Transcript raadsvergadering 17 november 2022 begroting.pdf

Een veilige en schone leefomgeving: schoon en groen. Het investeren in onderhoud en groen is van groot belang voor onze stad. Niet alleen bij openbare terreinen, maar ook steeds vaker is de keuze van de inwoners eerder tegels in hun tuin te leggen dan het kiezen voor groen. Goed onderhouden groen zorgt voor verbinding. Denk bijvoorbeeld aan ons Stadspark. Contact met dieren is ook van belang. Vanwege de gezondheid van de dieren roepen wij op het voederen van dieren tot een minimum te beperken en vragen het college via communicatie hier aandacht aan te besteden. Dit gebied zorgt er ook voor dat mensen, jong en oud, recreëren en contacten met elkaar leggen. Burgerbelangen Kerkrade denkt dat dit ook in buurten, wijken en straten hetzelfde effect kan hebben. Veilige, schone en groene leefomgeving in samenwerking met bewoners van buurten en straten blijven stimuleren: de bewoners kunnen meedenken en hun ideeën uitwerken. In de begroting wordt het motto: Doen genoemd, waar wij volledig achter staan. Op diverse plaatsen binnen onze gemeente is dit al heel goed georganiseerd. Vandaag staat de Visie burgerparticipatie op de agenda. We willen dit nogmaals extra benadrukken. Het meest geschikt hiervoor is te beginnen bij de eigen straat van onze inwoners. Dit blijkt ook uit de resultaten van het onderzoek onder burgers naar participatie.

Liefst dicht meepraten, wij vragen om te onderzoeken of het thema adopteer, bijvoorbeeld, een straat binnen de Kerkraadse wijken, mogelijk gemaakt kan worden. Gezamenlijk met het CDA dienen wij een motie Buurtdeals en het concept: Adopteer een ... Veiligheid: grote en kleine criminaliteit raken het veiligheidsgevoel van de burgers. De inzet van de politie en de gemeentelijke OOV zijn onontbeerlijk in de strijd tegen ondermijnende criminaliteit. De burgers zijn de ogen en oren voor de wetshandhavers. Er is geïnvesteerd in de uitbreiding van het cluster Handhaving en op dit moment worden drie Wijkboa's geworven die hun focus moeten gaan leggen vanuit Domein één, te weten: belast met de opsporing van de strafbare feiten. U noemt dit het versterken van de aanpak van onveiligheid. We willen het College oproepen te onderzoeken of het mogelijk is tenminste één BOA Domein twee in Kerkrade actief in te zetten. Domein twee is gericht op milieu, visserijwet en jachtwet, zij opereren meer in het buitengebied. Het is wat ons betreft ook belangrijk dat men op dit Domein direct handhavend kan optreden bij overtredingen. We horen de laatste tijd vaak dat burgers overlast melden veroorzaakt door jongeren.

Burgerbelangen Kerkrade vindt dat wij hier serieus aandacht voor moeten hebben: plekken voor jeugd en jongeren creëren waar zij kunnen vertoeven, nadenken over het Jeugd en jongerencentrum zoals dat ooit is geweest, ofwel een Poppodium in of rond het centrum van Kerkrade. Jeugd en jongeren moeten actief bezig kunnen zijn, wel rekening houden met de omwonenden en vooral draagvlak creëren. Misschien hebben zij wel de beste ideeën hiervoor. Infrastructuur: een goed wegennet is belangrijk. We zijn dan ook blij te zien dat er aanzienlijk geïnvesteerd wordt in de openbare ruimte. De koers die reeds is ingezet in de afgelopen periode wordt hiermee kracht bijgezet. Als men aan de slag gaat met de reconstructie van wegen, vragen wij extra aandacht voor de gevaarlijke verkeerspunten: verbeteringen aanbrengen om het hard rijden op deze

punten tegen te gaan. Veiligheid van onze inwoners moet geborgd worden. Tevens hebben we de afgelopen jaren gezien dat er meer kunstwerken op de rotondes worden geplaatst. Dit is wat ons betreft een goede ontwikkeling en we roepen het College op dit door te trekken naar andere rotondes in onze stad. Duurzaamheid: de duurzaamheidsdoelstellingen worden momenteel doorkruist door de energiecrisis als gevolg van oorlog in Oekraïne. Belangrijk was en is energiebesparing, lokaal dienen we hier dan ook maximaal op in te zetten. Op dit moment wordt geworven voor energiecoaches die alle gezinnen die recht hebben op de energietoeslag in Kerkrade gaan bezoeken en ondersteunen met gratis energieadvies en 250 euro energiebesparende maatregelen. In verband met de hoge energieprijzen is het een welkome toevoeging. Doorontwikkeling van onze stad: met het Centrumplan, het grootste naoorlogse Stedenbouwkundig project in Kerkrade heeft het centrum een enorme opwaardering gekregen. Dit is nu gecompleteerd met het Vieproject, een zwembad, sporthal, parkeergarage en openbaar gebied. Een stad is nooit af en zo zullen er nog stedenbouwkundige projecten, zoals de invulling van het gebied D'r Pool volgen. Ook kijken we met belangstelling naar het aanvalsplan Kerkrade centrum, dat een ontwikkeling is om de uitdagingen in het centrum integraal op te pakken.

Het woonoffensief Nieuwe woningbouwplannen heeft duidelijk aandacht in Kerkrade. De Omgevingswet, waarvan de invoering helaas weer is uitgesteld tot 1 juli 2023, speelt een grote rol bij de aanpak van de leefomgeving. Een stad als Kerkrade is natuurlijk constant in ontwikkeling, zo ook onze lokale woningmarkt. We horen steeds vaker van onze burgers dat er een groeiende behoefte is aan goede en betaalbare woonruimte voor jong en oud. Dit geldt voor huur- als ook voor koopwoningen, wij vragen hiervoor constante aandacht van het college. Wat bij Burgerbelangen Kerkrade in het oog springt, is het programma MedTech. In de medische technologie deed zich de grootste banengroei voor. Voor Kerkrade is dat Medtronic en Boston Scientific en daar zijn we trots op. Voor verdere verankering is het programma Medtech in het leven geroepen. Bijzondere aandacht voor de arbeidsmarkt, opleiding, bereikbaarheid en marketing. We blijven dit programma met veel interesse volgen en steunen deze aanpak. Onze bedrijventerreinen hebben enorme aantrekkingskracht er komen steeds meer nieuwe bedrijven bij en dit komt de werkgelegenheid voor Kerkrade ten goede. Financiën: de voorliggende begroting is de financiële vertaling van het collegeprogramma voor de komende jaren. Burgerbelangen Kerkrade feliciteert het college met deze sluitende begroting.

Tevens willen wij een bijzonder compliment uitspreken naar wethouder Jo Paas samen met de ambtelijke organisatie. Daarbij werd twee weken geleden een uitvoerige uitleg gegeven door de accountant over hoe deze begroting is opgebouwd en waar vragen gesteld konden worden. Deze aanpak is voor herhaling vatbaar en nogmaals dank aan iedereen die dit mogelijk heeft gemaakt. Nu op inhoud: ten aanzien van het investeringsprogramma zien we dat het College voortvarend te werk gaat, in het belang van haar burgers en ondernemers. Er worden gelden beschikbaar gesteld voor infrastructuur, sportaccommodaties en bedrijventerreinen. We zijn blij dat het college meer geld in de bedrijfsvoering investeert waarmee 35 arbeidsplaatsen worden gecreëerd. Dit komt de serviceverlening naar onze burgers ten goede. Het college is de ondernemers de afgelopen twee jaar tegemoet gekomen ten aanzien van de precarioen reclamebelasting belasting vanwege de gevolgen die zij ondervonden door COVID. Door de stijging van de energieprijzen en algemene kosten wordt deze lijn ook doorgetrokken in 2023 en wordt de precarioreclamebelasting met de helft verminderd. De gemeentelijke belastingen worden niet verhoogd, in deze tijden een goed uitgangspunt, vooral afgezet tegen de inflatie en de stijging van de energiekosten die al voor genoeg financiële ellende zorgen.

