Bijlage 2. Bestemmingsplan KOAG Driekamp

Wanneer er alleen komafzettingen in het plangebied aanwezig zijn, worden er geen archeologische resten verwacht. Vanaf het maaiveld worden er resten uit de Late Middeleeuwen – Nieuwe tijd verwacht in de vorm van landgebruik. Archeologische resten uit de Late IJzertijd – Nieuwe tijd worden verwacht in de vorm van akkerlagen, cultuurlagen, ophooglagen, sloten en greppels, afvalkuilen, paalkuilen, waterputten, vuur- en natuursteen, aardewerk, houtskool, (on)verbrand bot en verbrand leem.

20120.001 versie 2 (definitief)

13 / 18

Bodemverstoring Vanaf de Late IJzertijd is de top van het Hollandveen aangetast door ontginning en door erosie van de Hollandse IJssel en voorloper. In dat geval is de archeologische verwachting voor deze niveaus laag.

2.9 Conclusie bureauonderzoek Doel van het bureauonderzoek is een antwoord te vinden op de vraag wat de gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied is. Uit het bureauonderzoek is gebleken dat in het plangebied resten uit het Laat-Paleolithicum – Vroeg-Mesolithicum in de top van het Jonge Dryas-terras of de vroeg holocene meandergordel afzettingen worden verwacht. In de top van de komafzettingen van de Formatie van Echteld worden resten uit het Midden-Mesolithicum – Midden-Neolithicum, in de top van het veen worden resten uit het LaatNeolithicum – Midden-IJzertijd verwacht, wanneer er sprake is van een veraarde veentop en resten uit de Late IJzertijd – Nieuwe tijd worden verwacht in de top van Hollandse IJssel-rivierafzettingen, wanneer deze bestaan uit oeverafzettingen of getijdeninversieruggen. De verwachting is voor alle niveaus laag. Om de archeologische verwachting te toetsen is een vervolgonderzoek noodzakelijk. Dit onderzoek kan het beste worden uitgevoerd in de vorm van een inventariserend veldonderzoek, verkennende fase, door middel van boringen. Dit onderzoek heeft tot doel om de landschappelijke opbouw en de mate van verstoring voor het plangebied vast te stellen en hiermee de archeologische verwachting voor het plangebied te bepalen.

In dit specifieke geval kan met het verkennend booronderzoek worden vastgesteld of er in de ondergrond van het plangebied oeverwal en getijdeninversieruggen van de Hollandse IJssel aanwezig zijn en of de top van deze afzettingen nog intact is.

20120.001 versie 2 (definitief)

14 / 18

3

INVENTARISEREND VELDONDERZOEK

3.1 Doelstelling en onderzoeksvragen Het inventariserend veldonderzoek (IVO-overig, verkennende fase) heeft tot doel de in het bureauonderzoek opgestelde gespecificeerde archeologische verwachting aan te vullen en te toetsen. Daarnaast heeft het veldonderzoek tot doel antwoord te vinden op de vraag wat de bodemopbouw en de mate van verstoring is binnen het plangebied en hoe dit de archeologische verwachting beïnvloed in het kader van de voorgenomen bodemingrepen.

