Transcript B&S 30 november 2021.pdf
Tekst van het document
Net zo logisch als dat je zegt: "Nou, als iemand geen 12.000 euro nodig heeft om het allemaal in te richten en hij komt met minder toe, verleidt hem dan ook niet om zo veel onkosten te maken." Allemaal hele goeie suggesties, net als dat je heel duidelijk moet communiceren of controleren of dat het ondertekenen van die participatieverklaring wel begrepen wordt, want anders duw je mensen ook in een doodlopende weg. Dat geldt ook voor het feit als ze een studie oppakken, dan moet je wel van tevoren goed inschatten wat de kosten daarvan zijn en dat ze daar op voorbereid zijn. Dus ons voorstel is om die aanbevelingen op te nemen. Ik hoor graag van de wethouder of dat hij dat van plan is want we hebben nu het voorstel liggen. Het gaat per 1-1-2022 in. Dat is al vrij snel, hè. Een goeie maand, zullen we maar zeggen. Dat de gemeente de regie krijgt, geeft kansen en dat geeft ook kansen in een breder vlak. Want wat gaan we nu doen met al wonende, bestaande bewoners die nog lang niet zijn ingeburgerd? We kunnen die regie nou weer terugpakken. Er zijn nog altijd vrouwen die zeven jaar hier zijn, geen woord Nederlands praten en dan kun je praten over een verloren groep. De echtgenoot spreekt perfect Nederlands, omdat hij aan het werk is en de vrouw zit thuis en weet van niets. De kinderen worden dan ook vaak weken van school gehouden. Er is geen mogelijkheid om te communiceren.
Dus dat is een doelgroep waar wij uitdrukkelijk ook de aandacht voor willen vragen om die te proberen mee te nemen, want die blijven nu onder de radar en die zou je moeten oppakken en heel dicht bij huis, in buurthuis, niet met een bus moeten laten reizen. Nee, probeer ze mee te nemen in het geheel. Ik hoop dat we daar een positief antwoord op krijgen. Ik wens ook veel succes met aanpak. A.M.H. Moberts-Lenzen voorzitter
Het geeft kansen, maar ook verantwoordelijkheden. Fractie Ons Kerkrade
Dank u wel. Dank u wel, mevrouw Bremen. Dan ga ik naar Ons Kerkrade. Dank u wel, Voorzitter. Goed stuk. Veel vragen zijn al gesteld. Ik sluit me een beetje aan bij wat de heer Vinders zei. De cliëntenraad heeft hele goede punten en ik zou graag ook wel eens de mening van de wethouder willen weten wat voor punten hierin mee worden overgenomen? Ik heb het stuk eens even goed doorgelezen, ook vanwege m'n werk kom ik vaak in contact met dit soort mensen. Wat belangrijk is, en dan sluit ik een beetje aan bij wat Lokaal Alternatief zei, er zullen altijd mensen tussen wal en schip vallen, maar door ervaring weet ik dat het belangrijk is om de cultuur te kennen om ook een veranderingstraject voor mensen, zo noem ik het maar eventjes, teweeg te brengen. Wat ik eigenlijk in dat stuk mis, en dat wil ik de wethouder misschien meegeven, is betrek de personen die al ingeburgerd zijn vanuit dat land. Betrek die bij zo'n nieuweling, zullen we maar even noemen, in dat traject. Zij weten meestal de struikelblokken die al geweest zijn op hun pad, ze kennen de cultuur, ze kennen de taal en wat is er nou leuker als een landgenoot of een taalgenoot jou kan helpen in een vreemd land? Want we moeten niet vergeten natuurlijk, het zijn mensen die komen hierheen uit, ik noem maar even, Syrië. Die komen uit een hele andere cultuur, een hele andere omgeving die voor hun niet veilig is.
Dus het begint hier met veiligheid behoren aan die mensen. Die worden al gewoon bang als ze een politieagent met een wapen zien. Dat is daar niet alledaags en als het al alledaags is, dan komt er meestal ook iets uit dat vuurwapen. Dus daar begint het meestal mee. In dat stuk zag ik wel één ding staan wat me wel een beetje opviel en dat miste ik een beetje in de onderbouwing, daar wordt steeds gesproken over handhaven. Als mensen zich niet aan bepaalde doelstellingen houden, aan bepaalde targets, https://sdk-admin.companywebcast.com/sdk/vtt/print.html
15/40
24-01-2022 15:48
dan wordt gehandhaafd. Ik vind dat wel een zwaarwegend woord handhaven. Ik zie dat liever daar niet in staan. Ik snap dat het moet, dat je bepaalde kaders moet duidelijk stellen. Waar hebben we het over en wat doen we dan als iemand zich niet aan bepaalde richtlijnen houdt? Maar als je het woord handhaven in dat document plaats, vind ik ook dat je er moet onderbouwen wat je gaat handhaven, want wat heeft dat voor wel-wegend effect? Als we eens even kijken naar het verleden met de belastingdienst wat er allemaal gebeurd is, waar mensen gewoon op een lijst kwamen, daar ga ik vanuit dat dan in Kerkrade niet gebeurd, maar dat het dan ook weer teruggedraaid moest worden, zie ik liever dat het woord handhaven wordt aangepast in een andere vorm, en dat we gewoon een gesprek aangaan met iemand. Soms maken mensen gewoon fouten, omdat ze niet weten dat ze iets fout doen en om dan meteen een stickertje op te plakken en te handhaven, dat vind ik gewoon een beetje te ver gaan. De heer Vinders had het al aangegaan met die cliëntenraad, die tien procent waar die cliëntenraad het over heeft. Als iemand in de bijstand zit, dan zit je volgens mij ook met de beslagvrije voet. Dus ik zou daar graag een antwoord op willen van de wethouder hoe hij dat ziet. In het document stond er over een periode van financieel ontzorgen, zes maanden.
De cliëntenraad gaf als tip mee voor misschien het hele inburgeringstraject. Ik zat misschien te denken aan een jaar, want hier in Nederland moet je al bijna alles zelf hbo-geleerde zijn om het financiële stelsel te kennen, met toeslagen en alles en ik vind zes maanden een beetje te kort. Mensen hebben in zes maanden tijd dat ze hier komen en aan het traject beginnen al heel veel dingen wat op ze afkomt. Denk aan taal en cultuur en naar een supermarkt. Het zijn allemaal van die kleine dingen, en dat je dan maar zes maanden de tijd geeft om iemand financieel te ontzorgen vind ik persoonlijk een beetje te kort, maar misschien dat de wethouder daar een andere gedachtegang over heeft. Al met al wens ik de wethouder en het college ook succes met deze ingeslagen weg. We moeten het helaas doen, maar misschien is het ook wel positief dat we zelf een beetje weer aan de knopjes kunnen draaien, want ieder gebied, iedere stad doet het toch iets anders en geven ook iets andere mensen die natuurlijk instromen A.M.H. Moberts-Lenzen voorzitter
naar het inburgeringstraject. Al met al was dat mijn eerste termijn, Voorzitter. Dank u wel. Dank u wel, de heer Douma. Fractie SP
Nu ga ik naar de SP toe of er misschien nog andere vragen zijn, behoudens de vooraf gestelde schriftelijke vragen? Dat klopt. Dank u wel, Voorzitter. Allereerst een reactie richting de wethouder. Uiteraard heb ik er alle begrip voor dat zorgvuldigheid in beantwoording betracht wordt, omdat ik ook de vragen heel zorgvuldig heb opgesteld, dus ik verwacht eigenlijk niet anders. Het is een paar keer aangehaald, de cliëntenraad, daar staan inderdaad zeer goede adviezen in en ook wij vragen ons af en in hoeverre dat het college die adviezen overneemt en per wanneer dat deze in zullen gaan? Het is een paar keer voorbij gekomen de tien procent met betrekking tot een inrichtingslening en het kwijtschelden van de restschuld. Wij als sociale partij zijn het daar volledig mee eens. Wij staan er 100 procent achter en we vragen ons af dat als dat ingevoerd zou kunnen worden of dat ook eventueel voor andere bijstandsgerechtigden zou kunnen gelden? Dan hebben we een gelijkheidsprincipe. Dan de heer Douma haalde het al aan haal, handhaven. Ik ga zelfs nog een stukje verder, in het stuk staat boete: "Waarbij trapsgewijs een boete kan worden opgelegd." Dan is onze vraag: hoe realistisch is het om een boete trapsgewijs op te leggen als iemand al tien procent van een bijstandsnorm kwijt is, een restschuld heeft en dan ook nog eens drie keer een steeds hogere boete zal moeten betalen.
