Transcript raadsvergadering 17 november 2022 begroting.pdf

1 Opening dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Goedemiddag dames en heren. 17 november 2022, 2 uur. Wij starten met onze vergadering. Aan het begin van deze vergadering, waarin wij samenkomen om de belangen van de gemeente Kerkrade en haar inwoners te dienen, spreken wij de hoop uit dat onze inspanning vrucht zal dragen. Mogen wij kracht en inspiratie putten uit elkaars geloofs- en levensovertuiging met een juiste waardering voor elkaars mening. Ik heet u natuurlijk allemaal van harte welkom. Laat ik beginnen met de opening. Er is één lege stoel vanmiddag. We hebben gister in een bewogen uitvaartdienst afscheid moeten nemen van Angelique Moberts-Lenzen. Zoals de diake al aangaf tijdens de viering, betekent de naam Angelique 'engel'. Hij verwees daarbij naar de aartsengel Michaël die staat voor rechtvaardigheid en gerechtigheid. Dat was één van de drijfveren voor Angelique om actief te zijn in deze raad, en in de politiek, bij de partij Burgerbelangen. Ik vond dat een rake typering. De stoel is vandaag leeg. Er ligt ook een witte roos op haar stoel. Wij zullen haar niet vergeten. Het heeft ons allemaal heel diep geraakt. Ik stel voor dat wij in gedachte ook bij Bert, Sammy en Casper zijn, de man en de zonen. Dat we allemaal één minuut stilte nu in acht nemen in herinnering aan Angelique die wij node zullen missen. Ik vraag aan de mensen die kunnen, om daarbij te gaan staan. Ik dank jullie allemaal hiervoor.

Ik dank ook dat alle partijen gisteren aanwezig waren. Daarmee ook het gezamenlijk uitdragen en tot uitdrukking brengen van steun aan de familie. Het deed mij heel erg veel dat we als gemeenteraad van deze stad ook op die manier met elkaar verbonden zijn en elkaar vasthouden in alles wat wij doen. Ik dank u daarvoor. Natuurlijk heeft het overlijden van Angelique ook gevolgen gehad op de manier van het houden van deze algemene beschouwingen. Als zoiets gebeurt, zijn alle andere dingen heel erg relatief. We hebben afgelopen week dan ook gezamenlijk besloten de algemene beschouwingen niet op woensdag 9 november te laten plaatsvinden, maar vandaag op 17 november 2022. Met als gevolg dat we dit combineren met een aantal reguliere agendapunten van de vergadering van gisteren, want ook op de dag van de uitvaart is het natuurlijk absoluut niet gepast om een raadsvergadering te houden. Ik vind het bijzonder dat jullie allemaal aan de flexibiliteit hebben meegewerkt om dat zo met elkaar vorm te geven. Ik weet dat het de familie geraakt heeft dat we dat op deze manier doen. Dat betekent ook dat Roger Creusen wat later komt. Iedereen heeft natuurlijk moeten schipperen met agenda's. Bij een aantal partijen is het alsnog gelukt. Ik weet dat het Mark op het laatste moment nog gelukt is om wel aanwezig te zijn. Roger Creusen komt iets later in verband met werkzaamheden.

Dat heeft straks ook gevolgen voor de volgorde bij het spreken bij de algemene beschouwingen. Verder zijn Marlon Struver en Jean Ritterbeeks afgemeld. Wij wensen Jean natuurlijk vanaf deze plek ook heel veel beterschap want hij heeft een operatie ondergaan. We hopen dat hij spoedig herstelt en weer in ons midden is.

2 Vaststellen agenda dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Daarmee ben ik bij agendapunt 2: het vaststellen van de raadsagenda. Zoals ik al aangaf is die wat anders, maar ik ga er vanuit dat u er allemaal mee kunt instemmen zoals we dat hebben afgesproken met de griffier, met u. Dan wordt die agenda ook ongewijzigd vastgesteld. Uiteraard is het voltallig college uitgenodigd en kijken wij nu voor een lootje voor de spreekvolgorde betreffende de reguliere agendapunten. Niet voor de algemene beschouwingen uiteraard. Nummer tien is Mark Meijer, dus het CDA begint bij de reguliere vergadering. Als we straks de algemene beschouwingen doen, is er een andere volgorde. Na de algemene beschouwingen doen we nog de motie: aanpak stille armoede. Dan geldt deze spreekvolgorde weer. Dus we moeten vandaag met elkaar goed bij de les blijven

3 Goedkeuring besluitenlijst raadsvergadering 12 oktober 2022 dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

en elkaar daar ook een beetje bij helpen. Goedkeuring van de raadsvergadering: besluitenlijst van 12 oktober. We hebben daar geen opmerkingen over ontvangen.

4 Ingekomen stukken dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Ik ga er dan ook vanuit dat we deze besluitenlijst ongewijzigd kunnen vaststellen. Dan ben ik bij agendapunt 4: de ingekomen stukken. Ik kijk of iemand wil reageren op de wijze van afdoening

5 Akkoordstukken dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

van deze ingekomen stukken. Dat is niet het geval. Dan is die daarmee vastgesteld. Dan ben ik bij de agendapunt 5: de akkoordstukken van vandaag. We hebben vier akkoordstukken. Ik kijk even van tevoren of iemand bij één van de agendapunten J.A. Piefer SP

een stemverklaring wil afgeven. dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Meneer Piefer van de SP, op welk agendapunt? 5.4, voorzitter.

5.1 Ontwerpbesluit actualisatie verordeningen Individuele Inkomenstoeslag gemeente Kerkrade en Loonkostensubsidie Participatiewet gemeente Kerkrade 2023 dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

5.4. Oké, dan geef ik u daar het woord. Ontwerpbesluit 5.1 is de actualisatie van de verordening individuele inkomenstoeslag gemeente Kerkrade en loonkostensubsidie Participatiewet gemeente Kerkrade. Het eerste akkoord zal zich richten op het vaststellen van twee verordeningen. De wijzigingen in de verordening inkomenstoeslag zijn erop gericht om de verordening in lijn te brengen met de jurisprudentie en de andere verordening is gericht op de loonkostensubsidie. De wijziging van die verordening is gebaseerd op het wetsvoorstel breed offensief. Beide verordeningen komen voort uit een samenwerkingsverband van Parkstad-gemeenten. De raad besluit, één: om de verordening individuele inkomenstoeslag gemeente Kerkrade 2023 vast te stellen welke als zodanig deel uitmaakt van dit besluit. Twee: de verordening inkomenstoeslag Kerkrade 2015 met ingang van 1 januari 2023 in te trekken. De raad besluit om één: de verordening loonkostensubsidie Participatiewet gemeente Kerkrade hadden 2023 vast te stellen welke als zodanig deel opmaak van dit besluit. Twee: de verordening loonkostensubsidie Participatiewet Kerkrade

5.2 Ontwerpbesluit burgerparticipatie dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

2018 met ingang van 1 januari 2023 in te trekken en dat voorstel is aangenomen. Ontwerpbesluit 5.2 betreft burgerparticipatie. Dat is een gezamenlijk raadscommissie eind 2022 geweest die opdracht gegeven heeft aan het college om een visie op burgerparticipatie uit te werken. Die opdracht was toen gebaseerd op het voorwerk van de raadswerkgroep Omgevingswet die onder andere een enquête had uitgezet onder inwoners. Nu ligt het visiedocument ervoor ter besluitvorming, dat ook tot stand is gekomen na input van de adviesraden. Die visie zal richting geven aan ons werk. Die erkent ook dat er twee kanten zijn. Aan de ene

kant een overheid die samen met de inwoners zaken zo goed mogelijk wil oppakken, aan de andere kant inwoners die natuurlijk ook moeten willen participeren. Wederkerigheid, zoals ik zei. De raad besluit, één: het visiedocument burgerparticipatie Kerkrade als ambitie voor het vergroten van de betrokkenheid van onze gemeenschap bij onze plannen en projecten vast te stellen. Twee: kennisnemen van het feit dat het visiedocument zal worden vertaald in een participatieverordening conform de Omgevingswet. Deze verordening zal ons college uiterlijk in het eerste kwartaal van 2023 ter vaststelling aan de raad voorleggen. Drie: kennis te nemen van het feit dat de communicatie over de ambitie inzake burgerparticipatie zal plaatsvinden na de vaststelling van de participatieverordening conform de, in dit voorstel opgenomen, communicatiestrategie. Vier: in te stemmen met het informeren van de raad, minimaal één keer per jaar, over de ervaringen

