Transcript openbare informatiebijeenkomst 10 januari 2023.pdf

willen leggen, waar ze input op hebben en advies over kunnen geven aan ons. De professionals gaven inderdaad na die werktafel aan dat ze het heel erg fijn vonden om elkaar eens te zien. Sommige wisten van elkaar niet van wat ze deden. Dat past mooi bij elkaar. Ze kregen van elkaar door wat ze voor elkaar kunnen betekenen. We beginnen daar op de hoek en gaan het rijtje af. Ik ben benieuwd want jullie zeiden dat in december het oudergesprek met de Steltloper niet door gegaan. Helaas niet. Ik ben benieuwd hoe de animo voor de ouders is om die gesprekken te volgen en of dat in de toekomst naar andere scholen wordt uitgebreid, of dat dit alleen een pilot is voor de Steltloper. Het is niet alleen een pilot voor de Steltloper. Het is omdat ik daar de connecties heb waarmee ik de eerste gesprekken heb gevoerd. De eerste animo was niet heel erg hoog. Toen had ik het aan de ouders van de leerlingen uit groep acht gevraagd dat ik graag met hun in gesprek wou. Ik heb gezegd: ik heb met jullie kinderen gesproken dus die eerste sessie hebben we toen niet door laten gaan en toen heb ik wel met de directeur en de IBA gesproken over hoe we de ouders erbij kunnen betrekken? Zo zijn we terechtgekomen bij de ouderraad. Dan heb je ouders van kleuters tot en met groep acht, waar je mee in gesprek kan gaan.

Ik vond het echt jammer, want ik had alles heel mooi voorbereid om met die ouders in gesprek te gaan. De ochtend zelf kreeg ik te horen, helaas, zijn er van de tien ouders vier ziek en de directeur is ook afwezig. We moeten het helaas cancelen. Ik ben daar op de kerstmarkt geweest en dan heb ik wel met twee ouders gesproken. Ik krijg zo snel mogelijk een nieuwe datum om alsnog met ze in gesprek te gaan. We willen dit ook uitbreiden naar andere scholen en met andere ouders. We willen ze er op een bepaalde manier toch blij blijven betrekken, net zoals we de jongeren erbij blijven betrekken vanuit de JARK, moeten we een manier vinden om dat met de ouders te kunnen doen. Ik denk dat het één van de belangrijkste pijlers is voor feeling te houden met die ouders en een basis van vrijwilligheid mee mwerken aan diverse projecten. De ouderparticipatie is heel erg belangrijk. Alleen de manier waarop moeten we even goed bekijken hoe we dat het beste kunnen doen en hoe we ze er het beste bij kunnen betrekken. Ik stel mezelf voor dat als je die problemen met de kinderen bespreekt dat ze met een aantal vragen naar hun ouders kunnen gaan en dat de ouders daardoor betrokken worden. Dat had op die manier met die groep acht willen doen. Ik heb met die groep acht gesproken en ze hebben allemaal een brief gekregen met mijn naam ondertekent: ik heb met jullie kinderen gesproken.

Zo weten de ouders waarover ze hebben gesproken. Vanuit de ouders waren op dat moment niet veel mensen die zeiden dat ze het gesprek wilden aangaan. Ik was blij dat de oude vereniging wel zei: kom bij ons langs. Daar loop je iedere keer weer tegenaan. Het is niet alleen bij dit onderwerp, maar dat zijn meerdere onderwerpen. Ik ben blij dat we het hebben over preventief beleid. Ik denk dat het daar de laatste jaren is geschort. Het is naar de gemeente over gegaan. Dan gaat het al heel snel over budget beheersen. Maar het moet in de eerste plaats ook gaan over hoe we de jongeren kunnen helpen. Het verbaast me een beetje dat in het evaluatierapport op nummer één staat: geen kind is een [onhoorbaar] aan uitvoering. Daarna staat er: uitvoering binnen budgettaire kaders. Ik snap dat wel. Vervolgens staat er: het financiële tekort op het budget jeugdhulp terug te brengen. Dat begrijp ik, maar ik denk als je meer grip op de uitvoering krijgt van jeugdhulp dan vervolgt die financiële grip hetzelfde. We moeten de focus hebben op hoe we preventief veel meer kunnen doen aan de voorkant. Daar ben ik in ieder geval al blij om. Ik zou heel graag weten of dat veranderd kan worden, want dat is wel een bewustwording waar we ons veel meer op moeten focussen, dus in plaats van de budgettaire kaders, wat ik begrijp, waar we hier ook als raad natuurlijk heel streng op toezien.

Het ligt vanzelf voor als we eerst eens gaan kijken hoe we aan de voorkant meer kunnen helpen, vooral nu we de verhalen kennen bij de hele zware jeugdzorg. We weten dat in de meeste gevallen die kinderen der helemaal niet beter uitkomen. Als we aan de voorkant veel mer met het gezin preventief of langer daar blijven en met de jongeren meepraten dan zijn we kwalitatief veel beter bezig en punt twee volgt daar vanzelf die kosten vermindering. Het is inderdaad wat u zegt van je moet aan de voorkant nu iets investeren om het aan de achterkant dadelijk terug te verdienen. Ik heb het zonet ook genoemd volgens mij. Het project steun ouder is daar een heel goed voorbeeld van. Je moet iets investeren op dit moment. Maar doordat een jongere niet aan het project mee heeft gedaan, in de duurdere jeugdzorg terechtkomt ben je veel meer geld kwijt dan als je hem in het project steun ouder had gezet. Er zijn ook allemaal rare regels op het moment dat iemand in de zware jeugdzorg terechtkomt. Nog even een andere tip van mij: we hebben allemaal contracten wat we moeten aangaan. Ik weet niet of die cijfers bekend zijn, maar ik zou graag willen dat die contracten goed worden nagekeken. Als je kijkt wat de misstanden zijn, of dat er heel veel kleine organisaties zijn waar veel geld niet naar de jeugdzorg gaat maar in de zakken van directeuren.

