transcript

kerkrade_20240604_1.mp4 00:15:47

Voorzitter: Goedenavond. Welkom raadsleden en commissieleden. Dit is een informatieavond die door de PvdA is aangevraagd voor een blik vooruit op het gebied van duurzaamheid, klimaatadaptatie, circulariteit, energiearmoede. In ieder geval waar deze mensen mee bezig zijn. Dat willen ze laten zien door middel van een aantal presentaties. Dan worden jullie een beetje op de hoogte gesteld van wat er nu aan de hand is in Kerkrade en waar we naartoe gaan. Dat was mijn openingswoord. Ik verwacht nog een aantal raadsleden. Er is een vergadering hieronder, misschien komen ze naar boven. Ik weet het niet, ik ben vol verwachting. Ik geef graag het woord aan Mark die de mensen gaat voorstellen. Dankjewel. 00:16:47

Marc Fischer: Goedenavond, vorig jaar zij we in het voorjaar bij de WoonWijzerWinkel geweest. Daar hebben we een presentatie gegeven over de stand van zaken waar we toen met duurzaamheid waren. We waren toen met een ander team aanwezig, er zijn twee mensen die toendertijd ook aanwezig waren. De rest is vernieuwd, waardoor komt dat? We hebben vanuit de Rijksoverheid middelen ter beschikking gekregen om de maatregelen die uit het Klimaatakkoord voortvloeien uit te kunnen voeren. Het zijn middelen die we kunnen inzetten om personeel te betalen. Dus dat zijn geen middelen die we kunnen gebruiken voor maatregelen, maar echt voor personeel. Het heeft ertoe geleid dat wij het Team Duurzaamheid hebben kunnen uitbreiden. Daarmee een stuk slagvaardiger kunnen optreden en meer thema's kunnen pakken. Ik was er vorig jaar al bij. Ik stel het team voor en ik begin naast de wethouder. 00:17:54

Marc Fischer: Dit is collega Sven van Gool. Zonder helemaal in detail te gaan, hij zit voornamelijk op het onderwerp: het grootschalig opwekken van energie. Daarnaast zit collega Roy Reimering, hij werkt voornamelijk aan de warmtetransitie. Dus de Transitievisie Warmte en de uitvoering daarvan. Daarnaast zit een bekend gezicht voor iedereen, collega Erik Theunissen. Hij is met name aan de slag op het gebied van de klimaatadaptatie, dus het aanpassen van de gevolgen van het veranderend klimaat. Daarnaast collega Céline Valk, zij heeft vooral op het gebied van circulaire economie het takenpakket. Daarnaast collega David de Witte, hij heeft met name participatie op het gebied van duurzaamheid, maar ook energiearmoede. Dus dat we onze inwoners daarin mee kunnen nemen en wat daarvoor nodig is. 00:18:54

Marc Fischer: Direct naast me zit Sebastian Swier, hij kijkt met name naar de overkoepelende beleidsthema's. Het thema PALET wat u bekend is, Parkstad Energie, maar ook de Regionale Energiestrategie en overkoepelende zaken zoals financiën en dergelijke. Hij kijkt mee bij die duurzaamheid. Sebastian zal u door de avond leiden en de collega's zullen de diverse onderwerpen voor het voetlicht brengen. Het staat u altijd vrij om vragen te stellen. Ik geef het woord aan Sebastian. 00:19:41

Sebastian Swier: Ook namens mij nogmaals welkom. Ik hoef me niet meer voor te stellen, dus dat scheelt alweer. Ik leid u heel kort door het voorste gedeelte van de presentatie. Ik heb net op het laatste moment de presentatie aangepast, de tijden kloppen weer in zijn geheel. We zouden om 19:00 uur beginnen, het is nu 19:10 uur, This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 dus die aanpassing is al gebeurd. Ik probeer de inleiding zo kort mogelijk te houden, zodat er meer tijd is voor daadwerkelijke informatie en uw inbreng. Die inbreng zal voornamelijk in de zogenoemde popcornsessie komen. De uitleg over hoe dat werkt, wordt zo meteen verteld. Een stuk verder de presentatie over duurzaamheid. Duurzaamheid heeft meerdere facetten, u heeft het net al gehoord. 00:20:22

Sebastian Swier: Daarbij gaat het voornamelijk om de facetten die met klimaatadaptatie en circulaire economie te maken hebben. Dan willen we heel even een pauze en kunnen jullie koffie of water pakken. Daarna gaan we ons richten op de energie- en warmtetransitie, daar zit het stimuleren van burgers bij. De popcorncessie heeft een vervolg, die uitleg wordt nog gegeven. Tegen die tijd bent u wellicht helemaal up-to-date als het om popcorn gaat, maar ook up-to-date van de zaken waar wij daadwerkelijk mee bezig zijn. De aanleiding van vandaag is het agenderingsverzoek wat wij van de PvdA binnengekregen hebben, het is een gedeelte daarvan. De vraag is voornamelijk: kunnen wij informatie en kennis opdoen? Kunnen wij samen brainstormen en naar de mogelijkheden kijken die wij als gemeente hebben om de burgers, bedrijven of andere instanties verder te helpen? 00:21:25

Sebastian Swier: Het tweede deel is de beslisboom die vorig jaar is opgesteld. Die is samen met enkele raadsleden en commissieleden gemaakt. Daar staan alle ideeën in die vorig jaar aan de orde geweest zijn met betrekking tot de energie- en warmtetransitie. We hebben een terugblik naar 2023, we hebben er een template van gemaakt. Als het goed is, heeft u die informatie ook via de jaarrekening ontvangen, tenminste tekstueel. De informatie is overigens weer te verkrijgen. Aan het einde zullen wij de presentatie delen, zodat iedereen de presentatie nog eens na kan kijken. U kent hem ook vanuit de opnames. Het doel van vandaag is de raad op vlieghoogte brengen. Enerzijds is dat door middel van de stand van zaken, anderzijds is dat wij u naar ideeën vragen. 00:22:22

Sebastian Swier: We willen ook graag uw vragen beantwoorden. Dus mochten er vragen zijn, stel ze gewoon. We hebben genoeg mensen die op hun vakgebied aan kunnen geven wat daadwerkelijk op dat moment speelt. Het collegeprogramma 'Van collegeprogramma naar uitvoeringsprogramma' kent u uiteraard. Bij duurzaamheid waren dat vier beleidsaccenten. U ziet ze staan, ik hoef ze niet op te lezen. We hebben met Communicatie erover gehad. Hoe kunnen we dit nu het beste naar voren brengen? Hoe kunnen we er het beste mee omgaan? Op het moment dat je deze hoeveelheden teksten als beleidsaccenten typeert, worden de gesprekken veel langer en je kunt er altijd iets bij vinden. 00:23:02

Sebastian Swier: We hebben ze deels ingekort waarbij één belangrijke inkorting geweest is. Dat is 'Energiezuinig wonen en werken' in plaats van 'Windmolens alleen bij 95 % of meer participatie door bewoners'. Daarvan vonden we dat als je het alleen over windmolens hebt, je de bewoners tekort doet. Op het moment dat je windturbines zegt, vinden we dat de bewoners moeten kunnen participeren of in elk geval kunnen aangeven wat ze ervan vinden. Dat geldt ook voor zonneweides, zonnevelden, noem ze maar op. Je kunt heel moeilijk alleen over windmolens praten. This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 Vandaar dat het in overleg met Communicatie uitgebreid is naar 'Energiezuinig wonen en werken'. Het vijfde onderdeel wat toegevoegd is, is de gemeentelijke organisatie. Wij hebben een voorbeeldfunctie. Er is een bepaalde hoeveelheid budget binnengekomen via het Rijk, waardoor wij als gemeente een stap extra kunnen zetten. Dat willen we dus om die reden doen. 00:23:58

Sebastian Swier: We hebben het collegeprogramma en we hebben de beslisboom die destijds is gemaakt. De terugblik naar 2023 willen we ook weer voor 2024 en 2025 maken. Mocht u zeggen: bij de jaarrekening hadden we liever de template gehad. We kunnen die u altijd toesturen. We proberen hem in dezelfde vorm te houden. De raadsinformatieavond van vandaag: wij gaan ervan uit dat er informatie bij ons binnenkomt. Daar willen wij mee aan de slag, zodat wij in elk geval eind dit jaar een programma voor 2025 tot en met 2028 kunnen opstellen. In dit geval 'Samen op weg naar ’t Kirchroa va Mörje'. Excuus voor mijn Limburgs, ik versta het Kerkraads wel. Dus mocht er een vraag in het Kerkraads komen, dan kan ik hem beantwoorden, maar niet in het Kerkraads. 00:24:56