Tevens is het college van mening dat een hond als huisgenoot voor veel mensen bijdraagt aan het welzijn en de fysieke gezondheid. Het besluit geen hondenbelasting meer te treffen voor de eerste hond met ingang van 2024 is ook een belangrijk punt voor Burgerbelangen Kerkrade en we zijn dan ook blij dat hieraan gehoor is gegeven. Voorzitter, tot slot, namens Burgerbelangen Kerkrade wil ik iedereen hartelijk bedanken die meewerkt aan het ontwikkelen en uitvoeren van het beleid waardoor onze stad Kerkrade iedere dag een stap vooruit zet en de aantrekkelijkheid om hier te blijven wonen en te komen werken, leven en wonen bevordert. Dank aan alle inwoners, het ambtelijk apparaat, vrijwilligers, mantelzorgers, verenigingen, stichtingen en bedrijven die ons helpen met deze mooie ambitie. dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Dank u wel, mevrouw Paul, namens Burgerbelangen. Dan is het aan de VVD om de rijen te sluiten.

8.9 algemene beschouwingen fractie VVD dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Welkom meneer Creusen, fijn dat u er bent. De Raad Spreekstoel

grootste partij-- Maar het blijven toch tien minuten, wat u ook probeert. Goed, voorzitter, ik zal me houden aan deze tien minuten. R.F.A.C. Creusen VVD

Dank u wel voor het welkom. Voorzitter, overige leden van de raad, college en kijkers thuis. Voorzitter, we leven in een tijd met ongekende onzekerheden. We komen uit een pandemie die we zo nog nooit eerder hebben meegemaakt. Er is een oorlog op ons continent in een omvang die we sinds de Tweede Wereldoorlog niet meer kenden, met als gevolg ongekende inflatie en een recessie aan de horizon. We worden met z'n allen armer, mensen verliezen hun banen omdat bedrijven door toenemende kosten hun deuren moeten sluiten. Burgers kunnen hun rekeningen niet meer betalen. Eat or heat is dan de afweging, een hart gelag. De burger in Kerkrade staat een breed ondersteuningsaanbod ter beschikking, dat zijn wij al decennia zo gewend. Lage inkomens, zoals bijstandsgerechtigden, kunnen aanspraak doen op allerlei regelingen. We hebben een hoog voorzieningenniveau, maar we zien nu ook dat middeninkomens in de knel komen. Ondanks dat het huidige College de burgers tegemoet komt met aanvullende ondersteunende maatregelen naast de landelijke, zal de VVD vandaag een motie ter stemming brengen. Deze crisis treft immers niet alleen de bekende kwetsbare doelgroepen. Burgers die voorheen niet met dergelijke moeilijke omstandigheden geconfronteerd werden, worden nu ook getroffen. Die burgers, zelfs onderwijzers, verplegers, politieagenten, verdienen volgens de VVD ook ondersteuning.

Deze crisis raakt niet alleen burgers, ook ondernemers en verenigingen maken ongekende tijden mee en tegelijkertijd beseffen ook wij dat wij niet kunnen garanderen dat er geen mensen buiten de boot vallen. Nadrukkelijk wijst de VVD erop dat onze motie gefinancierd kan worden vanuit het toekomstige budget Regiodeal 2.0. We juichen het toe dat de stadsregio Parkstad een in onze ogen kansrijke aanvraag hiervoor bij het Rijk heeft ingediend. Deze zogenaamde Regiodeal 2.0- aanvraag, zet in op een bedrag van maar liefst 40 miljoen euro: geld dat ingezet wordt voor sociaaleconomische structuurversterking, maar ook voor relevante thema's als veiligheid, verduurzaming, wonen, retail en een grensoverschrijdende samenwerking. Dat zijn nu net de thema's waar de VVD Kerkrade zich zo verbonden mee voelt. Economische ontwikkeling: de VVD omarmt het voorstel van het College om de gemeentelijke belastingen voor burgers en ondernemers niet te verhogen. De VVD heeft in het recente verleden met succes het College opgeroepen OZB-tarieven voor niet-woningen te bevriezen. Ondernemers vormen immers het hart van onze lokale economie, zij dragen bij aan onze welvaart, genereren met hun bedrijvigheid inkomsten voor burgers en overheid en lijkt haaks op de eerder genoemde geschetste nieuwe realiteit.

In deze moeilijke tijd is het juist cruciaal als overheid te blijven investeren, dan worden bedrijven verder verankerd in de regio. Arbeidsmarktopleidingen, waaronder volwaardig voortgezet onderwijs, bereikbaarheid, het transformeren van verouderde winkel- en woongebieden: allemaal factoren die cruciaal zijn voor het realiseren van een gunstig vestigingsklimaat in Kerkrade. We zijn dan ook verheugd dat het college deze reeds ingezette koers ook komend jaar continueert. Ook nu weer wijst de VVD op het realiseren van goede verbindingen met onze omgeving. Een slechte en ingewikkelde infrastructuur zal altijd minder aantrekkelijk zijn voor de vestiging van bedrijven, inwoners en studenten. De lang gekoesterde wens van de realisatie van de Avantislijn schijnt ons uit handen te zijn geglipt. De Avantislijn is cruciaal voor de bereikbaarheid van Kerkrade en omliggende bedrijventerreinen, de [onhoorbaar 00:33:14-00:30:15] en de universiteit van Aken. De VVD vraagt het College om op een creatieve en vasthoudende wijze en met bemiddeling van onze oosterburen de provincie te bewegen Kerkrade te voorzien van een adequate aansluiting met de regio en het achterland. En tegelijkertijd aanbieders van ons openbaar vervoer te bewegen, de versobering en verschraling van het openbaar vervoer tegen te gaan.

Volwaardig, vernieuwend voortgezet onderwijs: het voornemen om het voortgezet onderwijs weer in volle ere te herstellen in onze stad is een prachtig voorbeeld van het samen zoeken naar mogelijkheden om de nieuwe generatie kansrijker en weerbaarder te maken. Het vernieuwend concept dat er inmiddels ligt, maar helaas nog geen erkenning van de onderwijsinspectie heeft gekregen, past helemaal binnen onze ambitie: eigenaarschap en persoonlijke ontwikkeling zijn elementen die ons als VVD zeer aanspreken. Het Martin Buber draagt ertoe bij dat de nieuwe generatie meer kans ziet om zich blijvend te vestigen in onze stad. Het Martin Buber zorgt voor de noodzakelijke verbinding met de [onhoorbaar 00: 34:23-00:34:24] in onze omgeving. Een betrokken bedrijfsleven is hierbij essentieel om samen met het onderwijs de nieuwe generatie mee te nemen en voor te bereiden om een kansrijke en uitdagende toekomst in onze eigen omgeving. Wij doen vanuit deze plek de oproep om ondanks alle teleurstellingen en gevoelens van onrechtvaardigheid te blijven volharden, immers zonder strijd geen overwinning. Veiligheid: voorwaardelijk voor ontwikkeling en groei is een veilig leefklimaat. Veiligheid, of beter gezegd, het gebrek eraan, is nu juist een aspect dat de VVD nog steeds zorgen baart. Van hufterig gedrag op straat tot ondermijnende criminaliteit, ze vragen om een fors aanvalsplan.

Inwoners moeten immers veilig kunnen wonen, leven en werken. Gelukkig zien we datzelfde besef ook bij het College en de Raad. Een fors aanvalsplan moet ervoor zorgen dat het veiligheidsgevoel hersteld wordt en woon- en drugsoverlast beperkt

wordt. Ook op dit vlak is er actief beleid noodzakelijk dat verder gaat dan versterkt toezicht en het ingrijpen en/of verbaliseren van wetsovertreders. Beleid dat verder reikt dan de uitdrukkelijke VVD-wens voor het uitbreiden van een aantal boa's en het realiseren van cameratoezicht. Wij ondersteunen dan ook de extra inzet op dit gebied die ook in 2023 gedaan worden. We moeten immers consequent ingrijpen op diverse gebieden, zoals illegale woningverhuur en drugscriminaliteit om niet het afvalputje van het zuiden te worden. Kerkrade is een mooie en trotse stad en dat willen we ook zo houden. Vandaar dat we het voorstel van het College om te komen met een nieuw integraal veiligheidsplan van harte ondersteunen. Goed dat op het gebied van veiligheid niet bezuinigd wordt en er structurele middelen worden vrijgemaakt voor de aanpak van ondermijnende activiteiten. Burgerparticipatie: een voor ons liberale vanzelfsprekendheid. Wij zien graag dat burgers participeren en zelfs meer dan dat alleen. Wij roepen burgers op het initiatief te nemen en zien graag een overheid die faciliteert, dienstbaar is en ondersteunend en dat is niet eenvoudig. Het vergt van ons allen creativiteit, nieuwe inzichten, hoge verwachtingen, samenwerking, kritisch evalueren en buiten de gebaande paden durven te denken, maar al deze inspanningen zijn de moeite waard.

