3. concept-Jaarrekening 2023 Groenalliantie

Jaarstukken 2023 Groenalliantie Midden-Holland e.o.

Conceptversie DB 28 maart 2024

Jaarstukken 2023 | Inhoudsopgave

Inhoudsopgave 1. BESTUURLIJKE SAMENVATTING

2

2. LEESWIJZER

5

3. PROGRAMMAVERANTWOORDING

6

3.1 GEBIEDSBEHEER

6

3.2 MAATSCHAPPELIJKE BETROKKENHEID

12

3.4 OVERHEAD

14

3.5 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN

16

3.6 PROJECTEN

16

3.7 MUTATIES IN RESERVES

20

4. PARAGRAFEN

23

4.1 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING

23

4.2 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN

25

4.3 FINANCIERING

26

4.4 GRONDBELEID

27

4.5 BEDRIJFSVOERING

28

CONCEPT-JAARREKENING 2023

29

5.1 BALANS PER 31 DECEMBER 2023

30

5.2 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN 2023

31

5.3 GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING

33

5.4 TOELICHTING OP DE BALANS

35

5.5 TOELICHTING OP HET OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN 2023

43

5.6 VERDELING NAAR TAAKVELDEN

47

1

Jaarstukken 2023 | Bestuurlijke samenvatting

1. Bestuurlijke samenvatting In deze bestuurlijke samenvatting zijn de gerealiseerde speerpunten per programma onderdeel benoemd. Deze punten zijn verder uitgewerkt in hoofdstuk 3: Programmaverantwoording en in hoofdstuk 4: Paragrafen. Bestuurlijke aangelegenheden De jaarrekening 2022 en de programmabegroting 2024 De jaarstukken 2022 en de programmabegroting 2024 zijn na het doorlopen van de zienswijzeprocedure in de gemeenteraden conform vastgesteld in het Algemeen Bestuur op 7 juli 2023. Bestuurders In 2023 heeft er een wisseling in het Dagelijks en Algemeen Bestuur plaatsgevonden. De samenstelling was eind 2023 als volgt: Dagelijks Bestuur • Dhr. T. van Vugt, gemeente Gouda, voorzitter • Dhr. R. Kersbergen, gemeente Bodegraven-Reeuwijk • Dhr. A. Kerssies, gemeente Waddinxveen • Dhr. W. Pannekoek, gemeente Krimpenerwaard • Mevr. K. Jaarsma, gemeente Krimpen aan den IJssel Algemeen Bestuur • Dhr. T. van Vugt, gemeente Gouda, voorzitter • Dhr. M. Klijmij-van der Laan, gemeente Gouda • Dhr. R. Kersbergen, gemeente Bodegraven-Reeuwijk • Dhr. J.L Van den Heuvel, gemeente Bodegraven-Reeuwijk • Dhr. A. Kerssies, gemeente Waddinxveen • Mevr. F. Vleij, gemeente Waddinxveen • Dhr. W. Pannekoek, gemeente Krimpenerwaard • Dhr. L. Barth, gemeente Krimpenerwaard • Mevr. K. Jaarsma, gemeente Krimpen aan den IJssel • Dhr. W.

Tempel, gemeente Krimpen aan den IJssel Bestuurssecretaris en ambtelijk secretaris • •

Beheer, onderhoud en exploitatie gebieden Groot Onderhoud In totaal is in 2023 € 638.000 geïnvesteerd. Dat is € 200k meer dan geraamd. In paragraaf 4.2 worden de mutaties in de kapitaalgoederen nader toegelicht. In 2023 zijn in het kader van groot onderhoud de standaard werkzaamheden uitgevoerd zoals baggeren watergangen, herstel van Halfverharding en het herstellen van oeverbeschoeiing, gemaakt van takkenbossen.

2

Jaarstukken 2023 | Bestuurlijke samenvatting

Essentaksterfte In 2023 is begonnen met de herplant van bospercelen, dit strekt zich uit naar 2024. Ontwikkeling Programma Kwaliteitsimpuls Recreatiegebieden De laatste uitvoeringsprojecten van het programma zijn in 2022 afgerond. Begin 2023 is de eindverantwoording voor de SGG-subsidie door de gemeente Bodegraven-Reeuwijk ingediend. Daarmee is het programma volledig afgerond. In 2023 zijn de hindernisbaan Gouwebos en de bootcamp Krimpenerhout als projecten uit het programma feestelijk geopend. Ontwikkelagenda ‘Groen voor iedereen’. Het programmaplan ‘Groen voor Iedereen’ is begin 2022 in werking getreden. In 2023 zijn in het kader van het programma de projecten ‘‘toekomstperspectief Oostpolder’, ‘handelingskader klimaatadaptatie’ en ‘ontwikkelen online platform’ afgerond. Qua uitvoering is een eerste ronde uitvoeringsmaatregelen voor het verbeteren van de biodiversiteit gerealiseerd. In de gebieden zijn routes en voorzieningen voor mensen met een beperking aangelegd. Deze routes genaamd ‘Groen voor iedereen’ zijn kleinere rondjes, goed begaanbaar voor bijvoorbeeld rolstoelgebruikers en zijn er in de gebieden meerdere mogelijkheden gecreëerd om tussendoor uit te rusten.

Financiële samenvatting Exploitatieresultaat Bij de Najaarsrapportage werd rekening gehouden met een overschot van € 483.100. Dit voordelige saldo was met name te danken aan hogere pachten (€ 30k), éénmalige baten uit optierechten (solar carports € 40k), verkopen grond (€ 50k) en de rentebaten van € 245k. Het voordelige saldo 2023 is uiteindelijk uitgekomen op circa € 702.000. De toename van het overschot met € 219k wordt veroorzaakt door de volgende posten: • Lagere lasten uit bedrijfsvoering € 36k; Totaal lagere lasten € 36k. • Hogere overige baten (met name grondverkopen) € 53k; • Hogere bijdrage Provincie (inflatiecompensatie) € 60k; • Vrijval subsidiekredieten Kwaliteitsimpuls € 26k; • Hogere rentebaten (rentevergoeding is doorgestegen naar 4%) € 44k; Totaal hogere baten € 183. Per saldo een toename van het overschot met € 219k. In de programmaverantwoording van het jaarverslag wordt nader ingegaan op de bereikte resultaten per deelproduct. Vermogen Het eigen vermogen per 31-12-2023 bedraagt € 10,6 mln. voor resultaatbestemming 2023. Dit saldo bestaat uit de algemene reserve voor een bedrag van € 2,5 mln. en voor € 8,1 mln. uit de bestemmingsreserves. In hoofdstuk 5 onder toelichting op de balans worden de toevoegingen en onttrekkingen nader toegelicht.

3

Jaarstukken 2023 | Bestuurlijke samenvatting

Resultaatbestemming en toekomstperspectief Wij stellen voor om het overschot van € 702.802 toe te voegen aan de nog te vormen egalisatiereserve provinciale bijdrage. Daarnaast vanuit de algemene reserve een bedrag van € 400.000 toe te voegen aan dezelfde egalisatiereserve provinciale bijdrage. Vanaf 2026 vervalt de boekjaarsubsidie. Deze wordt vervangen door de nieuwe subsidieregeling beheer recreatiegebieden. Uitgaande van het slechtste scenario betekent dit voor Groenalliantie een teruggang in de provinciale bijdrage van ruim € 1,1 mln. Met het vormen van een egalisatiereserve provinciale bijdrage van gelijke omvang is in ieder geval het risico afgedekt van het eerste begrotingsjaar (2026) waarin de verwachte terugval van de provinciale bijdrage wordt voorzien. Daarnaast speelt de herijking van het Terreinbeheermodel (TBM). De verwachting is dat de herijking (met name voor bos en asfalt) de indices die de afgelopen jaren zijn doorgevoerd in de begroting fors zullen overstijgen. Dit heeft een mogelijke verdere verhoging van de dotatie aan de voorziening groot onderhoud tot gevolg. Verder moet nog rekening gehouden worden met een toevoeging aan de provinciale reserve vanuit de overschotten 2022 (€ 99.941) en 2023 (raming € 350.000).

Voor deze reserveringen wordt bij de Provincie een voorstel ingediend om deze ook te mogen inzetten voor de verwachte teruggang van de provinciale bijdrage.