5.3 Ontwerpbesluit visie en plaatsingsbeleid laadinfrastructuur dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

en toepassingen van burgerparticipatie. Dat voorstel is ook aangenomen. Ontwerpbesluit 5.3 gaat over de visie en de plaatsing van de laadinfrastructuur. De gemeente Kerkrade, wij met z'n allen, hebben de ambitie om in 2040 geheel energieneutraal te zijn. Duurzame mobiliteit speelt natuurlijk een belangrijke rol om die ambitie te bereiken. De komende drie jaar zet de gemeente dan ook een belangrijke stap met de plaatsing van circa 100 laadpalen in de openbare ruimte. Dat is natuurlijk nog maar het begin van de opvolging van ontwikkelingen waarmee mobiliteit in onze gemeente duurzamer wordt. Het plaatsingsbeleid helpt ons bij de uitrol van de laadinfrastructuur voor personenvervoer, doelgroepenvervoer en licht vrachtvervoer. De raad besluit in te stemmen met het voorstel

5.4 Ontwerpbesluit onttrekking aan de openbaarheid onbewaakte spoorwegovergang Meuserstraat-Wormvoetpad te Kerkrade dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

tot het vaststellen van de visie en het plaatsingsbeleid van de laadinfrastructuur. Dat voorstel is ook aangenomen. Dan ben ik bij agendapunt 5.4: ontwerpbesluit onttrekking aan de openbaarheid van de onbewaakte spoorwegovergang Meuserstraat-Wormvoetpad te Kerkrade. De gemeenteraad heeft 14 juli een besluit genomen tot onttrekking van de onbewaakte spoorwegovergang Meuserstraat-Wormvoetpad. Dat besluit heeft van 22 juli tot en met 8 september ter inzage gelegen. Binnen die termijn zijn twee zienswijzen ingediend en in de bijgevoegde nota van zienswijze zijn die zienswijze inhoudelijk beantwoord. Ze worden ongegrond verklaard en leiden niet tot een aanpassing of een heroverweging van het ontwerpbesluit. Met omwonenden is overleg geweest en worden wensen J.A. Piefer SP

ten aanzien van het nieuwe pad zoveel als mogelijk meegenomen. Ik kijk even naar rechts. Meneer Piefer wil hier nog een stemverklaring afgeven namens de SP. Ja, voorzitter. Dank u wel. Voorzitter, we hebben een aantal commissievergaderingen over dit onderwerp gehad. We hebben toen ook aangegeven dat de hele gang van zaken niet de schoonheidsprijs verdiende. Ondanks de gesprekken die de wethouder heeft gevoerd met de omwonenden, zijn bepaalde zorgen toch nog steeds niet weggenomen. Omwonenden worden nu wel meegenomen in hoe het plan nu verder wordt uitgevoerd. Daar is de wethouder gewoon eens een belofte nagekomen dus dat siert hem, maar wij blijven wel van mening dat de indieners van de zienswijze nog steeds een sterk punt hebben. Dus wij gaan niet akkoord met de uitvoering. dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

We hebben niks tegen die sluiting. Dat kan ook niet. Dat moet wettelijk, maar wij staan nog steeds niet J.A. Piefer SP

achter de uitvoering. Dank u wel, voorzitter. Betekent het dat u voor of tegen dit voorstel stemt? Ik vraag het gewoon voor de duidelijkheid. Ja, gewoon voor duidelijkheid. Die sluiting moet gewoon plaatsvinden. Alleen de zorgen van de omwonenden over het wandelpad waar we een paar keer over hebben gediscussieerd, en met name over de locatie, zijn nog steeds niet weggenomen. dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Dus onze zorgen ook niet. Dus u stemt in met het ontwerpbesluit maar blijft de zorgen houden. Correct. Helder. De raad van de gemeente Kerkrade besluit dan ook gezamenlijk om het besluit inzake de onbewaakte-- Ik hoor het wel als het niet goed is. Ik kijk nog even naar rechts. Ik zie wat overleg binnen de fractie. Had ik het goed? Was het verder oké? Ik hoop niet dat er dadelijk al in het eerste halfuur onenigheid ontstaat. Het zou een slecht omen zijn voor de rest. Ik was aan het voorlezen. Het besluit inzake de onbewaakte spoorwegovergang Meuserstraat-Wormvoetpad, gelegen tussen huisnummers Meuserstraat 126 en 128 te Kerkrade, aan de openbaarheid te onttrekken. Vast te stellen: twee: het besluit in werking te laten treden zodra de nieuwe route naar de bestaande spoorwegonderdoorgang aan de Meuserstraat gereed is en in gebruik wordt genomen, waarmee de toegankelijkheid van het Wormdal wordt gewaarborgd. Drie: dit besluit bekend te maken door publicatie op www.officielebekendmakingen.nl/gemeenteblad en in het Stadsjournaal editie Kerkrade een verwijzing naar deze publicatie te doen. Dat het besluit van 25 november 2022 tot en met 4 januari 2023 ter inzage wordt gelegd op zowel elektronische wijze als op afspraak in het stadskantoor.

6 Ontwerpbesluit inzake wijziging bemensing commissie dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Ook dat voorstel is aangenomen met de stemverklaring die genoteerd is. Dan ben ik bij agendapunt 6: het ontwerpbesluit inzake wijziging bemensing commissie. De Ouderenpartij Kerkrade mag nog een commissielid benoemen en zij dragen de heer Souren voor. Het is altijd gebruikelijk dat de commissie geloofsbrieven de ingeleverde documenten controleert. Dat kan kort en krachtig zijn, maar ik zou wel graag drie mensen bereid willen vinden die dat even met de griffier doen. Wie gaat dat vrijwillig doen? Mevrouw Paul, meneer Vleugels en meneer Charlier. SCHORSING

Als jullie dan even naar voren komen bij de griffier, dan schors ik de vergadering voor een kort moment. dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Ik heropen de vergadering. C.E. Paul-Ubachs Burgerbelangen

Aan het woord is de commissie geloofsbrieven. Volgens mij gaat mevrouw Paul dat doen. Ja, dank u wel, voorzitter. Aan de raad van de gemeente Kerkrade, de commissie uit de raad van de gemeente Kerkrade heeft de geloofsbrieven, ingezonden door kandidaat burgercommissielid de heer Souren, ontvangen. De commissie rapporteert aan de raad van de gemeente Kerkrade dat zij de ontvangen stukken heeft onderzocht en in orde bevonden. Gebleken is dat het te benoemen burgercommissielid aan alle eisen in het reglement van orde en de Gemeentewet gestelde voldoet. De commissie adviseert dat de heer Léon Souren benoemd mag dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

worden als lid van een raadscommissie van de gemeente Kerkrade. Dank u wel. Dan is ook ons besluit om de heer L.M.J. Souren te benoemen als lid van de commissie grondgebied en economische zaken op voorstel van de Ouderenpartij Kerkrade. We wensen hem natuurlijk daarmee heel veel succes. Verder zijn er nog een tweetal wijzigingen. Daar hoeft de commissie geloofsbrieven verder niet naar te kijken, maar die delen we mede. Mevrouw Fischer-Otten wordt benoemd als lid van een werkgroep draagvlak windenergie namens fractie Ouderenpartij Kerkrade. De heer L.M. van Lieshout wordt benoemd als plaatsvervangend lid van een financiële commissie op voorstel van de fractie

7 Ontwerpbesluit sloop en herontwikkeling D'r Pool dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Lokaal Alternatief. Dan is ook dat weer helemaal op orde. Ben ik bij agendapunt 7. Dat is een bespreekstuk. Het ontwerpbesluit: sloop en herontwikkeling van D'r Pool. Met de bouw en ingebruikname van Vie wordt onder meer voorzien in een nieuw sport- en recreatiecomplex in ons centrum. In de besluitvorming omtrent Vie is nader bepaald dat het huidige recreatiecomplex D'r Pool zal worden gesloopt en herontwikkeld. Vandaag ligt een verdere uitwerking van dat plan voor en naar aanleiding van de commissiebehandeling zijn er nog een aantal vragen schriftelijk afgedaan. A.M.J. Geers wethouder