Dan kunnen wij daadwerkelijk de kloof tussen burgers en overheid dichten, dat hun stem ook echt invloed heeft. Voorzitter, onze uitdagingen zijn ongekend en vereisen veel lef, creativiteit, flexibiliteit en vooral samenwerking. En hierbij verwijs ik graag naar het citaat van Archimedes, die merkte immers al op: "Geef mij een steunpunt en ik verplaats de aarde." Oftewel: een kleine kracht in combinatie met een grote beweging kan in een kleine beweging een grote last verplaatsen, en dit is nu wat Kerkrade nodig heeft: een steunpunt om alle uitdagingen succesvol aan te kunnen gaan. Dat steunpunt, voorzitter, dat zijn wij met z'n allen. Kerkrade verdient een sterke politiek en de VVD dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

neemt haar verantwoording in deze. Met dit allemaal in gedachte sluit ik graag af met de volgende quote: "Great things never came from comfortzones.". Oei, dat voelt heel ongemakkelijk nu? Dank u wel, meneer Creusen voor uw Algemene Beschouwingen. Binnen de tijd, maar dat met dat laatste citaat zet u wel de toon om, dadelijk bij het eten, lekker flink een robbertje te gaan vechten met elkaar. Dat is nou juist wat we willen: op inhoud een goed debat. Laten we dat helder hebben. Ik kijk even naar de klok. Alle partijen hebben de Algemene Beschouwingen uitgesproken. Dan is het gebruikelijk dat we de vergadering schorsen zodat het College zich kan beraden op de gestelde punten, en dat het College dan terugkomt met een reactie op de punten en de moties amendementen. We hebben echter ook buffet en eten klaar staan en wij combineren dat, heb ik net even met de griffie afgestemd. Vanaf 17.00 uur is er een budget hier beneden voor iedereen beschikbaar. Omdat ik ook het College tijd wil geven, stel ik voor dat ik nu schors en dat we uiterlijk 18.00 uur weer beginnen met de vergadering. Dan beginnen we dan en krijg ik het gevoel dat iedereen uitgegeten is en het College al klaar is-- We zijn allemaal in huis en dan kunnen we ook iets eerder beginnen, maar uiterlijk 18.00 uur komen we terug. Dan hervatten we met de reactie van het College, neemt het College gelijk ook de moties mee.

Dan komt daarna nog een kleine schorsing, zodat u zich kunt beraden op de reactie van het College en dan krijgt u weer gewoon in eerste termijn de mogelijkheid om uw bijdrage te leveren. SCHORSING

Dat is zoals we het nu gaan doen. Iedereen akkoord daarmee? Dan schors ik de vergadering en houd er rekening mee: vanaf 17.00 uur is het buffet geopend.

8.11 Reactie college dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Welkom terug. Het is zes uur geweest. J.P.M. Paas wethouder

Wij beginnen aan de reactie van het college op de uitgesproken Algemene Beschouwingen. Volgens mij beginnen we van links naar rechts. Dat wil zeggen dat wethouder Paas aftrapt. Dank u wel, Voorzitter. Beste raad, er waren heel veel verhalen. Wat de financiën betreft heb ik de dingen die mij het meest in het oog sprongen er uitgehaald. Het kan natuurlijk zijn dat u achteraf zegt dat u op een bepaalde opmerking toch nog wel een reactie van de wethouder had verwacht. Mocht dat zo zijn, dan hoor ik dat graag. Ik begin bij het CDA. Het CDA had het over begrijpelijke taal. Natuurlijk is het altijd zo dat als je een begroting opstelt het vaak om vakjargon gaat. Dan is het lastig om te zeggen: "We proberen dat echt in jip-en-janneketaal te doen." In ieder geval zeg ik u toe: het heeft de aandacht. Bij de begroting 2024 zullen we nog strenger daarop

toezien om te kijken of de vaktaal nog eenvoudiger kan. Het CDA had het ook over het jaar 2026. Daar heb ik ook al een keer aandacht voor gevraagd. Zoals de financiën er nu bijstaan, als wij van het Rijk niet extra middelen ter beschikking krijgen, dan ziet het er naar uit dat wij de begroting voor 2026 niet rond gaan krijgen. Dat gaat niet lukken. Maar zoals dat zo vaak gaat, dat zeggen de financiële mensen ook in het huis: "Als het ernaar uitziet dat we dreigen te verzuipen dan komt er altijd van Den Haag uit een reddingsboei." We kunnen niet in een glazen bol kijken beste mensen, dus laten we ons daaraan vasthouden. In ieder geval tot en met 2025 is het allemaal sluitend. Wat 2026 gaat worden wachten we rustig af. We kunnen er wel wakker van liggen, maar dat raad ik u niet aan. Niet doen. Er komt wellicht hulp uit Den Haag. Ik ga naar de SP. De SP zei: 'De belastingen zijn hoog, maar daar staat natuurlijk tegenover dat wij ook in Kerkrade veel voorzieningen hebben." De belastingen zijn weliswaar hoog. Ik kan dat ook niet ontkennen, maar bij 65% van de gemeenten zitten de lasten tussen de €800 en €1000. Wij zitten op €965 uit mijn hoofd. Wij zitten daar tussenin en zitten bij de 65%. Dat valt an sich wel mee. De WTCG-gelden.

Ik kan erover zeggen dat de financiële situatie van de gemeente Kerkrade, die een belangrijke aanleiding was voor het bezuinigen in 2018 om de WTCG-gelden af te schaffen, helaas niet wezenlijk veranderd is. Op dit moment ziet het college geen enkele mogelijkheid om aan de oproep van de SP tegemoet te komen. Aanvullend kan er nog worden gewezen op de ruime vergoedingsmogelijkheden van de collectieve ziektekostenverzekering waarmee een aantal zorgkosten vanuit de polis worden vergoed zonder dat dit ten laste gaat van het eigen risico. Hierin zit onder andere de eigen Wmo-bijdrage. Het college heeft recent een besluit genomen over de verruiming van de mogelijkheden voor het toekennen van bijzondere bijstand voor inwoners met een inkomen tot 130%, in verband met gestegen energiekosten. U ziet: wij zijn in ieder geval druk doende. Wij laten voor zover de begroting dat toelaat geen mensen in de kou staan. Dat is in ieder geval niet onze bedoeling. Het amendement van het CDA samen met Lokaal Alternatief, daar hebben we van afgesproken dat mijn collega de heer Schlangen dat doet. Dan moet u nog geduld hebben. Ik ga met uw goedvinden naar Lokaal Alternatief. Er was één ding bij Lokaal Alternatief wat mij een beetje triggerde: de opmerking van meneer Charlier. Hij lacht nu en hij weet precies wat ik nu ga zeggen.

Hij zei op een gegeven moment: "Dat vooroverleg was voor de bühne." Ik kan u zeggen: "Dat was het dus niet." Ik heb van tevoren aangegeven: beste fracties, ik praat met alle fracties, alle negen fracties. Ik praat niet alleen met de coalitie, ik praat ook met de fracties van de oppositie. Want in. Kerkrade hebben we 29 raadsleden en niet 21. Het kan best zijn dat bij die acht van de oppositie toch goede ideeën zijn. Dat sluit ik niet uit. Als ik niet met alle fracties praat, kan ik die ideeën niet binnenhalen. Ik heb van tevoren gezegd: "We gaan een gesprek aan en we gaan kijken waar wij met zijn allen kijken naar de grootste gemene delers." Die heb ik ook gevonden. De grootste gemene delers waren: bedrijfsvoering, sociaal domein en verduurzamen. Alle drie die componenten vindt u ook terug in de begroting. Wat Lokaal Alternatief vroeg, dat zat er niet in. Dat gaat over dat amendement. Ik neem aan dat mijn collega dat straks ook zal meenemen. Ik vergeet nog iets, Voorzitter. Mag ik terug naar de SP? Want daar zat nog iets. De SP zei: "De begroting lijkt wel een uitgemergeld varken." Toen dacht ik: jongens, potverdikke we hebben alle hens aan dek om te kijken dat we dat ding sluitend krijgen. Waarbij wij toch een bepaald aantal uitgangspunten voor ogen hadden: een sluitende begroting. Dat was het eerste uitgangspunt. Geen lastenverzwaring voor de burgers het tweede uitgangspunt.