3.2 Methoden Het inventariserend veldonderzoek is uitgevoerd conform KNA-protocol 400317, volgens specificaties VS01, VS03 en VS05. Daarnaast wordt het onderzoek uitgevoerd conform beleid voor archeologisch onderzoek binnen de gemeente Krimpen aan den IJssel. Het veldonderzoek is op 27 oktober 2022 uitgevoerd door R.S. Verheij, MSc en drs. A.J. Wullink (senior KNAprospector). Voorafgaand aan het veldwerk is er een Plan van Aanpak (PvA) opgesteld en voorgelegd aan drs. C. Thanos van de Omgevingsdienst Midden-Holland. In totaal zijn er elf boringen tot maximaal 6 m -mv geplaatst. De boringen zijn verspreid in het plangebied gezet. Boring 1, 4, 8, 9, 10 en 11 waren gepland in de groenstrook rondom de sportvelden, deze groenstrook is echter te dicht begroeit met bomen, waardoor de boringen iets zijn verplaatst. Ook boring 2 en 3 zijn verplaatst door de aanwezigheid van ondoordringbaar kunstgras en een ophoging. Boring 6 is wel in het sportveld gezet, omdat de kunstgrasmat hier al kapot was. De locatie van de boringen is ingemeten met behulp van meetlinten. De maaiveldhoogte is bepaald aan de hand van het AHN. De locatie van de boringen is te zien kaart 13. Voor de boringen is gebruik gemaakt van een Edelmanboor met een diameter van 7 cm en een gutsboor met een diameter van 3 cm.

De boringen zijn lithologisch beschreven conform de Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode.18 De boorbeschrijvingen zijn te vinden in bijlage 6.

17

SIKB, 2018

18

Bosch, 2005

20120.001 versie 2 (definitief)

15 / 18

3.3 Resultaten Geologie en bodem Het bovenste pakket aan het maaiveld bestaat uit matig siltig zand, al dan niet met een humeuze top, kleibrokken, schelpresten en baksteenresten. De dikte van dit pakket varieert tussen 43 en 160 cm. In boring 7 is in dit pakket piepschuim aangetroffen. Dit pakket is opgebracht en betreft in de meeste gevallen bouwzand. Dit pakket is in boring 1 dikker dan in de andere boringen (160 cm), vermoedelijk omdat het hier gaat om een slootopvulling. Dit kan bevestigd worden door het historisch kaartmateriaal, hierop is te zien dat de boring ter plaatse van een oude sloot ligt. Onder het opgebrachte pakket komt in de meeste boringen, behalve in boring 1, een pakket matig tot sterk siltige klei voor, al dan niet baksteenhoudend, houstkoolhoudend en met roestvlekken. De top van dit pakket is in boring 2 t/m 6 humeus. De klei heeft een dikte variërend tussen 45 en 75 cm. De top van dit pakket ligt tussen 55 en 110 cm -mv (-1,80 en -2,69 m NAP). In boring 4 is de top van dit pakket geroerd. Dit pakket betreft komafzettingen behorend tot de Formatie van Echteld met in de top een slechtontwikkelde A-horizont. Het betreft het oude maaiveld niveau en kan geïnterpreteerd worden als een poldervaaggrond.

Onder de komklei en in boring 1 onder de slootvulling komt in alle boringen matig tot sterk siltig, zwak tot sterk humeuze klei voor die geleidelijk overgaat in zwak tot sterk kleiig veen of veen, al dan niet met planten-, houten rietresten. De top van het pakket humeuze klei en veen ligt tussen 100 en 170 cm -mv (-2,42 en -3,11 m NAP). In boring 7 is tussen de komklei en het pakket humeuze klei en veen 25 cm volledig hout aangetroffen. In boring 9 komt binnen dit pakket een 40 cm dik pakket matig siltige klei voor met houtresten. Het pakket humeuze klei en veen betreft het Hollandveen Laagpakket, behorend tot de Formatie van Nieuwkoop met een geleidelijke overgang naar komklei. In boring 6 komt op 335 cm -mv (-4,83 m NAP) onder het veenpakket een pakket met lagen bestaand uit zwak tot sterk kleiig veen, zwak tot sterk humeuze klei en veen voor, al dan niet met hout- en rietresten. De basis van dit pakket bestaat uit zwak humeuze klei, wat kan betekenen dat het pakket naar onder toe uiteindelijk over zal gaan in komafzettingen van de Formatie van Echteld. Archeologische indicatoren In geen van de boringen zijn archeologische indicatoren waargenomen.

