individuele inkomenstoeslag
778
278
264
1320
- Aantal klanten bewindvoeringskosten
488
111
92
691
- Aantal klanten inrichting/huisraad
83
33
45
161
- Aantal klanten Iedereen Doet Mee fonds
171
171
Meerjarige ontwikkeling per gemeente Bijzondere bijstand Capelle aan den IJssel Verstrekkingen bijzondere bijstand totaal Aantal klanten bijzondere bijstand totaal - Aantal klanten individuele inkomenstoeslag - Aantal klanten bewindvoeringskosten - Aantal klanten inrichting/huisraad
2021 12.071 1.683 727 623 90
2022 11.032 1.512 742 579 95
2023 10.244 1.478 785 532 109
2024 10.170 1.671 778 488 83
20 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
2025 8.725 1.458 823 517 100
Bijzondere bijstand Krimpen aan den IJssel Verstrekkingen bijzondere bijstand totaal Aantal klanten bijzondere bijstand totaal - Aantal klanten individuele inkomenstoeslag - Aantal klanten bewindvoeringskosten - Aantal klanten inrichting/huisraad - Aantal klanten Iedereen Doet Mee fonds (vanaf '24)
2021 3.394 499 211 138 36
2022 2.901 438 204 128 32
2023 2.778 470 237 119 45
2024 2.887 572 278 111 33
2025 2.498 520 282 126 25
164
138
163
171
195
2021 2.329 428 213 94 37
2022 2.010 394 223 78 39
2023 2.102 409 248 85 40
2024 2.263 527 264 92 45
2025 2.234 458 272 112 54
Bijzondere bijstand Zuidplas Verstrekkingen bijzondere bijstand totaal Aantal klanten bijzondere bijstand totaal - Aantal klanten individuele inkomenstoeslag - Aantal klanten bewindvoeringskosten - Aantal klanten inrichting/huisraad
Ontwikkeling 2025 ten opzichte van 2024 In 2025 zijn binnen IJsselgemeenten 13.457 verstrekkingen bijzondere bijstand toegekend aan 2.436 klanten. In 2024 ging het om 15.320 verstrekkingen aan 2.770 klanten. Dit betekent: • •
een daling van 12,2% in het aantal verstrekkingen; een daling van 12,1% in het aantal klanten.
Deze daling is zichtbaar in alle drie de gemeenten en is het sterkst in Capelle aan den IJssel en Krimpen aan den IJssel. Meerjarige ontwikkeling De meerjarige cijfers laten zien dat het gebruik van bijzondere bijstand sinds 2021 structureel daalt, met name in Capelle en Krimpen. In Zuidplas is het beeld stabieler, met een lichte afname in 2025 ten opzichte van 2024. Deze trend past bij eerdere jaren, waarin het aantal verstrekkingen sterker daalt dan het aantal klanten. Dit wijst op een gerichtere inzet van voorzieningen per klant. Belangrijkste ontwikkelingen per voorziening •
•
•
Toename individuele inkomenstoeslag Het aantal klanten dat een individuele inkomenstoeslag ontvangt is in 2025 gestegen naar 1.377, tegenover 1.320 in 2024 (+4,3%). Deze stijging is zichtbaar in alle drie de gemeenten en het sterkst in Zuidplas. Dit duidt op een groeiende groep klanten met een structureel laag inkomen, ondanks een daling in het totale gebruik van bijzondere bijstand. Bewindvoeringskosten blijven hoog Het aantal klanten met bewindvoeringskosten bedraagt in 2025 755, ten opzichte van 691 in 2024 (+9,3%). Met name in Zuidplas en Capelle is sprake van een toename. Dit bevestigt dat financiële problematiek en schulden voor een aanzienlijke groep klanten een structureel vraagstuk blijven. Stijging inrichtingskosten en huisraad Het aantal klanten dat bijzondere bijstand ontvangt voor inrichtingskosten en huisraad is gestegen van 161 in 2024 naar 179 in 2025 (+11,2%). Deze stijging hangt samen met instroom van nieuwe klanten, waaronder statushouders en klanten die verhuizen vanuit een instabiele woonsituatie.