De derde: laten we kijken of wij het voorzieningen niveau op hetzelfde peil houden. Dat hebben we kunnen realiseren. Ik dacht: ik ben blij, hieperdepiep. Alles wat we moesten doen, hebben we gedaan. Dan roept een fractie: "Een uitgemergeld varken!" Voorzitter, ik ben het met die stelling van de SP absoluut niet eens. Het is een begroting met lef. Dat spreekt ambitie uit. Ik zou het willen noemen: een liever varken. Het gaat in ieder geval om een beetje beeldspraak. Ik vind het ook leuk dat u als raad een beetje meegaat. Het is niet zo dat we hier besluiten dat morgen de zon niet meer op gaat. Laten we het een beetje luchtig houden. Voorzitter ik zei al aan de raad: "Mochten er dingen zijn, dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

waarvan u als raad zegt: "Daar wil ik toch een oordeel van de wethouder M.M.L. van Drunen wethouder

of het college over hebben." Geef het aan en wij komen er terug." Voorzitter, wat mij betreft in eerste instantie tot zover. Dank u wel. Dank u wel. Dan ga ik naar wethouder Van Drunen. Dank u wel, Voorzitter. Die beeldspraak heb ik niet, sorry. Ik pak een aantal punten bij elkaar. We hebben het vaker gehad over het jeugdbeleid. Met name over jeugd in Kerkrade in het centrum, dat er te weinig is. Ik kan u vertellen dat we zeker begin volgend jaar, ik denk in januari en misschien in februari, komen met een proeftuin preventief jeugdbeleid. We pakken dat jeugdbeleid in ieder geval het preventief jeugdbeleid helemaal in één stuk bij elkaar. We komen daarmee naar de raad. Jullie worden hier nog over geïnformeerd. Er komen nog informatiesessies hierover. Ik wil het jeugdbeleid in ieder geval heel breed aanpakken. Dan hebben we het

over de kansrijkheid. Maar ook: komen de kinderen aan het werk en zitten ze goed op school? Dan gaat het over de gezondheid van kinderen. Dan heb je het vaak over Vie et cetera. We komen op die zaken allemaal terug. We zijn daar nu mee bezig en zijn ook nu al in gesprek met ouders. Er zijn gesprekken geweest met jongeren en met stakeholders. Dan heb ik het over onderwijsinstellingen, gezondheid, et cetera. Dus afwachten. Volgend jaar komen we er mee. Dan hebben we het ook met name over delen in het centrum, waar we de jeugd langer kunnen laten verblijven in samenwerking met horeca et cetera. Dat met betrekking tot de jeugd. Met betrekking tot verduurzaming, dat was een volgend belangrijke punt, hebben we het over zonnepanelenproject gehad van Volta. De problemen van Volta zijn ons bekend, maar die zijn ook bekend bij meerdere Parkstad-gemeenten. We zijn bezig met een notitie erover. Die moet nog naar het college toe. In ieder geval volgende maand komen we terug naar de raad met een notitie over dat hele zonnepanelenproject. Meer kan ik niet vertellen op dit moment. Met betrekking tot het verduurzamen van huurders, de PvdA kwam met dit voorstel: er komen nieuwe normen. Die worden landelijk bekendgemaakt en die gelden niet alleen voor de cooperaties, maar ook voor particuliere huurders.

Dat ze aan een bepaalde norm moeten voldoen met betrekking tot labels: goed geïsoleerde huizen. In het kader van de bijeenkomst van warmtetransitie hebben we het er ook over gehad: vanaf 2026 kunnen we geen normale cv-ketels meer krijgen. Die zijn niet meer te koop. Als je moet vernieuwen moet je bezig met een warmtepomp. Daar komen we ook nog op terug. Wat betreft de verduurzaming zijn we nu al bezig met het bezoeken van mensen met 120 energiecoaches die we hebben voor heel Parkstad. En de voucher bij de mensen met een laag inkomen. Die gaan we nu daadwerkelijk bezoeken achter de deur. De energiecoaches zijn al bezig. Ik ben zelf met iemand mee geweest. Dat is het begin van een normtraject. We zijn een verbond aangegaan met de diverse Parkstad-gemeenten, woningcorporaties, gezondheidsinstellingen en liefdadigheidsinstellingen zoals het Leger des Heils et cetera, om samen van de energiearmoede energie-rechtvaardigheid te maken. Om daar naartoe te gaan. Dat betekent dat er nog heel veel op ons af komt volgend jaar. Het is niet één korte termijn aanpak, maar het is een langdurige aanpak om te gaan naar wat wij noemen: energie-rechtvaardigheid. Daar moeten we naartoe. Dat is het wat betreft duurzaamheid. Dan heb ik nog een motie van het CDA. Voorzitter, allereerst ben ik het eens met de gehanteerde overwegingen in deze motie.

Ook ben ik het eens met het breed onderzoek naar mogelijkheden binnen onze gemeente voor die Solar Carports. Daar gaat het om. Echter, wat betreft het verzoek het volgende: we doen het al. Bij de vaststelling van de regionale energietransitie 1.0 door deze raad op 28-04-2021 is al opgenomen dat voor de volgende RES 2.0 dat is volgend jaar, onderzoek wordt gedaan naar de mogelijkheden van Solar Carports. In het kader van de vaststelling van de RES 2.0 zijn we reeds begonnen met onderzoek naar die zonnepanelen parkeerplaatsen en er hebben al verkennende gesprekken plaatsgevonden. dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Met andere woorden: we zijn er al mee bezig J. Roland wethouder

om deze motie heel breed aan te pakken. Daarom acht ik die motie op dit moment overbodig. Dat was het Voorzitter. Dank u wel. Wethouder Roland. Dank u wel Voorzitter. Ik had niet zo heel veel vragen. Hart voor Vrijheid vroeg over burgerparticipatie. Daar kom ik zo meteen op terug. Het CDA had een directe vraag over vroegsignalering. Ik kan daarop antwoorden dat wij met woningcorporaties met waterleveranciers, enzovoort een regeling getroffen hebben dat op het moment dat mensen in achterstand blijven of niet gaan betalen, wij daar meteen een seintje van krijgen. Dan wordt ambtelijk contact opgenomen met die mensen en gaan we kijken welke regelingen we daar kunnen treffen. We hebben in ieder geval met de woningcorporaties afgesproken dat voorlopig niemand uit huis gezet wordt. Er wordt altijd gekeken of er niet toch een regeling getroffen kan worden. We hebben dat nu al twee keer toegepast. Ik moet eerlijk zeggen dat de woningcorporaties daar heel goed in coöpereren. Ten aanzien van de burgerparticipatie kreeg ik twee keer de vraag: waarom is nu maar €150.000 gereserveerd? Waarom hebben we dat niet structureel gedaan? Ik heb inderdaad aangegeven dat we nu alleen maar 2022 en 2023 opgevoerd hebben. Uiteraard volgt dan een evaluatie. We weten natuurlijk nu ook niet precies wat we nodig hebben aan burgerparticipatie. Hoeveel geld hebben we nodig? We gaan dat evalueren.

We gaan ook structureel geld inbrengen zodat burgerparticipatie gewaarborgd is. Zodat wij met een goede communicatie samen kunnen werken met onze burgers. Daarbij komt nog dat ook in de projecten gelden gereserveerd zijn voor burgerparticipatie. Dus het is niet alleen dat het uit het potje burgerparticipatie moet komen, maar in de projecten wordt ook geld meegenomen. dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Dat is in principe dus geregeld. J. Roland wethouder

Hart voor Vrijheid vroeg: "Wil je aan de voorkant burgers betrekken bij burgerparticipatie?" Ik kan u zeggen en ik denk dat we dat ook in die visie hebben kunnen zien, wij proberen natuurlijk geen kloof te scheppen. Maar we proberen de kloof te dichten. We gaan zeker aan de voorkant kijken: hoe kunnen we burgers betrekken bij ons project burgerparticipatie. Laat ik dan maar zeggen, zoals de bondscoach dat zo mooi zei van de week: "We have a good team. Of course we will do something and we come an heel end." Dat doen wij hier ook bij. We zullen van elkaar moeten leren om uiteindelijk die burgerparticipatie ook iets te brengen de komende vier jaar. We sluiten ook niemand uit. We praten met jongeren, we praten met adviesraden. Dus wat dat aangaat komt niemand tekort hierin. Voorzitter, voor de rest had ik geen vragen, maar ga ik wel in op de moties. Dat is in eerste instantie de motie van de Partij van de Arbeid. Dat is ook een vorm van burgerparticipatie om te komen met een soort motiemarkt. De gemeente Lelystad heeft daar een voorbeeld van. Zij werkt daar al een paar jaar mee. Dat de burgers in de gelegenheid zijn om moties in te dienen om projecten op te starten, om de stad daarmee meer leefbaar te maken, of groener of weet ik het wat. We zullen zeker in Lelystad gaan buurten en hun ervaring gaan opdoen. We zullen u dat te zijner tijd mededelen. Wij nemen die motie aan.

