transcript

Roy Reimering: Dat willen we echt, aan het einde van de rit willen we iets of informatie bij de stakeholders ophalen. Dat zijn allemaal ideeën waar we nog over nadenken. Hoe kunnen we dat het beste doen? Et cetera. We zijn er nog mee aan het schrijven. Het wordt een soort pilot en dan zal het een soort sjabloon zijn voor de andere wijkuitvoeringsplannen. 01:39:51

Spreker 2: Wat zijn de criteria geweest om in die volgorde van de wijken aan de slag te gaan? Ik ben er niet op tegen, maar er zijn waarschijnlijk criteria opgesteld om deze wijken eerst aan te pakken. 01:40:03

Roy Reimering: Dat komt voort uit de Transitievisie Warmte. Er zijn een aantal workshops gehouden waar een aantal criteria zijn opgehaald. Onder andere in Bleijerheid-Nulland gebeuren al een hele hoop dingen, dus het is handig om daarbij aan te sluiten. Energiearmoede is een van de criteria, dat speelt daar ook. Er zijn een aantal redenen waarnaar gekeken is. Wat is een logische volgorde? Daar kwam deze volgorde uit, maar zoals wij en de wethouder hebben toegezegd: we gaan ieder jaar herijken. We gaan kijken of dit de juiste volgorde is, want een van de volgende punten is dat we beter gaan meten. Hoe zitten we op koers? We blijven kritisch kijken of dit de juiste volgorde is. In die zin zal er ieder jaar een soort herijking plaatsvinden. Is dit het of moet er toch een volgende inzitten? Het liefste wil je niet te veel wijzigen, dus je moet heel goede argumenten hebben om dat te doen. 01:41:15

David de Witte: Ik zal even aanvullen. Er is een onderzoek onder de inwoners geweest, wat zij van verduurzaming vonden. Daarin werd onder andere gezegd en aangegeven: we willen dat jullie in de buurt aan de slag gaan. Wat is het? Waar veel lage labels zijn, waar veel energiearmoede is, en waar opschalingskansen zijn. This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 Vanuit de eerste data die we hadden, hebben we dat lijstje opgemaakt. We zien als we die drie dingen willen doen dat we in die buurt moeten starten, omdat daar een grote noodzaak ligt. 01:41:50

Spreker 2: Nog een aanvullende vraag: het betekent toch niet dat die wijken uit het blikveld zijn als het gaat over verduurzaming, transitie in de andere wijken? Als we daar een radiostilte hebben, zou het betekenen dat we daarna nog een keer moeten opstarten om die radiostilte te verbreken. Dan gaat het nog langer duren. 01:42:10

Roy Reimering: Nee, dat is zeker niet het geval. We zijn best een groot team, desondanks moeten we ergens beginnen. Dus dat is meer vanuit de gedachte dat we ergens moeten beginnen. We houden een vinger aan de pols. Mocht daar toch een andere prioritering uitkomen, dan houden we het in de gaten. We hopen dat een heel andere wijk het al heel goed doet. Dat daar op andere manieren dingen gebeuren, waardoor ze minder onze ondersteuning nodig hebben. Dan ga ik verder met de presentatie. De derde programmalijn is het ontwikkelen van collectieve warmtesystemen. U heeft daar ook een aantal dingen van langs zien komen. 01:42:57

Roy Reimering: Op dit moment zijn er drie collectieve warmtesystemen die we aan het onderzoeken en ontwikkelen zijn. Warmtenet Zuid-Limburg, het grensoverschrijdende warmtenet met Herzogenrath en Saint-Gobain, en Mijnwater Energy. Dat zijn de drie collectieven die we aan het onderzoeken zijn. We zijn er druk mee bezig en daar houden we u van op de hoogte. Nog een stukje over het warmteprogramma. Je bent met heel veel dingen bezig en je moet het kunnen monitoren. Zitten we op koers, zitten niet op koers? Het kost een hele hoop data om daar een monitor voor te hebben. Er is een hoop data, maar je moet het verzamelen. Op de goede manier in plaatjes en kaartjes reproduceren om het uiteindelijk goed te kunnen gebruiken, anders ben je blind. Om die herijking ieder jaar te kunnen doen, moet je goede data hebben en op de goede manier kunnen presenteren. Dus daar gaat ook tijd inzitten. 01:44:11

Roy Reimering: Grensoverschrijdend samenwerken doen wij ook in de warmtetransitie. Een keer in de maand komen wij met onze collega's uit Herzogenrath samen om te kijken: waar liggen jullie problemen? Hoe werkt het bij jullie? Wij laten zien hoe het bij ons werkt. Het gaat niet alleen over Saint-Gobain of het warmtenet, het gaat breder. We proberen van elkaar te leren. We proberen elkaar af en toe verder te helpen. Energie stopt niet aan de grens, we doen het ook samen met Landgraaf. Het is leuk om te doen, er komen best goede dingen uit voor. Ik heb de warmtetransitie bewust een beetje kort gehouden. Ik kan over allerlei dingen heel veel vertellen, maar er is altijd gevaar dat je te diep de techniek en de details ingaat. Bij deze wil ik het hierbij laten. Heeft u nog vragen? 01:45:32

Spreker 4: Zijn die collectieve warmtesystemen hoofdzakelijk gebaseerd op huurwoningen of ook eigendomswoningen? Als je een wijk met eigendomswoningen van diverse straten hebt en er zitten huurders of woningeigenaren tussen die niet aangesloten willen zijn, wat is dan het probleem? Hoe gaat u dat oplossen? This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 01:45:56

Roy Reimering: Wij bieden altijd de mogelijkheid, je kunt mensen niet dwingen om aan te sluiten. Je zult mensen moeten verleiden om aan te sluiten. 01:46:09

Spreker 4: Dan blijf je dus steeds met twee systemen zitten. 01:46:18

Roy Reimering: In theorie zou dat absoluut kunnen als mensen zeggen: ik ga voor de warmtepomp. Men kan voor de warmtepomp, dus voor een individuele oplossing blijven gaan, terwijl men in dat gebied ligt. Dus waar in theorie op een collectief warmtesysteem zou kunnen worden aangesloten als dat er te zijner tijd ligt. 01:46:37

Spreker 6: U had het in een sheet over het energie leveren aan eigendomswoningen, maar hoe zit het met de huurwoningen? 01:46:49

Roy Reimering: De woningbouwcorporaties zijn heel druk bezig met het verduurzamen van hun bestand. We wisselen kennis uit over die huurwoningen en daar proberen we elkaar ook verder te helpen. Zij zijn met hun voorraad bezig. 01:47:13

David de Witte: Ik kan die oppakken, ik kom daarop terug. 01:47:14

Roy Reimering: Hij komt erop terug, duidelijk. 01:47:15

Spreker 3: Sorry, ik heb ook nog een vraagje. In de sheet staat dat jullie focussen op lage energielabels, maar ook op woningen met een lage WOZ-waarde. Wat is daar de achterliggende gedachte? Een lage WOZ-waarde hoeft per se niet te betekenen dat die woning geen energielabel A heeft. 01:47:37

Roy Reimering: Een hele goede vraag. Heel simpel gezegd: wij sluiten aan bij een landelijke financiële regeling waar we gebruik van kunnen maken. Dat zijn de voorwaarden van die regelingen. Het zijn vaak de mensen die het over het algemeen het moeilijkst hebben. Dat zijn voorwaarden uit de regeling die wij absoluut onderschrijven en ons aan moeten houden. 01:48:09

Spreker 3: Dat is een diepgang. We moeten oppassen, want als die WOZ-waarde hoger wordt, krijg je andere kosten voor die mensen. 01:48:30

Roy Reimering: Mee eens. Zijn er nog vragen? Dankjewel voor jullie aandacht. 01:48:39