Voordat ik met de eerste termijn begin, kijk ik daarom even naar wethouder Weijers om te kijken of hij daar nog iets aan wil toevoegen. T.W. Weijers wethouder

Ja, voorzitter, dank u wel. Dat is inderdaad correct. Zoals de commissie ook heeft aangegeven betreft het een kwalitatief plan dat voldoet aan de woningbehoefte en ook aansluit op ons woonoffensief. In de commissie was goed te horen dat er breed draagvlak voor is. Er waren inderdaad nog twee openstaande punten naar aanleiding van de inspreek. Dat had te maken met verkeer en de extra ingang. Die hebben wij schriftelijk beantwoord en dat hebben we ook dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

richting de inspreekster kenbaar gemaakt. Ik denk dat die daarmee voldoende beantwoord zijn en ik hoor het graag als er nog vragen of opmerkingen zijn. Dank u wel. R.T.A.L. Hoofs CDA

Dan geven we het stuk vrij ter beraadslaging en discussie, en beginnen we bij de fractie van het CDA. Ik zie meneer Hoofs. Dank u wel, voorzitter. We hebben inderdaad de beantwoording die is gekomen A. Gramsma Burgerbelangen

naar aanleiding van de commissie gezien en dat is wat ons betreft voldoende. We stemmen ermee in. Dank u wel. Fractie van Burgerbelangen, meneer Gramsma. Dank u wel, voorzitter. De ontwikkelingen die op het terrein van D'r Pool vorm gaan krijgen door de bouwen van huis en het hoge segment zal een positieve uitstraling geven in het centrum. Burgerbelangen kan zich geheel vinden in deze visie. Het is toch maar weer een doorontwikkeling van onze stad. De heldere presentatie van dit onderwerp op de commissievergadering van 2 november jl. heeft nog enkele openstaande vragen beantwoord. Voorzitter, zoals op de commissievergadering A.R.J. Otten Hart voor Vrijheid

aangegeven kan Burgerbelangen akkoord met de drie punten dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

van dit ontwerpbesluit. G.M.A. Haas PvdA

Dank u wel. Ga ik naar Hart voor Vrijheid. Wij hebben geen derde vraag, voorzitter. Vragen en akkoord. Dan ga ik naar de fractie van de PvdA. Meneer Haas. Ik zat even naar de VVD... Maakt niks uit, voorzitter. Voorzitter, we hebben al akkoord gegeven op dat stuk in de commissievergadering. M.H.A. Charlier Lokaal Alternatief

Nogmaals, de vragen zijn beantwoord. We hebben ze gelezen en van ons: starten maar. Dank u wel, Lokaal Alternatief, meneer Charlier. Ja, voorzitter, we danken hartelijk voor het nadere onderzoek waar wij onder anderen zelf ook voor gevraagd hadden. Het is heel duidelijk dat de verwachtingen die geschept werden dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

toch anders liggen dan dat gedacht werd en we kunnen instemmen J. Rozema Ons Kerkrade

met het voorliggende besluit. Dank u wel. Ons Kerkrade, meneer Rozema. Ja, voorzitter, Ons Kerkrade gaat ook akkoord J.A. Piefer SP

naar aanleiding van de vragen die gesteld zijn. Die zijn duidelijk beantwoord en we hebben voor de rest geen vragen meer. Dank u wel. De fractie van de SP, meneer Piefer. Ja, voorzitter. Dit college heeft de mond vol van participatie, maar net zoals bij de projecten Rolduckerveld, sluiting van de spoorwegovergang Meuserstraat, realisatie Vie et cetera is ook bij de herontwikkeling van het terrein waar nu D'r Pool ligt, slechts maar een zeer beperkte mate sprake van participatie. Het meedenken over de inrichting van de openbare ruimte is wat de SP betreft maar een klein deel van participatie. De raad is wat ons betreft grotendeels buitenspel gezet. De plannen voor de nieuw te bouwen woningen zijn al klaar zonder dat de raad hierover van tevoren is geraadpleegd. Voorzitter, bij een dergelijk grote ingreep midden in het centrum van onze stad, zou het toch een vanzelfsprekendheid moeten zijn om de raad vanaf het begin mee te nemen, maar dit college en blijkbaar meerderheid van de raad denken hier anders over. We laten een plan uitwerken en als dat klaar is, hoeft de raad alleen nog maar 'ja' te zeggen. Voor de SP werkt het niet zo.

En wat voor een plan? Wie kan dadelijk de hoge huur en/of koopprijzen van de woningen voor beter gesitueerden betalen in een stad die te kampen heeft met heel veel inwoners in armoede? Laten we er eerst eens voor zorgen dat geen enkele Kerkradenaar in een schimmelwoning meer hoeft te wonen alvorens we gaan bouwen voor mensen met hoge inkomens. Voorzitter, nog enkele vragen. Op grond van welke argumenten, los van het financiële, is het niet wenselijk of zinvol om een extra inrit naar de parkeergarage te realiseren? Dit betreft de ingang Kapellaan of Putgang. Het plangebied zou te klein zijn om een verkeersstroom verder te onderzoeken. Er wonen meer burgers aan de Stationsstraat, derhalve zou het onzes inziens meer invloed hebben. We zijn het dus niet eens met de stelling dat een onderzoek naar verkeersstromen geen zin heeft. De omwonenden van het terrein van D'r Pool maken zich enorm zorgen met betrekking tot de verkeersveiligheid, omdat de straatjes rondom het complex vrij smal zouden zijn en het een redelijk bochtig stuk is. Tevens vraagt de SP of onderzocht kan worden dat de 20 meter lange toerit richting de nieuwe ingang van de parkeergarage overdekt zou kunnen worden. Dit in verband met geluidsoverlast, stankoverlast en privacy. Tevens is de toerit zeer smal en de vraag is of er genoeg plek is voor twee auto's die langs elkaar kunnen rijden.

Bewoners maken zich ook zorgen dat zij overgeleverd zijn aan de grillen van de toekomstige aannemer en bij problemen alleen nog bij de aannemer terecht zouden kunnen zodra de gemeente het pand heeft verkocht. Het gebouw grenst direct aan de tuin van omwonenden en daardoor is overlast c.q. schade onvermijdelijk. De ingang zou onzes inziens ook overdekt moeten worden in verband met bevriezing en sneeuw in de winter, waardoor er gevaarlijke verkeerssituaties kunnen ontstaan bij de in- en uitrit van de parkeergarage. Hoe denkt de gemeente over de waardevermindering van de woning tijdens en na de sloop en verbouwing, rekening houdend met de verkeersbewegingen, inkijk en zicht op de woning vanuit nieuwe complex? De gemeente heeft toegezegd een oogje in het zeil te houden tijdens en na de sloop c.q. verbouwing. Welke toezegging doet de wethouder nu concreet naar de bewoners in het geval van een calamiteit? Tot slot, voorzitter, neemt de gemeente haar verantwoordelijkheden tijdens de sloop en de bouw als het gaat om overlast, in potentie dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

gevaarlijke situaties en verkeershinder en zo ja, op welke manier? Tot zover, voorzitter. Dank u wel. A.M.J.N. Fischer-Otten Ouderenpartij Kerkrade

Dank u wel. De Ouderenpartij Kerkrade-- Nee, vandaag ga ik dat niet fout doen. Op de valreep. Ik was het gewend, maar wij komen voor onszelf op, dus geen punt. Wat de Ouderenpartij betreft, wij zijn heel blij dat er daar woningen gebouwd worden in het hogere segment, zodat de mensen die iets meer te besteden hebben, ook in centrum terecht kunnen. Dat is niet zo gebruikelijk als je hier om je heen kijkt. Het zijn niet allemaal woningen van het hogere segment. Wij zijn er blij mee. Ik hoef de vragen van de SP niet te beantwoorden, maar ik wil er best wel een keer, buiten de vergadering om, over praten omdat ik de vragen niet allemaal snap. Dus wij zijn het er wel mee eens. dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Het is gewoon een vraag van: we praten er over, want wij zien het niet zo. Dat zou fijn zijn. We gaan eerst naar de wethouder en in de tweede termijn kunt u-- Ik weet wat meneer Piefer nu zou zeggen, maar dat ga ik niet invullen. U mag reageren, meneer Piefer. J.A. Piefer SP