Dan kom ik bij de motie van de Ouderenpartij Kerkrade. Voorzitter, ik begrijp de zorgen van de Ombudsman heel erg. Want ik heb ook op de Dag van de Arbeid een webinar gevolgd, waarin duidelijk naar voren kwam dat er ook een bepaalde groep mensen is die zaken waar ze recht op hebben, niet gaat ophalen. Voorzitter, wij hebben daarvoor de GeldWijzerWinkel. Die gaat bewoners informeren. Maar bij de GeldWijzerWinkel zijn ook een hoop maatschappelijke partijen betrokken. De seniorenraad is daar wekelijks aanwezig en de ouderenraad. Als je problemen hebt met belastingen is er de mogelijkheid om daar je informatie te halen. Dit is niet alleen in de GeldWijzerWinkel. We kunnen dat ook in onze gemeenschapshuizen: Kling Nullet, Laathof, 't Patronaat, 't Westhoes en noem ze maar op. Daar zijn ook één keer in de week mensen waar burgers terecht kunnen komen om te zeggen:"Luister, ik heb een probleem." Ik was vanmorgen bij een vergadering van de WOZL. Ik moet zeggen dat de WOZL ook een heel goed initiatief hierin heeft. Ze hebben een flyer wat ze aan hun werknemers uitgeven en waarop staat welke mogelijkheden er zijn. Waar kun je terecht voor eventueel subsidie? Ik heb gevraagd of wij die flyer kunnen krijgen. Wat daar het meest belangrijkste bij is en ik denk dat dat ook bij ons het meest belangrijkste is, dat er altijd een mogelijkheid is om een persoonlijk gesprek aan te gaan.

In een persoonlijk gesprek kun je namelijk met de burger iets meer betekenen. We zullen deze motie in het kader van de motie dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

die straks nog aan de orde komt -het aanvalsplan armoede- zeker meenemen. We zullen u te zijner tijd berichten wat daarvoor de mogelijkheden zijn. Voorzitter, dat was het voor mij in eerste instantie. Dank u wel. Dan is het positief advies van het college genoteerd. U neemt geen moties aan. Dat doet nog altijd de raad. T.W. Weijers wethouder

Wethouder Weijers. Voorzitter, dank u wel. Het CDA had het over lobby richting het Rijk. Daar zijn we volop mee bezig. Dat loopt via de regio Parkstad en via de provincie. We hebben natuurlijk recent nog middelen gekregen voor de versnelling woningbouw: 7,5 miljoen en 14 miljoen vanuit het Volkshuisvestingsfonds. Daar liggen nog diverse kansen in relatie tot de woondeal. Daar zijn we nu in voorbereiding mee met de provincie. Daarbij zien we kansen bij de woningbouwimpuls. Daar zijn middelen voor. Anderzijds ook de regiodeal die ook loopt. We zijn volop bezig met de lobby richting het Rijk zoals gezegd. Dan het passend woningaanbod. We hebben gezien dat de krimp is afgevlakt. Dat betekent dan ook dat we met een nieuwe lokale en regionale woonvisie komen. De eerste helft van het nieuwe jaar verwachten we dat voor te kunnen leggen aan jullie. Wat we daar ook aan willen koppelen is een lokaal uitvoeringsprogramma. Dat noemen we dan ook het woonoffensief. Waarin we ook heel concreet maken: wat gaan we doen de komende jaren? Het CDA vroeg nog naar een lijst met betrekking tot ondersteuning van evenementen. Die zullen we in ieder geval aanleveren. Er werd gesproken over het vermarkten van Eurode. Ik heb het er ook met de portefeuillehouder Eurode nog kort over gehad. Daar zullen we zeker aandacht aan gaan besteden vanuit Beleef Kerkrade.

Verder ging het over de levendigheid van wijken in relatie tot evenementen. We hebben ieder geval het Beleef Kerkrade-festival in de wijken gehad. Daarnaast zijn er in het Flexiforum behoorlijk wat activiteiten. Binnenkort staat Krismes i Kirchroa een keer op stapel, waarbij het centrum en de wijken optimaal bediend zullen worden. Wij staan zeer zeker open van nieuwe initiatieven in de wijken en zullen ook proactief een oproep daarin gaan doen. Dan had de Ouderenpartij het over het 'hofjesmodel' bij koop-en huurwoningen. Ook dat wordt meegenomen in de woonvisie en in het woonoffensief. Op basis van behoefte, waarbij ik in ieder geval al kan aangeven dat er een mooie nieuw initiatief ligt in Eygelshoven. Dat gaat over tien woningen aan de Schovetweg. Daar loopt al iets op dat gebied. Dat is mooi vooruitlopend op alle andere acties die wij daarin gaan ondernemen. De SP had het over

democratie en dualisme. Daar ligt ook die motie. Daar zou ik het graag over willen hebben. Wij achten die motie onuitvoerbaar. Het collegeprogramma is nu vastgesteld en in de volgende periode is het echt aan de nieuwe raad hoe daar mee omgegaan wordt. Ik wil in ieder geval SP bedanken voor het indirect uitgesproken vertrouwen dat we hier ook de komende periodes nog zullen zitten. Dat geeft u daar min of meer mee aan. Dat moet natuurlijk allemaal blijken. Na verkiezingen komen er coalitieonderhandelingen. Dan wordt er een bepaalde richting bepaald en dan komt er een coalitieakkoord. Je kunt ook kiezen voor een raadsakkoord, maar daar is vanuit de coalitie niet voor gekozen. Vervolgens komt er een collegeprogramma. Dat zou ook een raadsprogramma kunnen zijn. Dat is eigenlijk een uitwerking van het coalitieakkoord. Vandaar ook dat dat vastgesteld is door het college. We hebben wel gezegd, en dat is nieuw en dat hebben wij ook gezien nu, als onderlegger voor de begroting bieden we hem dan ook mee aan met de begroting. Zodat jullie er hier vandaag iets van kunnen vinden. Ik zie ook bij diverse fracties wel wat opmerkingen vanuit dat collegeprogramma en uiteindelijk natuurlijk de begroting. Overigens staat er ook in die motie dat de gemeenteraad het collegeprogramma dient vast te stellen, maar er is geen enkele wetgeving waarin staat dat de raad het collegeprogramma vaststelt.

Daar is iedere gemeente vrij in. Mocht een raadsmeerderheid dat anders willen, dan horen wij dat natuurlijk heel graag. Ook dat is natuurlijk democratie. Verder wil ik nog opmerken, u had het over dat er steeds een meerderheid is van de coalitie, maar als we kijken naar de laatste jaren, vanaf 2019, zien we dat van de 252 raadsvoorstellen er 199 unaniem zijn aangenomen. Dan kun je niet spreken over alleen maar coalitie-oppositie. Dat ligt toch echt iets genuanceerder. Dan zijn we bij de PVDA. Die had het over onderzoeksturing op de woningmarkt. Daar hebben we het vorig jaar uitgebreid over gehad. Dat loopt. Daar zijn we mee bezig. Ook het initiatiefvoorstel wat aangekondigd wordt door de heer Gorissen zien wij graag tegemoet. Waarbij we wel willen borgen, ik heb dat eerder ook genoemd, dat in ieder geval de goede investeerders kunnen blijven helpen in de leefbaarheidsopgave die we hebben. Met alleen maar coöperaties gaan we het niet redden. Daar hebben wij ook investeerders bij nodig. Dan Ons Kerkrade. Die had het nog over de stikstofcrisis in relatie tot wonen. Dat behoeft in ieder geval nader onderzoek, maar het lijkt er vooralsnog op dat dat niet tot problemen zal gaan leiden. Dan hebben we nog Burgerbelangen. De Beleef Kerkrade Stadspas. Daar was ook een motie aangekoppeld. Ik kan in ieder geval aangeven dat het college daar positief tegenover staat.