Ik hoop dat als we daar achter komen, dat we dan zoiets hebben van: klaar daarmee. Ik denk dat dat gewoon even een tip is. Ik denk niet dat deze heren daarover gaan. Dat snap ik, maar jeugdzorg is heel breed. Het is iets wat we nu gebruiken, maar wat voor 2015 eigenlijk niet als begrip gebruikt werd, maar waar nu heel veel onder valt. We moeten een beetje opletten, want dit is informeel. Dit is politiek. We hebben het gehoord en daar kennisgeving aan genomen. Ik ga even het rijtje af. Dan kom ik uit bij Marianne. Ik heb alleen een praktisch vraagje: mijn collega vroeg net naar die cijfers. Kunnen we daar een afspraak over maken dat we die krijgen? Komt dit agendapunt nog terug in de commissie? Zijn er nog

andere vragen? Dan is mijn vraag om de cijfers voor de commissie aan te leveren. Dat is mijn praktische vraag. Een heleboel cijfers zijn al bekend. Ik heb ook een heel bestand waar allemaal cijfers in staan. Bij de vervolgstappen komen ze allemaal in het beleidskader en dan komt het richting jullie. Ik heb nog één vraag. Jullie hebben het de hele tijd over jeugdpreventie. Dat is prima, maar ik denk dat alle problemen terug te leiden zijn naar de oorsprong en dat zijn de ouders. Wat doen jullie daar daadwerkelijk of concreet mee? De meeste ouders – ik weet dit uit ervaring, Caroline kan het beamen – als je bijeenkomsten organiseert komen ouders die je niet nodig hebt, die het al doen zoals je het zou willen. Van de probleemgevallen zie je niemand. Dat is een opmerking die zojuist ook gemaakt werd. Kijk naar de oorsprong. Waar liggen de problemen en ga daar ook op inzetten, bij de ouders bijvoorbeeld. Deze opmerking nemen we mee in het verhaal. Ja, want het is belangrijk. Dat is wat die kinderen zelf zeiden, hulp bij het opvoeden aan ouders. Je zal je interventies niet alleen op die kinderen moeten richten, maar ook een deel op het opvoeden met betrekking tot ouders. Daar zal je ook op moeten richten. Dat is wat ik net ook aangaf. De ouders van de ouderraad. zijn al betrokken. Die hoef je niet te benaderen.

Je moet juist die andere ouders kunnen benaderen, op de één of andere manier, en geïnteresseerd krijgen. Ik heb nog één vraag. Nu we het over scholen hebben. Zijn er ook gesprekken gevoerd met docenten op de basisscholen in de gemeente Kerkrade over hoe hun in deze situatie zitten en hoe hun af en toe met bepaalde situaties omgaan? Ik heb gesproken met de directeuren van alle basisscholen. Ik heb gesproken met de IB'ers van alle basisscholen. Ik heb dagelijks gesprek met een groep zeven leerkracht van de Steltloper, omdat dat toevallig mijn vrouw is. Ik krijg wat dat betreft een heleboel informatie over de basisscholen vanuit Kerkrade. Daar wordt nog verder uitgebreid met andere gesprekken. Ik heb met alle onderwijsinstellingen gesprekken gevoerd. Kan je even je microfoon uitzetten? Ik denk dat dat het was. We hebben nog één sheet over het verdere proces en wat we daar verder meedoen. We zijn bezig met het maken van dat beleidskader preventief jeugdbeleid. Daar willen we de opmerkingen die jullie vandaag hebben gemaakt en de andere groep van zojuist willen we daar in meenemen. Ook het gesprek wat ik met de ouders aanga, wil ik daar ook nog in meenemen. De komende maanden zal er een beleidskader preventief jeugdbeleid richting de commissies en richting de raad komen ter vaststelling.

Verder gaan we nog kijken om een kernteam te vormen en werkgroepen die zich bezighouden met het prioritaire van de aandachtspunten van realistische en concrete streefwaardes. Prioriteiten en aandachtspunten omzetten in de uitvoeringsstrategie en bijpassende interventies en benodigdheden. Het niet alleen kijken wat er nog allemaal moet bijkomen maar ook kijken wat doen we nu en werkt niet helemaal of hebben we niet nodig. Niet alleen maar erbij pakken, maar ook kijken naar wat we niet meer hoeven te doen? Het leren en verbeteren aan de hand van de oorzakelijkheidsketens in de uitvoering. De roadmap en de website, hoe gaan we dat de komende jaren met zijn allen doen binnen dat preventief jeugdbeleid en ook een website waar niet alleen voor professionals maar ook voor ouders en jongeren zelf, duidelijk te vinden is wat er allemaal aan preventief aanbod binnen de gemeente Kerkrade te vinden is. Dat moet wel constant bijgehouden worden. Wat gaan we wel doen? Wat komt erbij? Wat gaat ervan af? Dat is zoals wij het de komende tijd voor ogen hebben. Hebben jullie een termijn wanneer jullie terug willen komen voor de beleidskaders? Ik hoop voor april, al wil ik daar geen belofte over maken. Alles wat eerder is, is mooi meegenomen. Dank u wel. Ik heb twee vragen naar aanleiding hiervan.