4

Jaarstukken 2023 | Leeswijzer

2. Leeswijzer In deze jaarstukken wordt inzicht gegeven in de voortgang van het realiseren van de doelen en prestaties uit de Programmabegroting 2023 en de Najaarsrapportage 2023. Daarnaast wordt inzicht geboden in de realisatie van additionele projecten (kredieten). In de tabellen zijn de realisatiecijfers over het jaar 2023 opgenomen. De lasten en de baten zijn gepresenteerd als positieve bedragen in hele euro’s. Zover niet anders vermeld zijn alle resultaten incidenteel. De jaarstukken zijn opgesteld naar de eisen die het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) daaraan stelt. In de bestuurlijke samenvatting (hoofdstuk 1) is op hoofdlijnen ingegaan op de belangrijkste ontwikkelingen en resultaten in 2023. In hoofdstuk 3 is de programmaverantwoording opgenomen. Hierin worden de doelen en prestaties toegelicht door beantwoording van de drie W-vragen: 1. Wat hebben we bereikt? 2. Wat hebben we gedaan? 3. Wat heeft het gekost? Hoofdstuk 4 wordt daarna ingaan op de volgens het BBV verplichte en voor het schap relevante paragrafen, te weten: - Weerstandsvermogen en risicobeheersing - Onderhoud kapitaalgoederen - Financiering - Grondbeleid - Bedrijfsvoering Hoofdstuk 5 bevat de jaarrekening 2023 met daarin de waarderingsgrondslagen, de balans per 31 december 2023 met toelichting en het overzicht van baten en lasten met toelichting.

Tevens is in hoofdstuk 5 de aanvullende (wettelijke verplichte) informatie opgenomen.

5

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

3. Programmaverantwoording De programmaverantwoording is opgebouwd uit de volgende onderdelen: - Gebiedsbeheer - Maatschappelijke betrokkenheid - Plannen maken - Overhead - Algemene dekkingsmiddelen - Projecten (kredieten) - Mutaties reserves - Wat heeft het gekost In dit hoofdstuk wordt per onderdeel een toelichting gegeven op de gerealiseerde doelen, de gevolgde aanpak en de kosten hiervan.

3.1

Gebiedsbeheer

Wat hebben we bereikt? De natuur- en recreatiegebieden vallend binnen de gemeenschappelijke regeling zijn onderhouden conform het principe ‘schoon, heel en veilig’ voor een optimaal gebruik door de bezoekers. Onder het beheer van de gebieden vallen tevens diverse exploitaties, die bijdragen aan de recreatieve kwaliteit. De bereikte resultaten en uitgevoerde activiteiten zijn hierna volgend toegelicht. Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het gekost? Het beheer, onderhoud en de exploitatie van de gebieden is gerealiseerd door middel van de volgende producten: 1. Terreinbeheer 2. Economisch beheer 3. Regelgeving & handhaving 4. Communicatie Ad.1 Terreinbeheer Het product gebiedsbeheer betreft het doen onderhouden van de natuur- en recreatiegebieden en de daarbij behorende beheertaken. De basis voor de reguliere onderhoudswerkzaamheden is beschreven in het terreinbeheermodel (TBM). Dit model is opgebouwd uit doeltypen met specifieke recreatieve doelen en maatregelen gerelateerd aan marktconforme normprijzen per doeltype. Continue evaluatie van de onderhoudswerkzaamheden draagt bij aan het voortdurend actualiseren van het terreinbeheermodel en het beheersbaar houden van zowel de te treffen onderhoudsmaatregelen als de kosten. Bij grote afwijkingen leidt deze evaluatie tot een voorstel tot begrotingsaanpassing.

Ten behoeve van de werkzaamheden voor het groot onderhoud wordt gebruik gemaakt van een jaarlijks geactualiseerde meerjarige onderhoudsprognose. Op basis hiervan wordt ter egalisatie van kosten een voorziening getroffen. Met behulp van het uitvoeren van diverse inspecties, wordt de staat van het beoogde groot onderhoud getoetst. De bevindingen uit deze voortdurende

6

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

evaluatie worden verwerkt alvorens de werkzaamheden worden uitgevoerd. Jaarlijks worden de geplande lasten, de dotatie aan de voorziening groot onderhoud en de werkelijke kosten gemonitord. Het product terreinbeheer bestaat verder uit: - Het inventariseren en selecteren van partijen die in staat zijn om (een deel van het) natuur-en recreatieschap te onderhouden (het samenstellen van de onderhoudsbestekken en het aanbestedingsproces). In het aanbestedingsproces is de mogelijkheid tot SROItrajecten (Social Return on Investment) gewaarborgd; - maken van afspraken met maatschappelijke partijen, vrijwilligers e.d. Regulier Onderhoud De geplande werkzaamheden Regulier Onderhoud 2023 zijn binnen het beschikbare budget uitgevoerd. Ingroeiregeling Deze regeling is ook in 2023 gedeeltelijk van toepassing geweest om de beheerlasten ten gevolge van nieuwe investeringen voortvloeiend uit de kwaliteitsimpuls op te vangen. Bosbeheer De boswerkzaamheden die vanwege vertraagde vergunningverlening waren uitgesteld zijn in 2023 uitgevoerd en afgerond onder gunstige omstandigheden. In 2022 zijn de voorgenomen werkzaamheden in het Goudse Hout vanwege de vergunningverlening doorgeschoven naar 2023. Met deze eindkap zijn de laatste dode en aangetaste essen uit het Goudse Hout verwijderd. Voorgenomen herplant in het voorjaar van 2024.

Het uitmaaien van eerder aangeplante verjonging ten gevolge van de essenkap is in alle gebieden in 2023 voortgezet. Samenwerking Promen Met ingang van januari 2023 is de samenwerking met Promen gecontinueerd. Het doel is om jonge mensen met een arbeidsbeperking werkzaamheden te laten uitvoeren in de recreatiegebieden. Eind 2023 is het hygiënebestek opnieuw aanbesteed en opnieuw aan Promen gegund. De nieuwe aanbesteding heeft geleid tot een forsere meerprijs van circa € 100.000. Gebiedsdeel Reeuwijkse Plassen • De reguliere onderhoudsbestekken van de Reeuwijkse Plassen, zoals het hygiëne bestek en het gras en water bestek zijn naar behoren uitgevoerd. • De eikenprocessierups is ook in 2023 bestreden in de diverse deelgebieden, bestrijding via de zuigmethode op die plaatsen waar veel publiek komt. • De bestrijding van de invasieve exoot de Japanse Duizendknoop is voortgezet. Hiervoor is opnieuw de stroommethode toegepast. Deze behandeling begint vruchten af te werpen. Gebiedsdeel Krimpenerwaard • De reguliere onderhoudsbestekken van de Krimpenerwaard, zoals het hygiëne bestek en het gras en water bestek zijn volgens afspraak uitgevoerd. • Het kano en wandel routenetwerk is geïnspecteerd en zijn de vastgestelde gebreken hersteld.

7

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

•

Voor de bestrijding van de invasieve exoot “de springbalseming” is de methode intensief maaibeheer en het volledig uit de grond trekken van de plant toegepast. Het beheer is er op gericht om verder verspreiding te voorkomen. De Japanse duizendknoop wordt ook in de Krimpenerwaard bestreden met de stroommethode.

Het jaar 2023 kenmerkte zich door veel regenval in voor- en najaar, dit lijkt een trend die verband houdt met het klimaat. De combinatie van waterverzadigde bodems en stormachtige weersomstandigheden zorgen voor instabiliteit van de bosopstanden met toenemend risico op windworp. Door het beheer wordt verder gesignaleerd dat op veel plaatsen slootoevers instabiel worden door kanterosie veroorzaakt door het voorkomen van muskusratten en Amerikaanse rivierkreeften. Ook de waterkwaliteit speelt vermoedelijk een rol bij de aantasting van de oevers. Door de combinatie van deze factoren zijn binnen afzienbare tijd herstelmaatregelen in de vorm van onderwaterbeschoeiing noodzakelijk. Groot Onderhoud De dotatie bedraagt in 2023 € 970.000. De uitgaven voor groot onderhoud hebben een omvang van € 818.380 en zijn verantwoord op de voorziening groot onderhoud. Zie hiervoor ook de paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen.