Wilt u reageren op mevrouw, of wilt u dat in de tweede termijn doen? dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Ik bewaar het voor de tweede termijn. De dag is nog lang, dus laten we die goed vullen. Goed. Dan is er veel instemming, maar dan is er met name van de fractie van de SP, een aantal inhoudelijke vragen A.M.J. Geers wethouder

en een aantal vragen over het proces die een antwoord vereisen, wethouder. T.W. Weijers wethouder

Ik neem aan dat u die allemaal genoteerd heeft. Ik denk het wel, maar dat gaat blijken. Dank u wel, voorzitter. Om te beginnen werd participatie genoemd. We hebben het daar in de commissie ook al uitgebreid over gehad. Participatie is een heel belangrijk iets geweest in dit hele traject. Er is met de bewoners twee keer bijeen gezeten. Ik ben ook bij één van die twee bijeenkomsten geweest en je merkt dat de bewoners ontzettend blij zijn. Er was alleen één vrouw, wie ook heeft ingesproken, die een aantal kanttekeningen had. Een deel hebben we aan de voorkant kunnen ondervangen en een deel hebben we nu op gereageerd. Dus in feite is dat iets wat daarmee gelopen is. Participatie vanuit de raad. We hebben gezegd: we gaan zo meteen met dat bestemmingsplan komen, maar het leek ons goed om aan de voorkant het stedenbouwkundig plan hier voor te leggen. Dus dat hebben we daarmee ook verankerd. Er is een plan wat we neergelegd hebben. Je kunt wel zeggen: we gaan open kijken en afwachten wat er dan uitkomt. Wij hadden zoiets van: er ligt een bepaalde visie, die zouden graag willen delen. Blijkbaar wordt dat heel breed gedragen, want ik hoor, op de SP na, alle fracties akkoord gaan. Waarvoor dank in ieder geval. Dan zie je dat het plan gedragen wordt en dat we daarmee verder kunnen. Dus dat een keuze geweest, en zoals gezegd, ik ben heel blij dat we die stap hebben kunnen zetten.

Dan was er nog iets met verkeerselementen, een 20 meter lange toerit en of er voldoende plek is om naar binnen en buiten te rijden. Dat zijn allemaal praktische punten. Die zullen we dadelijk bij het bestemmingsplan uitwerken en dan zullen die terugkomen. Weet dat het in ieder geval verankerd wordt. Dan de aannemer. Er werd een beetje gesuggereerd dat de aannemer vrij spel krijgt en dat er dan geen betrokkenheid meer is. Dat wil ik in ieder geval tegenspreken want we hebben een gemeentelijke projectleider die bij het gehele project betrokken zal blijven en waar de omwonenden zeker bij terecht kunnen. Dus dat is iets wat daarmee ook geregeld is. Dan werd gesproken over waardevermindering. Ik zou het eerder willen hebben over waardevermeerdering, want men heeft nu een zwembad tegen de tuin aan liggen. Dadelijk heb je prachtige woningen rondom. Ik denk dat dit punt ook daarmee heel makkelijk getackeld kan worden. Er werd ook gevraagd of we iets kunnen toezeggen op het moment dat er calamiteiten spelen. Er zijn hele korte lijnen met die projectleider. De omwonenden kennen hem ook. Ik stel voor dat ze daar gewoon bij terecht kunnen mocht er iets spelen gedurende het project. Ik hoop daarmee in ieder geval dat goed voorgegeven te hebben dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

dat men weet dat gemeente beschikbaar en bereikbaar is J.A. Piefer SP

als er iets is. Dank u wel. dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Dan kijk ik naar de fractie van de SP. Dan ga ik er bij het gemak vanuit dat alle andere partijen geen gebruik maken van de tweede termijn. Dat is een foute aanname? Oké. Fractie van CDA, tweede termijn? M.H.A. Charlier Lokaal Alternatief

Nee. Burgerbelangen? Nee. Hart voor Vrijheid? Niet. PvdA? Nee. Lokaal Alternatief. Ja, voorzitter, we hebben natuurlijk ook goed geluisterd naar het verhaal van de SP en ook ons bevreemd een deel van de reactie. Het deel over de burgerparticipatie in de commissie is heel duidelijk gecommuniceerd. Ook door ons omdat wij persoonlijk in contact getreden zijn met de burgers die daar wonen. De burgerparticipatie is echt heel goed opgepakt. Zoals de wethouder al zei, er was maar één iemand die hier een probleem mee had. Dat was de inspreekster. Ik proef een beetje een vermenging tussen het woord burgerparticipatie en de inbreng van de raad. Ik zie daar toch wel een hele duidelijke scheiding in en voor mijn gevoel voegde u dat een beetje samen. De vraag naar woningen in het hoge segment is één van de zaken die wij als Lokaal Alternatief al jaren roepen, dus daar staan we zeker achter. We willen inderdaad wel aandacht vragen bij het bestemmingsplan voor de verkeerssituatie Engerweg-Einderstraat, die nu al heel erg verkeersgevaarlijk is en daar eventueel dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

nog verdere consequenties zou kunnen krijgen met die woningbouw.

J.A. Piefer SP

Dank u. Fractie van Ons Kerkrade? Nee. De SP? Ja, voorzitter, ik moet een beetje oppassen dat niet al een stuk van het betoog van de fractievoorzitter ga houden in de tweede termijn wat betreft participatie. Eerst even richting de Ouderenpartij. Als we wat te bespreken hebben over onderwerpen, doen we dat graag hier. Het moge ook duidelijk zijn, iedereen zit hier voor een bepaalde doelgroep. De doelgroep waar wij voor zitten, moge ook duidelijk zijn. Als je goed geluisterd hebt, was één van mijn kernpunten: wat ons betreft gaan we eerst eens aan een slag met mensen die nu nog een schimmelwoning zitten. Die mensen fatsoenlijk helpen en zorgen dat zij goed de winter doorkomen alvorens we aan andere plannen denken. Als we kijken naar participatie, burgerparticipatie. Deze raad hier is primair de vertegenwoordiging van onze inwoners. Ook wij zijn in gesprek gegaan met omwonenden. Gegarandeerd ook andere collega's, alleen wij hebben daar een andere conclusie uit getrokken. Ik ga niet mijn betoog herhalen, maar dat is ons standpunt, dus ga daar eerst naar kijken. Ik zie dat we ons wel kunnen vinden in de problemen met betrekking tot verkeersoverlast. Ik ga er dan ook vanuit dat die toezeggingen gestand worden gedaan. Daar zijn we wel blij mee, maar we willen wel gestand houden. Een dermate groot plan had wat ons betreft gevarieerder en eerder besproken kunnen worden in de raad.

De wethouder geeft aan dat er een stedenbouwkundig plan is voorgelegd. De grote meerderheid gaat hiermee akkoord, maar wat ons betreft is het alweer mosterd na de maaltijd. De 3D-tekeningen zijn klaar en hoe het eruit gaat zien, zonder dat we daar van tevoren een visie over kenbaar hebben dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

kunnen maken. Dat is ons punt en daarom kunnen wij ook niet akkoord gaan A.M.J.N. Fischer-Otten Ouderenpartij Kerkrade

met deze gang van zaken en met de inhoud van dit plan. Dank u wel. Dank u wel. Fractie van de Ouderenpartij. Dank u wel. We zijn en blijven het met dit voorstel eens. Ik wilde dus echt niet in bedenkingen van de SP treden, maar ik vind het gewoon prettig om een keer een ander geluid te horen in een gewoon gesprek met een kop koffie. Zonder dat je daar meteen iets aan moet verbinden. Gewoon als collega's. dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Dat was het enige wat ik wat ik wilde zeggen. M.A.K.J. Laumann SP

Je kunt van elkaar leren. U wilt daarop reageren, mevrouw Laumann? Ja, dank u wel. Een gesprek willen we best met iedere partij voeren over alle onderwerpen dus dat hoeven we hier niet te zeggen. dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

We kunnen elkaar dan gewoon benaderen en vragen: zullen samen een kop koffie drinken? Dat is geen probleem. Goed, die afspraak staat genoteerd. Dat regelen jullie verder maar onderling. Er is geen toezegging voor de actielijst van-- Fijn dat jullie elkaar opzoeken. T.W. Weijers wethouder