21 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
•
Iedereen Doet Mee-fonds groeit Het gebruik van het Iedereen Doet Mee-fonds is in 2025 toegenomen naar 195 deelnemers, tegenover 171 in 2024 (+14%). Deze stijging onderstreept het belang van deze regeling voor het bevorderen van maatschappelijke participatie van klanten met een laag inkomen.
Collectieve zorgverzekering De onderstaande tabel laat zien hoeveel klanten deelnemen aan de collectieve zorgverzekering per 31 december 2025, met een vergelijking ten opzichte van 2024. Deelnemers Collectieve Zorgverzekering
Capelle
Krimpen
Zuidplas
IJsselgemeenten
2025
3361
1179
938
5478
2024
3367
1123
837
5327
In 2025 nemen 5.478 klanten deel aan de collectieve zorgverzekering, tegenover 5.327 in 2024. Dit is een toename van 151 deelnemers (+2,8%). Belangrijkste inzichten • • •
In Capelle is het aantal deelnemers vrijwel stabiel gebleven (–6). Krimpen laat een stijging zien van 56 deelnemers. In Zuidplas is sprake van een duidelijke groei van 101 deelnemers.
22 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
3.2. Schuldhulpverlening In het vierde kwartaal van 2025 zijn geen afzonderlijke kwartaalcijfers beschikbaar voor de schuldhulpverlening. Dit heeft te maken met de overgang naar een nieuw klantregistratiesysteem. Op instigatie van de softwareleverancier is in deze periode het oude systeem tijdelijk opnieuw in gebruik genomen. Door de benodigde datatransfer tussen systemen is het in Q4 niet mogelijk gebleken om betrouwbare kwartaalcijfers te genereren. De overgang naar het nieuwe systeem heeft bovendien extra druk gelegd op de beschikbare capaciteit binnen de schuldhulpverlening (SHV), doordat medewerkers tijd hebben moeten investeren in systeemwisselingen, datacontroles en herstelwerkzaamheden. Om de volledigheid en betrouwbaarheid van de verantwoording te borgen, worden de cijfers over het vierde kwartaal van 2025 meegenomen in de bestuursrapportage over het eerste kwartaal van 2026. Hiermee blijft de voortgang inzichtelijk en kunnen ontwikkelingen over de jaarwisseling heen in samenhang worden beoordeeld. Ontwikkelingen Q4-2025 op hoofdlijnen Los van het ontbreken van specifieke Q4-cijfers blijft het beeld uit eerdere kwartalen onverminderd actueel. De druk op de schuldhulpverlening is hoog en de complexiteit van schuldenproblematiek neemt toe.
Steeds vaker is sprake van meervoudige problematiek, waarbij schulden samengaan met zorgen op andere leefgebieden, zoals gezondheid, wonen en gezinssituatie. Dit leidt tot intensievere en langdurigere trajecten en vraagt blijvende inzet van capaciteit en expertise. Tegelijkertijd onderstreept deze ontwikkeling het belang van vroegsignalering en preventie. Tijdige ondersteuning kan escalatie voorkomen en draagt bij aan duurzamere oplossingen voor inwoners. In 2026 blijft IJsselgemeenten daarom inzetten op een sterke samenwerking met welzijnsorganisaties, gemeenten en andere ketenpartners, zodat inwoners met (dreigende) schulden zo vroeg mogelijk in beeld komen en passend kunnen worden ondersteund.