Sebastian Swier: Dit stuk moet uiteindelijk door het college vastgesteld worden en zal naar de raad toe gaan. Dat was mijn inleiding, ik probeerde hem zo kort mogelijk te houden. Mochten er vragen zijn, dan is nu het moment over het voorstuk, anders starten we meteen met de popcornsessie. Fijn! Dat is duidelijk en scheelt mij veel werk. David. 00:25:20

David de Witte: Dankjewel. Er is jammer genoeg geen popcorn, sorry, misschien verwachtte u dat. Het is een term die we lenen vanuit de Deep Democracymethodiek. Je hebt misschien zelf weleens popcorn gemaakt. Het is heel simpel, je voelt het opborrelen en in een keer poft het. Dat is hier de bedoeling, we willen jullie ophalen bij de energietransitie. Waar denk je zelf aan? Waar geef je zelf prioriteit aan? Dat staat er ook. Het is om even een moment te nemen en te capteren wat er op komt borrelen als je aan energietransitie denkt. Dus ga maar. 00:26:09

Spreker 1 : Nu begint het gelijk te borrelen. Ik ben thuis met heel veel maatregelen bezig: zonnepanelen, warmtepomp, zonnewisselaar, warmwatervoorzieningen, isolatie. Nu weer aan het informeren over thuisbatterijen of een energiemanagementsysteem erbij. Telkens als je als burger een keuze gemaakt hebt en betaald, kom je erachter dat de dingen weer veranderen. Het eerste wat er dan in mijn hoofd gebeurt: de overheid als onbetrouwbare partner. Dat is één. Het tweede is: waar geef je zelf prioriteit aan? Dat is investeren in het verduurzamen voor zover het nu voor een particulier kan. Hoe kun je mensen stimuleren of bewegen om dat te blijven doen of überhaupt te gaan doen? De bewegingen daaromheen waarop je zou willen bouwen, geeft veel onduidelijkheid over wat er nu landelijk met allerhande regelingen gaat gebeuren. Nu ook weer in het kader van alles wat er gebeurt rond de formatie. Dat is het eerste wat bij mij opkomt. 00:27:13

David de Witte: Prima, dankjewel. Aanvullingen?

This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 00:27:19

Spreker 2: Misschien nog een aanvulling. Overigens ben ik voorstander van de hele energietransitie. Als ik bijvoorbeeld naar de nieuwe wetgeving over de woonlastenneutraliteit kijk, die is nu helemaal losgelaten. De vraag is: waar wordt die straks geborgd voor de voor de inwoners? Vooral als we naar de samenstelling van de bevolking in Kerkrade kijken en we hebben het over de woonlasten, dan is dat een heel belangrijk punt om mee te nemen. De burgers die nog niet meegedaan hebben, zover krijgen dat ze mee gaan doen aan de hele energietransitie. De vraag is of hier straks gedacht wordt aan de wijkaanpakpunten om te kijken hoe we die burgers kunnen benaderen. Hoe kunnen we ze met de juiste informatie voeden om die onbetrouwbaarheid weg te nemen en om toch tot een energietransitie te komen? 00:28:15

David de Witte: Dankjewel. 00:28:20

Spreker 3: Ik zie het vooral als een sociale opgave. Vooral in de energietransitie zie je tot nu toe dat mensen zelf moeten investeren. Heel veel zelf moeten uitzoeken. Die transitie moet vooral van onderop gebeuren, het moet een sociale opgave zijn. Hoe krijg je die mensen mee? Dat betekent dat je beleid moet maken gericht op die mensen, dat zij ervan kunnen profiteren. Als je dat doet, loopt het vanzelf. Mensen die een bepaald vermogen hebben, kunnen investeren. Die hebben zelf al het vermogen om verder in de toekomst te denken. Als jij net rondkomt, ga jij niet kijken naar wat je over tien jaar kunt doen om met een energietransitie mee te gaan. Terwijl dat juist de mensen zijn die we mee moeten krijgen, want daar moet die energietransitie juist plaatsvinden. 00:29:14

Spreker 3: Dus ik zie het vooral als een sociale opgave die we van onderop moeten beginnen. Niet van bovenaf beleid verzinnen, dat achteraf blijkt dat het maar half werkt. Je zou moeten kijken hoe je burgers met ideeën kunt laten participeren. Vooral dat stimuleren en ondersteunen. In ieder geval mogelijk maken dat het zonder al te veel wet- en regelgeving gaat. 00:29:47

David de Witte: Dat is het woordje 'ontzorgen' dat je bedoelt. Goed. Andere punten? 00:30:00

Spreker 4: De vraag is: hoe ga ik die mensen stimuleren die wel een huis hebben, maar niet het geld om te verduurzamen? Hoe kan ik die mensen alsnog stimuleren? Dat wilde ik graag weten. 00:30:13

David de Witte: Zijn er nog andere punten? Iets wat opkomt? 00:30:25

Spreker 5: Ik sluit mij ook aan bij dat stukje informatievoorziening en wat er vanuit een regering wordt aangeboden. Bijvoorbeeld: de zonnepanelen waar elke energiemaatschappij nu kosten voor rekent. De mensen voelen zich een beetje belazerd en daardoor zijn ze waarschijnlijk huiverig om te starten of door te starten met de volgende stap. Bijvoorbeeld: een warmtepomp zou eventueel de volgende stap zijn. Dus hoe kun je ervoor zorgen dat er een goede informatievoorziening is en This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 dat het toekomstbestendig is? Ik denk dat er heel veel vragen zijn. Ik gaf dat net ook aan in een persoonlijk gesprek. Het speelt echt, de mensen blijven erover spreken. Het is een onderwerp dat terug blijft komen. De mensen zijn huiverig om die stap te zetten, omdat het met redelijk wat kosten gepaard gaat. 00:31:22

Spreker 6: Ik denk ook aan onze oudere burgers. Als je een bepaalde leeftijd hebt bereikt, denk je: ik ben al 85, loont dat nog voor mij? Moet ik daar nog investeren? Hoe ga je die mensen erbij betrekken? Als je een bepaalde leeftijd hebt, zie je er tegenop. Is je huis daarvoor nog bedoeld of geschikt? 00:31:45

David de Witte: Een terecht punt. We zien al verschillende puntjes rond besparen en stimuleren. Zit er misschien ook iets van een prioriteit en het opwekken? 00:32:03

Spreker 7: Die komt nu al aan bod. Als burgers niet voldoende plek hebben of een te oud dak waardoor de investering veel te hoog is, wat is dan het nut? En wat zijn de mogelijkheden van de energiecoöperaties waardoor ze wel mee kunnen gaan in de opwekking en de revenu's ervan, zowel financieel als qua principieel? Hoe krijgen jullie mensen mee zonder dat ze zelf een hoop moeten investeren, terwijl het huis misschien niet geschikt is? Hoe zitten de mogelijkheden binnen de gemeente, maar ook binnen de stadsregio en provincie? Als we het over windturbines en dergelijke hebben, de onmogelijkheden ervan, misschien zitten die er wel als je het samen met de rest van de provincie of de regio doet. 00:32:55

David de Witte: Dankjewel. 00:33:00

Spreker 2: Misschien nog een aanvullende opmerking. Ik las vorige week de krant en ik zie dat Kerkrade reeds akkoord is om het Mijnwater-project in te voeren. De vraag is of dat zo is, maar dat stond wel in de krant. We moeten ons eerst afvragen als het warmtenet via het mijnwater gerealiseerd wordt - als het er gaat komen - of de mensen het weten. Dus dat het eraan komt en waar het aankomt, voordat je zelf gaat investeren in energieprojecten. Dat is een belangrijke om mee te nemen. Ik denk dat het heel belangrijk is om snel duidelijkheid te geven als de kranten publiceren dat er mijnwater uit Heerlen naar Kerkrade komt. Het moet goed gecommuniceerd worden of het nu waar of niet waar is. 00:33:49