Ook vanuit diverse disciplines zullen we daar naar kijken. We gaan bekijken welke koppeling gelegd kan worden met die Beleef Kerkrade cadeaukaart. In ieder geval kan ik zeggen: "We gaan daarmee aan de slag en komen daarop terug." dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Tot slot had Burgerbelangen het nog over constante aandacht T.W. Weijers wethouder

voor het voldoen aan de woonbehoefte. Dat sluit denk ik perfect aan bij hetgeen wat we ook gezegd hebben. Het woonoffensief is iets wat de komende jaren A.M.J. Geers wethouder

meer dan genoeg aandacht zal gaan krijgen. Tot zover, Voorzitter. Dank u wel. Dank u wel. Wethouder Geers. Dank u Voorzitter. Ik zal de partijen langsgaan en vervolgens de moties doen. Hart voor Vrijheid had in principe twee vragen. Meneer Otten begon over elektrische fietsen. 50-plussers en ik denk zelfs ook jongere leeftijdscategorieën hebben steeds meer elektrische fietsen. Dat is natuurlijk alleen maar goed. Als stad proberen we daar op in te spelen. Het is ook belangrijk dat je die fiets kunt stallen, want die fietsen zijn duur en je wilt niet dat die gestolen wordt. Dus we hebben op dit moment in het centrum de pop-up waar we de fietsenstalling hebben. Die is ook bewaakt. Het is wel uiteraard maar beperkt open. Die is nu tijdelijk op die plek en we hopen dat het aanvalsplan zo goed gaat lopen dat we die popup daar niet meer kunnen vestigen. Dan zullen we wel kijken naar een continue invulling zodat mensen toch op de juiste manier hun fietsen kunnen stallen. Dat is zeker weten een aandachtspunt wat we meenemen. U maakte ook een opmerking over de velocity fietsen. Velocity is iets wat uit Aachen komt. Als Kerkrade hebben we als eerste gemeente in Parkstad dat omarmt. Nu zien we dat het netwerk van Velocity fietsen steeds uitgebreider wordt. Ook in Kerkrade komen er de komende tijd nog meerdere stations bij. Dat is natuurlijk alleen maar goed.

U merkte daarbij op dat er een mogelijkheid zou zijn om de fietsen te parkeren. We hebben dat gecheckt bij onze collega's in Aachen en we hebben dat ook gecheckt in Parkstad. Dergelijke mogelijkheden zijn ons niet bekend, om hem tijdelijk op een plek te zetten. Wat uiteraard wel kan als u op een fiets vanuit Aachen komt of van een ander Velocity station, kunt u die wel parkeren in de stalling. Daar kunt u parkeren en dan betaalt u ook niet meer. dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Zo ga u weg wilt, dat is iets wat zou kunnen gebeuren,

A.M.J. Geers wethouder

maar er is in ieder val geen plek waar je hem kosteloos zou kunnen blijven reserveren. Dat komt straks wel. Die is er op dit moment nog niet, maar er is iets voor te zeggen. Als Velocity dat zou willen, dat we dat wel voor een bepaalde tijd zouden kunnen. Ik zal dat meenemen, maar beloven kan ik daarin niks. Laat ik daar ook heel duidelijk in zijn. Het CDA vroeg: "Heeft het college zicht op de uitdagingen die zich spelen op economisch vlak?" Daar kan ik heel duidelijk over zijn. Natuurlijk hebben we da college ook voor. We hebben een centrummanager die contact onderhoudt met de ondernemers in het in het centrum. Dat doet ook partij Streetwise. Zo horen we hier als er problemen zijn, vaak ook in een vroeg stadium, om te kijken of we daar iets mee kunnen. Daarnaast hebben we natuurlijk ook bedrijventerrein management en een economische afdeling die in contact staat met het bedrijventreinen. Dus ja, we hebben daar zicht voor. Dat vertaalt zich ook bijvoorbeeld in het voorstel van het college om de precario te halveren. Daarnaast doen we ook nog investeringen in bedrijventreinen en aanvalsplan. Dus zeker hebben daar aandacht voor. We hebben uiteraard niet de illusie dat we alles zelf kunnen oplossen. Het CDA vroeg ook om terrassenbeleid uit te stellen. Ik denk dat het CDA doelt op de overkapping. Dat is al uitgesteld tot 2029.

De ondernemers hebben tot die tijd om daaraan te voldoen. Als college vinden we dat een realistische termijn. Daar zouden wij dan ook aan willen vasthouden. Mocht tegen die tijd blijken dat er zwaarwegende reden zijn waardoor we daarvan moeten afwijken, dan zullen we uiteraard die belangenafweging opnieuw maken. Wat ik wel kan opmerken is dat tijdens de coronatijd is de terrassen zijn vergroot. Dus ze mochten grotere stukken van de markt gebruiken voor terrassen. Het college is ook voornemens om dit nu ook weer toe te staan. Dat het permanent wordt dat de ondernemers grote terrassen hebben. We hebben er ook al heel veel positieve respons van ondernemers over ontvangen. Dus dat doen we dan ook zeer zeker. Het CDA vroeg om groen mee te nemen bij investeringen die we doen in bedrijventerreinen. Zoals u ziet zit in dit programma wat we presenteren ook een fikse investering voor bedrijventerrein. Een onderdeel daarvan is inderdaad ook het toevoegen van groen. Met name ook om te kijken naar hittestress. Veel verharde stukken, daar stijgt de temperatuur. Dat is zeker een aandachtspunt wat wij meenemen. Naast natuurlijk de aantrekkingskracht en de beleving die je hebt op een bedrijventerrein. Ik kan zeker weten toezeggen dat we dat doen. Dan merkt u ook nog op: we kijken bij economie niet naar de wijken. Als ik naar de hele begroting kijk, dan staan wijken sterk centraal.

Dit college investeert ook aanzienlijk in wijken. Ik noem alleen al een voorbeeld die we doen in groene investeringen, voorbeelden die we doen in wegen. Mijn collega, de heer Weijers noemde ook al de evenementen die we naar wijken toe brengen. Uiteraard doen we dat ook op economisch vlak. Als je kijkt naar waar onze bedrijventreinen zijn, dan zijn die niet in het centrum. Dan zijn die in de wijken, in de verschillende stadsdelen. Daar investeren we aanzienlijk in. De Ouderenpartij stelde de motie over de honden in het centrum. Daar kan ik heel kort over zijn: die nemen we mee dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

bij het vaststellen van het hondenbeleid. Dan zullen we kijken of dat een geschikte plek is. Dan zullen we die meenemen. Dat is denk ik een mooi voorbeeld van burgerparticipatie van die 74 die je meeneemt. Dat is een toezegging, of is het een positief advies over de motie? T.W. Weijers wethouder

Van mij kan het alle twee. Nee, u moet kiezen Het is een positief advies en een toezegging, dus wat u raad wilt. A.M.J. Geers wethouder

Een toezegging, want dan kan de Ouderenpartij overwegen om de motie in te trekken. Dat is inderdaad de bedoeling. Dat is dan aan de Ouderenpartij zelf. De uitkomst is hetzelfde. Daar doen we het voor. Door Lokaal Alternatief werd de opmerking over het poppodium gemaakt. Momenteel loopt er een onderzoek naar het realiseren van een poppodium in het centrum. Dat is ook met name om ook te kijken: kunnen we meer doen voor jeugd in het centrum? Dat doen we ook breder, zoals collega Van Drunen net zei. Het idee is overigens niet vanuit ons gekomen, het is vanuit de markt een idee. Wat wij nu onderzoeken of dat geschikt is. Mocht blijken dat dat levensvatbaar is, dan zullen we daar ook mee aan de slag gaan. Het kan ook blijken dat dat niet zo is. Ons lijkt het als college wel een goed voornemen en een toevoeging aan het centrum. Het is niet de bedoeling dat het een gigantische investering wordt. Die indruk hebben wij op dit moment nog niet. Dan wordt door ook gevraagd naar de rol van de centrummanager: wordt dat een proactieve rol of een reactieve rol? Dat is ook één van die vragen die we moeten gaan beantwoorden in dat aanvalsplan.