Sven van Gool: Goedenavond. Ik mag me bezighouden met energiegevende onderwerpen. Ik ga mijn toespraak daarover houden, om te beginnen met de Energiecoöperatie gemeente Kerkrade. We zijn al een tijdje hard bezig om in de gemeente Kerkrade een energiecoöperatie van de grond te krijgen. Dat betekent dat we niet zelf een energiecoöperatie willen starten, maar dat we de burgers willen stimuleren om een energiecoöperatie op te richten. Gezien de projecten die mijn This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 collega's allemaal doen, kan een energiecoöperatie heel goed een verbindende factor zijn. Natuurlijk komt er heel veel kijken bij het opstarten van een energiecoöperatie. Het is heel lastig, heel veel opgaven komen daarbij kijken. Wij hebben gekeken hoe de rest van de gemeentes in onze Parkstad-regio dat doen, maar ook breder in de provincie. REScoop Zuid-Limburg is een organisatie die energiecoöperaties helpt en ondersteunt. Europees heeft het een basis waar coöperaties al jarenlang bij aangesloten zijn en waar informatie ligt. 01:49:47

Sven van Gool: Sommige gemeentes maken nu al gebruik van REScoop. REScoop begeleidt ze bij het opstartproces van een energiecoöperatie. Ze zullen nooit iets voorschotelen, het is altijd het idee van de mensen zelf die de energiecoöperatie opstarten. Ze begeleiden het proces, zodat er een succesvolle energiecoöperatie opgestart wordt en actief is. Voor een energiecoöperatie is gebleken dat het heel moeilijk is om een eerste project werkbaar te maken. De ideeën zijn goed, de energiecoöperatie is opgestart en er zijn leden. Maar de realisatie van een eerste project is ontzettend lastig. Er komt heel veel bij kijken en dat is het gedeelte waar REScoop kan ondersteunen. Communicatiegewijs, hoe zit met de website? Hoe kunnen we leden krijgen? Hoe gaat het financieel? Wat moeten we voor verantwoording afleggen? 01:50:44

Sven van Gool: Zij hebben veel interessante kennis en kunnen daar heel goed bij helpen. We hebben met hen afgesproken om te kijken of we een driejarig traject met een energiecoöperatie kunnen organiseren die in opstarting is. Dus die wij willen helpen en die zij kunnen ondersteunen. De gemeente probeert het financiële gedeelte ervan te dragen. De opstarting van de energiecoöperatie wordt dus gefinancierd en de eerste drie jaar wordt het ondersteund. Dat betekent dat alleen het bestuurlijke gedeelte gefinancierd wordt. Het eerste project zal zeker door de energiecoöperatie zelf ontwikkeld en geworven moeten worden. Het gaat puur om de opstarting en de begeleiding, zodat er een succesvolle energiecoöperatie mogelijk wordt gemaakt in de gemeente Kerkrade. Waarom is dit nu zo belangrijk? We hebben het al een beetje over opwek, verbruik, armoede, oneerlijkheid en energieverspilling gehad. 01:51:43

Sven van Gool: Een energiecoöperatie kan die verbindende factor zijn. Daarbij kijken we of mensen die het niet breed hebben in bepaalde projecten mee kunnen doen. Kunnen we collectief inkopen? Noem ze maar op, er zijn verschillende redenen waarom een energiecoöperatie ontzettend belangrijk is. Dit is nog belangrijker. De mensen die de energiecoöperatie oprichten en in de energiecoöperatie zitten, de bestuursleden en zeker de leden, moeten uit Kerkrade komen. We kunnen zeker bij energiecoöperaties van onze buurgemeentes aanhaken. Er zijn er genoeg die in oprichting zijn en al een project hebben gerealiseerd. Maar ik denk dat een project in de gemeente en de revenu's, dus de voordelen van een energiecoöperatie, weer terug moeten vloeien naar de gemeenschap. Ik denk dat dat het belangrijkste is waar we nu voorstaan, waardoor er mooiere projecten gerealiseerd kunnen worden. Dus dat is een stukje energiecoöperatie.

This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 01:52:39

Sven van Gool: We zijn overigens nog hard op zoek naar bestuursleden. Mochten jullie bestuursleden weten die interesse in dit verhaal hebben, we zijn nog op zoek naar twee bestuursleden. We hebben er al twee gevonden, ons streven is vier bestuursleden die een energiecoöperatie willen opstarten. Mochten jullie mensen weten, laat het me alsjeblieft weten, dan ga ik met ze in gesprek. Het volgende thema waar ik me mee bezighoud, is de stimuleringsaanpak 'Zon op dak'. Zeker voor bedrijven. We doen dit regionaal, dus Parkstad-breed zijn we met een stimuleringsaanpak aan het formuleren. We gaan kijken hoe we bedrijven mee kunnen nemen in het verduurzamen van hun onderneming. Ik hoorde dat er heel veel cowboys in het verhaal zijn die van alles van de bedrijven willen. Dat er te veel wordt betaald of dat ze niet goed advies krijgen. 01:53:35

Sven van Gool: Wij hebben gekeken naar: wat is er al? Wat is er bestaand? Welke regelingen zijn er al? Waar kunnen we gebruik van maken? Hoe kunnen we dat in een juiste communicatieve vorm vormgeven, zodat een bedrijf ontzorgd wordt? Dat is waar we op richten. De stimuleringsaanpak die we nu opschrijven, is echt voor het mkb. Dus hou de grote bedrijven even weg, die hebben met een ander thema te maken die ik dadelijk toe zal lichten. We focussen op de kleine bedrijven. Deze hebben vaak niet de kennis en mensen in huis om met projecten hun bedrijf te verduurzamen. We willen ons graag daarop focussen, omdat deze bedrijven vaak in de gemeenschap zitten. Niet op een bedrijventrein, maar in de gemeenschap. Ze hebben ook een hele grote betekenis voor de buurt of gemeenschap. Als wij kunnen verduurzamen, kan de rest eromheen ook ervan profiteren dat ze verduurzamen. 01:54:36

Sven van Gool: Het grootste thema waar ik me tegenwoordig mee bezighoud, is netcongestie. Het overlapt alle thema's, we hebben er helaas allemaal last van. Ik hoorde al dat er overschotcapaciteit en netuitval is, dat er omvormers worden uitgeschakeld. Het is goed om te kijken hoe we de energie die we hebben zo goed en zo lokaal mogelijk kunnen gebruiken. Een energiehub is daar een oplossing van. Ook daar zijn we een onderzoek aan het doen. Op een van onze bedrijventreinen kijken we of we er pilots kunnen neerzetten die we naar andere bedrijventreinen kunnen uitrollen. Dit is Parkstad-breed bekend en dit thema wordt Parkstad-breed gedragen. De provincie zit ook heel sterk in dit onderwerp. Voor de rest kijken we goed naar: wat doen we als iedereen aan de elektrische auto gaat? Wat betekent dat? Kunnen wij die als batterij gebruiken? 01:55:41

Sven van Gool: Het voornaamste thema is direct verbruik. Hoe wekken we op en hoe kunnen we het direct verbruiken? Dan praten we niet meer over teruglevering, maar over echt direct verbruik. Batterijopslag, warmteopslag, alles wat ermee te maken heeft. Daar zit gelijk onder: hoe kunnen we nu besparen? Dat is het doel wat we moeten doen en de grootste doelstelling die er is. We kunnen het net verzwaren, maar het belangrijkste is dat we gaan besparen. Er is al genoeg elektriciteit, er is al genoeg van wat we gebruiken. Als we daar een stukje besparen, is er altijd genoeg. Je ziet hier in de afbeelding en quotes goed dat alle onderwerpen door netcongestie met elkaar te maken hebben.