Dat waardeer ik natuurlijk altijd. Ik kijk nog even naar de wethouder omdat er ook in de tweede termijn expliciet gehengeld wordt om het wat oneerbiedig te zeggen. Zo bedoel ik het niet, maar naar de verkeerssituatie rondom de Engerweg. Dat kan bij het bestemmingsplan, want dat is wel de knip. Dit is een stedenbouwkundige visie en daar komt natuurlijk nog een heleboel achteraan. Er wordt gevraagd of daar specifiek aandacht voor kan zijn, wethouder Weijers. Ja, het aandachtspunt met betrekking tot de Engerweg van de heer Charlier van Lokaal Alternatief wordt daarin meegenomen dus dat kan ik zeker toezeggen. dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

De SP, we zijn het niet met elkaar eens. Dat kan en mag uiteraard. Daar wil ik het bij laten. Dank u wel. Goed, dan stel ik vast dat we in ieder geval hierover gesproken hebben, dat er instemming is en dat de fractie van de SP niet instemt met het voorliggend ontwerpbesluit. Dan besluit de raad van de gemeente Kerkrade in meerderheid en dat er een toezegging genoteerd is om bij het bestemmingsplan ook terug te komen op de verkeerssituatie rondom de Engerweg. De raad besluit dan één: het stedenbouwkundig ontwerp met beeldkwaliteitsplan vast te stellen. Twee: akkoord te gaan met de grond- en opstalexploitatie en het daarbij behorende tekort en de dekking daarvan, zoals omschreven in de nota van toelichting en de bijbehorende bijlage: grond- en opstalexploitatie herontwikkeling D'r Pool. Drie: de door het college opgelegde geheimhouding op de bijlagen grond- en opstalexploitatie herontwikkeling D'r Pool behorende bij dit ontwerpbesluit te bekrachtigen op grond van artikel 25, derde lid Gemeentewet

8 Ontwerpbesluit inzake vaststelling van de gemeentebegroting 2023 (inclusief meerjarenraming 2024-2026) dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

en dat voorstel is aangenomen. Dan zijn we bij de algemene beschouwingen van de gemeente Kerkrade. Dat is agendapunt 8 vandaag. We zijn een half uur op weg. Ik stel voor dat we nog even doorgaan alvorens te schorsen. We kunnen er nog wel even tegenaan, schat ik zo in. Ik krijg wel een signaal als dat niet zo is. Traditiegetrouw is het zo dat de afspraak gestand gedaan wordt, de partijen tot en met drie zetels, tien minuten spreektijd hebben en partijen met meer zetels vijftien minuten. De volgorde van klein naar groot vandaag, met uitzondering van de VVD, die als laatste ons zal toespreken zoals ik aangaf omdat meneer Creusen nog onderweg is van een werkafspraak. Dat betekent, meneer Otten, dat u het spits mag afbijten. Arnold Otten van partij Hart voor Vrijheid, aan u het woord. A.R.J. Otten Hart voor Vrijheid

De klok loopt en dat is heel streng. De voorzitter is heel streng. Is de tijd al begonnen? Ik begin heel streng. Hij staat aan. Ik heb zelf mijn klokje daar al bij gezet. Dan kan ik een beetje in de gaten houden waar ik mee bezig ben.

8.1 algemene beschouwingen fractie Hart voor Vrijheid A.R.J. Otten Hart voor Vrijheid

Het is voor mij natuurlijk de eerste keer. Ik ben natuurlijk zenuwachtig nu dat ik hier sta. Ik ben nooit in de politiek bezig geweest. Ik mag ook de spits afbijten vandaag dus ik hoef niet te lang te wachten. Ik kan rustig kijken hoe de anderen het er straks van afbrengen. Ik wil eerst even beginnen hoe Hart voor Vrijheid eigenlijk is begonnen. Wij zijn allemaal mensen bij Hart voor Vrijheid die geen inenting hebben gepakt. Waarom? Wij stonden er kritisch tegenover omdat in een hele korte tijd een vaccin is ontwikkeld. Er waren duizenden mensen in Kerkrade die het niet gedaan hebben, miljoenen mensen in Nederland en ik kan wel zeggen dat die allemaal met de nek werden aangekeken. We waren de melaatsen van de nieuwe tijd, want als je niet ingeënt werd was, dan mocht je nergens naar binnen. Moest je een QR-code hebben. Persoonlijke privacy was er niet. Medische vrijheid was er ook niet. Iedereen kon vragen: ben je ingeënt of niet? Was je het niet, dan kon je weer naar buiten. Vandaar dat wij met de politieke partij zijn begonnen. Gelukkig hebben er 559 mensen op ons gestemd en dat ik als volksvertegenwoordiger die mensen nu mag vertegenwoordigen hier in de gemeente Kerkrade. Dus ik spreek namens een paar duizend mensen in Kerkrade en een paar miljoen in Nederland die niet zijn ingeënt.

Het schetst mijn verbazing dat als aan het licht komt dat er wordt gelogen, er in de media geen aandacht aan wordt besteed. Wat is er namelijk op 10 oktober in de Europese Commissie gebeurd? Er is een hoorzitting over corona geweest. Er zijn vragen gesteld aan een directeur, Janine Small, van Pfizer. Of er überhaupt onderzoek is gedaan of de vaccins die je hebt gepakt tegen verspreiding van het virus zijn. In de praktijk blijkt er helemaal geen onderzoek naar te zijn gedaan. Gezien de tijdsdruk en de vraag van de markt zijn de vaccins op de markt gebracht onder een voorwaardelijke periode. Tot nog toe heb ik daar niet één melding in het dagblad van gezien. Noch in het landelijke, noch in het lokale. Dus wat betekent dit? De QR-code is altijd ten onrechte gebruikt, terwijl leugens verteld werden en gezegd werd: "Je doet het voor een ander." Maar dit is helemaal niet zo. Er is helemaal geen onderzoek naar gedaan. Bij deze wil ik er even op terugkomen dat als er in de toekomst de [onhoorbaar 00:41:4300:41:44] wordt, om QR-codes te laten zien of je wel of niet ergens binnen mag komen, of dat je als een paria wordt behandeld, dat het in ieder geval binnen de gemeente Kerkrade niet meer gaat gebeuren. Vandaar dat ik even terugblik op het verleden naar hoe wij ontstaan zijn. Ik zal even op de klok kijken. Hij is wel weg, maar dat maakt niks uit.

Dus ik daag eigenlijk de schrijvende pers uit of ze de ballen hebben, zoals ze dat zo mooi noemen, om ook hierover te schrijven en niet alleen als we het over het dialect hebben. Een paar weken geleden hebben we het over het dialect gehad, dan staat er direct een stuk in de krant en wordt het direct negatief behandeld. Waarom nu dialect behandelen? In het artikel wordt gelijk gezegd: "Het komt

iedereen goed uit, we pakken het dialect maar af. Iedereen wil dat voor zich gebruiken." Het ligt ons allemaal na aan het hart, dus ik vind dat wij daar gewoon over mogen spreken. Buiten het officiële gedeelte praat 95 of 99 procent het dialect, dus wij mogen daar wel aandacht aan besteden zonder dat er negatief over gedaan wordt. Dus ik wil bij deze graag een toezegging van de wethouder hebben dat het gemeentelijk taalbeleid niet over twee jaar ingezet wordt, maar over een jaar. Dan kunnen we er ook mee aan de slag. Dus eigenlijk heb ik weer werk voor de wethouder, maar daarbij heb ik nog wel even naar de begroting bekeken, want de wethouder is aan het zoeken naar geld voor de dialect ondersteuning van D'r Wauwel. Er staat ergens in de begroting van 2023 dat er een beklemde reservering is van €27.000 die voor het dialect onderricht gebruikt mag worden. Misschien dat u daar verder mee kan. Dan wil ik nog even terugkomen op het verkeersbeleid in Kerkrade. Al zijn wij het daar helemaal mee eens, de gemeente Kerkrade moet ook naar de toekomst toe kijken. 50-plussers in Kerkrade en ook in wijde omgeving zullen allemaal een elektrische fiets hebben. Dus als wij graag als Kerkrade willen dat zij ook tijdelijk een paar uurtjes in Kerkrade verblijven, moeten we ook zorgen voor een goede, bewaakte stalling die voor zo goed als niks of gratis is.