Hebben jullie budget voor nu en hoe hoog is dat om dit te ontwikkelen? Hoeveel FTE wordt hier aan besteed de komende tijd? Hebben jullie een budget toegekend gekregen? Het budget van de taskforce van de proeftuin is het budget wat vanuit de taskforce is toegekend. Ik weet niet 100 procent uit mijn hoofd, hoeveel dat is. Ik ga er vanuit dat dat in de stukken staat betreffende de taskforce die jullie gisteren van Hans keulers hebben gekregen. Dat staat daar niet in. Je had nog een tweede vraag. Jullie moeten beleid ontwikkelen en dat moet uitgevoerd worden. Daar komen allerlei programma's en we hebben onder andere de Vie. Hebben jullie nu al een soort budget over. Je kan van alles bedenken, maar dat kan veel te duur zijn. Mevrouw Wevers dit is een politieke vraag. Nee, dat is geen politieke vraag. Het is een feitelijke vraag naar wat het kost. Je moet niet vervelend met mij gaan doen. We zitten hier bovendien politiek te bedrijven. Het is een informatieve vraag over wat het kost. Dat gaan we niet doen. Hoezo kan ik niet vragen wat het kost of wat voor budget daarvoor beschikbaar is? Dat is toch een normale vraag? Gewoon het budget, maar verder hoeven we daar niet op in te gaan. Hoezo gewoon het budget? Weten jullie het budget wat jullie beschikbaar hebben? Ik weet het niet precies. De vraag is gesteld en het antwoord is niet bekend. Voorzitter, dit wordt wel heel erg raar.

Ik wil heel graag nu weten en dan stel ik die vraag: wanneer kunnen wij dan te horen krijgen hoeveel budget daar voor beschikbaar is? Dat zou ik heel logisch vinden. Is dat afhankelijk van wat we bedenken aan activiteiten? Zou het kunnen dat u met een fantastisch programma komt en dat daar een prijskaartje aanhangt en daarvoor naar de raad moeten? Dat zou kunnen. Ik weet nu nog niet welke preventieve maatregelen en waar we tegenaan gaan lopen. Als er zoiets is, dan zal inderdaad boven een bepaald budget de raad daar toestemming voor moeten geven, maar op dit moment zou ik daar geen voorbeeld van kunnen noemen. Jullie hebben nu alleen budget om het te ontwikkelen? Er is budget om in de proeftuin te ontwikkelen en daar kunnen niet hele dure projecten van

betaald worden, maar een paar dingen zouden we daar wel uit kunnen putten. Op een gegeven moment ga je toch bijhouden en in de loop van de tijd komen er projecten en interventies bij. Daar zal je inderdaad budget voor moeten gaan reserveren. Alleen op dit moment weten we nog niet welke dat zijn en hoeveel dat die gaan kosten. Om het beleidskader nu te ontwikkelen is er budget vanuit de taskforce. Ik durf niet te zeggen op dit moment hoeveel dat is. Dat hoeft niet. We hebben de vraag gesteld, dus daar krijgen we wel antwoord op. Het is wel zo dat als er straks een beleidskader komt en daar staan preventieve maatregelen in, dan kunnen daar bedragen aan gekoppeld worden, want dat is dan wel bekend. Dan krijgen we dat vanzelf wel op ons bordje. Ik ga ervan uit. Ik neem aan dat dat gerelateerd is aan Vie? Eén van de onderdelen, dat hebben we niet in deze presentatie staan, maar er staat wel in de opdracht zoals die in de taskforce staat is dat de koppeling met Vie inderdaad gelegd moet worden. Dat zal inderdaad gebeuren. Bedankt, dat was het. Goed zo. Bedankt. Dan mag je de microfoon even uitzetten. Ik wil jullie hartelijk danken voor jullie bijdrage. Het was helder. We maken even een korte pauze totdat wij overgaan op onderdeel drie.

2.c Gezonde Snacks/Kindomgeving Spreekstoel

Ik denk dat we allemaal weer aanwezig zijn. Wij gaan verder met het laatste onderdeel voor vandaag. Dat is gezonde snacks en gezonde kind omgeving. Ook hier is een presentatie. Ik weet niet precies wie de presentatie geeft. Geeft u de presentatie? Ja. Ik wil even vragen aan wethouder Slangen of wethouder van Drunen of ze een toelichting willen geven? Dank u wel, voorzitter dat ik op het late avonduur even mag toelichten wat het betekent om gezonde vitaliteit in staat te borgen. We willen in de kind omgeving terug naar het minder alcoholgebruik en ook rookvrije omgevingen in willen zetten. Mijn portefeuilledeel zal betrekking hebben op het feit dat ik ook in de portefeuille speeltuinen, speelplekken maar ook sportaccommodaties waar ze in contact kunnen komen en dat willen we ook gaan beperken in de toekomst. Als er vragen zijn hoor ik het graag. Hartstikke bedankt. Ik ga nog iets vertellen over de gezonde kindomgeving, wat als onderdeel gezonde snacks bevat. Als we kijken naar de gezonde kindomgeving zijn we daar uit noodzaak mee begonnen. Als we naar de cijfers kijken van de leefstijl bij kinderen in Kerkrade zien we dat de cijfers ten aanzien van obesitas en overgewicht bij kinderen in Zuid-Limburg hoger is ten opzichte van Nederland.