This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 01:56:28

Sven van Gool: Lossen we de netcongestie nu op, hebben we geen direct verbruik en geen besparing. Dat betekent dat we geen economische groei hebben. We kunnen niet verduurzamen. We kunnen niet meer onze lichten meer aanzetten. Het woongenot wordt minder. Alles heeft daarmee te maken. Hoe meer we besparen, hoe meer we direct verbruik hebben, hoe meer we samenwerken. We komen dus weer terug bij de energiecoöperatie. Hoe gaan we daarmee om? Dat is hetgeen van netcongestie. Natuurlijk kunnen we verzwaren en het gebeurt ook, maar weet dat het ontzettend lang gaat duren. We praten over 10, 20 jaar voordat we weer iets op onze bedrijventerreinen, woningen, en woonwijken kunnen ontwikkelen. Besparing is het grootste woord bij netcongestie. Eigenlijk moet je netcongestie en besparing als een woord zien. Dat was mijn stukje van de presentatie. Zijn er vragen van jullie kant? 01:57:32

Spreker 6: Hoe zit het met de monumentale panden hier in Kerkrade als u aan Rolduc, Schacht Nulland denkt? Vallen die af bij Bleijerheide? 01:57:37

Sven van Gool: We kijken er zeker naar. Het is natuurlijk lastig, omdat het monumentale panden zijn. Er komt geen zon op het dak of qua opwekken wordt het lastig. Er zijn een aantal andere samenwerkingsvormen. Er zijn andere panden die wel veel meer op kunnen wekken en het niet kwijt kunnen. Die kunnen door middel van een batterij of een directe aansluiting geholpen worden. Dus wijkgericht gebeurt het gericht op energie delen, wat ik net op de sheet had staan. Daar kijken we naar. 01:58:17

Spreker 3: Het is meer een toevoeging als we het over coöperaties hebben. In het klimaatakkoord staat dat 15 % van alle zonneparken en dat soort dingen, in lokale handen moeten komen, lokale bedrijven of burgers. Er zit echt een akkoord achter, dus we moeten ook. 01:58:38

Spreker 1 : Ik hoor de vriendelijke oproep dat er bestuursleden voor de energiecoöperatie gezocht worden. Ik denk dat je die vraag het beste in onze kringen kunt stellen, maar als je hem er zo los ingooit, zal er weinig gebeuren. Ik denk dat het goed is om dat via onze fracties te doen. Er zijn ongetwijfeld mensen die heel erg betrokken zijn bij alles wat met energie, energietransitie en vraagstukken te maken heeft. Als je aangeeft welk profiel mensen moeten hebben of welke competenties in dat bestuur gezocht worden, maak je een kans van slagen als je dat in onze netwerken zou verspreiden. Dat is mijn tip. 01:59:19

Sven van Gool: Dankjewel voor je tip. We zijn zeker bezig met de communicatie. Ons team is bezig met het opstellen van profielen om die te verspreiden. 01:59:33

Spreker 5: Het stukje netcongestie is een hot topic. Wat je zelf al aangaf, omdat het net vaker gewoon vol zit. Dat gaat steeds vaker gebeuren, natuurlijk. Hoe kunnen we alsnog de kleine ondernemers motiveren om die slag te maken? De regering geeft aan dat de netbeheerders vanaf 2025 iets moeten doen, volgens mij. Ik weet niet of er een einddatum aan vastzit of dat er een bepaald percentage aan vastzit dat ze moeten vergroten. Dat zal ook weer een hobbeltje zijn. This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 02:00:09

Sven van Gool: We kijken altijd waar het bedrijf zit. We proberen ze te stimuleren om eerst te kijken waar ze kunnen besparen. Als een ander bedrijf in nood zit met: ik moet verbreden, ik moet uitbreiden, ik moet stroom hebben. Hoe kunnen we samenwerken? Energiedelen is genot, hoop ik. Dat is hetzelfde verhaal met monumentale panden. Als het niet kan, hoe kunnen we het dan oplossen met wat er in de buurt zit? Daar kijken we naar. Een ondernemer kijkt uiteraard altijd naar: what's in it for me? Dat maakt de case niet altijd makkelijker, maar dat wil niet zeggen dat het onmogelijk is. Andere vragen? Nee? Dankjewel voor jullie aandacht. 02:01:06

David de Witte: Dankjewel. Goed, dan mag ik het hebben over het stimuleren van burgers in het algemeen. Ik zal een paar puntjes doorlopen en proberen te antwoorden op de dingen die zijn gezegd. Energiearmoede, even om te verduidelijken: waarover spreken we eigenlijk? Het zal niet verbazen dat we eerst over mensen met een laag inkomen spreken. Vermoedelijk wonen zij in een woning met een hele lage energetische kwaliteit. Zij lopen risico op een hoge factuur of een hoge energierekening. Dit vind ik ook een belangrijke om te zeggen. Het kan zo zijn dat een inwoner ervoor kiest om op het wooncomfort in te leveren. Bijvoorbeeld ervoor kiest om niet te verwarmen om juist die rekening omlaag te houden, met gevolgen voor de woning en de gezondheid. Dat is ook energiearmoede. Dus het gaat niet altijd over een hoge rekening. Het kan juist gaan over het vermijden, of het proberen vermijden van een hoge rekening. 02:02:12

David de Witte: Even voor Kerkrade, het is ongeveer 11 % van alle inwoners die in aanraking zou kunnen komen. Vanuit de data zien we dat het merendeel van die inwoners in een woning van een woningcorporatie of particuliere verhuur zit. Het merendeel zit nu bij woningcorporaties, maar de woningcorporaties hebben veel meer woningen dan dat we particuliere huurwoningen hebben. Dat is een belangrijke. Zo zie je in het groepje van de corporatiewoningen - uit mijn hoofd - dat ongeveer 16 % van de huurders in aanraking komt met energiearmoede. In de particuliere verhuur zou dat ongeveer 33 % van die groep zijn. Je ziet waar de problemen ongeveer zitten. Qua energiearmoede hebben we vorig jaar de E-knip gehad. Een voucher van € 250 waarmee mensen zaakjes konden kopen om zelf in de woning te installeren en hopelijk om energie te besparen. 02:03:27

David de Witte: Verder mag ik nu al voorzichtig aankondigen dat we met een variant van de witgoedregeling komen. Een beetje anders dan Heerlen, maar we gaan hem uitvoeren. Op kleinere schaal en heel sterk gericht op de mensen die het nodig hebben. Er is een voorstel vanuit het Rijk om met middelen aan de woningen te klussen. Daar zijn we mee bezig, maar daar ga ik niet te veel over vertellen. Het is een heel sterke sociale opgave. Het is heel terecht dat dat wordt meegegeven en daar zijn we ons bewust van. De financiële mogelijkheden, we hebben het Nationaal Warmtefonds waar renteloze leningen zijn. Ik begrijp heel goed dat sommige mensen niet eens de financiële ruimte hebben voor een lening en er niet op inspringen. We moeten dus kijken hoe we die mensen ook gaan ontzorgen.

This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 02:04:28

David de Witte: Er werd ook iets gezegd over de ouderen. Ik heb het zelf ook van een ouder persoon gehoord, die zei: 2050 maak ik niet eens mee. Waarover zou ik mijn kop breken? Ik denk dat we die mensen ergens moeten ontzorgen, zodat zij geen hoge rekening hebben. Misschien moeten we erover durven zeggen: leef lekker comfortabel voor de rest van je tijd in de woning als je dat wilt. Dan kijken we naar de verduurzaming van die woning wanneer die verkocht is of zo. Dit is mijn mening en ik durf u dit te zeggen. We moeten daarvoor openstaan. Ik zie ook nog 'woningcoöperatie', maar daar kom ik straks op terug. We zijn ermee in gesprek. 02:05:11

David de Witte: Misschien ook nog een belangrijk puntje. Ik denk dat het qua energiearmoede heel belangrijk is om in te zetten op bewustzijn voor elke inwoner, maar ook voor die groep. Sommigen weten heel goed hoe zij moeten besparen. Ik weet vanuit mijn achtergrond en mijn ervaring met mensen in armoede dat je ze vaak niet hoeft te vertellen hoe ze moeten besparen. Die mensen zijn getraineerd, die hebben genoeg ervaring daarin. Het is een stukje bewustwording. We horen juist signalen over het ventileren, dat mensen denken: ik doe mijn raam niet open, want de warmte ontsnapt. Dan heb je andere problemen, dus daar moeten we rekening mee houden. Een stukje WoonWijzerWinkel. De WoonWijzerWinkel is wellicht bekend, het is ons energieloket en adviesloket waar inwoners een onafhankelijk advies moeten kunnen vinden. Die hoort objectief en betrouwbaar te zijn. 02:06:23