Anders rijden ze met de elektrische fiets door Kerkrade en blijven ze er niet. Met Velocity hebben wij ook een x-aantal plaatsen in Kerkrade waar ze vanuit Duitsland mogen komen. Ze blijven natuurlijk niet, want de fiets kun je stallen en na één of twee uur ga je kijken: is die misschien weg? Het zou dus goed zijn als gemeente Kerkrade met Velocity in overleg gaat of er hier een soort pauzeplaats gemaakt kon worden, zodat ze de fietsen hier neer kunnen zetten en over drie uur weer mee kunnen nemen zonder dat ze al die tijd hoeven te betalen. Dan trek je ook toeristen uit Duitsland die geïnteresseerd zijn in Kerkrade. Dat was één van de voorstellen. Dan ik graag nog terugkomen op Het Martin Buber. De kinderraad heeft een tijd geleden aangegeven dat het heel belangrijk is voor de veiligheid. Veel kinderen hebben moeite om naar school te gaan. Één van de oorzaken is het pesten. Ik heb heel recent weer gehoord van een middelbare school in de omgeving dat het pesten als gevolg had dat kinderen van de trap afgeduwd zijn en de beide benen gebroken hebben. Dus ik zou de wethouder willen voorzetten voor een concept om van een Martin Buber school, een pestvrije school te maken. Kinderen die naar een pestvrije school gaan, zullen zich daar veel meer thuis voelen in plaats van dat ze moeten afwachten wat er allemaal gaat gebeuren.

Dat houdt natuurlijk in dat je de onderwijsmensen die daar komen ook moet opleiden. Dat zij van tevoren bekend zijn met hoe ze het opvangen en niet achteraf. Voorlichting vooraf is belangrijker dan dat je de put moet dempen als het kalf verdronken is. Dus dat is één van de voorstellen. Dan wil ik als laatste, denk ik. Ik weet even de tijd niet. Hoe lang heb ik nog, voorzitter? U hebt nog drie minuten. Oh, nog drie minuten. Dan wil ik graag nog even de burgerparticipatie bespreken. Burgerparticipatie vinden wij, als mensen van Hart voor Vrijheid, heel belangrijk, want van tevoren werden wij ook niet gehoord binnen de overheid. Voor ons is het van belang dat mensen die in de buurt wonen, ongeacht welke buurt, lang van tevoren zicht hebben wat er in hun buurt gaat gebeuren. Als ze daar lang van tevoren kijk op hebben, kunnen ze daarin participeren. Dat is de bedoeling. Dan kunnen ze daarop inspelen en van tevoren met de gemeente overleggen wat ze met de plannen gaan doen. Dat we ook de burgers daarmee serieus nemen en dat we hen als raad daarmee ook aan het werk houden. Als Hart voor Vrijheid niet had meegedaan aan de verkiezingen, hadden we in Kerkrade nog geen 40 procent van de stemmers gehad. We hebben 43,3 procent stemmers gehad en 3,4 procent hadden wij als Hart voor Vrijheid. We waren dus onder de 40 procent gekomen.

Vandaar dat wij met een motie zijn gekomen voor zeker de helft van Kerkrade eerbewijs te doen en proberen bij de volgende benoeming van straatnamen ook naar een vrouw te kijken. In Kerkrade is niet één straat die naar een vrouw vernoemd is. Er zijn wel meisjesnamen, heilige namen en andere namen, maar niet één vrouw. Vandaar dat wij een voorstel doen om een straat te vernoemen naar Marjan Drossaard. Dat is de vroedvrouw die 48 jaar in Kerkrade heeft gewerkt en 9400 kinderen op de wereld heeft gebracht. Als ik naar de raad kijk, zou statistisch gezien tien van jullie op de wereld zijn geholpen door Marjan. Ik vind dat wel een verdienste voor Kerkrade. Daarom stellen wij voor, of althans vragen we het college om in de toekomst een benoeming van de Marjan Drossaardstraat te doen. Wij willen graag dat het bij leven wordt gedaan en niet bij overlijden. Dat vind ik wel heel belangrijk. Als iemand iets vererft, moet je het niet doen als degene al weg is. We hebben het nu van dichtbij meegemaakt. Het kan heel vlug gaan. dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Waarom zou je iemand niet eren als degene nog leeft en pas als degene dood is? Dat was mijn visie. Dank u. Dank u wel, meneer Otten. Viel de eerste keer mee? Als je eraan begint, is het goed. Mooi. U hebt nu wel de toon gezet. In ieder geval qua tijd. [crosstalk 00:49:37-00:49:40] Dank u wel. We hebben een aantal punten genoteerd en de motie heeft u ook al over het voetlicht gebracht. Dank u wel. Kun je nu weer rustig ademhalen.

8.2 algemene beschouwingen fractie CDA dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Het is inderdaad waar dat als je spits afbijt, M. Meijer CDA

je de rest met een geruster hart kunt volgen. Ik ga naar de fractie van het CDA. Raad Spreekstoel

Meneer Meijer, aan u het woord. M. Meijer CDA

Voorzitter, Kerkradenaren. De kracht van Kerkrade, daar geloven wij als CDA in. Een krachtige stad straalt, is zelfstandig, werkzaam, ontwikkelt en heeft een solide basis. Wanneer ik door Kerkrade loop dan ben ik trots, maar zie ik tegelijkertijd veel uitdagingen. Bouwen aan een stad kan met stenen, maar wat belangrijker is: bouwen aan een stad doe je met programma's en concepten. Dat is het echte investeren in een stad en haar burgers, ondernemers en verenigingen. Daar heeft de burger van Kerkrade behoefte aan. De afgelopen jaren is er veel veranderd in de wereld en zo ook in Kerkrade. Enerzijds zetten we gigantische stappen vooruit, maar er is ook een schaduwzijde. Globalisering en technologisering trekken een diepere scheidingslijn tussen winnaars en verliezers in de economie en arbeidsmarkt. De doorgeslagen individualisering heeft het cement in de samenleving versleten. Het is tijd voor minder ik en meer wij. Tel daar de coronacrisis, de oorlog in Oekraïne, de klimaatverandering, energiecrisis, stijgende prijzen en zeker de voor stijgende energielasten bij op. De grote economische en sociale gevolgen laten niet lang op zich wachten. De combinatie van genoemde factoren stelt onze manier van samenleven op de proef. Er is behoefte aan rechtvaardigheid, solidariteit, en verantwoordelijkheid.

Bedrijven die niet meer op volle kracht produceren, een horecabranche die z'n best moet doen om te overleven, verenigingen die voor grote uitdagingen staan en starters die nog steeds geen woning kunnen vinden. Als CDA zijn wij benieuwd of onze gemeente dit op het netvlies heeft staan, bereid is om het gesprek aan te gaan en hoe ze op deze uitdagingen gaan anticiperen. Het CDA is voorstander van de invoering van het nieuwe terras beleid, deze vooruit te schuiven en bij voorkeur, in gezamenlijk overleg met de horeca, opnieuw op te stellen. We roepen het college hiertoe op. Nu we toch het college oproepen, voorzitter, som ik graag nog een paar punten op. De begroting in begrijpelijke taal opstellen. Hier heeft het CDA Kerkrade al vaker naar gerefereerd. We willen zeker niet de schoolmeester uithangen, maar we mogen wel meer verwachten van het belangrijkste, jaarlijkse stuk. We hebben een jongerenraad, en een nieuwe kinderraad en kinderburgemeester. Wij als raad zouden hier meer bij betrokken kunnen worden. Wellicht door middel van een gezamenlijke activiteit. We zouden ook meer met adviezen kunnen en moeten doen. Het tekort aan mantelzorgers verdient aandacht. Ga het gesprek aan met de jonge mantelzorger en laat de gedachte ook eens gaan over de impact die mantelzorg heeft op de mantelzorger, jong of oud.

We hebben een Kinderboekenweek op school, maar we kunnen niet één keer per jaar aandacht vragen voor de mantelzorgers op diezelfde scholen. Er ligt zelfs een landelijk advies, geschreven voor en door de mantelzorgers, voor basis- en middelbare scholen. Voorzitter, we zijn benieuwd naar de plannen op het gebied van vroegsignalering en preventie. Één van de paradepaardjes van de grootste partij en dit college. Voorzitter, ik dwaal af. Ik ga weer even terug naar de uitdagende tijd waar we ons nu in bevinden. De gezinnen in de bijstand hebben het zwaar, maar hardwerkende middenstander, de onmisbare uit het boek van Ron Meyer, wordt op dit moment hard geraakt. Het wordt ook tijd dat we hiervoor gaan opkomen. Niet alleen met praatjes, beloftes of applaus. Hier zit ook boosheid en frustratie. Dit is een groeiende groep. Een groep die de vertrouwende overheid en in de samenleving verliest. Ze hebben het gevoel er niet meer bij te horen en maken zich zorgen over de toekomst van hun kinderen. Dit terwijl we juist in deze tijd van grote uitdagingen iedereen hard nodig hebben. Laten we er vandaag een begin mee maken en hoop bieden. Hoop bieden als lokale overheid en hoop geven zien als een opdracht van ons allen. Werken aan een betere en eerlijkere samenleving. Meer omkijken naar elkaar is en blijft belangrijk. Minder ik en meer wij.