Dat lijkt mij niet helemaal zinvol. Wat ik zelf frappant vond, is dat in het stuk staat dat er een onafhankelijk klanttevredenheidsonderzoek komt. Nou weet ik niet precies hoe dat gaat werken, maar ik kan me voorstellen dat mensen die de Nederlandse taal niet machtig zijn, misschien uit een getraumatiseerde situatie komen, dat zij het moeilijk hebben om een klanttevredenheidsonderzoek enigszins onafhankelijk in te vullen. Verder wachten wij de beantwoording heel graag af A.M.H. Moberts-Lenzen voorzitter
en wat ons betreft wordt het graag een bespreekstuk. Fractie CDA
Dank u wel, Voorzitter. Dank u wel, de heer Ter Horst. Dan geef ik het woord aan het CDA. Dank u wel, Voorzitter. Voorzitter, gemeenten krijgen van 1 januari 2022 opnieuw de regie over de inburgering, vandaar ook het voorliggende beleidsplan. De visie van dit beleidsplan kan het CDA volledig omarmen en het uitgangspunt is snellere taalontwikkeling en participatie en werken in de maatschappij. We hebben nog een aantal vragen waarvan sommigen weliswaar al er min of meer gesteld zijn door andere commissieleden, maar we willen ze toch graag even stellen. Allereerst, in de stukken wordt er gesproken over een grote impact op de gemeente met nieuwe taken en verantwoordelijkheden. Is de gemeente en zijn de ambtenaren https://sdk-admin.companywebcast.com/sdk/vtt/print.html
16/40
24-01-2022 15:48
hier klaar voor? Is er zicht op welke zaken de gemeentelijke aanpak naar verwachting beter gaan in vergelijking met de landelijke aanpak? Tot slot, ook wij hebben de goede adviezen van de cliëntenraad gelezen en in hoeverre is het college van plan om gehoor te geven aan al die suggesties. Tot zover, Voorzitter. Fractie VVD
Dank u wel, de heer Wiertz. Dan ga ik naar de VVD, de heer Creusen. Dank u wel, Voorzitter. [onhoorbaar] verheugd dat de gemeente zeggenschap krijgt voor die inburgering, want dat biedt natuurlijk ook veel ruimte voor maatwerk. Dat is op zich natuurlijk heel erg goed. Ook wij sluiten ons aan bij de adviezen, de aandachtspunten van de cliëntenraad, dus ten aanzien van het leren van de Nederlandse taal, het krijgen van betaald werk, [onhoorbaar] en ook die twee extra aanvullende aandachtspunten, waaronder die kwijtschelding van de [onhoorbaar]schuld naar drie jaar. Al die adviezen hebben natuurlijk ook weer te maken met dat stukje maatwerk waardoor natuurlijk ook die verantwoordelijk erbij hoort. Wat die verantwoordelijkheden betreft, zijn natuurlijk zojuist ook vragen gesteld over: is het uitvoerbaar op die korte termijn? Zeker in ogenschouw en met de wetenschap dat vanaf 1 januari dit beleid gefactureerd moet worden. Fractie Burgerbelangen
Dank u wel, de heer Creusen. Dan geef ik het woord aan BurgerBelangen. Dank u wel, Voorzitter. BurgerBelangen vindt het beleidsplan een hele goeie opzet. Complimenten daarvoor. Als het gaat over het in kader krijgen van vaardigheden en competenties van mensen richting zelfredzaamheid en maatwerk is het woord. Het woord maatwerk komt overal in terug in de vragen die gesteld zijn. We hebben als BurgerBelangen een aantal technische vragen gesteld. Die zijn allemaal naar wens beantwoord en wij kunnen dit stuk alleen maar ondersteunen. Dank u wel, Voorzitter. H. Wiermans wethouder
Dank u wel, de heer Dautzenberg. Dan ga ik het woord geven aan wethouder Wiermans die zelf ook de regie zal voeren over wie welke antwoorden kan geven, of eventueel een later moment. Ik geef het woord. Dank u wel, Voorzitter. Ik zal een aantal vragen voor mijn rekening nemen en daarna zal Keeley dan wel, aangevuld ook door Peter Breed, de rest voor hun rekening nemen. Ik zal eerst even beginnen met wat de Ouderenpartij aangeven. Dat was de vraag over de taakverzwaring en betekent dat ook dat we van de Rijksoverheid daar meer middelen voor krijgen? Ja, die middelen krijgen we extra voor die taakverzwaring en die zullen in de algemene uitkeringen tot uitdrukking komen, maar die middelen vroegen wij weer toe aan het budget wat betreft de inburgering. Heeft het personele consequenties? Dat kunnen we op dit moment natuurlijk nog niet zeggen. We zijn nog niet begonnen, maar wij hebben wel op het moment dat zich de situatie aandient, dat wij op basis van als we met de uitvoering bezig zijn, zien dat wij daar dag kwaliteiten bij moeten hebben, dan zullen die ook in die organisatie erbij komen. Er zijn heel veel vragen gesteld ten aanzien van het advies van de cliëntenraad. Nou, ik kan u verzekeren dat wij het uitstekende samenwerken en relatie met de cliënten gehad hebben en dat wij de adviezen van de cliëntenraad ook heel serieus nemen, en dat is ook in dit geval zo.
Dat betekent dat wij ook de cliëntenraad al hebben laten weten dat wij over de suggesties die zij ten aanzien van het beleidsplan hebben aangeleverd, dat wij daar heel serieus met hun in gesprek gaan om te kijken op welke manier zij nadere duiding geven aan datgene wat ze hier hebben aangegeven en dat wij dan ook heel serieus gaan kijken hoe we dat kunnen inpassen en uitvoeren. Als we het verhaal van de schulden bekijken, dan moeten we natuurlijk ook heel goed opletten hoe wij met schulden van andere groepen die wij als gemeente bijvoorbeeld mensen die in de bijstand zitten, mensen die in de schuldhulpverlening zitten, dus we moeten wel kijken dat we, als we daar iets doen, dat we dat natuurlijk wel op een zodanige manier doen dat niet een discrepantie ontstaat tussen de doelgroep van iemand in de bijstand of iemand in de schuldsanering of een statushouder. Daar moeten we heel goed opletten, maar het punt is en die afspraken hebben we al naar de cliëntenraad in een brief gedaan dat wij gaan samen zitten om te bekijken hoe we dat op een op een goede manier kunnen oppakken. Dat hebben we in het verleden altijd gedaan, dus dat gaan we ook nu doen. Dat was ten aanzien van de cliëntenraad.
Dan is er ook door Lokaal Alternatief door mevrouw Bremen aangegeven dat er heel wat mensen zijn die aan het inburgeringstraject begonnen zijn eb in principe niet afgemaakt hebben en of de taal nog niet spreken, of laten we zeggen dat ze de normen en waarden die er heersen bij ons nog niet helemaal op het netvlies hebben. Dat is juist. Het punt is en dat is natuurlijk ook te relateren naar de inburgeringswet vanaf 2013, omdat daar de regie niet bij ons ligt, maar bij de Rijksoverheid en met name ook bij DUO, het rijksorgaan. Het punt is dat wij zelfs, ik kan me herinneren in het verleden, aan DUO hebben gevraagd in hoeverre wat de resultaten zijn en de vorderingen die iemand maakt in de taalonderwijs. Die informatie kregen wij niet en er werd zich beroepen op de privacywet. Dus wij konden ook nog niet beoordelen hoe we nu iemand bijvoorbeeld nog extra taallessen geven, zoals we nu bijvoorbeeld ook bij de hulp op andere plaatsen doen. Dus dus dat is een probleem en overigens zegt de wet https://sdk-admin.companywebcast.com/sdk/vtt/print.html
17/40
24-01-2022 15:48
specifiek zo, als ik me goed herinner, maar Peter moet maar corrigeren als dat niet zo juist is, dat als iemand in principe binnen drie jaar zijn inburgeringstraject niet heeft afgerond, dat de Rijksoverheid, het orgaan dat daarvoor mogelijk is, hun de status van statushouders kan ontnemen. Dat gebeurt nooit en nergens. Dat moet ik er ook meteen bij zetten, maar het is altijd heel moeilijk geweest voor ons om precies te kunnen inschatten hoe de vorderingen daarin zijn. Dat gaat in dit geval natuurlijk en hopelijk ook veranderen. Dan bij Ons Kerkrade, de heer Douma geeft een goeie suggestie van: "Laat ook mensen die al ingeburgerd zijn erbij betrekken." De heer Douma, dat doen wij. Als u hier achter mij kijkt, daar zit Khadija, en u hoorde het al aan de naam, dat is geen [onhoorbaar]. Jawel, voor mij uiteraard wel is het een keer een [onhoorbaar], maar er is een groep van vrouwen en mannen, allemaal met een of Marokkaanse, Syrische, Afghaanse achtergrond die al ingeburgerd zijn, die de taal spreken die wij koppelen aan de mensen in het inburgeringstraject zodat ze ook, laten we zeggen, in die sociale context beginnen te opereren, dat ze daar ervaring opdoen, et cetera.