David de Witte: Dankjewel. 00:33:51

Spreker 8: Ik vraag me af hoe het zit met de samenwerking met de woningstichtingen voor de huurwoningen die we hebben. Je ziet heel vaak dat er bij oudere woningen die opgeknapt worden veel aan energietransitie wordt gedaan. Zonnepanelen, noem het maar op. Als je bijvoorbeeld een huis of een woning hebt van twaalf, dertien jaar, valt daar helemaal niet over te praten. Terwijl je wel in jouw gebouw ziet dat er voldoende mogelijkheden zijn. Je hebt heel veel zon, je hebt heel veel licht. Dan denk ik: hoe wordt daar mee omgegaan met zo'n woningstichting? Hoe is die samenwerking daarin? This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 00:34:33

David de Witte: Dankjewel. 00:34:34

Spreker 3: Ik zou vooral kijken naar wat ik altijd noem een 'win-winsituatie'. Ik denk dat je heel veel vragenstukken vanuit het negatieve kunt laten zien, bijvoorbeeld die windturbine. Aan de andere kant, als je mensen van de energie laat profiteren die door een windtribune wordt opgewekt, dan vraag ik me af hoeveel mensen daadwerkelijk tegen die windturbine zijn. Voor mij is het belangrijkste dat als je iets doet, het direct invloed moet hebben op de burger en de bewoner zelf. Dan krijg je vaak een heel ander verhaal, want niemand wilt hoge energiekosten. Vooral nu niet. Die noodzaak is sinds de oorlog alleen maar groter geworden, daarom denkt iedereen er nog meer over na. Het komt nu meer uit nood doordat het zo duur is, terwijl je al aan de voorkant de vraagstukken op die manier had kunnen invullen. Iedereen wil het liefste onafhankelijk zijn. Het liefste ben je compleet onafhankelijk van anderen en wek je alles zelf op. Daar moeten mensen inderdaad bij geholpen worden. 00:35:57

Spreker 6: Ik denk ook dat de mensen de juiste informatie moeten vinden. Je hebt veel bedrijven die denken: iedereen wil verduurzamen. Die maken er misschien misbruik van. Dan kom je er later achter en denk je: ik heb toch een verkeerde keuze gemaakt. Het lijkt me vooral als leek moeilijk om een juiste keuze te maken. Er zullen best bedrijven tussen zitten die denken: ik bied het je aan voor zoveel. Dan denk je: ik ben goedkoper uit. En achteraf blijkt dat je toch de verkeerde keuze hebt gemaakt. 00:36:26

Spreker 3: Ik denk dat het juist belangrijk is dat we als gemeente dingen meer doen. Dus dat we als gemeente meer de rol oppakken, zoals we met die WoonWijzerWinkel hebben gedaan. We hebben die lening gedaan, zodat mensen zelf konden verduurzamen. Je ziet dat het echt loopt als mensen worden ontzorgd. Ik denk dat we veel meer als overheid en gemeente die taak op ons moeten nemen. En soms denk ik ook: gewoon doen. Je ziet namelijk dat mensen het echt willen. Ik zie daar veel meer een taak in. In plaats van dat aan commerciële partijen over te laten, daar als gemeente veel meer de regie op te gaan pakken. 00:37:06

Spreker 6: Daar ben ik het helemaal mee eens, want ik denk dat je het als leek heel moeilijk hebt om de juiste keuze te maken. Ik vind dat een goede. 00:37:14

David de Witte: Dankjewel. 00:37:15

Spreker 1 : Toch nog eentje als nabrander op het bedrijfsleven. Hier wordt vooral over het bedrijfsleven gesproken als leverancier bijvoorbeeld, maar je kunt naar het bedrijfsleven als partner kijken. Als je naar de bedrijventerreinen om ons heen kijkt, zullen er ook behoeftes bij die bedrijven zelf liggen. Hoe ga ik mijn energievoorziening verder voorzien? Hoe kun je in de particuliere kant daarbij aansluiten en elkaar wellicht versterken? Ook daar ligt een regierol bij de overheden. Dat lijkt me heel duidelijk.

This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 00:37:47

Spreker 3: Je kunt zelfs denken aan circulaire economie. Als jij bedrijven aan je bindt die lokaal verbonden zijn in uitvoer - ik heb het puur over de uitvoer - dan heb je het daar ook weer. 00:37:59

Spreker 1 : Verdieping. 00:38:00

Spreker 3: Dat is verdieping. We zij hier bezig met een popcornsessie. 00:38:06

David de Witte: Leuk, interessant! Het is echt aan het borrelen, leuk. Nog eentje? 00:38:11

Spreker 5: Een vraagje over het stukje windturbine. We hebben nu een paar keer de windturbine genoemd. Is dat een windturbine op grote schaal of een windturbine voor thuis? Het werd net ook een keer genoemd. 00:38:33

Sebastian Swier: U bedoelt in het voorstuk, er zijn meerdere mogelijkheden. Je hebt windturbines die op een bedrijventerrein zouden kunnen staan. Dan heb je bijvoorbeeld 9 meter hoogte. Je hebt de Turbies die voor een woning zijn, die zijn vaak nog te gebruiken, maar dan zit je toch 1, 2 meter boven op het dak. Dat is de laagste vorm, denk ik. Goed, je blijft altijd de vraag houden. Daar zit heel veel tussenin en je hebt zelfs turbines die in een gebouw ingebouwd zijn. Je krijgt dan op hoogbouw nog een extra etage waar de turbine in zit, zodat je die niet als turbine ziet, maar wel aanwezig is. Dat zijn allemaal mogelijkheden. Dank u. 00:39:12

Spreker 2: Nog een opmerking als het gaat over opwekken. Ik denk dat het belangrijk is om ervoor te zorgen dat de mensen die nu opwekken, dat blijven doen. Ik hoop niet dat iedereen alle energie gaat verbruiken die over is, want dan zijn we niet duurzaam bezig. Ik ga dan mijn airco van 100 kilowatt extra aanzetten om niet in de volgende schaal te hoeven komen. Dat is belangrijk. Wat ook belangrijk zou kunnen zijn als we wijkaanpak willen realiseren, is dat je zult zien dat er in de wijken overcapaciteit is. Dan is de vraag: moeten bewoners die nog geen faciliteiten voor zonnepanelen hebben, die alsnog aanschaffen? Of kunnen we naar mogelijkheden kijken om de energie met elkaar te delen? Op die manier kijken. Is er een mogelijkheid om de overcapaciteit over degenen te verdelen die nog niet kunnen investeren? Welke rol zou je daar als gemeente in kunnen spelen als je naar de wijkaanpak gaat kijken? 00:40:12

Spreker 6: Hoe ga je ermee om als je in een bepaalde straat huur en eigendomswoningen hebt? Je zit dan met een woningstichting en particulier. Het wordt dan toch een hele klus. 00:40:31

Voorzitter: Dit is het meest essentiële gedeelte van de bijeenkomst. Laat het vooral blijven borrelen. Ik denk dat dit het belangrijkste is, dus ik zie het probleem niet om dit door te laten gaan.

This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 00:40:47

David de Witte: Ik kijk even rond. Zijn er nog zaakjes die opborrelen? Of zeg je nu aan de hand van wat er is gezegd: daar geef ik nu prioriteit aan? 00:40:59

Spreker 7: Hij is benoemd, maar misschien nog nadrukkelijker. We hebben het gehad over de sociale kant van het groene verhaal. De mensen die het meeste baat kunnen hebben bij verduurzaming kunnen het vaak niet alleen betalen, nog veel vaker zit je met desinformatie. Het moedwillig verkeerd informeren vanuit welke kant dan ook. Het wantrouwen hebben we genoemd, maar hoe zorg je nu voor bewustwording? Niet alleen in eerste instantie denken: stroom is wel aardig van het net. Ik denk dat dat wel goed verstaanbaar was. Dat soort termen. Dat is vaak de eerste insteek, maar hoe zorgen we nu ervoor dat we met zijn allen en zeker als gemeente, juist dat vertrouwen opwekken? Ik vind dat een hele lastige, want heel vaak is het: laat maar liever. Het gaat goed, dus het hoeft niet. 00:41:59