Deze tijd schreeuwt om meer gemeenschapszin en solidariteit, om samenwerking in plaats van polarisatie, en fatsoen in plaats van reddeloos schreeuwen en nep nieuws. 2026 wordt een ravijnjaar genoemd. We zijn benieuwd hoe adequaat dit college, de lobby naar de provincie en het rijk voert. Optrekken met buurgemeenten is een voorwaarde en we hopen dat het college deze taak serieus neemt. Bij het CDA zijn de lijntjes naar alle overheidslagen goed en wordt er ook sterk in dit netwerk geïnvesteerd. We roepen het college op om te werken aan het netwerk met provincie en Den Haag en dit effectief in te zetten. Een rijk verenigings- en vrijwilligersleven is het tovermiddel tegen de individualisering en de zorg voor minder verbondenheid. Des

te meer reden voor dit college om hierin te investeren en het verouderde subsidieprogramma onder handen te nemen. Ons rijke verenigingsleven kan hopelijk ook een bijdrage leveren aan het verminderen van de overlast door jongeren. Dit loopt op bepaalde plek in onze stad de spuigaten uit en de gemeente heeft te weinig mogelijkheden om goed in te grijpen. We moeten jongeren ook iets bieden. Dat zien we gelukkig terug in de begroting en in het programma. Wij zijn er voorstander van om de mogelijkheden met en bij de bestaande horeca gezamenlijk te onderzoeken. Een voorbeeld zoals MatchPoint in Heerlen zou kunnen werken. Wij zijn dan ook benieuwd naar de kortere en langere termijn aanpakt en doen een oproep naar dit college om uiteraard de jongeren hierbij te gaan betrekken. Onze burgers mogen ook verwachten dat wij de duurzaamheidsopgave serieus nemen. Een goed rentmeester zorgt ervoor dat we geen klimaatschuld doorschuiven naar de volgende generatie. Dit college neemt naar onze mening de verantwoordelijkheid die ze hierin zouden moeten nemen, niet serieus. Het ontbreekt dan daadkracht en echt doorpakken. Leningen verschaffen in plaats van durven te investeren. Een benodigd raakvlak van meer dan 95 procent, maakt windmolens onmogelijk, terwijl er geen alternatief is. Wij nemen namelijk aan dat er geen waterkrachtcentrale naast het stuwmeer komt te liggen.

Daarom dienen we ook een motie in voor een onderzoek naar zonnedekken boven parkeerplaatsen en doen een oproep om de sportverenigingen zo snel mogelijk te verduurzamen. Het wordt tot tijd dat doorgepakt wordt met het vergroenen van de basisscholen. IKC Droomhof is een goed voorbeeld waar ook wij als CDA ons steentje aan bijdragen. We willen graag een concreet plan hoe de vergroening van de basisscholen in de komende twee jaar wordt bereikt. Immers, de motie stamt al uit 2021. Voorzitter, we willen op het gebied van moties sowieso graag een punt van orde maken. Te vaak moet de griffier of de raad wijzen op het opvolgen van moties. Moties blijven te lang liggen en/of er wordt geen terugkoppeling gegeven. Industrieterreinen zoals de Rodaboulevard, die jaarlijks meer dan 200.000 bezoekers trekt, verdient ook vergroening en verfraaiing. We hopen dat de investeringen voor industrieterreinen die in de begroting genoemd worden hier ook mee te maken hebben. Een tekort aan passende woonruimte is er nog steeds. Kerkrade is, net als vele andere gemeenten, te laat gestart en heeft problemen te lang onderschat. Alle zeilen dienen bij gezet te worden om te zorgen dat er een toegankelijke woningmarkt is voor starters, jonge gezinnen en senioren. Iedereen verdient het om een eigen thuis te hebben. Doorstroom van huis naar passend appartement kan hierbij helpen.

Hierop zou een duidelijk plan van aanpak moeten komen. Daarnaast dient het gesprek met woningcorporaties gevoerd te worden over het onderhoud en toekomstbestendig maken van hun portefeuille. Veel woonruimtes laten te wensen over op het gebied van duurzaamheid en thermische en akoestische isolatie. Het is nodig dat er meer aandacht voor de wijken komt en de samenhangende wijk hersteld wordt. In campagnetijd werd dit zelfs van de daken geschreeuwd. Echter, in de begroting zien we het bijna niet terug. Zeker niet bij het programma economie. Inzake en levendigheid in de stad lezen we alleen maar centrum, centrum en nog eens centrum. Wij zijn dan ook benieuwd waarom het college deze keuze heeft gemaakt. Hier past ook ons cultureel erfgoed bij, verspreid over de stad. Dit verdient aandacht. Neem ons rijke mijnverleden. Hier kan een koppeling met de scholen gelegd worden, zodat leerlingen in aanraking komen met ons cultureel erfgoed en onze lokale helden. Dan Vie, Voorzitter. De investering van €500.000 in Vie-experimenten worden na twee jaar gestopt. Juist dit was bedoeld om Vie in de wijken te krijgen. Onbegrijpelijk dat de evenementen schatkist overloopt en op Vie in de wijken gekort wordt. We hebben al eerder gezegd dat het programma belangrijker is dan de stenen.

We roepen het college op om de begroting hierop aan te passen en ik refereer aan het amendement dat in samenwerking met Lokaal Alternatief is opgesteld. We zijn daarnaast benieuwd hoe dit miljoen de afgelopen twee jaar geïnvesteerd is en daar horen we ook graag het antwoord op van het college. Begrijp ons niet verkeerd, wij vinden de aanpak van Beleef Kerkrade goed en zijn voorstander van mooie evenementen in onze stad, maar we zitten in een tijd waar een accentverschuiving noodzakelijk is. Aandacht voor de sociale samenhang in de stad. Aandacht voor elke burger. Wij ontvangen graag een lijst met hoe alle evenementen, direct en indirect, gesteund worden. Ook roepen we het college op, om naast Beleef Kerkrade, ook Beleef Roda uit te stralen. Bij burgerparticipatie zien we alleen een investering in 2023 en 2024. De reactie van de wethouder op onze vraag was dat er gelden van het rijk worden verwacht. Echter, een lobby is nog niet gestart. Ook al zou dit zo zijn, waarom wordt dan voor dit paradepaardje ook structureel geïnvesteerd. Goed om in herinnering te roepen, is dat wij reeds in 2015 een initiatiefvoorstel voor burgerparticipatie hebben ingediend. We zijn natuurlijk verheugd dat - weliswaar pas na zeven jaar - hier nu erg werk van wordt gemaakt. Om de daad bij het woord te voegen, dienen wij de motie buurtdelers in. Voorzitter, ik ga afsluiten.

De begroting van 2023, deels voortbordurend op het beleid dat in de vorige periode is uitgestippeld, en waar een CDA-wethouder erg goed op het huishoudboekje heeft gepast. Wij zeggen dus ja, maar geen amen, want dan zouden wij de komende drie jaar alleen maar voorliggen. We zullen steeds de ruimte pakken om ons geluid te laten horen. Saamhorigheid en solidariteit, omzien naar elkaar. Minder ik en meer wij. We zullen in de raad, maar ook buiten dit huis, het debat aangaan over onze ideeën en idealen voor een krachtiger Kerkrade. Dit klinkt vanzelfsprekend, maar is juist in het huidige

versnipperde landschap meer dan nodig. Niet bang zijn om verschillen te bespreken, problemen te benoemen en daarna gezamenlijk stappen vooruit te zetten. Dat wil de inwoner van Kerkrade, en dit komt terug bij goede burgerparticipatie. Het cynisme van eerst zien en dan geloven bij de burger, dat snappen wij. Daar ligt werk voor ons allen hier. dr. T.P. Dassen - Housen burgemeester

Stap voor stap naar een krachtiger Kerkrade, met minder ik en meer wij. Dank u wel. Dank u wel, meneer Meijer. Keurig binnen de tijd onder het voetlicht gebracht.