Die mensen, die groep wordt ook begeleid door Khadija, want Khadija is een ambtenaar van de gemeente Kerkrade en zij houdt ook in de gaten, samen met de mensen van impuls om dat op de juiste manier te doen en dat werkt, moet ik u zeggen. Welke heb ik nog? Daar wordt ook aangegeven van handhaven en boetes, dat kan dadelijk nog door of Keeley of Peter op ingegaan worden. Ik kan u één ding verzekeren, dat zijn termen die in de wet gebezigd worden, maar wij hier in Kerkrade doen dat met maatwerk en dat is ook wel aangegeven dat wij heel goed kijken door de situaties van mensen. Een boete opleggen terwijl je weet dat iemand daarna z'n eten niet kan kopen en via een een [onhoorbaar]constructie weer bij de gemeente terugkomt om dat goed te krijgen. Dat lijkt mij heel inefficiënt, maar het is in de wet opgenomen we, dus je moet in uiterste gevallen die stok achter de deur hebben, maar het punt is dat dat bij de gemeente Kerkrade door de [onhoorbaar] van olijke mensen op een uitermate, verantwoorde manier toegepast. Dat zijn de antwoorden die ik voel mijn rekening nemen en dan is het misschien goed dat eerst Keeley een aantal antwoorden neemt en dan kan Peter nog wat toevoegen. Kerkrade Ambtenaar
Ja, van de vragen die nog over zijn. We zijn ons er ook van bewust dat een B1 taalniveau een heel hoog taalniveau is en het is uiteraard in de praktijk de vraag hoeveel mensen dat taalniveau kunnen behalen, maar het uitgangspunt van die nieuwe wet is dat iedereen op hun voor hem of haar zo hoog mogelijk taalniveau inburgert. Dus binnen de verschillende routes is het mogelijk K. Weerts ambtenaar
dat op de verschillende taalonderdelen spreken, lezen, schrijven dat op verschillende taalniveau's eindexamen gedaan wordt, en dat mensen dus op het ene misschien wel een B1 niveau kunnen behalen, maar bijvoorbeeld met schrijven dat ze een lagere taalniveau behalen. Dus dat zal in de praktijk uit moeten werken hoe hoog inderdaad voor iedereen dat niveau is. Verder die leningen, de hoogte van die leningen wat de cliëntenraad heeft aangegeven, 8 tot 12.000 euro, dat zijn zeer uitzonderlijke bedragen. De grootte van zo'n lening is altijd afhankelijk van de situatie, van de gezinssamenstelling aan. Dit zijn echt maximale bedragen voor hele grote gezinnen die bijvoorbeeld voor tien ma een huis moeten vullen met meubels en die in sommige situaties helaas niet in tweedehands meubels voorzien kunnen worden. Daarnaast was nog een opmerking gemaakt over het participatie verklaringstraject, dat mensen misschien niet weten waar zij zich aan verbinden. Nou is het zo dat het participatie verklaringstraject in het Nederlands wordt voorgelegd, maar er wordt ook een kopie in hun eigen taal gegeven. Dus mensen zijn altijd op de hoogte van de verbinding die ze maken met de Nederlandse normen en waarden. Voor het stukje ontzorgen in het stuk, en ook wettelijk gezien, zes maanden is een minimum, maar in de praktijk zal bekeken moeten worden of die zes maanden voldoende zijn.
Het kan voorkomen dat dat voor mensen wel voldoende is. Het kan ook voorkomen dat uiteindelijk de budgetcoaches van een impuls tot de conclusie komen dat dat niet voldoende is en dat mensen aanvullende begeleiding nodig hebben. Die zes maanden is dan ook geen harde termijn, maar dat is een een minimum en dar wordt periodiek bekeken. Kunnen mensen stap voor stap een beetje losgelaten worden? Weten ze waar ze met bepaalde vragen moeten zijn aan? Kunnen zij op hun manier dan die zelfredzaamheid bereiken? En als dat niet zo is, dan zal bekeken moeten worden hoe dat alsnog kan of welke dienstverlening dan ingezet kan worden? Het uitgangspunt is dat ze wel stuk voor stuk aan de reguliere dienstverlening overgedragen worden met betrekking hier tot. Dan zijn er inderdaad verschillende dingen gezegd of het handhaven en de boetes. De wethouder heeft daar ook al over aangegeven. Dat zijn wettelijke voorschriften. Hier kunnen wij in principe niet van afwijken, maar we gaan altijd uit van dat het doel mensen inburgeren, en een boete moet natuurlijk niet in de weg staan van de motivatie om alsnog in te burgeren. Dus dat zal altijd per situatie bekeken worden wat wenselijk is en hoe alsnog dat doel bereikt kan worden. Dus het is niet zo dat wij al klaar gaan staan om te kijken: waar kunnen we een boete opleggen? Het is juist zo dat we gaan kijken.
Hoe kunnen we voorkomen dat het nodig is dat we moeten handhaven of een boete op moeten https://sdk-admin.companywebcast.com/sdk/vtt/print.html
18/40
24-01-2022 15:48
leggen? Volgens mij heeft de wethouder vaag nog alles al getakeld. Ik wil wel nog even opmerken over Lokaal Alternatief die aangaf dat ze inderdaad veel vrouwen tegengekomen die niet de taal spreken, terwijl de mannen inmiddels wel de taal spreken. De emancipatie van de vrouw, dat ligt onder een vergrootglas staat, daar hechten veel waarde aan. We hebben ook vanuit Impuls speciale vrouwengroepen ingericht, zodat de vrouwen van de statushouders samen en met anderen netwerken op kunnen bouwen, los van hun partner. Dus dat is zeker onder de aandacht dat die vrouwen ook hun eigen netwerk en ook de Nederlandse taal machtig raken. A.M.H. Moberts-Lenzen voorzitter
Dank u wel, mevrouw Weerts. Ik kijk even een rondje rond of de vragen uit de eerste ronde zijn beantwoord of gedeeltelijk niet zijn beantwoord. Zo ja, zie ik graag een handje als er nog iets gemist wordt. Ik zie geen handjes. Fractie Ouderenpartij
Daar komt een handje. De heer Paas. Ja, dank u wel, Voorzitter. Ik had gevraagd of als er gekeken wordt naar een voldoende pedagogische kwaliteit en ik had verwacht dat de wethouder of één van de beleidsmedewerkers daar op zou reflecteren, maar dat heb ik niet gehoord. Misschien kan dat dus nog gebeuren. Ik moet u zeggen, wij al Ouderenpartij, waren ook zeer content met het advies van de cliëntenraad en we zijn ook blij met de toezegging van de wethouder dat daar waar mogelijk ook de adviezen A.M.H. Moberts-Lenzen voorzitter
van de cliëntenraad worden geprobeerd in te passen in het beleidsplan. Helemaal goed. Dank u wel. Dank u wel, de heer Paas. Ik ga even afwachten wie uw vraag gaat beantwoorden. Die kan ik wel beantwoorden. K. Weerts ambtenaar
Het taalonderwijs wordt uiteraard verzorgt door erkende opleiders die ook ervaring hebben met mensen opleiden en de Nederlandse taal leren, terwijl zij anderstalige zijn. Dus dit gebeurt door professionals die hier heel veel ervaring in hebben. Daarnaast zijn er uiteraard ook vanuit de overheid keurmerken hiervoor waar de taal-aanbieders altijd aan voldoen A.M.H. Moberts-Lenzen voorzitter
en zullen we vanuit de gemeente ook op die kwaliteit blijven monitoren. Dank u wel, mevrouw Weerts. Ik kijk rond. Is er nog een behoefte aan een tweede termijn. Zo ja, zie ik graag een handje. Dan gaan we het rondje af volgende de volgorde wat ik kan zien. Fractie PvdA Kerkrade
Ik geef even het woord aan de heer Vinders van de PvdA. Dank u wel, Voorzitter, ik wilde nog één opmerking maken. We hebben het nu over de vraag of wij kwalitatief goede begeleiders hebben, enzovoort. Ik ga daar gewoon vanuit dat wij als wij maatwerk leveren, dat dat inhoudt dat we consequent handelen, dat de menselijke maat voorop staat en dat die begeleiders gewoon ervaren en goed zijn, want daar ga ik gewoon vanuit. Ik geloof in het goede van de mens, dus laten we daarvan uitgaan. Er was nog een opmerking van de cliëntenraad en dat ging over het pinnen en het internetbankieren. Dat vond ik een hele interessante, want dat heeft ook weer te maken straks met ons volgende agendapunt armoede en schulden en ook weer met laaggeletterdheid, want als we ervan uitgaan dat de banken inderdaad mensen steeds meer dwingen om met internetbankieren te werken en te pinnen en dat contant geld uit den boze is, want dat wordt helemaal bijna onmogelijk gemaakt. Pinnen betekent dat je weinig overzicht heb op hoeveel geld dat je uitgeeft. Straks bij armoede en schulden komt dat ook weer ter sprake, het is een hele verkeerde ontwikkeling dat het contant geld gaat verdwijnen en dat is voor mensen die helemaal niet in onze maatschappij geïntegreerd zijn en daar nog niet zoveel van begrijpen, is dat dubbel moeilijk.