David de Witte: Er werd een puntje aangehaald: waar moeten de inwoners kennis halen die betrouwbaar is? Dat we desinformatie kunnen ontkrachten? Wat mij betreft, is dat die plek. Ze hebben een grote rol daarin. Die hebben we ook voor de wijkuitvoeringsplannen. Ik denk aan die meer gebruiken en meer inzetten. Het is zeker een stuk goed informeren. Wat ik daarnet zei over hoe we bij de startbuurten zijn beland na bevraging van die inwoners. Er was een duidelijk punt: we hebben nood aan informatie. We willen goed geïnformeerd worden. Ik denk dat het een heel belangrijke is die we moeten meepakken. 02:07:11

David de Witte: Verder is hier qua stimuleren nog niet zoveel gezegd. Zoals je ziet, zijn we aan het opbouwen en aan het voorbereiden. We willen een energiecafé opstellen. Het idee is om in elke wijk bij de uitvoering van de wijkuitvoeringsplannen actief in contact te gaan met de burgers, te spreken en te informeren. Dat kan in beeld met infoavonden, en we kunnen workshops organiseren over hoe je kunt besparen. Maar ook ophalen wat er speelt en wat de noden zijn. We weten dat in grote lijnen wel, maar ik denk dat het in de verfijning zit. Juist in het ontzorgen en het helpen van de burgers. We moeten weten en zien dat we wat maatwerk moeten leveren. Ik denk dat het een manier is om uit te vinden hoe we het goed kunnen doen. 02:08:12

David de Witte: Ook in de hele opbouw van de transitie. Hoe gaan we er uiteindelijk komen dat we weten dat we de burgers moeten meepakken? Een deel van de oplossing is wat zij aandragen, denk ik. Zo hebben we ze ook overtuigd om mee te doen. Niet dat wij het helemaal gaan uitvissen en zeggen: zo moet je het doen. Ik This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 denk dat het een gesprek moet zijn. Er zit een verschil in de aanpak van de burgerdoelgroep, dat we zien en beseffen dat we de laag hiervoor hebben. De mensen die woningeigenaar zijn, maar je hebt ook mensen die in de huur zijn. Die in een woningcorporatie zitten of die in de particuliere verhuur zijn. Ik denk dat het goed is om er rekening mee te houden dat het verschillende groepen zijn die om een iets andere aanpak vragen. 02:09:05

David de Witte: We zijn daar vooral bezig om de huurders en de verhuurders goed te informeren over waar zij voor staan. Dus wat de kansen zijn en ook wat de plichten zijn. Onder andere voor de particuliere verhuurders dat men vanaf 2029 niks meer mag verhuren dat slechter scoort dan een D-label. Ik stel mezelf de vraag: in hoeverre is men daarvan op de hoogte? Ik denk dat het een belangrijke zaak voor ons is om goed te informeren dat dit eraan komt. Maar ook om een stukje te ontzorgen: hoe kun je het doen dat we daarbij helpen? Daar zit ook een rol voor de WoonWijzerWinkel. Je hoort het, het zit hem in die bewustwording en het goed aanleveren van informatie. De prestatieafspraken met de woningcorporaties, daar zit ik zelf bij aan tafel. Er worden inderdaad afspraken gemaakt over hoe het met de verduurzaming van de panden zit. 02:10:19

David de Witte: Zij weten dat ze vanaf 2029 niet meer slechter dan een D mogen verhuren. Men is daar sterk mee bezig. Ik heb de indruk dat daar een heel goede wil in zit. Het is een grote opdracht om alle slechte labels eruit te halen. Het vergt wat tijd. Op mijn verzoek gaan we kijken wat we tussentijds voor de huurders kunnen doen die nog in een slechte woning zitten. Hoe kunnen we die nog even ontzorgen om de lasten te verminderen, ondanks dat zij in een woning met een slecht label zitten? Wat je ook op de afbeelding ziet, is de jaarschijf van 2024. Daarin staat onder andere dat men meer dan 1000 labels wil doen. Je ziet dat men er echt mee bezig is, maar vanuit duurzaamheid houden we goed in het oog of dat ook het complete verhaal is. 02:11:26

David de Witte: Er was ook nog een vraagje rond de labels van de particuliere verhuur. We zijn alle data die we kunnen hebben in kaart aan het brengen. We hebben met definitieve labels en voorlopige labels te maken die zijn opgesteld. We zijn aan het kijken waar het zwaartepunt ligt, zodat we kunnen opvolgen. Ik durf er vertrouwen in te hebben dat het goed komt met de woningcorporaties. We moeten in de komende jaren zien hoe het met de woningen in de particuliere verhuur verloopt. Zit daar een verbetering in of moeten we harder gaan schakelen? Moeten we iets anders gaan doen? Daar zijn we ook mee bezig. Zijn daar vragen over? 02:12:18

Spreker 5: Het stukje toewijzen van die energielabels, wordt dat vanuit de gemeente gestuurd? Hebben wij daar een toezicht? Ik heb begrepen dat daar het een en ander in speelt. Er worden soms lagere energielabels toegekend. Er wordt dan een partnerbedrijf aangewezen: dat is een goede partner, die kan dat label omhoog krikken. 02:12:40

David de Witte: Heb je het met toewijzen over het vaststellen van het label? This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 02:12:46

Spreker 5: Ja. 02:12:47

David de Witte: Ik ben ermee bezig. Je hebt de ILT, die zit bij waterschappen. Het is een instantie van de overheid die toekijkt of woningen een juist label hebben. Wanneer een huurder denkt dat die een verkeerd label heeft, kan die daar aankloppen. Het kan ook via de huurcommissie, dus daar zit wel enige controle op. Ik geloof dat de definitieve labels die we hebben, wel kloppen. In 2016 heeft elke woning, elk pand, een label met wat algemene berekeningen gekregen, geloof ik. Het klopt niet overal, er zitten ook utiliteitsgebouwen bij. We hebben ergens zicht op wat de labels zijn. 02:13:43

Spreker 3: Ik had nog een vraagje, sorry. Van die 11 % is energiearmoede. Wat is de verdeling van particuliere woningen en huurwoningen? Weet u dat? Is dat ongeveer fiftyfifty? 02:13:57

David de Witte: Dat heb ik niet gezegd, inderdaad. Bij de woningeigenaren is dat maar 2,5 %, dus in verhouding. Als je spreekt over die 11 %, 2,5 zit bij de woningeigenaren. Het is ongeveer een gelijke verdeling tussen woningcorporatie en particuliere verhuur. Van de data die we hebben, want het is een klein beetje incompleet, omdat we niet helemaal zicht erop hebben. 02:14:34

Spreker 3: Bedoel je 2,5 van 11 %? 02:14:36

David de Witte: Ja. 02:14:36

Spreker 3: Of van die 11 % is 2,5? 02:14:40

David de Witte: Ja, 2,5 van de 11 %. Bij de woningeigenaren is de groep veel kleiner. Het probleem speelt er, maar veel minder dan bij de verhuur. 02:15:12

Spreker 4: Ik heb nog een vraag. Ik wil het niet over de woningen hebben, legt u ook een link van de labels naar wat er in de woningen is? Je hoort dat veel mensen, vooral hier in Kerkrade, toch anders moeten leven. Die kopen een ijskast - of wat ze allemaal voor dingen moeten kopen - zo goedkoop dat die een lager label hebben. Legt u daar in de toekomst ook een link naar? 02:15:45