Ad.2 Economisch beheer Beheer exploitaties Het beheer van exploitaties heeft betrekking op het aangaan van overeenkomsten met derden gericht op de exploitatie en/of het gebruik van schapsgronden en –opstallen (passend binnen de huidige ambities van het natuur- en recreatieschap), alsmede het actief administratief, financieel, juridisch en relationeel beheren van deze overeenkomsten. Van de bestaande contracten is voortdurend gemonitord of het gebruik nog in overeenstemming was met de vastgelegde afspraken. Eventuele wijzigingen daarin (al dan niet op verzoek) zijn actief verwerkt. De contractueel afgesproken financiële tegenprestatie is geactualiseerd en er is zorg gedragen voor de inning hiervan. De opbrengsten uit pacht, huur en verkoop zijn in 2023 € 540.886,-. Er is sprake van een stijging uit huur en pachtinkomsten van € 25.271,- ten opzichte van 2022. De verkoop van gronden heeft een totale opbrengst van € 47.346,- opgeleverd. Het betreft de percelen gelegen aan: Wilhelminakade 92 en 94 te Waddinxveen (€25.446) Oudeweg 1C te Reeuwijk (€13.500) Vlietdijk 16 te Reeuwijk (€ 8.400) Daarnaast zijn de huur- en erfpachtcontracten in 2023 geïndexeerd. Aangezien elk contract aparte afspraken kent ten aanzien van de indexering; zijn bijna alle contracten onderhevig aan de wijziging van het Consumentenprijs indexcijfer (CPI index Alle Huishoudens).

De CPI-indexcijfers waren in 2023 aanzienlijk hoger dan het jaar ervoor (jaargemiddelde 10,00 %, uitschieters naar 14,5%).

8

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

In 2023 zijn een aantal overeenkomsten gesloten, bijvoorbeeld ten behoeve van de volgende zaken: 1. Aankoop perceel fietspad achter Platteweg te Reeuwijk; 2. Verkoop perceel dijktalud aan het Hoogheemraadschap van Schieland en Krimpenerwaard voor project KIJK; 3. Verkoop perceel grond naast De Noord 54 te Krimpen aan de Lek; 4. Verkoop perceel grond achter Platteweg 26C te Reeuwijk; 5. Vestigen zakelijk recht van opstal voor de realisatie van een toegangsbrug te Krimpen aan den IJssel.

Didam-arrest De Hoge Raad heeft in november 2021 in het Didam-arrest bekrachtigd dat een overheidsorganisatie bij het aangaan van privaatrechtelijke overeenkomsten, alle (potentiële) gegadigden een gelijke kans moet bieden. Dit volgt uit het zogeheten gelijkheidsbeginsel. Groenalliantie is als overheidsorganisatie verplicht dit gelijkheidsbeginsel na te leven. Het recreatieschap wil een transparant en uniform proces hanteren voor de verkoop en ingebruikgeving van grond en gebouwen. Op de website van Groenalliantie is een aparte pagina gekomen waarin grondtransacties en ingebruikgevingen zijn gepubliceerd. Aflopende pachtovereenkomsten zijn ook conform het Didam-arrest vernieuwd. Alle contracten welke onderhands zijn aangegaan en zijn gepubliceerd via de website van Groenalliantie. Alle contracten die openbaar zijn aanbesteed, zijn in 2023 voorbereid. In het eerste kwartaal 2024 worden deze kavels online aangeboden via www.pachtgrond.nu.

Beheer grondposities Het beheer van grondposities betrof het actief beheer van de grondpositie (gronden en opstallen binnen het werkingsgebied), zodanig dat dit bijdroeg aan de lange termijn strategie van Groenalliantie. Het resultaat hiervan is dat voldaan is aan de rechten en plichten die het bezit van grond met zich meebrengt. Hieronder valt ook het afstoten van posities die geen recreatief belang dienen, alsmede het verwerven van gronden die van belang kunnen zijn voor toekomstige ontwikkelingen van Groenalliantie. Er is één perceel aangekocht in het Goudse Hout voor een symbolisch bedrag. Voor komend jaar zijn hier ook nog geen plannen voor. Oppervlakte Totaal (ha)

01-01-2023 775,72

31-12-2023

Toelichting mutatie:

775,24 Verkoop percelen 0.41.91 ha Aankoop percelen 0.05.80

Deze tabel betreft de grondpositie. Hierin zijn niet meegenomen de gronden die het schap op basis van persoonlijke overeenkomsten (o.a. huur) in gebruik en onderhoud heeft. Ad.3 Regelgeving & handhaving Regelgeving & handhaving bestaat uit de volgende onderdelen: Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen; Toezicht en handhaving.

9

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen De gebieden van Groenalliantie kunnen gebruikt worden voor recreatieve doeleinden door individuen en door groepen. Voor beide vormen van gebruik gelden spelregels. Wanneer een gebruiker of organisatie een bepaalde activiteit wil uitvoeren binnen het beheergebied van Groenalliantie, vraagt deze hiervoor toestemming aan Staatsbosbeheer. Hierbij vindt toetsing plaats aan de doelstellingen in de gemeenschappelijke regeling en aan de belangen van de openbare orde en veiligheid (in samenwerking met de betreffende gemeente). Toestemmingen worden vanuit de eigenstandige privaatrechtelijke bevoegdheid van Groenalliantie verstrekt. Toezicht en Handhaving Toezicht en Handhaving (T&H) bestaat uit de onderdelen gastheerschap, handhaving en de regierol bij samenwerking. De invulling van de drie onderdelen leidt tot een compleet palet van activiteiten op de doelstelling schoon, heel en veilig in een gebied. Dit palet wordt ingevuld op basis van de aard en het gebruik van het gebied. Basisuitgangspunten voor de inzet van T&H zijn: De veiligheid van de gebruikers van de gebieden zo goed mogelijk waarborgen; De eigendommen van het schap schoon, heel en veilig te houden. De inzet vindt primair plaats op daadwerkelijke handhaving.

Hiermee wordt prioriteit gegeven aan de veiligheid van de recreant en worden andere zaken alleen aangepakt als er voldoende beschikbare capaciteit en middelen voorhanden zijn. Algemene ontwikkelingen Corona speelde in 2023 geen rol meer. De bezoekers zijn echter in grote getale blijven komen De warme zomer heeft grote aantallen bezoekers naar de gebieden gelokt waarmee opnieuw duidelijk werd dat de gebieden in een grote behoefte voorzien. Door de BOA is in samenwerking met het Beheerteam voortdurend getracht om de aanwezigheid van de grote bezoekersaantallen van de gebieden in goede banen te leiden. Hierbij zijn steeds de regelgeving en adviezen van o.a. de Veiligheidsregio Hollands Midden als leidraad gebruikt. Ook is door de BOA nadrukkelijk de samenwerking gezocht met de plaatselijke politie en BOA’s van de deelnemende gemeenten, hetgeen er mede voor gezorgd heeft dat er ondanks de tot op heden voortdurende drukte, zich geen grote problemen hebben voorgedaan. Hondenbeleid en hondenuitlaatservices Naleving van het nieuwe hondenbeleid vertoond een wisselend beeld. De regulering via de Hondenuitlaat-services verloopt goed en de afspraken worden nagekomen. Dat geldt ook voor de jachthondentrainingen. Ook het aanlijngebod in de daarvoor bestemde gebieden wordt over het algemeen goed nageleefd.

Een punt van zorg blijft wel het veelvuldig los laten lopen van honden in verboden gebied zoals de stranden en recreatieweiden bij de diverse zwemgelegenheden. De praktijk is hier weerbarstig en vraagt blijvend veel aandacht; surveillance en handhaving zijn hier vooralsnog de enige remedie. Blauwalg Tijdens de warme periodes stak ook in 2023 blauwalg weer de kop op. Al vrij vroeg in het seizoen leidde dat tot ontrading om de zwemplas in het Krimpenerhout te gebruiken. De surfplas in het Reeuwijkse Hout had minder last van blauwalg.

10

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

Voor het Krimpenerhout is in verband met met deze problematiek veel overleg met het Waterschap. Het komend seizoen wordt met een hoger peil het voorjaar ingegaan. Verwacht wordt dat door een groter watervolume het optreden van blauwalg wordt vertraagd. Afval Afvaldumpingen van de meest uiteenlopende zaken blijven voorkomen en vergen af en toe een forse inspanning om de terreinen schoon en netjes te houden. Het achterlaten van gebruikte lachgaspatronen is toegenomen. De BOA zorgt voor afvoer naar de daartoe bestemde plaatsen. De vrees bestaat dat dumpingen zullen toenemen naarmate de drempels bij innamepunten worden verhoogd. Jaarwisseling De jaarwisseling ’22-’23 is relatief rustig verlopen, mede dankzij het slechte weer. Wel zijn 11 prullenbakken opgeblazen. Extra BOA In 2023 was vanwege het vertrek van de BOA enige tijd sprake van een vacature. Deze leemte is gevuld met extra inzet van collega’s vanuit Rottemeren. Ook door de beheerders is extra inspanning en toezicht uitgeoefend in het hoogseizoen. De vacature is inmiddels opgevuld In 2024 is voorzien in verdere opschaling van het toezicht. In december is een relatief grote handhavingsactie georganiseerd in het Krimpenerhout ondersteund door politie, gemeentelijke Boa’s en extra Boa’s uit andere recreatieschappen.