8.3 algemene beschouwingen fractie Ouderenpartij Kerkrade A.M.J.N. Fischer-Otten Ouderenpartij Kerkrade

Dan ga ik naar de Ouderenpartij Kerkrade. Mevrouw Fischer, u doet het natuurlijk - begrijpelijk ook - vanaf uw plek. Ik doe het vanaf deze plek. Het woord is aan u. Dank u wel. Voorzitter, wonen in Kerkrade, dat is een goed idee! Kerkrade is immers een stad met aandacht voor haar inwoners, maar toch hebben we last van heen en weer. Ik zal dat even uitleggen. De jeugd groeit in Kerkrade op, en voor een groot deel van de inwoners was het in het verleden mogelijk middelbaar onderwijs tot gymnasium toe te volgen. Helaas kan dat nu niet meer, en is het voorgezet onderwijs op het college de Holz, de enige mogelijkheid. We proberen met man en macht weer middelbaar onderwijs op elk niveau, voor ieder die dat wil en kan in Kerkrade te bewerkstelligen. Het lijkt ons niet gegund maar toch, ook al hebben we heel veel mensen, meer als de benodigde aantal. Dit tot twee keer toe, laat blijken hier heel erg voor te zijn. Maar we laten ons niet kisten en we gaan door met de nieuwe aanvraag. Dat terzijde. Wilde je gaan studeren, dan kon dat alleen buiten Kerkrade, en vaak bleef je dan ook ergens in de wijde wereld hangen. Maar dan, als je zo langzamerhand door de grijze golf gaat behoren, trekken de roots weer flink. Het door mij bedoelde, heen en weer. Jong en oud in Kerkrade, maar net de middenmoot hebben we niet.

Daarom moet er in Kerkrade voldoende woningen of appartementen worden gebouwd, ook in het duurdere segment. Wij zijn dan ook blij, voorzitter, met de invulling van het plan D'r Pool, waar ook appartementen voor 55-plussers met een ruimere beurs gerealiseerd worden. Waar ook interesse voor is, is het zogenaamde hofjes model. Koop- of huurwoningen in een groep bij elkaar gebouwd, waar de één een beetje extra let op de ander, en waar het heel goed en veilig oud worden is. Voor de wandeling broodnodige groen is in onze gemeente ruimschoots aanwezig, en het stadspark is een oase van rust. Zo vlakbij het centrum waar gewandeld wordt met en zonder hond. À propos rond. Het kleine, los loep stukje in het park is verdwenen. Een plek waar honden niet mogen komen, maar alleen mensen, die is er. Een plek waar vogels, eenden en allerlei insectensoorten en vlinders naar hartenlust kunnen vliegen, die is er ook. Een plek voor herten, eenden, bokken en geiten, die is er ook, maar een plekje waar honden niet aan de lijn hoeven en even vrij zijn, is er niet. Daarom dienen wij daar een motie voor in. Ik wil daareven bij zeggen dat ik tijdens mijn middag wandeling met Koekie, op twee zondagen gevraagd heb aan de wandelaars met hond wat ze hiervan dachten. Zeg maar een mini enquête. 74 wandelaars zouden heel graag zien dat er weer een stuk omheind losloopgebied in het park terug zou komen.

Ze waren voor een stuk losloopgebied. Dit is een beetje provisorisch, maar hier staan 74 handtekeningen in, en die zou ik dan graag ook door willen schuiven naar de tafel helemaal voor ons. Voorzitter, voor de Ouderenpartij is dit een schoolvoorbeeld van burgerparticipatie, waar deze raad zo de mond van vol heeft. Dat zelfs in een periode voor dat onderwerp burgerparticipatie in de raadscommissies wel besproken. Wij dienen dan ook nog een motie in, voorzitter, om mijn stukje park terug te krijgen. Ik heb mezelf vergist. Ik ben weer vooraan begonnen, maar goed. Bewegen houdt jong! Daarvoor is Kerkrade voor de verouderde Pool nu een Vie rijker. Vie is nog niet af. Ons doel is nog niet bereikt. Er is in ieder geval wel een overdekt zwembad, niet alleen voor de Kerkradenaar, maar toegankelijk voor alle inwoners van Parkstad of zelfs daarbuiten. Een voorwaarde van de provincie voor de verstrekte subsidie van € 8.000.000 voor de realisering van Vie, was dat vie voor alle inwoners van Parkstad en zelfs uit Limburg, moet zijn. Het concept van Vie zou namelijk voor een trendbreuk in de regio moeten zorgen, en dat tegen de in D'r Pool geldende tarieven. Door de hoge entreeprijzen is bewegen voor iedereen die dat wil in het Vie-water echt niet mogelijk. Voor de doorsnee, niet-Kerkradenaar, is het veel te duur.

Wij vragen de wethouder met klem te bekijken wat hieraan gedaan kan worden, en niet voor een korte termijn, maar voor een langere periode. Voorzitter, "Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst", luidt een cliché uit 1894. Een afgeleide hiervan is zelfs vermeld in ons coalitieakkoord. Dit kun je betitelen als een dooddoener, maar wie nu in de jeugd investeert, heeft er in de toekomst echt profijt

van. Voor een vitale stad heb je jeugd nodig, en dat onderstreept de OPK ook. We merken echter dat de jeugd minder binding heeft met onze stad, en dat is geen goede ontwikkeling. Er zijn minder ontspanningsmogelijkheden voor de jongeren. Voorzitter, wat doet de gemeente voor de jeugd? Één keer per jaar White Thursday organiseren, en dan 364 dagen, niks? Misschien iets te zwart-wit. Zo is het niet bedoeld, maar ik wil wel de tegenstelling benadrukken. Als ik terugdenk aan mijn middelbare schooltijd. Toen was de keuze reuze: je had Asai, de studentenclub, Ahimsa, het Jeugdhoes, Kadrie, het trefcenter, de Cosy Corner. Tenslotte had je ook de Tavarnelle, waar we vanaf de derdeklas van de middelbare school naartoe mochten als er een keertje een les uitviel. De meeste organisaties waren op de één of andere manier gelieerd aan de gemeente. Nu is er toch wel een gemis. De OPK vindt het dan ook een goede zaak dat er onderzocht gaat worden wat jongeren er zelf van vinden. Wat jongeren zelf nu echt belangrijk vinden. Een hartenkreet van de Ouderenpartij. Ga praten met de jeugd, want ook dat is burgerparticipatie. Wat de OPK betreft, voorzitter, mag dat onderzoek breder zijn. Er moet ook worden onderzocht: hoe we de jongeren aan onze stad kunnen binden. Dit is belangrijk omdat we de jeugd van Kerkrade willen behouden.

Dan, voorzitter, bedanken we het college, de wethouder financiën en de ambtenaren van dienst, voor hun werk dat geleid heeft tot de begroting die we nu bespreken. Complimenten ook voor de fijne en leerzame wijze waarop de accountant op achttien oktober jongstleden de uitgangspunten van de begroting 2022 met ons heeft doorgenomen. Onze gemeentefinanciën zien er top uit. Er waren concreet twee aandachtspunten: de reservepositie en de solvabiliteit. De Ouderenpartij Kerkrade gaat ervan uit dat de wethouder financiën hier voldoende aandacht aan schenkt, zodat deze punten in de toekomst wellicht geen aandachtspunten meer zijn. We zijn als OPK zeer te spreken over het feit dat de begroting over meerdere jaren sluitend is, zonder dat dit geleid heeft tot het verhogen van de lasten van de burgers. Verder zijn we tevreden over, ondanks een tekort op het sociale domein, het niveau van de voorzieningen toch hetzelfde blijft. Laten we hopen, voorzitter, dat de Rijksoverheid geen gekke maatregelen op gaat leggen die voor de gemeente weer veel geld kosten. Want de voorbeelden hiervan zijn onder andere de decentralisaties uit 2015 van de Wmo en de Jeugdwet. Deze taken zijn onuitvoerbaar gebleken voor de bijdrage die het rijk hier tegenover stelt. Dan worden ook nog aanvullende wijzigingen eenzijdig opgelegd, wetgeving zoals de invoering van een abonnementstarief in de Wmo.