Het gaat hier echter om een verkennend veldonderzoek, dat zich richt op de bodemopbouw en mogelijke bodemverstoringen die de archeologische trefkans kunnen beïnvloeden en niet zo zeer op het onderzoeken op de aanwezigheid van archeologische vondsten en/of sporen. Er kan wel gesteld worden dat er ter plaatse van het bouwvlak geen aanwijzingen zijn voor de aanwezigheid van een archeologische vindplaats.

20120.001 versie 2 (definitief)

16 / 18

3.4 Conclusie veldonderzoek Het veldonderzoek heeft tot doel antwoord te vinden op de vraag wat de bodemopbouw en de mate van verstoring is binnen het plangebied en hoe dit de archeologische verwachting beïnvloedt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen. Volgens het bureauonderzoek worden er in het plangebied resten uit het Laat-Paleolithicum – Vroeg-Mesolithicum in de top van het Jonge Dryas-terras of de vroeg holocene meandergordel afzettingen verwacht. In de top van de komafzettingen van de Formatie van Echteld worden resten uit het Midden-Mesolithicum – MiddenNeolithicum, in de top van het veen worden resten uit het Laat-Neolithicum – Midden-IJzertijd verwacht, wanneer er sprake is van een veraarde veentop en resten uit de Late IJzertijd – Nieuwe tijd worden verwacht in de top van Hollandse IJssel-rivierafzettingen, wanneer deze bestaan uit oeverafzettingen of getijdeninversieruggen. De verwachting is voor alle niveaus laag. Het veldonderzoek heeft uitgewezen dat er in de ondergrond van het plangebied Hollandveen (Formatie van Nieuwkoop) voorkomt, met daarop een pakket komafzettingen van de Formatie van Echteld. Op de komafzettingen is een ophoogpakket bestaande uit zand aanwezig. De overgang van het veen naar de komafzettingen is geleidelijk en de veentop is niet veraard.

Geconcludeerd kan worden dat er in de ondergrond van het plangebied geen oeverafzettingen of getijdeninversieruggen van de Hollandse IJssel voorkomen met in de top een archeologisch niveau. Daarnaast is de top van het veen niet veraard. De lage verwachting voor alle periodes uit het bureauonderzoek kan daarmee worden bevestigd.

20120.001 versie 2 (definitief)

17 / 18

4

CONCLUSIE EN ADVIES

Uit het vooronderzoek kan worden geconcludeerd dat er in de ondergrond van het plangebied geen oeverafzettingen of getijdeninversieruggen van de Hollandse IJssel voorkomen met in de top een archeologisch niveau. Ook komt er aan het maaiveld geen archeologisch niveau voor. Daarnaast is de top van het veen niet veraard. De lage verwachting voor alle periodes uit het bureauonderzoek kan daarmee worden bevestigd. Econsultancy adviseert om bij de bestemmingsplanwijziging de bestaande dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 4’ van het plangebied te halen en het plangebied vrij te geven voor de geplande en toekomstige werkzaamheden. Daarnaast wordt er geadviseerd om de amateurarcheologen van Stichting Archeologie in de gelegenheid te stellen eventuele bouwputten ter plaatse van het plangebied te inspecteren, zodat eventueel aanwezige archeologische waarden gedocumenteerd kunnen worden. Bovenstaand advies is van Econsultancy. Er is, op grond van de gebruikte onderzoeksmethode, geprobeerd een zo gefundeerd mogelijk advies te geven. Over de aan- of afwezigheid van archeologische sporen of resten in het plangebied kan nooit volledig uitsluitsel worden gegeven. Aan dit advies kunnen geen rechten worden ontleend. De resultaten van dit onderzoek zullen eerst moeten worden beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Krimpen aan den IJssel), die vervolgens het advies overneemt of niet.