Spreker 7: Ik vind dat heel cruciaal. Het is juist de bewustwording. Niet alleen: waarom is het goed om qua milieu duurzamer te gaan leven? Waarom heb ik er echt financieel baat bij, ook al word ik bang gemaakt voor een terugleverboete? Waarom heb ik ondanks die maatregelen nog steeds baat bij het investeren in panelen? Waarom moet ik me niet bang laten maken? Ik ben op zoek naar hoe we daar een rol in kunnen spelen, zonder gelijk met het wijzende vingertje aan te komen. Luister maar naar ons, want het is echt goed. Dat vind ik een hele moeilijke, maar wel een essentiële. 00:42:38

David de Witte: Een goede, dank. 00:42:42

Spreker 5: Het stukje: waar geeft u zelf prioriteit aan? Ik denk zelfvoorzienend zijn. Ik denk dat het voor de meesten een dingetje zal zijn die ze heel graag willen. Maar het financiële stukje wat daarmee gepaard gaat, is niet mogelijk voor de mensen waar dit het belangrijkste voor is. 00:43:01

David de Witte: Patrick, kun je dat specificeren? Bedoel je het als burger of als gemeente? 00:43:05

Spreker 5: Als burger. Daarnaast nog andere stukjes popcorn. Een goed voorbeeld doet volgen. Daarom de vraag over die windturbines. Dus als een gemeente investeert in windtribunes of die ook toepasbaar zijn op huizen, eigendomswoningen of huurcorporaties die het kunnen inzetten. Het zou zeker een idee kunnen zijn. Als ik naar mezelf kijk, ik heb recent een elektrische auto aangeschaft met de belofte dat ik die als batterij thuis zou gebruiken. Ik heb de auto al twee jaar en die software is er nog steeds niet. Dat zijn beloftes die gemaakt worden en niet worden nagekomen. Dat is het stukje huiverige wat ik net ook een keer noemde. Het vertrouwen van de mensen is nog niet voldoende. Dat werd ook al een keer genoemd. Het informatiekanaal is echt heel belangrijk.

This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 00:44:05

Spreker 6: Ik wil inhaken op mijn collega. Met zonnepanelen wordt het heel erg moeilijk. Je kunt het als gemeente stimuleren, maar als hoge overheden andere maatregelen nemen, dan wordt het lastig. Hoe krijg je dan vertrouwen? Mensen zeggen: ik ga maar zonnepanelen aanschaffen, dadelijk word ik beboet. Dan denk ik: het een strookt niet met het ander en dan is het lastig. 00:44:29

Spreker 3: Je kunt ook aansluiten bij een landelijke politieke partij. Ik mis isoleren heel erg, want dat is een maatregel waarmee je in ieder geval minder energie nodig hebt. Je hebt het over opwekken, hoor ik, maar daar kun je echt energie besparen. Dat is het minst dure is en kan hopelijk snel gebeuren. Daar hebben mensen direct profijt van, zowel zomer als winter. 00:45:02

David de Witte: Dat is het verhaal. Hoe meer je kunt isoleren, hoe minder opwek je nodig hebt. 00:45:06

Spreker 3: Precies, en wat dat betreft, is het een maatregel waar niemand op tegen is. Ik denk dat als je dat als prioriteit pakt er bijna niks op tegen is. Je weet dat dat middel zich als een olievlek zal verspreiden. Er zijn bijna geen tegenargumenten te bedenken om dat niet te doen. Ik denk dat je mensen dan veel beter meekrijgt. 00:45:37

Spreker 8: Dat prikkelt me wel, wat Joëlle net zegt. Ik zie het bij ons in het gebouw, bijvoorbeeld. We hebben er alles aan gedaan om mensen erop te wijzen hoe je energie kunt besparen, zonder dat al die maatregelen worden getroffen. Wat wij bij de volgende afrekening zagen, is dat we met zijn allen veel minder joules hadden gebruikt. Die jouleprijs werd daardoor drie, vier keer zo duur. Dus dat triggert de mensen absoluut niet om meer te isoleren en weet ik wat voor maatregelen te treffen. Dat vind ik ook een hele moeilijke. 00:46:13

David de Witte: Dankjewel. 00:46:13

Spreker 1 : Misschien sluit mijn opmerking daar bij aan. Als het over je energievoorziening gaat, zou voor mij een stukje prioriteit liggen in het vermijden van enorme fluctuaties bij je lasten. Als je nu afhankelijk bent van een stroomprijs, gasprijs, kilojouleprijs, of wat dan ook, dat kan alle kanten op. Ongeacht wat jezelf geïnvesteerd hebt. Het zal me wat boeien - bij wijze van spreken - hoeveel ik gebruik als ik € 250 in de maand betaal. Als dat elke maand hetzelfde is en ik weet zeker dat ik de eerste vijf, zes, zeven, acht jaar er geen omkijken naar heb, geeft me dat rust. Ik denk dat je naar een pakket maatregelen kunt zoeken die ervoor zorgt dat de financiële druk voor een huishouden zoveel mogelijk ingehouden blijft. 00:46:56

Spreker 3: Even daarop inhakend. Volgens mij mogen we nu provinciaal. Zijn ze nu niet met een onderzoek bezig? Ik kijk met een schuin oog naar jou. Dat de provincie zelf een energiecoöperatie kan zijn? In ieder geval dat het niet meer in handen van de markt ligt. This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 00:47:17

Spreker 7: Dank voor de voorzet, dan kop ik hem in. Volgens mij zijn ze inderdaad ermee bezig. Het staat in ieder geval in het coalitieakkoord. Hoe ver ze zijn met de uitvoering, dat laat nog op zich wachten. Dus dat moeten we vooral niet doen, maar ze zijn ermee bezig. Dat kan misschien een mooie laatste stap zijn bij de lokale overgang als we met de energiecoöperaties bezig zijn. Als ik het me goed herinner, hebben we vorig jaar al een presentatie in Heerlen gehad over Energiebedrijf Parkstad. Volgens mij zijn ze in Sittard met vergelijkbare projecten bezig. Dat lijkt me een hele mooie combi om dadelijk de opmaat via de provincie te zoeken. En misschien de regio als we eindelijk werk maken van de grenzen weghalen. Dat is ook een kleine trigger naar 6 juni, natuurlijk. 00:48:11

David de Witte: Prima, nog laatste aanvullingen? Dan zullen we afronden. Ik kijk even rond. Ik denk dat het prima is. We pakken ze mee. Ik denk dat we nu met de presentatie kunnen doorgaan. Ik mag blijven staan en ik geef de stand van zaken mee rond de drie puntjes. Het eerste punt is het festival. 00:48:45

Céline Valk: ’t Kirchroa va Mörje. 00:48:52

David de Witte: Goed, we hebben voor de eerste maal vorig jaar van 14 tot 21 oktober het festival gehad. Ik hoop dat jullie dat allemaal hebben meegemaakt. Ik durf te zeggen dat het best succesvol was. We hadden achttien standjes. 00:49:10

Céline Valk: Achttien activiteiten. 00:49:12

David de Witte: Inderdaad, achttien activiteiten. Het was een week lang waar mensen konden passeren en waarin we vooral wilden inzetten op het vergroten van het bewustzijn rond duurzaamheid. Wat is er al? Wie is ermee bezig? We hebben verschillende foto's. Je ziet bijvoorbeeld een fotootje van Het Stift waar we waren en het andere is SUPERLOCAL. Het waren verschillende activiteiten die iets van een duurzaamheidsaspect hadden, zonder dat er echt een hele dikke sticker op zit dat het duurzaam is. Het heeft er wel iets mee. 00:49:57

Céline Valk: Het was heel leuk om te laten zien wat we allemaal al doen, want we hebben het altijd over wat er allemaal nog moet gebeuren. Eigenlijk zijn we binnen onze gemeente al heel goed bezig met een heleboel projecten. Het geeft juist veel positieve energie om dat ook te laten zien. Dus dat was een van de belangrijkste doelen. 00:50:19

David de Witte: Dit was ook een hele leuke bij de brouwerij Rolduc. We waren deels bezig met het vergroten van het bewustzijn van de burgers en de inwoners. We merkten in het verhaal van de man van de brouwerij dat zij heel duurzaam bezig waren, zonder dat ze het zelf doorhadden. Hij vertelde namelijk wat hij deed en besefte: we doen dit en dat. Het is leuk dat de ondernemers ook beseffen dat ze duurzaam zijn. This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 00:50:52

Céline Valk: Toen we eerste instantie aan brouwerij Rolduc vroegen of ze mee wilden doen en een verhaaltje vertellen, hadden ze zoiets: duurzaam? Wat doen wij daar nu mee? Ik begreep dat hij uiteindelijk een half uur of zo erover heeft verteld. 00:51:05