Er is gecontroleerd op regels met betrekking tot honden, fietsen op voetpaden, bromfietsen op het fietspad en snelheid. Ad.4 Communicatie Voor de positionering van de beheergebieden van de Groenalliantie is een veelheid aan communicatie-instrumenten ingezet. Voorbeelden hiervan zijn persberichten, digitale media en foldermateriaal. Ontwikkelingen voortkomend uit de kwaliteitsimpuls en de afronding daarvan, maar ook werkzaamheden door (groot) onderhoud zijn in de regio onder de aandacht gebracht. In het afgelopen jaar is de website van Groenalliantie gebruiksvriendelijker gemaakt en de informatie is bijgewerkt. Ook is er in 2023 een ‘Achter de Schermen’ uitgebracht om de stakeholders te informeren over de diverse ontwikkelingen. Verder zijn in de zomer van 2023 zowel de hindernisbaan in het Gouwebos als de bootcamp in de Krimpenerhout officieel geopend.

Wat heeft het gekost? Gebiedsbeheer

Lasten Realisatie 2022

Primaire begroting 2023

Begroting 2023 na wijziging

Realisatie 2023

Personeel

953.561

903.800

877.000

885.278

Materieel

2.072.502

2.191.100

2.197.700

2.176.156

Totaal Gebiedsbeheer

3.026.063

3.094.900

3.074.700

3.061.434

De personeelslasten (Dienstverlening SBB) zijn € 7k hoger uitgevallen. In paragraaf 4.5 is een nadere analyse opgenomen van de bedrijfsvoering.

11

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

De materiele lasten zijn € 21k lager uitgevallen. Het budget voor regulier onderhoud is niet volledig benut doordat niet volledig aanspraak is gemaakt op de ingroeiregeling.

Gebiedsbeheer

Baten Realisatie 2022

Primaire begroting 2023

Begroting 2023 na wijziging

Realisatie 2023

Subsidies natuurbeheer Huren en pachten Vergunningen, Ontheffingen en Toestemmingen Diverse lasten en baten

8.640 479.827 4.918 21.123

7.200 460.000 5.000 7.300

7.200 490.000 6.300 60.200

8.010 493.540 6.985 111.688

Totaal Gebiedsbeheer

514.508

479.500

563.700

620.224

De stijging van de baten kunnen worden toegeschreven aan met name de grondverkopen (€ 48k).

3.2

Maatschappelijke betrokkenheid

Wat hebben we bereikt? Bij het aanbesteden en laten uitvoeren van de onderhoudswerkzaamheden proberen we zo goed als mogelijk onze maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen door: • Het inventariseren en selecteren van partijen die in staat zijn om (een deel van het) natuuren recreatieschap te onderhouden (het samenstellen van de onderhoudsbestekken en het aanbestedingsproces). In het aanbestedingsproces wordt aandacht besteed aan mogelijke SROI-trajecten (social return on investment); • Maken van afspraken met maatschappelijke partijen, vrijwilligers e.d. Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het gekost? Samenwerking Promen: Met ingang van januari 2023 is de samenwerking met Promen gecontinueerd. Het doel is om jonge mensen met een arbeidsbeperking werkzaamheden te laten uitvoeren in de recreatiegebieden. Eind 2023 is het hygiënebestek opnieuw aanbesteed en opnieuw aan Promen gegund. Daarnaast is ook een samenwerking aangegaan met Binnenwerk.

Gebiedsbeheer

Lasten Realisatie 2022 Primaire begroting 2023

Begroting 2023 Realisatie 2023 na wijziging

Vrijwilligers en actief burgerschap Personeel

19.380 19.380

41.700 41.700

47.000 47.000

52.436 52.436

Totaal Maatschappelijke betrokkenheid

19.380

41.700

47.000

52.436

In 2023 is ook gebruik gemaakt van de inzet van de mensen van Binnenwerk. Dit heeft geleid tot meer begeleidingsuren.

12

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

3.3 Plannen maken Wat hebben we bereikt? Het bestuur is geadviseerd over de implementatie van mogelijke nieuwe ontwikkelingen die passen binnen de doelstelling van de gemeenschappelijke regeling en die een recreatieve meerwaarde opleveren en/of de natuurwaarde versterken. De belangrijkste ontwikkelingen worden hierna toegelicht. Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het gekost? Planvorming & gebiedsontwikkeling In overleg met alle betrokkenen wordt een gemeenschappelijk kader geboden op de gewenste ontwikkeling in het werkingsgebied van het schap, aansluitend op de ambitie van het bestuur, de vraag van de recreant (leefstijlen) en het aanbod (positionering van het specifieke gebied). Tevens worden alle voorbereidende en uitvoerende werkzaamheden gedaan die noodzakelijk zijn om (een deel) van het gebied te (her)ontwikkelen conform de ambitie van het bestuur. Hiermee wordt samen met de omgeving van het schap ingespeeld op actuele trends en ontwikkelingen. Programma Groen voor iedereen Recreatiegebieden In 2022 is het Ontwikkelplan 2030 en de Investeringsagenda 2021-2025 als uitgangspunt gebruikt om een programmaplan op te stellen waarin voor het programma de componenten financiën, organisatie, planning, communicatie, kwaliteit en risico’s zijn beschreven.

Voor de planvorming en gebiedsontwikkeling zijn de programmadoelen bewaakt en binnengekomen initiatieven van derden gewogen. Op hoger schaalniveau wordt samen met de ambtelijke vertegenwoordiging van de gemeenten de langetermijnvisie van Groenalliantie meegenomen in dagelijkse gang van zaken. Overige ontwikkelingen In maart 2023 is een informatiebijeenkomst georganiseerd om de eerste resultaten uit het haalbaarheidsonderzoek voor verblijfsrecreatie in de Krimpenerhout te presenteren. Mede door de inzichten opgehaald tijdens de sessie is er besloten om het projectteam decharge te verlenen en de initiatieffase af te sluiten. Begin van 2023 is de aanbesteding voor de Solar Carports succesvol geweest. In mei 2023 heeft DSG als winnende partij de optie op opstalrecht verkregen. Deze partij heeft twee jaar de tijd om te voldaan aan de eisen uit de aanbesteding om dit om te zetten in een definitief recht van opstal, waaronder het verkrijgen van de vergunningen en het afsluiten van een contract met een burgercoöperatie. In 2023 is naar aanleiding van een vraag van een ondernemer onderzocht of bij de surfplas van de Krimpenerhout een aanbesteding gestart kon worden om een uitgiftepunt voor een hapje en een drankje uit te geven. Naar aanleiding van dit onderzoek is geadviseerd om hier geen aanbesteding voor te starten omdat de kosten niet opwegen tegen de baten.

Aangezien strandhoreca wel is opgenomen in het Ontwikkelplan wordt dit opnieuw bekijken bij de herijking van de Investeringsagenda voor 2026-2030.

13

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

Wat heeft het gekost? Gebiedsbeheer

Lasten Realisatie 2022 Primaire begroting 2023

Begroting 2023 Realisatie 2023 na wijziging

Plan- en projectvoorbereiding Personeel

79.465 79.465

182.500 182.500

94.000 94.000

63.059 63.059

Totaal Plannen maken

79.465

182.500

94.000

63.059

Ook in 2023 is van het algemene budget minder gebruik gemaakt omdat de focus heeft gelegen op het Ontwikkelplan en het project ‘Groen voor iedereen’.

3.4

Overhead

Wat hebben we bereikt? Kwalitatief hoogwaardige bestuurlijke en juridische advisering aan het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur, over ten minste de volgende aandachtsgebieden: - lopende zaken, beleid, ontwikkelingen en toekomst van het schap; - nieuwe of gewijzigde wet- en regelgeving die van invloed zijn op het schap; - financieel beleid, begroting en verantwoording. Daarbij is rekening gehouden met wat er speelt op de betreffende beleidsvelden en met het netwerk binnen en buiten het schap. Dit netwerk bestaat uit schapsdeelnemers, ambtelijk apparaat, natuur- en milieuorganisaties en stakeholders in het schapsgebied. Tevens het voorbereiden van bestuursvergaderingen inclusief een verslaglegging van bestuursvergaderingen en het zorgdragen voor het uitvoeren van de actiepunten. Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het gekost? De ondersteuning van het Dagelijks en het Algemeen Bestuur vond plaats door het leveren van de volgende producten: 1. Bestuursproducten 2. Juridische ondersteuning en advisering 3.