Als die mensen ook geen bankafschriften krijgen zoals de cliëntenraad schrijft, dan hebben ze inderdaad weinig overzicht van wat ze met hun geld doen en dat vind ik een hele belangrijke dat we daar oog voor hebben, dat we mensen die we begeleiden bij het inburgeren en bij armoede en schulden en bij laaggeletterdheid dat u de mensen attenderen op het feit wat het betekent als je pint. A.M.H. Moberts-Lenzen voorzitter
Tot zover. Fractie Lokaal Alternatief
Dank u wel, de heer Vinders. Mevrouw Bremen van Lokaal Alternatief. Dank u wel, Voorzitter. Ik wil de wethouder en mevrouw Weerts bedanken voor de heldere beantwoording. Ik wil nog wel even terugkomen https://sdk-admin.companywebcast.com/sdk/vtt/print.html
19/40
24-01-2022 15:48
op die groep die onder de radar blijft. Dat is natuurlijk een probleem dat datgene wat niet goed is opgepakt de laatste jaren onder een andere verantwoordelijkheid nu blijft liggen. Ik snap wel dat er groepen zijn die al functioneren, maar het gaat hier juist om de mensen die daar om de één of andere reden buiten blijven. Misschien is het een idee om daar via de scholen eens naar te informeren, zodat je ze toch meeneemt. Het zou jammer zijn als die achterblijven. We zijn heel blij met de toezeggingen van de wethouder om de suggesties van de cliëntenraad te gaan bespreken en te proberen te integreren in het geheel. A.M.H. Moberts-Lenzen voorzitter
Ik denk dat dat het hele plan ten goede komt. Dank je wel. Fractie Ons Kerkrade
Dank u wel, mevrouw Bremen. Dan ga ik naar de heer Douma van Ons Kerkrade. Dank u wel, Voorzitter,. Het doet me deugd dat de wethouder zo betrokken is. Ook daarvoor mijn complimenten, want het begint altijd van bovenaf en het moet doorsijpelen naar beneden. Het doet me ook deugd, wethouder, dat u zei van dat er mensen betrokken zijn die al ingeburgerd zijn, dus ik heb er ook alle vertrouwen in. Alleen even een technisch vraag misschien van acht, u zegt net dat u er nog even met de cliëntenraad over moet hebben, even stoeien wat de raakvlakken kunnen zijn. Ik neem aan dat dat dan weer opnieuw moet worden verwerkt in dit concept. Dus wordt dat concept dan on hold gezet en komt dat dan in een andere raadsvergadering ten goede? Want ik wil natuurlijk wel akkoord zijn, maar als u nog eerst met de cliëntenraad gaat kletsen om te kijken wat voor adviezen u meeneemt in dit concept, kunnen we natuurlijk nu niet met z'n allen zeggen: "We gaan akkoord met dit concept." A.M.H. Moberts-Lenzen voorzitter
Tot zover mijn tweede termijn, Voorzitter. Dank u wel. Fractie SP
Dank u wel, de heer Douma. Dan geef ik het woord aan de heer Ter Horst van de SP. Dank u wel, Voorzitter. De heer Douma had me het verse gras voor de voeten weggemaaid. Het is inderdaad heel mooi dat wethouder in overleg gaat met de cliëntenraad, maar hier zit enigszins tijddruk. Sowieso we stellen wij als SP voor, omdat het zo zo'n gewichtig stuk is, om er een bespreekstuk van te maken. Ik denk dat de wethouder dan ook zal moeten aan kunnen tonen wat voor punten hij vanuit die cliëntenraad adviezen meeneemt, zodat er ook een fatsoenlijk advies afgegeven zou kunnen worden en niet dat we met de helft van de informatie of eventueel wat, misschien, dan nog, zou. Begrijpt u? Dus we willen graag duidelijkheid voor de komende raadsvergadering. A.M.H. Moberts-Lenzen voorzitter
Dank u wel, Voorzitter. Dank u wel, de heer Ter Horst. Ik geef het woord weer aan wethouder Wiermans. H. Wiermans wethouder
Dank u wel, Voorzitter. Ik was juist even met de met Peter Breed in overleg hoe we dat konden doen. Als wij nu nog een gesprek dat we sowieso willen plannen met de cliëntenraad, dan kunnen we dat doen, maar dat vergt daarna nog een aantal verdere stappen en die zouden we, denken wij, niet afgerond hebben voor die raadsvergadering. We horen niks meer. Mevrouw Zijls, ik begrijp dat u zegt: u hoort niks meer hier. Niemand. Oké, want het microfoontje van de heer Wiermans is wel aan. Momentje graag. Probeer nog eens even. Met andere adviezen van de cliëntenraad gebeurt dat ook dat wij daarna met de cliëntenraad in overleg gaan en dan gaan we bekijken hoe we de adviezen van hun kunnen uitvoeren. Is wethouder Wiermans nou te verstaan? Ja, het is goed. Voorzitter, de microfoon van de wethouder doet het niet. As u uw microfoon aan heeft, horen we hem wel, alleen met heel veel echo. Dus ik denk dat er iets met de microfoon van de wethouder is. Wethouder Wiermans moet het ergste doen van vanavond. Hij moet naast mij komen zitten, ogenblikje graag! Is ook een vorm van inburgeren toch? [onhoorbaar]. Het is natuurlijk een bijzondere eer om nu naast de Voorzitter van de commissie te mogen zitten. Dat maakt me een klein beetje nerveus, maar ik zal proberen het toch voor het voetlicht te kunnen brengen. We hadden het over het advies van de cliëntenraad.