David de Witte: Dat was een leuke actie. De laatste dag van het festival hadden we de fair in de HuB, de bibliotheek. We hadden verschillende standjes en je ziet daar twee voorbeelden. We konden ons eigen beleid en eigen activiteiten vanuit de gemeente aan de inwoners presenteren en informatie ophalen. Ik denk dat dat een mooie interactie was. Je ziet Roy daar staan met de TVW. Ik denk dat het waardevol voor hem was. Je ziet dat we verschillende standjes hebben gehad. Patrick was er ook bij. Uiteindelijk was het een hele mooie dag, waar heel levendig en met veel plezier over duurzaamheid werd gesproken. 00:51:51

Céline Valk: Niet alleen voor de bezoekers van die fair. Het was heel leuk om te zien dat uiteindelijk 800, 900 mensen de fair bezocht hebben. Voor een eerste editie is dat een heel mooi aantal. De mensen van de standjes gingen ook onderling communiceren en verbinding met elkaar leggen. Dat is ook een heel mooi resultaat dat hieruit voortkomt. Je ziet dat je daarmee bezig bent en misschien kunnen we iets voor elkaar betekenen. Dat is een heel waardevol element van het festival. Dus we doen het dit jaar weer. 00:52:28

David de Witte: Inderdaad, en groter. 00:52:29

Céline Valk: Dit jaar van 4 tot en met 12 oktober. Er staat een QR-code bij en we hebben een eigen website. Daar staat op wat we die week gaan doen, maar gedurende het jaar zijn er ook allerlei activiteiten. Die geven we nu het labeltje ’t Kirchroa va Mörje, omdat het er allemaal mee te maken heeft. Zo willen we gedurende het jaar laten meer laten zien wat we allemaal doen. In Herzogenrath was het Drei-Länder-Fest, daar hebben we ook gestaan. Er was een soort open middag bij de natuurbegraafplaats in Eygelshoven. Dat soort dingen zijn ook allemaal onderdeel hiervan. Dus bekijk vooral een keer de website. 00:53:16

David de Witte: De agenda wordt telkens bijgevuld met activiteiten die niet alleen in die week zitten, maar ook in de andere maanden, zodat mensen iets kunnen doen. Ik geef nu het woord aan Erik. 00:53:44

Erik Theunissen: Er worden wat kaarten omgeslagen, het zijn hittestresskaarten en koelteplekkenkaarten. Ik kijk even naar de wethouder, want volgens mij is vandaag het hitteplan vastgesteld. Dat is heel belangrijk. Klimaatadaptatie is een vreemde eend in de bijt als je het met de rest van duurzaamheid vergelijkt. De club van duurzaamheid houdt zich vooral bezig met mitigatie van klimaatverandering. Klimaatadaptatie heeft vooral te maken met hoe we ons aanpassen. Hoe bereiden we ons voor op steeds extremer weer? We hebben het afgelopen halfjaar al meegemaakt. Heel veel regenval. Ik krijg regelmatig filmpjes van verschillende

This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 boeren hier uit de omgeving. Het wordt alleen maar erger en iedereen ondervindt dat. 00:54:42

Erik Theunissen: In 2021 was het ook heel extreem, met name in Eygelshoven en omgeving. Het weer wordt steeds extremer. Natter, droger en heter. Dit is meer een stukje naslagwerk, dat zullen we niet helemaal behandelen. Er is in ieder geval nationaal en vanuit Europa heel veel opgesteld over klimaatadaptatie. De gemeente moet dat uitvoeren. Ik pak er eentje bij. Bij de volgende sheet is met name de Regionale Klimaatadaptatiestrategie Limburg. Die hebben we met alle Parkstadgemeentes opgesteld en het is door alle colleges vastgesteld. Er is ook een brief naar de gemeenteraden toegestuurd. Het komt erop neer dat wij met zijn allen met klimaatadaptatie aan de slag gaan. Het houdt niet op bij de grens. Het gaat veel verder. Wat hier gebeurt, kan gevolgen hebben in Heerlen of in Landgraaf. 00:55:40

Erik Theunissen: De Regionale Klimaatoptie Strategie is van 2022. Ik zie dat er op 18 mei een brief naar alle raadsleden en commissieleden is toegestuurd. Ik zou zeggen: pak die er nog een keer bij. De ambitie is om in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust te zijn ingericht. Het klinkt heel ver weg, maar dat is al over 25 jaar. Dat geldt voor heel Nederland, maar in dit geval ook voor Parkstad. Ik wil vooral naar de site verwijzen, daar kunnen jullie ook eens naar kijken: parkstad.klimaatatlas.net. Daar staan alle stresskaarten op. Ik moet er wel bij zeggen dat die stresskaarten al behoorlijk verouderd zijn. In 2025 worden ze geactualiseerd, maar voordat we daarmee als gemeente gaan werken, zijn we een paar jaar verder. 00:56:37

Erik Theunissen: Met de stresskaarten hebben we er niet op gewacht. We hebben dit jaar een opdracht aan een bureau gegeven, Maak voor ons de stresskaart van de zomer van vorig jaar met de klimaatscenario's. Het wordt steeds warmer en heter, dus wat betekent dat voor sommige delen in Kerkrade? De kaart helemaal links heeft vooral te maken met de wateroverlast. Ik moet zeggen dat wat er in 2021 is gebeurd, de wateroverlast, die kaart klopt bijna exact. Dus wat in 2050 zou kunnen optreden, is eigenlijk al in 2021 gebeurd. Klimaatadaptatie: de strategieën zijn vooral in de gemeente Kerkrade en Parkstad gericht op het vasthouden van hemelwater op eigen terrein. Dat heeft met de opbouw van Kerkrade te maken, we hebben een heel heuvelachtig gebied. De plateaus zijn bebouwd en de beekdalen zijn met name de natuurgebieden. 00:57:41

Erik Theunissen: Als je het water op eigen perceel vasthoudt, kun je op lagere delen wateroverlast tegengaan, maar je kunt ook droogte tegengaan. Dus het hemelwater op eigen terrein vasthouden, is ontzettend belangrijk. Het beperken van hittestress wordt ook een steeds belangrijker item, daarom hebben we vandaag het hitteplan vastgesteld. We gaan daar ook de komende jaren flinke stappen in zetten. Wat gaan we allemaal doen? Hoe kun je dat voor elkaar krijgen? Dan zeg ik: vooral vergroenen en ontstenen van het stedelijk gebied. Dat doe je niet alleen vanuit klimaatadaptatie, maar dat doe je ook vanuit allerlei andere motieven. Een aantrekkelijkere omgeving, groen, en vaak vanuit biodiversiteit. Dus het gaat een stukje verder.

This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 00:58:28

Erik Theunissen: We kijken ook naar het openbare gebied of de openbare ruimtes, dat vraagt vaak om een wat andere inrichting en aanpak. We hebben de kwetsbare functies en locaties in beeld gebracht. In dit geval alleen voor hittestress, maar dat zou je ook kunnen doen voor droogte of wateroverlast, bijvoorbeeld. Daarom verwijs ik naar die kaarten. Dat we vooral de kwetsbare groepen, maar ook locaties, goed voorbereiden en waarschuwen als er bijvoorbeeld een hittegolf komt. Daarvoor hebben we het hitteplan vandaag laten vaststellen. Er zit dus een heel communicatietraject aan vast. We willen dat letterlijk en figuurlijk heel luchtig houden, omdat we bij andere gemeentes hebben gezien dat er met een vingertje werd gewezen. Dat willen we absoluut niet. Je moet kunnen genieten van het warme weer en de zomer, maar neem in ieder geval een aantal tips mee. 00:59:25

Erik Theunissen: Waar ik mij voornamelijk mee bezighoud, is opletten of er al rekening wordt gehouden met klimaatadaptatie. Dus dat er klimaatadaptief wordt gebouwd en ingericht. Ik werk ook bij dit domein van de stad, bij de afdeling Stedelijke Ontwikkeling. Daar hebben ze alle nieuwe bouwplannen en ontwikkelingen. Communicatie is ontzettend belangrijk. Klimaatadaptatie zegt niet zoveel bij veel bewoners. Ik denk dat je daar goed over moet blijven communiceren. Vooral een stukje bewustwording, want heel veel mensen weten dat niet. Ook een stukje acceptatie, je kunt niet alles oplossen. Ik heb vroeger bij het Waterschap en Rijkswaterstaat gewerkt. Met techniek kunnen we heel veel, in Nederland zijn we er super in. Maar we kunnen niet alles oplossen en daar moeten we heel eerlijk over zijn. 01:00:16