Financiën Ad.1 Bestuursproducten De Bestuursproducten omvatten: - Het voorbereiden en plannen van bestuursvergaderingen; - Het verslagleggen van bestuursvergaderingen en het (laten) uitvoeren wat afgesproken is; - Het signaleren van knelpunten in de uitvoering en het aandragen van oplossingen; - Eerste aanspreekpunt zijn voor schapsdeelnemers, ambtelijk apparaat en stakeholders voor alle zaken/ projecten die in schapsverband spelen; - Het vertegenwoordigen van de schapsbesturen in ambtelijke en bestuurlijke netwerken en gremia van de deelnemers; - De eindtoets op bestuursvoorstellen; - Het opstellen en uitvoeren van additionele opdrachten en beleidsadviezen waarmee het bestuur in staat wordt gesteld om richting en middelen vast te stellen. Het Dagelijks Bestuur heeft in 2023 zes keer vergaderd, waarvan één schriftelijke ronde en het Algemeen Bestuur vier keer. 14

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

De gebiedsadviescommissie heeft in 2023 twee keer vergaderd. De inbreng van de gebiedsadviescommissies is gevraagd voor advies op een aantal voorstellen. Ad.2 Juridische ondersteuning en advisering Dit product heeft betrekking op de (algemene) juridische advisering op het gebied van publiek- en privaatrecht en het implementeren, toepassen en evalueren van wet- en regelgeving relevant voor de gemeenschappelijke regeling (Wet gemeenschappelijke regelingen en Algemene wet bestuursrecht). Ook het behandelen van bezwaar- en beroepzaken en zaken op grond van de WOO (Wet open overheid) en Wet Bibob (Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur), behoren tot de juridische ondersteuning en advisering.

Ad.3 Financiën In het kader van de financiële ondersteuning zijn de volgende activiteiten uitgevoerd: - Verzorgen van de financiële administratie van de gemeenschappelijke regeling: tijdige en systematische vastlegging van baten, lasten en in- en uitgaande geldstromen; - Incasseren van gelden als gevolg van verkoop, heffing en/of in privaatrechtelijke overeenkomsten overeengekomen vergoedingen; - Uitvoeren van de interne controle gericht op getrouwheid en rechtmatigheid op financieel gebied, waarbij de nadruk ligt op ‘inkoop en aanbestedingen’, het betalingsverkeer en de volledigheid van huur- en erfpachtopbrengsten; - Toetsen van bestuursvoorstellen op incidentele en/of structurele financiële consequenties; - Het voeren van periodieke budgetgesprekken met budgethouders en projectleiders; - opstellen van de planning & control producten, zoals begroting, najaarsrapportage en jaarstukken; - Begeleiden van de werkzaamheden van de accountant (interim controle, subsidiecontroles, jaarrekeningcontrole); - Werkzaamheden in het kader van de vennootschapsbelastingplicht.

Wat heeft het gekost? Gebiedsbeheer

Lasten Realisatie 2022

Primaire begroting 2023

Begroting 2023 na wijziging

Realisatie 2023

Pe rs one e l

208.751

207.000

201.700

201.904

Mate rie e l

1.862

18.000

2.500

1.410

Totaal Be s tuurlijke die ns te n

210.613

225.000

204.200

203.314

Pe rs one e l

211.320

137.900

174.600

172.852

Mate rie e l

7.767

18.000

33.000

46.688

219.087

155.900

207.600

219.540

Pe rs one e l

6.861

21.500

17.100

10.240

Mate rie e l

0

900

900

0

6.861

22.400

18.000

10.240

436.561

403.300

429.800

433.094

Totaal Financië le die ns te n

Totaal Juridis che die ns te n Totaal onde rs te uning

De totale overheadlasten zijn circa € 3k hoger uitgevallen dan begroot.

15

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

De overschrijding van de materiele lasten bij Financiële diensten heeft te maken met extra ondersteuning voor de invoering van de rechtmatigheidsparagraaf en overloop accountantskosten 2022. De inzet van de Juridische afdeling is grotendeels vraag gestuurd waardoor de inzet per jaar kan fluctueren.

3.5

Algemene dekkingsmiddelen

Algemene dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit de bijdragen van de deelnemende gemeenten in het schap en de boekjaarsubsidie van de Provincie Zuid-Holland. Door de Provincie is in 2023 een extra bijdrage in de vorm van een inflatiecorrectie toegekend. Ten opzichte van de initiële boekjaarsubsidie betekent dit een verhoging van afgerond € 96.000.

Deelnemersbijdragen Met ingang van het begrotingsjaar 2022 - bij gelijkblijvende omstandigheden en ongewijzigd beleid – is besloten over te gaan tot een uniformering van de berekening van de deelnemersbijdragen per werkgebied, waarbij het bepaalde in artikel 33, lid 2 ad a van de gemeenschappelijke regeling voor het werkgebied Reeuwijkse Plassen e.o. ook gaat gelden voor het werkgebied Krimpenerwaard. Dit betekent een verdeling van het negatief exploitatiesaldo op basis van het inwoneraantal per gemeente. Dit heeft geleid tot de volgende verdeling van de deelnemersbijdragen 2023: Recreatieschap Groenalliantie Realisatie Begroting Deelnemersbijdragen 2023 2023 Gemeente Krimpen a/d IJssel Gemeente Krimpenerwaard Gemeente Gouda Gemeente Bodegraven-Reeuwijk Gemeente Waddinxveen

Totaal deelnemersbijdragen

3.6

222.600 428.500 557.600 267.000 230.600 1.706.300

13% 25% 33% 16% 14%

222.600 428.500 557.600 267.000 230.600 1.706.300

13% 25% 33% 16% 14%

Realisatie 2022 216.200 415.300 541.500 259.100 222.600 1.654.700

13% 25% 33% 16% 13%

Projecten

De projecten (meestal investeringen met maatschappelijk nut) worden gefinancierd uit de reserves van Groenalliantie. Hiertoe wordt een zogenaamd krediet verstrekt. Eventueel ontvangen subsidies vanuit cofinanciering worden hierop in mindering gebracht. De controle op de voortgang van de projecten en de uitputting van de kredieten worden bewaakt in een projectadministratie. In onderstaande tabel zijn de lopende projecten opgenomen. Alleen de projecten die daartoe aanleiding geven worden nader toegelicht.

16

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

Tabel overzicht projecten 2023 Projectnaam Lopende projecten: Totaal Grondinitiatieven Reeuwijkse Hout Totaal Hindernisbaan Gouwebos Totaal Implementatie prio verbindingen Totaal Uitbreiden natuur en recreatiegebied Totaal Uitkijktoren Loetbos Totaal Verkenning horeca Loetbos Totaal Versterking natuur en biodiversiteit Totaal Zonnepanelen Parkeerplaatsen Totaal Mindervalide routes Groenalliantie Totaal Handelingskader klimaat Totaal Onderzoek Brug Gouwebos Totaal Verkennen verbetering watersysteem en waterkwaliteit Totaal recreantenonderzoek Totaal Optimalisatie beheer Totaal Kwaliteitsimpuls entree Loetbos Totaal Gemarkeerde wandelroutes Totaal Speelplaats Boveneind Krimpenerhout Totaal Fietsenstalling Goudse Hout Totaal Omvormen speelpolder en verkenning hondenstrand Totaal Revitalisering en uitbreiding bossen Subtotaal

Budget

Uitgaven t/m 2022

Uitgaven 2023

35.000 127.968 40.000 30.000 126.360 40.000 360.000 44.186 84.000 34.496 17.500 15.000 50.000 473.090 132.600 99.450 53.040 19.500 62.000 30.000 1.874.190

8.008 21.873 8.394 8.291 11.655 15.971 112.123 7.801 3.755 1.980

2.398 75.963 3.099 8.614 7.221 7.945 17.025 10.325 75.694 25.314 16.038 3.654

Afgesloten projecten: Totaal Kwaliteitsimpuls Goudse Hout Fase 2 Totaal Herinrichting Elfhoevenstrook Totaal Kwaliteitsimpuls Reeuwijkse Hout Fase 2 Totaal Freerunpark Goudse Hout Totaal Wandelverbinding 't Weegje Totaal Ontwikkelen online-platform Totaal Sanitaire voorzieningen; realisatie Totaal Sanitaire voorzieningen; planuitwerking Totaal Grondverbetering Reeuwijkse Hout Totaal Toekomstperspectief Oostpolder Totaal Herstel Kunstwerk Goudse Hout Totaal Kanonetwerkroute waterrecreatie Totaal Quickscan betaald parkeren Reeuwijkse Hout Totaal Voetpad Lansingh Zuid Totaal auteursrecht ecolodge Krimpenerhout Totaal Bootcamp Krimpenerhout Totaal Ecolodgepark Krimpenerhout Subtotaal