Wij willen graag die cijfers naar beneden krijgen en onze jeugd weer gezonder krijgen, zodat zij daar minder last mee hebben en betere kansen voor de toekomst hebben. Zodat de levensverwachting weer verder toeneemt – dat is ook een indicator van gezondheid – en de zorgkosten afnemen. Als we kijken naar uitgangspunten van de gezonde kindomgeving. Dat is één van de deelprojecten onder ons preventieakkoord. Dat bestaat uit twee verschillende onderdelen. Het één is provincie akkoord Zuid-Limburg. Dat richt zich op afspraken met regionale partners. Het andere is een lokale preventie agenda. Eén of twee jaar geleden hebben wij die vastgesteld voor Kerkrade en die richt zich vooral op afspraken met lokale partners binnen Kerkrade zelf. Beide preventie akkoorden secu agenda's, omvatten vijf peilers en die kunt u hier zien. Dat is enerzijds bewegen en gezonde voeding op scholen, de netwerkaanpak overgewicht kinderen, wat bij ons de naam kerngezond heeft gekregen. De rook vrije kind omgeving en een gezonde sport- en kindomgeving als derde en vierde pijler. Wij hebben voor de rest geen overige lokale speerpunten geformuleerd. We hebben binnen die vier pijlers destijds gekeken: wat doen wij op die vlakken, want wij doen al heel veel vanuit eigen gezondheids- en preventiebeleid.

We hebben gekeken waar we dat beleid nog verder kunnen versterken? Vanuit die preventie gelden er die hier ook mee kwamen. Daar hebben we twee verschillende dingen ingestoken: enerzijds het project leefstijl bij vmbo Holz. Dat project willen we verder versterken, want dat hebben zij zelf al in gang gezet. Dat versterken we ook inderdaad met de gelden. Dan kijken we enerzijds naast beweging en voeding met name naar het versterken van de sociale weerbaarheid. Wat voor ons interessant is, is de gezonde kindomgeving. Die komt vooral naar voren bij pijler drie en vier: rookvrij en die sport en kind omgeving gezonder maken. Ik maak gezond eten, maar ook ten aanzien van alcoholgebruik, geen alcohol tot achttien jaar. Dat is waar we op focussen. Daar hebben we ambities en doelen geformuleerd. Die ambities vanuit vie en Trendbreuk zijn langs geweest. Die ga ik niet opnieuw noemen, want die zijn al bekend. Als we kijken naar doelen van de gezonde kindomgeving in Kerkrade, dan streven we allereerst naar een gezondere leefstijl in zijn diverse facetten. Daar kom ik zo nog op terug, maar met name dat de gezondheid van kinderen, jeugd en volwassenen in Kerkrade stijgt, want jong geleerd is oud gedaan. Als we verder inzoomen op die beweegstijl, dan willen we in feite dat de jeugd ook meer gaat bewegen en dat ze gezonder gaan eten.

Dat het onze eerste rookvrije generatie wordt die niet meer roken en dat zij ook tot achttien jaar geen alcohol gebruiken. Dat zijn de doelen om in 2030 te bereiken of daar allerminst een flinke deuk in een pakje boter te slaan. Als je dan kijkt naar de uitgangspunten, we zijn

indertijd aan de slag geweest met een aantal sportverenigingen om een gezonde kindomgeving te creëren. Dat was toen per organisatie en dan merk je dat dat toch een soort eilandjes zijn waar wel aandacht aan besteed wordt. Als dat niet ingebed is in een totale aanpak en ook niet de rest van de omgeving daarin meedoet, dan heeft dat een grotere kans heeft en waardoor het verflauwt. Dat is in dit geval gebeurd. We streven naar een totaalaanpak per wijk, waarin we als een soort community met zijn allen afspreken om een gezonde kindomgeving met elkaar te creëren. Als de één of de ander daar inderdaad even moeite mee heeft of tegen een moeilijke hobbel aanbotst dan kunnen we elkaar daar weer overheen helpen en kijken wat daarvoor nodig is. We streven naar maatwerk per wijk in co-creatie met de partners zelf, laat hun zelf ook komen met: dit ervaren we in onze wijk. We willen het op die en die punten als eerste aanpakken. Dan komt ook het initiatief vanuit de mensen zelf, en dan werkt dat veel sterker. De focus is op gezond eten en drinken en tot achttien jaar niet-roken en geen alcohol. Met elkaar die gezonde leefstijl steeds aantrekkelijker en steeds gewoner maken. Daarmee heel gemakkelijk een goed voorbeeld geven aan onze kinderen waardoor die dat gemakkelijker kunnen overnemen en de activiteiten veel meer met elkaar verbinden waardoor het nog meer impact krijgt.

Als we dan kijken naar die wijkgerichte aanpak dan staat het woord cocreatie bovenaan. Dat staat centraal in deze aanpak. Wat we doen is eerst contact opnemen met de wijkmanager en samen met hem inventariseren. Welke organisaties in deze wijk zullen we hierbij betrekken? Welke staan allemaal in contact met kinderen. Vervolgens, kan het zijn, dat is een keuze van de wijkmanager dat die zegt: ik ga met een paar partijen al wat belangstelling gesprekken houden om het vuurtje alvast aan te wakkeren en dan vervolgens organiseren we een eerste wijk bijeenkomst waarin we zelf ook kennis kunnen maken met de partijen, waarin de partijen onderling ook kennis met elkaar kunnen maken. Dan nodigen we een veelheid aan partijen uit. Dat zijn scholen, kinderopvang, scouting, buurtorganisaties, sportorganisaties en commerciële organisaties die activiteiten voor kinderen organiseren. Alle organisaties die met kinderen in contact staan. Allereerst is er kennismaking. Daarna met elkaar bewustzijn waarom het nodig is om hier met zijn allen aan te werken en ook een stuk toelichting geven dat ze het niet alleen hoeven te doen als je met elkaar en als organisatie hiermee aan de slag wilt gaan, dan kun je ondersteuning krijgen vanuit de GGD. Dat is enerzijds vanuit gezonde school programma.