Erik Theunissen: Samenwerken, we kunnen het niet alleen als gemeente. We moeten het samen doen met woningcorporaties, andere partijen, marktpartijen, bedrijventreinen, maar vooral met de bewoners. We moeten er samen mee aan de slag. Ik geef jullie nog een paar vuistregels. Ik zei net al: we hebben begin dit jaar allerlei informatie opgehaald, geodata. De menukaart hitte is voor ons heel belangrijk. We kijken en maken een onderscheid in gezondheid. Je hebt bijvoorbeeld heel veel raakvlakken met hittestress richting gezondheid. Gebouw en gebied, het rechterplaatje heb ik overgenomen. Je ziet dat het jaargemiddelde qua temperatuur in Nederland enorm toeneemt en vooral de laatste jaren is het schrikbarend. 01:01:10

Erik Theunissen: Om een idee te geven, we hebben laatst bij Meteo Limburg allerlei cijfers opgevraagd. Je ziet in de afgelopen 30 jaar dat we bijna elk jaar een hittegolf in Limburg hebben. Vorig jaar hebben we drie regionale hittegolven gehad, maar landelijk is er geen hittegolf geweest, bijvoorbeeld. Dus je ziet dat we met name door de ligging van Kerkrade helemaal in het zuiden, veel vaker met hittegolven te maken hebben dan andere delen in Nederland. We hebben heel veel vuistregels en geodata aangeschaft. Eentje is een hele belangrijke, dat is de 3-30-300-regel. Die wil ik benadrukken, dus vertel het vooral door aan jullie collega's van de andere raadsfracties. Het is heel belangrijk. Zelfs het college weet wat de 3-30-300-regel inhoudt, volgens mij.

This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 01:02:05

Erik Theunissen: Het betekent dat je vanuit elke woning drie grote, volwassen bomen kunt zien. En verder dat er in de buurt waar je woont, minimaal 30 % van het oppervlak uit boomkronen en een bladerdek bestaat. En 300 meter wil zeggen dat je maximaal 300 meter hoeft te lopen om naar een park of een bos toe te gaan waar je natuurlijke verkoeling kunt krijgen. Ik heb een paar kaartjes toegevoegd. We hebben op pandniveau - dus niet alleen voor woningen, maar voor alle gebouwen - de score in kaart gebracht. Je hebt ook een peildatum, dat is in dit geval 1 januari 2024. Je ziet bij sommige gebieden en woningen dat die goed scoren en sommige veel minder. Je ziet bijvoorbeeld dat je over het algemeen veel slechter scoort als je meer in het stadscentrum of Bleijerheide zit, dan bijvoorbeeld in Terwinselen. Dus je ziet hele grote verschillen. Dat kan ons ook qua vergroening helpen, waar we de komende jaren extra aandacht aan moeten geven om de straten en buurten te vergroenen. 01:03:11

Erik Theunissen: Volgens mij is dit de laatste sheet. Wat gaan we de komende jaren doen? Het Hitteplan Kerkrade is vandaag door het college vastgesteld. Dat komt elk jaar terug, het is echt een draaiboek. Dus elk jaar communiceren, ook met de bewoners. Bereid je goed voor op een hittegolf of als het warmer weer wordt. Volgens mij heeft het CDA vorig jaar een motie ingediend om naar een stimuleringsregeling voor groene daken en gevels te kijken. Daar doen we nu onderzoek naar en dat willen we waarschijnlijk toe gaan passen. Verder het strategisch beleid: ik stel samen met mijn collega Daan Geraads de Omgevingsvisie op. Het is heel belangrijk dat met name klimaatadaptatie naast gezondheid en andere thema's, ook duurzaamheid, daar goed in komt te landen. We zullen waarschijnlijk dit jaar nog een Wijziging Omgevingsplan opstellen. 01:04:10

Erik Theunissen: We gaan algemene regels bij nieuwbouwplannen opnemen: hoe gaan we om met klimaatadaptatie? Het heeft vooral met hittestress te maken, maar ook met het voorkomen van wateroverlast. Dus dat je water op eigen terrein probeert vast te houden. Ik noemde net de vergroening van het stedelijk gebied. We zijn met verschillende collega's vanuit Groen en Stedelijk Beheer ermee bezig. We zijn ook bij de Stichting Steenbreek aangesloten, dat gaat met mondjesmaat moet ik eerlijk zeggen. Maar dat willen we vooral samen met de bewoners doen. Volgend jaar willen we graag meedoen met het Nationaal Kampioenschap Tegelwippen. Daar moet je logisch naar kijken. Verschillende gemeentes zijn er al mee bezig, volgens mij. We willen in ieder geval graag volgend jaar meedoen om op plekken te ontstenen en te vergroenen. 01:04:59

Erik Theunissen: We willen ook naar de schoolpleinen kijken. Eventueel veel groener inrichten, omdat die vaak heel erg versteend en verhard zijn. Ik noemde het net al: de urgente kwetsbare locaties en functies goed in kaart brengen en vooral aanpakken. Daar willen we de prioriteit leggen. Dit is een heel belangrijke. Klimaatadaptatie vanaf het begin bij alle nieuwe plannen, gebiedsontwikkelingen en wegreconstructies, meenemen. Dat gebeurt helaas niet altijd in de praktijk, maar je ziet dat het nu steeds beter gaat. Dat is een proces wat door de jaren heen steeds verder wordt opgepakt. En mijn laatste afsluiting is toch min of meer een oproep. This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 Misschien hebben jullie al een uitnodiging gekregen van de griffie. Vanuit de regio Parkstad vindt er een conferentie plaats over klimaatadaptatie en dan gaan we veel dieper door over deze thema's. 01:05:52

Erik Theunissen: Er komen ook hele goede nationale sprekers vertellen wat er allemaal staat te gebeuren met klimaatadaptatie en hoe we ons daarop kunnen voorbereiden. Dat is op 1 juli in Brunssum, van 18:00 tot 21:00 uur. Er zit ook een interactief gedeelte in. We gaan per gemeente kijken waar de lokale kwetsbaarheden zitten. We gaan eigenlijk kijken waar we de komende jaren als gemeente mee aan de slag gaan. Dus schrijf 1 juli op, vertel het door aan de collega's. Niet alleen de raadsleden, maar ook de commissieleden zijn van harte welkom. Dus bij deze. We hebben tot nu toe maar drie aanmeldingen om daarnaartoe te gaan. Ik snap het, jullie hebben het ontzettend druk met allerlei andere bijeenkomsten en vergaderingen. Zeker net voor de zomervakantie, maar het zou jammer zijn om daar niet naartoe te gaan. Dus bij deze vraag ik hier nog een keer aandacht voor. En het liefste dat elke raadsfractie is vertegenwoordigd. Maar dat is iets voor de griffie, daar moet ik me niet te veel mee bemoeien. Zijn er vragen? Is het duidelijk? 01:07:08

Spreker 2: Misschien een vraag. Als het over klimaatadaptatie gaat, is het zeer belangrijk. Als ik bijvoorbeeld in de wijk Heilust kijk, zie ik een enorm versteend gebied. Ik was daar laatst. Ik dacht: ik loop eens door Heilust richting Kerkrade-West. Als je ziet hoeveel water over de straten en de voordeuren naar het gebied wegloopt waar het grote probleem is - die grote straat in Spekholzerheide - dan denk ik: hoe kunnen we als gemeente ernaar kijken? Ik kijk in mijn omgeving, mensen zeggen: die tuin is toch een beetje lastig. Ze hebben hem helemaal dichtgegooid. Zelfs de voegen zodanig gemaakt dat er geen water kan indringen en geen onkruid kan voorkomen. Hoe kunnen we mensen bewuster maken? Door ze te bezoeken: mensen, dit is ongelooflijk, het is een ophoping. 01:08:10