23 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
3.3. Leefgeldregeling Oekraïense ontheemden Sinds de uitbraak van de oorlog in Oekraïne is de leefgeldregeling voor ontheemden een belangrijke voorziening voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. De regeling voorziet in een maandelijkse bijdrage voor kosten van levensonderhoud, zoals voeding, kleding en vervoer. De hoogte van het leefgeld is afhankelijk van de opvangvorm (gemeentelijk of particulier) en de samenstelling van het huishouden. Sinds 1 december 2024 betalen werkende ontheemden een eigen bijdrage. Deze wijziging heeft geleid tot een daling van de gemeentelijke lasten, terwijl de uitvoeringscomplexiteit is toegenomen door de noodzaak tot inkomensvaststelling en inning van de eigen bijdrage. Per 1 oktober 2025 is de hoogte van de eigen bijdrage verdubbeld en de wijze van inkomstenkorting op het leefgeld aangepast. Ook deze complexe aanpassing is doorgevoerd in onze organisatie. De onderstaande tabel laat zien hoeveel personen per 31 december 2025 leefgeld ontvangen of een eigen bijdrage betalen binnen IJsselgemeenten, uitgesplitst naar gemeente, opvangvorm en werkstatus. Gemeente
Soort opvang
Volwassen Leefgeld
Kinderen Leefgeld
Totaal Leefgeld
Eigen bijdrage
Totaal Aantal
Capelle
Gemeentelijk
56
16
72
138
210
Particulier
16
2
18
0
18
Totaal
72
18
90
138
228
Gemeentelijk
14
4
18
21
39
Particulier
3
0
3
0
3
Totaal
17
4
21
21
42
Gemeentelijk Particulier
31
8
39
64
103
6
0
6
0
6
Totaal Totaal
37
8
45
64
109
126
30
156
223
379
Krimpen
Zuidplas
IJsselgemeenten
Belangrijkste inzichten •
•
•
Omvang van de doelgroep Per 31 december 2025 gaat het binnen IJsselgemeenten om 379 Oekraïense ontheemden die leefgeld ontvangen of een eigen bijdrage betalen. Capelle aan den IJssel vangt met 228 personen de grootste groep op, gevolgd door Zuidplas (109) en Krimpen aan den IJssel (42). Ten opzichte van eerdere kwartalen is het totaal aantal ontheemden licht gestegen, onder andere door gezinshereniging. Overwegend gemeentelijke opvang Het merendeel van de ontheemden verblijft in gemeentelijke opvang: 352 personen tegenover 27 personen in particuliere opvang. Eigen bijdrage werkende ontheemden In totaal betalen 223 personen een eigen bijdrage aan IJsselgemeenten. Deze eigen bijdrage geldt voor werkende ontheemden in gemeentelijke opvang. Capelle en Zuidplas kennen de grootste aantallen, passend bij de omvang van de gemeentelijke opvang.
24 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
3.4. Regeling tegemoetkoming alleenverdieners De alleenverdienersproblematiek raakt echtparen waarin één partner een UWV-uitkering ontvangt en de andere partner geen eigen inkomen heeft. Soms is er sprake van een aanvullende bijstandsuitkering. Door het huidige belasting- en toeslagenstelsel beschikken deze huishoudens over een aanzienlijk lager besteedbaar inkomen dan huishoudens met een vergelijkbaar bruto-inkomen. In de periode 2022 tot en met 2024 konden gemeenten hiervoor maatwerk leveren via de bijzondere bijstand. Vanaf 2025 is een wettelijke regeling binnen de Participatiewet van kracht (artikel 78gg Participatiewet) waarmee deze inkomensproblematiek structureel wordt geadresseerd. De onderstaande tabellen geven inzicht in de afhandeling van aanvragen en de financiële omvang van de regeling per 31 december 2025. Afhandeling aanvragen alleenverdienersregeling 2025 Afhandeling
Capelle
Krimpen
Zuidplas
Totaal
Toegekend
19
10
13
42
Openstaand
5
4
Ingetrokken
5
2
5
12
Afgewezen
1
1
1
3
Totaal
30
17
19
66
9
Betalingen alleenverdienersregeling 2025 Periode (maand)
Capelle
Krimpen
Zuidplas
Totaal (€)
Juli 2025
€13.000
€5.000
€7.000
€25.000
Augustus 2025
€1.000
€2.000
€1.000
€4.000
September 2025
€1.000
–
–
€1.000
Oktober 2025
€1.000
€2.000
–
€3.000
December 2025
€2.000
€1.000
€3.000
€6.000
Totaal
€18.000
€10.000
€8.000
€39.000*
*In 2026 is nog een betaling van €3000,- gedaan. In totaal is over 2025 dus €42.000,- uitbetaald.