Dat ga ik straks nog iets verder toelichten en anderzijds ook aan de sportverenigingen en speeltuinen en zo vanuit team fit. Daar ga ik straks ook nog iets over vertellen. Vervolgens kunnen de organisaties die informatie meenemen naar hun eigen bestuur en zelf kijken of ze er aan meedoen en op welke manier ze dan mee doen. In een tweede wijk bijeenkomst inventariseren we met elkaar wie daarmee aan de slag gaat? Waar wil je het eerst mee aan de slag? Is dat gezond eten? Is dat juist het niet roken of is dat juist geen alcoholgebruik als kinderen erbij zijn? Dan kan in feite de begeleiding starten. Zij gaan aan de gang met het opstellen en uitvoeren van hun plannen. Vervolgens willen we vervolgbijeenkomsten houden twee keer per jaar om met elkaar te kijken hoe het loopt. Waar loop je tegenaan? Heb je bepaalde dingen nodig? Kunnen we kennis en ervaringen delen van wat wel of niet werkt? Zijn er nieuwe aandachtspunten die naar voren komen, die we met zijn allen moeten oppakken? Dan kan je vanuit de community voor onze jeugd kijken hoe je dat verder kan versterken en verder vorm en vervolg kan geven. Als eerste starten we daarmee bij Kerkrade Noord. Dat is op vijftien februari. We hebben daar een eerste bijeenkomst en we willen dan in feite in de loop van maart ook in Oost en in West de eerste startbijeenkomsten organiseren om hiermee aan de slag te gaan. Zo gaan we dat vormgeven.

Dan zie je nog informatie over de ondersteuning die geboden kan worden. Enerzijds is dat vanuit het JOGG programma: jongeren op gezond gewicht, het team fit, waarbij de GGD gespecialiseerd is hoe je een gezonder kindomgeving binnen een buurtvereniging, een sportvereniging, een speeltuin bieden. Dat wordt breed geformuleerd. Hoe kan je dat vorm geven? Ze hebben ook stappenplannen daarvoor ontwikkeld? Er zijn tools voor beschikbaar. Er zijn allerlei praktijk voorbeelden beschikbaar. Er kunnen eventueel gasten uitgenodigd worden. Dat kan op allerlei vormen inhoud aangegeven worden en opgeleiden van wat de organisatie zelf wil oppakken. Anderzijds richting scholen bieden zij ook het programma: gezonde school. Er zijn GGD adviseurs die daarbij advies kunnen dienen. De school kan zelf kiezen met welke onderwerpen zij het eerst aan bod gaan. Er staan al een tiental onderwerpen op de sheet genoemd. Daar kunnen zij tools en begeleiding adviezen bij krijgen en geholpen worden bij planontwikkeling of hoe je richting ouders of achterban mee om? Dat is in feite hoe we dat willen aanpakken. Waar de gezonde snacks, de gezonde voeding meer in het aanbod van organisaties naar voren brengen. Het gaat niet zozeer om om ongezonde snacks af te schaffen. Dat zou niet realistisch zijn, maar nu is het vaak zo dat de ongezonde snacks op de voorgrond staan en daar gaat de meeste reclame naartoe.

Het is het doel ten aanzien van de voeding om die ongezonde snacks uit te breiden met gezond voedsel, met gezonde snack's en om in reclame uitingen of menu bordjes of wat er op de balie staat, of plaatjes die achter een balie staan, dat die veel meer de gezonde menu's met groente, fruit, et cetera veel meer in de picture komt te staan, zodat kinderen en volwassenen ook veel meer verleid worden om dat te gaan eten in plaats van de ongezonde dingen. Het blijkt dat de inkomsten op dat vlak toenemen, omdat een extra doelgroep die gezond is gaan eten wordt geboord. Die maakt gebruik

van de sportschool dan wel de buurtvereniging. Dit tot zo ver. Dank u wel. Dat is helder. Is er iemand aan de Collegetafel die een aanvulling hierop wilt geven? Is er niemand? Dan kijk ik naar jullie: zijn er opmerkingen of vragen? Dan gaan we hier beginnen en dan gaan we zo door naar achteren. Ik hoor nu van het gezonde... Kunt u even wachten. Ik wil wat voorleggen: is het nu dat over alle drie de onderwerpen een vraag gesteld kan worden of gaat het alleen over het laatste? Het gaat alleen over het laatste. Oké, alleen over het laatste. Ik hoor dat jullie met de gezonde voeding en gezondheid bezig zijn. Mijn idee was om een afspraak te maken met de verenigingen en de scholen in de wijken waar ze bijeenkomsten hebben voor kinderen die belangstelling hebben voor een bepaalde sport, of nog niet weten welke sport er is. Ze kunnen dan een soort tegoed bon krijgen en een half jaar gratis meelopen in de verenigingen. Dan zijn beide ermee geholpen en dat zou volgens mij voor beide partijen een voordeel zijn. Want als mensen weten dat ze daar een half jaar mogen meelopen dan zien ze vanzelf of het goed is of niet. Zodra je langer dan drie maanden iets doet dan raak je eraan gewend. Dat is namens mij een voorstel. Dat is minder in het kader van gezonde snacks, maar wel een beweging en het laten meedoen aan activiteiten. Dat is - denk ik - een mooi idee.