Spreker 2: Als ik kijk naar de maatregelen die mensen nemen, dan denk ik: prima, om geen water meer binnen te krijgen. Het betekent wel dat als er 20 woningen liggen en 8 woningen een muur opbouwen om het water tegen te houden, dat bij die andere mensen het probleem ontstaat. Dus als je dat wil aanpakken, zou je het per wijk moeten aanpakken om te kijken: wat gaan we doen? Als je twee huizen van muurtjes voorziet, hebben de buren die nooit water hebben gehad de keer erna wel wateroverlast als er veel regen komt. Ik denk dat wijkaanpak en bewustwording van de bewoners een heel belangrijk facet is om het in de toekomst te verwezenlijken. 01:08:49

Erik Theunissen: Een hele terechte opmerking. Absoluut mee eens. We zien een enorme verharding van niet alleen bij de openbare ruimte, maar vooral bij de tuinen. We moeten ons inderdaad afvragen: kan het zo wel? Daarom willen we wij het omgevingsplan wijzigen, zodat we algemene regels kunnen opstellen om daar paal en perk aan te stellen. Het is alleen heel lastig om dat af te dwingen, maar ik denk dat communicatie en bewustwording heel belangrijk is. En met name Steenbreek, de naam zegt het al. Misschien zou je dat op zijn Kerkraads kunnen doen. Ik praat wel een dialect, maar geen Kerkraads, ik kom uit Midden-Limburg. Ik zou zeggen: steen This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 eruit en groen erin. Dus alle kleine beetjes helpen. Die regenwaterdruppel moet in de bodem kunnen komen en daarom is ontstenen ontzettend belangrijk. U heeft daar helemaal gelijk in, maar dit is een proces. 01:09:43

Spreker 8: Dat klopt wat je zegt, het is goed om bij de Omgevingsvisie daarnaar te kijken. Kijk vooral eens over de grens, daar is het anders geregeld. Ieder huis is verplicht om zijn eigen water af te voeren en bij zijn woning maatregelen ervoor te treffen. Ik weet toevallig van vrienden dat ze extra maatregelen moesten treffen, anders krijg je een boete of word je extra belast. 01:10:17

Erik Theunissen: Als ik vragen mag, is het in Duitsland? 01:10:18

Spreker 8: Ja, in Herzogenrath. 01:10:18

Erik Theunissen: In Herzogenrath, ik weet dat het in veel landen anders is geregeld, inderdaad. Wat dat betreft, wonen we hier toch in een waterland. Het drinkwater is hier veel te goedkoop als je het schoon krijgt. Als je heel ver vooruit kijkt, zie je in de toekomst dat drinkwater steeds duurder wordt. Ik denk dat we op een gegeven moment naar een systeem gaan van hergebruikt water, dus dat je het niet zomaar laat afvoeren. Het heeft ook zijn tijd nodig. 01:10:47

Spreker 6: Als ik bij SUPERLOCAL kijk, er werd in het begin gezegd: je mag geen stenen in je tuin leggen. Als je ziet hoeveel bewoners het nog doen, dan denk ik: dat vind ik jammer. Er werd bij het project gezegd: het mag niet is een groot woord, maar je moet het niet doen. Toch gaat iedereen stenen leggen, dat is jammer. Dan denk ik: is zo'n project duurzaam? Dan gaat het toch weer op deze manier en dat is jammer. 01:11:14

Erik Theunissen: Volgens mij heeft het bij SUPERLOCAL met name bij de huurwoningen te maken. HEEMwonen, denk ik. Het klinkt heel flauw, maar daar is de woningcorporatie ook verantwoordelijk voor. Je ziet bij huurwoningen dat je vaker wisselingen hebt. Dus er komen nieuwe bewoners, die weten het vaak niet en dan gaan ze het verharden. Het is dus belangrijk om daarop te wijzen als er nieuwe bewoners komen. Dat je je aan bepaalde spelregels moet houden en niet alles gaat verharden. 01:11:44

Spreker 6: Nee, dit waren toch bestaande bewoners. 01:11:44

Erik Theunissen: Toch bestaande, we kunnen HEEMwonen daar zeker op aanspreken. Dankjewel en succes verder. 01:12:03

Céline Valk: Dan mag ik iets vertellen over circulaire economie. Sommigen van jullie hebben mij waarschijnlijk al gezien als het over afval ging. In een circulaire economie en ideale situatie hebben we geen afval meer. Ik heb even een plaatje erbij gezet. Wat is die circulaire economie ook alweer? Nu leven we vooral in een lineaire This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 economie. Iets wordt geproduceerd, je gebruikt het en dan gooi je het weg. In een iets betere situatie wordt het geproduceerd, dan wordt het nog een keer gerecycled, het metaal wordt nog een keer hergebruikt, maar uiteindelijk wordt het toch weggegooid. En in de ideale wereld is het zo dat het niet meer weggegooid hoeft te worden. Je kunt alles steeds tot grondstoffen verwerken en weer opnieuw gebruiken. Daarom hebben ze iets dat ze de R-ladder binnen de circulaire-economie noemen. Dat gaat over hoe hoger je op die ladder zit, hoe beter het is voor de circulaire economie, het klimaat, het milieu en vaak ook voor je portemonnee. 01:13:19

Céline Valk: Bovenop staat: reviews afwijzen. Dat is een hele belangrijke. We hebben het er heel vaak over dat iets duurzaam gemaakt is, dat je duurzame kleding kunt kopen. Maar de beste kleding en de beste producten die je kunt kopen, zijn die wat je niet koopt. Heel veel spullen hebben we eigenlijk niet nodig. Ik weet zelf ook dat dat heel moeilijk kan zijn. Je ziet dat het in totaal negen stappen zijn. Onderaan staat het terugwinnen, dat is wat nu met ons restafval vaak gebeurt. Het gaat naar de afvalverbranding en dan halen we er in ieder geval nog een beetje energie uit, maar dat is helemaal onderaan op de ladder. Eigenlijk zou je dat zo min mogelijk willen. Waar wij ons vooral op focussen, is het middenstuk meer onder de aandacht brengen. 01:14:15

Céline Valk: Als we naar circulariteit als instrument kijken, geloven we dat het binnen Parkstad veel meer is dan alleen ervoor zorgen dat er geen afval meer is. Als je die circulaire economie binnen de regio gaat versterken, zorgt het juist voor veel werkgelegenheid, een bredere welvaart, een betere gezondheid, een betere sociale cohesie. Omdat je minder grondstoffen gebruikt, zul je uiteindelijk minder energie nodig hebben. Dus het versnelt de energietransitie, duurzame mobiliteit en verduurzaming van de agrarische sector. Slim slopen en bouwen zijn ook punten waarvan wij geloven dat het allemaal meekomt met de circulaire economie. Wat doen we nu aan circulaire economie binnen de Parkstad-gemeentes? We hebben een werkgroep Circulaire Economie binnen Parkstad. Op dit moment is het nog zo dat we heel veel met de verschillende Parkstad-gemeentes afstemmen. Een van de dingen die wij samen zijn gestart, is een kennisprogramma voor de medewerkers van de gemeentes. 01:15:29

Céline Valk: Eind 2022 is er een enquête geweest. Daar kwam uit dat heel veel medewerkers binnen de gemeentes die niet op het stukje duurzaamheid zitten daar weleens van hadden gehoord. Wat is het nu eigenlijk en kan ik er überhaupt iets mee in mijn werk? Dat wist niemand. Daarom zijn we een kennisprogramma begonnen die op de Strategie Parkstad Circulair is gebaseerd. Er is een position paper, zoals ze dat noemen. Dat is een beetje de basis waar we binnen Parkstad met circulaire economie bezig zijn. Om in kaart te brengen wat de medewerkers uit het kennisprogramma wilden, hebben we interviews gehouden. Wat willen we daarmee bereiken? Bewustwording creëren, de kennis vergroten en de samenwerking stimuleren. 01:16:25

Céline Valk: Als je niet naar die werkgroep Circulaire Economie kijkt waar ik in zit, This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 maar naar Stedelijke Ontwikkeling, dan gebeurt er van alles binnen de verschillende gemeentes. Maar die mensen praten niet echt met elkaar. Het is zonde dat iedereen steeds opnieuw alles gaat uitzoeken. Je kunt daarin veel meer samenwerken. Wat hebben we concreet gedaan? We hebben per gemeente een algemene inspiratiesessie gehouden en dat ging over: wat is circulaire economie? Hoe kun je het een onderdeel van je dagelijkse leven en werk maken? We hebben toen - die zijn nog bezig - masterclasses over specifieke thema's gehouden, zodat het veel meer vakinhoudelijk ging. Als vervolg gaan we activiteiten en tools aan de medewerkers aanbieden. Als ik naar de inspiratiesessie en de masterclasses kijk, dan heeft het bij verschillende collega's al een soort aha-moment gebracht. Ik was erbij, in onze gemeente uiteraard. We hebben in ieder geval gezien dat het zin had wat we aan het doen waren. 01:17:35