421.000 68.000 443.000 112.000 65.000 50.000 263.000 10.000 44.362 30.000 12.000 40.874 18.000 45.495 24.351 130.172 59.000 1.836.254

263.859 48.386 384.760 76.387 49.654 6.973 215.567 10.507 36.948 13.042 2.312 5.895 8.839 31.132 24.351 17.517 43.644 1.239.773

Totaal Groenalliantie Midden-Holland

3.710.444

1.439.622

199.849

Uitgaven t/m 2023 Saldo 31-12-2023

5.141

10.406 97.836 11.493 16.905 18.876 23.915 129.148 18.126 79.449 27.294 16.038 3.654 0 5.141

258.430

458.279

24.594 30.132 28.507 13.095 107.485 16.085 230.852 26.061 4.552 7.203 1.462 11.346 50.000 467.949 132.600 99.450 53.040 19.500 62.000 30.000 1.415.911

117.019 11.070 224.612

263.859 48.386 384.760 76.387 49.654 30.363 271.292 10.507 36.948 23.844 8.919 5.895 8.839 31.132 24.351 134.535 54.714 1.464.385

157.141 19.614 58.240 35.613 15.346 19.637 -8.292 -507 7.414 6.157 3.081 34.979 9.161 14.363 0 -4.363 4.286 371.869

483.042

1.922.664

1.787.780

23.390 55.725 0 10.802 6.607

Van het totaalvolume van de actieve projecten van € 1,9 mln. wordt € 1,1 mln. gedekt uit de reserves en € 0,8 mln. door bijdragen derden (cofinanciering). Van het bedrag van € 1,1 mln. is per 31 december 2023 € 0,4 mln. gerealiseerd zodat er nog een claim ligt op de reserves van circa € 0,7 mln. Van de uitgaven per 31-12-2023 van de afgesloten projecten van € 1.464.385 is een bruto bedrag geactiveerd van € 1.153.860 (na aftrek bijdrage derden € 683.462) en € 310.525 via de exploitatie onttrokken aan de reserves. Het saldo van de afgesloten projecten van € 372k is uiteindelijk niet onttrokken aan de reserves, dan wel verrekend met de bijdragen derden.

Toelichting per project voor zover relevant:

17

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

Grondinitiatieven Reeuwijksehout Beide initiatieven worden nader onderzocht. We zijn in gesprek met de reddingsbrigade en beoordelen hun aangepaste plan intern. Proces voor opstarten overleg met campervereniging en gemeente wordt opgestart. Hindernisbaan Gouwebos De Hindernisbaan is opgeleverd en geopend. Subsidieverantwoording is ingediend bij Provincie Zuid Holland. Implementatie prioritaire verbindingen Onderdeel van dit project is de verbreding van een fietspad in de Reeuwijkse Hout met een strook halfverharding. Tijdens de technische voorbereiding werd geconstateerd dat er onder het fietspad een belangrijke en kwetsbare gasleiding ligt en dat de berm een hotspot is voor ringslangen in Zuid Holland. De extra eisen die daar uit volgen zouden qua financiën en tijd een grote impact hebben en daarom heeft het bestuur besloten het fietspad niet te verbreden. Dit is gemeld bij de PZH die 50% subsidieert. Verkennen uitbreiden natuur- en recreatiegebied Dit plan van aanpak is vastgesteld in de vergadering in oktober 2023. Naar aanleiding daarvan lopen er nu gesprekken met de gemeente Waddinxveen. Uitkijktoren Loetbos De aanbesteding is op 15 september afgerond en de omgevingsvergunning is in december ingediend. Realisatie van de toren is gepland 2e kwartaal 2024.

Verkenning Opwaardering Vastgoed/Horeca Loetbos Naar aanleiding van de besluitvorming is door het projectteam een Programma van Eisen en een aanbestedingsstrategie voorbereid. Dit is in december 2023 door het Dagelijks Bestuur vastgesteld. Versterken natuur- en biodiversiteit Project loopt. Verwachting is dat projecten voortvloeiend uit de studie in maart 2024 aan het bestuur ter besluitvorming worden voorgelegd. Zonnepanelen Parkeerplaatsen De concessie is gegund en de ondernemer heeft nu 2 jaar de tijd om aan de eisen te voldoen om met het recreatieschap een recht van opstal te vestigen en het park te gaan exploiteren. De partij heeft bodemonderzoeken uitgevoerd en een voorlopig ontwerp opgesteld. Naar verwachting wordt dit voorjaar het definitieve ontwerp voorgelegd en wordt omgevingsvergunning aangevraagd. Mindervalide routes Project is halverwege 2023 opgeleverd en in gebruik genomen. Subsidieverantwoording is ingediend bij PZH. Handelingskader klimaat

18

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

In het DB overleg van 11 oktober 2023 stemde het bestuur in met het rapport ‘handelingskader klimaatadaptatie’. Genoemd rapport anticipeert op de klimaatverandering en biedt een verzameling van praktische klimaatadaptieve maatregelen die toegepast kunnen worden bij het beheer, het onderhoud en de inrichting van de gebieden van Groenalliantie. Met betrekking tot de nu al optredende effecten van klimaatwijziging heeft het bestuur in bovengenoemd gevraagd deze effecten uit te werken, zich vertalend in mogelijke acties en kosten. Bovengevraagde uitwerking wordt behandeld in het DB overleg van 28 maart 2024. Variantenstudie brug Gouwebos Onderzoek is gestart en de variantenstudie is in oktober 2023 opgeleverd. Tijdens het onderzoek kwam naar voren dat niet is vastgelegd wie de eigenaar van de brug is. Naar verwachting zal Groenalliantie het eigenaarschap op zich nemen. Ook kwam naar voren dat de Provincie ZuidHolland en de gemeente Waddinxveen een snelfietsroute door het Gouwebos heeft gepland De brug is onderdeel van deze route. Dat houdt in dat de brug breder dient te worden. Nadere afspraken met provincie en gemeente Waddinxveen over de financiering van deze extra eis moeten worden gemaakt en dit valt buiten de scope van dit project.

Verkennen verbetering watersysteem en waterkwaliteit De verkenning wordt in samenspraak met het hoogheemraadschap van Schieland en Krimpenerwaard én het hoogheemraadschap Rijnland opgesteld. Verwachting is dat de studie in het DB overleg van 4 juli 2024 wordt ingebracht. Recreantenonderzoek Er wordt onderzocht hoe met sensoren in een gebied een nauwkeurig beeld van de bezoekersaantallen kan worden gegenereerd. De voorbereidingen om het kunstwerk op zelfde plek terug te plaatsen zijn inmiddels opgestart. Het risico op hernieuwd vandalisme wordt erkend. Nieuwe projecten: Optimalisatie beheer In november 2023 heeft er een werksessie plaatsgevonden om met medewerkers van Staatsbosbeheer te verkennen in welke gebieden maatregelen kunnen worden getroffen om de doeltypen te optimaliseren en daarmee de beheerkosten naar beneden te brengen. De uitkomsten van deze werksessie worden in 2024 voorgelegd aan het Dagelijks Bestuur. Kwaliteitsimpuls entree Loetbos Er is een subsidieaanvraag voor dit project ingediend. De planvorming start zodra de subsidiebeschikking is ontvangen. Gemarkeerde wandelroutes Er is een subsidieaanvraag voor dit project ingediend. De planvorming start zodra de subsidiebeschikking is ontvangen. Speelplaats Boveneind Krimpenerhout Er is een subsidieaanvraag voor dit project ingediend. De planvorming start zodra de subsidiebeschikking is ontvangen.

19

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

Fietsenstalling Goudse Hout Dit project wordt begin 2024 opgestart. Omvormen speelpolder en verkenning hondenstrand Dit project wordt begin 2024 opgestart. Revitalisering en uitbreiding bossen Dit project wordt begin 2024 opgestart.