David de Witte: We kijken er deels naar met de witgoedregeling. We hebben de ambitie om hele oude toestellen eruit te halen die heel veel energie vragen. Het is een terecht punt, inderdaad. Je hebt de woning die voor energiearmoede kan zorgen, maar je hebt deels de toestellen die in het huis staan en het verbruik. Daarin zit een stukje bewustwording: ga verstandig om met je toestellen. Kijk naar een beter toestel als het kan, maar er zitten grenzen aan. Ik begrijp als je een laag inkomen hebt dat je maar zoveel kunt doen. De vraag is dan in hoeverre het aan de overheid is om te zorgen dat iedereen over goede toestellen beschikt. Dan hebben we het This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 over wat een goed inkomen is, zodat je goede toestellen kunt kopen. Daarin zit het stukje energiearmoede en armoede in zijn geheel, eigenlijk. 02:17:09

Spreker 8: Ik heb een vraag richting de wethouder. We hebben in Kerkrade de Help Hulp Gids. Als we het over communicatie hebben, vraag ik mij af: staat er in de Help Hulp Gids iets over die WoonWijzerWinkel? Het zou een mooie communicatiebron zijn voor de mensen die het niet kunnen, dat die daar informatie mee kunnen nemen. 02:17:35

Voorzitter: Ik heb geen idee. Ik zal het na laten gaan, krijgt u een schriftelijk antwoord. 02:17:40

David de Witte: Ik geloof het niet. Die gids is vooral gericht op sociale hulp en sociale problematieken. Dit is iets heel anders, maar we zoeken wel naar interessante wegen om de WoonWijzerWinkel in de picture te zetten. Dat doen we ook met het festival, onder andere. 02:18:00

Spreker 8: Ik denk zeker dat er zo'n gids voor ontwikkeld kan worden, waarin je dat soort dingen aan de bewoners aanbiedt. Misschien de manier van communicatie ook. 02:18:10

David de Witte: Wat ik niet heb verteld, is dat we links met welzijnsorganisaties zoeken, bijvoorbeeld met Impuls. We kijken wat een interessante samenwerking is, omdat zij goed zijn in het bereik van de doelgroep. En we kijken of we ergens kunnen aanhaken. Ik heb begrepen dat zij een eigen klusteampje hebben, dus zij komen bij mensen. Dat wij aan hen vragen: kom je ergens en zie je iets waar we qua energiearmoede een oplossing kunnen bieden? Geef het aan ons door. Op die manier. 02:18:45

Spreker 8: Ik stel die vraag omdat ik zelf diegene ben. Ik werk bij MeanderGroep Zuid-Limburg en de meeste medewerkers zijn hulp in het huishouden. Dat zijn mensen die daar komen en die dit zien. De ijskast en noem het maar op. Als je een gedegen folder hebt en deze mensen erover informeert, heb je de kans dat je die doelgroepen beter bereikt. Het is maar een advies. 02:19:13

David de Witte: Het is een goede. Dankjewel. 02:19:14

Spreker 3: Ik wil erop inhaken, want ik weet dat je gelijk hebt. Het is een sociaal project. Het is wel een welzijnsprobleem. Ik snap het qua armoedeproblematiek, maar dit hoort er wel bij. Je kunt ook andersom redeneren, want die energiecoaches zien dingen wat weer terug naar het armoedebeleid kan. 02:19:35

David de Witte: Dat is de bedoeling, inderdaad. 02:19:36

Spreker 3: Precies, dus dan zou ik in plaats van apart, dat in een ding meenemen. This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 02:19:42

David de Witte: We gaan ervoor zorgen dat de energiecoaches een getraineerd oog krijgen, tenminste om dingen op te merken en dat ze dat kunnen doorgeven. Niet dat zij experts moeten worden in sociaal domein. 02:20:02

Spreker 5: Meer een informatieve vraag voor mezelf. Ik ben een beetje getriggerd door de vraag wat er binnen binnenshuis is. Zijn daar ook dingen? Er wordt bijvoorbeeld naar diesellabels gekeken. Na een bepaald jaartal mag er geen diesel meer gereden worden. Mag een elektrisch apparaat met energielabel E niet meer gebruikt worden? Ik heb mezelf er niet in verdiept. Ik weet niet of iemand anders weet of er een verbod op geldt. Qua productie weet ik dat. 02:20:34

Céline Valk: Precies, als het niet meer geproduceerd mag worden, wordt het op een gegeven moment niet maar verkocht. Dat is een beetje hetzelfde idee als met auto's. Dan wordt het op de lange termijn ook niet meer tweedehands verkocht. Ik geloof dat ze de hele slechte labels bij die vier kringloopwinkels ook niet verkopen. Ze kijken er al naar, dat echt oudere apparatuur eruit wordt gehaald. 02:21:02

Spreker 5: Dan een linkje naar het circulaire stukje waar je het net over had, Céline. China is een doorn in het oog met de spulletjes die hierheen komen. De single usespulletjes noem ik het even. Het wordt maximaal een week gebruikt en dan wordt het weggegooid. Er komen apparaten vandaan die niet CE-gecertificeerd zijn, die niet voldoen aan onze EU-normen. Zit daar iets? Ik weet toevallig dat het echt overloaded is op dit moment met alle spulletjes. Vooral vanwege dat nieuwe winkeltje Temu uit China, wat nu actief is. Is er vanuit de regering een richtlijn, een beleid om te stoppen of te remmen waar ze mee bezig zijn? 02:21:47

Céline Valk: Ze willen het heel graag, maar het is heel moeilijk om dat aan banden te leggen. Officieel mag het al helemaal niet het land inkomen, maar het gebeurt toch. Er is al beleid voor, maar het is meer die handhaving die misgaat. Ik zie gelukkig dat er steeds meer aandacht voor komt. Dat het niet aan keuringen voldoet, inderdaad. Als je bijvoorbeeld naar kinderspeelgoed kijkt, zie je dat het heel ongezond is. Er zitten allerlei stofjes in die in Europa allang verboden zijn. Er was laatst in Duitsland onderzoek naar, die stofjes zitten weer in de urine van kinderen. Dus ik hoop dat als mensen zich dat gaan realiseren, dat het gaat afnemen. Dat geldt niet alleen voor speelgoed, maar ook voor kleding. 02:22:36

David de Witte: Ik denk inderdaad wat Céline daar zegt. Het is een bewustwording, ook van je eigen verbruik. Dit is misschien nog niet eens gezegd. Ik denk dat bewoners en inwoners zich uiteindelijk een nieuwe manier moeten aanleren. Hoe gaan we om met onze energie? Het gaat deels over verminderen, maar ook over je verbruik spreiden. We creëren nu hoge pieken in de ochtend en in de avond. Iedereen doet op hetzelfde moment dezelfde dingen doet, maar dat kan anders en daar moeten we ook over nadenken. 02:23:20

Sebastian Swier: We hebben geprobeerd om zoveel mogelijk punten die jullie This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 aangehaald hebben, meteen in de presentatie mee te nemen zoals ze waren. Er zijn enkele die we nog niet helemaal terug hebben zien komen. Eentje is overcapaciteit, die is net even genoemd. Als ik overcapaciteit heb, kan mijn buurman die gebruiken. Ik denk dat het goed is om te weten dat overcapaciteit voor Kerkrade een illusie is. Kerkrade zal nooit een overcapaciteit hebben. Misschien dat een woning overcapaciteit heeft en de buurman het kan gebruiken. Maar in een wijk, een straat, in heel Kerkrade, zal dat nagenoeg onmogelijk zijn. Als we de gegevens vanuit PALET bekijken, dan is dit de grafiek. De bovenste grafiek is de verwachting. We verwachten een dalend energieverbruik van Kerkrade. 02:24:07