Dat gesprek met de cliëntenraad dat wij altijd daarna inplannen, dat kunnen we uiteraard voor een raadsvergadering doen, maar de uitwerking daarvan zal ons niet lukken voor de raadsvergadering. Ik zou willen voorstellen, zoals we dat gebruikelijk ook bij andere adviezen van de cliëntenraad doen, dat het beleidsplan wordt vastgesteld zoals het nu is en als wij als [onhoorbaar] met de cliëntenraad tot een aantal overeenstemming zijn gekomen, zullen wij dat apart voorleggen aan de commissie wat wij daar hebben afgesproken, want we moeten een aantal zaken ook nog intern toetsen aan een aantal andere aspecten daarvan dus. Dat zou ons behoorlijk in tijdproblemen brengen, dus ik vraag u om daar in die richting mee te https://sdk-admin.companywebcast.com/sdk/vtt/print.html
20/40
24-01-2022 15:48
gaan. Dan was er nog het verhaal van de vraag van Lokaal Alternatief van de mensen die onder die radar blijven. Het punt is, mevrouw Bremen, dat we in ieder geval en ook via impuls en de andere die daarbij betrokken zijn, ik ben het wel met u eens dat die groep uit die vorige periode die nog met die achterstanden te maken hebben, dat we moeten kijken dat we die in beeld krijgen en ik zeg u toe dat we daar in overleg met die verschillende partners gaan hoe we dat kunnen aanpakken. Als we dat via de scholen kunnen doen, doen we het via de scholen. Als we dat via andere kanalen kunnen doen, dan zullen we dat ook doen, want ik ben het helemaal met u eens, want straks zijn we op de weg verder met een aantal andere mensen en er blijven er een enkele achter. Er is niemand bij gebaat om dat op die manier te doen. Dan de heer Vinders van de Partij van de Arbeid noemde uiteraard het maatwerk is met de menselijke maat, daar mag u van uitgaan dat wij dat bij de gemeente Kerkrade hanteren en dat passen we ook al toe, zowel bij de mensen in de bijstand als ook de mensen die in de schuldhulpverlening zitten. Ik kijk even naar de heer Breed of daar nog iets aan toe te voegen is. P. Breed ambtenaar
Misschien even een kleine toevoeging, Voorzitter. De heer Vinders namens de PvdA haalt ook de risico's voor die het digitaal bankieren met zich meebrengen. Sowieso worden niet alleen statushouders maar ook alle Nederlanders steeds vaker geconfronteerd en steeds meer geconfronteerd met de toenemende digitalisering van ook de communicatie met de overheid. We komen er daar ook bij de evaluatie van het plan armoede schulden op terug. Dat betekent ook dat we daar toenemende aandacht aan schenken om de mensen daar ook digi-vaardiger in te maken. Dat blijven we ook doen en dat zullen we ook specifiek voor deze doelgroep gaan doen. Ik kijk even rond. Is er nog een toevoeging nodig voor de vragen? De heer Ter Horst. Ja, dank u wel, Voorzitter. Als reactie op de wethouder. Fractie SP
Het wordt lastig een besluit nemen als we vooraf niet weten waarover we besluiten. Ik zou bijna zeggen: ik heb een tegenvoorstel aan de wethouder. Hij keurt alles wat de cliëntenraad voorstelt goed. Mocht achteraf blijken dat het college het ergens niet mee eens is, komt die terug naar ons en dan zegt hij: "Kunnen we dat veranderen." Is dat een idee? De heer Douma. Dank u, Voorzitter. Sorry, ik moest even de kat in de gaten houden. Als je thuis werkt, krijg je dat af en toe. Ik heb inderdaad ook een tegenvoorstel voor de wethouder, misschien een iets andere aard. In principe snap ik de snelheid van dit dossier en dat wil ik ook absoluut niet in de weg zitten. Fractie Ons Kerkrade
Als de wethouder kan toezeggen wat mij betreft dat hij zodra hij met de cliëntenraad in contact is geweest en wat voor ideeën en tips hij overneemt dat op papier voor ons kan zetten en dat hij dat terugkoppelt aan de raad en dat dat ook op de actielijst komt, dan kan wat mij betreft de snelheid erin blijven, maar daar kan ik me dan in ieder geval in vinden. Ik weet niet wat de rest daar van vindt. H. Wiermans wethouder
Dank u wel. Ik geef weer het woord aan wethouder Wiermans. Die suggestie van de heer Douma wil ik graag overnemen. Ik wil zelfs ook toezeggen dat wij zo snel mogelijk in gesprek gaan met de cliëntenraad en kan ik al voor de raadsvergadering in ieder geval een richting aangeven dat ik zeg: "Nou, op die punten zien we dat dat in ieder geval op die manier uitvoerbaar is." Dan kan ik dat al melden, maar als het definitief is, dan kan dat zijn dat we dat apart voorleggen in januari of februari. Ik zou in ieder geval willen adviseren om het beleidsplan zoals het nu is dat ook straks op die manier A.M.H. Moberts-Lenzen voorzitter
in de raad daar besluitvorming in te brengen. Dank u wel, wethouder Wiermans. De vragen aan u op dit moment zijn beantwoord, neem ik aan, want ik zie geen handjes meer. Ik krijg dan toch de vraag: wordt het een bespreekstuk of een akkoordstuk? Ik zie graag een handje op als het een bespreekstuk moet worden voor u. Op dit moment geeft de heer Ter Horst van de SP aan dat hij het graag als bespreekstuk ziet. Is er nog iemand die zich daar wil bij aansluiten voor een bespreekstuk te maken of niet? Ja, [onhoorbaar]. Voorzitter? Ogenblikje, ik hoor mevrouw Laumann er doorheen. Mevrouw Laumann, Fractie SP
u was iets aan het zeggen? Sorry, Voorzitter, ik had nog een inbreng. Ik wil u ook het woord geven, maar mevrouw Laumann kwam er doorheen, dus vandaar. De heer Ter Horst, wat kan uw motivatie nog meer zijn op dit moment? Nou, het punt is dat we die schriftelijke vragen hebben ingediend en daar hebben we geen
https://sdk-admin.companywebcast.com/sdk/vtt/print.html
21/40
24-01-2022 15:48
antwoord op. Dus ik weet niet in hoeverre dat andere fracties die antwoorden ook willen afwachten, anders misschien als tip. Dank u wel. A.M.H. Moberts-Lenzen voorzitter
Dat wilde ik zelf ook al aansteken, maar we hebben twee partijen nodig. Dus ik kijk nog even rond. Eén partij wil het als bespreekstuk. Is er nog iemand die zich er bij wil aansluiten? Anders gaan het als een akkoordstuk door naar de raad. De heer Ter Horst, ik zie helaas voor u geen tweede handje. Het gaat dan toch door als een akkoordstuk, met wel de toezegging richting u dat u voor de vergadering in elk geval uw vragen schriftelijk beantwoord gaat krijgen. Wij moeten hier even intern verwisselen. Misschien ook even kort een sanitaire stop voor vijf minuten en voor degenen die ik niet meer zie, dank u wel alvast. Ik hoop dat iedereen weer terug is. De vijf minuten zijn om en wij gaan weer starten.
10 Ontwerpbesluit inzake de evaluatie van het Beleids- en Uitvoeringsplan ‘Armoede en Schulden, Samen Aanpakken’ A.M.H. Moberts-Lenzen voorzitter
We beginnen met agendapunt nummer tien: Ontwerpbesluit inzake de Evaluatie van het Beleids- en Uitvoeringsplan 'Armoede en Schulden, Samen Aanpakken.' Voor dit agendapunt is eveneens wethouder Wiermans uitgenodigd. Daarnaast Martijn Schut fysiek ook hier aanwezig, Peter Breed zoals net ook aanwezig. Er zal ook tevens een presentatie getoond worden van maximaal vijftien minuten. Uiteindelijk zullen wij moeten besluiten kennis genomen te hebben van de opgestelde evaluatie en de daarin opgenomen constatering en ligt het besluitstuk voor eventueel in te stemmen met de getrokken conclusies en op grond hiervan geformuleerde vervolgacties. Ook hieromtrent heeft u onderliggende stukken aangetroffen om u verder te informeren. Er zijn ook hierover geen schriftelijke vragen vooraf ingediend H. Wiermans wethouder
en ik wil wethouder Wiermans wederom laten aftrappen en het woord geven. Dank u wel, Voorzitter. Ik hoop dat de microfoon het nu doet. De voorzitter heeft de inleiding kort samengevat: we gaan, zoals ook is toegezegd in de commissie en de raad, de evaluatie van het beleidsplan 2020-2023, maar wat ik denk dat belangrijker is het uitvoeringsplan 2021-2025, dat we dat gaan bekijken hoe ver dat we op dat gebied staan. Daarvoor is een een presentatie die Martijn Schut heeft voorbereid die een korte samenvatting is van hetgeen uitgebreid verwoord is in het plan. Zowel het beleidsplan als het uitvoeringsplan en daar gaan we bekijken waar we nu op die tijdlijn staan tot het einde van die periode van het uitvoeringsplan en welke punten we daarin hebben gerealiseerd en welke resultaten we tot nu toe hebben. Dat moet natuurlijk allemaal gezien worden in het tijdframe tot 2023. Dus ik denk dat dat voldoende is voor de inleiding en ik zou dan in ieder geval Martijn de mogelijkheid willen geven om zijn presentatie te geven. Sorry, ik had me vergist, die presentatie doet Martijn niet, maar Peter Breed. P. Breed ambtenaar
Dank u. Ik heb geen geluid! We hebben het begrepen. Hoort u het nou? Even testen. Hallo, hoort u ons? Ja, nu wel. Oké. Mijn naam is Peter breed, ik ben beleidsmedewerker. Samen met Martijn neem ik samen even met u de presentatie door. Ik zal even de aftrap doen en dan zal Martijn, die ook de evaluatie voor de gemeente heeft uitgevoerd, zal met name zijn bevindingen en conclusies even met u delen. Evaluatie Armoede en Schulden aanpak Kerkrade, dat start in feite met de vaststelling in 2019 inmiddels van het Beleidsplan Armoede en Schulden, toen nog voor de periode 2020-2023. In het beleidsplan hadden wij al het voornemen geuit en opgenomen dat er zo snel als mogelijk daarna een uitvoeringsplan zou komen en verschijnen. Maar goed, begin 2020 zijn we helaas geconfronteerd met een aantal coronamaatregelen en dat heeft er uiteindelijk toe geleid tot het uitvoeringsplan Armoede en Schulden pas in oktober 2020 ook daadwerkelijk aan uw raad ter besluitvorming is voorgelegd en ook is opgepakt. Zowel het beleid als het uitvoeringsplan rusten in feite op vijf belangrijke pijlers. De eerste en belangrijkste pijler is vooral het onderdeel preventie en vroegsignalering. Daar zijn ook het zwaartepunt van de activiteiten en de resultaten in opgenomen. Tweede pijler is het versterken van redzaamheid bij de inwoners van Kerkrade.