Ik ga dat aanbod terugkoppelen naar mijn collega's. Ik heb twee opmerkingen. Het eerste is een goed voorbeeld doet volgen. Als we de volgende keer een Nieuwjaarsborrel hebben dan is het goed om geen bitterballen neer te leggen, maar komkommers. Ik nodig jullie allemaal uit. We leggen in ieder geval de gezonde dingen erbij. Ik ben serieus, want een goed voorbeeld doet volgen. Ik heb dit traject toevallig meegemaakt toen ik nog vrijwilliger was bij ons op de hockey club. We hebben het zilveren certificaten Team Fit gekregen. De moeilijkste doelgroep zijn niet de kinderen, want die leg je wat voor en je geeft ze heel simpel een fruitspies in plaats van een bitterbal. De moeilijke doelgroep is meestal - daarnaast staat papa een broodje kroket te eten. Dus een goed voorbeeld doet volgen en dat is het eerste. Nee, de mama ook. Ja, dat klopt en mama ook. Meestal zijn de moeders wel... Ten tweede: wat voor verenigingen een stimulans is, is dat niet alleen de ontvangsten er op vooruit gaan. Grote sponsoren die verplichten om iets voor de maatschappij te doen anders krijg je die grote sponsoring niet binnen. Daar zijn dit soort programma's voor, waarbij ze geld geven en vragen of je dit wilt doen. Ik zou graag als tip willen meegeven dat ik een lange tijd niet bij Roda ben geweest.

Het was geen mooie wedstrijd, maar naast het voetballen zijn ze bezig om meer te betekenen voor de maatschappij in Kerkrade op het gebied van sport en gezondheid. En volgens mij zijn zij daar intern veel mee bezig en dat kunnen we mooi koppelen. Dat waren mijn tips. Ja, met de Roda zijn er de nodige contacten en dat is een mooi gelijklopend idee. Ik ben benieuwd wat eruit gaat komen. Oké, ik kijk even naar Maja. We hebben uitgebreid gesproken over de snacktenten in het nieuwe gebouw toen we met het Vie bezig waren en er werd gezegd dat we daar weinig invloed op hebben. Ik weet dat er een club bezig is - ik geloof dat dat de groep City Deals waren - om bij de Minister erop aan te dringen dat gemeentes meer invloed krijgen, zodat ze ervoor kunnen zorgen dat er in de buurten van scholen en sportcomplexen niet op elke hoek een frituur staat. Nu kun je dat alleen met je bestemmingsplan wijzigen. Dat is één. In hoeverre zijn hier gesprekken over gaande en wordt daar naar gekeken? Mijn tweede vraag is: als wij sportclubs en sporthallen subsidies geven - en Vie draagt de gemeente goed bij - dan kun je volgens mij ijs in return stellen. Je krijgt alleen subsidie als je zorgt dat de frituur uit de sportcomplexen gaat en dat er in plaats van bitterballen appels verstrekt worden. Misschien moet je het niet straffen, maar je zou wel extra geld kunnen geven om te belonen.

Dus als je dat doet, dan krijg je een pot extra geld. Zodat er een kentering komt in het denken. Het is dan straks net zo absurd om te roken op het sportveld als om een bitterbal of een kroket te eten. Wij moesten in het begin ook wennen aan het roken en nu vindt iedereen het normaal. Is daar over nagedacht of zijn er in die richting enige ideeën? We hebben in die richting nagedacht, zodat dat één van de alternatieven kan zijn. We dachten eraan om eerst te starten met de organisaties die daar zelf mee aan de slag willen en kijken of we daar een olievlekwerking mee kunnen krijgen. Op het moment dat het langzaam gaat of dat een aantal organisaties achterblijven dan kunnen we met zijn allen duidelijk aangeven dat we dit als eis op een x moment gaan opnemen, zodat het een verplichting wordt als je subsidie wilt krijgen. We hebben nagedacht over het belonen, maar daar moeten we verder over doorpraten en kijken op welke manier je daar vorm aan kan geven. Destijds hadden we een eerdere variant en oen zat er een stuk beloning aan vast. Toen hebben de organisaties net zo lang meegedaan als wat verwacht werd en ze hebben de beloning gekregen, maar daarna zijn ze weer gestopt. Dat was toen een advies van de GGD waarbij wij zorgen dat we in dit nieuwe traject gaan bouwen op die intrinsieke motivatie en niet op het verkrijgen van geld.

Anders kunnen de mensen om de verkeerde redenen meedoen. We zitten hier in Kerkrade in een uitzonderlijke situatie. We hebben niet voor niks de Vie opgetuigd. Dus de tijd van wachten, onderzoeken en mensen vrijwillig mee laten doen is wat ons betreft voorbij. Nu moet de boter bij de vis. Als dat werkt door middel van het belonen met een zak geld en er wordt gezorgd dat er appels komen, dan moeten we dat wat langer doen dan een paar maanden of totdat het vanzelfsprekend is. We houden de mogelijkheden om die in te kunnen zetten in het oog, maar voor nu hebben we deze insteek. We houden dat duidelijk op het vizier, zodra we dat wenselijk achten kunnen we die mogelijkheden inschakelen. Oké. Dat is een goed advies. Nu is het woord aan Marianne. Ik heb een