3.7

Mutaties in reserves

Het eigen vermogen per 31-12-2023 bedraagt € 10,6 mln. voor resultaatbestemming 2023. Dit saldo bestaat uit de algemene reserve voor een bedrag van € 2,5 mln. en voor € 8,1 mln. uit de bestemmingsreserves. In hoofdstuk 5 onder toelichting op de balans worden de toevoegingen en onttrekkingen nader toegelicht. Resultaatbestemming en toekomstperspectief Het bestuur stelt voor om het overschot van € 702.802 toe te voegen aan de nog te vormen egalisatiereserve provinciale bijdrage. Daarnaast vanuit de algemene reserve een bedrag van € 400.000 toe te voegen aan dezelfde egalisatiereserve provinciale bijdrage. Vanaf 2026 vervalt de boekjaarsubsidie. Deze wordt vervangen door de nieuwe subsidieregeling beheer recreatiegebieden. Uitgaande van het slechtste scenario betekent dit voor Groenalliantie een teruggang in de provinciale bijdrage van ruim € 1,1 mln. Met het vormen van een egalisatiereserve provinciale bijdrage van gelijke omvang is in ieder geval het risico afgedekt van het eerste begrotingsjaar (2026) waarin de verwachte terugval van de provinciale bijdrage wordt voorzien. Daarnaast speelt de herijking van het Terreinbeheermodel (TBM). De verwachting is dat de herijking (met name voor bos en asfalt) de indices die de afgelopen jaren zijn doorgevoerd in de begroting nog fors zullen overstijgen.

Dit heeft een mogelijke verdere verhoging van de dotatie aan de voorziening groot onderhoud tot gevolg.

20

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

Verder moet nog rekening gehouden worden met een toevoeging aan de provinciale reserve vanuit de overschotten 2022 (€ 99.941) en 2023 (raming € 350.000). Voor deze reserveringen wordt bij de Provincie een voorstel ingediend om deze ook te mogen inzetten voor de verwachte teruggang van de provinciale bijdrage.

21

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

3.8

Wat heeft het gekost

Programma Instandhouding gebieden

Lasten Begroting 2023 na wijziging

Realisatie 2023

Baten Begroting 2023 na wijziging

Realisatie 2023

Saldo Begroting 2023 na wijziging

Realisatie 2023

Pe rs one e l

877.000

885.278

0

0

877.000

885.278

Mate rie e l

2.197.700

2.176.156

563.700

620.224

1.634.000

1.555.932

Totaal Ge bie ds be he e r

3.074.700

3.061.434

563.700

620.224

2.511.000

2.441.210

Pe rs one e l

47.000

52.436

0

0

47.000

52.436

Totaal Maats chappe lijke be trokke nhe id

47.000

52.436

0

0

47.000

52.436

Pe rs one e l

94.000

63.059

0

0

94.000

63.059

Totaal Planne n make n

94.000

63.059

0

0

94.000

63.059

Pe rs one e l

201.700

201.904

0

0

201.700

201.904

Mate rie e l

2.500

1.410

0

0

2.500

1.410

Totaal B e s tuurlijke die ns te n

204.200

203.314

0

0

204.200

203.314

Pe rs one e l

174.600

172.852

0

0

174.600

172.852

Mate rie e l

33.000

46.688

245.000

288.032

-212.000

-241.343

207.600

219.540

245.000

288.032

-37.400

-68.491

Pe rs one e l

17.100

10.240

0

0

17.100

10.240

Mate rie e l

900

0

0

0

900

0

18.000

10.240

0

0

18.000

10.240

429.800

433.094

245.000

288.032

184.800

145.063

Totaal de e lne me rs bijdrage n

0

0

3.388.300

3.447.530

-3.388.300

-3.447.530

Onvoorzie n

0

0

0

0

0

0

3.645.500

3.610.022

4.197.000

4.355.785

-551.500

-745.763

214.000

320.607

0

158.771

214.000

161.836

Saldo van bate n e n las te n

3.859.500

3.930.629

4.197.000

4.514.556

-337.500

-583.927

Totaal mutatie re s e rve s

173.000

173.000

318.600

291.875

-145.600

-118.875

4.032.500

4.103.629

4.515.600

4.806.432

-483.100

-702.802

Totaal Financië le die ns te n

Totaal Juridis che die ns te n Totaal onde rs te uning

Saldo ge wone be drijfs voe ring Totaal kre die te n

Saldo

22

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

4. Paragrafen 4.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Het weerstandsvermogen weerspiegelt de mate waarin het schap in staat is middelen vrij te maken om de risico's die zich in de praktijk voordoen op te vangen zonder dat dit betekent dat het beleid veranderd/ingekrompen moet worden. Conform de nota weerstandsvermogen wordt de ratio weerstandsvermogen berekend om te bepalen of het schap in staat is voldoende financiële middelen vrij te maken voor het dekken van de risico’s op het moment dat de risico’s zich voordoen. Voor de waardering van de toereikendheid van het weerstandsvermogen wordt de volgende tabel gehanteerd. Ratio weerstandsvermogen Waarderingscijfer Ratio weerstandsvermogen A > 2,0 B 1,4 < x < 2,0 C 1,0 < x < 1,4 D 0,8 < x < 1,0 E 0,6 < x < 0,8 F < 0,6

Risico’s

1.

2.

3.

Meerjarige dekking begroting na uittreding provincie Zuid-Holland

Aard van het risico

Financiering exploitatie tekort door uittreding provincie Zuid-Holland vanaf 2026. Renterisico’s De renterisiconorm schrijft voor hoeveel maximaal geleend mag worden voor een periode langer dan 1 jaar. Specifieke risico’s op In de bedrijfsvoering van projecten, inkoop, het recreatieschap bijdragen derden etc. kunnen zich risico’s voordoen op specifieke onderdelen. Dit kunnen ook risico’s betreffen m.b.t. subsidies.

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Financiële omvang risico

Impact (meerjarig)

€ 1,1 mln.

Kans van optreden* H/M/L H

n.v.t.

n.v.t.

€0

Niet kwantificeerbaar

L

€0

€ 2,2 mln.

23

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

4.

Niet gekwantificeerde Hier wordt uitgegaan van risico's 2% van de structurele inkomsten.

€ 64.000

n.v.t.

€ 64.000

De financiële impact wordt berekend door bij een hoog risico 80%, bij een gemiddeld risico 50% en bij een laag risico 20% van het bedrag van de financiële omvang te nemen.

Risico 1: Meerjarige financiering na uittreding provincie Zuid-Holland De jaren tot en met 2025 zijn er voor de dekking van de exploitatie van Groenalliantie geen financiële zorgen te verwachten. De financiële continuïteit voor de exploitatie is t/m 2021 voor 100% en daarna t/m 2025 voor 90% geborgd. Van de 10% is echter de helft retour aan de schappen gekomen, onder voorwaarden dit bedrag te gebruiken voor maatregelen doeltype wijziging en het onderzoeken/inzetten van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt en meer vrijwilligers. Door de verhoging van de deelnemersbijdrage in 2022 is het begrotingstekort opgevangen dat met ingang van 2022 ontstaat. De periode na 2025 vraagt naar verwachting om meer keuzes en maatregelen. Vooralsnog gaan wij uit van een lagere bijdrage op jaarbasis van circa € 1,1 mln. Omdat dit een concreet bedrag is wordt dit risico op 100% gewaardeerd. Voor het begrotingsjaar 2026 dekken wij het tekort van 1,1 mln. uit de egalisatiereserve provinciale bijdrage zoals voorgesteld bij de resultaatbestemming. Wij verwachten in de 2 jaren na 2026 de begroting weer op orde te hebben, zodat het totale risico voor nu wordt ingeschat op € 2,2 mln. Risico 4: Niet gekwantificeerde risico’s Hier wordt uitgegaan van 2% van de structurele inkomsten. Voor dit beleid volgt het schap het rijksbeleid voor gemeenten.

Het rijk stelt voor gemeenten de minimale buffer van de algemene reserve op 2% van de som van de structurele inkomsten. Dit bedrag is daarmee het minimaal gewenste/benodigde weerstandsvermogen voor niet gekwantificeerde risico's. Ratio Weerstandsvermogen De ratio weerstandsvermogen wordt berekend om te bepalen of het schap in staat is voldoende financiële middelen vrij te maken voor het dekken van de risico’s op het moment dat de risico’s zich voordoen. Rekening houdend met de resterende claims en het voordelig resultaat bedraagt de Algemene Reserve € 3,2 mln. De gekwantificeerde risico’s bedragen € 2,3 mln. Daarmee is de ratio van het Weerstandsvermogen ruim 1,4. Dit komt overeen met waarderingscijfer B, ruim voldoende. Kengetallen BBV In het BBV (=financiële regelgeving voor gemeenten, provincies, gemeenschappelijke regelingen) staat dat er in de jaarstukken enkele kengetallen moeten worden opgenomen. Normen: Netto schuldquote: < 90% is minst risicovol, 90-130% is neutraal, > 130% is meest risicovol. Solvabiliteitsratio: > 50% is minst risicovol, 20 - 50% is neutraal, < 20% is meest risicovol. Structurele exploitatieruimte: evenwicht ( 0 of positief). De kengetallen staan in onderstaande tabel.