Als het plangebied nu of in de toekomst door de gemeente Krimpen aan den IJssel wordt vrijgegeven voor bodemroerende werkzaamheden, dan blijft er, conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet uit juli 2016, een meldingsplicht bestaan. Eventuele archeologische resten die bij werkzaamheden worden aangetroffen moeten worden gemeld bij het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, de provincie Zuid-Holland of de gemeente Krimpen aan den IJssel.

20120.001 versie 2 (definitief)

18 / 18

LITERATUUR Bosch,

J. (2005). Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode, Versie 5.2. NITG-TNO. https://www.sikb.nl/doc/archeo/leidraden/Leidraad%20ASB%20versie%205_2%20geactualiseerd%20september%202008.pdf Cohen, K. M., & Stouthamer, E. (2012). Digitaal Basisbestand Paleogeografie van de Rijn-Maas Delta. RhineMeuse Delta Studies, Dept. Fysische Geografie, Universiteit Utrecht. https://easy.dans.knaw.nl/ui/datasets/id/easy-dataset:52125 De Mulder, E., Geluk, M., Ritsema, I., Westerhof, W., & Wong, T. (2003). De ondergrond van Nederland (Houten). SIKB. (2018). BRL SIKB 4000. Beoordelingsrichtlijn Archeologie (Versie 4.1, 24 mei 2018 ed.). SIKB. Stouthamer, E., Cohen, K. M., & Hoek, W. Z. (2015). De vorming van het land geologie en geomorfologie (7de dr.). Perspectief Uitgevers. Van den Ende, H., Hogenboom, F., Verhoef, A. W., & Breimer, J. N. W. (2011). Toelichting op de archeologische verwachtingen- en beleidskaart van de gemeente Krimpen aan den IJssel (Nr. 5760). Hazenberg Archeologie.

20120.001 versie 2 (definitief)

1/2

BRONNEN AHN; internetsite, oktober 2022. http://www.ahn.nl Archeologisch informatiesysteem Archis3, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), Amersfoort, oktober 2022. https://archis.cultureelerfgoed.nl Bodemloket, internetsite, oktober 2022. http://www.bodemloket.nl Beeldbank Cultureel Erfgoed; internetsite, oktober 2022. http://www.beeldbank.cultureelerfgoed.nl Dinoloket; internetsite, oktober 2022. http://www.dinoloket.nl/ IJsseldijk 332, Krimpen aan den IJssel | Monumenten.nl; internetsite, oktober 2022. https://www.monumenten.nl/monument/516056 Indicatieve kaart Militair Erfgoed; internetsite, oktober 2022. http://www.ikme.nl/ Kadaster Topotijdreis; internetsite, oktober 2022. http://www.topotijdreis.nl/ Monumenten in Krimpen aan den IJssel | Monumenten.nl; internetsite, oktober 2022. https://www.monumenten.nl/plaatsen/krimpen-aan-den-ijssel Ruimingskaart; internetsite, oktober 2022. http://www.beobom.nl/ruimingskaart/ SIKB; internetsite, oktober 2022. http://www.sikb.nl VEO Bommenkaart; internetsite, oktober 2022. http://www.explosievenopsporing.nl/veo-bommenkaart/ Wageningen University & Research—Geoportal; internetsite, oktober 2022. https://library.wur.nl/WebQuery/geoportal/raf#1

20120.001 versie 2 (definitief)

2/2

KAARTEN

Kaart 1.

Het plangebied op de topografische kaart

Kaart 2.

Het plangebied op de kadastrale kaart

Kaart 3.

Het plangebied op een luchtfoto

Kaart 4.

Het plangebied op de stroomgordelkaart

Kaart 5.

Het plangebied op de paleogeografische kaarten

Kaart 6.

Het plangebied op geomorfologische kaart

Kaart 7.

Het plangebied op het AHN

Kaart 8.

Het plangebied op de bodemkaart

Kaart 9.

Het plangebied op historische kaarten

Kaart 10.

Archeologische waarden en onderzoeken rondom het plangebied

Kaart 11.

Het plangebied op de archeologische verwachtingskaart