De derde pijler, de inkomensondersteuning die wij nu al in Kerkrade hebben, hoe kan die verder worden verbeterd? De vierde pijler, de schuldhulpverlening. [onhoorbaar] dat wij zeggen: "Luister, we gaan aan de slag met het nog https://sdk-admin.companywebcast.com/sdk/vtt/print.html
22/40
24-01-2022 15:48
eerder aan vroege signalering van betalingsachterstanden en betalingsproblemen. Dan zal ook de schuldhulpverlening daar op haar beurt weer op moeten zijn afgestemd. De laatste, maar niet de minst belangrijke pijler is de aanpak kinderarmoede. Ook daar zijn een aantal activiteiten de afgelopen perioden in opgepakt en verder uitgewerkt. Misschien even de volgende sheet. Dank u wel. Het geluid val weer weg. Hallo, ben ik weer te verstaan? Wij gaan even ruilen van--. Ik zou van microfoon ruilen. Dank u wel voor de bruikbare tip, de heer Van Drunen. Even testen. [onhoorbaar] uitvoeringsplan hebben wij [onhoorbaar]. Ben ik nu weer te verstaan? Nee, heel slecht geluid. Sorry. Dan gaan we even wat anders testen. Momentje. We gaan verder met de stoelendans, ogenblikje graag. Af en toe een beetje plezier ervan maken en niet de hele dag serieus blijven. Goed mensen, even testen, ben ik nu te verstaan? Mooi! Met name in het uitvoeringsplan hebben wij een groot aantal doelen met u samen vastgesteld. Dat waren er in totaal 38. Dat waren door de enerzijds gericht op de te bereiken resultaten, maar ook concreet wat gaan wij daar concreet aan activiteiten voor ontplooien. In de evaluatie ziet u al die doelen ook één voor één terugkomen en daar ziet u ook de stand van zaken in beschreven door in ieder geval Martijn Schut als zodanig onderzocht en ook beschreven.
Nogmaals, zoals gezegd, heeft het zwaartepunt heeft het afgelopen jaar ook vooral gelegen op de pijler preventie en vroegsignalering. In dat kader is met name heel veel energie en aandacht gestoken in het optuigen en het inrichten van het team vroeg erop af. Dat team dat in feit eis opgericht om met name betalingsachterstanden waarover wij een signaal krijgen van verschillende leveranciers om dat in een heel vroeg stadium op te pakken. Daarnaast is natuurlijk en dat heeft u ook al meegekregen, deze zomer de GeldWijzerWinkel ook daadwerkelijk ingericht en geopend en van start kunnen gaan. Ook dat levert ons op dit moment heel veel informatie op. Als we kijken naar het versterken van de zelfredzaamheid, daar zit het met name in: hoe gaan we ervoor zorgen dat inwoners op zowel financieel vlak, als sociaal vlak inderdaad nog meer--. Zelfredzaamheid zit met name in het organiseren van workshops en informatiebijeenkomsten voor inwoners. Ook daar hebben wij in 2021 een start meegemaakt, alleen al vrij snel moeten constateren dat een aantal van die zaken mede door corona pas later in het jaar ook daadwerkelijk konden worden opgepakt.
Dus we hebben bijvoorbeeld met de basisscholen in eerste instantie in het voorjaar van 2021 al geprobeerd om te komen tot afspraken, maar op dat moment waren de scholen dicht en nadat zij waren geopend, hadden de scholen met name iets van: "Luister, wij willen ons even concentreren op het primaire onderwijs aspect." En er is in overleg met de basisscholen afgesproken om dit in ieder geval te verplaatsen naar voorjaar 22. Dat geldt ook voor een aantal andere activiteiten die we in dat kader hadden gepland We zijn in het najaar ook daadwerkelijk wel gestart, maar we zien wel dat de effecten van corona ook hier een aantal parten hebben gespeeld. Als we kijken naar de pijler inkomensondersteuning, daar heeft uw raad ook in het voorjaar de nieuwe regeling sociaal-culturele activiteiten over vastgesteld. Ook die regeling is deze zomer vader geïmplementeerd en van start gegaan, dan zien we inmiddels dat toch wel een groot aantal inwoners ook gebruik weet te maken van de extra faciliteiten die wij op dit punt hebben opgenomen in die verordening. Als we kijken rondom de pijlers schuldhulpverlening, daar is specifiek door uw raad in het voorjaar ook de verordening beslistermijn is vastgesteld. Dat was toen ook een heel belangrijk punt. Daarin is ook opgenomen een ambitieuze termijn van een beslistermijn van maximaal vier weken.
Ook daar zien wij dat in ieder geval in overleg, met de kredietbank hebben wij daar afspraken over gemaakt, en zien wij dat daar steeds verder progressie in wordt geboekt. Tot slot, de aanpak van kinderarmoede, ook daar hebben wij gezegd: "Luister, we willen vooral die sociale en culturele activiteiten in dat kader en verder ook voor kinderen op van toepassing verklaren." Ook daar zijn wij nu de effecten va ontstaan. Tot slot is in dat kader ook, want dit is eind vorig jaar al gerealiseerd, de jongeren-adviesraad opgericht. De jongeren-adviesraad, daarmee voeren wij op dit moment ook met name de moeilijke gesprekken om de activiteiten die wij gericht op jongeren willen gaan ontplooien en verder willen gaan inrichten, om die samen in overleg met de jongeren-adviesraad vorm te geven. Dan zou ik eigenlijk het woord willen voeren aan de heer Schut die inderdaad de uitvoering van het uitvoeringsplan Armoede en Schulden heeft geëvalueerd, en dan kan hij ook met u zijn conclusies delen. Tot zover mijn inbreng. M. Schut externe
Goedenavond, dames en heren. Ik zal de conclusies met u delen. Een eerste belangrijke bevinding is dat de indicatoren die vorig jaar door uw raad zijn vastgesteld, dat dat over het algemeen bruikbare en veelzeggende indicatoren zijn, vooral in combinatie met de benchmark gegevens die u ook bij de stukken heeft gekregen. Indicatoren zeggen in de volle breedte iets over hoe het armoedebeleid en de schuldhulpverlening in Kerkrade voor staan. Bepaalde onderdelen hebben we wel gezien dat het niet helemaal aansluit op de registraties zoals die hier wordt gehanteerd door onder andere de kredietbank Limburg, en daarover zijn we over in gesprek om te kijken of we dan de registratie kunnen aanpassen of dat we alternatief indicatoren kunnen formuleren. Peter Breed gaf al eventjes aan, het accent in deze evaluatie ligt op de activiteiten die gemeente heeft ondernomen om te zorgen dat op lange termijn de doelen die zijn geformuleerd worden https://sdk-admin.companywebcast.com/sdk/vtt/print.html
23/40
24-01-2022 15:48
behaald. Het liefst zeg je in een evaluatie natuurlijk iets over hoe het nu staat met de armoede en schuldenproblematiek in Kerkrade en in welke mate is dat het effect van het nieuwe beleid en de activiteiten in het uitvoeringsplan, maar dat kunnen we maar tot een bepaalde hoogte doen. Wat we wel hebben gedaan, is dat we voor de lange termijn doelen een nulmeting hebben weergegeven in de evaluatie. Dus nogmaals, het accent ligt vooral op de activiteiten die de gemeente heeft ondernomen om die doelen te gaan bereiken. Het is ook al even voorbij gekomen, kort nadat het uitvoeringsplan is vastgesteld, toen kregen we te maken met corona en dat heeft een enorme invloed gehad op de activiteiten en de cijfers ook. We zien dat er minder aanvragen zijn geweest voor minimaregelingen, en dan gaat het vooral over de regelingen die gericht zijn op participatie, sportieve en sociaal-culturele activiteiten. Er zijn ook minder aanmeldingen geweest voor de schuldhulpverlening en er is een vertraging geweest in het opzetten van allerlei preventieve activiteiten en ook zijn er minder preventieve activiteiten verricht. Dat is niet uniek voor de gemeente Kerkrade, dat zien we ook in andere gemeenten en zometeen zullen we zien als we de benchmarking gegevens er even bij halen, dat Kerkrade er zelfs op een aantal onderdelen nog positief er tegen afsteekt.