Sebastian Swier: In de middelste balk zit waar naar verwachting de gemiddelde energieverbruik naartoe zou moeten. En de onderste lijn is het energie opwekken in Kerkrade op zich. Dat zijn de prognoses. We leggen daar het daadwerkelijke energieverbruik naast. De blauwe lijn is het daadwerkelijke energiegebruik. De lijnen die eronder staan zijn een verdeling tussen de bebouwde omgeving, industrie, het verkeer en een heel klein beetje overig. Als ik die lijn op de prognose plak, is het duidelijk dat wij in Kerkrade ontzettend goed bezig zijn als het gaat om besparen. Daar mag je echt voor in je handen klappen. Dit is ontzettend goed ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Ook van het gemiddelde in Limburg. 02:24:58

Sebastian Swier: Er staat echter wel iets tegenover. Dit is het opwekken. Het ziet er best fantastisch uit, totdat je de balk bekijkt die ernaast staat. Als ik die namelijk netjes in de volgende grafiek schuif, dan ziet u dat die onderin blauw uitkomt. Ik denk dat in Kerkrade daar het allergrootste probleem ligt. We wekken te weinig op, dus de overcapaciteit zal de komende 30 jaar echt een illusie blijven. Daarmee wil ik niet zeggen dat niks haalbaar is, maar ik denk dat het goed is om daarover na te denken. Daar zit meteen het stukje desinformatie in. De SMR, wellicht al van gehoord. Dat is de kleine kerncentrale. 02:25:51

Sebastian Swier: We hebben al telefoontjes gehad. Zet hem maar bij mij in de achtertuin, dan komt het goed. Ik praat wel de buren. Om even een beeldvorming te maken. De kleine nucleaire centrale is ideaal als je het over industriegebieden hebt. Daar kun je hem voor gebruiken. Het probleem is de ruimtelijke inpassing, wellicht kent u de locatie. Dit is de Rodahal. De oranje lijnen die u ziet, die om de Rodahal gefigureerd zijn, zo groot is een kleine kerncentrale. Dus bij een kleine nucleaire centrale hebben we het over deze omvang. Dan staan er twee grote cirkels omheen, ze noemen dat de site. Dat is het hekwerk wat eromheen staat waar niemand mag komen. Dit bij iemand in de achtertuin? Ik denk dat die zich gelukkig mag prijzen als die zo'n grote achtertuin heeft. 02:26:46

Sebastian Swier: Dit is de daadwerkelijke omvang van de prognoses die er voor deze nucleaire centrales zijn. Op het moment dat we het over een kleine kerncentrale hebben, komt dit er nog bij. Er zit een bepaalde cirkel omheen en heet de preparatiezone. Die is voor deze kerncentrales nog niet bekend. Ik heb nu bijvoorbeeld voor de veiligheid 1 kilometer gepakt, maar voor een gewone kerncentrale is die vele malen groter, 10, 20, 30 kilometer. Als we 1 kilometer op This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 Kerkrade leggen, dan kan ik me heel goed voorstellen dat niemand hem in de achtertuin wil. Op het moment dat er iets gebeurt, is de preparatiezone het gebied waarvan wordt gezegd: dit is het gebied waar je niet meer moet schuilen, maar moet vluchten. Laten we een vergunningaanvraag in Kerkrade doorlopen. Ik weet niet hoe die uiteindelijk qua bezwaar- en beroepsprocedure is, maar het is voorstelbaar dat het redelijk moeilijk wordt. 02:27:47

Sebastian Swier: Dit is een voorbeeld van desinformatie op het moment dat men zegt: het kan best dat er bij ons in Kerkrade een kleine nucleaire centrale komt. Daar moeten we dus goed voor uitkijken. Het ligt ook aan de gemeente om die informatie goed te stroomlijnen, want deze informatie ligt gewoon ergens. Zolang dit de burgers niet bereikt, kun je niet verwachten dat ze dit weten. Dan het stukje communicatie. Afgelopen jaar is een communicatiestrategie opgesteld. Puur voor het onderwerp duurzaamheid. De website voor duurzaamheid wordt helemaal vernieuwd. We zijn er al druk mee bezig, maar zoals u hoort: er is heel veel informatie. Die moeten wij goed verwoorden, ook op niveau goed verwoorden, en hij moet eenduidig zijn. Het mag niet zo zijn dat ergens op een website iets tegengesproken wordt. Laat staan dat een andere partij waarmee we samenwerken dezelfde informatie op een andere manier vertelt. Dus daar is goede afstemming nodig. 02:28:54

Sebastian Swier: We hebben templates. We proberen op die manier meer met plaatjes en minder met woorden de informatie over te brengen. We hopen dat ook met zo'n informatiebijeenkomst als vandaag te doen. We nemen in elk geval het voorstel mee om het in zo'n gids mee te geven. Of in een andere vorm van meegeef informatie, zodat we het op die manier beter kunnen wegzetten. Als laatste komen we nog even terug op de popcorncessie, want daar zijn we begonnen. Als het goed is, heeft u alle woorden terug horen komen. Ik geef het woord aan mijn collega en dan gaan we verder met het laatste stukje. 02:29:31

Sven van Gool: We zijn heel goed met onze popcorncessie begonnen. We hebben alle onderwerpen gehad. We hebben ook de onderwerpen en vragen die jullie hebben opgeroepen in de presentatie gezien. Nu stel ik deze vraag: is in jullie beeldvorming de prioriteit veranderd ten aanzien van de probleemstellingen die jullie opperden? Of staan juist de goede ideeën nog overeind? Zijn er nog mogelijkheden die jullie zien? Waar willen jullie prioriteit aan geven als we naar de onderwerpen kijken die we allemaal behandeld hebben? 02:30:27

Spreker 3: Niet zozeer dat de prioriteiten voor mij veranderd zijn, vooral niet qua energietransitie. Maar we hebben geen popcornsessie over bijvoorbeeld klimaatadaptatie gehad, waar je heel veel kunt verzinnen over burgerparticipatie. Vooral hier in Kerkrade, omdat mensen helaas letterlijk de negatieve gevolgen ervan voelen. Wat dat betreft, zijn er nog heel veel ideeën in mijn hoofd. Ik hoor het ook op straat van mensen. Die willen echt participeren in het vergroenen van de wijk, wijktuintjes bijhouden. Voedselbos heb ik ook al gehoord, van alles en nog wat. Dat mis ik. Dus het heeft niet zozeer met energietransitie, maar met klimaatadaptatie te maken. Daar zie ik heel veel openingen, vooral in burgerparticipatie. This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 02:31:21

Spreker 3: Heel veel mensen praten erover als je ergens wil beginnen. Ga maar eens een herstructurering aan de weg doen en haal een paar oude bomen weg. Je wil niet weten hoeveel commentaar er komt, ook op social media. Het leeft heel erg, dus dat mis ik. Het heeft niet qua prioriteit energietransitie te maken. 02:31:46

Céline Valk: Misschien een tip die ik kan meegeven als je hoort dat mensen het erover hebben. Als mensen contact opnemen met de gemeente is er heel veel mogelijk. Er zijn juist vaak projecten vanuit Stedelijke Ontwikkeling. We willen bijvoorbeeld graag dat er een buurtmoestuin ontstaat. Als niemand zich meldt, dan kunnen wij als gemeente nog zo'n mooie buurt buurtmoestuin inrichten, dat zullen de inwoners moeten onderhouden. Juist op plekken waar een groepje inwoners is die dat graag wil, laat ze zich vooral melden. Dan is er heel veel mogelijk. 02:32:24

Spreker 6: Zou dit niet ook niet in het boekje verwoord kunnen worden? 02:32:25

Céline Valk: Ja. 02:32:25

Spreker 5: Ik sluit mij volledig aan. Ik hoor ook geluiden dat mensen heel graag iets willen doen: vergroenen, et cetera. En de stichting Steenbreek waar ik zelf mee bezig ben, staat ook op onze agenda. Het tegelwippen wat net genoemd werd. Ik denk dat dat hele goede initiatieven zijn. Zeker om dat ook aan een school te koppelen. Daar begint het echt, dus ik denk dat dat een heel goed initiatief is. Terug naar het stukje standpunten en visie. Ikzelf zie het nog steeds, maar er zit meer verduidelijking in. Wat wegen waar we naartoe kunnen verwijzen: de WoonWijzerWinkel, et cetera. Ik denk dat mensen nog steeds huiverig zullen blijven met bepaalde verduurzamingen. Werkzaamheden en verduurzamen van hun eigen huis of hun huurwoning omwille van alle geluiden. 02:33:41