24

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

Kengetallen

Rekening 2023

netto schuldquote solvabiliteitsrisico structurele exploitatieruimte

-162,0 82% 14%

Begroting 2023 -122,0 79% 0%

Rekening 2022 -168,0 82% 5%

Deze kengetallen geven enig inzicht in de financiële positie en de financiële weerbaar- en wendbaarheid van de organisatie. De netto schuldquote geeft een beeld van het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Een negatieve schuldquote geeft in feite aan dat er per saldo geen sprake is van een schuld. De solvabiliteitsratio wordt berekend als het percentage van het totale eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen van het schap. Dit geeft inzicht in de mate waarin het schap in staat is om aan haar financiële verplichtingen te voldoen. De percentages liggen boven de 50%; minst risicovol. Het kengetal “structurele exploitatieruimte” geeft aan of de structurele baten groter zijn dan de structurele lasten. Dit wordt in het kengetal als percentage van de totale baten uitgedrukt. Dit kengetal zegt in feite iets over het structurele jaarrekeningsaldo, d.w.z. zonder alle incidentele baten en lasten. Het percentage is positief, wat betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken.

4.2

Onderhoud kapitaalgoederen

Het goed onderhouden van de gebieden is een belangrijke taak voor het schap om duurzaam gebruik mogelijk te maken. Als basis voor het plannen van regulier- en groot onderhoud en vervangingsinvesteringen wordt het Terrein Beheer Model (TBM) gehanteerd. Dit model is gebaseerd op zogenaamde doeltypen (bijvoorbeeld speel- en ligweide, strand, bos of grasland) waarvoor een gestandaardiseerde inrichting met daarbij behorende onderhoudscycli en normkosten zijn bepaald. Het totaal aan oppervlaktes, stuks en lengte van de aanwezige doeltypes bepaalt met de cycli en de normkosten de geplande lasten voor meerjarig duurzaam onderhoud. De geplande lasten van groot onderhoud fluctueren van jaar tot jaar. Dit kan een direct en groot effect hebben op het jaarresultaat en daarmee op de jaarlijkse deelnemersbijdrage. Om dit ongewenste effect zoveel mogelijk te voorkomen heeft het schap ervoor gekozen om een egalisatievoorziening groot onderhoud in te stellen. Jaarlijks wordt een vastgestelde dotatie ten laste van de exploitatie gebracht en de werkelijke onderhoudslasten worden ten laste van de voorziening verantwoord. Elk jaar worden de geplande lasten, de dotatie en de werkelijke kosten gemonitord. Ieder jaar wordt de dotatie opnieuw berekend en vastgesteld tenzij uit de monitoring volgt dat eerder een bijstelling nodig is.

De materiele onttrekkingen aan de voorziening Groot Onderhoud in 2023 bedragen € 638.000. Dit is inclusief de doorgeschoven werkzaamheden uit voorgaande jaren. De begrote materiele

25

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

onttrekking voor 2023 was € 438.000. Het verschil tussen de begroting en de werkelijke lasten op basis van de materiele onttrekkingen bedraagt € 200k. In onderstaande tabel staat de analyse. Onderstaande tabel laat het verwachte verloop van de voorziening Groot Onderhoud zien (inclusief indexering en de personele component) voor de komende jaren. 1.

2.

3.

De beschikbare capaciteit is in 2023 ook ingezet is voor de afronding van een aantal projecten Groot Onderhoud dat doorgeschoven was uit 2021 en 2022 voor in totaal € 223.000: • Bos en Beplanting (€ 69k); • Bruggen (€ 120k); • Steigers (€ 34k). Doorgeschoven werkzaamheden naar 2024: • Harde oevers € 34.000

+ € 223.000

Overige verschuivingen en aanpassingen MJP-cyclus (per saldo).

+ € 11.000

-/- € 34.000

Onderstaande tabel laat het verwachte verloop van de voorziening Groot Onderhoud zien (inclusief indexering en de personele component) voor de komende jaren.

Nb: De onttrekking vanaf 2023 inclusief de vanuit 2022 doorgeschoven GO werken. Vanaf 2033ontstaat mogelijk een negatief saldo. Dit kan worden voorkomen door t.z.t. de dotatie voor vervangingsinvesteringen met € 123.000 omlaag te brengen en dit bedrag toe te voegen aan de dotatie voorziening groot onderhoud. Uit een eerdere analyse is gebleken dat de dotatie aan de vervangingsinvesteringsreserve met genoemd bedrag omlaag kan. De meerjarenplanning Groot Onderhoud biedt voor de komende jaren (2023-2032) ook inzicht in de fluctuaties van de geplande lasten. Dit inzicht in de werkvoorraad stelt de organisatie in staat ruim op tijd op de benodigde capaciteit te sturen. Daarnaast zijn grote delen van dit werk uitbesteed aan derden en wordt goed gekeken of werkzaamheden kunnen worden gebundeld. Deze maatregelen minimaliseren de kans op capaciteitsproblemen.

4.3 Financiering Kasgeldlimiet Tot het kasgeld behoren alle vlottende schulden < 1 jaar, de contante gelden in kas, de uitgaande gelden < 1 jaar en de tegoeden/schulden rekening-courant. Doel van de kasgeldlimiet is het 26

Jaarstukken 2023 |Programmaverantwoording

beperken van de renterisico’s op de korte schuld. De korte schuld is bedoeld voor de lopende uitgaven en zodoende is de limiet gekoppeld aan het begrotingstotaal. De kasgeldlimiet is bij ministeriele regeling vastgesteld op 8,5% van het totaal van de jaarbegroting bij aanvang van het jaar. Er is voldaan aan de kasgeldlimiet, aangezien er per saldo geen sprake is van een kortlopende schuld. Renterisiconorm De renterisiconorm stelt een limiet aan het renterisico over de lange termijn financiering. Het renterisico is het geldbedrag aan leningen dat in een bepaald jaar aan renteherziening en herfinanciering onderhevig is. Het renterisico mag maximaal 20% van het begrotingstotaal per 1 januari van het betreffende kalenderjaar bedragen. De renterisiconorm benadrukt het belang van een goede spreiding van de leningenportefeuille en de renterisico’s. De renterisiconorm is voor de Groenalliantie niet van toepassing, aangezien er geen sprake is van opgenomen geldleningen, ook voor de komende 4 jaren zijn geen geldleningen verwacht. Schatkistbankieren Bij het schatkistbankieren wordt dagelijks het saldo bij een vastgesteld drempelbedrag overgeboekt op een bankrekening ten gunste van de rekening-courant die een decentrale overheid heeft bij de schatkist. Omgekeerd kan het saldo ook worden aangevuld ten laste van de rekening-courant die een decentrale overheid heeft bij de schatkist.

Voor het schap zijn de benodigde overeenkomsten met het Rijk afgesloten. Zie verder het overzicht in de toelichting op de balans, onderdeel Schatkistbankieren.

4.4

Grondbeleid

Binnen het bestaande grondbeleid staan de volgende uitgangspunten centraal: - Grond is een middel en geen doel; - Bij en met de inzet van grond wordt financiële optimalisatie nagestreefd; - Bij en met de inzet van grond wordt samenwerking met gebiedspartijen gezocht; - Hoewel de Groenalliantie zelf geen grond- of opstalexploitaties voert, heeft zij in haar aanpak een actieve houding. Hierbij stuurt zij – in samenwerking met de andere gebiedspartijen – actief op programmering, kostenbeheersing en opbrengstoptimalisatie; - De Groenalliantie werkt innovatief en extern gericht, zoekt naar nieuwe verbanden en geeft waar mogelijk ruimte aan nieuwe technologieën en duurzame toepassingen; - De Groenalliantie zet in op risicomanagement dat past bij het specifieke risicoprofiel. Daarbij geldt dat de Groenalliantie in beginsel niet risicodragend deelneemt in gebieds- en vastgoed)ontwikkelingen en niet zelf grond- of opstalexploitaties voert, en - Bij de inzet van grond en vastgoed werkt het schap transparant en marktconform. Financieel Naast het algemene uitgangspunt van financiële optimalisatie is de inzet vooral gericht geweest op het behoud van het huidige niveau van inkomsten in de schapsbegroting. Oppervlakte 01-01-2023 31-12-2023 Toelichting mutatie: Totaal (ha)