Céline Valk: Wat hebben we nog meer gedaan? Er is in de afgelopen tijd in opdracht van Parkstad een onderzoek over urban mining gedaan. Urban mining betekent dat je de stad, de urban area, als mijn ziet, dus dat je grondstoffen uit jouw stad kunt halen. We hebben het dan met name over de sloop van gebouwen. Dat onderzoek is nu afgerond en daar kwam heel concreet uit waar de kansen voor onze regio liggen: dakpannen, plafondplaten en hout. Je denkt misschien: beton. Dat is een heel groot volume van de sloop, maar dat gebeurt al heel veel. Daar hoef je de markt niet meer te stimuleren. Die dakpannen zijn voor de woningverenigingen een hele interessante. Die kunnen vaak prima hergebruikt worden en er zijn bedrijven die controleren of ze nog goed zijn, enzovoorts. De plafondplaten zijn voor bedrijven uiteraard heel interessant. Hout schijnt wel duurder te zijn. 01:18:46

Céline Valk: Bij die eerste twee - dakpannen en plafondplaten - schijnt het hergebruikte materiaal helemaal niet duurder te zijn dan nieuw materiaal. Hout is wel duurder, maar dat is kwalitatief veel beter als je het hergebruikt hebt. We gaan er nu als regio wat sterker op inzetten. In ieder geval dat die materialen meer in de circulaire economie terechtkomen. Dan zijn we op dit moment in de afrondende fase van het uitvoeringsplan circulaire economie. Daarin gaan we concreet in op wat we als regio en per gemeente de komende tijd gaan doen om die circulaire economie meer op stoom te krijgen. We hebben in totaal vier thema's bepaald. Die hebben wij niet alleen bepaald en ook niet het bureau wat ons hiermee geholpen heeft. We hebben verschillende collega's binnen de gemeentes en koplopers uit de regio bevraagd. 01:19:47

Céline Valk: We hebben een sessie met mensen gehad die met een soort duurzame voeding en duurzaam bouwen bezig zijn, en met mensen die aan SUPERLOCAL hebben gewerkt. HANOS heeft zich bijvoorbeeld spontaan gemeld, die willen deelnemen. Die doen op dit moment nog niet veel, maar die willen dingen gaan doen. Dat was een hele leuke sessie en daar kwamen deze vier thema's uit. Eentje gaat over het buitengebied, want we hebben in Kerkrade niet zoveel, maar in heel Parkstad wel. In Kerkrade kunnen we een afnemer zijn van de producten die in het buitengebied verbouwd gaan worden. De bouwketen zelf, de fysieke leefomgeving en de korte ketens zijn meer de afnamekant van het buitengebied. Zijn er nog vragen over mijn korte samenvatting van wat we doen? Niemand? This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 01:21:02

Sebastian Swier: We hebben het eerste deel over duurzaamheid kort behandeld. Mochten er uiteindelijk vragen zijn, die kunnen altijd via de griffie bij ons terechtkomen. Ze worden beantwoord, dus dat is geen probleem. Jullie zijn hier eerder thuis dan dat wij hier thuis zijn. We starten zo meteen weer met het gedeelte van de energietransitie. Eventuele informatie: we liggen dik op schema, dus we doen het goed op het moment. Wellicht hebben jullie mij tijdens de andere presentatie zien schrijven, dat was geen desinteresse. Ik heb de onderwerpen die u aangehaald heeft in de presentatie verwerkt. Als het goed is, ziet u zo meteen bij de verschillende sheets uw eigen opmerkingen terugkomen. U heeft dan duidelijkheid over: waar hebben we het over en waar zit uw inbreng al? 01:34:29

Sebastian Swier: Op die manier proberen we meteen informatie over de inbreng te geven die u geleverd heeft, zodat we een groot geheel krijgen. Niet dat deze informatie straks ergens blijft liggen en er niks mee gedaan wordt. Twee onderwerpen nog: Energiezuinig wonen en werken, een van de thema's die we qua tekst veranderd hebben. En het tweede is: Stimuleren van burgers. Het stimuleren van burgers is al heel vaak naar voren gekomen. Beide onderwerpen halen we nu aan en we proberen ze zover mogelijk uit te breiden. Wat uiteindelijk overblijft dat we niet hieronder hebben staan, daar hebben we sheets bij gezocht, zodat die informatie in elk geval op de goede plek terechtkomt. 01:35:16

Roy Reimering: Goedenavond. Ik mag u meenemen in de wereld van de warmtetransitie. We zijn elkaar al een aantal keren tegengekomen. U zult ongetwijfeld de Transitievisie Warmte kennen, dat is het vertrekpunt. We zijn nog niet heel erg zichtbaar, maar wij gaan dit verder uitwerken. Om het overzicht erin te houden, zou je het kunnen zien als ongeveer vier lijnen waarover wij die Transitievisie Warmte uitwerken. Strategieën zou je het kunnen noemen. We hebben een doelgroepgerichte aanpak. Het Isolatie- en Verduurzamingsprogramma heeft u ook langs zien komen. Er staan een aantal heel verschillende doelgroepen beschreven en die doelgroepen zijn een aanpak waar we regionaal aan de slag gaan. Buurtgericht: dat zijn de stadbuurten uit de Transitievisie Warmte. 01:36:17

Roy Reimering: We zijn bezig met het ontwikkelen van collectieve warmtesystemen en de programmatische sturing van de warmtetransitie. Het is nogal een operatie waar we voor staan. We moeten ook naar de voortgang in de transitie kijken. We hebben met zijn allen een aantal mijlpalen afgesproken. Hoe weten we nu dat we op koers zitten? Of dat we eronder of erboven zitten? Dus daar moeten ook instrumenten voor georganiseerd worden. Hier is nog een keer het plaatje van het Isolatie- en Verduurzamingsprogramma. Waar zijn we nu mee bezig? Wat is de eerste doelgroep? Dat is de lokale aanpak van isolatie en heeft als doel om de slechte labels bij eigendomswoningen weg te werken. 01:37:08

Roy Reimering: We zijn op regionaal niveau druk ermee bezig om er een aanpak voor te ontwikkelen. Die aanpak wordt getest en gaan we over heel Parkstad groter uitrollen. Nog even heel kort over de doelgroepaanpak. Doelgroepen zitten over heel This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 Parkstad, dus is het efficiënter dat je dat met een aanpak doet die je op elke gemeente terug laat komen. De lokale aanpak van isolatie is de eerste aanpak waar we druk mee aan de slag zijn. De buurtgerichte aanpak: in de TVW staan een aantal startbuurten beschreven. Dat is een andere aanpak, waarbij wij de wijken ingaan en een wijkuitvoeringsplan gaan opstellen. Bleijerheide-Nulland is de eerste. De wijkuitvoeringsplannen moet u zien als een stukje uitwerking van de Transitievisie Warmte. We gaan er nog een keer de diepte in en daar staan de verbruiksgetallen. We gaan onder andere een nulmeting maken. 01:38:25

Roy Reimering: We gaan ook met de buurten in gesprek. Hoe zien jullie bepaalde zaken? Zijn er misschien bewoners die collectief iets willen? Dat zijn allemaal dingen die daarin een plekje kunnen krijgen om dat goed te funderen. We kunnen dan met de buurt van het gas af, want dat is het dadelijk. Je moet een goed plan hebben liggen en je moet gedetailleerd hebben gefundeerd waarom ze van het gas af kunnen. Dat doen we met de wijkuitvoeringsplannen. U ziet in de pijplijn dat we met Bleijerheide-Nulland beginnen en dat we zo een aantal van de stadbuurten uit de TVW gaan uitwerken. De eerste wijken zijn de testwijken om te kijken: hoe werkt zo'n wijkuitvoeringsplan in Kerkrade? Hoe willen we dat? Wat gaat goed, wat gaat niet goed? 01:39:25