Vooruitlopend op de commissie van december waar ik ook al iets meer over wil vertellen is om te kijken: welke regels hebben we op dit moment? Hoe loopt het? Wat is de rol van de centrummanager? Wat moet die rol naar de toekomst zijn? Loopt dat op dit moment goed? Is er een andere rol? Hoe breng je dat centrum ook integraler in beeld? De rol van de centrummanager is daarbij nog open. Daar zullen we ook met over van

gedachten blijven wisselen. Het is niet zo dat die proactief of perse reactief is. Buurtbudgetten, daar is over gesproken van de Partij van de Arbeid. Dan kijk ik naar Ons Kerkrade. Die maakte een opmerking over leegstand in het centrum. Er zijn positieve ontwikkelingen. Er doet zich op dit moment ook een aantal kansen voor, waardoor het centrum iets voller gaat worden. Uiteindelijk hopen we dat te volmaken in het aanvalsplan en daar wordt u raad uiteraard in meegenomen. Ons Kerkrade maakte ook een opmerking over de wijken: hard rijden, onkruid. Daar kan ik op zeggen: "Daar hebben we zeer zeker oog voor." In deze begroting ligt bijvoorbeeld een extra investering van vier fte voor mensen in het groen. Daarmee proberen we natuurlijk ook de leefbaarheid en het groenonderhoud in de wijken naar boven te brengen. Ook ziet u een extra investering in wegen. Met het investeren in wegen kijken we dus ook naar snelheidsproblematiek. Dus op het moment dat er op een weg hard gereden wordt, proberen we daar ook rekening mee houden bij de inrichting van wegen. Bijvoorbeeld om ze iets smaller te maken, meer groen toe te voegen en ook meer ruimte voor fietsen te maken. Dan is het cirkeltje wat dat betreft rond. Parkeerinkomsten gaan we inderdaad evalueren dit jaar, mits het een normaal jaar wordt. Daar gaan we vanuit. Dat gaan we wel evalueren. Burgerbelangen merkte op: toegankelijkheid.

Toegankelijkheid is ook een heel belangrijk punt voor dit college. Dat zijn wc's. Dat is een belangrijk iets, maar het is ook voor mensen met andere beperkingen. Dan heb je het over een lichamelijke beperking, maar ook over een zichtbeperking. Ik heb met de instelling Ongehinderd gesproken. Die kwam het raadhuis in en zei: "Wat valt jou nu op hier?" "Ja, de mooie marmeren trap. Ik vind hem prachtig en ik ren er iedere dag naar boven." "Mensen die moeite hebben met zien, dan zou er eigenlijk een zwart balkje moeten komen zodat ze de hoogtes kunnen inschatten." Dat zijn hele kleine dingen, maar daar gaan we zeker naar kijken. Daar zijn additionele middelen voor opgenomen en dat gaan we ook met ondernemers doen in het centrum en in de wijken. Niet onbelangrijk. De motie van CDA en Burgerbelangen samen: adopteer een... van de participatie in je eigen omgeving. Daar kan ik positief over adviseren. Als de raad deze aanneemt zullen wij deze motie gaan onderzoeken en zullen we daar ook de resultaten van aan u terugkoppelen en deze proberen te realiseren. We hebben het ook al over de verkeerspieken gehad. Dan wordt door Burgerbelangen een opmerking gemaakt over kunstwerken en rotondes. We hebben inderdaad een aantal kunstwerken reeds op rotondes staan. Ik vind het voorstel heel goed om dat ook uit te breiden naar andere rotondes. Dat zullen we gaan oppakken.

Voor Metec wordt de steun ook uitgesproken. Ik ben blij om dat te horen. We zullen ook de raad hierover blijven informeren. Ik geloof zelf dat Metec een grote kans is voor ons als stad. Regio's positioneren zich in een bepaald gebied. Eindhoven doet dat een bepaalde manier. Wij hopen met Metec samen met de gemeente Heerlen, maar ook samen met Parkstad hier verder in te ontwikkelen. Dat zou een grote economische stimulans kunnen zijn voor deze regio. De VVD maakte een opmerking over economische ontwikkeling. Dat is cruciaal om hierin te blijven investeren. Dat ben ik helemaal met u eens. Dat doen we ook. We zullen ondernemers er zo veel mogelijk bij helpen. Bereikbaarheid is een heel belangrijk iets, maar ook om trots te zijn. Als wij als stad trots zijn op onze regio, straalt dat ook af op onze ondernemers. Het laatste punt van de VVD is de bereikbaarheid en avantes. Dat is ook iets wat uiteraard ons college bezighoudt. Wat wij in ieder geval gaan doen is ervoor zorgen dat de bereikbaarheid en de toegankelijkheid van de wijk West optimaliseren. We werken op dit moment samen met de stadsregio aan een plan. Aan een mobility hub die ook gericht is op duurzaamheid, om de bereikbaarheid te bereiken. Zodra dat nadere vormen aangeeft zullen wij dat uiteraard ook hier aan u presenteren. Dan blijft mij er één ding over Voorzitter. Dat is de motie.

De motie is van Lokaal Alternatief, SP en van Hart voor Vrijheid. Daar wordt in opgeroepen om meer diversiteit en ook vrouwelijke Kerkraadse straatnamen mee te nemen bij toewijzingen nieuwe straatnamen. Daarnaast wordt een voordracht voor mevrouw Roser gedaan. Voordat ik daarop in ga zou ik graag kort willen schetsen hoe een straatnaam tot stand komt. Misschien ook vooraf: er komen niet zoveel straatnamen in de gemeente. Dat is meestal één keer per jaar. Maar goed, mijn collega, de heer Weijers gaat veel bouwen. Dus dat betekent misschien ook dat er meer straatnamen bij komen. Ik zou het mooi vinden. Er is een commissie straatnamen. Die heeft een lijstje met namen die door de burgers of instellingen worden ingebracht. Iedereen kan dat doen, ook een privépersoon. We hebben een lijstje met namen die daarop staan. Bij iedere nieuwe aanvraag die er komt voor een straatnaam, worden die namen bekeken. Vanuit die commissie wordt vervolgens een voorstel gedaan in het college. Het college neemt dan uiteindelijk een besluit. Bij de toekenning kijkt die commissie naar een aantal punten. Die kijkt bijvoorbeeld naar: brengt die naam verwarring met zich mee? Lijkt die naam niet op een andere naam? Want stel een naam lijkt heel erg op elkaar, dan kan dat heel verwarrend zijn voor hulpdiensten. Dan gaan de hulpdiensten naar de verkeerde straat is.

Dat zijn allemaal belangrijke punten die je moet meenemen. Natuurlijk kijk je ook naar wat voor soort wijk is het, de geschiedenis van een wijk. Een tiental punten zijn dat. Eén van die punten is ook: is een persoon overleden langer dan tien jaar? Dat is één van die richtlijnen. Je hebt nu het Ali B. Plein bijvoorbeeld in een bepaalde gemeente in Nederland. Op een moment dat later blijkt dat die persoon niet van onbesproken gedrag is, dan kom je misschien in een conflictsituatie. Vandaar is er een tiental eisen waaraan de commissie dat toetst en het eigen voorstel doet aan

het college. Kijk ik dan concreet naar de motie, dan worden er twee dingen gevraagd. De één is: kijken naar meer vrouwen. Dat is iets wat ik volledig kan ondersteunen. Dat is ook iets wat de commissie is opgevallen dat dat niet zo is. We hebben wel vrouwennamen. We hebben Julianastraat, Maria Goretti. Maar dat zijn geen namen die gelieerd zijn aan Kerkrade. Dat is een lacune die er is. En die lacune moeten we vullen. Maar dan kijk ik verder naar punt twee van de motie. Dat is de voordracht. Daar wordt voorgesteld om een mevrouw zo te eren in zekere zin. Ik voel er zelf ook iets voor om mevrouw wel te eren, maar de vraag is of we dat dan zo moeten doen. Ik zou voorstellen dat we vasthouden aan die eisen die we hebben. Daarvoor ook niet mevrouw een straatnaam toe te kennen. Sowieso ligt dat alleen bij het college. Maar de voordracht niet te doen via de commissie, maar wel kijken of we haar op een andere manier kunnen eren. Zodat ze inderdaad, zolang ze nog leeft wel geëerd wordt voor het belang wat ze in de gemeenschap heeft. Dan kan ik samenvattend zeggen dat we de diversiteit onderschrijven en het al meegenomen wordt. Dan zou ik zelf de motie niet ter stemming willen brengen, dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

omdat het al in de commissie besproken is dat dit gedaan wordt. T.W. Weijers wethouder

In principe voegt de motie niks toe, omdat wij gaan handelen A.M.J. Geers wethouder

in de zin van de motie. Dat was het Voorzitter. Dat laatste is niet helemaal correct. De motie vraagt om af te wijken van het bestaand beleid, dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

om de tien jaren niet te hanteren. De motie zou wel in stemming gebracht moeten worden. J.H. Schlangen wethouder