Dan de belangrijkste vraag: heeft het armoede en schulden beleid effect? Ik gaf net al eventjes aan, dat is op veel onderdelen nog te vroeg om daar echt goed oorzaak en gevolg aan te geven van het nieuwe beleid, maar wat we wel zien als we onze oogharen kijken, minder geregistreerde problematische schulden in 2020. Nogmaals, dat is even de vraag of dat het gevolg is van het nieuwe beleid, maar we zien een daling en die daling is ook sterker dan in andere gemeenten. Dat geldt ook voor het aantal huishoudens in Kerkrade met een laag inkomen. De meest actuele cijfers zijn van 2019, dus dat is natuurlijk een beperking, maar we zien dat het aantal lage inkomens gedaald is en ook daar is de daling, het scheelt niet veel, maar wel lager dan landelijk het geval is. Ik gaf net al aan, er zijn minder aanvragen voor minimaregelingen, en dat geldt in 2020 ook voor de SCA, maar we zien in 2021 en dat staat ook wel ergens in het rapport overigens, dat we toch weer een stijging zien, en dat is mede het gevolg van de uitbreiding van de SCA, en dat is dan tegen de landelijke trend in. Dus een positieve ontwikkeling. We zien ook relatieve hoge toekenningen als het gaat om de minimaregelingen, en zometeen heb ik daar nog wat cijfers van uit de benchmarking paraat. Dus we zoomen iets meer in op de preventie en de schuldhulpverlening.
Veel meer dan voorgenomen hebben we signalen van zorgverzekeraars, woningcorporaties, water- en energiebedrijven kunnen oppakken, we kregen veel meer meldingen dan we hadden voorzien. Dat had mede ook te maken met de wetswijziging uiteraard per 1 januari en ook al het afsluiten van een landelijk convenant waar de gemeenten zich ook bij heeft aangesloten. Die meldingen zijn ook opgepakt met huisbezoeken, telefonisch contact uiteraard, vaak ook in coronatijd. Dus dat is een positieve ontwikkeling. We zien ook dat er veel meer saneringskredieten zijn verstrekt, ook meer dan voorgenomen. Het verstrekken van saneringskredieten is uiteraard geen doel op zich, maar het heeft voordelen voor de schuldeisers, voor de schuldenaren ook met name en ook voor de gemeente voor de uitvoeringskosten bij kredietbank Limburg. Belangrijk is dat daarmee ook heel veel rust bij schuldenaren wordt gecreëerd, dus indirect, direct wordt dat doel daarmee gediend. Misschien ook omdat er minder huisuitzettingen waren vorig jaar, maar dat is ook een landelijke trend en dat is voor een deel ook het gevolg van landelijke en lokale afspraken met woningcorporaties om in tijden van corona mensen niet uit huis te zetten vanwege een huurachterstand.
Ik sluit dan helaas af met een iets minder positieve ontwikkeling, de gemiddelde schuld waar mensen zich mee melden bij de kredietbank Limburg is wat gestegen en die is ook relatief hoog ten opzichte van andere gemeenten. Dus we hopen dat de gemeente of kredietbank Limburg daar nog wat inspanning op kan doen om dat cijfer omlaag te krijgen, die gemiddelde schuld. Volgens mij ben ik daarmee door de belangrijkste highlights. Nee, dat is niet waar. Ik had nog beloofd dat ik de cijfers uit de benchmark zou kunnen laten zien. Wat u hier ziet, is een factsheet uit de benchmark en die is vers van de pers, dus die zit nog niet bij de stukken, volgens mij. Dan kijk ik eventjes mijn collega Peter Breed aan. Nee. De volgende is het meest interessant wat u daar kunt zien en dat kunt u ook wel herleiden uit de benchmark rapporten, hoor, maar is dat voor de verschillende regelingen, bijzondere bijstand, de kindregelingen, dus regelingen voor kinderen in armoede, voor volwassenen in armoede. Nou, u kunt meelezen, voor de verschillende regelingen zien we dat het bedrag dat de gemeente Kerkrade gemiddeld verstrekt per huishouden in alle gevallen hoger ligt dan het landelijk gemiddelde.
Dan vertel ik er meteen bij dat het ook gewogen gemiddelden zijn, waarbij dus ook rekening is gehouden met de omvang van de doelgroep, want het is niet zo gek natuurlijk dat Kerkrade meer verstrekt dan andere gemeenten vanwege het simpele feit dat er meer armoede is in Kerkrade, maar daar is dus rekening mee gehouden in deze cijfers. Dus dan sluit ik daarmee toch nog met een positieve ontwikkeling af, denk ik. Nou, uiteindelijk, misschien nog even goed om te benadrukken dat de evaluatie die in de komende jaren zullen worden gedaan, dat die wat steviger uitspraken kunnen doen, dus over de effectiviteit van armoede en schuldenbeleid. En dan geef ik het woord weer aan de Voorzitter. A.M.H. Moberts-Lenzen voorzitter https://sdk-admin.companywebcast.com/sdk/vtt/print.html
24/40
24-01-2022 15:48
Dank u wel. De heer Schut en de heer Breed, beiden bedankt voor de presentatie. De heer Breed, mijn excuses, ik dacht dat u niet had gezien dat u op een knopje moest drukken, maar ik werd een beetje in vertwijfeling gebracht door een andere persoon. Excuses daarvoor, dat was niet de bedoeling. Ik geef het woord aan de PvdA in verband met eventuele vragen. Fractie PvdA Kerkrade
Dank u wel, Voorzitter. Ik heb niet zo veel vragen, maar ik ben blij dat we qua benchmarking een keer bovenaan in het lijstje staan en ik hoop dat als we dat lang genoeg kunnen volhouden dat het aantal schulden, in ieder geval gezinnen met schulden vermindert, zodat we ook van die lijstjes afkomen, in ieder geval van de eerste tien plaatsen. We zijn pas begonnen met dit beleidsstuk en met dit uitvoeringsstuk, en naar mijn mening, bezig met corona en alles wat zich afspeelt, is het nog te vroeg om echte conclusies te trekken en dat doet u zelf ook wel. Wat ik wel wil opmerken, is dat voor ons PvdA, preventie een vroegsignalering het allerbelangrijkste is. We proberen zoveel mogelijk mensen uit de schulden te houden en in ieder geval de schulden zo klein mogelijk te houden, zodat ze ook opgelost kunnen worden. Zeker in deze tijd van corona, zeker in deze tijd van toeslagen en zeker in deze tijd van inflatie, wat ik nog op ons af zie komen voor energie, et cetera. Maar goed, vroegsignalering is bij ons het allerbelangrijkste en en ik wil hierbij nog wel opmerken dat hebben we ook in de algemene beschouwingen gedaan, dat de gemeente de regie op de vroegsignalering en dat met name de poortwachtersfunctie gewoon in handen moeten houden. Dat is voor ons het allerbelangrijkste omdat we ook verantwoordelijk zijn voor onze branche in deze. In ieder geval, we zijn het eens.