Belangrijkste inzichten •
•
Gerichte inzet van de regeling De alleenverdienersregeling wordt ingezet voor een relatief beperkte, maar duidelijk afgebakende doelgroep. Het hoge aandeel toekenningen onder de afgeronde aanvragen (78%) wijst erop dat de regeling goed aansluit bij de beoogde doelgroep en zorgvuldig wordt toegepast. Capelle grootste groep toegekende inwoners De meeste toekenningen vinden plaats in Capelle aan den IJssel (30), gevolgd door Zuidplas (19) en Krimpen aan den IJssel (17). Het merendeel van deze toekenningen gebeurt ambtshalve, op basis van gegevens van de Belastingdienst en aanvullend onderzoek in de eigen bestanden. Het aantal inwoners dat zich zelfstandig meldt is relatief beperkt. De verdeling sluit aan bij verschillen in bevolkingsomvang en samenstelling van de doelgroep binnen de drie gemeenten.
25 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
•
•
Beheersbare financiële impact Met een totale uitkering van € 39.000 in 2025 blijft de financiële omvang van de regeling beperkt en beheersbaar. De piek in betalingen in juli hangt samen met de start van de regeling; daarna stabiliseert het uitgavenpatroon. Openstaande aanvragen Per 31 december 2025 zijn nog 9 aanvragen in behandeling. Deze aanvragen worden in het eerste kwartaal van 2026 afgerond en kunnen leiden tot aanvullende uitgaven binnen de regeling.
26 Bestuursrapportage Sociale Zaken Q4 2025
4. Ontwikkelingen, budgetten en uitgaven IJsselgemeenten opereert in een dynamische omgeving waarin landelijke beleidswijzigingen en lokale uitvoeringsvraagstukken elkaar versterken. In dit hoofdstuk beschrijven we de belangrijkste ontwikkelingen die invloed hebben op onze uitvoering, en lichten we de financiële samenhang toe tussen beleid, uitvoering en beschikbare middelen voor de drie gemeenten.
4.1. Actuele ontwikkelingen in wetgeving en beleid In het vierde kwartaal van 2025 stonden de uitvoering en sturing binnen Sociale Zaken in het teken van de voorbereiding op belangrijke beleids- en wetswijzigingen die per 2026 (deels) in werking treden. Deze ontwikkelingen raken de kern van de dienstverlening: de wijze waarop klanten worden ondersteund richting participatie en werk, de ruimte voor maatwerk in de uitvoering en de samenwerking binnen de regionale arbeidsmarkt. In 2025 zijn hiervoor inhoudelijke en organisatorische voorbereidingen getroffen, zodat de uitvoering in 2026 hierop kan aansluiten. Participatiewet in Balans: mensgerichtere en eenvoudigere uitvoering Met de Participatiewet in Balans wordt toegewerkt naar een uitvoering waarin menselijke maat, eenvoud en vertrouwen centraal staan. Voor de implementatie sluit IJsselgemeenten aan bij de landelijke fasering van de VNG (zie onderstaand figuur). De maatregelen uit fase 1, die per 1 januari 2026 in werking treden, zijn in 2025 voorbereid en geïmplementeerd en vormen vanaf 2026 de geldende uitvoeringspraktijk.
Deze maatregelen richten zich onder meer op het vereenvoudigen en versnellen van aanvraagprocedures, het bieden van meer ruimte voor maatwerk bij jongeren en kwetsbare situaties, het verkorten van de aanvraagprocedure voor klanten die terugkomen en het zorgvuldiger toepassen van regels rond vermogen, gezamenlijke huishouding en mantelzorg. Hiermee verschuift de uitvoering van een sterk regelgedreven benadering naar een uitvoering waarin wordt gestuurd op maatwerk, ontwikkeling, perspectief en passende ondersteuning, zonder de rechtmatigheid uit het oog te verliezen.