opmerking met betrekking tot de ongezonde snacks waar u het over had. Die moeten we niet weg doen, maar verder weg leggen. Ik pleit voor een vermindering van de ongezonde snacks en een vermeerdering van de gezonde snacks. Waarbij je de ongezonde snacks weg legt en de gezonde snacks doet op poten. Als dat verandert dan wennen de mensen er vanzelf aan, dat is wat ik denk. Een andere opmerking met betrekking tot de organisaties is - het is goed dat alle organisaties erbij betrokken worden - dat we wel moeten waken, zodat we dadelijk niet aan tafel zitten met organisaties... Er worden genoeg organisaties opgetuigd die iets willen betekenen en die goede dingen doen, maar er zijn organisaties... Je moet je afvragen wat we allemaal nodig hebben aan de organisaties, zodat we dadelijk niet met alle organisaties aan tafel zitten - van klein tot groot - waar we alleen aan vergaderen zijn. Dat is waar ik voor wil waken en dat wil ik graag als tip meegeven. Ja, we zullen zeker kijken welke organisaties relevant zijn om mee te nemen. Daar hebben we voor Kerkrade-Noord naar gekeken, omdat die als eerste startte. Daarom hebben we het overleg met de Wijkmanager om te kijken welke de belangrijkste zijn, welke we moeten meenemen en om het totale kind omgeving mee te nemen. Zodat we geen splinterpartijen meenemen en ons richten op belangrijke partijen.

Ik heb één opmerking: we hebben met de school in het verleden meegedaan aan het project Gruiten. Ik weet niet of dat u iets zegt? Nee. Dat is groente en fruit. Dat waren pauze snacks. Ieder kind kreeg in de pauze een komkommer of een ander groente- of fruitsoort. Tot mijn grote spijt heeft het geen tendensverandering in werking gezet, want toen we ermee gestopt waren, toen kon je tussen vier en zes weer mensen in de frituren vinden. Er waren twee ervan in de buurt. Dat was heel erg zonde. Ik geloof nu dat de gezonde school weer een project heeft met allemaal gezonde dingen. Ik denk - en dat heb ik net tegen die twee heren aan tafel gezegd - dat het valt en staat met de ouders, want die moet je bereiken. Daar moet je een tendens- of attitudeverandering teweeg kunnen brengen. Als ze op school een gezonde snack krijgen en 's middags of 's avonds krijgen ze een zak friet dan is het over. Dan is al die zorg en al die aandacht voor niks geweest, want dan is er in de goede zin niks gebeurt terwijl jullie veel moeite ervoor doen. Ik denk dat de ouders het sleutelwoord is. Je moet beiden bereiken zowel de kinderen als de ouders, omdat de ouders het eten en drinken thuis verzorgen. Ik denk dat we moeten zoeken naar mogelijkheden, om daar zoveel mogelijk een ingang te krijgen. Dat blijft een soort zoektocht en een ontwikkelweg, hoe we dat op de beste manier kunnen doen.

Dat nemen we zeker mee. Dank u wel. Dan is het woord nu aan mevrouw Snijders. Ik heb een vraag voor de wethouder. Ik heb de Kookcreatie gezien en ik vind dat een goed idee, want door Kookcreatie kun je veel bereiken. Ik zie hier dat de Wijkmanager benoemd is en daar heb ik wel mijn bedenkingen over. We krijgen dadelijk de Burgerparticipatie en de Wijkmanager heeft daarnaast vele andere projecten. Hoe gaat dat vorm gegeven worden? Dank u. Dan is het woord nu aan de wethouder. Eindelijk mag ik een reactie geven. Dank je wel voorzitter. Mevrouw Snijders, het is belangrijk dat we de mensen kennen in de wijken. De steekwoorden als vaste klanten dat is waar we mee te maken hebben. Ondertussen kennen we alle verenigingen, speeltuinen en alle andere Kinderomgeving waar we mee te maken krijgen. Ik denk dat we daarop moeten inspelen. We moeten in eerste instantie niet denken dat we iedereen meekrijgen. We moeten wel een poging doen om dat te gaan bereiken. Ik hoor hier - van links tot rechts - veel goede suggesties wat ik onderken en zie. We hebben een lange weg te gaan. We moeten wel, zoals mevrouw Wevers zegt, nu actie ondernemen om die lange weg in te gaan en daar [onhoorbaar 0013:27-00:13:28] mee te bereiken. Bestraffen is moeilijk, maar belonen is veel makkelijker. We moeten de mensen inzetten op een gezonde omgeving en degene die minderen die moet je op de achtergrond zetten.

Je moet hun de beloning voor vragen leggen. De opdrachten zijn naar de gemeente toe. Dan moet je ze eerder inwerken, zodat je dat kan doen bij andere verenigingen die niet mee willen werken. Wat betreft de gezonde snacks - de ouders die bereik je moeilijker maar je kunt achter de voordeur komen met Welzijnswerkers etcetera. Op een gegeven moment zie je - en dat zien we vaker gebeuren - dat de kinderen de ouders aan het heropvoeden zijn. Zo ernstig is het verhaal. We zien dat ze op goede momenten gezonde snacks aanbieden aan kinderen. Onlangs ben ik op 28 december tijdens de Winktersjpas in het Roda Huis een uurtje gaan kijken en het is niet aan te slepen. De gezonde snacks zijn niet aan te slepen. Toen we acht jaar geleden begonnen met de Winktersjpas, toen stond een oma achter mij en ze zei tegen een kindje: ik eet die rotzooi niet. Het slechte voorbeeld doet ook volgen. De kinderen van nu die kun je niet bijgesneden krijgen. Ik heb gezien dat onze ambtenaren bij de GGD gezonde snacks aan het voorbereiden waren en geen vette hap. Het probleem van de stakeholders is - ik wil het bedrijfstak, de frituren en andere tenten niet ondermijnen - maar de suikertaks en de vettaks die moeten omhoog. De politiek is aanzet om dat te verhogen. De gezonde voeding daar moet minder belasting op komen.