Als dat zo is dan moet ik de motie ontraden. Zelfs al wordt die dan niet hier aangenomen gaan we toch dat punt 1.1 van de motie meenemen. U gaat met een deel van de motie aan de slag. Oké. Helder. Dank u wel. Wethouder Schlangen. Dank u wel, Voorzitter. Ik wil de vragen opnemen die komen uit de beschouwingen en daaraan gekoppeld. Ik heb één amendement te benoemen en ik heb zes moties open staan. Ik begin met het CDA: vergroenen van de schoolpleinen. Daar hebben we een jaar geleden al een afspraak over gemaakt met twee leden van het CDA om te kijken waar dat aan de hand zou kunnen zijn. Waar behoeftes liggen. Die hebben we opgehaald en daar zijn we ook mee gestart. Het heeft vertraging opgelopen door ziekte, door de zomervakantie en noem maar op. We hebben her en der wat gedaan. Er zijn nog ontwikkelingen om daarmee verder te gaan. Binnenkort staat een afspraak om de voortgang te bespreken. We zijn bezig met school Bleijerheide en De Blokkenberg. Er is natuurlijk veel meer aan de hand. We hebben het over de schoolpleinen die misschien in de toekomst niet duurzaam blijven liggen waar ze zijn. Er komt de komende jaren een onderzoek om te kijken de verduurzaming van scholen en nieuwbouw te realiseren. Misschien van zes naar drie scholen. Er komt een voorstel in de raad om dat te bespreken als aankondiging.

Dan is het natuurlijk niet raadzaam om die schoolpleinen te verduurzamen en groen te maken als ze toch op de schop gaan. Nieuwe scholen wat geaccordeerd heeft met het bedrag wat we kunnen inzetten om daar aan de gang te kunnen gaan. Daar wordt natuurlijk ook al van begin aan zo'n groene omgeving gewerkt bij de nieuwe scholen. Dat moge duidelijk zijn. Ieder geval wordt het opgepakt. Het is ook heel belangrijk voor de hittestress in deze tijd. Ook dat kinderen op een schoolplein een moestuin kunnen maken. Daarmee aan de gang te kunnen gaan en de natuur al te leren kennen. Het mooiste laatste voorbeeld daarvan is uitgevoerd door onze collega's van wethouder Geers. Er is op de Sint Jan een nieuwe moestuin aangelegd en ik zal u zeggen: "Ga daar eens kijken hoe mooi het geworden is." Iemand bij ons heeft de tekening gemaakt. Dat hebben we samen uitgevoerd met de school. Het is prachtig geworden. Ook dat is een stuk vergroening voor schoolpleinen. Dan vraagt u aan mij over de nieuwe subsidie verordening. Er zijn plannen voor om de subsidieverordening aan te passen. Het is een hele oude subsidieverordening. Die moet waarschijnlijk geactualiseerd worden. Dat moeten we volgens de raad. De raad bepaalt de verordening. Dus als die eraan zit te komen, dan kan de raad er iets van vinden ja of nee. Er wordt gesproken over verduurzaming bij sportaccommodaties.

Dat is ook her en der in gang gezet. Wat van Ginningen zei met eigen opstal. Om te kijken uit de eigen middelen of ze iets kunnen doen met zonnepanelen of wat dan ook. De gemeente kijkt wel mee op advies van de afdeling van duurzaamheid. Waar we kunnen [onhoorbaar 00:49:57-00:49:58] doen. We zijn ook bereid te kijken of we daar iets in kunnen betekenen. Dat is eerder gebeurd. De cultuurnota en het Werelderfgoed. We zijn voornemens om binnen nu en een jaar een nieuwe cultuurnota neer te zetten. De cultuur wat in volle brief beschreven wordt, ook wel Werelderfgoed genoemd. Alleen

archeologie valt er buiten maar de rest wordt heel breed ingezet. We gaan daar echt mee aan de slag om iets goeds neer te zetten. De cultuur in dit college, in deze raad, krijgt de volle aandacht krijgt die het verdient. De HVV heeft het over de pestvrije school. Een school die pestvrij behoort te zijn, is bijvoorbeeld een concept Martin Buber. Dan denken we dat je als school pestvrij kunt zijn. Kijk, hoe stoer is het als je een kind wat in zwakte is, wat minder is naar de buitenwereld toe, kunt steunen, kunt helpen om dat te overwinnen. Om zelfredzaam en sterker te worden. Dan ben je een held. Niet als je kinderen pest. Dat willen we doen. U geeft ook aan: de leerkrachten moet ertoe geschikt zijn. Juist voor dit Buberaanse lesgeven moet je leerkrachten hebben die dat willen en kunnen. Ze moeten affiniteit hebben met het verhaal. Daar gaan we sterk naar kijken. Dan taalbeleid. Dat ga ik onderzoeken. Taalbeleid: uitschrijven in de volle breedte. Dat kunnen we waarschijnlijk niet zelf. Daar moeten wij iemand voor inhuren en dat moet op een goede manier gebeuren. Wetenschappelijk onderbouwd. Ik zeg wel toe dat we daar onderzoek voor gaan regelen. Vraag mij geen termijn, maar we gaan ermee aan de gang.

Er is nog gezegd: "We hebben nog wat middelen ergens in een potje zitten om te kunnen zeggen: dialectonderwijs." Wat moet ik ervan zeggen? Dat mag zo zijn, maar het is niet altijd vrij aanwendbaar wat erin staat. Dat is dicht besteed vaak en dan kunnen we niet zeggen: "Daar wijken we van af." Daar kom ik een keer op terug om dat concreet uit te leggen. Want het is een beetje ingewikkeld. De stijgende prijzen van het zwemmen bijvoorbeeld, van de accommodatie. En het familiezwemmen. Over het laatste moet ik zeggen: "We hebben natuurlijk wel een zwembad van 25 meter. We hebben doelgroepen met warm water wat niet bestemd is voor familiezwemmen natuurlijk. 31 graden, daar gaat geen familie in zwemmen. Maar dat zwembad van 25 meter kun je natuurlijk niet zo extreem gebruiken als een 50-meter bad. Daar hebben we voor gekozen. Dus dat is een beperking. Er is les zwemmen, er is vrij zwemmen, er is groepszwemmen, en er is familiezwemmen. Daar moet je een schifting in maken. Het is niet voor de hele week vrij voor familiezwemmen. De stijging in de prijzen. Een nieuwe accommodatie kan ook een andere prijs vragen. We hebben ook nog een een ander prijsbeleid voor inflatie die gestegen is. Ik heb het even opgezocht, ik hoop dat het goed is: de kosten voorheen in D'r Pool waren voor een half jaar zwemmen: €65,15 precies. Dit gaat in de nieuwe omgeving kosten: €89,30.

Een flinke verhoging, maar toch een verhoging die marktconform vorm is. Die met een nieuwe situatie, een nieuw bad, nieuwe voorzieningen, andere hygiene, normaal gesproken moet kunnen. We zijn wel altijd in gesprek met Optisport om te kijken hoe de prijs zich heeft verhouden in de wettelijke zin. Maar het is een marktconforme prijs waarvan we kunnen zeggen: "Ja, oké." Mensen die van buitenaf komen constateren nu dat veel mensen er heerlijk komen zwemmen. Die komen normaal niet in D'r Pool. Dat zeggen ze wel maar het is niet zo. Ze komen nu in Kerkrade zwemmen, omdat het zwembad in Otterlo op de schop ligt. Zij hebben geen zwembad in Heerlen, dus zij komen dan naar Kerkrade. Dat zal wel een stukje afnemen. Landgraaf heeft een eigen zwembad. Het is een kwestie van: hoe verdeel je dat? In principe is het dan ook in deze tijd niet dat je zegt: extreem verhoogd in die zin. Waar een mouw aangepast moet worden voor mensen die het niet kunnen betalen, dan is er altijd een regeling voor ons, waar meneer Roland over gaat. Dat we daar een mouw aan kunnen passen. Dat doen we dan ook. Dan komt het verhaal: Vie in de wijken. Daar zit een amendement aan vastgekoppeld. Ik wil het even uiteggen dat Vie in de wijken wel degelijk uitgevoerd wordt. De Vie in de wijken programma's zitten van oorsprong al in de 1,2 miljoen die we structureel elk jaar inbrengen. Tien jaar lang. Die zit erin.