Sven van Gool: Ik hoor hier vooral de prioritering bij klimaatadaptatie. Dat daar de beeldvorming en de prioritering veranderd is. Ik ben blij om die informatie, maar zijn er nog veranderingen in prioriteiten op de onderwerpen die wij als Team Duurzaamheid hebben gepresenteerd? Hebben jullie specifiek zoiets: dan moeten we op dat onderwerp meer focussen ten aanzien van toen de vergadering begon? Die vraag is voor ons interessant om onze volledige aandacht te geven op waar het moet zijn. Er zijn zoveel thema's. U heeft zoveel thema's horen langskomen. Dat is de vraag die we stellen: zit daar verandering in? Hebben jullie nu zoiets: ik focus daar meer op. Ik snap dat klimaatadaptatie echt de focus heeft, omdat dat nieuwe informatie is. Maar is er een verandering op het gebied van duurzaamheid? 02:34:38

Spreker 6: Mijn focus zou sowieso op de woningen liggen die een slecht label hebben. Dan heb je die energiearmoede een stuk aangepakt. Ik denk dat daar nog een opgave ligt. Niet dat er niks gebeurt, maar ik denk: als je dat zou aanpakken, zal het voor de mensen ook qua gezondheid een verbetering zijn.

This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 02:35:04

Spreker 3: Die laatste grafiek heeft mij getriggerd. We hebben het best vaak over wat we allemaal aan energiebesparing kunnen doen en dat soort dingen. Dan zien we dat we het daar heel erg goed doen. We hebben het eigenlijk heel weinig over opwekken. Dus ik denk dat we die focus meer daarop moeten leggen. In ieder geval dat het een hogere prioriteit moet krijgen als ik puur naar die laatste grafiek kijk. Ik schrok ervan, ik had niet verwacht dat we het bij het een zo goed deden. Het kan altijd beter, maar ik dacht dat we gemiddeld waren. Ik wist ook niet dat we het zo slecht deden bij het energie opwekken. Hebben jullie daar een verklaring voor, trouwens? Komt dat bijvoorbeeld doordat het in verstedelijkt gebied zit? Zit er een verklaring achter of weten we dat niet? 02:36:02

Sven van Gool: Daar zit een verklaring achter. Wind is op dit moment moeilijk te realiseren in de gemeente Kerkrade. Er waren een aantal windturbines ingetekend voor het PALET en het RES. Helaas staat dat nog steeds in de ijskast. We hebben geen grote weides en grote akkers waar iets op kan. We zijn vrij verstedelijkt, dus we moeten dat ook niet willen. Er is wel heel veel dakoppervlak wat nog onbenut is, daar zouden we meer op kunnen aansturen. Dat doen we zeker met stimuleringsaanpakken voor kleine bedrijven om ze meer te ontzorgen. Maar dat gaat breder dan alleen het opwekken, het besparen nemen we daar ook in mee. We zullen veel meer moeten kijken naar gebiedsgericht opwekken, delen en gebruik. Ook daar zullen we kansen moeten zien, omdat teruglevering van grote hoeveelheden opgewekte stroom met netcongestie te maken krijgt. Dus deling en samenwerking is ontzettend belangrijk. 02:37:16

Spreker 3: Ik zie wel voorbeelden van energiecoöperaties die specifiek met particulieren en bedrijven samenwerken. Dus waar bedrijven vooral overdag heel veel energie verbruiken en particulieren precies andersom. Dat zie je als je die mix pakt. Ik las net dat daar best wat voorbeelden van zijn. Dat zijn in ieder geval de grote daken en vooral de bedrijven. Dan moeten we kijken dat we die aan particulieren kunnen koppelen, aan particulier gebruik. 02:37:49

Sven van Gool: Zeker. Helaas moeten we in deze tijd altijd kijken hoe we het direct kunnen verbruiken. Zomaar het stroomnet opgooien is tegenwoordig helaas niet meer mogelijk. We moeten echt naar het grote geheel kijken. Dus hoe kunnen we het opwekken en verbruiken direct met elkaar koppelen? Dat hoeft niet per se verbruikt te worden waar de zonnepanelen op liggen, we kunnen naar gebiedsgericht verbruik kijken. 02:38:17

Spreker 2: Een opmerking. We hebben het steeds over opwekken, maar als we naar duurzaamheid kijken, zullen we ook naar het reduceren van gasverbruik moeten kijken. Als we verduurzamen, moeten we ook kijken waar we het gasverbruik omlaag kunnen brengen. Ook al kunnen we minder opwekken, daardoor kunnen we het woongenot van mensen misschien verhogen. Door maatregelen te treffen in het kader van isolatie gaan we minder gas gebruiken. Minder gas zal een keer aan de orde komen als we van het gas af moeten. We hoeven niet alleen maar te focussen This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 op het opwekken, dat gaat over duurzaamheid. Ik zou ook de focus leggen op: hoe kunnen we woningen zodanig inrichten dat we veel minder gas gaan gebruiken? Als we minder gas gebruiken, zouden we misschien nog minder hoeven op te wekken. Dus ik zou kijken waar eventuele combinaties te maken zijn. 02:39:14

Sebastian Swier: Het is een mogelijkheid. Het grootste probleem zit erin op het moment dat je gas zou wegnemen. De warmte moet ergens vandaan komen. Dan heb je de mogelijkheid voor een warmtenet. Is zo'n warmtenet niet aanwezig, dan moet je het elektrisch opwekken. Het staat equivalent aan: daar waar we gas besparen, moeten we meer stroom hebben. Dat is iets wat in de toekomst steeds meer zal voorkomen op het moment dat je er geen warmtenet aanwezig is. Een warmtenet zorgt voor warmte, dan heb je die elektriciteit niet nodig. Dus dat is iets waar je naar op zoek moet. 02:40:16

Spreker 1 : Dat lukt niet altijd. Er zijn ruimten met warmtemeters die rondlopen, die uitstaan in de winter. Dus minder gebruik van gas is ook een manier van verduurzaming. Het is waar dat je dat moet vervangen, maar als je niet gaat vervangen, zou je het kunnen reduceren. Kijken hoe je de warmte bij bewoners met camera's meer in beeld gaat brengen. Hoe kun je daar nog heel veel energie gaan besparen? 02:40:16

Sebastian Swier: Dat stukje heel veel energie besparen is niet meer aanwezig, denk ik. Er zijn heel veel woningen waar dat wel zo is. Dat zijn vaak de slecht geïsoleerde woningen, de jaren '30-woningen. De oudere woningen zijn daar een voorbeeld van. Maar zoals ik in die grafiek aangegeven heb, in Kerkrade doe we het heel goed als het gaat om besparen. Uiteindelijk kun je straks niet meer minder sparen, want het gaat niet alleen om warmte. Iedereen heeft tegenwoordig een mobieltje, een laptop. Je wil minimaal drie keer per dag je telefoon opladen. We moeten uiteindelijk elektrisch gaan koken. Dus het elektrische gebruik zal blijven stijgen, vooral als we straks ook nog elektrisch moeten rijden. Die elektrificatie komt er sowieso. 02:40:56

Sebastian Swier: Het stukje wat je dan nog kunt isoleren, vooral doen. Maar dat betekent niet dat we heel veel daarop winnen als het om het opwekken gaat. Het opwekken zal essentieel blijven. Het neemt niet weg dat besparen uiteraard de eerste stap is. Dat is de Trias energetica, die stap moet je als eerste nemen. Maar het opwekken zal uiteindelijk belangrijk blijven. We moeten die sporen allemaal blijven lopen. 02:41:29