Dan gaan we meer de mentaliteit kweken dat het betaalbaar is, want veel mensen zeggen dat het niet betaalbaar is. Je kunt gezonde groenten goed betaalbaar kopen, maar je moet dat wel willen. Wij zetten ons als gemeente daarin en de scholen doen hun best. Het heeft bijna twee jaar geduurd voordat scholen het draagvlak voor de gezonde basisschool hebben bereikt. Het heeft alleen succes en draagvlak als je een Ouderraad meekrijgt om mee te participeren aan gezonde basisscholen. De twee scholen in Kerkrade zijn een mooi voorbeeld hoe het kan en dat zouden andere scholen ook moeten gaan doen. Die willen dat ook als

Raad dus we moeten er volop inzetten. Je hebt een goede connotatie gegeven. Als we daar met zijn allen achter gaan staan en dingen gaan onderzoeken - en niet alleen onderzoeken maar ook gaan doen - dan gaan we op de termijn zien dat het succes heeft. We moeten de generatie doorbreken, zodat we nieuwe ouders in toekomst hebben die dat niet op die manier doen. Voorzitter ik wil prefereren op het verhaal van Captain Higgins. Als we onder dwang moeten zeggen dat je geen kinderactiviteit mag doen en je moet doen wat algemeen is, dat moeten ze zelf doen. Er moet geen alcohol geschonken worden tegen drie en vier uur tijdens een Sinterklaasmiddag met een volle kantine. Dan heb je een kind die in aanmerking komt met alcohol. Het mag niet zo zijn dat een speeltuin [onhoorbaar 00:15:58-00:15:59] tegen mij zegt dat ze alcoholvrije bierflesjes hebben, want alcoholvrije bier is voor de beeldvorming ook bier. Dan [onhoorbaar 00:16:0600:16:08] alcohol bier. Dit moet je zien te voorkomen en daar moet je in gesprek over blijven. Dat is wat Anja ook zegt. We willen ons er vol op inzetten. We kennen onze papa's en onze goede en slechte in de wijken, maar daar moeten we wel in gesprek mee gaan. We moeten iets te bieden hebben, maar ze moeten op een lange termijn voor zichzelf denken. Nu hebben ze het over de inkomstenderving en dat is dus de vette hap.

Die gaat hier snel over de toonbank, maar wie betaald mijn exploitatie? We willen inkomsten voor de club en noem maar op. De Castelijns, dat zijn een paar verhalen en die kunnen we niet beperken. Die hebben een redelijke vergunning en die mogen als er iets gebeurt gewoon alcohol inschenken. Daar lopen we tegenaan. Ik praat teveel volgens mijn mond. Wethouder, het is fijn om naar uw bevlogenheid te luisteren. Ik denk dat iedereen het met mij eens is. Ik zag nog een vinger op de achterste rij. Dan is het woord nu aan meneer Pouwels. Dank u wel. Ik denk dat ik daar wat over weet, want ik wil precies hetzelfde zeggen als wat Jo zegt. Ik ben het niet eens dat ze... We moeten het in het Nederlands doen. Mijn excuses. Het heeft totaal geen zin, zoals Jo zegt. Je moet ergens beginnen. Al krijgen ze de hele dag vettig eten - en op school krijgen ze een appel - dan is dat wel één appel. Als ze dat thuis niet hadden gegeten dan hadden ze vettig eten gehad. Dus blijf doorgeven dat het belangrijk is, al is het maar een appel. Dus stap voor stap. Een appeltje voor de dorst. Jawel, nog een hele kleine... Ik heb een kleine nabrander, want ik werd door de ouders aangezet. Het klopt dat de politiek in aanzet is zoals Jo zegt, want ga nu in deze tijd met gezonde voeding komen. Jij zegt dat dat wel gaat lukken.

Ik kan je vertellen dat je met een grote zak friet, kroketten of frikandellen je de maag sneller en goedkoper gevuld krijgt dan ergens fruit halen. Waar we onlangs nog - tot mijn schande - de belasting op hebben verhoogd en ik wil het maar niet voor elkaar krijgen om dat tegen nul procent te doen. Ik wil aangeven dat er een aantal goede organisaties zijn binnen Kerkrade. Die proberen de ouders te leren, want ze weten vaak niet hoe ze gezond moeten eten. Het klinkt heel gek, maar vooral in die gezinnen... Ik help iedere donderdag mee om de gratis maaltijden uit te delen. Die mensen zitten vaak in een benauwde situatie, want die moeten letterlijk om eten vragen en die weten het niet. Die weten niet hoe ze moeten koken en hoe ze een aardappel moeten koken. Dus ik denk dat we daar op moeten gaan inzetten, om dat te stimuleren en dat te leren. Zodat ze zelf hun aardappelen kunnen plukken en zodat ze weten hoe je het moet schillen, koken en bakken. Van de verschillende programma's die we hebben is dat een onderdeel, maar dat moeten we inderdaad nog verder gaan vergroten. Het is heel zielig [onhoorbaar 00:18:52-00:18:59] Ja, dat is ook zo. Ik neem aan dat we dat als een uitdaging zien. Ik denk - als ik zo rondkijk - dat we alles besproken hebben. Had u nog een nabrander richting de groep? Nee. Dan ga ik het afsluiten. Ik moet zeggen dat het een gezellige en leerzame avond was.

We hebben veel gezien, veel gehoord en we hebben het nodige werk voor de boeg. Ik kijk naar links. We moeten veel gesprekken voeren met de mensen en met de ouders. Ik sluit deze informatieavond af en ik wens jullie wel thuis. Zowel met de ouders als met de hele omgeving.