We hebben kennisgenomen van de evaluatie en de erin opgenomen constatering, en we stemmen volledig overeen met de getrokken conclusies en de acties die vervolgd moeten worden. u wel. Dank u wel, de heer Van Drunen. Dan ga ik naar de Ouderenpartij, de heer Paas. Voorzitter, dank u wel. Ik was blij, Voorzitter, dat we één van de laatste sheets, Fractie Ouderenpartij
de conclusies waren getrokken dat we veel meer vroegsignaleringen hebben, meer saneringskredieten en minder huisuitzettingen in 2020. Jammer, inderdaad, voor die hogere gemiddelde schuld, ook in 2020, maar als je het nagaat, dan denk ik dat wij, hoewel de conclusies nog een beetje voorzichtig te trekken zijn, dat wij met ons uitvoeringsplan en ons beleidsplan op de goede weg zijn. Ik kijk nog even met een scheef op hetgeen de cliëntenraad heeft geadviseerd. De conclusie van de cliëntenraad zegt: "Heeft dat armoede- en schuldenbeleid nou effect?" Ze geven aan dat het moeilijk te bepalen is, maar dat bleek ook al uit de presentatie van zowel de wethouder als ook de beleidsambtenaren. Ik denk, Voorzitter, en de heer Van Drunen zei dat ook, dat wij wellicht op de goeie weg zijn. De conclusies zijn wat voorzichtig te trekken, maar ik denk dat wij met dit beleidsplan en dat uitvoeringsplan, dat wij op de goede weg zijn en dat wij inderdaad uit kunnen kijken naar de cijfers dadelijk van 2021. Dat doen we dan volgend jaar in een vervolgende evaluatie, maar op dit moment denk ik dat alles wat wij nu hebben en wat we weten, alleen de voorzichtige conclusie A.M.H. Moberts-Lenzen voorzitter
getrokken kan worden, dat wij op de goede weg zijn. Dank u wel. Dank u wel, de heer Paas. Mag ik meteen concluderen dat u akkoord bent Fractie Ouderenpartij
met hetgeen wat voorligt? Ja, wij zijn als Ouderenpartij akkoord met hetgeen voorligt, Voorzitter. Fractie Lokaal Alternatief
Dank u wel. Dan geef ik het woord aan Lokaal Alternatief, mevrouw Bremen. Dank u wel, Voorzitter. In de eerste plaats, bedankt voor de duidelijke evaluatie, met name door de heer Schut. De benchmark-rapportage, gedaan door die [onhoorbaar] is veel moeilijker te volgen en te interpreteren, deels omdat het relatieve vergelijkingen zijn of omdat gegevens ontbreken. Hierdoor is het erg lastig om conclusies te trekken. Wat wel duidelijk naar voren komt, is de onevenredige hoge uitgaven van het beschermd bewind en de kwijtschelding van belastingen in Kerkrade. De vraag aan de wethouder is: hoe kunnen we dat omlaag brengen? Verder is opvallend dat wij in Kerkrade nog geen schriftelijke afspraken met woningcorporaties hebben, waar dat elders door ruim 70 procent van de gemeentes wel gebeurd. De vraag van Lokaal Alternatief is of dit opgepakt gaat worden. Dit geldt ook voor het intern verwijzen. Een andere vraag gaat over het bereik van de collectieve zorgverzekering die in Kerkrade zoveel achterblijft met vergelijkbare steden. U veronderstelt zelf dat dit komt door de hoge inkomensgrens, maar gaat u dit verder onderzoeken? Dan de evaluatie, terecht is versteviging gezet op vroegsignalering en preventie, maar dan verbaasd het ons toch dat sommige zaken nog niet zijn opgepakt. Natuurlijk heeft corona door veel voornemens een streep https://sdk-admin.companywebcast.com/sdk/vtt/print.html
25/40
24-01-2022 15:48
getrokken, maar in onze optiek hadden bijvoorbeeld het sturen van een folder twee keer per jaar en de training van alle frontoffice medewerkers wel plaats kunnen vinden. Net als het activeren van Quick Start. Vinden in dit kader de persoonlijke bezoeken trouwens nog plaats binnen twee maanden, en wordt er ook gedacht aan een regeling waarin een bepaalde periode een bedrag bijverdient mag worden, waardoor de stimulans om te gaan werken groter wordt? Dat was één van de suggesties. Dan vragen we uw aandacht aan de stijging van de energiekosten want hierdoor is te verwachten dat gezinnen die nu net rond kunnen komen, dit niet meer gaan redden. Gaat u, kunt u hier iets aan doen? Wat betreft de regeling sociale culturele activiteiten, compliment en dank voor de heldere vergelijking met bestaande alternatieven. Het voorbeeld van de [onhoorbaar] klinkt heel goed, maar daar is onze lokale schaal te klein voor en zou hooguit op parkstad niveau of nog groter uitgerold kunnen worden. Daarnaast klinkt volwassenenfonds voor sport en cultuur heel goed, maar daar zijn de handelingskosten aan verbonden en vallen een aantal vergoedingen weg. Dus kunnen we uw conclusie onderschrijven dat de beste keus op dit moment nog altijd de sociaal-culturele activiteiten bij de gemeente zijn. A.M.H. Moberts-Lenzen voorzitter
Dat was het, Voorzitter, en we zien graag de antwoorden tegemoet. Fractie Ons Kerkrade
Dank u wel, mevrouw Bremen. Dan gaan we naar Ons Kerkrade. Dank u wel, Voorzitter. Dank u wel voor de presentatie, helder en duidelijk. Ik moet het eens zijn met de vorige sprekers, en de heer Paas zei dat vooral, het mag ook een keer in een positieve zin gezegd geworden dat we op de goede weg zijn, maar we zijn er natuurlijk nog lang niet. Ik zeg altijd: zolang er één gezin of persoon in armoede leeft, dan is het gewoon in te veel. De presentatie werd ook even toe gelicht. Ik had die vraag al opgeschreven. De gemiddelde schuld in Kerkrade is gestegen, en we hebben het niet over een duizendje maar over bijna 10.000 euro wat gestegen is. Het landelijk gemiddelde dat tegen is, is wat gedaald. Dus de conclusie die ik eraan kan binden, maar misschien kan de wethouder dat even toelichten, is dat we of minder mensen in de schulden hebben in Kerkrade en daardoor het gemiddelde per persoon gestegen is of er is iets ander aan de hand. Dan, ik heb het al een paar keer gevraagd en ik blijf het gewoon vragen en ik vind het interessant als de wethouder daar eens een terugkoppeling over kan geven, de mensen van de kredietbank of die aan het loket zitten bij de gemeente, die kijken tegenwoordig verder dan alleen maar centjes, want dit gaat altijd over de centjes, maar schuld en armoede is meer dan alleen maar geld. wat je op de rekening hebt staan.
Zijn daar cijfers van bekend hoeveel mensen zich melden met schulden of in armoede zitten, die wij verder helpen met met andere trajecten, denk maar aan [onhoorbaar] Buddy, denk aan psychische ondersteuning of iets in die trend. Lokaal Alternatief gaf al even het voorzetje, de afkoppeling van gas en elektra. Ik weet dat het niet direct invloed heeft op dit vraagstuk wat nu voorligt, maar ik ben wel benieuwd of dit momenteel in Kerkrade speelt en wat kan de gemeente Kerkrade betekenen voor mensen die we nu worden afgekoppeld. We moeten ons natuurlijk wel realiseren dat dit soort mensen die in de bijstand of in de armoede zitten, meestal wel kiezen voor de budget energiemaatschappijen en dat zijn nou net die maatschappijen die één voor één over de kop gaan, en ik weet dat we geen mensen afkoppelen, hebben we ooit gezegd. In de wintertijd, doen we niet de gaskraan dichtdraaien, maar als je opeens dan 200 euro meer moet betalen per maand, zou dat wel eens een probleem kunnen leiden voor dit soort mensen. Dat was het voor het eerste termijn, Voorzitter. Dank u wel. Fractie SP
Dank u wel, de heer Douma. Dan gaan we naar de SP. Dank u wel, Voorzitter. Voorzitter, de SP wil alvorens op de inhoud over te gaan, eerst een compliment maken aan de wethouder, want dit is de eerste keer dat er zo'n uitgebreide evaluatie voorligt vanaf de opstart van de plannen. De SP heeft al jaren hierop gehamerd dat het gemeentelijk beleid vastgelegd moet worden door middel van evaluaties, maar dit is een mooi stuk werk en dat is een goed begin, vinden we. Al is er nog veel ruimte voor verbeteringen in deze evaluatie. Voorzitter, daar gaan we het nu over hebben, de inhoud. In 2019 opgestart en aanpak komt pas vanaf 2021 of 2022. Onze vraag is waarom dat zo lang geduurd heeft natuurlijk, mede gezien de urgentie en hoge nood van mensen met schuldenproblematiek. We vinden dit een trage aanpak voor zo'n urgent probleem. Bij de evaluatie zijn de nodige aantekeningen te plaatsen. In de nota van toelichting staat dat het advies van de cliëntenraad bij de planning kan worden betrokken. Maar om welk deel van de [onhoorbaar] gaat het dan? Of gaat het om totaal van adviezen? Dit is te vrijblijvend voor ons. Als raad moeten we toch weten welke adviezen worden overgenomen en waar we mee aan de slag gaan in de toekomst. Daar hebben we nog enkele vragen over de modules voor ik verder ga. De module SHB, de schuldhulpverlening op pagina zes, grafiek 2.3, er waren over 2020 281 aanvragen.