David de Witte: We hadden er net in de pauze over. We moeten bijvoorbeeld naar het delen van energie kijken. Het is heel belangrijk dat het niet een individueel verhaal wordt. Naar mijn mening hoeft het niet per huishouden uit te komen, maar dat we kunnen delen. Het moet een gemeenschappelijk ding worden. 02:42:01

Spreker 5: Het stukje wijkaanpak met hubs of met wijkbatterijen werken, hoe zien jullie dat? Is dat een taak van de gemeente? Of is het een commercieel bedrijf dat This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 dat op moet pakken? In Utrecht zijn bijvoorbeeld verschillende wijken die hebben zich samengepakt en hebben een wijkbatterij. Hoe is daar de visie? Hoe wordt dat aangepakt? 02:42:25

Sven van Gool: In principe is onze rol op dit moment faciliterend. We proberen de behoeftes bij elkaar te matchen en te zorgen dat we een goedlopend verhaal krijgen. We zien het juist graag dat er gezamenlijk wordt gekeken. Wat is de behoefte en wat is het verbruik? Hoe kunnen we daar samen in optrekken? Het is zo complex en er is zoveel kennis nodig, dat we marktpartijen nodig hebben om het uit te werken. Maar wij proberen zoveel mogelijk in eerste instantie te kijken waar de vraag ontstaat en wie er vraag heeft. Hoe kunnen we die met elkaar koppelen? Dan gaan we kijken hoe we dit inrichten en dan gaan we kijken wat de markt voor oplossing heeft. Wij zijn in dit stadium vooral bezig om te verbroederen eigenlijk en te zorgen dat we connectie krijgen. 02:43:19

Spreker 5: Het beheer of eigendom komt dan niet bij de gemeente te liggen? 02:43:24

Sven van Gool: Dat kan in de toekomst zeker wel, dat sluit ik niet uit. De energiecoöperatie is een hele goede om er een tussenpersoon in te zijn. Dus ik sluit het niet uit, maar op dit moment staat daar niet de focus op. Als we bij de vraag terugkomen 'verandering van prioriteiten' hoor ik dat de focus terugkomt op energiearmoede, opwekken en besparing. Ik denk dat we kunnen concluderen dat jullie je daarop focussen, dat daar de prioriteiten liggen. Dat dat een beetje de verandering is van het begin van de avond. Klimaatadaptatie pak ik als apart punt, dat is een prioriteit die zeker meer aandacht verdient. Dan komen we bij de allerlaatste vraag en daar wil ik mee afsluiten. Hoe behalen we samen op sociale wijze de doelstellingen? Hoe zien jullie dat voor jullie? 02:44:29

Spreker 1 : Dat is een hele fraaie vraag, denk ik. 02:44:31

Sven van Gool: Dat is een mooie vraag om af te sluiten. 02:44:34

Spreker 1 : Als ik dit allemaal bij elkaar laat komen, met name die match die daar bevraagd wordt, dan ligt daar de hele grote vraag. Het is gelijk het sociale aspect wat daaraan vastzit. We hebben het over prioriteiten en adaptatie c.q. aanpak gehad. Hoe raap je die dingen allemaal bij elkaar, op alle niveaus voor elke bewoner? Voor iemand met een inkomensniveau van hier of daar? Hoe breng je pakketten bij elkaar? Hoe verzin je dat om iedereen te kunnen bedienen? Mij lijken de klimaatadaptatiemaatregelen iets dat de burgerij in zijn algemeenheid van de gemeenschap en van ons als gemeente zal verwachten. Als het gaat om zijn eigen positie, is de portemonnee iets wat iedereen heel vaak raakt. Ik blijf toch bij de prioriteit die ik aan het begin van deze avond heb uitgesproken. Zorg ervoor dat je pakketjes van maatregelen voor iedereen op elk niveau kunt aanbieden, die een stukje stabiliteit in zijn financiën kan brengen. Dan kom je misschien in de buurt van sociaal verantwoord die klimaatdoelen bereiken. This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 02:45:52

Spreker 6: Ik denk vooral goede voorlichting en laagdrempelig. Als je heel laagdrempelig bent, zijn mensen geneigd om naar je toe te komen, denk ik. 02:46:01

Spreker 3: Ik sluit me helemaal aan, ik denk van onderop. Ik weet uit ervaring van verandermanagement wat altijd heel lastig is. Focus is heel belangrijk. Pak een onderwerp of iets wat bij mensen speelt, waar je mee kunt beginnen. Waarvan je weet dat het iedereen raakt en dat iedereen ermee bezig is. De portemonnee of klimaatadaptatie, inderdaad. Je weet dat dat heel veel speelt. Je moet het proberen als een soort olievlek te zien, maar begin wel met een focus, denk ik. 02:46:41

Spreker 1 : Ik vul dat graag even aan. Communicatie, voorlichting en weet ik wat allemaal. Dat is heel erg belangrijk, maar ik denk dat je richting de burger met hapklare brokken aan oplossingen moet komen. Als je dat niet hebt, als je niks op de plank hebt, dat iedereen het zelf moet verzinnen, dan wordt het heel moeilijk. 02:47:03

Sven van Gool: Duidelijk. Ik hoor ontzorging, communicatie en beleving. Het moet leven onder de sociale gemeenschap. 02:47:16

Spreker 3: Ik wil daar nog een ding aan toevoegen. Helemaal eens, hapklare blokken. Soms moet je gewoon beginnen. Je moet het ook doen. Dat is echt zo. We moeten het doen en mee durven sturen in het proces. 02:47:32

Spreker 1 : Er gebeurt al zoveel. Er zijn zes fte's fulltime aan de slag. Dus houden zo. 02:47:46

Sven van Gool: Super! 02:47:46

Sebastian Swier: Als allerlaatste de vervolgstappen. We hebben nu een bijeenkomst gehad. Het mag niet zo zijn: leuk dat deze bijeenkomst er geweest is en we stoppen ermee. Het deel waarvan we in het begin hebben aangegeven, de informatie die hier vandaan komt, wordt gebruikt voor het opstellen van het Uitvoeringsprogramma 2025-2028. We proberen deze informatie zoveel mogelijk erin terug te laten komen, zowel in de projecten als in de omschrijvingen. Dit stuk moet in elk geval dit jaar door het college vastgesteld worden. U krijgt als raad informatie daarover, natuurlijk. Daar zullen alle zaken ook in naar voren komen. Laat het in elk geval via de griffier weten op het moment dat u nog een bepaalde inbreng heeft. Alles is welkom. We kunnen er alleen maar extra informatie uithalen. 02:48:34

Sebastian Swier: Zaken die nu niet besproken zijn, zijn net even genoemd. Meteen ter informatie over Rolduc om een directe lijn naar Duitsland te trekken. Er ligt volgende week een collegevoorstel om een subsidie voor Rolduc aan te vragen. Daar moet onderzoek voor worden gedaan. De vervolgstap is eventueel een buurtbatterij, zodat ze ook van warmte voorzien kunnen worden. Dat is een voorbeeld. Datzelfde geldt ook voor het gebied Bleijerheide-Nulland om te kijken of This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 daar ook een buurtbatterij mogelijk is. Er werd nog een opmerking gemaakt over het eigenaarschap van 50 %. Het is een stuk wat in Voerendaal al is opgesteld. Op het moment dat je grotere zonneweides hebt, moet er minimaal 50 % eigenaarschap zijn. Als gemeente hebben we er uiteindelijk geen zeggenschap over, maar op het moment dat je een energiecoöperatie hebt, is dat gewaarborgd. Dus dat is de reden waarom we zo hard aan die energiecoöperatie trekken. 02:49:28

Sebastian Swier: Mochten er nog vragen zijn, graag via de griffier, dan komen ze bij ons. Ik wil u in elk geval hartelijk bedanken voor uw inbreng! Wellicht komen we elkaar weer op ditzelfde gebied tegen en horen wij nog meer informatie van u. Dankuwel!

This speech-to-text was created by www.Amberscript.com